Internet dla użytkowników w wieku 50+ Najpopularniejsze w Polsce serwisy internetowe a dobre praktyki projektowania dla użytkowników 50+

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Internet dla użytkowników w wieku 50+ Najpopularniejsze w Polsce serwisy internetowe a dobre praktyki projektowania dla użytkowników 50+"

Transkrypt

1 Internet dla użytkowników w wieku 50+ Najpopularniejsze w Polsce serwisy internetowe a dobre praktyki projektowania dla użytkowników 50+ Autorzy: Paweł Majnert, Rafał Machul i Dominik Batorski

2 Internet dla użytkowników w wieku 50+ Najpopularniejsze w Polsce serwisy internetowe a dobre praktyki projektowania dla użytkowników 50+ Autorzy: Paweł Majnert, Rafał Machul i Dominik Batorski

3 Koordynacja projektu Dominik Batorski, SmartNet Research & Solutions Sp. z o.o. Redakcja raportu Dominik Batorski Autorzy Paweł Majnert (Użyteczni.pl) rozdziały 2-5 i załączniki Rafał Machul (Użyteczni.pl) rozdziały 2-5 i załączniki Dominik Batorski (ICM, Uniwersytet Warszawski) rozdział I Korekta Dagmara Krzesińska Projekt i wykonanie wykresów Dominik Batorski Opracowanie graficzne i skład Olga Figurska, Wydawca UPC Polska Sp. z o.o. Al. Jana Pawła II Warszawa Raport Koalicji Cyfrowego Włączenia Generacji 50+ w sieci Raport jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa Użycie niekomercyjne Bez utworów zależnych 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz SmartNet Research & Solutions Sp. z o.o. i UPC Polska Sp. z o.o. ISBN

4 3 Czy serwisy Internetowe w Polsce są przyjazne i zaprojektowane z myślą o użytkownikach 50+? Na jakie rzeczy należy zwracać uwagę tworząc serwisy, które będą przyjazne intuicyjne i łatwe w obsłudze dla starszych odbiorców? W jaki sposób powinny być tworzone strony internetowe, z których osoby 50+ będą chętnie korzystały?

5 4 Spis treści 1 Polacy w wieku 50+ wobec Internet Korzystanie z Internetu przez osoby Użytkownicy Znaczenie projektowania dla użytkowników Projektowanie dla osób starszych wstęp do audytu Potrzeby osób Bariery (psychologiczne, technologiczne, fizyczne) osób Bariery psychologiczne Bariery technologiczne Bariery fizyczne Dobre praktyki projektowania dla użytkowników Konwencja (trzymanie się standardów) Pozycja użytkownika w systemie (status systemu) Nawigacja na stronie Tekst stosowany na stronie Pisanie na stronach Ruchome elementy interfejsu Spójność Komunikacja błędów i sukcesu Funkcjonalności pomocy dla użytkownika (infotipy, tooltipsy) Wyróżnienie elementów o większej ważności Kolory Projektowana maksymalnie 960/980 px na 580 px Reklamy Dostępność (accessibility) Captche Wyszukiwarki 19

6 r a p o r t k o a l i c j i d o j r ś ć w si e c i Internet dla użytkowników w wieku Audyt badanie eksperckie serwisów Opis badania Badane serwisy Metoda audytu Heurystyki użyte w badaniu Pokazuj status systemu Zachowaj zgodność pomiędzy systemem a rzeczywistością Daj użytkownikowi pełną kontrolę Trzymaj się standardów i zachowaj spójność Zapobiegaj błędom Pozwalaj wybierać zamiast zmuszać do zapamiętania Zapewnij elastyczność i efektywność Dbaj o estetykę i umiar Zapewnij skuteczną obsługę błędów Zadbaj o pomoc i dokumentację Szczegółowa lista heurystyk używanych w badaniu 23 4 Najpopularniejsze w Polsce serwisy internetowe a użytkownicy Nawigacja - menu serwisu Spójność nawigacji i pozycja użytkownika w serwisie Budowa strony - tytuł i logo Etykiety i adresy URL Wyszukiwarka i wyniki wyszukiwania Linki Grafika/layout strony Łatwość w użyciu Czytelność - przejrzystość serwisu Hierarchia elementów na stronach Teksty na stronach Sekcja aktualności Pobieranie plików Wiarygodność Informacje o instytucji/produkcie Kontakt Możliwość zakupu produktu i dostępność FAQ, filmy instruktażowe bądź systemy demo Reklamy Funkcjonalności dedykowane dla użytkowników Podsumowanie 67 5 Źródła 68

7 6

8 r a p o r t k o a l i c j i d o j r ś ć w si e c i Internet dla użytkowników w wieku Polacy w wieku 50+ wobec Internetu 1.1 Korzystanie z Internetu przez osoby 50+ Korzystanie z Internetu jest w Polsce bardzo silnie związane z wiekiem. W 2011 roku wśród osób w wieku lat z sieci korzystało 82 proc. osób. Tymczasem wśród 13mln osób w wieku 50+ użytkowników Internetu jest niecałe 30 proc. Tym samym osób starszych, które nie korzystają jest ponad 9mln. Różnica w korzystaniu z sieci osób młodych i mających przynajmniej 50 lat wynosi ponad 50 punktów procentowych. Zależność korzystania z Internetu od wieku przedstawia poniższy wykres. WYKRES 1. W konsekwencji tak dużych różnic, osoby w wieku 50+ to tylko 21 proc. polskich internautów, ale to aż 73 proc. dorosłych, którzy z sieci nie korzystają. Konstatacja tego problemu była jednym z powodów powołania Koalicji Cyfrowego Włączenia Generacji 50+ w sieci. Wykluczenie cyfrowe osób starszych jest bowiem nie tylko problemem tych osób, ale również problemem społecznym istotnym z punktu widzenia innych grup społecznych. Jak zostało pokazane w Raporcie Otwarcia Koalicji w sieci : Między alienacją a adaptacją. Polacy w wieku 50+ wobec Internetu, korzystanie z Internetu jest przedłużaniem ich aktywności zawodowej. Starsi użytkownicy są również znacznie bardziej aktywni społecznie, częściej uczestniczą w kulturze, a korzystanie z sieci bardzo sprzyja takim rodzajom aktywności. Ważne jest także to, że w starzejącym się społeczeństwie osoby posługujące się nowymi tech- WYKRES Dostęp i korzystanie: dostęp w domu korzystanie z internetu procent osób w danym wieku wiek (w latach)

9 8 nologiami mają większe szanse na zachowanie samodzielności, lepsze radzenie sobie w życiu i wyższą jego jakość. Obserwujemy również bardzo pozytywne efekty psychologiczne u osób dojrzałych, które rozpoczynają korzystanie. Znacząco poprawia się ich samoocena, a także zadowolenie z życia i wzrasta chęć życia. Problematyka korzyści zwiazanych z używaniem sieci przez osoby starsze została szczegółowo omówiona w Raporcie. Podsumowując, aktywne korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych przez osoby w wieku 50+ jest w interesie wszystkich, jest korzystne dla samych tych osób, ale też dla instytucji i firm, które zyskają dzięki poszerzeniu rynku osób zainteresowanych usługami komputerowymi i internetowymi. Wykres zaprezentowany na poprzedniej stronie pokazuje jeszcze jedną istotną rzecz. wykres 1. Starsi nie korzystają z Internetu nawet, jeśli mają komputer z dostępem we własnym domu. Już wśród osób mających czterdzieści kilka lat pojawia się spora grupa tych, którzy nie używają sieci mimo posiadania dostępu. Wśród osób mających około 60 lat z Internetu korzysta około 30 proc., podczas gdy dostęp w domu ma mniej więcej dwa razy więcej. Wynik ten pokazuje, że podstawową barierą rozpoczynania korzystania z Internetu przez osoby mające 50 i więcej lat nie jest brak sprzętu lub dostępu do sieci. Nie są nimi też ograniczenia finansowe, które dotykają nie więcej niż 15 proc. gospodarstw domowych osób w wieku 50+. Co ciekawe, również braki w zasięgu Internetu nie są poważną barierą w korzystaniu z sieci. Zaledwie 1 proc. gospodarstw domowych tłumaczy brak dostępu do sieci tym, że w danej lokalizacji brakuje dostawców internetu. Zdecydowana większość 9mln osób dojrzałych, które nie korzystają z Internetu, to osoby, które albo mają dostęp do sieci w domu, albo bez problemu mogłyby mieć. Zasadniczym problemem jest brak motywacji do korzystania z Internetu. Zdecydowana większość osób w wieku 50+, które nie używają sieci, twierdzi, że nie ma takiej potrzeby. Często ten brak motywacji związany jest z brakiem wiedzy o tym, do czego Internet można byłoby wykorzystać. Okazuje się, że osoby, które go nie używają mają bardzo ograniczone wyobrażenia o tym, w jaki sposób można przy pomocy sieci rozwiązywać własne problemy lub posze- WYKRES 2. procent osób, które korzystają z internetu osoby w wieku osoby w wieku rok

