Dziennik laboratoryjny zasady prowadzenia notatek.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dziennik laboratoryjny zasady prowadzenia notatek."

Transkrypt

1 Dziennik laboratoryjny zasady prowadzenia notatek. Notatki laboratoryjne są jednym z elementów pracy doświadczalnej. Powinny składać się z dwóch głównych części: - planu przeprowadzenia eksperymentów, który powinien być wykonany w sposób bardzo szczegółowy, - zapisu przebiegu eksperymentów, na podstawie którego można będzie krok po kroku odtworzyć wykonane czynności. W przypadku doświadczeń wykonywanych podczas laboratorium chemii organicznej na dziennik laboratoryjny składają się sprawozdania. Przed przystąpieniem do wykonywania eksperymentu należy: - przygotować literaturę zawierającą wyczerpujące informacje dotyczące danego zagadnienia (ćwiczenia), - zaplanować przebieg reakcji chemicznej dobierając ilości stechiometryczne substratów i produktów biorących w niej udział, - szczegółowo zapoznać się z właściwościami fizycznymi i chemicznymi wszystkich substancji biorących udział w doświadczeniu, - zaplanować przebieg eksperymentu wszystkie czynności w odpowiedniej kolejności (w formie grafu lub przepisu), - zaplanować schematy użytej aparatury chemicznej i szkła laboratoryjnego, Podczas wykonywania eksperymentu należy: - bezwzględnie notować przebieg doświadczenia, - zanotować datę wykonywanego ćwiczenia, czas wykonania każdej czynności lub etapu, - wszystkie zapiski wykonywać tylko w jednym, przeznaczonym do tego celu miejscu, np. w dzienniku laboratoryjnym, na druku sprawozdania, - notować w sposób zwięzły i wyczerpujący; zapis musi być zgodny z rzeczywistością; błędne zapiski należy przekreślać, nie zamazywać, aby były czytelne; po zakończonej pracy nie wolno niczego zmieniać w notatkach, - skonfrontować aparaturę i użyty w eksperymencie sprzęt z zaplanowanym, - dołączyć do opisu doświadczenia niezbędne obliczenia, pomiary, wykresy i inne. Każde sprawozdanie powinno posiadać podsumowanie wnioski; należy ocenić czy zamierzony cel został osiągnięty i z jakim efektem.

2 Wzór sprawozdania Uniwersytet w Białymstoku Zakład Chemii Produktów Naturalnych 2010 CHEMIA RGANICZNA LABRATRIUM Z CHEMII RGANICZNEJ KURS ZAAWANSWANY NAZWISK I IMIĘ:... RK:... Data:... TEMAT I CEL EKSPERYMENTU:... WYNIKI I WNISKI: -należy napisać krótko i zwięźle, podać wyniki eksperymentu, wartości pomiarów itd.. ŹRÓDŁA LITERATURWE: czyli: autor, tytuł, wydawnictwo, rok wydania, numery stron RÓWNANIE REAKCJI: - równanie należy zapisać w postaci wzorów strukturalnych, podać ilości stechiometryczne tabela poniżej powinna być wypełniona szczegółowo, należy opisać każdą substancję, nie tylko te, które biorą udział w reakcji, ale też pozostałe

3 BLICZENIA RAZ WŁAŚCIWŚCI FIZYKCHEMICZNE I BILGICZNE: Związek Dane fizykochemiczne Moli (użytych) g/ml M. cz. ekwiwalenty T. t. (c. stałe) T. w. (ciecze) Rozpuszczalność: Woda? Alkohol? Inne: Producent (nr kat. CAS) Środki ostrożności (R/S) Inne uwagi GŁÓWNE ETAPY EKSPERYMENTU (PRTKÓŁ - GRAF): - poszczególne etapy eksperymentu powinny być zaplanowane w sposób przejrzysty, nie nasuwający wątpliwości; należy podać warunki, w których będą przeprowadzane kolejne czynności; na podstawie informacji tu zawartych prowadzony będzie eksperyment, dlatego plan musi zawierać wszystkie niezbędne informacje; SCHEMAT APARATURY PLANWANEJ I UŻYTEJ: - schematy powinny przede wszystkim zawierać wszystkie elementy aparatury, zaplanowanej i użytej; połączenia między elementami powinny być narysowane w sposób klarowny, nie nasuwający wątpliwości; jeśli przez elementy aparatury przepływa ciecz chłodząca lub gaz należy zaznaczyć kierunek przepływu; DKŁADNY PIS PRZEBIEGU EKSPERYMENTU: (z obliczeniami wydajności reakcji) ważna jest data lub daty wykonania eksperymentu; czas należy notować z dokładnością do minuty; najlepiej zapisywać dosłownie wszystko, każda informacja może okazać się ważna; notatki muszą być prowadzone zgodnie z prawdą; nie należy niczego zamazywać, a jedynie przekreślać tak aby było to w dalszym ciągu czytelne; notatki najlepiej sporządzać ołówkiem,

4 ponieważ w przypadku zalania druku sprawozdania czymkolwiek tylko ołówek oprze się np. zalaniu; jeśli w trakcie eksperymentu prowadzimy pomiary lub obliczenia, to właśnie tu je zapisujemy UZYSKANE WYNIKI: Wydajność syntezy. (uzyskana ilość w gramach, molach i procentach w porównaniu,o ile jest znana, z wydajnością literaturową) T. w.:... T. t.:... itp INNE: widma IR i NMR np.: 1 H NMR (CDCl 3, δ, ppm): 1, (m, 2H, H 3), 1,98; 2,02; 2,09 (3s, 9H, H-5a, 7a i 8b), 2,60 (t, 2H, H 4, 3 J 3-4 = 6,6 Hz), 5,84 (d, 1H, H-1, 3 J H1-H2 = 3,7 Hz) itp. 13 C NMR (CDCl 3, δ, ppm): 11,8; 12,9; 25,2; 26,2; 26,8;; 28,7; 29,0; 67,2; 72,4; 79,7; 105,1; 117,4; 123,1; 149,5; 170,8; 171,0 - w indeksie górnym można podać rzędowość atomu węgla np.: IV, 90.2 III itp. IR (CHCl 3, υ, cm -1 ): 2929; 2869; 1747; 1462; 1376; 1235; 1148; 1146; 1077; 1022 Ważne podajemy sygnały pochodzące od uzyskanego związku oraz od ewentualnych zanieczyszczeń pomijamy natomiast sygnałów od stosowanych do analizy NMR lub IR rozpuszczalników. DATA I PDPIS:

5 1,2,5,6-Dicykloheksylidenoglukofuranoza H H H H H + H 2 S 4 H W kolbie o pojemności 100 ml zanurzonej w łaźni lodowej na mieszadle magnetycznym umieszczono 9,7 g cykloheksanonu i mieszając energicznie oraz chłodząc wkroplono 0,65 ml stężonego kwasu siarkowego (mieszanina nie powinna ściemnieć!). Następnie dodawano porcjami 4,5 g sproszkowanej bezwodnej D-glukozy i pozostawiono na mieszadle magnetycznym na noc. Następnie do kolby z zestaloną mieszaniną dodano 40 ml eteru naftowego i ogrzewano pod chłodnicą zwrotną aż uzyskania dwóch warstw w kolbie. Górną warstwę eterową oddzielono i ochłodzono w lodówce do wykrystalizowania pochodnej dicykloheksylidenowej. sad odsączono i przekrystalizowano z eteru naftowego. T.t o C. [ ] 20 D = -2,2 o (EtH). a) 1,2,5,6-Dicykloheksylidenoglukofuranoza; 1,2-cykloheksylidenoglukofuranoza H AcH-H 2 H H H 2,5 g dicykloheksylidenoglukofuranozy rozpuszczono w mieszaninie 8 ml lodowatego kwasu octowego i 2,5 ml wody, a następnie ogrzewano na łaźni wodnej w temp. 60 o C. Po odparowaniu do sucha na wyparce rotacyjnej (temp. łaźni poniżej 50 o C trzymany osad przekrystalizowało z mieszaniny etanol-eter (4:1). T.t 150 o C.

