Uzasadnienie heraldyczno-historyczne projektów symboli miasta i gminy Jedlicze

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Uzasadnienie heraldyczno-historyczne projektów symboli miasta i gminy Jedlicze"

Transkrypt

1 Załącznik nr 11 Do Uchwały Nr LXXIV/484/2014 Rady Miejskiej w Jedliczu z dnia r. Uzasadnienie heraldyczno-historyczne projektów symboli miasta i gminy Jedlicze Kamil Wójcikowski, Robert Fidura Łódź Laski Szlacheckie, kwiecień 2014

2 Spis treści Wprowadzenie do heraldyki... 3 Podstawowe zasady heraldyki... 4 Charakterystyka miasta i gminy Jedlicze... 5 Zabytki gminy... 5 Rys historyczny miasta i gminy Jedlicze... 6 Kalendarium ważniejszych wydarzeń w historii miasta i gminy Jedlicze... 8 Tradycje heraldyczne na terenie gminy... 9 Herb Jedlicza z czasów staropolskich... 9 Miejscowa heraldyka szlachecka... 9 Miejscowa heraldyka ziemska Obecny herb miasta i gminy Możliwości utworzenia herbu gminy Odrzucone projekty herbu Gminy Jedlicze Herb miasta i gminy Jedlicze Flaga miasta i gminy Jedlicze Baner miasta i gminy Jedlicze Pieczęcie miasta i gminy Jedlicze Łańcuchy Burmistrza i Przewodniczącego Rady Miejskiej w Jedliczu Sztandar miasta i gminy Jedlicze Kwestie techniczne Załączniki

3 Wprowadzenie do heraldyki Słowo herb pochodzi z czeskiego erb, co z kolei jest kalką niemieckiego Erbe, oznaczającego dziedzictwo. Już sama etymologia tego określenia wskazuje na sposób w jaki herby pojawiły się w naszym kręgu kulturowym. Te graficzne znaki związane były początkowo tylko z rodami rycerskimi, używane przez nie jako znaki rozpoznawcze na polu bitewnym. Pomysł powstał prawdopodobnie w dobie wypraw krzyżowych, kiedy zachodziła potrzeba odróżnienia od wroga obcego sobie rycerstwa, pochodzącego nierzadko z różnych krajów. Zbiór początkowo prostych figur szybko poszerzono, inspirując się m.in. zaobserwowanymi w czasie krucjat wzorami na orientalnych dziełach sztuki. Do Polski, herby dotarły w XIII wieku, prawdopodobnie z Niemiec i Czech przez Śląsk 1. Herby miejskie pojawiły się w naszym kraju niemal równocześnie z rodowymi. Nowe formy samorządności nadawane miastom od XIII wieku wymagały wprowadzenia dla ich odpowiedniej symboliki, podkreślającej ową samorządność. Herby miejskie umieszczano głównie na pieczęciach 2. Herby ziemskie, które są głównym obiektem naszego zainteresowania, symbolizować miały wszelkie terytoria, różniące się rozmiarami i rangą polityczną. Najstarsze herby ziemskie w Polsce pojawiły się jako herby księstw dzielnicowych w XIII wieku. Pierwsze znane przedstawienie pochodzi z co najmniej 1222 roku i zawiera konną postać księcia Kazimierza I opolsko-raciborskiego, trzymającego tarczę ze śląskim orłem. Użycie tego ptaka w różnych wariantach szybko stało się powszechne na ziemiach polskich. Dawne herby księstw niejednokrotnie przekształciły się w herby województw i niektóre ich elementy możemy podziwiać do dzisiaj 3. Gminy są uprawnione do posiadania herbu dopiero od 1990 roku, zgodnie z ustawą z dn. 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, której odpowiedni punkt mówi, że w gestii gminy leży: podejmowanie uchwał w sprawach: herbu gminy, nazw ulic i placów publicznych oraz wznoszenia pomników 4. Należy zauważyć, że ustawa z niewiadomych powodów omijała flagi. 29 grudnia 1998 r. zmodyfikowano ten zapis. Stosowny artykuł otrzymał nowe brzmienie: Jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać, w drodze uchwały organu stanowiącego danej jednostki, własne herby, flagi, elementy oraz insygnia i inne symbole. Wzory symboli, o których tu mowa, muszą być ustanawiane, co mocno zaakcentowała nowela do ustawy, w zgodzie z zasadami heraldyki, weksylologii i z uwzględnieniem miejscowej tradycji historycznej. Symbole przyjęte przez lokalne władze ustawodawcze podlegają zaopiniowaniu, co też określiła poprawiona ustawa, przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej 5. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozporządzeniem z dnia 20 stycznia 2000 r. powołał 13-to osobową Komisję Heraldyczną, czuwającą nad poprawnością projektowanych herbów. Wnioski wpływające do Komisji Heraldycznej powinny zawierać barwne projekty rysunkowe herbów i flag (po dwa egzemplarze), ich opis, uzasadnienie merytoryczne oraz tekst uchwały o przyjęciu projektów przez jednostki samorządowe 6. Opinia Komisji Heraldycznej zgodnie z prawem powinna zostać sformułowana w ciągu trzech miesięcy od złożenia prośby. 1 A. Znamierowski, Insygnia, symbole i herby polskie, Warszawa 2003, s A. Znamierowski, Insygnia, symbole i herby polskie, Warszawa 2003, s A. Znamierowski, Insygnia, symbole i herby polskie, Warszawa 2003, s Dziennik Ustaw, 1990, nr 16, poz. 95, art. 18, pkt Dziennik Ustaw, 1998, nr 162, poz. 1126, art. 5 6 S. K. Kuczyński, Komisja Heraldyczna rozpoczęła działalność, Biuletyn PTH 3

4 Podstawowe zasady heraldyki Heraldyka polska nigdy nie wypracowała jednolitego systemu heraldycznego, ani żadnego powszechnego zbioru zasad. Tworząc herby trzeba postępować zgodnie ze wskazówkami proponowanymi przez autorów współczesnych publikacji o charakterze heraldycznym, którzy zasady tworzyli w oparciu o niekompletne prace dawnych heraldyków polskich i opracowania zachodnie. Podstawowymi elementami herbu są tarcza i godło. Kształty tarczy herbowej zmieniały się na przestrzeni lat. Pierwsze tarcze na ziemiach polskich, tak zwane gotyckie miały, zgodnie z ówczesną stylizacją, spód wycięty w łuk ostry. Wiek XV i Renesans przyniosły powrót do form Antyku, między innymi do łuków półkolistych i tak właśnie wycięte są spody ówczesnych tarcz tak zwanych hiszpańskich. W zestawieniu tym pominiemy następną modę umieszczania herbów na wyszukanych tarczach o barokowo i rokokowo zdobionych kartuszach. Kolejnym typem tarczy, który nas interesuje jest XVIII i XIX wieczna tarcza francuska, upowszechniona w polskiej heraldyce przez twórców Albumu Heroldii Królestwa Polskiego, tworzących nowe herby na potrzeby miast, które dokumentacje swych herbów utraciły. Tarcza ta jest niemal prostokątna, z zaokrąglonymi dolnymi rogami i małym ostrzem pośrodku spodu 7. Współcześnie zaleca się projektowanie herbów z wykorzystaniem tarczy hiszpańskiej, ze względu na jej prostotę, przejrzystość i względną pojemność, oraz nawiązanie do złotego wieku w historii Polski. Godło, czyli figura kładziona na tarczy, to najistotniejszy element herbu. Zasadniczo każda figura, poddana odpowiedniej stylizacji, może stać się godłem herbowym. Oczywiście należy unikać takich absurdalnych i niekojarzących się z heraldyką figur jak pojazdy czy fabryki. Godło, lub godła powinny być umieszczone centralnie i wypełniać tarczę herbową, ale nie dotykać do brzegów (wyjątkiem są tu np. przedstawienia wody, ziemi, lub murów obronnych). Nie zaleca się stosowania dodatkowych podziałów tarczy celem umieszczenia kilku godeł (poza wyjątkami), ale umieszczenie figur na jednym, wspólnym polu 8. Ścisłym regułom podlegają też barwy w herbie. W Polsce wyróżnia się 7 tak zwanych tynktur heraldycznych: złoto, srebro, czerwień, błękit, zieleń, czerń. Czasami dodaje się do tego barwę cielistą, purpurową i brunatną. W powyższym wyliczeniu wyróżnia się dwa metale złoto i srebro, zaś resztę określa się mianem barw. Oczywiście najszlachetniejsze są kolejno złoto i srebro. Czerwień, jako barwa życiodajnej krwi, również stoi wysoko whierarchii kolorów. Łączenie barw i metali reguluje zasada alternacji heraldycznej, która zabrania sąsiadowania dwóch barw i dwóch metali. Wyjątkiem jest barwa czarna i cielista, które mogą sąsiadować ze wszystkim. Zasada alternacji ma na celu wyróżnienie godeł z tarczy, tak aby herb był czytelny nawet z dużej odległości. Obowiązuje ona również w przypadku flag Pokrótce należy powiedzieć też o języku opisywania herbów, zwanym blazonowaniem. Podstawową jego własnością jest opisywanie herbu od strony rycerza trzymającego tarczę, w związku z tym strony w opisie są odwrotne niż te, wynikające z rysunku. Kolejne zasady blazonowania, zaproponowane przez Alfreda Znamierowskiego, opisywanie nakazują rozpocząć od podania barwy pola, następnie zaś figur. Barwy figur 7 P. Dudziński, Alfabet heraldyczny, Warszawa 1997, s A. Znamierowski, Insygnia, symbole i herby polskie, Warszawa 2003, s P. Dudziński, Alfabet heraldyczny, Warszawa 1997, s A. Znamierowski, Insygnia, symbole i herby polskie, Warszawa 2003, s. 35 4

5 podajemy po określeniu ich nazwy i położenia. Istnieją położenia niektórych godeł, uznawane za standardowe i wówczas ich nie określamy. Na przykład dla miecza jest to położenie ostrzem w dół. W przypadku położenia odwrotnego do naturalnego, używa się określenia na opak. Miecz ostrzem w górę będzie zatem położony na opak. Istnieje 9 głównych stref, które określają położenie figur w herbie. Są to kolejno prawy górny róg, środek głowicy, lewy górny róg, na prawo od środka, środek tarczy (położenie standardowe), na lewo od środka, na prawo od ostrza, ostrze (podstawa), na lewo od ostrza. Nazwy tych miejsc nie są ustalone i dopuszcza się inne określenia, jeśli tylko opisują one położenie precyzyjnie 11. Charakterystyka miasta i gminy Jedlicze Gmina Jedlicze to gmina miejsko-wiejska w powiecie krośnieńskim województwa podkarpackiego. Stanowi prężny ośrodek przemysłowy, związany z przetwórstwem naftowym (działa tu Rafineria Naftowa Jedlicze S.A.). W skład gminy, oprócz miasta Jedlicze wchodzą jeszcze sołectwa Moderówka, Długie, Chlebna, Dobieszyn, Jaszczew, Piotrówka, Poręby, Podniebyle, Potok, Żarnowiec. Na powierzchni 58 km 2 mieszka tutaj ponad 15 tysięcy ludzi. Samo miasto Jedlicze to ośrodek przemysłowy i usługowy dla okolicy, położony nad rzeką Jasiołką. W 2013 mieszkało tu 5759 ludzi 12. Współczesne Jedlicze składa się z trzech historycznych części: Jedlicze, Męcinka i Borek. Ośrodek dawnego założenia miejskiego stanowi centrum z wachlarzowato rozchodzącymi się drogami. Na zabudowę miasteczka składają się głównie powojenne osiedla mieszkaniowe, na peryferiach występuje zabudowa o charakterze wiejskim 13. Zabytki gminy Zabytki zachowane na terenie gminy to głównie zabudowa mieszkaniowa z okresu międzywojennego. Należą tutaj domy drewniane i murowane w miejscowościach Chlebna, Długie, Jaszczew, Jedlicze, Potok, Żarnowiec. Na tym tle wyróżnia się kilka ciekawszych obiektów 14 : Pałac Stawiarskich w Jedliczu, w obecnej formie z lat , Kościół parafialny w Jedliczu p.w. Św. Antoniego Padewskiego z 1925, Zabudowania dworca kolejowego Jedliczu z 1884, Kaplica cmentarna p.w. Jezusa Ukrzyżowanego na cmentarzu w Jedliczu z 1863 r. Dwór Łozińskich w Potoku z 1918, Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu z , Dworek Bobrowskich w Długiem z Dwór Stojowskich w Jaszczwi z Szkoła Ludowa w Żarnowcu z 1886 r. 11 A. Znamierowski, Herbarz Rodowy, Warszawa 2004, s Informacje Gminy 13 J. Kwiatek, T. Lijewski, Leksykon miast polskich, Warszawa 1998, s Informacje Gminy 5