10 r a p o r t k o a l i c j i d o j r ś ć w si e c i Internet dla użytkowników w wieku rzać zainteresowania. Poważnym problemem są też bariery psychologiczne strach i różnego rodzaju obawy, a także niesłuszne przekonania związane z korzystaniem. Obawy te dotyczą szkodliwości korzystania, zagrożeń z nim związanych, a także możliwości popsucia czegoś lub wykonania jakiś niechcianych działań. Przekonania te wiązać się mogą z postawą autowykluczania ze świata nowych technologii, przekonania o tym, że Internet to nie jest mój świat, to nie jest dla mnie, co mówi wiele osób starszych. Warto uświadomić sobie, że przynajmniej część tych obaw związana jest też z brakiem interesujących usług i treści dla osób w wieku 50+, a także brakiem oferty dostosowanej do możliwości, potrzeb i zainteresowań osób starszych. Korzystanie z Internetu jest dla wielu osób starszych bardzo skomplikowane. Zarówno urządzenia, jak również interfejsy serwisów internetowych są słabo dostosowane do potrzeb takich użytkowników. Problemem jest również brak umiejętności korzystania z nowych technologii, a także trudności w ich nabywaniu. Zjawisko cyfrowego wykluczenia generacji 50+ ma bardzo złożony charakter i różnego rodzaju bariery wzajemnie się wzmacniają. Warto też podkreślić, że problem wykluczenia cyfrowego nie rozwiąże się szybko sam. Oczywiście wraz z czasem przybywa nowych użytkowników Internetu i coraz więcej Polaków z niego korzysta. Jednak cały czas przyrost liczby internautów w grupie 50+ jest wolniejszy niż wśród młodszych. WYKRES 2. Co więcej, głównym czynnikiem przyczyniającym się do tego przyrostu było wchodzenie kolejnych roczników do grupy 50+. Przyrost korzystania z sieci wśród samych osób będących już w grupie 50+ jest minimalny. Gdyby nie starzenie się młodszych pokoleń, to dynamika wzrostu odsetka korzystających byłaby znacznie mniejsza. 1.2 Użytkownicy 50+ Raport Otwarcia Koalicji pokazuje także, że starsi Polacy nawet jeśli korzystają z Internetu, to mają niższe umiejętności obsługi. Osoby 50+ mają znacznie niższe kompetencje cyfrowe w porównaniu do młodszych Polaków i seniorów z krajów UE. Przekłada się to również na mniej wszechstronne korzystanie z Internetu. WYKRES 3. struktura populacji internautów według wieku lat lat lat lat lat 65 i więcej lat rok

11 10 Jeśli osoby w wieku 50+ korzystają z sieci, to robią to znacznie mniej intensywnie, wszechstronnie i regularnie niż przeciętni internauci w Polsce i UE. Internet jest dla nich narzędziem bardzo podstawowym, używają go podobnie jak innych tradycyjnych mediów. Wielu dojrzałych internautów traktuje sieć podobnie jak inne media, przede wszystkim jako źródło informacji i wiadomości, rzadko wykorzystując jakościowo nowe możliwości. Podstawowym zastosowaniem jest dostęp do informacji, szczególnie poprzez portale informacyjne. Co ciekawe, największe portale informacyjne to jedyne miejsca w sieci, z których użytkownicy w wieku 50+ korzystają częściej niż użytkownicy młodsi, a dodatkowo spędzają w nich znacznie więcej czasu. Niestety wszystkie inne zastosowania Internetu są wśród nich znacznie mniej popularne. Użytkownicy 50+ rzadziej wykorzystują Internet w celach komunikacyjnych, rzadziej korzystają z portali społecznościowych. Znacznie rzadziej też korzystają z ekonomicznych możliwości sieci z bankowości i zakupów online. Rzadziej zamieszczają w sieci własne treści. WYKRES 3. Dodatkowym problemem, jest dostępność treści interesujących dla osób w wieku 50+. Internet jest tworzony dla użytkowników i przez użytkowników, a do tej pory większość użytkowników stanowiły osoby młode. W konsekwencji więcej zasobów sieci, to treści ciekawe dla młodszych lub treści, które są prezentowane w sposób lepiej zrozumiały i bardziej odpowiedni do przyzwyczajeń młodszych użytkowników. Teraz się to mocno zmienia i struktura populacji internautów jest inna niż jeszcze kilka lat temu. Warto sobie uświadomić, że szybki przyrost użytkowników, jaki miał miejsce w ostatnich latach, powoduje zmianę struktury populacji internautów. Zmiany w populacji użytkowników Internetu związane z wiekiem są bardzo duże. W 2003 roku ponad 40 proc. użytkowników było w wieku lat. Obecnie, osoby z tej grupy wiekowe stanowią niecałe 20 proc. internautów. Rośnie przede wszystkim udział osób w wieku lat. Obecnie użytkownicy w wieku 45+ stanowią 36 proc. wszystkich, osiem lat wcześniej było ich zaledwie 16 proc.. Przeciętny wiek użytkownika znacząco się w ostatnich latach zwiększył. WYKRES 4. Zmiany te mają daleko idące konsekwencje. Wraz ze zmianami populacji użytkowników i podnoszeniem się przeciętnego wieku, zmie- WYKRES 4. procent dorosłych użytkowników internetu wiek (w latach)

12 r a p o r t k o a l i c j i d o j r ś ć w si e c i Internet dla użytkowników w wieku nia się też to, jakie treści i usługi warto w sieci oferować, a także, w jaki sposób warto to robić. Jak pokazuje poniższy wykres, użytkowników w wieku 50+ już w tej chwili jest prawie jedna czwarta i ich odsetek będzie się zwiększał. Niewątpliwie już teraz zaczyna się pojawiać potrzeba, by firmy działające w Internecie, dostawcy usług i treści tworzyły materiały i rozwiązania dobrze dostosowane do potrzeb użytkowników w wieku Znaczenie projektowania dla użytkowników 50+ Podsumowując to, co zostało powiedziane powyżej, komputery i Internet są dla osób w wieku 50+ trudniejsze w obsłudze i mniej intuicyjne, niż dla osób młodszych. Osoby takie nie tylko rzadziej korzystają z sieci, nawet jeśli mają do niej dostęp w domu, ale również posiadają niższe kompetencje, korzystają mniej regularnie i znacznie mniej wszechstronnie. Po części jest to efekt mniejszej obecności treści i usług dla tej grupy wiekowej, a także mniejszego dostosowania tego, co w Internecie jest dostępne do możliwości i ograniczeń starszych użytkowników. Często potrzebują oni prostszych rzeczy, mniej zmieniających się, a także lepiej wpisujących się w ich dotychczasowe praktyki. Część użytkowników 50+ korzysta z Internetu nieregularnie. Krótki czas spędzany w Internecie powoduje, że użytkownicy nie powtarzają czynności, nie uczą się nowych oraz nie podnoszą swoich kompetencji korzystania z Internetu. Dlatego tak ważne jest projektowanie serwisów internetowych w taki sposób, aby były one dobrze dostępne dla osób starszych i aby korzystanie z nich było łatwe i intuicyjne, a dodatkowo nie potęgowało obaw, które są w tej grupie powszechniejsze. korzysta z sieci. Stanowią oni coraz większą część użytkowników. Jeśli komuś zależy na szerokim dotarciu ze swoimi treściami, usługami, produktami, to musi zwracać uwagę na potrzeby użytkowników, w tym również na potrzeby 50+. Jak pokazywaliśmy wcześniej jest to z korzyścią dla wszystkich by 50+ korzystali z Internetu. Dobre projektowanie serwisów internetowych i tworzenie stron tak, aby były przyjazne dla użytkowników w wieku 50+ wymaga wzięcia pod uwagę ograniczeń tej grupy. Należy więc uwzględnić mniejsze doświadczenia z nowymi technologiami, niższe kompetencje korzystania, bardziej sporadyczne korzystanie, brak znajomości fachowej terminologii i slangu internetowego. Istotny jest także brak przyzwyczajenia do zmian, wolniejsze uczenie się, a co za tym idzie złe znoszenie zmian interfejsów i konieczność przyzwyczajania się i uczenia od nowa. Ograniczeniem, które należy też brać pod uwagę, jest niższa znajomość Internetu i brak wiedzy o funkcjonowaniu różnych technologii, z czego mogą wynikać także większe obawy i strach przed możliwością zepsucia czegoś lub przypadkowego wykonania niechcianej akcji. Warto zadać sobie pytanie, czy serwisy Internetowe w Polsce są przyjazne i zaprojektowane z myślą o użytkownikach 50+? Na jakie rzeczy należy zwracać uwagę tworząc serwisy, które będą przyjazne intuicyjne i łatwe w obsłudze dla starszych odbiorców? W jaki sposób powinny być tworzone strony internetowe, z których osoby 50+ będą chętnie korzystały? Tym zagadnieniom poświęcony jest niniejszy raport. W celu udzielenia odpowiedzi na powyższe pytania, a także aby pokazać dobre i złe praktyki w projektowaniu serwisów internetowych, istotne dla użytkowników w wieku 50+, przeprowadzony został audyt ekspercki wybranych polskich serwisów. Zagadnienia projektowania dostosowanego do potrzeb użytkowników 50+ jest coraz istotniejsze również dlatego, że coraz więcej z nich