6 b) 1,2,5,6-Dicykloheksylidenoglukofuranoza; 1,2,5,6-Dicykloheksylideno-6-oksoglukofuranoza. H PCC, MS 4A CH 2 Cl 2 Utlenianiu za pomocą PCC wobec sit molekularnych 3A poddano 250 mg 1,2,5,6- dicykloheksylidenoglukofuranozy zgodnie z przepisem podanym przez J. Herscovici i wsp. w J. Chem. Soc. Perkin Trans I., 1967 (1982). W opisie preparatów podać: 1. Wydajność reakcji 2. temperaturę topnienia 3. mówienie widma 1 H NMR

7 (S)-(+)- -butyrolakton z kwasu L-glutaminowego HC CH NaN 2, HCl HC NH 2 W kolbie trójszyjnej o poj. 100 ml, zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne, umieszcza się 4 g kwasu glutaminowego, 12 ml wody destylowanej i 6,3 ml stęż. kwasu solnego. Po ochłodzeniu zawartości kolby do temp. 5 o C, intensywnie mieszając, wkrapla się z wkraplacza roztwór 3,2 g azotynu sodu w 7 ml wody z taką szybkością, aby temperatura nie przekroczyła 0 o C (ok. 3 godz.), po czym otrzymany klarowny roztwór pozostawia się na noc w temp. Pokojowej. Następnie roztwór odparowuje się na wyparce próżniowej (temp. łaźni poniżej 50 o C), a pozostałość wytrząsa się z 20 ml octanu etylu, sączy i osad przemywa 3 ml octanu etylu. Przesącz suszy się nad bezw. MgS 4 i odparowuje na wyparce do sucha. trzymuje się 3,2 g (80%) (S)- -karboksy- -butyrolaktonu w postaci żółtego oleju [ ] 20 D = o (c=2.0, 95% etanol). (S)-(+)- -Etoksykarbonylo- -butyrolakton HC EtH, H + C 2 H 5 C Wariant a: W kolbie kulistej o poj. 100 ml, zaopatrzonej w chłodnicę zwrotną zabezpieczoną przed dostępem wilgoci, umieszcza się 3,2 g (S)- -karboksy- -butyrolaktonu, 6,5 ml bezwodnego etanolu, 15 ml bezwodnego benzenu i 0,1 g bezwodnego kwasu p-toluenosulfonowego. Zawartość kolby ogrzewa się do wrzenia przez 5 godzin, a następnie zastępuje się chłodnicę zwrotną chłodnicą destylacyjną i zbiera destylat do temperatury 79 C. Do pozostałości dodaje się 50 ml benzenu, przemywa kolejno: wodą, 10% roztworem węglanu sodu i ponownie wodą. Roztwór organiczny suszy się siarczanem magnezu, sączy i rozpuszczalnik oddestylowuje na wyparce obrotowej. Pozostałość destyluje się pod

8 obniżonym ciśnieniem zbierając frakcję wrzącą w temperaturze C/10 mm Hg. trzymuje się 6,2 g (76%) (S)-(+)- -etoksykarbonylo- -butyrolaktonu, [ ] D 32 = (c = 2.93, etanol). Wariant b: Lakton, uzyskany w poprzednim etapie poddano estryfikacji bezwodnym etanolem za pomocą DCC wobec DMAP zgodnie z przepisem podanym przez A. Ammazzalorso i wsp. w Tetrahedron Letters 43, (2002). Wariant c: Lakton, uzyskany w poprzednim etapie poddano estryfikacji bezwodnym etanolem za pomocą DCC w acetonitrylu zgodnie z przepisem podanym przez R. Shelkov i wsp. w rg. Biomol. Chem., 2004, 2, W opisie preparatów podać: 1. Wydajność reakcji 2. Temperaturę topnienia 3. mówienie widma 1 H NMR

9 7,7-Dichlorobicyklo[4,1,0]heptan (dichloronorkaran) + CHCl 3 NaH TEBA Cl Cl 8.2 g (10 ml) cykloheksenu 24 g (16 ml) chloroformu 0.3 g chlorku trietylobenzyloamoniowego (TEBA) W kolbie trójszyjnej o poj. 100 ml zaopatrzonej w termometr i wkraplacz umieszczono 10 ml cykloheksenu, 16 ml chloroformu i 0.3 g TEBA. Następnie silnie mieszając na mieszadle magnetycznym i chłodząc kolbę zimną wodą wkraplano 20 ml 50%-go roztworu NaH z taką szybkością aby temperatura utrzymywała się w zakresie o C. Po zakończeniu wkraplania i ustaniu efektu egzotermicznego, reakcję prowadzi się energicznie mieszając w temp o C w ciągu 2 godz.. Następnie dodaje się 20 ml wody, przenosi mieszaninę do rozdzielacza i oddziela warstwę organiczną, a warstwę wodną ekstrahuje się za pomocą chlorku metylenu (3x10 ml). Ekstrakty łączy się z produktem i przemywa wodą (10 ml), 5%-ym HCl (10 ml), ponownie wodą (10 ml) i suszy nad bezw. MgS 4. Po odparowaniu rozpuszczalnika na wyparce pozostałość poddaje się destylacji pod zmniejszonym ciśnieniem (t.wrz. 79 o C/15 mm Hg). Wydajność 10 g (60%). W opisie ćwiczenia należy podać: a/ wydajność reakcji b/ temperaturę wrzenia c/ współczynnik załamania światła d/ omówienie widm IR, 1 H i 13 C NMR

10 Asymetryczna kondensacja aldolowa + H prolina DMS H Przepis: J.Am.Chem.Soc., 122, 2395 (2000) dczynniki: aceton benzaldehyd L-prolina DMS 46 mg proliny (0.4 mmola) mieszano w 10 ml mieszaniny DMS-aceton (4:1) w ciągu 15 min.. Następnie dodano 109 mg (1 mmol) benzaldehydu i mieszano w ciągu 24 godz.. Do mieszaniny dodano 10 ml nasyconego roztworu NH 4 Cl i ekstrahowano za pomocą octanu etylu. Po osuszeniu nad bezw. MgS 4 i odparowaniu do sucha, surowy produkt oczyszczono za pomocą chromatografii kolumnowej (heksan-octan etylu 3:1) lub PTLC. W opisie preparatu należy podać: 1. Wydajność reakcji 2. temperaturę topnienia 3. mówienie widm 1 H i 13 C NMR * W oparciu o widma NMR zarejestrowane dla próbki z dodatkiem TFAE należy wyznaczyć nadmiar enancjomeryczny (e.e) dla powstałego związku.

11 Blokowanie mannitolu. 1,2,3,4,5,6-Triizopropylideno-D-mannitol oraz 3,4-izopropylideno-D-mannitol H H CH 2 H H H CH 2 H H 3 C H 3 C aceton, H 2 S 4 CH 2 CH 2 CH 3 CH 3 CH 3 CH 3 CH 3 CH H CH 2 H H CH 2 H CH 3 CH 3 Przepis: J.C.S. Perkin I, 1379 (1979) dczynniki: D-mannitol, aceton, etanol, kw.octowy 1,2,3,4,5,6-Tri--izopropylideno-D-mannitol: 5 g mannitolu w bezw. acetonie (25 ml) zawierającym 0.2 ml stęż. kwasu siarkowego mieszano w ciągu 2 godzin. Roztwór wylano do 100 ml wody, a wytrącony osad odsączono i wysuszono. sad przekrystalizowano z etanolu (wyd. 75%) tt. 70 o C 3,4--Izopropylideno-D-mannitol: 5 g triizopropylidenomannitolu w 100 ml 70%-go kwasu octowego mieszano w temp. 40 o C w ciągu 2 godzin. Nadmiar kwasu octowego oddestylowano do sucha pod zmniejszonym ciśnieniem (15-20 mm Hg).

12 Borneol kamfora izoborneol H C CH 3 H C CH 3 H C CH Na 2 Cr 2 7 NaBH 4 H CH CH CH H H H Wariant a: utlenianie za pomocą dichromianu sodowego Do roztworu 2 g dichromianu sodowego w 8 ml wody dodano ostrożnie 1,6 ml stęż. kwasu siarkowego, a następnie ochłodzono w łaźni lodowej. W kolbie o poj. 50 ml rozpuszczono 1 g borneolu w 4 ml eteru i umieszczono w łaźni lodowej na mieszadle magnetycznym. Następnie wkraplano za pomocą pipety Pasteura 6 ml roztworu utleniacza w ciągu 10 min., mieszano przez 5 min. i dodano resztę roztworu utleniacza. Mieszaninę przeniesiono do rozdzielacza (kolbę przemyto kolejno 10 ml eteru i 10 ml wody i dodano do mieszaniny) i ekstrahowano eterem etylowym (3 x 20 ml). Połączone ekstrakty przemyto za pomocą 5% NaHC 3 oraz wodą i osuszono nad bezw. MgS 4. Rozpuszczalnik odparowano do sucha, a pozostałość sublimowano pod zmniejszonym ciśnieniem na "zimnym palcu". Wariant b: utlenianie za pomocą PDC: 1 g Borneolu utleniono do kamfory za pomocą PDC zgodnie z przepisem podanym w Synth. Commun., 23, 2701 (1993). Redukcja kamfory za pomocą borowodorku sodowego. W kolbie o poj. 50 ml rozpuszczono 0,5 g kamfory i umieszczono na mieszadle magnetycznym. Następnie mieszając dodawano niewielkimi porcjami 0,3 g borowodorku sodowego, a po zakończeniu dodawania ogrzewano zawartość kolby na łaźni wodnej przez 1 minutę. Po wylaniu mieszaniny na 20 g tłuczonego lodu (kolbę przemyć niewielką ilością metanolu), a po stopieniu lodu otrzymany osad odsączono i poddano sublimacji na "zimnym palcu" (p. wyżej). W opisie ćwiczenia należy podać: 1. Temperatury topnienia produktów 2. Wydajności obu etapów 3. Stosunek ilościowy produktów redukcji kamfory

13 Kwas 5,6--izopropylideno-L-askorbinowy H CH 3 H CH 3 CCl CH 3 CCH 3 CH 3 H H H H Do zawiesiny 3.0 g kwasu L-askorbinowego w 13.5 ml acetonu dodano 0.4 ml chlorku acetylu i mieszano energicznie w temp. pokojowej na mieszadle magnetycznym w ciągu 2 godzin. Wytrącony osad odsączono na lejku Buchnera i przemyto zimną mieszaniną acetonu i heksanu (4:7). Po wysuszeniu osadu otrzymano ok. 3.4 g białego związku o t.t o C. Wykonano chromatografię cienkowarstwową (tlc) w układzie eter-kwas octowy 24:1.