6 Rys historyczny miasta i gminy Jedlicze Najstarszą instytucją miasta i gminy Jedlicze jest miejscowa parafia. Erygowana została prawdopodobnie przed 1300 rokiem i uposażono ją z jednego łana. Pierwsza wzmianka o miejscowości Jedlicze pochodzi z 1409 (Gedlicze) 15. Wieś Jedlicze była początkowo wsią królewską, zarządzał nią sołtys Piotr z Jedlicza, uczestnik bitwy pod Grunwaldem 16. W roku 1422 Władysław Jagiełło darował wieś Jedlicze i sąsiednią Męcinkę (obecnie w granicach miasta) Piotrowi Mleczko 17. W 1427 wieś występuje we wzmiance już pod obecną nazwą 18. Po Piotrze Mleczko właścicielami stają się: syn Mikołaj 19, a później syn Mikołaja Stanisław 20. W roku 1536 właścicielami byli w częściach: ½ Mleczkowie, ½ Stanisław Bączalski (prawdopodobnie mąż Mleczkówny) 21. Mleczkowie byli tu panami przez około 2 wieki, posiadali dwór. W okresie wspólnoty z Bączalskim egzystują 2 dwory. W okresie 25 października 19 grudnia 1595 przeprowadzona została tzw. wizytacja radziwiłłowska parafii w dekanatach Pilzno, Mielec, Ropczyce, Biecz, Jasło i Żmigród archidiakonatu sądeckiego. W odniesieniu do Jedlicza, w protokole sporządzonym przez jednego z wizytujących, kleryka Jana Ziębę, czytamy: Wieś Jedlicze. Kościół parafialny wezwanie św. Łukasza Ewangelisty po odbudowie [wzniesieniu na nowo] nie konsekrowany. Patronatu szlachetnych Jodoka [Justusa] Romera dziedzica w Jedliczu, Jana Chrząstowskiego z Żarnowca Katarzyny Zarzyckiej, panów Giebułtowskich i Jana Jędrzejowskiego który prawnie dochodzi prawa patronatu z przeciw panom Giebułtowskim. Protokół odnotowuje ciekawe wydarzenie z punktu widzenia wiernych oraz historyka: Kościół ten na mocy dekretu oficjała bieckiego poddany był interdyktowi kościelnemu, z powodu dokonanego na cmentarzu rozlewu krwi, który to interdykt z polecenia jego wysokości [biskupa krakowskiego księcia siewierskiego] został zniesiony: ( )Ten cmentarz został znieważony przez rozlew krwi na nim dokonany w czasie procesji niedzielnej ze sporu między szlachetnym panem Jakubem Wojną uczynionego i Maciejem Piroczkim sługą szlachetnego pana Jana Chrząstowskiego: który mianowicie został zraniony na cmentarzu na ścieżce odległej od drzwi kościoła 12 łokci w środku niedzieli szóstej po Zielonych Świątkach; interdykt został wydany siódmego października, wykonany 17. Był i wcześniej ten cmentarz znieważony podobnie przez wylanie krwi, tenże bowiem Maciej Piroczki który teraz został zraniony zranił sługę szlachetnego Jodoka Romera pod dzwonnicą i nie było żadnego jego pojednania 22. Zatem pod koniec XVI wieku właścicielem Jedlicza był Jodok (Justus) Romer, zaś kościół parafialny nosił wezwanie św. Łukasza Ewangelisty. Wspomniani wcześniej Bączalscy posiadali Jedlicze przynajmniej jeszcze raz; w 1630 właścicielem był Jan Bączalski. W 1655 i 1657 wioskę zniszczyły wojska szwedzkie i siedmiogrodzkie. Około 1680 roku właścicielem był Piotr Wielowiejski z Wielowsi koło Sandomierza W 1697 pod elekcją 15 J. Kwiatek, T. Lijewski, Leksykon miast polskich, Warszawa 1998, s Z. Łopatkiewicz, O Jedliczu i około Jedlicza, Jedlicze 2009, s Op.cit 18 J. Kwiatek, T. Lijewski, Leksykon miast polskich, Warszawa 1998, s Z. Łopatkiewicz, O Jedliczu i około Jedlicza, Jedlicze 2009, s Op.cit. 21 Op.cit. 22 J. Zięba, Rękopis wizytacja radziwiłłowska, Archiwum Kurii Metropolitalnej Krakowskiej, s. 118r 23 Z. Łopatkiewicz, O Jedliczu i około Jedlicza, Jedlicze 2009, s Witryna internetowa Gminy 6

7 Augusta II podpisał się Jan Romer z Jedlicza 25. Ta zmienność właścicieli, Wielowiejski Romer może być tłumaczona wżenieniem się Wielowiejskiego w rodzinę Romerów. Za rządów Piotra Wielowiejskiego, w 1712, miał miejsce pożar kościoła, a w 1724 przywilej na targi in bonis Jedlicze uzyskał syn Piotra, Remigiusz Wielowiejski 26. Ten sam w 1740 roku odbudował spalony kościół i być może w tym nowym kościele ok miał miejsce ślub córki Remigiusza Wielowiejskiego, Katarzyny, z Jakubem Karolem Karnickim ( ), synem Jana Antoniego 27. Katarzyna w wianie wniosła m.in. Jedlicze. W 1768 roku król Stanisław August Poniatowski nadał miejscowości prawa miejskie 28. W 1769 roku odbył się pod Jedliczem zjazd szlachty zawiązującej konfederację. 5 kwietnia 1770 toczyła się pod Jedliczem bitwa konfederatów pod dowództwem Miączyńskiego z oddziałami rosyjskimi Jełczaninowa. Od 1772 miasteczko znajdowało się w zaborze austriackim, w cyrkule dukielskim, następnie w powiecie krośnieńskim. Kolejnymi właścicielami dóbr i miasteczka (już austriackiego) zostali po Jakubie Karolu jego syn, Remigian Feliks, ur , po nim syn, Jan Chrzciciel Prosper (lub 40) 30 a po Janie Chrzcicielu Prosperze, jego syn Feliks Cyprian Stanisław, ur Remigian Feliks uzyskał prawdopodobnie potwierdzenie praw nadanych wcześniej: do targów w 1724 i jarmarków w 1752 dla Jedlicza opisywanego już jako miasto 32. Około 1840 Jedlicze nabywają Stojowscy h. Trąby 33. W latach oraz 1890 miasteczko zostało skomunikowane z siecią kolejową; przebiegła tędy linia Stróże-Zagórz i Rzeszów-Krosno. W roku 1877 od Tekli Jordan Stojowskiej z Jedlicza miasteczko wykupili Stawiarscy h. Nałęcz 34. Majątku dorobili się na niedawno odkrytej tu ropie naftowej, przy czym Seweryn Stawiarski nie ograniczył się tylko do udziałów w szybach wydobywczych, inwestował również w przetwórstwo ropy. W 1870 lub 1880 roku Jedlicze utraciły prawa miejskie. W latach trwała budowa rafinerii ropy naftowej, zapewne z inicjatywy Stawiarskich. Wartym odnotowania wydarzeniem był przyjazd Marii Konopnickiej, która w 1903 zamieszkała w dworku w pobliskim Żarnowcu. Ciekawostką jest fakt, że w 1908 założono tutaj Spółdzielczą Kasę Oszczędnościową, później nazwaną Kasą Stefczyka 35. Z rodziny Stawiarskich pochodził Walerian (Waleryan), fundator obecnego kościoła jedlickiego, konsekrowanego pod wezwaniem św. Antoniego w dniu 18 października 1925 roku, co ciekawe, w dniu poprzedniego patrona świątyni, św. Łukasza Ewangelisty. Za swe zasługi Walerian Stawiarski został odznaczony przez papieża Piusa XI Komandorią Orderu św. Grzegorza Wielkiego oraz mianowany już w 1921 roku Cameriari d Onore di Spada e Cappa Sopranomerari. Małżonkę jego, Zofię, odznaczono Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice. Zachowała się także pełna korespondencja między Stawiarskim a wykonawcą fundowanych przez niego witraży. Na Stawiarskich zakończyły się dzieje dóbr jedlickich, zawierucha wojenna pozbawiła rodzinę majątku. 25 O. Pietruski, Elektorów poczet ( ), Lwów 1845, s Witryna internetowa Gminy 27 Tzw. Tom XI Niesieckiego (Uzupełnienia), s Z. Łopatkiewicz, O Jedliczu i około Jedlicza, Jedlicze 2009, s J. S. Dunin-Borkowski, Genealogie żyjących utytułowanych rodów polskich, Lwów 1895, s Op. cit. 31 Op. cit. 32 Z. Łopatkiewicz, O Jedliczu i około Jedlicza, Jedlicze 2009, s Z. Łopatkiewicz, O Jedliczu i około Jedlicza, Jedlicze 2009, s Z. Łopatkiewicz, O Jedliczu i około Jedlicza, Jedlicze 2009, s Informacje Gminy 7

8 W czasach II wojny światowej w Jedliczu miały miejsce liczne aresztowania i egzekucje. Istniało tu także getto, zlikwidowane w W rezydencji Stawiarskich, której początki sięgają poprzednich, XVIII wiecznych właścicieli, zakwaterowano żołnierzy niemieckich, później polskich i radzieckich. Po wojnie w pałacu Stawiarskich urządzono liceum. W 1961 roku Jedlicze otrzymały status osiedla, w 1967 roku odzyskały prawa miejskie. Do 1975 leżały w województwie rzeszowskim, następnie w latach w krośnieńskim i od 1999 w powiecie krośnieńskim, województwie podkarpackim 36. Kalendarium ważniejszych wydarzeń w historii miasta i gminy Jedlicze XIII lub XIV wiek erygowanie parafii w Jedliczu, p.w. Św. Łukasza Ewangelisty, 1409 Gedlicze, 1410 Piotr z Jedlicza bierze udział w Bitwie pod Grunwaldem, 1422 właścicielem wsi jest Piotr Mleczko (być może tożsamy z poprzednim), 1427 wieś Jedlicze pojawia we wzmiance się pod współczesną nazwą, 1536 wieś jest współdzielona przez Stanisława Bączalskiego i Mikołaja Mleczko, 1595 wizytacja parafii w Jedliczu, właścicielem jest Justus Romer, 1630 właścicielem jest Jan Bączalski, 1680 właścicielem jest Piotr Wielowiejski, 1697 lub 1703 Jan Romer z Jedlicza podpisuje się pod elekcją Augusta II, 1712 pożar kościoła w Jedliczu, 1724 przywilej na jarmarki w Jedliczu, 1740 odbudowa kościoła przez Remigiusza Wielowiejskiego, Ok ślub córki Remigiusza, Katarzyny, z synem Jana Antoniego Karnickiego, Jakubem, Jedlicze przechodzi w ręce Karnickich prawdopodobnie jako wiano, 1768 prawa miejskie dla Jedlicza od Stanisława Augusta Poniatowskiego, 1772 Jedlicze w zaborze austriackim, Ok miasteczko przechodzi w ręce Stojowskich, budowa linii kolejowej Zagórz-Stróże, 1877 Seweryn Stawiarski, przedsiębiorca naftowy, odkupuje miasteczko od Tekli Jordan Stojowskiej, początek przemysłu naftowego w Jedliczu 1870 lub 1880 prawdopodobny rok utraty praw miejskich, 1890 budowa linii kolejowej Rzeszów-Krosno, budowa rafinerii ropy naftowej, 1918 Jedlicze w województwie lwowskim i powiecie krośnieńskim, 18 październik 1925 budowa nowej świątyni pw. Antoniego Padewskiego, fundator Walerian Stawiarski, 1939 Jedlicze w Generalnym Gubernatorstwie, dystrykcie krakowskim, 1942 likwidacja getta w Jedliczu, 1944 egzekucja 22 mężczyzn przez gestapo jasielskie, 1945 Jedlicze w województwie rzeszowskim, w powiecie krośnieńskim, 1961 uzyskanie statusu osiedla, 1967 odzyskanie praw miejskich, 1975 Jedlicze w województwie krośnieńskim, 1999 Jedlicze w powiecie krośnieńskim województwa podkarpackiego. 36 J. Kwiatek, T. Lijewski, Leksykon miast polskich, Warszawa 1998, s