13 12 2 Projektowanie dla osób starszych wstęp do audytu 2.1. Potrzeby osób 50+ Mimo, iż użytkownicy w wieku 50+ korzystają z serwisów internetowych w sposób nieco bardziej ograniczony, to jednak ich potrzeby są takie same, jak innych użytkowników tych stron. Projektanci, graficy i inne osoby odpowiedzialne za wygląd strony powinni pamiętać, że strony, które tworzą będą używane i przez tych użytkowników. Użytkownicy 50+ stanowią jedną trzecią polskiego społeczeństwa. Osób tych w społeczeństwie polskim jest aż 13 milionów. Użytkownicy ci różnią się często od użytkowników z grupy docelowej serwisów. Nie posiadają tak bardzo rozwiniętych kompetencji cyfrowych, ograniczają ich bariery psychologiczne, technologiczne i fizyczne. Dodatkowo użytkownicy ci korzystają często z Internetu nieregularnie. Krótki czas spędzany w Internecie powoduje, że użytkownicy nie powtarzają czynności, nie uczą się nowych nie podnoszą swoich kompetencji korzystania z Internetu i konkretnych serwisów. Ponadto częściej uczą się na pamięć tego, w jakim miejscu kliknąć, żeby osiągnąć dany efekt. 2.2 Bariery (psychologiczne, technologiczne, fizyczne) osób 50+ Użytkownicy 50+ różnią się często od młodszych użytkowników Internetu. Użytkownicy 50+ nie posiadają tak bardzo rozwiniętych kompetencji cyfrowych, ograniczają ich bariery psychologiczne, technologiczne i fizyczne. Osoby odpowiedzialne za projektowanie stron, jak i ich wdrożenie, powinny pamiętać, że nie projektują jedynie dla swoich rówieśników, a dla użytkowników ze wszystkich grup wiekowych Bariery psychologiczne Jedną z trudności w korzystaniu z serwisów internetowych przez osoby w wieku 50+ są bariery psychologiczne. Po części wynikają one z braku lub z ograniczonej wiedzy o sposobie funkcjonowania serwisów internetowych. Ludzie starsi, którzy nieregularnie korzystają z Internetu, bądź gdy spotykają się z jakimś serwisem po raz pierwszy, często nie są świadomi jak on działa, jak jest zbudowany i do czego służą elementy znajdujące się w nim. Ten brak wiedzy rodzi dodatkowe obawy. Osoby starsze, podobnie jak osoby rzadko korzystające z Internetu (użytkownicy niezaawansowani), boją się podejmować działania, gdy nie są pewni ich skutku boją się, że coś zepsują lub na przykład przypadkowo dokonają zakupu w sklepie internetowym, za co będą musieli zapłacić. Ważną kwestią jest obawa przed różnego rodzaju zagrożeniami. Osoby starsze często nie korzystają z internetowych kont bankowych, zakupów przez Internet, bo uważają, że jest to niebezpieczne boją się, że stracą swoje pieniądze. Często przyczyną obaw jest właśnie brak wiedzy lub błędne przekonania o funkcjonowaniu serwisów. W konsekwencji, ta grupa użytkowników porusza się przede wszystkim tylko w obrębie wybranych stron, rzadko zapuszczając się na nieznane wcześniej obszary. Użytkownicy w wieku 50+ często korzystają ze stron oraz funkcjonalności, które zostały im pokazane przez bardziej zaawansowanych użytkowników.

14 r a p o r t k o a l i c j i d o j r ś ć w si e c i Internet dla użytkowników w wieku Czasem dzieje się tak, że brak kompetencji ogranicza i zniechęca do korzystania z sieci. Cechy te powodują, że niektórzy z użytkowników stoją w miejscu nie podejmują się samodzielniej nauki, nie proszą najbliższych o lekcje (nauczenie, pokazanie, wyjaśnienie) i nie zapisują się na kursy. Mówiąc o barierach psychologicznych należy wspomnieć też, że starsi użytkownicy często nie są świadomi, w jaki sposób Internet mógłby im ułatwić życie. Za pomocą Internetu nie tylko mogliby się kontaktować z najbliższymi, ale także załatwiać swoje sprawy: płacić rachunki, robić zakupy itp. Za barierę psychologiczną można również uznać styl życia i przekonania, które paradoksalnie są również barierą korzystania z sieci. Część ze starszych użytkowników uznaje, że Internet to nie ich świat i technologia dla młodych Bariery technologiczne Bariery technologiczne w korzystaniu z Internetu przez osoby w wieku 50 i więcej lat to przede wszystkim szybko rozwijająca się technologia, nowe funkcjonalności implementowane na stronach, a także sprzęt i oprogramowanie, którym dysponują sami użytkownicy. Nowe rozwiązania i zmiany interfejsów mogą powodować, że użytkownicy 50+ mogą czuć się zagubieni, a co za tym idzie, muszą uczyć się nowych rozwiązań od początku, co na ogół przychodzi im z większą trudnością niż użytkownikom młodszym, lepiej obeznanym z Internetem i intensywniej z niego korzystającym. Takie sytuacje są nierzadko powodem frustracji. Kolejną barierę może stanowić sprzęt i oprogramowanie, z którego mogą korzystają użytkownicy 50+. Zdarza się, że ich komputery, to urządzenia przestarzałe, które są dziedziczone po dzieciach i wnukach, bądź które zostały zakupione pewien czas temu przez samych użytkowników. Użytkownicy 50+ nie czują potrzeby zmiany swoich komputerów. Nie zmieniają ich także w obawie przed rozpoczęciem całego procesu nauki obsługi komputera, od początku. Również oprogramowanie, z którego korzystają starsi użytkownicy jest często starsze, a dodatkowo rzadziej aktualizowane. Jest to szczególnie kłopotliwe jeśli chodzi o przeglądarki internetowe i Adobe Flash Playera. Brak uaktualnień tych programów często uniemożliwia korzystanie w pełni ze stron internetowych niektóre elementy strony mogą się nie pokazywać, bądź mogą pokazywać się w zły sposób, który nie będzie dla użytkowników czytelny i zrozumiały. Również sam sprzęt np. ekrany komputerów często generują problemy z dostępnością niektórych stron i serwisów internetowych. Rozdzielczość ekranów (przy starych monitorach mała) często nie pozwala na wyświetlenie strony w rozmiarach, w których strona została stworzona. Z monitorami wiąże się również problem wyświetlania niektórych kolorów co powoduje, że strona jest trudniejsza do zrozumienia. Jest to szczególnie istotne w zrozumieniu pozycji użytkownika na stronie, elementów mniej i bardziej ważnych a także podczas walidacji (wyświetlania komunikatów błędu) Bariery fizyczne Bariery fizyczne mogą dotknąć użytkowników Internetu, bez względu na stopień zaawansowania w korzystaniu z niego. Wraz z procesem starzenia barier fizycznych może pojawiać się więcej, a te które pojawiły się wcześniej mogą się pogłębiać. Podczas korzystania z Internetu i komputera, niektórzy użytkownicy 50+ mają problem z koordynacją ruchów, a co za tym idzie obsługa myszki staje się trudniejsza. Użytkownicy 50+ mają problem z kliknięciem na małe elementy strony, nawigację oraz innymi elementami dynamicznymi w tym reklamami. Problemy ze wzrokiem, który może wystąpić u użytkowników 50+ jest również jedną z ba-

15 14 rier w sprawnym poruszaniu się po stronach internetowych. Problemem ze wzrokiem są przede wszystkim wynikiem: zmniejszonej zdolności ogniskowania na bliskich przedmiotach i postrzegania kolorów, zmniejszonej wielkości źrenic, co powoduje mniejsze docieranie światła, chorób: katarakcie i zwyrodnieniu plamki ocznej. Użytkownicy 50+ mogą mieć również gorszą pamięć, gorszą umiejętność filtrowania informacji docierających do nich, a także gorszą umiejętność koncentracji. Według teorii obciążenia poznawczego (Becker, 2004; Van Gerven, Paas, Van Merrienboer, Hendriks, & Schmidt, 2003) u osób starszych występują trzy poznawcze spadki zapamiętywania informacji. Pierwszy z nich to krótkotrwała utrata pamięci, która występując podczas korzystania ze strony może doprowadzić do zagubienia użytkownika zapomnienia drogi przybycia na stronę, na której się znajduje, bądź zadania, które użytkownik chce zrealizować na stronie (za pomocą strony). Drugi problem z pamięcią to spadek tempa, z jakim osoba starsza może przetwarzać i rozumieć obiekty, a w tym działanie stron internetowych, przeglądarek i samego komputera. Trzecią rzeczą występującą u osób starszych jest spadek zdolności do ignorowania nieistotnych wiadomości. Osoby starsze przeglądając stronę często przeglądają wszystkie informacje, elementy znajdujące się na niej nie są w stanie odróżnić hierarchii ważności informacji na stronie. Przypadłość ta generuje dłuższy czas wyszukiwania informacji, a także zagubienie się użytkownika w serwisie. Wszystkie te cechy powodują, że korzystanie z serwisów, które są zaprojektowane bez myśli o użytkownikach 50+ może być dla nich niezwykle trudne. Trudne zarówno w obsłudze, jak i zrozumieniu, jakie potrzeby dana strona może realizować. Niniejszy raport ma za zadanie pokazać dobre praktyki projektowania dla osób starszych, a także pokazać jak dobrze takich problemów uniknąć. 2.3 Dobre praktyki projektowania dla użytkowników 50+ Dobrze zaprojektowane strony internetowe, które są maksymalnie dostępne i użyteczne, nie będą sprawiać problemów użytkownikom 50+. Zgodnie z wytycznymi Jakoba Nielsena oraz Rolfa Molicha (1990), strony takie powinno cechować: pokazywanie statusu systemu, zgodność pomiędzy systemem a rzeczywistością, pełna kontrola użytkownika, dostępna pomoc i dokumentacja, elastyczność i efektywność, możliwość wyboru zamiast zmuszanie do zapamiętania, skuteczna obsługa błędów, estetyka i umiar, zapobieganie błędom, trzymanie się standardów oraz zachowanie spójności. W tej części opisujemy dobre praktyki projektowania dla użytkowników 50+. Każda strona, która korzysta ze wszystkich opisanych poniżej praktyk nie będzie sprawiała problemów użytkownikom Bariery fizyczne Z racji tego, że część użytkowników 50+ potrafi korzystać tylko z funkcjonalności, z których już wcześniej korzystało (nauczyło się korzystać), dobrą praktyką jest korzystanie ze standardowych rozwiązań, które są stosowane w Internecie od lat Pozycja użytkownika w systemie (status systemu) Ważne, by użytkownik zawsze wiedział, gdzie znajduje się na stronie lub w serwisie, by nie miał problemu z przejściem na inne podstrony, ani z powrotem do strony, z której przyszedł.