14 zonoliza fenantrenu. 1. 3, CH 3 CH 2.CH 3 SCH 3 CH CH 100 mg fenantrenu 10 ml kw.octowego lodowatego 0.2 ml siarczku dimetylu W kolbie o poj. 50 ml umieszczono zawiesinę 100 mg fenantrenu w 10 ml kwasu octowego. Po zmontowaniu zestawu do ozonolizy przepuszczano przez zawiesinę ozon w ciągu 1 godz. (w trakcie ozonolizy fenantren ulega rozpuszczeniu). Po upływie 1 godz. przerwano strumień ozonu i przepuszczano przez roztwór w ciągu 5 min. strumień powietrza (w celu usunięcia nadmiaru ozonu). Następnie dodano 0.2 ml siarczku dimetylu i odstawiono na 5 min.. Następnie do roztworu dodano 20 ml wody i ekstrahowano 3-krotnie eterem naftowym (3 x 10 ml). Połączone ekstrakty przemyto 5%-ym roztworem NaHC 3 (10 ml) i wodą (10 ml), a następnie osuszono nad bezw. MgS 4. Po odsączeniu środka suszącego przesącz odparowano do sucha na wyparce. Wykonano chromatografię cienkowarstwową (TLC) otrzymanego produktu w rozwijając chromatogram w heksanie. W opisie ćwiczenia należy podać: a/ wydajność reakcji b/ rysunek chromatogramu tlc c/ omówienie widm IR, 1 H i 13 C NMR.

15 zonoliza octanu cholesterolu. Py/Ac H Ac Ac CH Acetylacja: 200 mg Cholesterolu osusza się przez oddestylowanie z 10 ml bezwodnego toluenu lub suszenie na pompie olejowej (ok. 1h). 150 mg suchego związku rozpuszcza się w ok. 2-3 ml suchej pirydyny i dodaje 1,5 eqv. bezwodnika octowego. Po 24 h pirydynę oddestylowuje się na wyparce a ślady pirydyny usuwa się przez oddestylowanie z suchym toluenem (1-2 razy z 5 ml). Czystość uzyskanego związku bada się metodą TLC (dobrać układ w którym Rf wyniesie ok. 0,3). W przypadku uzyskania złożonej mieszaniny poreakcyjnej produkt oczyszcza się metodą chromatografii DFC. zonoliza: Reakcje dla 0.2 mmola octanu cholesterylu przeprowadzić zgodne z przepisem podanym przez Yates P. i Stiver S. w Can. J. Chem. 1988, 66, W opisie preparatu podać: 1. wydajność reakcji 2. temperaturę topnienia 3. omówienie widm IR, 1 HNMR, 13 CNMR

16 Reakcja Friedela-Craftsa. Redukcja do laktonu za pomocą borowodorku sodowego. CH 3 + AlCl 3 CH NaBH 4 H 3 C H 3 C Przepis: Syntheses and Transformations of Functional Groups, str.51 i 137 dczynniki: toluen, bezwodnik octowy, AlCl 3 bezw., benzen, NaBH 4, eter, etanol Kwas -(4-metylobenzoilo)-propionowy. W kolbie o poj. 500 ml mieszano (wytrząsano) 40 g (0.4 mola) bezwodnika bursztynowego, 60 g (0.45 mola) bezw. chlorku glinu i 200 g bezw. toluenu w ciągu 15 godz. w temp. pokojowej (wydziela się chlorowodór). Ciemnozieloną mieszaninę wylano do 400 ml lodowatej wody, a wytrącone sole rozpuszczono przez ostrożne zakwaszenie stęż. kwasem solnym (ok. 100 ml). Roztwór ekstrahowano za pom. 300 ml i 100 ml chlorku metylenu. Połączone ekstrakty organiczne osuszono nad Na 2 S 4, a następnie odparowano na wyparce do ok. 1/5 objętości. Po dodaniu ok. 100 ml benzenu pozostawiono na 14 godz. i odsączono wytrącony osad. Drugi rzut otrzymano po odparowaniu roztworu macierzystego do obj. 50 ml i dodaniu 50 ml benzenu. Całkowita wydajność wynosi 56 g (72%) tt o C. Lakton kwasu 4-(p-tolilo)-4-hydroksymasłowego 19.2 g kwas -(4-metylobenzoilo)-propionowego rozpuszczono w rozc. metanolowym roztworze NaH (190 ml metanolu, 10 ml wody i 6 g NaH) i ochłodzono do temp. 0-5 o C w łaźni lodowej. Następnie dodawano porcjami 18.9 g NaBH 4. Mieszaninę pozostawiono w temp. pokojowej na 2 dni. Dodano 400 ml wody, ochłodzono w łaźni lodowej i zkwaszono 200 ml 6N HCl (pienienie!)). Roztwór ekstrahowano 3 x 100 ml eteru i połączone ekstrakty osuszono nad Na 2 S 4. Poztwór odparowano do sucha, a pozostałość przekrystalizowano z rozc. etanolu (1:1). trzymano 12.3 g (70%) laktonu tt o C.

17 Cholestenon (utlenianie metodą penauera) + Al( - i - Pr) 3 + H H W kolbie kulistej dwuszyjnej o poj. 150 ml, zaopatrzonej w chłodnicę destylacyjną umieszczono 60 ml toluenu i kamyczki wrzenne. Po oddestylowaniu ok. 10 ml toluenu (w celu jego osuszenia), do kolby dodano 2,5 g cholesterolu i 12,5 ml świeżo destylowanego cykloheksanonu. Po oddesty-lowaniu ok. 2,5 ml toluenu chłodnicę destylacyjną zastąpiono zwrotną i ogrzewano do wrzenia przez 20 min., a następnie dodawano porcjami 0,75 g izopropanolanu glinu w ciągu 30 min.. W międzyczasie przygotowano roztwór 5 g winianu sodowo-potasowego w 10 ml wody. Po zakończeniu dodawania izopropanolanu, zamieniono ponownie chłodnicę zwrotną na destylacyjną, oddestylowano ok ml toluenu i całość ochłodzono do temperatury pokojowej. Następnie dodano wcześniej przyrządzony roztwór winianu i prowadzono destylację z parą wodną, dodając co pewien czas wodę, do zebrania ok. 200 ml destylatu. Pozostałość po ochłodzeniu ekstrahowano trzykrotnie chloroformem porcjami po 10 ml. Połączone ekstrakty przemyto wodą (2 x 10 ml) i przesączono, do kolby kulistej o poj. 100 ml, przez warstwę bezw. MgS 4 umieszczoną na lejku i odparowano do sucha. Pozostały żółty olej rozpuszczono na gorąco w 3-4 ml metanolu i wstawiono do krystalizacji. sad odsączono na lejku Buchnera, przemyto 1-2 ml zimnego metanolu i pozostawiono do wysuszenia. trzymuje się ok. 2 g produktu o tt o C (80-90% wyd.). Powtórna krystalizacja z metanolu pozwala na otrzymanie związku o tt o C. W opracowaniu należy podać: a/ wydajności reakcji b/ temperatury topnienia- wrzenia c/ opis widm IR oraz 1 H i 13 C NMR

18 Cynamononitryl CH + CH 3 CN KH,CH 3CN CH=CHCN (Z + E) W kolbie o pojemności 100 ml, zaopatrzonej w chłodnicę zwrotną i wkralacz umieszczono 3,3 g roztartego w moździerzu wodorotlenku potasowego w 40 ml suchego acetonitrylu. Mieszaninę ogrzano do wrzenia i dodano z rozdzielacza w jednej porcji 5,3 g benzaldehydu w 10 ml acetonitrylu. grzewanie kontynuowano przez 10 min., a następnie gorący roztwór wylano na 100 g potłuczonego lodu. Mieszaninę ekstrahowano chlorkiem metylenu (3 x 50 ml). Połączone ekstrakty osuszono nad bezw. MgS 4 i odparowano do sucha, a pozostałość poddano destylacji pod zmniejszonym ciśnieniem. W opisie preparatu podać: 1. Wydajność reakcji 2. mówienie widm 1 H NMR i IR 3. Stosunek ilościowy izomerów Z i E