9 Tradycje heraldyczne na terenie gminy Herb Jedlicza z czasów staropolskich Jedlicze, jak już powiedziano w rysie historycznym, było miastem od 1768 do 1870 lub 1880 roku i następnie od Należałoby sądzić, że podobnie jak inne miasta, lokowane za czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego, również Jedlicze otrzymało nadanie herbu o oryginalnej kompozycji, albo przynajmniej herbu właścicieli. Niewykluczone, że tak się stało, niestety jednak w takim wypadku nie zachowały się o tym żadne przekazy. Pieczęci Jedlicza nie wymienia W. Wittyg 37, a z autorów późniejszych K. Paluch 38 i H. Seroka 39. W publikacji autorstwa K. Paluch informacje czerpane są m.in. z rękopisu M. Gumowskiego o herbach miast Rzeszowszczyzny 40 oraz z niepublikowanych zbiorów pieczęci Wittyga 41. Herbu miasteczko nie doczekało się także w czasach zaborów. Władze Galicji nie nadały mu żadnego znaku 42. Herbu Jedlicza nie zna także historyk i archiwista Z. Łopatkiewicz, autor obszernej monografii miasta 43, zaś K. Głowacki przytacza jedynie współczesny herb miasta 44. Już sam fakt, że wymienieni wyżej znakomici autorzy nie znają herbu Jedlicza, pozwala założyć, że nawet jeśli miasto otrzymało herb od Stanisława Augusta Poniatowskiego, to informacje o tym nigdzie się nie zachowały. Fakt ten był o tyle frustrujący, że przeprowadziliśmy własną kwerendę archiwalną, w szerokim zakresie, w poszukiwaniu nie tylko pieczęci miejskich ale i ewentualnych aktów nadania herbu lub praw miejskich. Kwerendy zostały skierowane do AGAD, archiwów we Lwowie, Krakowie, Przemyślu, Rzeszowie, Sanoku i Jaśle, bez rezultatu. Najprawdopodobniejszą hipotezą jest, że w okresie przedrozbiorowym właścicielowi nie stało już czasu na oblatowanie przywileju w grodzie czy ziemstwie. Warto przypomnieć, że nadanie praw miejskich zbiega się w czasie z początkiem konfederacji barskiej ( ) i zaledwie 2 lata później, w 1770 roku, pod Jedliczem ma miejsce bitwa z wojskami carskimi. Jedlicze pod zaborem austriackim znalazło się już w 1772 roku. Zatem o tradycji heraldycznej wynikającej z istnienia historycznego herbu miasta nie da się nic powiedzieć. Miejscowa heraldyka szlachecka Niezwykle bogata jest natomiast tradycja związana z miejscowymi właścicielami. Jedlicze od początku swego istnienia aż do czasów II wojny światowej było własnością prywatną. Pierwszymi historycznymi właścicielami Jedlicza byli Mleczkowie. Posiadali oni wioskę przynajmniej od XV do XVI wieku. Według Niesieckiego, Mleczkowie w krakowskiem używali herbu Doliwa 45. Następni w kolejności Bączalscy, którzy niekiedy byli wręcz współwłaścicielami wsi z Mleczkami (1536 Stanisław Bączalski z Mikołajem Mleczko), zaś na pewno przez dłuższe okresy posiadali ją w XVI i XVII wieku, używali według Bonieckiego herbu Prawdzic W. Wittyg, Pieczęcie miast dawnej Polski, Kraków-Warszawa, K. Paluch, Pieczęcie i herby miast ziemi przemyskiej i sanockiej [w:] Materiały numizmatyczne i sfragistyczne, Rzeszów H. Seroka, Herby miast małopolskich do końca XVIII wieku, Warszawa M. Gumowski, Herby i pieczęcie miast województwa rzeszowskiego [Rkp MNK 1520] 41 Zespół Zbiory pieczęci W. Wittyga [Rkp MNK ] 42 S. Górzyński, Miasta Galicji i ich herby [w:] Polskie tradycje samorządowe a heraldyka, Lublin Z. Łopatkiewicz, O Jedliczu i około Jedlicza, Jedlicze K. Głowacki, Heraldyka historycznych miast regionu sandomiersko-kieleckiego XIII-XX w., Kielce K. Niesiecki, Korona polska ( ), t. III, Lwów 1740, s.273 9

10 Justus Romer z Chyżowa, właściciel wsi pod koniec XVI wieku, i Jan Romer z Jedlicza, żyjący na przełomie XVII i XVIII wieku, należeli zapewne do rodziny Romerów z Chyszowa (dzisiaj część Tarnowa), herbu własnego, zwanego też Laski (Scipiones, Jelita odmienne) 47. Od XVII do połowy XVIII wieku, właścicielami Jedlicza byli na przemian Romerowie i Wielowiejscy herbu Półkozic. Jeszcze w 1740 wieś była w posiadaniu tych ostatnich, ponieważ z nich Remigiusz (vel Remigian) ufundował nowy kościół parafialny, po pożarze starego w W którymś momencie w XVIII wieku, wieś przeszła na własność rodziny Karnickich, piszącej się z Karnic. Według Dunina-Borkowskiego, panem na Jedliczu (oryginalny zapis Jelicze) był już Jan Antoni Karnicki z Karnic, zmarły w 1742 w Rudkach 48. Jednakże do informacji tej należy podejść z nieufnością, bowiem musiałoby to nastąpić w bardzo krótkim okresie czasu między 1740 (fundacja nowego kościoła przez Wielowiejskiego) a 1742 (zgon Jana Antoniego Karnickiego). Wydaje nam się bardziej prawdopodobne, że dobra Jedlicze otrzymała między 1740 a 1749 w wianie córka Remigiusza Wielowiejskiego Katarzyna. Niewykluczone ostatecznie, że Jan Antoni Karnicki i Remigiusz Wielowiejski byli posiadaczami części wioski i połączyli te części żeniąc swoje dzieci. Katarzyna wyszła bowiem za syna Jana, Jakuba Karola (ur. 5 października 1720, zm w Rudkach). Musiało to nastąpić przed 1749, kiedy to urodził się ich syn, Remigian Feliks. Zatem w momencie uzyskania praw miejskich (1768), właścicielem od przynajmniej 9 lat był Jakub Karol Karnicki. Jakub Karol pełnił raczej niewysokiej rangi funkcje ziemskie, częściowo czysto tytularne. Pełnił kolejno funkcje: skarbnika żydaczowskiego (od 20 listopada 1762), wojskiego (od 4 czerwca 1765) i łowczego lwowskiego (4 sierpnia sierpnia 1775). W czasie bezkrólewia po śmierci Augusta III Wettina był sędzią sądu kapturowego. W 1764 r. podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego. Posłował na sejm z ziemi żydaczowskiej w 1765 r. Był towarzyszem chorągwi pancernej. Oprócz Jedlicza (Jelicza) w Pilzneńskim wymieniany jako dziedzic Rudek, Michalewic i Wołczuchów w Przemyskiem 49. Syn Jakuba, Remigian Feliks (ur. 29 maja 1749 w Strzyżowie, zm.?), został 17 grudnia 1782 baronem galicyjskim 50. Rodzina Karnickich z Karnic wywodziła się z rodu Kościeszów, ale przynajmniej od XVIII wieku, w gałęzi posiadającej Jedlicze, notowana jest z odmianą herbu Kościesza. Niesiecki pisze o niej: ( ) przecież ten, który mi herb Karnickich opisywał, dwa krzyże na Kościeszy wyrażał, nie jeden, jako zwyczajnie u drugich 51. Informację tą powtarza autor uzupełnień do Niesieckiego (tzw. XI tom Niesieckiego ), pisząc wprost o Remigianie Karnickim, że: Tenże Remigian Feliks, pisał się z Karnic tak jak jego przodkowie, z dodatkiem na Popielach od dóbr, które oprócz innych w województwie Ruskim i Sandomierskiem posiadał, używał herbu Kościesza, który mu jego antecesorowie podali, to jest: strzałę u dołu rozdartą, żelazem do góry prosto obróconą, na której nie jeden, lecz dwa krzyże się znajdują 52. Potwierdzeniem tego jest dyplom baronowski Remigiana Feliksa z 1782, gdzie jego rodowy herb znalazł się w polu sercowym złożonego herbu genealogicznego. Godło tego 46 A. Boniecki, Herbarz polski, t. I, Warszawa 1899, s S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. XV, Warszawa 1931, s J. S. Dunin-Borkowski, Genealogie żyjących utytułowanych rodów polskich, Lwów 1895, s Geni.com 50 Op. cit. 51 K. Niesiecki, Korona polska ( ), t. II, Lwów 1738, s Tzw. Tom XI Niesieckiego (Uzupełnienia), s

11 herbu przedstawia w polu czerwonym podwójnie przekrzyżowaną rogacinę rozdartą u dołu, srebrną. Co ciekawe, w klejnocie widnieje lis czerwony wspięty. Herb ten był zatem swoistą kompilacją (czyżby wynik powiązań rodzinnych?) herbów Kościesza i Lis 53. Karniccy byli właścicielami Jedlicza do połowy XIX wieku, czyli praktycznie przez większą część okresu istnienia Jedlicza jako miasta. Po nich właścicielami zostali Stojowscy. Wedle Niesieckiego, Stojowscy w krakowskiem byli herbu Trąby 54. Od Stojowskich, dobra w Jedliczu nabył przemysłowiec naftowy Seweryn Stawiarski, po którym odziedziczył je jego syn, Walerian. Stawiarscy byli ostatnimi prywatnymi właścicielami Jedlicza. Wywodzili się oni z rodu Nałęczów 55. Rysunek 1: Doliwa Mleczków 56 Rysunek 2: Prawdzic Bączalskich 57 Rysunek 3: Herb Romerów 58 Rysunek 4: Półkozic Wielowiejskich 59 Rysunek 5: Herb baronowski Remigiana Karnickiego 60 Rysunek 6: Trąby Stojowskich S. Górzyński, Arystokracja polska w Galicji. Studium heraldyczno-genealogiczne, Warszawa 2009, s K. Niesiecki, Korona polska ( ), t. IV, Lwów 1743, s Z. Łopatkiewicz, O Jedliczu i około Jedlicza, Jedlicze 2009, s Źródło: Wikipedia, autorstwo: Tadeusz Gajl, Bastianow,WarX 57 Źródło: Wikipedia, autorstwo: Steifer 58 Źródło: Wikipedia, autorstwo: Tadeusz Gajl, Avalokitesvara 59 Źródło: Wikipedia, autorstwo: Tadeusz Gajl, Avalokitesvara 60 Źródło: Wikipedia, autorstwo: Bastianow 61 Źródło: Wikipedia, autorstwo: Tadeusz Gajl, Bastianow, Avalokitesvara, 11

12 Miejscowa heraldyka ziemska Rysunek 7: Nałęcz Stawiarskich 62 W tradycje heraldyczne gminy wpisuje się naturalnie heraldyka ziemska. Jedlicze leżały w specyficznym rejonie, u styku trzech historycznych województw: sandomierskiego, krakowskiego i ruskiego. Począwszy od XIV wieku aż do 1772, wieś, a potem miasteczko, znajdowało w województwie sandomierskim, na samym jego południowym skraju, w powiecie pilzneńskim Województwo sandomierskie używało charakterystycznego herbu dzielonego w słup, w polu prawym, srebrnym, pasy czerwone, w polu lewym, błękitnym, 9 gwiazd złotych, w układzie 3, 3, Mniejsze jednostki podziału administracyjnego I Rzeczypospolitej, powiaty, przeważnie herbów nie posiadały, tak było też w przypadku powiatu pilzneńskiego. Rysunek 8: Herb województwa sandomierskiego według Niesieckiego 66 Rysunek 9: Współczesna rekonstrukcja herbu województwa sandomierskiego 67 Krótko po dokonaniu zaboru, władze austriackie ustaliły herby dla nowych nabytków terytorialnych monarchii. Jedlicze znalazły się w granicach tworu o oficjalnej nazwie Królestwo Galicji i Lodomerii, w skrócie nazywanego Galicją. Dla jednostki tej już w 1772 opracowano herb, nawiązujący do XVI-wiecznych herbów Galicji i Lodomerii, pochodzących z pieczęci roszczeniowych monarchów najpierw węgierskich, a potem habsburskich. Dla Galicji herbem tym były w polu błękitnym trzy korony złote, 2 i 1 (zapewne nawiązanie do herbu Kapituły Krakowskiej), zaś dla Lodomerii (zlatynizowana nazwa Księstwa Włodzimierskiego), w polu błękitnym dwa pasy szachowane czerwono-srebrno. Herb ten nie 62 Źródło: Wikipedia, autorstwo: Tadeusz Gajl, Bastianow, Avalokitesvara 63 J. S. Dunin-Borkowski, Genealogie żyjących utytułowanych rodów polskich, Lwów 1895, s Z. Gloger, Geografia historyczna ziem dawnej Polski, Kraków 1903, s Na różnych zabytkach ikonograficznych liczba i układ gwiazd były zmienne 66 K. Niesiecki, Korona polska ( ), t. I, Lwów Źródło: Wikipedia, autorstwo: Bastianow 12