16 r a p o r t k o a l i c j i d o j r ś ć w si e c i Internet dla użytkowników w wieku Oprócz zaznaczonej pozycji w menu, dobrą praktyką jest ścieżka okruszków, a także mapa strony ułatwiająca zrozumienie struktury strony. Serwisem, który korzysta z ścieżki okruszków jest serwis ceneo.pl. RYSUNEK 1. Z kolei serwisem korzystającym z mapy strony, czyli z powtórzenia najważniejszych sekcji serwisu dostępnych przez nawigacje jest filmweb.pl RYSUNEK Nawigacja na stronie Użytkownicy mniej zaawansowani, którymi w dużej mierze są osoby 50+, mogą mieć problem z nawigacją kontekstową (czyli nawigowaniem w serwisie poprzez powiązane treści strony, na której znajduje się użytkownik), splashami (strona wejścia, która nie ma swojej pozycji w nawigacji, składa się z odnośników, które pozwalają na wejście w głąb serwisu np. Wedel.pl), nawigacją kaskadową (jak Start Menu w systemie Windows) bądź nawigacją, która działa na zasadzie paneli pojawiających się po najechaniu myszką w stanie onmouseover (np. portal przepisy.pl) RYSUNEK 3. Nawigacja dla użytkowników 50+ powinna być nawigacją prostą pod względem wyglądu i działania. Powinien w niej występować jasny podział na nawigację pierwszego i drugiego rzędu. Nawigacja pierwszego rzędu to główne sekcje dostępne z menu serwisu. Z kolei nawigacja drugiego rzędu to odnośniki dostępne po wyborze jednej z głównych sekcji (z nawigacji pierwszego rzędu). Pozycja w nawigacji powinna być dobrze zaznaczona. Dobrą praktyką jest również korzystanie ze wspomnianej wcześniej ścieżki okruszków, która dodatkowo zaznacza pozycję użytkownika w systemie. Użytkownikom 50+ mogą sprawiać problemy również duże zagłębienia w nawigacji. Rekomendowana struktura serwisu dla tej grupy powinna zagłębiać się do drugiego poziomu (maksymalnie do trzeciego poziomu). Czyli każda z głównych sekcji w menu powinna dzielić się na podsekcje (kategorię), w których ewentualnie także następuje podział. Głębsze podziały będą zdecydowanie komplikować serwis. Ważne jest również to, by do każdej podstrony użytkownik był w stanie dojść z nawigacji. RYSUNEK 1. RYSUNEK 2.

17 16 Dodatkowo nawigacja powinna być spójna (jednolita) dla całej strony. Powinna posiadać właściwą, trafną i zrozumiałą dla użytkownika kategoryzację. Ważne jest również, by przechodzenie między stronami działało sprawnie, by strony szybko się ładowały. Wolno ładujące się strony frustrują użytkownika, a także robią wrażenie jakby nawigacja nie działała sprawnie. Rzeczą nieakceptowalną są powtórzenia w nawigacji tych samych elementów. Elementów, które posiadają tą samą nazwę i linkują do tej samej podstrony Tekst stosowany na stronie Ważne by czcionki, z których korzystają użytkownicy 50+ były czytelne (duży font przynajmniej 12 -stka, czcionka dobrze kontrastująca z tłem strony, bezszeryfowa), by ewentualnie była możliwość zmiany fontu na większy (powiększenia czcionki). Tekst powinien być też dobrze skalowalny w tekście powinny być akapity, a w wierszu maksymalnie 150 znaków ze spacjami. Komunikaty błędów powinny posiadać inny kolor niż teksty znajdujące się na stronie. Nagłówki, które są grafikami powinny być opisane (alt + tekst) każdy z elementów graficznych powinien posiadać opis, tak by użytkownicy korzystający z programów pozwalających na głosowe przeglądanie stron internetowych go zauważyli. Jest to w szczególności istotne, jeśli główne odnośniki (buttony) są grafikami bez tekstu Pisanie na stronach Tekst powinien być dobrze sformatowany: krótki, pisany od ogółu do szczegółu, najważniejsze informacje powinny być pogrubione, a linki tekstowe po najechaniu myszką (w stanie onmouseover) powinny być podkreślone. Należy pamiętać, że niektóre definicje bądź sformułowania używane w Internecie, używane przez młodszych użytkowników mogą być niezrozumiałe dla użytkowników Ruchome elementy interfejsu Ruchome elementy interfejsu mogą powodować problemy w sprawnym poruszaniu się po stronie użytkowników 50+, dlatego też nie zaleca się ich stosowania. RYSUNEK 3.

18 r a p o r t k o a l i c j i d o j r ś ć w si e c i Internet dla użytkowników w wieku Spójność Strony projektowane dla osób 50+ powinny być spójne (spójna nawigacja, układ strony, nazewnictwo, wielkości i kolory fontów itp.) Komunikacja błędów i sukcesu Komunikaty błędów (walidacja) powinna posiadać infografikę, a także w jasny sposób mówić, co się stało i co użytkownik powinien zrobić. Na przykład w momencie, kiedy użytkownik wypełniając formularz dostawy zakupionego przedmiotu zapomni wpisać swoje nazwisko i adres przesyłki powinien zostać w sposób jasny i widoczny o tym fakcie poinformowany. Na stronie nie tylko powinny znajdować się informacje o błędach. Ważne jest również informowanie użytkownika o sukcesie akcji, którą wykonał. W tym celu na stronie powinny być przewidziane komunikaty sukcesu. Podobnie, jak komunikaty błędu, każdy komunikat sukcesu powinien składać się z infografiki, a także tekstu informującego o akcji, którą użytkownik z sukcesem wykonał Funkcjonalności pomocy dla użytkownika (infotipy, tooltipsy) Elementy, które są bardziej skomplikowane (np. formularze) powinny być zaprojektowane z należytą starannością. Powinny posiadać opisy (etykiety), a także infotipy/tooltipsy opisujące dane pola w formularzu. Dobrym przykładem stosowanie infotipów jest serwis transakcyjny banku PKO BP. RYSUNEK Wyróżnienie elementów o większej ważności Na stronie powinny być dobrze wyróżnione elementy o większej ważności (akcje pierwszego i drugiego rzędu powinny być najbardziej widoczne). Akcje pierwszego rzędu to główne akcje w serwisie jak np. odnośnik (button) kup teraz, akcje drugiego rzędu to wszystkiego rodzaju akcje o mniejszej ważności jak np. Dodaj do koszyka. RYSUNEK 5. RYSUNEK 4.

19 Kolory W projektowaniu dla osób 50+ nie tylko kontrast tekstu oraz tła jest ważny. Ważne jest to, by strony były bardzo przejrzyste, by elementy mniej ważne nie rozpraszały uwagi użytkownika. Strony dla osób 50+ powinny być maksymalne przejrzyste i lekkie, powinny korzystać z małej ilości kolorów Projektowana maksymalnie 960/980 px na 580 px Istnieje prawdopodobieństwo, że użytkownicy 50+ nie posiadają najnowszego sprzętu, a z tym wiąże się wielkość matrycy ekranu. Oczywiście główne informacje powinny znajdować się na pierwszym ekranie komputera (580 px.) użytkownika, ale dobrze by było, aby cała strona (bez stopki) zamykała się w tym obszarze Reklamy Reklamy, jeśli są konieczne, powinny wyglądać jak reklamy, to znaczy powinny się wyróżniać z treści strony. Z drugiej strony, jeśli są inwazyjne (przeszkadzają w normalny przeglądaniu strony) powinny być łatwe do zamknięcia Dostępność (accessibility) Strona zaprojektowana z myślą o użytkownikach 50+ powinna być maksymalnie dostępna: powinna działać na starszych przeglądarkach, zastosowana technologia np. flash, nie powinna być kompatybilna jedynie z ostatnią wersją programu. Ważne by działała przynajmniej na przedostatniej wersji programu, grafiki powinny być opisane (alt +tekst), kolorystyka strony i elementy znajdujące się na niej powinny mieć właściwy kontrast, kod strony powinien być wysokiej jakości, by był kompatybilny z zewnętrznymi programami czytającymi treść Captche Captche (czyli części formularza, w których użytkownik jest proszony o przepisanie mało widocznego tekstu) utrudniają życie doświadczonym użytkownikom, a co dopiero użytkownikom 50+. Funkcjonalność ta na stronach dla osób 50+ powinna być zakazana. Jeśli korzystanie z captchy konieczne trzeba stosować te inteligentne np. łatwe zadania matematyczne: 3+2 = Przykład trudnej do przejścia captchy: RYSUNEK 6. RYSUNEK 5. RYSUNEK 6.

20 r a p o r t k o a l i c j i d o j r ś ć w si e c i Internet dla użytkowników w wieku Wyszukiwarki Wyszukiwarka google.pl jest narzędziem, które znają wszyscy użytkownicy Internetu. Wyszukiwarki implementowane na stronach powinny działać podobnie. Każda z nich powinna być zbudowana z dwóch elementów: pola input, pozwalającego na wpisanie tekstu i buttona, pozwalającego na wykonanie akcji. Wyszukiwanie live, czyli w czasie rzeczywistym, podczas wpisywania tekstu oraz podpowiedzi w polu input są użytecznymi funkcjonalnościami, ale na potrzeby małych stron nie muszą być implementowane. Ważne, by po wykonaniu wyszukania, użytkownik 50+ dostał dobrze przygotowaną sekcję wyników. Sekcja wyników wyszukiwania powinna posiadać tekst mówiący, jakiego hasła dotyczą wyniki (co zostało wyszukane), posiadać paginację (odnośniki pozwalające na stronicowanie, przechodzenie między stronami wyników) i ewentualnie odnośniki pozwalające na sortowanie wyników. Wyszukiwarka powinna posiadać również dobrze przygotowaną walidację. Walidacja powinna informować użytkownika o ewentualnym braku wyników, a także powinna wyszukiwać hasła, które zostały wpisane niepoprawnie przez użytkownika (z literówkami). W planowaniu umieszczenia wyszukiwarki, ważnym elementem jest jej umiejscowienie w layoucie strony. Większość wyszukiwarek jest stałym elementem nagłówka i znajdują się one po prawej stronie i podobnie, jak nagłówek występują na wszystkich podstronach. Oczywiście wyszukiwarka nie jest niezbędną funkcjonalnością każdej strony. Strony, które nie mają wielu treści, nie powinny tej funkcjonalności implementować.