19 D,L- -Fenyloseryna, izomery erytro- i treo. CH + CH 2 CH NH 2 ō H H CH NH 2 + CH NH 2 H 10 g glicyny rozpuszcza się w roztworze 8 g wodorotlenku sodowego w 30 ml wody i chłodzi do 15 o C. Następnie mocno mieszając dodaje się w jednej porcji 28,3 g benzaldehydu. Utworzona początkowo emulsja po kilku minutach przekształca się w gęstą pastę i wówczas należy mieszać ręcznie. Po ok. 25 min. pasta zestala się. Po godzinie od momentu dodania benzaldehydu, do rozdrobnionego produktu mieszając i utrzymując temp. poniżej 15 o C, wkrapla się 18 ml kwasu solnego. Mechaniczne mieszanie kontynuuje się przez 1 godz. i pozostawia kolbę w lodówce (temp. 5 o C) na kolejne 2 godz., po czym sączy się. sad ekstrahuje się 3 razy wrzącym etanolem (po 80 ml) za każdym razem dobrze odsączając. Po wysuszeniu otrzymuje się 11,1 g (46% wyd.) surowego aminokwasu, będącego mieszaniną izomerów treo i erytro. Surową fenyloserynę krystalizuje się z 10-krotnej ilości gorącej wody. Po oziębieniu do 5 o C (przez kilka godz.), odsącza się ok. 3,6 g prawie czystej treo-d,l-fenyloseryny w postaci monohydratu. W opisie preparatu należy podać: 1. Wydajność reakcji 2. Temperaturę topnienia 3. mówienie widma 1 H NMR

20 4,6-Etylideno-D-glukoza 2,4-etylideno-D-erytroza H H H H H CH paraaldehyd H NaJ 4 CH 3 H H 2 S 4 CH 3 H CH2 H Przepis: J.Am.Chem.Soc., 82, 2301 (1960) dczynniki: glukoza, paraaldehyd, etanol, celit, nadjodan sodu, papierki wskaźnikowe W kolbie o poj. 100 ml umieszczono 9 g glukozy oraz 6.8 ml paraldehydu i 0.05 ml (trzy krople) stęż. kwasu siarkowego. Mieszninę wytrzasano przez ok. 30 ml do momentu, aż stała się półpłynna, a następnie pozostawiono w temp. pokojowej na 3 dni. Następnie roztarto z 15 ml abs. etanolu i doprowadzono do ph za pomocą 1N etanolowego roztworu KH. Wytrącony osad rozpuszczono przez podgrzanie mieszaniny utrzymując wartość ph 6.5 (dodać więcej KH). Dodano 0.5 g węgla aktywnego i przesączono na lejku ze spiekiem przez warstwę celitu, przemywając gorącym etanolem. Przesącz pozostawiono na noc w temp. pokojowej otrzymując 5-6 g osadu krystalicznego o tt o C. Po odparowaniu przesączu do sucha i zdekantowaniu nadmiaru paraldehydu, krystaliczny osad przekrystalizowano z abs. etanolu (4-7 g alkoholu na 1 g osadu). Całkowita wydajność 7-8 g (78-80%) [ ] 20 D 2.37 o (c 19.7, woda).

21 Redukcja acetylooctanu etylu za pomocą drożdży piekarskich H 5 C 2 drożdże piekarskie H 5 C 2 H H W kolbie Erlenmayera o poj. 500 ml zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne rozpuszcza się 80 g cukru i 0.5 g Na 2 HP 4 w 350 ml ciepłej (35 o C) wody z kranu. Następnie dodaje się 16 g suchych drożdży i miesza na mieszadle magnetycznym do uzyskania jednorodnej mieszaniny. Po upływie 15 min., gdy fermentacja zachodzi energicznie, dodaje się 4.86 g przedestylowanego acetylooctany etylu. Mieszanie kontynuuje się przez co najmniej 2 doby w temp o C. Po ukończeniu reakcji dodaje się 20 g celitu i miesza przez kilka minut, a następnie sączy, a osad przemywa za pomocą 50 ml wody. Przesącz nasyca się chlorkiem sodu i ekstrahuje 5-krotnie 50 ml eteru. Połączone ekstrakty suszy się nad bezw, MgS 4. Poodsączeniu środka suszącego, eter oddestylowuje się do obj. Poniżej 50 ml, a pozostały eter odparowuje na wyparce próżniowej. trzymuje się ok. 3.5 g produktu, który powinien wykazywać negatywny rezultat testu na obecność acetylooctanu etylu (zabarwienie czerwone 1% r-rem FeCl 3 ). Czystość produktu można sprawdziś za pomocą TLC (CH 2 Cl 2 ).

22 Utlenienie cholesterolu. 5,6-epoksycholesterol H mcpba, CHCl 3 18h, t.pok. H Reakcje dla 1 mmola cholesterolu przeprowadzić zgodne z przepisem podanym przez E. Ma i współpracowników w Steroids, 2005, 70, W opisie preparatu podać: 1. wydajność reakcji 2. temperaturę topnienie 3. omówienie widm IR, 1 HNMR, 13 CNMR

23 Wyodrębnianie limonenu, eugenolu lub anetolu za pomocą destylacji z parą wodną. CH 3 H CH=CHCH 3 CH 2 CH=CH 2 C H 3 C CH 2 limonen CH 3 anetol H CH 3 eugenol 10g skórki z pomarańczy, goździków lub owoców anyżu rozetrzeć w moździerzu i przenieść do kolby destylacyjnej o poj. 500 ml, dodać 250 ml wody i zmontować zestaw do destylacji z parą wodną. Prowadzić destylację (w czasie destylacji należy dodawać z wkraplacza wodę z szybkością zbierania się destylatu) do momentu, kiedy destylat stanie się klarowny (ok ml destylatu). Po zakończeniu destylacji i zdemontowaniu zestawu, należy chłodnicę przemyć za pomocą 20 ml chlorku metylenu, natomiast destylat ekstrahować dwukrotnie porcjami po 20 ml chlorku metylenu. Połączone ekstrakty oraz roztwór z przemycia chłodnicy osuszyć nad bezw. MgS04 w ciągu 15 minut. Po odsączeniu środka suszącego do zważonej kolby okrągłodennej o poj. 100 ml. przesącz odparować do sucha na wyparce próżniowej. Czystość produktu badano za pomocą chromatografii TLC: np: eugenolu w układzie heksan: octan etylu 7:1; anetol w układzie heksan:octan etylu 6:4; limonen?. Redukcja za pomocą Borowodorku sodu wobec soli Co(II) Wydzielony limonen lub eugenol poddano redukcji za pomocą NaBH 4 wobec CoCl 2 x6h 2 zgodnie z przepisem podanym przez S. K. Chung w J. rg. Chem. Vol. 44, No. 6, (1979). W opisie preparatów podać: 1. Wydajność reakcji 2. Temperaturę topnienia wrzenia? 3. mówienie widma 1 H i 13 C NMR.

Chemia Organiczna Syntezy

Chemia Organiczna Syntezy Chemia rganiczna Syntezy Warsztaty dla uczestników Forum Młodych Chemików Gdańsk 2016 Dr hab. Sławomir Makowiec Mgr inż. Ewelina Najada-Mocarska Mgr inż. Anna Zakaszewska Wydział Chemiczny Katedra Chemii

Bardziej szczegółowo

TRZYLETNIE STUDIA STACJONARNE I STOPNIA. specjalność CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW ZESTAW ĆWICZENIOWY NR 1

TRZYLETNIE STUDIA STACJONARNE I STOPNIA. specjalność CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW ZESTAW ĆWICZENIOWY NR 1 TRZYLETNIE STUDIA STACJONARNE I STOPNIA specjalność CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW ZESTAW ĆWICZENIOWY NR 1 SYNTEZA JEDNOETAPOWA Nr 1 Synteza kwasu benzoesowego z chlorku benzylu Cl COOH KMnO

Bardziej szczegółowo

CHEMIA SRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW

CHEMIA SRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW Zakład Chemii rganicznej UMCS SKRYPT D LABRATRIUM \\\ CHEMIA RGANICZNA \\\ dla specjalności CHEMIA SRDKÓW BIAKTYWNYCH I KSMETYKÓW ZESTAW ĆWICZENIWY NR 5 Zakład Chemii rganicznej UMCS Ćwiczenie 1 Procesy

Bardziej szczegółowo

TRZYLETNIE STUDIA STACJONARNE I STOPNIA. specjalność CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW ZESTAW ĆWICZENIOWY NR 2

TRZYLETNIE STUDIA STACJONARNE I STOPNIA. specjalność CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW ZESTAW ĆWICZENIOWY NR 2 TRZYLETNIE STUDIA STACJONARNE I STOPNIA specjalność CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW ZESTAW ĆWICZENIOWY NR 2 SYNTEZA JEDNOETAPOWA Nr 1 Synteza kwasu acetylosalicylowego z kwasu salicylowego COOH

Bardziej szczegółowo

H 3. Limonen. ODCZYNNIKI Skórka z pomarańczy lub mandarynek, chlorek metylenu, bezwodny siarczan sodu.