13 ma żadnej starszej tradycji historycznej. Opisane dwa herby funkcjonowały w latach na jednej tarczy dzielonej w słup, z prawej herb Galicji, z lewej Lodomerii, jako herb Królestwa Galicji i Lodomerii. W roku 1775 kompozycję tą wzbogacono o herb Księstwa Zatorskiego, dodając dodatkowe pole u dołu (tarcza dzielona w rosochę na opak), błękitne z orłem srebrnym. Rysunek 10: Trójpolowy herb Galicji, Lodomerii i wspólny księstw Oświęcimskiego i Zatorskiego, z herbem Austrii w tarczy sercowej, na rewersie monety 30 krajcarów z W roku 1782 dokonano jeszcze jednej zmiany, do dając czwarte pole, z herbem Księstwa Oświęcimskiego w polu błękitnym orzeł czerwony, z inicjałem O na piersi, oraz dodając inicjał Z na piersi orła zatorskiego. Wymienione tu barwy pól i godeł herbów księstw śląskich były różnie odmieniane, wśród przedstawiających je artystów brak było konsensusu. Spotykało się np. czerwonego orła w srebrnym polu dla Zatoru. Rysunek 11: Herb Królestwa Galicji i Lodomerii z dyplomu nobilitacyjnego Franciszka Bolla z Rysunek 12: Herb Królestwa Galicji i Lodomerii; laska marszałka krajowego ks. Eustachego Sanguszki z W 1804 powstał nowy herb Galicji. Przedstawiał on w polu błękitnym pas czerwony, nad nim kawkę czarną, pod nim trzy korony złote, 2 i 1. Nowe godło kawka, miało nawiązywać do księstwa Halickiego, jako godło mówiące (kawka halka). W okresie tym stworzono też kolejny złożony herb prowincji, który przedstawiał na tarczy trójdzielnej w polu górnym herb Lodomerii, w polach dolnych herby księstw śląskich, w tarczy sercowej herb Galicji. W użyciu był też wariant, w którym herb Galicji umieszczano w polu pierwszym, tworząc herb czwórdzielny w krzyż, oraz wariant czteropolowy jak herb z S. Kuczyński, Polskie herby ziemskie: geneza, treści, funkcje, Warszawa 1993, s S. Górzyński, Nobilitacje w Galicji w latach , Warszawa 1999, s S. Kuczyński, Polskie herby ziemskie: geneza, treści, funkcje, Warszawa 1993, s S. Kuczyński, Polskie herby ziemskie: geneza, treści, funkcje, Warszawa 1993, s

14 Rysunek 13: Herb Galicji od 1804, pole dolne zawiera herb Galicji z Rysunek 14: Herb wielki Austro-Węgier z lat , w polu 6 (lewe dolne) herb Galicji trójpolowy z tarczą sercową 73 Rysunek 15: Herb Galicji od 1807 według albumu Kawa Hag 74 Po odzyskaniu niepodległości w 1918 Jedlicze znalazło się w województwie lwowskim, w powiecie krośnieńskim. Herb województwa lwowskiego miał wyglądać jak następuje: Tarcza dwudzielna w polu górnym błękitnym lew złoty w koronie złotej, zwrócony w lewo wspina się przednimi łapami na skałę; w polu dolnym, również błękitnym, orzeł biały o dwóch głowach, które jedna korona otacza. Kompozycja miała więc łączyć herby historycznego województwa ruskiego oraz ziemi przemyskiej i sanockiej 75. Międzywojenne projekty herbów wojewódzkich nie zdążyły wejść w życie. Rysunek 16: Herb województwa lwowskiego, oryginalny projekt z Rysunek 17: Herb województwa lwowskiego, rekonstrukcja współczesna 77 Po II wojnie światowej zapomniano o herbach ziemskich aż do 1999 roku, kiedy nowa reforma administracyjna przywróciła powiaty. Krótko potem ustalono herby nowych województw i powiatów. 72 H. G. Ströhl, Oesterreichisch-Ungarische Wappenrolle, Wiedeń A. Znamierowski, P. Dudziński, Wielka księga heraldyki, Warszawa 2008, s M. Gumowski, Herbarz Polski, Wydawnictwo Kawa Hag, Projekt Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie nadania herbów województwom, AAN, PRM 59-10, s Rys. W. Graniczny 77 Źródło: Wikipedia, autorstwo: Poznaniak 14

15 Herb województwa podkarpackiego przedstawia na tarczy dzielonej w słup w polu prawym, czerwonym, gryfa srebrnego, wspiętego, ukoronowanego, w lewo, w polu lewym, błękitnym, lwa złotego, wspiętego, ukoronowanego, nad nimi, na linii podziału, krzyż kawalerski srebrny. Herb ten kompiluje elementy herbu województw: bełzkiego (pole prawe), ruskiego (pole lewe) i stolicy województwa, Rzeszowa (krzyż) Herb ustanowił także powiat krośnieński. Przedstawia on na tarczy dzielonej w słup, z polem prawym w pas, w polu górnym, czerwonym, połulwa złotego i połuorła srebrnego pod wspólną koroną (herb Krosna), w polu dolnym, czerwonym, lampę naftową złotoczerwoną (symbol przemysłu naftowego), w polu lewym, błękitnym, krzyż kratowy srebrny 80. Rysunek 18: Herb województwa podkarpackiego 81 Rysunek 19: Herb powiatu krośnieńskiego 82 Obecny herb miasta i gminy Upadek miasta w XIX wieku i następujące po sobie zawieruchy dziejowe sprawiły, że do zaniedbanej przy lokacji kwestii herbu miejskiego powrócono dopiero czterdzieści lat po II wojnie światowej. Osada odzyskała prawa miejskie w 1967, zaś herb uchwaliła dopiero w Herb ten był herbem mówiącym i przedstawiał według Plewaki i Wanaga w polu błękitnym stylizowaną jodłę z prawej zieloną, z lewej czarną (wydaje się, że to nawiązanie do przemysłu naftowego). Sposób w jaki układały się stylizowane gałęzie jodły miał przywodzić na myśl otwartą bramę i symbolizować gościnność mieszkańców Jedlicza 83. Herb ten nieco inaczej wyrysowano w statucie Gminy, przyjętym w latach 90, kiedy odmieniono pole na złote, zaś czerń zastąpiono odcieniem zieleni. Dodatkowo dodano od głowicy wąski pas z nazwą miasta i umieszczono godło na tarczy francuskiej 84. Herb w takiej formie został wysłany do zaopiniowania w Komisji Heraldycznej. Herb taki jest oczywiście niewłaściwy z punktu widzenia sztuki heraldycznej. Po pierwsze błędem jest umieszczanie w herbach jakichkolwiek napisów. Ponadto niedopuszczalne jest używanie różnych odcieni tej samej barwy. Potwierdzeniem tego jest 78 Uchwała nr XXI/212/2000 Sejmiku Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2000 roku w sprawie ustanowienia herbu Województwa Podkarpackiego 79 Uchwała nr XXX/330/2001 Sejmiku Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2001 roku zmieniająca uchwałę nr XXI/212/2000 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 sierpnia 2000 roku w sprawie ustanowienia herbu Województwa Podkarpackiego 80 Uchwała Nr XVII/163/2001 Rady Powiatu Krośnieńskiego z dnia 27 lutego 2001 r. w sprawie herbu powiatu i flagi powiatu 81 Źródło: Wikipedia, autorstwo: Bastianow 82 Źródło: Wikipedia, autorstwo: Bastianow 83 A.Plewako, J. Wanag, Herbarz miast polskich, Warszawa 1994, s Uchwała Nr VII/18/90 Rady Gminy i Miasta w Jedliczu z dnia 28 września 1990r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy i Miasta w Jedliczu 15

16 negatywna opinia Komisji Heraldycznej. Komisja zaleciła ponadto użycie tarczy hiszpańskiej zamiast proponowanej przez Gminę francuskiej. Herbem mogłaby być według Komisji ewentualnie narysowana według prawideł sztuki heraldycznej jodła, jednakże, na co zwróciła uwagę Komisja, niezwykle podobny herb miałyby Oborniki Śląskie (w polu złotym świerk zielony o pniu brunatnym) 85. Gmina wprowadziła w życie tylko część zaleceń Komisji; usunięto pas z nazwą i zmieniono tarczę na hiszpańską 86. Pozostał problem dwóch odcieni zieleni i niewłaściwej stylizacji jodły. Naszym zdaniem, odwołanie się do herbu mówiącego jest w przypadku gminy Jedlicze jak najbardziej możliwe. Należy jednak do projektu wprowadzić motyw historyczny, dzięki czemu dodatkowo odróżnimy nowy herb od herbu Obornik Śląskich. Rysunek 20: Herb Jedlicza według Plewaki i Wanaga (1985) Rysunek 21: Herb Jedlicza wysłany do zaopiniowania Komisji Heraldycznej Rysunek 22: Wariant poprzedniego, na tarczy hiszpańskiej, pochodzący z Leksykonu miast polskich Możliwości utworzenia herbu gminy Rysunek 23: Herb Jedlicza używany współcześnie Tradycja heraldyczna gminy Jedlicze w sposób jasny wskazuje, że przy tworzeniu herbu należy odwołać się po pierwsze do heraldyki szlacheckiej. Przemawia za tym tendencja nadawania herbów właścicieli miastom prywatnym. Złym pomysłem wydaje się odwołanie do heraldyki ziemskiej (właściwszy dla powiatów i gmin wyłącznie wiejskich). Poszukując godeł w heraldyce szlacheckiej nie sposób upamiętnić wszystkich właścicieli miasta, brak bowiem elementów wspólnych u większości z ich herbów. Naszym zdaniem dwie rodziny zasługują na rozważenie ich kandydatury jako donatorów godła herbowego. Są nimi Wielowiejscy i Karniccy. Ponieważ nadanie praw miejskich nastąpiło 85 Uchwała Nr 4 137/O/2000 Komisji Heraldycznej z dnia 6 marca 2000 r. w sprawie projektu herbu ( ) 86 Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Jedlicze 16

17 krótko po objęciu Jedlicza przez Karnickich, należy przypuszczać, że również Wielowiejscy wnieśli duży wkład w wystaranie się o prawa miejskie. Być może to właśnie oni rozpoczęli starania, dokończone i przypieczętowane przez Karnickich; to Wielowiejscy odbudowali kościół oraz wystarali się o prawa do jarmarków. Niestety ich kandydaturę dyskwalifikuje herb Półkozic. Władze samorządowe nie wyraziły akceptacji na osadzenie oślej głowy w herbie. Znacznie lepszy do wykorzystania w projekcie jest herb Karnickich. To herb własny, zatem niespotykany dotąd w heraldyce gminnej czy miejskiej. To za Karnickich nastąpiło nadanie praw miejskich, bardzo prawdopodobne, że ewentualny herb nadany przez Stanisława Augusta zawierał ich godło. Po trzecie, niezwykle często prywatne miasta używały na pieczęciach herbów właścicieli, a to Karniccy byli właścicielami przez znakomitą część istnienia Jedlicza jako miasta. Dlatego też postulujemy użycie godła Kościeszy odmiennej Karnickich. Jednak projektowanie nowych herbów składających się wyłącznie z godła herbu szlacheckiego, jest, poza mocno uzasadnionymi przypadkami, praktyką źle widzianą przez Komisję Heraldyczną. Dlatego też postanowiliśmy dodać drugie godło. Dobrym pomysłem wydało się nam sięgnięcie po patrona lokalnej parafii. Parafia ta, erygowana jeszcze w XIV wieku, jest najstarszą instytucją na terenie miasta i gminy. Obecny kościół został zbudowany w 1925 pod wezwaniem Św. Antoniego Padewskiego, ale pierwotnym patronem parafii, zgodnie z tzw. wizytacją radziwiłłowską z 1595, był Św. Łukasz ewangelista 87. Niestety nie udało się nam osiągnąć porozumienia na linii władze Gminy Komisja Heraldyczna w sprawie sposobu uwzględnienia Św. Łukasza w herbie. Komisja sugerowała użycie znanego atrybutu tego świętego, tzn. uskrzydlonego wołu. Władze Gminy zaś konsekwentnie odrzucały ten motyw. Ostatecznie byliśmy zmuszeni zrezygnować ze Świętego Łukasza. Władze gminy zasugerowały powrót do motywu z obecnie używanego herbu, tzn. jodły, jako godła mówiącego. Po konsultacjach z Komisją Heraldyczną udało się ostatecznie uzyskać akceptację dla treści herbu oraz wypracować ciekawe połączenie godeł. Komisja zasugerowała użycie pojedynczej jodły nawiązującej kształtem do godła obecnego herbu i umieszczenie w miejscu pnia godła Karnickich. Chęć zachowania barw dotychczasowego herbu wymusiła odmienienie barwy godła Karnickich na czarne. Czarna figura pod korną drzewa z jednej strony może przywodzić na myśl jego pień, zaś z drugiej może być odczytana jako symbol przemysłu naftowego, który wpłynął na rozwój miasta po odzyskaniu niepodległości i jest w nim obecny do dzisiaj. Parę słów należy poświęcić także stylizacji godła herbowego Karnickich. Na jednym z wcześniejszych spotkań z Komisją Heraldyczną zasugerowano przyjęcie stylizacji któregoś XVIII-wiecznego herbarza, a więc bliskiego rokiem wydania dacie uzyskania praw miejskich przez Jedlicze. Herb Karnickich nie występuje jednak w źródłach z wizerunku bodaj aż do nadania tytułu baronowskiego Remigianowi w Pierwszym oczywistym źródłem, z którego mogliśmy czerpać stylizację godła, mógł być wizerunek herbu z dyplomu baronowskiego. Spełnia on ważne kryterium bliskości czasowej momentowi nadania praw miejskich dla Jedlicza. Wizerunek ten jest reprodukowany przez S. Górzyńskiego. Górzyński zamieścił jeszcze jeden herb Karnickich, z dyplomu hrabiowskiego Kajetana, Romana i Feliksa Karnickich z 10 lutego Najważniejsze cechy stylizacji rogaciny z tych przedstawień to: Oba ramiona rozdarcia są tej samej grubości co reszta elementów rogaciny, Brak szeryfów na zakończeniach ramion. 87 J. Zięba, Rękopis wizytacja radziwiłłowska, Archiwum Kurii Metropolitalnej Krakowskiej, s. 118r 88 S. Górzyński, Arystokracja polska w Galicji. Studium heraldyczno-genealogiczne, Warszawa 2009, s