Podstawowe zasady użyteczności i ich wpływ na biznes

Podstawowe zasady użyteczności i ich wpływ na biznes Podstawowe zasady użyteczności i ich wpływ na biznes Agenda: 1. Kim są Użyteczni.pl i czym się zajmują? 2. Składowe User Experience 3. Architektura informacji 4. Czym jest użyteczność 5. Podstawowe zasady

Bardziej szczegółowo

Co to jest usability?

Co to jest usability? Co to jest usability? Użyteczność produktów interaktywnych stron internetowych, programów komputerowych, telefonów komórkowych to odczuwana przez użytkowników prostota i wygoda, naturalność wykonywania

Bardziej szczegółowo

AUDYT DOSTĘPNOŚCI STRONY INTERNETOWEJ

AUDYT DOSTĘPNOŚCI STRONY INTERNETOWEJ Poznań, 2012-10-04 AUDYT DOSTĘPNOŚCI STRONY INTERNETOWEJ NAZWA ADRES STRONY ILOŚĆ BŁĘDÓW WCAG 33 ILOŚĆ OSTRZEŻEŃ WCAG 3 TYP DOKUMENTU UŻYTY FORMAT (X)HTML JĘZYK OWANIE STRONY Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

Stosunkimiedzynarodowe.pl

Stosunkimiedzynarodowe.pl AGENCJA INTERAKTYWNA NETTURBINA.PL Stosunkimiedzynarodowe.pl Case study Aleksander Ślązak 2011-05-04 Opis budowy portalu stosunkimiedzynarodowe.pl. Najważniejsze funkcje. Cele projektu Całkowita przebudowa

Bardziej szczegółowo

Użyteczność stron internetowych

Użyteczność stron internetowych Użyteczność stron internetowych Użyteczność Użyteczność (ang. usability) jest to dziedzina wiedzy dotycząca interaktywnych urządzeń i aplikacji, która określa stopień, w jakim ludzie są w stanie wykonać

Bardziej szczegółowo

Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce. dr Dominik Batorski, ICM UW

Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce. dr Dominik Batorski, ICM UW Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce dr Dominik Batorski, ICM UW Plan wystąpienia Wykluczenie cyfrowe co to jest? dlaczego jest to zjawisko ważne? kogo dotyczy? jakie są powody wykluczenia? co się robi

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu Pokaż swoją stronę internetową

Regulamin konkursu Pokaż swoją stronę internetową Regulamin konkursu Pokaż swoją stronę internetową 1. Organizator i cel konkursu 1. Organizatorem konkursu Pokaż swoją stronę internetową dla beneficjentów Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej,

Bardziej szczegółowo

Tomasz Karwatka Janmedia Interactive tkarwatka@janmedia.pl www.janmedia.pl. ecommerce w czym tkwi siła naszych rozwiązań

Tomasz Karwatka Janmedia Interactive tkarwatka@janmedia.pl www.janmedia.pl. ecommerce w czym tkwi siła naszych rozwiązań Tomasz Karwatka Janmedia Interactive tkarwatka@janmedia.pl www.janmedia.pl ecommerce w czym tkwi siła naszych rozwiązań Janmedia Interactive : eksperci ecommerce Janmedia Interactive posiada autorski system

Bardziej szczegółowo

Jak dobrze budować strony www.

Jak dobrze budować strony www. Jak dobrze budować strony www. W procesie projektowania stron www, kierujemy się różnymi zasadami, wytycznymi, badaniami użytkowników, doświadczeniem, opiniami itp. Wszystko to tworzy pewien zestaw przykazań

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE WYSZUKIWANIE OGŁOSZEŃ

WPROWADZENIE WYSZUKIWANIE OGŁOSZEŃ WPROWADZENIE 1. Cel dokumentu Celem dokumentu jest: Zapoznanie internauty z funkcjonalnością realizowaną przez Bazę Konkurencyjności. Dostarczenie szczegółowych informacji na temat podstron, które znajdują

Bardziej szczegółowo

Wstępny raport użyteczności strony internetowej www.plus.pl. www.webadviser.pl tel. +48 602 508 043 marcin.gajewski@webadviser.pl

Wstępny raport użyteczności strony internetowej www.plus.pl. www.webadviser.pl tel. +48 602 508 043 marcin.gajewski@webadviser.pl Wstępny raport użyteczności strony internetowej www.plus.pl www.webadviser.pl tel. +48 602 508 043 marcin.gajewski@webadviser.pl Spis treści 1. O webadviser 2. Wstępny raport użyteczności Paostwa strony

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie darmowych rozwiązań do testów użyteczności aplikacji internetowych

Zastosowanie darmowych rozwiązań do testów użyteczności aplikacji internetowych Zastosowanie darmowych rozwiązań do testów użyteczności aplikacji internetowych Konferencja SQAM 2008 Agenda Proces Projektowanie zorientowane na użytkownika 2. Dla początkujących : ) zlastrona.org; 3.

Bardziej szczegółowo

WORDPRESS INSTRUKCJA OBSŁUGI

WORDPRESS INSTRUKCJA OBSŁUGI WORDPRESS INSTRUKCJA OBSŁUGI Zapraszamy do zapoznania się z Instrukcją obsługi panelu CMS Wordpress, która w krótkim czasie i bez większego kłopotu pozwoli na edycję treści i zawartości strony, w tym:

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym Rozdział II Praca z systemem operacyjnym 55 Rozdział III - System operacyjny i jego hierarchia 2.2. System operacyjny i jego życie Jak już wiesz, wyróżniamy wiele odmian systemów operacyjnych, które różnią

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy

Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy Spis treści: 1 WSTĘP... 3 2 DOSTĘP DO SYSTEMU... 3 3 OPIS OGÓLNY SEKCJI TŁUMACZENIA...

Bardziej szczegółowo

Portal Wymiany Wiedzy Przewodnik dla nowych użytkowników

Portal Wymiany Wiedzy Przewodnik dla nowych użytkowników Portal Wymiany Wiedzy Przewodnik dla nowych użytkowników Spis treści 1. Wstęp... 2. Dostęp do Portalu Wymiany Wiedzy... 2.1. Główna strona projektu... 2.2. Główna strona portalu... 3. Rejestracja na Portalu

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie Edito CMS do serwisu korporacyjnego wiodące. cej firmy branży medycznej Polpharma S.A. Zadania i cele dla firmy. Realizacja zadania

Wdrożenie Edito CMS do serwisu korporacyjnego wiodące. cej firmy branży medycznej Polpharma S.A. Zadania i cele dla firmy. Realizacja zadania 1 Wdrożenie Edito CMS do serwisu korporacyjnego wiodące cej firmy branży medycznej Polpharma S.A. Polpharma S.A. należy do ścisłego grona liderów branży farmaceutycznej w Polsce. Od ponad 70 lat cieszy

Bardziej szczegółowo

Poziom dostępności: AAA

Poziom dostępności: AAA Poziom dostępności: AAA Zasada nr 1: Postrzegalność informacje oraz komponenty interfejsu użytkownika muszą być przedstawione użytkownikom w sposób dostępny dla ich zmysłów. Wytyczna 1.2 Media zmienne

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Szczegółowe założenia funkcjonalne i techniczne projektu. Projekt przewiduje realizację następujących zadań:

Załącznik nr 1. Szczegółowe założenia funkcjonalne i techniczne projektu. Projekt przewiduje realizację następujących zadań: Załącznik nr 1. Szczegółowe założenia funkcjonalne i techniczne projektu Projekt przewiduje realizację następujących zadań: 1. Dostosowanie strony BIP Miasta i Gminy Swarzędz do potrzeb osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

ERGODESIGN - Podręcznik użytkownika. Wersja 1.0 Warszawa 2010

ERGODESIGN - Podręcznik użytkownika. Wersja 1.0 Warszawa 2010 ERGODESIGN - Podręcznik użytkownika Wersja 1.0 Warszawa 2010 Spis treści Wstęp...3 Organizacja menu nawigacja...3 Górne menu nawigacyjne...3 Lewe menu robocze...4 Przestrzeń robocza...5 Stopka...5 Obsługa

Bardziej szczegółowo

2 Podstawy tworzenia stron internetowych

2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2.1. HTML5 i struktura dokumentu Podstawą działania wszystkich stron internetowych jest język HTML (Hypertext Markup Language) hipertekstowy język znaczników. Dokument

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika Publikujący aplikacji Wykaz2

Podręcznik użytkownika Publikujący aplikacji Wykaz2 Podręcznik użytkownika Publikujący aplikacji Wykaz2 TiMSI Sp z o o ul Czapli 63, 02-781 Warszawa tel : +48 22 644 86 76, fax: +48 22 644 78 52 NIP: 951-19-39-800 Sąd Rejonowy dla mst Warszawy w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Access 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Zmienianie rozmiaru ekranu lub

Bardziej szczegółowo

Co zrobić aby dołączyć do Programu Partnerskiego Ceneo.pl?