H 3. Limonen. ODCZYNNIKI Skórka z pomarańczy lub mandarynek, chlorek metylenu, bezwodny siarczan sodu. WYDRĘBNIENIE LEJKÓW ETERYZNY el ćwiczenia elem ćwiczenia jest wyodrębnienie limonenu ze skórki pomarańczy lub mandarynki na drodze destylacji z parą wodna. Limonen ze względu na silny zapach znalazł zastosowanie

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM CHEMII ORGANICZNEJ PROGRAM ĆWICZEŃ

LABORATORIUM CHEMII ORGANICZNEJ PROGRAM ĆWICZEŃ LABORATORIUM CHEMII ORGANICZNEJ Rok studiów: II CC-DI semestr III Liczba godzin: 15 (5 spotkań 3h co 2 tygodnie, zajęcia rozpoczynają się w 3 tygodniu semestru) PROGRAM ĆWICZEŃ Ćwiczenie nr 1 Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane oczyszczanie

Zaawansowane oczyszczanie Zaawansowane oczyszczanie Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych z chemii organicznej dla II roku Zakład Chemii Organicznej Wydział Chemii Uniwersytet Wrocławski 2015 wersja 1 1 Spis treści [O1] Krystalizacja

Bardziej szczegółowo

Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu)

Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu) Laboratorium: Powstawanie i utylizacja zanieczyszczeń i odpadów Makrokierunek Zarządzanie Środowiskiem INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 24 Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu) 1 I. Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Zakład Chemii Organicznej, Wydział Chemii UMCS Strona 1

Zakład Chemii Organicznej, Wydział Chemii UMCS Strona 1 PREPARAT NR 5 Stechiometria reakcji Naftalen Kwas siarkowy stężony 1. H 2 SO 4 2. NaOH/NaCl 160-165 o C, 15 min 2-NAFTALENOSULFONIAN SODU 1 ekwiwalent 2,1 ekwiwalenta SO 3 Na Dane do obliczeń Związek molowa

Bardziej szczegółowo

Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu)

Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu) Utylizacja i neutralizacja odpadów Międzywydziałowe Studia Ochrony Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 24 Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu) Opracowała: dr Elżbieta Megiel 1 I.

Bardziej szczegółowo

1 ekwiwalent 1 ekwiwalent

1 ekwiwalent 1 ekwiwalent PREPARAT NR 1 1,1 -BINAFTYLO-2,2 -DIOL FeCl 3 *6H 2 O H 2 O, t. wrz. Stechiometria reakcji Chlorek żelaza(iii) sześciowodny 1 ekwiwalent 1 ekwiwalent Dane do obliczeń Związek molowa (g/mol) Gęstość (g/ml)

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane oczyszczanie

Zaawansowane oczyszczanie Zaawansowane oczyszczanie Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych dla Chemii Podstawowej (III r.), Chemii Środowiska (II III r.) Informatyki Chemicznej (III r.) Chemii Biologicznej (III r.) Zakład Chemii

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego.

Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego. Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego. Wprowadzenie teoretyczne Cel ćwiczeń: Zapoznanie studentów z właściwościami chemicznymi

Bardziej szczegółowo

1 ekwiwalent 0,85 ekwiwalentu 1,5 ekwiwalentu

1 ekwiwalent 0,85 ekwiwalentu 1,5 ekwiwalentu PREPARAT NR 26 NH 2 I2, NaHCO 3 NH 2 4-JODOANILINA Woda, 12-15 o C, 30 min I Stechiometria reakcji Jod Wodorowęglan sodu 1 ekwiwalent 0,85 ekwiwalentu 1,5 ekwiwalentu Dane do obliczeń Związek molowa (g/mol)

Bardziej szczegółowo

Wpływ czynników utleniających na przebieg modelowego procesu utleniania cykloheksanolu i cykloheksanonu

Wpływ czynników utleniających na przebieg modelowego procesu utleniania cykloheksanolu i cykloheksanonu PLITENIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ EMIZNY KATEDRA TENLGII EMIZNEJ RGANIZNEJ I PETREMII INSTRUKJA D ĆWIZEŃ LABRATRYJNY: Wpływ czynników utleniających na przebieg modelowego procesu utleniania cykloheksanolu i cykloheksanonu

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Biologiczno-Chemiczny CHEMIA PRODUKTÓW NATURALNYCH. Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Biologiczno-Chemiczny CHEMIA PRODUKTÓW NATURALNYCH. Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych Uniwersytet w Białymstoku Wydział Biologiczno-Chemiczny CHEMIA PRODUKTÓW NATURALNYCH Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych Białystok 2015 Celem zajęć jest poznanie podstawowych metod izolacji, wydzielania

Bardziej szczegółowo

Laboratorium. Technologia i Analiza Aromatów Spożywczych

Laboratorium. Technologia i Analiza Aromatów Spożywczych Laboratorium Technologia i Analiza Aromatów Spożywczych Regulamin pracowni Technologii i Analizy Aromatów Spożywczych...3 Ćw. 1. Mikrokapsułkowanie olejków eterycznych z wykorzystaniem drożdży piwnych...4

Bardziej szczegółowo

MECHANIZMY REAKCJI CHEMICZNYCH. REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE GRUP FUNKCYJNYCH ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH

MECHANIZMY REAKCJI CHEMICZNYCH. REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE GRUP FUNKCYJNYCH ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH Ćwiczenie 2 semestr 2 MECHANIZMY REAKCJI CHEMICZNYCH. REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE GRUP FUNKCYJNYCH ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH Obowiązujące zagadnienia: Związki organiczne klasyfikacja, grupy funkcyjne, reakcje

Bardziej szczegółowo

PREPARATYKA NIEORGANICZNA. Przykład 1 Ile kilogramów siarczanu(vi) żelaza (II) można otrzymać z 336 kg metalicznego żelaza?

PREPARATYKA NIEORGANICZNA. Przykład 1 Ile kilogramów siarczanu(vi) żelaza (II) można otrzymać z 336 kg metalicznego żelaza? PREPARATYKA NIEORGANICZNA W laboratorium chemicznym jedną z podstawowych czynności jest synteza i analiza. Każda z nich wymaga specyficznych umiejętności, które można przyswoić w trakcie ćwiczeń laboratoryjnych.

Bardziej szczegółowo

UJ - Collegium Medicum, KChO, Pracownia chemii organicznej S. Fluorowcowanie. Symbol Nazwa otrzymywanego preparatu strona

UJ - Collegium Medicum, KChO, Pracownia chemii organicznej S. Fluorowcowanie. Symbol Nazwa otrzymywanego preparatu strona UJ - Collegium Medicum, KCh, Pracownia chemii organicznej S Symbol Nazwa otrzymywanego preparatu strona część teoretyczna 2 F1 2,4,6-tribromoanilina 4 F2 2,4,6-tribromofenol 5 F3 omek etylu 6 F4 Chlorek

Bardziej szczegółowo

Zakład Chemii Organicznej, Wydział Chemii UMCS Strona 1

Zakład Chemii Organicznej, Wydział Chemii UMCS Strona 1 \ PREPARAT NR 12 NH 2 1. NaNO 2, H 2 SO 4 2. CuBr H2O,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 3 Toksykologia żywności

Laboratorium 3 Toksykologia żywności Laboratorium 3 Toksykologia żywności Literatura zalecana: Orzeł D., Biernat J. (red.) 2012. Wybrane zagadnienia z toksykologii żywności. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Wrocław. Str.:

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi.