18 Rysunek 24: Herb baronowski Remigiana Karnickiego z 1782, reprodukcja oryginału 89 Rysunek 25: Herb hrabiowski Romana, Kajetana i Feliksa Karnickich z 1844, reprodukcja oryginału 90 Odrzucone projekty herbu Gminy Jedlicze Poniżej prezentujemy odrzucone projekty herbu. Warianty z wołem Św. Łukasza zostały odrzucone przez władze Gminy. Nie przypadł im do gustu również projekt z samym herbem Karnickich. Także sam święty i pomniejszone godło herbu nie znalazły uznania. Warianty z postacią świętego bez wołu oraz godłem Karnickich tego samego rozmiaru zostały z kolei odrzucone przez Komisję Heraldyczną. Komisja argumentowała, że Św. Łukasz w ikonografii zachodniej był przedstawiany wyłącznie z wołem, oraz że godło herbu szlacheckiego nie może być tego samego rozmiaru, jako mniej ważne, co postać świętego patrona. Najnowsza propozycja przedstawiała świętego w scenie malowania obrazu Najświętszej Marii Panny i również ona została odrzucona przez Komisję. Ostatecznie uzyskany konsensus został opisany wcześniej (zob. Możliwości utworzenia herbu gminy). 89 S. Górzyński, Arystokracja polska w Galicji. Studium heraldyczno-genealogiczne, Warszawa 2009, s Op. cit. 18

19 Tablica 1: Projekty konsultowane z władzami miasta Przedstawiamy także wzmiankowane wcześniej herby ostatecznie wybrane wspólnie z samorządem Gminy do przedłożenia Komisji na konsultacjach, dla unaocznienia procesu tworzenia herbu: Tablica 2: Warianty barwne projektu wybranego do przedłożenia Komisji Heraldycznej na konsultacjach 10 lutego

20 Rysunek 26: Herb przedłożony na konsultacjach 23 marca 2012 r. Rysunek 27: Herb zasugerowany przez Komisję Heraldyczną, odrzucony przez Gminę Rysunek 28: Proponowane przez władze Gminy przedstawienie Św. Łukasza, odrzucone przez Komisję Heraldyczną Ostatnim projektem przedstawionym Komisji Heraldycznej na konsultacjach 28 marca 2014 roku był już projekt zawierający element mówiący oraz nawiązujący do Karnickich. Rysunek 29: Herb przedłożony Komisji na konsultacjach 28 marca 2014 r. 20

21 Komisja wprawdzie odrzuciła sposób realizacji projektu, ale zaakceptowała jego symbolikę oraz zaleciła zmiany. Zasugerowano użycie jednego drzewa pozbawionego pnia, zamiast którego godło Karnickich z barwą odmienioną na czarną. Herb gminy Jedlicze Rysunek 30: Herb Gminy Jedlicze Powyższe rozumowanie skłania nas do przedstawienia następującego projektu herbu Gminy Jedlicze: W polu złotym korona jodły zielona, o ośmiu gałęziach po trzy na stronę oraz dwie na wprost, pod którą godło herbu własnego Karnickich, czarne. Całość na tarczy hiszpańskiej. Korona jodły nawiązuje do nazwy Jedlicze, oznaczającej miejsce, w którym rosną jodły, stanowi więc godło mówiące. Godło herbu Karnickich upamiętnia właścicieli Jedlicza w dobie jego istnienia jako miasta w okresie staropolskim. Barwy herbu nawiązują do barw używanych w dotychczasowym herbie. Godło Karnickich otrzymało barwę czarną aby zachować zasadę alternacji, przywodzić na myśl pień drzewa oraz przemysł naftowy. Herb został zbudowany według najlepszych zasad tworzenia herbów miejskich. Na ziemiach polskich istnienie wiele historycznych miast, których herby stanowią swoiste rebusy, zawierające nazwę miasta. Z drugiej strony, w miastach prywatnych, niejednokrotnie pozostawiano wybór godeł właścicielowi. Ten chętnie sięgał po symbole związane z jego władzą na danym terenie, a więc na przykład po całe lub uszczerbione godło swego herbu osobistego 91. Proponowany projekt łączy te dwie koncepcje. Dzięki odniesieniu do dwóch ważnych elementów historii miasta etymologii nazwy i nadania praw miejskich, przypomina o początku Jedlicza jako miejscowości i początku Jedlicza jako miasta. Barwy użyte w herbie symbolizują m.in.: zieleń honor, radość, dworskość, wolność, piękność, radość, zdrowie, nadzieję, zwycięstwo, miłość, grzeczność, ogładę, wesołość, zasobność, przyjaźń, szczęście, żywotność, energię życiową, kurtuazję, złoto szlachetność, delikatność, życzliwość, otucha, wzniosłość, rozum, poważanie, cnotę, wielkość, moc, wiarę, bogactwo, kierowanie, wiedzę, szczodrość, dzielność, waleczność, wytrwałość, sprawiedliwość, łagodność, miłosierdzie, czerń pokorę, skromność, bogactwo. Niezależnie od tego, znaczenie mają też konfiguracje barw: złota z zieloną oznaczają łaskawość i dobroć 92. Dopuszcza się, na potrzeby poligrafii i grafiki komputerowej, wyrażanie tynktury złotej przez kolor żółty. 91 M. Adamczewski, Pieczęcie urzędowe władz lokalnych z obszaru Polski centralnej, cz.3 Pieczęcie władz miejskich do 1950 roku, Zgierz 2010, s. 9n 92 P. Dudziński, Alfabet heraldyczny, Warszawa 1997, s

22 Flaga gminy Jedlicze Proponujemy, aby flaga gminy była płatem zielonym o proporcji wysokości do szerokości 5:8 i zawierała element w postaci złotego klina, z umieszczonym w części centralnej godłem herbu Jedlicza. Barwy flagi wywiedzione są z głównych barw herbu. Baner gminy Jedlicze Baner jest odwzorowaniem flagi na płacie pionowym. Stanowi on prostokątny płat tkaniny o proporcjach wysokości do szerokości 4:1. Pieczęcie Ozdobne Gminy Jedlicze Pieczęć Gminy jest kołem o średnicy 36 mm z wewnętrznym okręgiem linią perełkową z godłem w środku. Pieczęć występuje w trzech wariantach: pieczęć ogólna, pieczęć burmistrza i pieczęć rady miejskiej. Legenda brzmi odpowiednio: + GMINA JEDLICZE, + BURMISTRZ GMINY JEDLICZE, + RADA MIEJSKA W JEDLICZU, gdzie separator + ma postać krzyżyka spotykanego często w pieczęciach miast doby staropolskiej. Łańcuchy Burmistrza i Przewodniczącego Rady Miejskiej w Jedliczu Łańcuchy składają się z 24 ogniw w postaci stylizowanej podwójnej gałązki jodłowej. Ogniwo przednie, będące przywieszką herbu, ma postać monogramu SAR króla Stanisława Augusta. Dodatkowo dołączony jest poprzeczny łańcuszek, mający funkcję stabilizatora (zapobiegania nadmiernemu zsuwaniu łańcucha). U dołu, do ogniwa SAR, umocowany jest herb Jedlicza w tarczy wzorowanej na przedstawieniach z herbarza Korona Polska K. Niesieckiego z bordiurą. Herb w postaci kolorowej (zrealizowany w emalii). Elementy metalowe (ogniwa, bordiura) są mosiężne, pozłacane dla burmistrza i posrebrzane dla przewodniczącego Rady. Ogniwa nawiązują do nazwy miasta oraz króla, który nadał miastu prawa miejskie. Stylizacja tarczy herbowej zaczerpnięta została z epoki nadania praw miejskich. Sztandar gminy Jedlicze Prawa strona sztandaru to płat czerwony z godłem państwowym w części centralnej, otoczonym obramowaniem w postaci szeregu stylizowanych jodełek złotych. Strona lewa to płat zielony, w którego części centralnej znajduje się herb Jedlicza. U góry napis złoty GMINA JEDLICZE, u dołu takiż napis Sztandar obszyty jest złotą frędzlą. Głowica sztandaru, osadzana na drzewcu, ma postać złotej tulejki, na której złoty herb Karnickich wewnątrz ażurowego grotu. Płat sztandaru jest kwadratem o wymiarach 100x100 cm, obszytym frędzlą szerokości 5 cm. Elementy prawej strony płata: godło państwowe wysokości 64 cm, grubość obramowania: 11 cm, obramowanie wpisuje się w kwadrat 90x90 cm, wewnętrzny kwadrat ma rozmiar 68 cm. Elementy lewej strony płata: herb Gminy wysokości 64 cm, litery majuskułowe wysokości 7,5 cm, z dolnym ogonkiem litery J w słowie JEDLICZE wysuniętym w dół na 2,1 cm. Grot szerokości 10 cm, wysokości 19 cm, tuleja średnicy 4,5 cm, długości 9 cm, wykonane z metalu w barwie złotej, drzewce z drewna toczonego, średnicy 4 cm, i długości 200 cm. Dobór materiałów pozostawiamy w gestii władz Gminy. 22

23 Kwestie techniczne Specyfikacja barw CMYK: Złoty C: 0%, M: 15%, Y: 100%, K: 0% Zielony C: 100%, M: 0%, Y: 100%, K: 15% Czarny C: 0%, M: 0%, Y: 0%, K: 100% Reprodukcja monochromatyczna: Jedynym dopuszczalnym sposobem monochromatycznego reprodukowania symboli Gminy jest szrafowanie tynktur, tj. zastąpienie barw systemem kresek i kropek. Złoty Kropki Zielony Prawoskośne 93 kreskowanie Czarny Kratka Załączniki 1. Rysunek projektu herbu gminy Jedlicze, 2. Rysunek projektu flagi gminy Jedlicze, 3. Rysunek projektu baneru gminy Jedlicze, 4. Rysunek projektu Pieczęci Ozdobnej Gminy Jedlicze, 5. Rysunek projektu Pieczęci Ozdobnej Rady Miejskiej w Jedliczu, 6. Rysunek projektu Pieczęci Ozdobnej Burmistrza Gminy Jedlicze, 7. Rysunek projektu Łańcucha Burmistrza Miasta i Gminy Jedlicze, 8. Rysunek projektu Łańcucha Przewodniczącego Rady Miejskiej w Jedliczu, 9. Projekt sztandaru gminy Jedlicze strona prawa, 10. Projekt sztandaru gminy Jedlicze strona lewa. 93 Rozumie się tutaj heraldyczną prawą stronę 23

24 Załącznik nr 1 Rysunek projektu herbu gminy Jedlicze C: 0%, M: 15%, Y: 100%, K: 0% C: 100%, M: 0%, Y: 100%, K: 15% C: 0%, M: 0%, Y: 0%, K: 100%

25 Załącznik nr 2 Rysunek projektu flagi gminy Jedlicze C: 0%, M: 15%, Y: 100%, K: 0% C: 100%, M: 0%, Y: 100%, K: 15% C: 0%, M: 0%, Y: 0%, K: 100%

26 Załącznik nr 3 Rysunek projektu baneru gminy Jedlicze C: 0%, M: 15%, Y: 100%, K: 0% C: 100%, M: 0%, Y: 100%, K: 15% C: 0%, M: 0%, Y: 0%, K: 100%

27 Załącznik nr 4 Rysunek projektu Pieczęci Ozdobnej Gminy Jedlicze 36 mm

28 Załącznik nr 5 Rysunek projektu Pieczęci Ozdobnej Rady Miejskiej w Jedliczu 36 mm

29 Załącznik nr 6 Rysunek projektu Pieczęci Ozdobnej Burmistrza Gminy Jedlicze 36 mm

30 Załącznik nr 7 Rysunek projektu Łańcucha Burmistrza Gminy Jedlicze 85 mm 250 mm 350 mm

31 Załącznik nr 8 Rysunek projektu Łańcucha Przewodniczącego Rady Miejskiej w Jedliczu 85 mm 250 mm 350 mm

32 Załącznik nr 9 Projekt sztandaru gminy Jedlicze strona prawa

33 Załącznik nr 10 Projekt sztandaru gminy Jedlicze strona lewa ,4 9,6 3,8 64 6,3 7,5 4,4 5

UCHWAŁA NR LXXIV/484/2014 RADY MIEJSKIEJ W JEDLICZU. z dnia 14 sierpnia 2014 r.