Co zrobić aby dołączyć do Programu Partnerskiego Ceneo.pl? OFERTA Spis treści: 1) Jak zacząć? - str.2 2) Dostępne kreacje - str.4 3) Dodawanie kreacji - str.6 4) Kampanie dedykowane - str.16 5) System poleceń - str.17 str. 1 Co zrobić aby dołączyć do Programu

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0

ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0 ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0 Przeznaczenie sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy sylabus dla modułu ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów. Sylabus opisuje zakres wiedzy i

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Warto zapamiętać...2. Podstawy...3

Spis treści. Warto zapamiętać...2. Podstawy...3 Spis treści Warto zapamiętać...2 Podstawy...3 Moduły:...12 Aktualności...12 Fotogaleria i galeria wideo...13 Download...15 Przekierowanie...16 Formularz...17 Katalog produktów...18 Komponenty...18 Pokaz

Bardziej szczegółowo

Data wydania: 2013-06-12. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Data wydania: 2013-06-12. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Wersja 1.0 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Tytuł dokumentu: Dokumentacja dla administratora strony

Bardziej szczegółowo

Przewodnik... Tworzenie Landing Page

Przewodnik... Tworzenie Landing Page Przewodnik... Tworzenie Landing Page Spis treści Kreator strony landing page Stwórz stronę Zarządzaj stronami 2 Kreator strony landing page Kreator pozwala stworzyć własną stronę internetową z unikalnym

Bardziej szczegółowo

Po wpisaniu adresu w oknie przeglądarki powinien się ukazać formularz logowania.

Po wpisaniu adresu w oknie przeglądarki powinien się ukazać formularz logowania. Dodawanie i edytowanie treści jest możliwe poprzez panel administracyjny, do którego dostęp mamy poprzez wpisanie w przeglądarce adresu http://christianitas.jedryka.com/admin (na razie), a w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika

Podręcznik użytkownika Serwis internetowy Pomorskie dobry kurs na edukacje Podręcznik użytkownika wykonany przez firmę KAELMO Rafał Moś Wersja: 1.0 Data przekazania: 2013-10-31 1 Pomorskie dobry kurs na edukację.... 3 1.1 Informacje

Bardziej szczegółowo

Miejskie Wodociągi i Oczyszczalnia sp. z o.o. w Grudziądzu. ibok. Internetowe Biuro Obsługi Klienta. Instrukcja obsługi

Miejskie Wodociągi i Oczyszczalnia sp. z o.o. w Grudziądzu. ibok. Internetowe Biuro Obsługi Klienta. Instrukcja obsługi Miejskie Wodociągi i Oczyszczalnia sp. z o.o. w Grudziądzu ibok Internetowe Biuro Obsługi Klienta Instrukcja obsługi SPIS TREŚCI 1. AUTORYZACJA UŻYTKOWNIKA W SYSTEMIE IBOK... 3 1.1 Logowanie... 3 1.2 Przywracanie

Bardziej szczegółowo

Technologie Internetowe Raport z wykonanego projektu Temat: Internetowy sklep elektroniczny

Technologie Internetowe Raport z wykonanego projektu Temat: Internetowy sklep elektroniczny Technologie Internetowe Raport z wykonanego projektu Temat: Internetowy sklep elektroniczny AiRIII gr. 2TI sekcja 1 Autorzy: Tomasz Bizon Józef Wawrzyczek 2 1. Wstęp Celem projektu było stworzenie sklepu

Bardziej szczegółowo

Tekstowe alternatywy:

Tekstowe alternatywy: Lista wymagań WCAG jakie należy spełnić na potrzeby poziomu A. Jest to lista opisująca tylko wymagania, bez szczegółowych zaleceń, w jaki sposób należy te wymagania spełnić. Część technik, dzięki którym

Bardziej szczegółowo

Jak posługiwać się edytorem treści

Jak posługiwać się edytorem treści Jak posługiwać się edytorem treści Edytor CKE jest bardzo prostym narzędziem pomagającym osobom niezaznajomionym z językiem HTML w tworzeniu interaktywnych treści stron internetowych. Razem z praktyka

Bardziej szczegółowo

Nabór Bursy/CKU. Do korzystania ze strony elektronicznej rekrutacji zalecamy następujące wersje przeglądarek internetowych:

Nabór Bursy/CKU. Do korzystania ze strony elektronicznej rekrutacji zalecamy następujące wersje przeglądarek internetowych: Nabór Bursy/CKU Przeglądanie oferty i rejestracja kandydata Informacje ogólne Do korzystania ze strony elektronicznej rekrutacji zalecamy następujące wersje przeglądarek internetowych: Internet Explorer

Bardziej szczegółowo

Wyszukiwanie informacji

Wyszukiwanie informacji Wyszukiwanie informacji Informatyka Temat 1 Krotoszyn, wrzesień 2015 r. 1 Informatyka 1 Przeszukiwanie zasobów internetowych Krotoszyn, 2015 r. Spis treści prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Gdzie szukać informacji?

Bardziej szczegółowo

Funkcje aplikacji. strona 1

Funkcje aplikacji. strona 1 Funkcje aplikacji HOTEL-APP.COM strona 1 Hotel-App.pl - Ekran domowy Pozycja logo i układ ikon elementów głównego menu mogą być zaplanowane w dowolnym układzie. Istnieje możliwość utworzenia dowolnej liczby

Bardziej szczegółowo

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo.

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo. MAMBO (CMS) I. Informacje ogólne CMS, Content Management System ("system zarządzania treścią") jest to jedna lub zestaw aplikacji internetowych pozwalających na łatwe utworzenie oraz późniejszą aktualizację

Bardziej szczegółowo

Stawiamy pierwsze kroki

Stawiamy pierwsze kroki Stawiamy pierwsze kroki 3.1. Stawiamy pierwsze kroki Edytory tekstu to najbardziej popularna odmiana programów służących do wprowadzania i zmieniania (czyli edytowania) tekstów. Zalicza się je do programów

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi systemu zarządzania treścią dwajeden.pl

Instrukcja obsługi systemu zarządzania treścią dwajeden.pl Instrukcja obsługi systemu zarządzania treścią dwajeden.pl Tworzenie i edycja danych na stronie www 1. Rozpoczęcie pracy. Logowanie się do systemu zarządzania treścią dwajeden.pl ropocząć należy od podania

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI SYSTEM ZARZĄDZANIA TREŚCIĄ

INSTRUKCJA OBSŁUGI SYSTEM ZARZĄDZANIA TREŚCIĄ INSTRUKCJA OBSŁUGI SYSTEM ZARZĄDZANIA TREŚCIĄ Spis treści: 1 Logowanie do panelu administracyjnego 2 Dodawanie obiektów na stronie 2.1 Wybór podstrony 2.2 Wybór obiektu 2.2.1 Dodawanie obiektów tekstowych

Bardziej szczegółowo

Komunikacja człowiek - komputer. Ćwiczenie 1. Temat: ocena funkcjonalności witryny internetowej. Wykonali:... ... ... ...

Komunikacja człowiek - komputer. Ćwiczenie 1. Temat: ocena funkcjonalności witryny internetowej. Wykonali:... ... ... ... Komunikacja człowiek - komputer Ćwiczenie 1 Temat: ocena funkcjonalności witryny internetowej Wykonali:............ Zadanie: należy ocenić wybrana witrynę internetową odpowiadając na pytania z tabeli.

Bardziej szczegółowo

Pokaz slajdów na stronie internetowej

Pokaz slajdów na stronie internetowej Pokaz slajdów na stronie internetowej... 1 Podpisy pod zdjęciami... 3 Publikacja pokazu slajdów w Internecie... 4 Generator strony Uczelni... 4 Funkcje dla zaawansowanych użytkowników... 5 Zmiana kolorów

Bardziej szczegółowo

edycja szablonu za pomocą serwisu allegro.pl

edycja szablonu za pomocą serwisu allegro.pl edycja szablonu za pomocą serwisu allegro.pl 2 Do obsługi Twojego szablonu nie jest wymagane żadne dodatkowe oprogramowanie - jedyne czego potrzebujesz to aktywne konto w serwisie allegro.pl. Dokładne

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE

WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Instrukcja instalacji generatora wniosku o dofinansowanie projektu ze środków EFRR w ramach I osi priorytetowej Regionalnego

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE 4 SZKOŁY PODSTAWOWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE 4 SZKOŁY PODSTAWOWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE 4 SZKOŁY PODSTAWOWEJ 1. W ZAKRESIE BEZPIECZNEGO POSŁUGIWANIA SIĘ KOMPUTEREM I OPROGRAMOWANIEM UCZEŃ: przestrzega podstawowych zasad bezpiecznej i higienicznej

Bardziej szczegółowo

Pomoc. BIP strona portalu

Pomoc. BIP strona portalu Pomoc BIP strona portalu Biuletyn Informacji Publicznej powstał w celu powszechnego udostępnienia informacji publicznej w postaci elektronicznej. Głównym zadaniem portalu jest przekazywanie informacji

Bardziej szczegółowo

mieszkańców województw Polski Wschodniej diagnoza obecnej sytuacji

mieszkańców województw Polski Wschodniej diagnoza obecnej sytuacji 2011 Wykluczenie cyfrowe mieszkańców województw Polski Wschodniej diagnoza obecnej sytuacji Paweł Zakrzewski Warszawa, 1 lipca 2011 Źródło: Prezentacja pt. Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce, dr Dominik

Bardziej szczegółowo

5.4. Tworzymy formularze

5.4. Tworzymy formularze 5.4. Tworzymy formularze Zastosowanie formularzy Formularz to obiekt bazy danych, który daje możliwość tworzenia i modyfikacji danych w tabeli lub kwerendzie. Jego wielką zaletą jest umiejętność zautomatyzowania

Bardziej szczegółowo

Użyteczność polskich portali turystycznych Wakacje w Internecie - aneks

Użyteczność polskich portali turystycznych Wakacje w Internecie - aneks Użyteczność polskich portali turystycznych Wakacje w Internecie - aneks Bartosz Bałaziński Monika Telega Hubert Turaj Kjersti Corneliussen Raport pod patronatem Polskiej Izby Turystyki Kraków, Kwiecień

Bardziej szczegółowo

Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów

Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów Niniejsze opracowanie przeznaczone jest dla osób zamierzających zdać egzamin ECDL (European Computer Driving Licence) na poziomie podstawowym. Publikacja zawiera

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z informatyki

Przedmiotowy system oceniania z informatyki Przedmiotowy system oceniania z informatyki Przedmiotowy system oceniania został skonstruowany w oparciu o następujące dokumenty: Rozporządzenie MEN z dnia 7 września 2004 roku w sprawie zasad oceniania,

Bardziej szczegółowo

Usługa Utilitia Korzystanie z Internetu przez Osoby Niepełnosprawne. Piotr Witek Utilitia.pl Kraków, 16 Lipca 2013 r.