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. ĆWICZENIE I - BIAŁKA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. Odczynniki: - wodny 1% roztwór siarczanu(vi) miedzi(ii), - 10% wodny

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 162013 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 28 3 8 2 5 (51) IntCl5: C 07D 499/76 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 16.02.1990

Bardziej szczegółowo

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria 5. STECHIOMETRIA 25 5. Stechiometria 5.1. Ile gramów magnezu wzięło udział w reakcji z tlenem, jeśli otrzymano 6,0 g tlenku magnezu? Odp. 3,60 g 5.2. Do 50 cm 3 roztworu kwasu siarkowego (VI) o stężeniu

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z KATALIZY HOMOGENICZNEJ I HETEROGENICZNEJ. Prowadzący: Przemysław Ledwoń. Miejsce ćwiczenia: Czerwona Chemia, sala nr 015

LABORATORIUM Z KATALIZY HOMOGENICZNEJ I HETEROGENICZNEJ. Prowadzący: Przemysław Ledwoń. Miejsce ćwiczenia: Czerwona Chemia, sala nr 015 TRZYMYWANIE ŻYWIC EPKSYDWYCH 1 PLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKCHEMII I TECHNLGII PLIMERÓW TRZYMYWANIE ŻYWIC EPKSYDWYCH Prowadzący: Przemysław Ledwoń Miejsce ćwiczenia: Czerwona Chemia,

Bardziej szczegółowo

1 ekwiwalent 3 ekwiwalenty 2 ekwiwalenty

1 ekwiwalent 3 ekwiwalenty 2 ekwiwalenty PREPARAT NR 11 HNO 3 /H 2 SO 4 H 2 O, 100 o C, 30 min 1,3-DINITROBENZEN Stechiometria reakcji Kwas siarkowy stężony Kwas azotowy stężony 1 ekwiwalent 3 ekwiwalenty 2 ekwiwalenty Dane do obliczeń Związek

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Reakcja między substancjami A i B zachodzi według

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii Instytut Chemii KATALIZA. Laboratorium. część 1 SYNTEZA KATALIZATORÓW

Uniwersytet Śląski Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii Instytut Chemii KATALIZA. Laboratorium. część 1 SYNTEZA KATALIZATORÓW Uniwersytet Śląski Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii Instytut Chemii KATALIZA Laboratorium część 1 SYNTEZA KATALIZATORÓW Opracowali: Stanisław Krompiec, Hanna Ignasiak, Michał Krompiec SPIS PREPARATÓW

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Otrzymywanie i badanie właściwości chemicznych alkanów, alkenów, alkinów i arenów.

Ćwiczenie 3. Otrzymywanie i badanie właściwości chemicznych alkanów, alkenów, alkinów i arenów. Ćwiczenie 3. Otrzymywanie i badanie właściwości chemicznych alkanów, alkenów, alkinów i arenów. Wprowadzenie teoretyczne Cel ćwiczeń: Poznanie metod otrzymywania oraz badania właściwości węglowodorów alifatycznych

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp W przypadku trudno rozpuszczalnej soli, mimo osiągnięcia stanu nasycenia, jej stężenie w roztworze jest bardzo małe i przyjmuje się, że ta

Bardziej szczegółowo

UJ - Collegium Medicum, KChO, Pracownia chemii organicznej S. Estryfikacja. Symbol Nazwa otrzymywanego preparatu strona

UJ - Collegium Medicum, KChO, Pracownia chemii organicznej S. Estryfikacja. Symbol Nazwa otrzymywanego preparatu strona UJ - Collegium Medicum, KCh, Pracownia chemii organicznej S Symbol Nazwa otrzymywanego preparatu strona część teoretyczna 2 E1 ctan butylu 4 E2 ctan etylu 5 E3 Mrówczan etylu 6 E4 p-nitrobenzoesan etylu

Bardziej szczegółowo

Obliczanie wydajności reakcji

Obliczanie wydajności reakcji bliczanie wydajności reakcji Wydajność reakcji chemicznej (W) jest to stosunek masy produktu (m p ) otrzymanej w wyniku przeprowadzenia reakcji chemicznej do masy tego produktu (m t ) wynikającej z równania

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia laboratoryjne 2

Ćwiczenia laboratoryjne 2 Ćwiczenia laboratoryjne 2 Ćwiczenie 5: Wytrącanie siarczków grupy II Uwaga: Ćwiczenie wykonać w dwóch zespołach (grupach). A. Przygotuj w oddzielnych probówkach niewielką ilość roztworów zawierających

Bardziej szczegółowo

III-A. Chemia wspomaga nasze zdrowie

III-A. Chemia wspomaga nasze zdrowie III-A. Chemia wspomaga nasze zdrowie III-A.1. POKAZ: Synteza aspiryny (kwas acetylosalicylowy) III-A.2. Badanie odczynu wodnych roztworów popularnych leków III-A.3. Reakcja leku na zgagę z kwasem solnym

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Ćwiczenie 9 semestr 2 HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Obowiązujące zagadnienia: Hydroliza soli-anionowa, kationowa, teoria jonowa Arrheniusa, moc kwasów i zasad, równania hydrolizy soli, hydroliza wieloetapowa,

Bardziej szczegółowo

CHEMIA LEKÓW ORGANICZNYCH INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

CHEMIA LEKÓW ORGANICZNYCH INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH CHEMIA LEKÓW ORGANICZNYCH INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BEZPIECZEŃSTWO W LABORATORIUM CHEMICZNYM Uwaga: Przed rozpoczęciem prac laboratoryjnych należy zapoznać się i zrozumieć poniżej przedstawione

Bardziej szczegółowo

Obserwacje: Wnioski:

Obserwacje: Wnioski: Doświadczenie: Badanie różnicy między mieszaniną a związkiem chemicznym. Tytuł: Reakcja siarki z cynkiem. Badanie różnicy między mieszaniną a związkiem chemicznym. Reakcja syntezy. Wiązanie jonowe. Otrzymywanie

Bardziej szczegółowo

DESTYLACJA JAKO METODA WYODRĘBNIANIA I OCZYSZCZANIA ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH

DESTYLACJA JAKO METODA WYODRĘBNIANIA I OCZYSZCZANIA ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH DESTYLCJ JKO METOD WYODRĘNINI I OCZYSZCZNI ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH Zakres materiału: - metody rozdzielania substancji, - destylacja - charakter wykorzystywanych zjawisk, typy destylacji, zastosowanie, charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Chemia organiczna. Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych dla Biotechnologii (I rok)

Chemia organiczna. Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych dla Biotechnologii (I rok) Chemia organiczna Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych dla Biotechnologii (I rok) Zakład Chemii rganicznej Wydział Chemii Uniwersytet Wrocławski 2015 Lista wykonywanych ćwiczeń: [1a] Destylacja frakcyjna...3

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 1. Izolacja i wykrywanie trucizn cz. 1

Laboratorium 1. Izolacja i wykrywanie trucizn cz. 1 Laboratorium 1 Izolacja i wykrywanie trucizn cz. 1 Literatura zalecana: Bajguz A., Piotrowska A. 2005. Ćwiczenia z toksykologii środowiska. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok. Str. 15 17,

Bardziej szczegółowo

Utlenianie. Symbol Nazwa otrzymywanego preparatu strona. U1 Kwas benzoesowy z benzaldehydu 5. U2 Kwas benzoesowy z chlorku benzylu 6

Utlenianie. Symbol Nazwa otrzymywanego preparatu strona. U1 Kwas benzoesowy z benzaldehydu 5. U2 Kwas benzoesowy z chlorku benzylu 6 UJ - Collegium Medicum, KCh, Pracownia chemii organicznej Symbol Nazwa otrzymywanego preparatu strona część teoretyczna 2 U1 Kwas benzoesowy z benzaldehydu 5 U2 Kwas benzoesowy z chlorku benzylu 6 U3 Kwas

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 2: Stężenia

Ćwiczenia nr 2: Stężenia Ćwiczenia nr 2: Stężenia wersja z 5 listopada 2007 1. Ile gramów fosforanu(v) sodu należy zużyć w celu otrzymania 2,6kg 6,5% roztworu tego związku? 2. Ile należy odważyć KOH i ile zużyć wody do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI

OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI 15 OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studenta z prostymi metodami syntezy związków chemicznych i chemią związków miedzi Zakres obowiązującego materiału

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW.

RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW. RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW. Zagadnienia: Zjawisko dysocjacji: stała i stopień dysocjacji Elektrolity słabe i mocne Efekt wspólnego jonu Reakcje strącania osadów Iloczyn rozpuszczalności Odczynnik

Bardziej szczegółowo

XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. II Etap - 18 stycznia 2016

XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. II Etap - 18 stycznia 2016 XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego II Etap - 18 stycznia 2016 Nazwisko i imię ucznia: Liczba uzyskanych punktów: Drogi Uczniu, przeczytaj uważnie instrukcję i postaraj

Bardziej szczegółowo

8. MANGANOMETRIA. 8. Manganometria

8. MANGANOMETRIA. 8. Manganometria 8. MANGANOMETRIA 5 8. Manganometria 8.1. Oblicz ile gramów KMnO 4 zawiera 5 dm 3 roztworu o stężeniu 0,0285 mol dm 3. Odp. 22,5207 g 8.2. W jakiej objętości 0,0205 molowego roztworu KMnO 4 znajduje się

Bardziej szczegółowo

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) PL B1

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) PL B1 RZECZPO SPOLITA POLSKA U rząd Patentow y Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 184404 (21) N um er zgłoszenia: 315319 (22) D ata zgłoszenia: 17.07.1996 (13) B1 (51) IntCl7 C07C 279/14

Bardziej szczegółowo

KOLEJNOŚĆ CZYNNOŚCI DO ĆWICZENIA NR 5 (kopolimeryzacja styrenu i bezwodnika maleinowego)

KOLEJNOŚĆ CZYNNOŚCI DO ĆWICZENIA NR 5 (kopolimeryzacja styrenu i bezwodnika maleinowego) KOLEJNOŚĆ CZYNNOŚCI DO ĆWICZENIA NR 5 (kopolimeryzacja styrenu i bezwodnika maleinowego) student A:.. student : student C:. lp. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Zależność szybkości reakcji chemicznych od stężenia reagujących substancji.