UCHWAŁA NR LXXIV/484/2014 RADY MIEJSKIEJ W JEDLICZU. z dnia 14 sierpnia 2014 r. UCHWAŁA NR LXXIV/484/2014 RADY MIEJSKIEJ W JEDLICZU z dnia 14 sierpnia 2014 r. w sprawie przyjęcia herbu, flagi, baneru, Pieczęci Ozdobnych, Łańcuchów Burmistrza Gminy Jedlicze i Przewodniczącego Rady

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 13 czerwca 2013 r. Poz. 3707 UCHWAŁA NR XXIX/184/2013 RADY GMINY KAMIENIEC ZĄBKOWICKI. z dnia 25 kwietnia 2013 r.

Wrocław, dnia 13 czerwca 2013 r. Poz. 3707 UCHWAŁA NR XXIX/184/2013 RADY GMINY KAMIENIEC ZĄBKOWICKI. z dnia 25 kwietnia 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 13 czerwca 2013 r. Poz. 3707 UCHWAŁA NR XXIX/184/2013 RADY GMINY KAMIENIEC ZĄBKOWICKI z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie przyjęcia projektów

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 26 września 1996 r. Nr 113 TREŚĆ: Poz.: ROZPORZĄDZENIE 541 - Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 września 1996 r. w sprawie określenia wzoru i trybu

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 3 listopada 2014 r. Poz. 4549 UCHWAŁA NR LIV/232/2014 RADY GMINY MALCZYCE. z dnia 28 października 2014 r.

Wrocław, dnia 3 listopada 2014 r. Poz. 4549 UCHWAŁA NR LIV/232/2014 RADY GMINY MALCZYCE. z dnia 28 października 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 3 listopada 2014 r. Poz. 4549 UCHWAŁA NR LIV/232/2014 RADY GMINY MALCZYCE z dnia 28 października 2014 r. w sprawie ustanowienia herbu, flagi,

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 20 maja 2016 r. Poz. 692 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia 17 maja 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie

Bardziej szczegółowo

Godło i sztandar Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Godło AEP

Godło i sztandar Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Godło AEP Załącznik 1 Godło i sztandar Akademii Ekonomicznej w Poznaniu Godło AEP Godło AEP jest barwną kompozycją słowno-graficzną w postaci płaskiego pierścienia z wypełnioną powierzchnią pierścieniową i wewnętrzną

Bardziej szczegółowo

Lublin, dnia 13 maja 2014 r. Poz. 1933 UCHWAŁA NR XXXVIII/170/14 RADY GMINY WOJCIECHÓW. z dnia 24 kwietnia 2014 r.

Lublin, dnia 13 maja 2014 r. Poz. 1933 UCHWAŁA NR XXXVIII/170/14 RADY GMINY WOJCIECHÓW. z dnia 24 kwietnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO Lublin, dnia 13 maja 2014 r. Poz. 1933 UCHWAŁA NR XXXVIII/170/14 RADY GMINY WOJCIECHÓW w sprawie ustanowienia herbu, flagi i pieczęci urzędowych Gminy Wojciechów

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XLVII/332/09 Rady Miejskiej w Niemodlinie. z dnia 26 listopada 2009r.

Uchwała Nr XLVII/332/09 Rady Miejskiej w Niemodlinie. z dnia 26 listopada 2009r. Uchwała Nr XLVII/332/09 z dnia 26 listopada 2009r. w sprawie przyjęcia herbu oraz flagi, baneru i pieczęci z wizerunkiem herbu Gminy Niemodlin Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 19 lutego 1993 r. o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 19 lutego 1993 r. o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 19 lutego 1993 r. o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Znakami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej są: 1) orły

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, dnia 24 listopada 2015 r. Poz. 3242 UCHWAŁA NR XIV/59/15 RADY GMINY MARKOWA. z dnia 9 listopada 2015 r.

Rzeszów, dnia 24 listopada 2015 r. Poz. 3242 UCHWAŁA NR XIV/59/15 RADY GMINY MARKOWA. z dnia 9 listopada 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Rzeszów, dnia 24 listopada 2015 r. Poz. 3242 UCHWAŁA NR XIV/59/15 RADY GMINY MARKOWA z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie przyjęcia herbu, flagi, baneru, pieczęci,

Bardziej szczegółowo

Gorzów Wielkopolski, dnia 7 marca 2014 r. Poz. 651 UCHWAŁA NR XLI/219/2014 RADY GMINY ZWIERZYN. z dnia 26 lutego 2014r.

Gorzów Wielkopolski, dnia 7 marca 2014 r. Poz. 651 UCHWAŁA NR XLI/219/2014 RADY GMINY ZWIERZYN. z dnia 26 lutego 2014r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO Gorzów Wielkopolski, dnia 7 marca 2014 r. Poz. 651 UCHWAŁA NR XLI/219/2014 RADY GMINY ZWIERZYN z dnia 26 lutego 2014r. w sprawie ustanowienia symboli gminnych oraz

Bardziej szczegółowo

Godło Uniwersytetu Przyrodniczego. w Poznaniu. Księga Znaku

Godło Uniwersytetu Przyrodniczego. w Poznaniu. Księga Znaku Godło Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu Księga Znaku 1 Wstęp Herb jest zaszczytnym znakiem graficznym Uczelni składającym się z godła umieszczonego na tarczy z zastosowaniem odpowiedniego barwienia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIV/342/2013 RADY GMINY PODEGRODZIE. z dnia 27 sierpnia 2013 r.

UCHWAŁA NR XXXIV/342/2013 RADY GMINY PODEGRODZIE. z dnia 27 sierpnia 2013 r. UCHWAŁA NR XXXIV/342/2013 RADY GMINY PODEGRODZIE w sprawie ustanowienia herbu, flagi, banneru i flagi stolikowej Gminy Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr V/6/90 Rady Miejskiej w Starachowicach

Uchwała Nr V/6/90 Rady Miejskiej w Starachowicach Uchwała Nr V/6/90 Rady Miejskiej w Starachowicach z dnia 4 września 1990r. w sprawie ustalenia wzoru herbu miasta Starachowic. Na podstawie art.18 ust. 2 pkt. 13 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 2010 r. w sprawie sztandaru jednostek organizacyjnych Służby Więziennej

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 2010 r. w sprawie sztandaru jednostek organizacyjnych Służby Więziennej projekt z dnia 21 maja 2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 2010 r. w sprawie sztandaru jednostek organizacyjnych Służby Więziennej Na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 9 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Uzasadnienie projektów symboli gminy Rzekuń, propozycja nr 1 Wstęp W toku przygotowań do opracowania projektów symboli Gminy Rzekuń prześledzono

Uzasadnienie projektów symboli gminy Rzekuń, propozycja nr 1 Wstęp W toku przygotowań do opracowania projektów symboli Gminy Rzekuń prześledzono Uzasadnienie projektów symboli gminy Rzekuń, propozycja nr 1 Wstęp W toku przygotowań do opracowania projektów symboli Gminy Rzekuń prześledzono uważnie historię Gminy, jej warunki przyrodnicze, gospodarcze

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/91/2015 RADY GMINY SŁAWNO. z dnia 26 sierpnia 2015 r.

UCHWAŁA NR X/91/2015 RADY GMINY SŁAWNO. z dnia 26 sierpnia 2015 r. UCHWAŁA NR X/91/2015 RADY GMINY SŁAWNO z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie ustanowienia znaku graficznego - logo Gminy Sławno oraz zasad jego stosowania Na podstawie art.3 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

HYBRYDA KUJAWSKA HERBEM

HYBRYDA KUJAWSKA HERBEM TOMASZ PIETRAS HYBRYDA KUJAWSKA HERBEM NOWEGO WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO? W związku z reformą administracyjną, heraldyka samorządowa ostatnio bardzo odżyła - na bieżąco powstają nowe herby województw, powiatów

Bardziej szczegółowo

Herb 1 - godło państwa polskiego mieszanie pojęć heraldycznych.

Herb 1 - godło państwa polskiego mieszanie pojęć heraldycznych. Herb 1 - godło państwa polskiego mieszanie pojęć heraldycznych. Każdy naród ma znaki swojej tożsamości. Najczęściej nimi są : herb państwowy, flaga oraz hymn narodowy Niezależnie od oficjalnie przyjętego

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 kwietnia 1993 r. Nr 34 TREŚĆ: Poz.: USTAWA 154 - z dnia 19 lutego 1993 r. o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. 677 154 USTAWA z

Bardziej szczegółowo

Uzasadnienie heraldyczno-historyczne projektów symboli gminy Kamieniec Ząbkowicki

Uzasadnienie heraldyczno-historyczne projektów symboli gminy Kamieniec Ząbkowicki Załącznik nr 18 Uzasadnienie heraldyczno-historyczne projektów symboli gminy Kamieniec Ząbkowicki Kamil Wójcikowski, Łódź Laski Szlacheckie, maj 2012 Spis treści 1. Wprowadzenie do heraldyki... 2 2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Uzasadnienie heraldyczno-historyczne projektów symboli gminy Radoszyce

Uzasadnienie heraldyczno-historyczne projektów symboli gminy Radoszyce Uzasadnienie heraldyczno-historyczne projektów symboli gminy Radoszyce Kamil Wójcikowski, Robert Fidura Łódź Laski Szlacheckie, kwiecień 2013 Spis treści Wprowadzenie do heraldyki... 3 Podstawowe zasady

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/62/11 RADY GMINY BIAŁOWIEŻA. z dnia 25 listopada 2011 r.

UCHWAŁA NR X/62/11 RADY GMINY BIAŁOWIEŻA. z dnia 25 listopada 2011 r. UCHWAŁA NR X/62/11 RADY GMINY BIAŁOWIEŻA w sprawie ustalenia herbu, flagi, flagi stolikowej, baneru oraz pieczęci Gminy Białowieża Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1, art.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ LĄDKA-ZDROJU

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ LĄDKA-ZDROJU Projekt z dnia 20 lipca 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ LĄDKA-ZDROJU z dnia 20 lipca 2015 r. w sprawie przyjęcia projektów herbu, flagi, baneru, flagi stolikowej, pieczęci, łańcuchów

Bardziej szczegółowo

II. TRYB POWOŁYWANIA KAPITUŁY 3.

II. TRYB POWOŁYWANIA KAPITUŁY 3. REGULAMIN DZIAŁANIA KAPITUŁY MEDALU IM. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA STOWARZYSZENIA NAUKOWO-TECHNICZNEGO INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW PRZEMYSŁU NAFTOWEGO I GAZOWNICZEGO I. WSTĘP 1. 1. Zgodnie z 24.11 Statutu SITPNiG

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Irena Niedźwiecka-Filipiak UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU Instytut Architektury Krajobrazu Forum Debaty Publicznej Sieć Najciekawszych Wsi sposób na zachowanie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXX /546/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr XXX /546/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr XXX /546/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie przyjęcia projektu uchwały Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego w sprawie ustanowienia Odznaki Honorowej

Bardziej szczegółowo

System Identyfikacji Wizualnej Księga znaku

System Identyfikacji Wizualnej Księga znaku Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Fundusze Europejskie dla rozwoju regionu łódzkiego. Projekt pn. Opracowanie Strategii Marki Miasta Bełchatowa

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 4 maja 2009 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 4 maja 2009 r. MINISTER OBRONY NARODOWEJ ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie określenia innych znaków używanych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 1 ust.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIX/184/2013 RADY GMINY KAMIENIEC ZĄBKOWICKI. z dnia 25 kwietnia 2013 r.