Usługa Utilitia Korzystanie z Internetu przez Osoby Niepełnosprawne. Piotr Witek Utilitia.pl Kraków, 16 Lipca 2013 r. Usługa Utilitia Korzystanie z Internetu przez Osoby Niepełnosprawne Piotr Witek Utilitia.pl Kraków, 16 Lipca 2013 r. 1 Dostępność Informacji Dostępność informacji oznacza możliwość korzystania z treści

Bardziej szczegółowo

Munsol - dokument zmian. MUNSOL - Dokument zmian

Munsol - dokument zmian. MUNSOL - Dokument zmian MUNSOL - Dokument zmian 1 Spis treści Munsol - dokument zmian Spis treści 2 Wprowadzenie 3 Wprowadzone zmiany 3 1. Logowanie z użyciem karty. 3 2. Strona główna 4 3. Komunikaty informacyjne 4 4. Listy

Bardziej szczegółowo

Nowy szablon stron pracowników ZUT

Nowy szablon stron pracowników ZUT Nowy szablon stron pracowników ZUT Uczelniane Centrum Informatyki ZUT przygotowało nowy szablon stron pracowników, zunifikowany z obecnymi stronami ZUT. Serdecznie zachęcamy Państwa do migracji na nowy

Bardziej szczegółowo

Zasady tworzenia dobrych prezentacji. --------------- m.banaszak@prokonto.pl

Zasady tworzenia dobrych prezentacji. --------------- m.banaszak@prokonto.pl Zasady tworzenia dobrych prezentacji --------------- m.banaszak@prokonto.pl Przygotowanie do prezentacji Zebranie materiałów na temat tworzonej prezentacji. Analiza audytorium i ustalenie celu pokazu.

Bardziej szczegółowo

Opis systemu lojalnościowego e-lar bank. www.e-lar.pl

Opis systemu lojalnościowego e-lar bank. www.e-lar.pl Opis systemu lojalnościowego e-lar bank www.e-lar.pl 1 Spis treści 1. strona startowa 2. założenie konta - rejestracja 3. logowanie 4. panel menu: 1. jak to działa 2. nagrody 3. sklepy 4. kontakt 5. menu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja składania wniosku o dofinansowanie w systemie informatycznym IP na potrzeby konkursu nr 1/1.1.2/2015

Instrukcja składania wniosku o dofinansowanie w systemie informatycznym IP na potrzeby konkursu nr 1/1.1.2/2015 Instrukcja składania wniosku o dofinansowanie w systemie informatycznym IP na potrzeby konkursu nr 1/1.1.2/2015 Informacje ogólne Wnioski o dofinansowanie projektu w ramach konkursu nr 1/1.1.2/2015 mogą

Bardziej szczegółowo

Sylabus Moduł 4: Grafika menedżerska i prezentacyjna

Sylabus Moduł 4: Grafika menedżerska i prezentacyjna Sylabus Moduł 4: Grafika menedżerska i prezentacyjna Niniejsze opracowanie przeznaczone jest dla osób zamierzających zdać egzamin ECDL (European Computer Driving Licence) na poziomie podstawowym. Publikacja

Bardziej szczegółowo

E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym

E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym o czym warto pamiętać pracując z seniorami w bibliotece Poradnik powstał w ramach projektu Informacja dla obywateli cybernawigatorzy w bibliotekach, zainicjowanego przez

Bardziej szczegółowo

Smacznego.rzeszow.pl. Instrukcja obsługi

Smacznego.rzeszow.pl. Instrukcja obsługi Smacznego.rzeszow.pl Instrukcja obsługi Ostatnia aktualizacja 13.01.2010 13:05 Spis treści 1. Rejestracja... 1 1.1. Rejestracja w portalu... 1 1.2. Zapomniałem hasła... 2 2. Logowanie... 0 2.1. Menu użytkownika...

Bardziej szczegółowo

Baza wiedzy instrukcja

Baza wiedzy instrukcja Strona 1 z 12 Baza wiedzy instrukcja 1 Korzystanie z publikacji... 2 1.1 Interaktywny spis treści... 2 1.2 Przeglądanie publikacji... 3 1.3 Przejście do wybranej strony... 3 1.4 Przeglądanie stron za pomocą

Bardziej szczegółowo

1. Rejestracja 2. Logowanie 3. Zgłaszanie nowego wniosku projektowego

1. Rejestracja 2. Logowanie 3. Zgłaszanie nowego wniosku projektowego 1. Rejestracja Dostęp do wniosku projektowego możliwy jest jedynie dla zarejestrowanych użytkowników. Aby zostać zarejestrowanym należy wypełnić formularz dostępny na stronie www.polskapomoc.gov.pl, a

Bardziej szczegółowo

DODAWANIE ARTYKUŁÓW DO STRONY INTERNETOWEJ

DODAWANIE ARTYKUŁÓW DO STRONY INTERNETOWEJ DODAWANIE ARTYKUŁÓW DO STRONY INTERNETOWEJ Aby dodać artykuł musimy się zalogować. W tym celu wchodzimy na stronę http://sp1.brzesckujawski.pl/3/administrator/, wprowadzamy swoje dane: Nazwę użytkownika,

Bardziej szczegółowo

Portal Personelu Medycznego. 2010 Global Services Sp. z o.o.

Portal Personelu Medycznego. 2010 Global Services Sp. z o.o. Portal Personelu Medycznego 2 Portal Personelu Medycznego Spis treści Rozdział I Wprowadzenie 3 Rozdział II Konfiguracja 4 Rozdział III Aktywacja 5 Rozdział IV Opis aplikacji 7 Rozdział V Obsługa okien

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA SYSTEMU BIP

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA SYSTEMU BIP INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA SYSTEMU BIP REGIONALNY SYSTEM BIULETYNÓW INFORMACJI PUBLICZNEJ ORAZ CYFROWY URZĄD DLA URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Gdynia, maj 2013 Metryka Nazwa projektu Dostarczenie

Bardziej szczegółowo

Z Małej Szkoły w Wielki Świat

Z Małej Szkoły w Wielki Świat Pierwsze kroki na witrynie edukacyjnej projektu Z Małej Szkoły w Wielki Świat Spis treści Witryna edukacyjna projektu Z Małej Szkoły w Wielki Świat...2 Pierwsze logowanie... 3 Uzupełnienie profilu użytkownika...3

Bardziej szczegółowo

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy)

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Cz. 1. Tworzenie slajdów MS PowerPoint 2010 to najnowsza wersja popularnego programu do tworzenia prezentacji multimedialnych. Wygląd programu w

Bardziej szczegółowo

Jak serwis Pracuj.pl dba o jakość Twoich rekrutacji?

Jak serwis Pracuj.pl dba o jakość Twoich rekrutacji? Jak serwis Pracuj.pl dba o jakość Twoich rekrutacji? Gdziekolwiek jesteś, serwis Pracuj.pl wspiera Twoje rekrutacje przez całą dobę. Jesteśmy blisko najnowszych technologii, przez co zawsze jesteśmy o

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA REJESTRACJI ORGANIZACJI W GENERATORZE WNIOSKÓW APLIKACYJNYCH SI NAWIKUS

INSTRUKCJA REJESTRACJI ORGANIZACJI W GENERATORZE WNIOSKÓW APLIKACYJNYCH SI NAWIKUS INSTRUKCJA REJESTRACJI ORGANIZACJI W GENERATORZE WNIOSKÓW APLIKACYJNYCH SI NAWIKUS Wersja 1.1 Pro j e k t P I N A W I K U S i n n o w a c y j n a m e t o d a m o n i t o r i n g u k o n t r a k t o w a

Bardziej szczegółowo

Dzieci aktywne online. Urodzeni z myszką w ręku Często online, rzadziej offline Treści poszukiwane

Dzieci aktywne online. Urodzeni z myszką w ręku Często online, rzadziej offline Treści poszukiwane Dzieci aktywne online Urodzeni z myszką w ręku Często online, rzadziej offline Treści poszukiwane październik 2007 Raport Dzieci aktywne online został opracowany na potrzeby I Międzynarodowej Konferencji

Bardziej szczegółowo

PROFIL UŻYTKOWNIKA INTERNETU 7-15 ANDRZEJ GARAPICH POLSKIE BADANIA INTERNETU

PROFIL UŻYTKOWNIKA INTERNETU 7-15 ANDRZEJ GARAPICH POLSKIE BADANIA INTERNETU PROFIL UŻYTKOWNIKA INTERNETU 7-15 ANDRZEJ GARAPICH POLSKIE BADANIA INTERNETU PROFIL UŻYTKOWNIKA INTERNETU 7-15 PROFIL UŻYTKOWNIKA INTERNETU 7-15 7-12 13-15 +16 1 822 113 8,4% 4,2% 917 995 18 950 637 87,4%

Bardziej szczegółowo

Poradnik korzystania z Bazy konkurencyjności dla niezalogowanego użytkownika systemu

Poradnik korzystania z Bazy konkurencyjności dla niezalogowanego użytkownika systemu Poradnik korzystania z Bazy konkurencyjności dla niezalogowanego użytkownika systemu 1 z 14 Spis treści 1. WPROWADZENIE... 3 1.1. CEL DOKUMENTU... 3 2. STRONA GŁÓWNA PORTALU... 3 2.1. ELEMENTY STRONY GŁÓWNEJ

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z TESTOWANIA USŁUG NA PLATFORMIE ELA-ENT