Ćwiczenie 1. Zależność szybkości reakcji chemicznych od stężenia reagujących substancji. VIII. Kinetyka i statyka reakcji chemicznych Zagadnienia Czynniki wpływające na szybkość reakcji Rzędowość i cząsteczkowość reakcji Stała szybkości reakcji Teoria zderzeń Teoria stanu przejściowego Reakcje

Bardziej szczegółowo

ROZDZIELANIE I OCZYSZCZANIE SUBSTANCJI. EKSTRAKCJA.

ROZDZIELANIE I OCZYSZCZANIE SUBSTANCJI. EKSTRAKCJA. ROZDZIELANIE I OCZYSZCZANIE SUBSTANCJI. EKSTRAKCJA. Surowe produkty większości reakcji organicznych są najczęściej, jak już nam wiadomo, wieloskładnikowymi mieszaninami. Często stosowaną metodą rozdzielania

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS CHEMICZNY

WOJEWÓDZKI KONKURS CHEMICZNY Kod ucznia Liczba punktów WOJWÓDZKI KONKURS CHMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 16 STYCZNIA 2015 1. Test konkursowy zawiera 26 zadań. Są to zadania zamknięte i otwarte. Na ich rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 )

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 ) PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁÓW 9 14 (stężenia molowe, procentowe, przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i zatężanie roztworów, zastosowanie stężeń do obliczeń w oparciu o reakcje chemiczne, rozpuszczalność)

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Klasyczna Analiza Jakościowa Organiczna, Ćw. 4 - Identyfikacja wybranych cukrów Ćwiczenie 4 Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Zagadnienia teoretyczne: 1. Budowa

Bardziej szczegółowo

OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI

OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI 15 OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studenta z prostymi metodami syntezy związków chemicznych i chemią związków miedzi Zakres obowiązującego materiału

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Zastosowanie destylacji z parą wodną oraz ekstrakcji ciecz-ciecz do izolacji eugenolu z goździków Wstęp

Ćwiczenie 6 Zastosowanie destylacji z parą wodną oraz ekstrakcji ciecz-ciecz do izolacji eugenolu z goździków Wstęp Ćwiczenie 6 Zastosowanie destylacji z parą wodną oraz ekstrakcji ciecz-ciecz do izolacji eugenolu z goździków Wstęp Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z destylacją z parą wodną oraz ekstrakcją w układzie

Bardziej szczegółowo

G-VI. Węgiel i jego związki z wodorem. Pochodne węglowodorów

G-VI. Węgiel i jego związki z wodorem. Pochodne węglowodorów G-VI. Węgiel i jego związki z wodorem. Pochodne węglowodorów Odczynnik Postać Piktogram GHS Hasło Zwroty H Mg wiórki NIEBEZPIECZEŃSTWO H228, H252, H261 etanol UWAGA H226 heksan NIEBEZPIECZEŃSTWO H225,

Bardziej szczegółowo

PL 207979 B1. POLITECHNIKA RZESZOWSKA IM. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA, Rzeszów, PL 21.01.2008 BUP 02/08

PL 207979 B1. POLITECHNIKA RZESZOWSKA IM. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA, Rzeszów, PL 21.01.2008 BUP 02/08 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 207979 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 380220 (51) Int.Cl. C07D 209/08 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 17.07.2006

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI Pracownia studencka Zakład Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 3 Oznaczanie witaminy E w oleju metodą HPLC ANALIZA PRODUKTÓW POCHODZENIA NATURALNEGO

Bardziej szczegółowo

OTRZYMYWANIE KARBOKSYMETYLOCELULOZY

OTRZYMYWANIE KARBOKSYMETYLOCELULOZY Katedra Chemii Organicznej, Bioorganicznej i Biotechnologii OTRZYMYWANIE KARBOKSYMETYLOCELULOZY Prowadzący: mgr inż. Marta Grec Miejsce ćwiczeń: sala 102 1. Cel ćwiczenia Celem doświadczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

2. Procenty i stężenia procentowe

2. Procenty i stężenia procentowe 2. PROCENTY I STĘŻENIA PROCENTOWE 11 2. Procenty i stężenia procentowe 2.1. Oblicz 15 % od liczb: a. 360, b. 2,8 10 5, c. 0.024, d. 1,8 10 6, e. 10 Odp. a. 54, b. 4,2 10 4, c. 3,6 10 3, d. 2,7 10 7, e.

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 1. Aminokwasy

ĆWICZENIE 1. Aminokwasy ĆWICZENIE 1 Aminokwasy Przygotować 5 (lub więcej) 1% roztworów poszczególnych aminokwasów i białka jaja kurzego i dla każdego z nich wykonać wszystkie reakcje charakterystyczne. Reakcja ksantoproteinowa

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 22 listopad 2010 90 minut Informacje dla ucznia:

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Lublinie

Kuratorium Oświaty w Lublinie Kuratorium Oświaty w Lublinie KOD UCZNIA ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ROK SZKOLNY 2015/2016 ETAP WOJEWÓDZKI Instrukcja dla ucznia 1. Zestaw konkursowy zawiera 12 zadań. 2. Przed

Bardziej szczegółowo

REDUKCJA ZWIĄZKÓW KARBONYLOWYCH ENANCJOSELEKTYWNA, ENZYMATYCZNA REDUKCJA ACETOFENONU (SYNTEZA (S)-( )-1-FENYLOETANOLU)

REDUKCJA ZWIĄZKÓW KARBONYLOWYCH ENANCJOSELEKTYWNA, ENZYMATYCZNA REDUKCJA ACETOFENONU (SYNTEZA (S)-( )-1-FENYLOETANOLU) REDUKCJA ZWIĄZKÓW KARBONYLOWYCH ZADANIA 4A-D Celem poniższego zestawu ćwiczeń jest zapoznanie studentów z wybranymi aspektami redukcji związków karbonylowych. Uwzględniono w nim: - enancjoselektywną redukcję

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIA STĘŻENIE PROCENTOWE STĘŻENIE MOLOWE

STĘŻENIA STĘŻENIE PROCENTOWE STĘŻENIE MOLOWE STĘŻENIA STĘŻENIE PROCENTOWE 1. Oblicz stężenie procentowe roztworu powstałego w wyniku rozpuszczenia 4g chlorku sodu w 15,6dag wody. 2. Ile gramów roztworu 15-procentowego można otrzymać mając do dyspozycji

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy. Dział Zakres treści

Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy. Dział Zakres treści Anna Kulaszewicz Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy lp. Dział Temat Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania i wymaganiami edukacyjnymi z

Bardziej szczegółowo

Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) soli Mohra (NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O

Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) soli Mohra (NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) soli Mohra (NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O Odczynniki: stały Fe(SO) 4 7H 2 O, stały (NH 4 ) 2 SO 4, H 2 O dest. Sprzęt laboratoryjny: elektryczna płyta grzewcza,

Bardziej szczegółowo

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu?

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu? 1. Oblicz, ilu moli HCl należy użyć, aby poniższe związki przeprowadzić w sole: a) 0,2 mola KOH b) 3 mole NH 3 H 2O c) 0,2 mola Ca(OH) 2 d) 0,5 mola Al(OH) 3 2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu

Bardziej szczegółowo

UJ - Collegium Medicum, KChO, Pracownia chemii organicznej S. Acylacja. Symbol Nazwa otrzymywanego preparatu strona. Acylacja część teoretyczna 2

UJ - Collegium Medicum, KChO, Pracownia chemii organicznej S. Acylacja. Symbol Nazwa otrzymywanego preparatu strona. Acylacja część teoretyczna 2 UJ - Collegium Medicum, KCh, Pracownia chemii organicznej S Symbol Nazwa otrzymywanego preparatu strona część teoretyczna 2 A1 Aspiryna I 5 A2 Aspiryna II 6 A3 Acetanilid 7 A4 N-acetylo-p-toluidyna 8 A5

Bardziej szczegółowo

UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU

UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU 5 UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU CEL ĆWICZENIA Poznanie zależności między chemicznymi właściwościami pierwiastków, a ich położeniem w układzie okresowym oraz korelacji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Ekstrakcja ciągła w aparacie Soxhleta

Ćwiczenie 1. Ekstrakcja ciągła w aparacie Soxhleta III. Metody rozdzielania mieszanin Zagadnienia Rodzaje i podział mieszanin Różnice między związkiem chemicznym a mieszaniną Metody rozdzielania mieszanin o Chromatografia o Krystalizacja o Ekstrakcja o