UCHWAŁA NR XXIX/184/2013 RADY GMINY KAMIENIEC ZĄBKOWICKI. z dnia 25 kwietnia 2013 r. UCHWAŁA NR XXIX/184/2013 RADY GMINY KAMIENIEC ZĄBKOWICKI z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie przyjęcia projektów herbu, flagi, baneru, pieczęci, łańcuchów i sztandaru Gminy Kamieniec Ząbkowicki. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 lutego 2013 r. Poz. 227. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych 1) z dnia 5 lutego 2013 r.

Warszawa, dnia 19 lutego 2013 r. Poz. 227. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych 1) z dnia 5 lutego 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 lutego 2013 r. Poz. 227 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych 1) z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie postępowania o nadanie Odznaki Honorowej

Bardziej szczegółowo

Regulamin. nadawania Honorowego Obywatelstwa Miasta Szczecina, Medalu za Zasługi dla Miasta Szczecina i tytułu Pioniera Miasta Szczecina.

Regulamin. nadawania Honorowego Obywatelstwa Miasta Szczecina, Medalu za Zasługi dla Miasta Szczecina i tytułu Pioniera Miasta Szczecina. Załącznik nr 7 do Statutu Miasta Szczecina Regulamin nadawania Honorowego Obywatelstwa Miasta Szczecina, Medalu za Zasługi dla Miasta Szczecina i tytułu Pioniera Miasta Szczecina. Rozdział I Honorowe Obywatelstwo

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

Zasady stosowania pieczęci

Zasady stosowania pieczęci Załącznik nr 1 do uchwały 18/IV/2003 Zarządu Głównego Związku OSP RP z dnia 23 października 2003 r. Zasady stosowania pieczęci 1. W oddziałach Związku lub w OSP stosowane pieczęcie powinny być objęte ochroną,

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

AUTOR I JEGO DZIEŁO Rodowity mieszkaniec Zdun, Pan Krzysztof J. Guzek jest autorem herbu Gminy Zduny.

AUTOR I JEGO DZIEŁO Rodowity mieszkaniec Zdun, Pan Krzysztof J. Guzek jest autorem herbu Gminy Zduny. HERB GMINY ZDUNY AUTOR I JEGO DZIEŁO Rodowity mieszkaniec Zdun, Pan Krzysztof J. Guzek jest autorem herbu Gminy Zduny. Autor herbu jest członkiem Towarzystwa Heraldycznego Szkocji. Oryginał herbu gminy

Bardziej szczegółowo

LOGO MUZEUM WARSZAWY MANUAL

LOGO MUZEUM WARSZAWY MANUAL MUZEUM WARSZAWY MANUAL Logo jest najbardziej charakterystycznym elementem identyfikacji wizualnej Muzeum Warszawy. Na następnych stronach przedstawione są alternatywne wersje logo oraz zasady ich stosowania.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 26 maja 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 26 maja 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 113 6925 Poz. 661 661 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji

Bardziej szczegółowo

PROJEKT HERBU DLA DZIELNICY ŁAZARZ W POZNANIU

PROJEKT HERBU DLA DZIELNICY ŁAZARZ W POZNANIU PROJEKT HERBU DLA DZIELNICY ŁAZARZ W POZNANIU Zaproponowanie herbu dla jakiegokolwiek podmiotu należy poprzedzić badaniami historycznymi, mającymi ustalić, czy podmiot ten posługiwał się w przeszłości

Bardziej szczegółowo

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 10 czerwca 2015 r. Poz. 2570 UCHWAŁA NR 55/15 RADY GMINY ZGORZELEC. z dnia 29 maja 2015 r.

Wrocław, dnia 10 czerwca 2015 r. Poz. 2570 UCHWAŁA NR 55/15 RADY GMINY ZGORZELEC. z dnia 29 maja 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 10 czerwca 2015 r. Poz. 2570 UCHWAŁA NR 55/15 RADY GMINY ZGORZELEC z dnia 29 maja 2015 r. w sprawie ustanowienia herbu, flagi i pieczęci Gminy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVIII/190/14 RADY GMINY POŚWIĘTNE z dnia 29 kwietnia 2014 r.

UCHWAŁA NR XXVIII/190/14 RADY GMINY POŚWIĘTNE z dnia 29 kwietnia 2014 r. UCHWAŁA NR XXVIII/190/14 RADY GMINY POŚWIĘTNE z dnia 29 kwietnia 2014 r. w sprawie ustanowienia herbu, flagi, banneru, flagi stolikowej (proporczyka) i pieczęci Gminy Poświętne oraz zasad ich stosowania

Bardziej szczegółowo

Załącznik do zarządzenia kanclerza nr 6 z dnia 8 maja 2013 r. KSIĘGA ZNAKU SGH

Załącznik do zarządzenia kanclerza nr 6 z dnia 8 maja 2013 r. KSIĘGA ZNAKU SGH Załącznik do zarządzenia kanclerza nr 6 z dnia 8 maja 2013 r. KSIĘGA ZNAKU SGH Spis treści 1. Godło i logo opis. 2. Godło i logo konstrukcja. 3. Logo pole ochronne. 4. Logotyp i jego warianty. 5. Logotyp

Bardziej szczegółowo

Kielce, dnia 19 grudnia 2013 r. Poz. 4397 UCHWAŁA NR XXXVII/222/2013 RADY GMINY RADOSZYCE. z dnia 28 grudnia 2013 r.

Kielce, dnia 19 grudnia 2013 r. Poz. 4397 UCHWAŁA NR XXXVII/222/2013 RADY GMINY RADOSZYCE. z dnia 28 grudnia 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 19 grudnia 2013 r. Poz. 4397 UCHWAŁA NR XXXVII/222/2013 RADY GMINY RADOSZYCE z dnia 28 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia herbu, flagi baneru,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVIII/280/2013 RADY MIEJSKIEJ W NOWYM TOMYŚLU. z dnia 22 lutego 2013 r.

UCHWAŁA NR XXVIII/280/2013 RADY MIEJSKIEJ W NOWYM TOMYŚLU. z dnia 22 lutego 2013 r. UCHWAŁA NR XXVIII/280/2013 RADY MIEJSKIEJ W NOWYM TOMYŚLU z dnia 22 lutego 2013 r. w sprawie; ustanowienia wizerunku herbu gminy Nowy Tomyśl, flagi, łańcucha Burmistrza Nowego Tomyśla i łańcucha Przewodniczącego

Bardziej szczegółowo

Magiczny ogródek INSTRUKCJA GRA DLA 2 OSÓB WIEK DZIECKA 4+

Magiczny ogródek INSTRUKCJA GRA DLA 2 OSÓB WIEK DZIECKA 4+ Magiczny ogródek INSTRUKCJA GRA DLA 2 OSÓB WIEK DZIECKA 4+ Elementy gry: Plansza z ramką z dziewięcioma polami z Mi 1 sztuka Plansza z ramką z dziewięcioma polami z Ryśkiem 1 sztuka Karty z kwiatkami 72

Bardziej szczegółowo

Leonardo da Vinci KSIĘGA IDENTYFIKACJI WIZUALNEJ

Leonardo da Vinci KSIĘGA IDENTYFIKACJI WIZUALNEJ Leonardo da Vinci KSIĘGA IDENTYFIKACJI WIZUALNEJ 1. } logotyp, kolorystyka i typografia } 4 1.1. } logotyp Logotyp jest najważniejszym elementem identyfikacji wizualnej programu Leonardo da Vinci, dlatego

Bardziej szczegółowo

Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów

Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów zabezpieczenia polskich banknotów banknoty Narodowy Bank Polski zaprezentował banknoty powszechnego obiegu o nominałach 0, 0, 0 i 00 złotych ze zmodernizowanymi zabezpieczeniami. Najważniejsze zmiany,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 11 marca 2013 r. Poz. 333

Warszawa, dnia 11 marca 2013 r. Poz. 333 Warszawa, dnia 11 marca 2013 r. Poz. 333 ROZPORZĄDZENIE PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 15 lutego 2013 r. w sprawie ustanowienia Odznaki Honorowej za Zasługi dla Ochrony Praw Dziecka, ustalenia

Bardziej szczegółowo

Znak podstawowy. 1 - Ideogram 2 - Logotyp. Rozdział 1.1/ Elementy bazowe / Znak podstawowy

Znak podstawowy. 1 - Ideogram 2 - Logotyp. Rozdział 1.1/ Elementy bazowe / Znak podstawowy Znak podstawowy Korona jest najpowszechniejszym atrybutem władzy królewskiej. Razem z kolorem - purpura królewska - wskazują na rodowód i range Muzeum. Podkreśleniu rangi Muzeum służy także połaczenie

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych.

USTAWA. z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych Wstęp (uchylony) Opracowano na podstawie: tj. Dz. U. z 2005

Bardziej szczegółowo

UNIJNE LOGO PRODUKTÓW EKOLOGICZNYCH

UNIJNE LOGO PRODUKTÓW EKOLOGICZNYCH UNIJNE LOGO PRODUKTÓW EKOLOGICZNYCH UNIJNE LOGO PRODUKTÓW EKOLOGICZNYCH WPROWADZENIE Unijne logo produktów ekologicznych to połączenie dwóch dobrze znanych symboli: flagi europejskiej oficjalnego emblematu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XXIV/194/08

UCHWAŁA Nr XXIV/194/08 UCHWAŁA Nr XXIV/194/08 Rady Miejskiej w Pyskowicach z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie: ustanowienia herbu miasta Pyskowice, innych symboli Miasta Pyskowice, insygniów władzy oraz regulaminu ich używania

Bardziej szczegółowo

Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów

Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów zabezpieczenia polskich banknotów banknoty Narodowy Bank Polski zaprezentował banknoty powszechnego obiegu o nominałach 0, 0, 0 i 00 złotych ze zmodernizowanymi zabezpieczeniami. Najważniejsze zmiany,

Bardziej szczegółowo

Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów

Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów zabezpieczenia polskich banknotów banknoty Narodowy Bank Polski zaprezentował banknoty powszechnego obiegu o nominałach 0, 0, 0 i 00 złotych ze zmodernizowanymi zabezpieczeniami. Najważniejsze zmiany,

Bardziej szczegółowo

Wersja: 1.2 (kwiecieñ 2011 r.) Katalog identyfikacji wizualnej Starostwa Powiatowego w Sanoku Czêœæ: A Standaryzacja Sanok 2011 r.

Wersja: 1.2 (kwiecieñ 2011 r.) Katalog identyfikacji wizualnej Starostwa Powiatowego w Sanoku Czêœæ: A Standaryzacja Sanok 2011 r. Wersja: 1.2 (kwiecieñ 2011 r.) Katalog identyfikacji wizualnej Starostwa Powiatowego w Sanoku Czêœæ: A Standaryzacja Sanok 2011 r. A.1 Katalog identyfikacji wizualnej Starostwa Powiatowego w Sanoku. Standaryzacja

Bardziej szczegółowo

1.2 Logo Sonel podstawowe załoŝenia

1.2 Logo Sonel podstawowe załoŝenia 1.2 Logo Sonel podstawowe załoŝenia Logo czyli graficzna forma przedstawienia symbolu i nazwy firmy. Terminu logo uŝywamy dla całego znaku, składającego się z sygnetu (symbolu graficznego) i logotypu (tekstowego

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

02. kolorystyka. CMYK RGB WWW Pantone RAL. 0/0/0/100 0/0/0 #000000 Black RAL 9005

02. kolorystyka. CMYK RGB WWW Pantone RAL. 0/0/0/100 0/0/0 #000000 Black RAL 9005 KSIĘGA ZNAKU 01. budowa Logo Politechniki Warszawskiej przedstawia: Popiersie mężczyzny z głową zwróconą w prawo, trzymającego w prawej ręce młot, a w lewej płonący kaganek. Poniżej popiersia tarcza herbowa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 sierpnia 2013 r. Poz. 891 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 19 lipca 2013 r.

Warszawa, dnia 6 sierpnia 2013 r. Poz. 891 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 19 lipca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 sierpnia 2013 r. Poz. 891 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 19 lipca 2013 r. zmieniające rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W KRAPKOWICACH. w sprawie ustanowienia herbu, flagi i pieczęci Gminy Krapkowice

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W KRAPKOWICACH. w sprawie ustanowienia herbu, flagi i pieczęci Gminy Krapkowice Projekt z dnia 25 kwietnia 2016 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W KRAPKOWICACH w sprawie ustanowienia herbu, flagi i pieczęci Gminy Krapkowice Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy

Bardziej szczegółowo

LOGO UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO KSIĄŻKA TOŻSAMOŚCI ZNAKU

LOGO UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO KSIĄŻKA TOŻSAMOŚCI ZNAKU Załącznik do Zarządzenia nr 38 Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia 3 września 2009 w sprawie wprowadzenia książki tożsamości znaku Uniwersytetu Zielonogórskiego LOGO UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 2010 r. w sprawie znaku graficznego Służby Więziennej

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 2010 r. w sprawie znaku graficznego Służby Więziennej projekt z dnia 14 kwietnia 2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 2010 r. w sprawie znaku graficznego Służby Więziennej Na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie

Bardziej szczegółowo

1. Założenia ogólne: 2. Rodzaje działań promocyjnych i informacyjnych:

1. Założenia ogólne: 2. Rodzaje działań promocyjnych i informacyjnych: Załącznik nr 1 do Zarządzenia Prezydenta Miasta Leszna nr 583/2015 Wytyczne dla beneficjentów wsparcia ze strony Miasta Leszna oraz organizatorów wydarzeń objętych honorowym patronatem Prezydenta Miasta

Bardziej szczegółowo

PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE. Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu

PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE. Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu IDEA PRZEKROJU stosujemy, aby odzwierciedlić wewnętrzne, niewidoczne z zewnątrz, kształty przedmiotu.