RAPORT Z TESTOWANIA USŁUG NA PLATFORMIE ELA-ENT Miejscowość Lublin, dnia 17.12.2009 RAPORT Z TESTOWANIA USŁUG NA PLATFORMIE ELA-ENT 1. Dane podstawowe W poniższych polach należy wpisać informacje o testującym, szkolącym, sprawdzanych przez niego usługach,

Bardziej szczegółowo

Tworzenie formularzy w Microsoft Office Word 2007

Tworzenie formularzy w Microsoft Office Word 2007 Tworzenie formularzy w Microsoft Office Word 2007 Opublikowano: 5 kwietnia 2007 Autor: Michał Staniszewski W życiu codziennym często wypełniamy różnego rodzaju formularze, podania i coraz częściej mają

Bardziej szczegółowo

Kurs ECDL Moduł 3. Nagłówek i stopka Microsoft Office Word 2003. Autor: Piotr Dębowski. piotr.debowski@konto.pl

Kurs ECDL Moduł 3. Nagłówek i stopka Microsoft Office Word 2003. Autor: Piotr Dębowski. piotr.debowski@konto.pl Kurs ECDL Moduł 3 Nagłówek i stopka Microsoft Office Word 2003 Autor: Piotr Dębowski piotr.debowski@konto.pl Wolno: Creative Commons License Deed Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Na tych samych

Bardziej szczegółowo

Aktywność dzieci w Internecie. Andrzej Garapich Polskie Badania Internetu

Aktywność dzieci w Internecie. Andrzej Garapich Polskie Badania Internetu Aktywność dzieci w Internecie Andrzej Garapich Polskie Badania Internetu Profil użytkownika internetu 7-15 ekid Profil użytkownika internetu 7-15 Internauci 9% 1 746 556 4% 666 805 DZIECI W WIEKU 7-12

Bardziej szczegółowo

Aktywny absolwent innowacyjne narzędzia i metody działania pośredników pracy. Instrukcja obsługi systemu komputerowego Just in Time

Aktywny absolwent innowacyjne narzędzia i metody działania pośredników pracy. Instrukcja obsługi systemu komputerowego Just in Time Strona1 Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Aktywny absolwent innowacyjne narzędzia i metody działania pośredników pracy Instrukcja obsługi

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Word 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Pasek narzędzi Szybki dostęp Te

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkowania

Instrukcja użytkowania Instrukcja użytkowania Aby skutecznie pracować z programem Agrinavia Map należy zrozumieć zasadę interfejsu aplikacji. Poniżej można odszukać zasady działania Agrinavia Map. Szczegółowe informacje na temat

Bardziej szczegółowo

Zacznijmy więc pracę z repozytorium. Pierwsza konieczna rzecz do rozpoczęcia pracy z repozytorium, to zalogowanie się w serwisie:

Zacznijmy więc pracę z repozytorium. Pierwsza konieczna rzecz do rozpoczęcia pracy z repozytorium, to zalogowanie się w serwisie: Repozytorium służy do przechowywania plików powstających przy pracy nad projektami we w miarę usystematyzowany sposób. Sam mechanizm repozytorium jest zbliżony do działania systemu plików, czyli składa

Bardziej szczegółowo

OpenOfficePL. Zestaw szablonów magazynowych. Instrukcja obsługi

OpenOfficePL. Zestaw szablonów magazynowych. Instrukcja obsługi OpenOfficePL Zestaw szablonów magazynowych Instrukcja obsługi Spis treści : 1. Informacje ogólne 2. Instalacja zestawu a) konfiguracja połączenia z bazą danych b) import danych z poprzedniej wersji faktur

Bardziej szczegółowo

47 najlepszych porad internetowych. 47 najlepszych porad internetowych

47 najlepszych porad internetowych. 47 najlepszych porad internetowych 47 najlepszych porad internetowych 47 najlepszych porad internetowych Bez wątpienia przeglądarka internetowa to najczęściej używana aplikacja niektórzy korzystają z niej nawet po kilka godzin dziennie.

Bardziej szczegółowo

Jak ustawić cele kampanii?

Jak ustawić cele kampanii? Jak ustawić cele kampanii? Czym są cele? Jest to funkcjonalność pozwalająca w łatwy sposób śledzić konwersje wygenerowane na Twojej stronie www poprzez wiadomości email wysłane z systemu GetResponse. Mierzenie

Bardziej szczegółowo

PORADNIK Zasady i zalecenia pracy z plikami oraz tekstem na stronach nowego portalu SGH (na platformie SharePoint)

PORADNIK Zasady i zalecenia pracy z plikami oraz tekstem na stronach nowego portalu SGH (na platformie SharePoint) PORADNIK Zasady i zalecenia pracy z plikami oraz tekstem na stronach nowego portalu SGH (na platformie SharePoint) wersja 2.0. (6 listopada 2015 r.) Przygotowanie: Dział Informacji i Komunikacji, Dział

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika platformy szkoleniowej Audatex. wersja 1.2

Podręcznik użytkownika platformy szkoleniowej Audatex. wersja 1.2 Podręcznik użytkownika platformy szkoleniowej Audatex wersja 1.2 Warszawa 2015 Spis treści 1. Zakup kursu... 3 2. Logowanie do systemu... 3 2.1. Jak zalogować się do systemu?... 3 2.2. Co zrobić kiedy

Bardziej szczegółowo

EKSPERCKA ANALIZA UŻYTECZNOŚCI. dla marki. ilość odwiedzin + 113% ilość transakcji +150% przychody +140%

EKSPERCKA ANALIZA UŻYTECZNOŚCI. dla marki. ilość odwiedzin + 113% ilość transakcji +150% przychody +140% EKSPERCKA ANALIZA UŻYTECZNOŚCI dla marki ilość odwiedzin + 113% ilość transakcji +150% przychody +140% O Kliencie Caterina to znana marka odzieżowa typu premium, posiadająca swoje sklepy stacjonarne w

Bardziej szczegółowo

Forex PitCalculator INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA

Forex PitCalculator INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA Forex PitCalculator Forex PitCalculator jest aplikacją służącą do obliczania podatku należnego z tytułu osiągniętych na rynku walutowym zysków. Jest to pierwsze tego typu oprogramowanie na polskim rynku.

Bardziej szczegółowo

Ekran główny lista formularzy

Ekran główny lista formularzy Administracja modułem formularzy dynamicznych Konfigurator formularzy dynamicznych Funkcjonalność konfiguratora formularzy dynamicznych pozwala administratorowi systemu na stworzenie formularza, w którym

Bardziej szczegółowo

2. Organizatorem konkursu pod tytułem Najlepsza strona internetowa projektu

2. Organizatorem konkursu pod tytułem Najlepsza strona internetowa projektu Regulamin konkursu pod nazwą Najlepsza strona internetowa projektu realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Polska (Województwo Lubuskie) Brandenburgia 2007-2013 1. Organizator

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z zajęć komputerowych - klasa 4

Przedmiotowy system oceniania z zajęć komputerowych - klasa 4 Przedmiotowy system oceniania z zajęć komputerowych - klasa 4 Przy ustaleniu oceny z zajęć komputerowych będzie brany przede wszystkim wysiłek wkładany przez ucznia w wywiązywaniu się z obowiązków wynikających

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ofertą sklepu w nowym Centrum Sprzedawcy - instrukcja

Zarządzanie ofertą sklepu w nowym Centrum Sprzedawcy - instrukcja Zarządzanie ofertą sklepu w nowym Centrum Sprzedawcy - instrukcja 1. Wprowadzenie 2. Oferty a) cała oferta sklepu b) kategorie 3. Zarządzanie stawkami CPC 4. Blokowanie ofert 5. Ręczne dodawanie ofert

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do modułu Kontroli Zarządczej (KZ)

Instrukcja do modułu Kontroli Zarządczej (KZ) Instrukcja do modułu Kontroli Zarządczej (KZ) www.budzet-zadaniowy.com 1 Spis treści I Kontrola Zarządcza... 3 II Ogólna budowa KZ... 4 III Tworzenie nowych dokumentów KZ opcja Nowy... 5 IV Otwieranie

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja mikrobloga na portalu GoldenLine.pl

Specyfikacja mikrobloga na portalu GoldenLine.pl Specyfikacja mikrobloga na portalu GoldenLine.pl lipiec 2010 Spis treści Ogólne informacje...3 1 Typy mikroblogów...4 1.1 Mikroblog standardowy...4 1.2 Mikroblog indywidualny...5 2 Specyfikacja techniczna...6

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL Lublin, 16 stycznia 2014 r. 1. Logowanie do systemu Aby rozpocząć edycję profilu osobowego wejdź na stronę główną www.umcs.pl w zakładkę Jednostki

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi systemu Sky CMS

Instrukcja obsługi systemu Sky CMS Instrukcja obsługi systemu Sky CMS Tworzenie stron w systemie skycms 1. Logujemy się 2. Tworzenie nowej strony: Wchodzimy do zakładki Strony Dodaj nową stronę. Pokażą się zakładki Strona, Powiązania strony,

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI SKLEPU INTERNETOWEGO. Alu System Plus Sp.J. ul.leśna 2d 32-500 Chrzanów, tel.(+48-32) 625-71-38 sprzedaz@alusystem.

INSTRUKCJA OBSŁUGI SKLEPU INTERNETOWEGO. Alu System Plus Sp.J. ul.leśna 2d 32-500 Chrzanów, tel.(+48-32) 625-71-38 sprzedaz@alusystem. INSTRUKCJA OBSŁUGI SKLEPU INTERNETOWEGO 1. Jak rozpocząć zakupy? Aby złoŝyć zamówienie w sklepie naleŝy zalogować się, klikając na linka Zaloguj w prawym górnym rogu ekranu. Następnie naleŝy podać nazwę

Bardziej szczegółowo