Bardziej szczegółowo

KRYSTALIZACJA JAKO METODA OCZYSZCZANIA I ROZDZIELANIA SUBSTANCJI STAŁYCH

KRYSTALIZACJA JAKO METODA OCZYSZCZANIA I ROZDZIELANIA SUBSTANCJI STAŁYCH KRYSTALIZACJA JAKO METODA OCZYSZCZANIA I ROZDZIELANIA SUBSTANCJI STAŁYCH Zakres materiału: -metody rozdzielania substancji, -zasady krystalizacji, -etapy krystalizacji, -kryteria doboru rozpuszczalnika

Bardziej szczegółowo

1.1 Reakcja trójchlorkiem antymonu

1.1 Reakcja trójchlorkiem antymonu ĆWICZENIE IV - WYKRYWANIE WITAMIN Odczynniki: - chloroform bezwodny, - bezwodnik kwasu octowego, - trójchlorek antymonu roztwór nasycony w chloroformie, - 1,3-dichlorohydryna gliceryny - żelazicyjanek

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne)

Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne) Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne) Zadanie 7 (1 pkt) Uporządkuj podane ilości moli związków chemicznych według rosnącej liczby

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

PRAWO DZIAŁANIA MAS I REGUŁA PRZEKORY

PRAWO DZIAŁANIA MAS I REGUŁA PRZEKORY 12 PRAWO DZIAŁANIA MAS I REGUŁA PRZEKORY CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów z wpływem zmiany parametrów stanu (temperatura, stężenie, ciśnienie) na położenie równowagi chemicznej w reakcjach odwracalnych.

Bardziej szczegółowo

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: , PCT/EP03/02749 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: , PCT/EP03/02749 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 203697 (21) Numer zgłoszenia: 371443 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 17.03.2003 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

Woda i roztwory wodne

Woda i roztwory wodne strona 1/8 Woda i roztwory wodne Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Woda i roztwory wodne zagrożenia cywilizacyjne wynikające z jej zanieczyszczeń. Roztwory,

Bardziej szczegółowo

Chemia organiczna. Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych dla Biotechnologii (I rok)

Chemia organiczna. Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych dla Biotechnologii (I rok) hemia organiczna Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych dla Biotechnologii (I rok) Zakład hemii rganicznej Wydział hemii Uniwersytet Wrocławski 2011 Lista wykonywanych ćwiczeń: [1a] Destylacja frakcyjna...3

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Wpisuje zdający przed rozpoczęciem pracy PESEL ZDAJĄ CEGO Miejsce na nalepkę z kodem szkoły Instrukcja dla zdającego PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Arkusz I Czas pracy 120 minut 1. Proszę sprawdzić,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 50: Określanie tożsamości jonów (Farmakopea VII-IX ( )).

Ćwiczenie 50: Określanie tożsamości jonów (Farmakopea VII-IX ( )). Ćwiczenie 50: Określanie tożsamości jonów (Farmakopea VII-IX (2008-2013)). Badanie tożsamości wg Farmakopei Polskiej należy wykonywać w probówkach. Odczynniki bezwzględnie należy dodawać w podawanej kolejności.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety II. Wagi i ważenie. Roztwory. Emulsje i koloidy Zagadnienia Rodzaje wag laboratoryjnych i technika ważenia Niepewność pomiarowa. Błąd względny i bezwzględny Roztwory właściwe Stężenie procentowe i molowe.

Bardziej szczegółowo

Biopaliwo do silników z zapłonem samoczynnym i sposób otrzymywania biopaliwa do silników z zapłonem samoczynnym. (74) Pełnomocnik:

Biopaliwo do silników z zapłonem samoczynnym i sposób otrzymywania biopaliwa do silników z zapłonem samoczynnym. (74) Pełnomocnik: RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 197375 (21) Numer zgłoszenia: 356573 (22) Data zgłoszenia: 10.10.2002 (13) B1 (51) Int.Cl. C10L 1/14 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

Test kompetencji z chemii do liceum. Grupa A.

Test kompetencji z chemii do liceum. Grupa A. Test kompetencji z chemii do liceum. Grupa A. 1. Atomy to: A- niepodzielne cząstki pierwiastka B- ujemne cząstki materii C- dodatnie cząstki materii D- najmniejsze cząstki pierwiastka, zachowujące jego

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3. Cukry mono i disacharydy

ĆWICZENIE 3. Cukry mono i disacharydy ĆWICZENIE 3 Cukry mono i disacharydy Reakcja ogólna na węglowodany (Reakcja Molischa) 1 ml 1% roztworu glukozy 1 ml 1% roztworu fruktozy 1 ml 1% roztworu sacharozy 1 ml 1% roztworu skrobi 1 ml wody destylowanej

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII KOD UCZNIA... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII Termin: 12 marzec 2008 r. godz. 10 00 Czas pracy: 90 minut ETAP III Ilość punktów za rozwiązanie zadań Część I Część II Część III Numer zadania 1

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (0 1) W tabeli podano rodzaje mieszanin oraz wybrane sposoby ich rozdzielania. Rodzaj mieszaniny Metoda rozdzielania mieszaniny

Zadanie 2. (0 1) W tabeli podano rodzaje mieszanin oraz wybrane sposoby ich rozdzielania. Rodzaj mieszaniny Metoda rozdzielania mieszaniny Zadanie 1. (0 1) Uczniowie obserwowali przebieg doświadczenia, w którym do kolby z wrzącą wodą wprowadzono płonący magnez nad powierzchnię cieczy. Doświadczenie zilustrowali rysunkiem. W czasie doświadczenia

Bardziej szczegółowo

V. Węglowodory. Hydroksylowe pochodne węglowodorów alkohole i fenole

V. Węglowodory. Hydroksylowe pochodne węglowodorów alkohole i fenole V. Węglowodory. Hydroksylowe pochodne węglowodorów alkohole i fenole V-1. Otrzymywanie węglowodorów nienasyconych i badanie ich właściwości (palność; reakcje z wodą bromową i KMnO 4 ) a) acetylenu (POKAZ)

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1. PODSTAWOWE PRAWA I POJĘCIA CHEMICZNE 5 1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1.1. Wyraź w gramach masę: a. jednego atomu żelaza, b. jednej cząsteczki kwasu siarkowego. Odp. 9,3 10 23 g; 1,6 10 22

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie SO 2 w powietrzu atmosferycznym

Oznaczanie SO 2 w powietrzu atmosferycznym Ćwiczenie 6 Oznaczanie SO w powietrzu atmosferycznym Dwutlenek siarki bezwodnik kwasu siarkowego jest najbardziej rozpowszechnionym zanieczyszczeniem gazowym, występującym w powietrzu atmosferycznym. Głównym

Bardziej szczegółowo

PL B1. Trzeciorzędowe słodkie sole imidazoliowe oraz sposób wytwarzania trzeciorzędowych słodkich soli imidazoliowych

PL B1. Trzeciorzędowe słodkie sole imidazoliowe oraz sposób wytwarzania trzeciorzędowych słodkich soli imidazoliowych PL 214086 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 214086 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 396008 (51) Int.Cl. C07D 233/60 (2006.01) C07C 31/135 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wpływ stężenia kwasu na szybkość hydrolizy estru

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wpływ stężenia kwasu na szybkość hydrolizy estru Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Wpływ stężenia kwasu na szybkość hydrolizy estru ćwiczenie nr 25 opracowała dr B. Nowicka, aktualizacja D. Waliszewski Zakres zagadnień obowiązujących do

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wyznaczanie ciepła właściwego cieczy metodą kalorymetryczną

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wyznaczanie ciepła właściwego cieczy metodą kalorymetryczną Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Wyznaczanie ciepła właściwego cieczy metodą kalorymetryczną opracowanie ćwiczenia: dr J. Woźnicka, dr S. Belica ćwiczenie nr 38 Zakres zagadnień obowiązujących

Bardziej szczegółowo

CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów z chemią 14 grupy pierwiastków układu okresowego

CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów z chemią 14 grupy pierwiastków układu okresowego 16 SOLE KWASU WĘGLOWEGO CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów z chemią 14 grupy pierwiastków układu okresowego Zakres obowiązującego materiału Węgiel i pierwiastki 14 grupy układu okresowego, ich związki

Bardziej szczegółowo

II ETAP 50. OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU CHEMICZNEGO IM. PROF. ANTONIEGO SWINARSKIEGO

II ETAP 50. OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU CHEMICZNEGO IM. PROF. ANTONIEGO SWINARSKIEGO Toruń, 7.03.2014 r. II ETAP 50. OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU CHEMICZNEGO IM. PROF. ANTONIEGO SWINARSKIEGO Witamy na II Etapie 50. Ogólnopolskiego Konkursu Chemicznego im. prof. Antoniego Swinarskiego. Dysponujesz

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE WPROWADZENIE Przyswajalność pierwiastków przez rośliny zależy od procesów zachodzących między fazą stałą i ciekłą gleby oraz korzeniami roślin. Pod względem stopnia

Bardziej szczegółowo