Bardziej szczegółowo

HISTORIA I WSPÓŁCZESNOŚĆ DŁUGOTERMINOWEGO KREDYTU HIPOTECZNEGO W POLSCE

HISTORIA I WSPÓŁCZESNOŚĆ DŁUGOTERMINOWEGO KREDYTU HIPOTECZNEGO W POLSCE ADAMPBETRASIK / Przy współpracy Andrzeja Laskowskiego HISTORIA I WSPÓŁCZESNOŚĆ DŁUGOTERMINOWEGO KREDYTU HIPOTECZNEGO W POLSCE TWIGGER WARSZAWA 2001 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów 9 Słowo wstępne 11 Wprowadzenie,

Bardziej szczegółowo

Białystok, dnia 10 czerwca 2014 r. Poz. 2227 UCHWAŁA NR XXXII/197/14 RADY GMINY NOWE PIEKUTY. z dnia 4 czerwca 2014 r.

Białystok, dnia 10 czerwca 2014 r. Poz. 2227 UCHWAŁA NR XXXII/197/14 RADY GMINY NOWE PIEKUTY. z dnia 4 czerwca 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO Białystok, dnia 10 czerwca 2014 r. Poz. 2227 UCHWAŁA NR XXXII/197/14 RADY GMINY NOWE PIEKUTY w sprawie ustanowienia herbu, flagi i pieczęci Gminy Nowe Piekuty

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 25 marca 2014 r. Poz. 240

Warszawa, dnia 25 marca 2014 r. Poz. 240 Warszawa, dnia 25 marca 2014 r. Poz. 240 ZARZĄDZENIE NR 7/2014 PREZESA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie ustalenia wzorów i wielkości emisji banknotów nominalnej wartości 10

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 336/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 18 listopada 2013 r.

DECYZJA Nr 336/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 18 listopada 2013 r. Warszawa, dnia 19 listopada 2013 r. Poz. 299 Departament Wychowania i Promocji Obronności DECYZJA Nr 336/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 listopada 2013 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE DOTYCZĄCE PROMOCJI

WYTYCZNE DOTYCZĄCE PROMOCJI Unia Europejska Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego Załącznik nr 12 do PRZEWODNIKA BENEFICJENTA RPO WP 2007-2013 WYTYCZNE DOTYCZĄCE PROMOCJI PROJEKTÓW UE DLA BENEFICJENTÓW REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO

Bardziej szczegółowo

Pieczęć Olsztyna IV WIEK

Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pierwowzorem herbu Olsztyna była sekretna pieczęć, którą jeszcze w 1526 roku pieczętowano dokumenty. W drugiej połowie XVI w. na pieczęci pojawiła się postać wędrowca trzymającego

Bardziej szczegółowo

Zasady wizualizacji Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013 w ramach Narodowej Strategii Spójności.

Zasady wizualizacji Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013 w ramach Narodowej Strategii Spójności. Zasady wizualizacji Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013 w ramach Narodowej Strategii Spójności. Beneficjenci Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 2 lutego 2015 r. Poz. 147 UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ. z dnia 12 stycznia 2015 r.

Warszawa, dnia 2 lutego 2015 r. Poz. 147 UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ. z dnia 12 stycznia 2015 r. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 2 lutego 2015 r. Poz. 147 UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ z dnia 12 stycznia 2015 r. zmieniająca uchwałę w sprawie wzorów

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWA KSIĘGA ZNAKU

PODSTAWOWA KSIĘGA ZNAKU MyKulturalni.pl PODSTAWOWA KSIĘGA ZNAKU PODSTAWOWA KSIĘGA ZNAKU 2 Spis zawartości. 3 Znak MyKulturalni.pl 4 Elementy Logo. 5 Elementy dodatkowe. 6 Odmiany Logo. 7 Wersje logo. 8 Kolorystyka. 9 Pole ochronne

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XII/63/2015 RADY GMINY RADZYŃ PODLASKI. z dnia 16 września 2015 r.

UCHWAŁA NR XII/63/2015 RADY GMINY RADZYŃ PODLASKI. z dnia 16 września 2015 r. UCHWAŁA NR XII/63/2015 RADY GMINY RADZYŃ PODLASKI w sprawie ustanowienia herbu, sztandaru, flagi, baneru i flagi stolikowej i pieczęci GMINY RADZYŃ PODLASKI oraz zasad ich stosowania. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Bydgoszcz, dnia 11 marca 2015 r. Poz. 746 UCHWAŁA NR IV/21/2015 RADY MIEJSKIEJ W JANOWCU WIELKOPOLSKIM. z dnia 27 lutego 2015 r.

Bydgoszcz, dnia 11 marca 2015 r. Poz. 746 UCHWAŁA NR IV/21/2015 RADY MIEJSKIEJ W JANOWCU WIELKOPOLSKIM. z dnia 27 lutego 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO Bydgoszcz, dnia 11 marca 2015 r. Poz. 746 UCHWAŁA NR IV/21/2015 RADY MIEJSKIEJ W JANOWCU WIELKOPOLSKIM z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie ustalenia regulaminu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXVII/533/2013 RADY MIEJSKIEJ W TARNOWIE. z dnia 20 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia Odznaki Honorowej Gminy Miasta Tarnowa.

UCHWAŁA NR XXXVII/533/2013 RADY MIEJSKIEJ W TARNOWIE. z dnia 20 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia Odznaki Honorowej Gminy Miasta Tarnowa. UCHWAŁA NR XXXVII/533/2013 RADY MIEJSKIEJ W TARNOWIE z dnia 20 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia Odznaki Honorowej Gminy Miasta Tarnowa. Na podstawie art. 4 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Katalog identyfikacji wizualnej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Katalog identyfikacji wizualnej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Załącznik do uchwały nr 186 /2011 Zarządu PFRON z dnia 8 września 2011 r. Katalog identyfikacji wizualnej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Wstęp Misją Państwowego Funduszu Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

PL 215426 B1. BANASZEK NATALIA MARIA, Warszawa, PL 26.05.2008 BUP 11/08. NATALIA MARIA BANASZEK, Warszawa, PL 31.12.2013 WUP 12/13

PL 215426 B1. BANASZEK NATALIA MARIA, Warszawa, PL 26.05.2008 BUP 11/08. NATALIA MARIA BANASZEK, Warszawa, PL 31.12.2013 WUP 12/13 PL 215426 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 215426 (21) Numer zgłoszenia: 381048 (22) Data zgłoszenia: 13.11.2006 (13) B1 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Regulamin symboli, odznak i oznaczeń Organizacji Harcerzy ZHPnL

Regulamin symboli, odznak i oznaczeń Organizacji Harcerzy ZHPnL Zatwierdzony Rozkazem L02/2012 Naczelnika OH-rzy ZHPnL z dnia 31 stycznia 2012 r. Regulamin symboli, odznak i oznaczeń Organizacji Harcerzy ZHPnL 1 Oznaką przynależności harcerzy i instruktorów do wspólnoty

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 23 lipca 2015 r. Poz. 1020 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 7 lipca 2015 r.

Warszawa, dnia 23 lipca 2015 r. Poz. 1020 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 7 lipca 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 23 lipca 2015 r. Poz. 1020 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 7 lipca 2015 r. w sprawie ustanowienia Odznaki Honorowej Primus in Agendo, ustalenia

Bardziej szczegółowo

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne S.A. w Krakowie

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne S.A. w Krakowie Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne S.A. w Krakowie ZASADY IDENTYFIKACJI WIZUALNEJ FIRMY logo, akcydensy wersja 2009.12 1. Logo - proporcje Logo Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego S.A. w Krakowie,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 października 2013 r. Poz. 1224 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 3 lipca 2013 r.

Warszawa, dnia 17 października 2013 r. Poz. 1224 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 3 lipca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 17 października 2013 r. Poz. 1224 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIV/68/15 RADY MIEJSKIEJ GMINY GRYFÓW ŚLĄSKI. z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie ustanowienia pomników przyrody

UCHWAŁA NR XIV/68/15 RADY MIEJSKIEJ GMINY GRYFÓW ŚLĄSKI. z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie ustanowienia pomników przyrody UCHWAŁA NR XIV/68/15 RADY MIEJSKIEJ GMINY GRYFÓW ŚLĄSKI z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie ustanowienia pomników przyrody Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 1 i art. 18 ust. 2 pkt. 15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Podręcznik Identyfikacji Wizualnej

Podręcznik Identyfikacji Wizualnej Podręcznik Identyfikacji Wizualnej 1. ZESTAWIENIE ZNAKÓW 1 Znak RDC występuje w wersji pełnej z dopiskiem: Polskie Radio. Podstawowa wersja znaku składa się z symbolu graficznego RDC. Znak jako podstawowy

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 338/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

DECYZJA Nr 338/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ Warszawa, dnia 19 listopada 2013 r. Poz. 301 Departament Wychowania i Promocji Obronności DECYZJA Nr 338/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 listopada 2013 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 7 do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Stalowej Woli. Ceremoniał szkolny

Załącznik Nr 7 do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Stalowej Woli. Ceremoniał szkolny Załącznik Nr 7 do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Stalowej Woli Ceremoniał szkolny Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Stalowej Woli

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 15/2000 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 1 marca 2000 r. w sprawie ustanowienia Medalu Uniwersytetu Wrocławskiego

Zarządzenie Nr 15/2000 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 1 marca 2000 r. w sprawie ustanowienia Medalu Uniwersytetu Wrocławskiego Zarządzenie Nr 15/2000 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 1 marca 2000 r. w sprawie ustanowienia Medalu Uniwersytetu Wrocławskiego Na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIII/68/2016 Rady Gminy Brzeżno z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie uchwalenia herbu i pochodnych herbu Gminy Brzeżno

Uchwała Nr XIII/68/2016 Rady Gminy Brzeżno z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie uchwalenia herbu i pochodnych herbu Gminy Brzeżno Uchwała Nr XIII/68/2016 w sprawie uchwalenia herbu i pochodnych herbu Gminy Brzeżno Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2015

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa JESSICA wskazówki dotyczące sporządzania tablic informacyjnych

Inicjatywa JESSICA wskazówki dotyczące sporządzania tablic informacyjnych Inicjatywa JESSICA wskazówki dotyczące sporządzania tablic informacyjnych Logo JESSICA Wersja podstawowa kolorowa Logo składa się ze skrótu JESSICA od pierwszych liter angielskiej nazwy inicjatywy: Joint

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. zasad rozmieszczania turystycznych znaków drogowych jako elementu infrastruktury drogowej

Informacja nt. zasad rozmieszczania turystycznych znaków drogowych jako elementu infrastruktury drogowej Informacja nt. zasad rozmieszczania turystycznych znaków drogowych jako elementu infrastruktury drogowej Podstawy prawne Zasady oznakowania dróg znakami turystycznymi regulują szczegółowo 3 rozporządzenia:

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o fundacji - Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.

- o zmianie ustawy o fundacji - Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-33-07 Druk nr 1624 Warszawa, 6 kwietnia 2007 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 5/IX/2014 Prezydium Zarządu Głównego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego z dnia 20 maja 2014 r.

UCHWAŁA Nr 5/IX/2014 Prezydium Zarządu Głównego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego z dnia 20 maja 2014 r. UCHWAŁA Nr 5/IX/2014 Prezydium Zarządu Głównego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie znaków, pieśni oraz oficjalnego ubioru Związku Żołnierzy Wojska Polskiego Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 3 czerwca 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 3 czerwca 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 124 7482 Poz. 702 702 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 3 czerwca 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów

Bardziej szczegółowo

Przeczytaj uważnie i uzupełnij:

Przeczytaj uważnie i uzupełnij: Przeczytaj uważnie i uzupełnij: 1. Lublin położony jest w krainie, która nazywa się.. 2. Lublin uzyskał prawa miejskie w...r., nadał mu je.... 3. Herb miasta przedstawia..., skaczącego na krzew..., który

Bardziej szczegółowo