Biblioterapia, czyli leczenie książką

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Biblioterapia, czyli leczenie książką"

Transkrypt

1 Biblioterapia, czyli leczenie książką Termin biblioterapia składa się z dwóch wyrazów pochodzenia greckiego biblionco oznacza książka, oraz therapeo- co oznacza leczę, czyli najprościej ujmując leczenie książką. Korzenie tej metody są bardzo głębokie. Sięgają czasów starożytnych, w bibliotece w Aleksandrii widniał napis lekarstwo duszy. Terapeutyczne zastosowanie miało czytanie Koranu oraz Biblii. Podstawy biblioterapii stworzył N. A. Rubakin, który od 1919 r. w Instytucie Bibliopsychologii w Lozannie zapoczątkował badania nad reakcjami indywidualnych czytelników. Pojęcie to po raz pierwszy zostało użyte w 1916 roku przez Samuela McChorda Cothersa. Stosowana była wtedy jako metoda terapeutyczna, ale jako dyscyplina naukowa jest młoda. W Polsce pojawiła się dopiero w latach trzydziestych XX wieku. 1 W roku 1966 Amerykańskie Stowarzyszenie Bibliotekarzy przyjęło oficjalną definicję biblioterapii, która mówiła, że jest to: wyselekcjonowanie użycie materiałów czytelniczych jako pomocy terapeutycznej w medycynie oraz psychiatrii, a także poradnictwo w rozwiązywaniu problemów osobistych poprzez ukierunkowane czytanie. Według R. Rubina biblioterapia to program aktywności oparty na interaktywnych procesach poprzez zastosowanie drukowanych i nie drukowanych materiałów, zarówno o charakterze wyobrażeniowym jaki i informacyjnych. Dzięki pomocy bibliotekarza lub odpowiednio przygotowanej osoby dokonują wglądu w normalny rozwój lub dokonują zmian w emocjonalnych zaburzeniach zachowania. Bardziej tę definicję uprościł J.M Clarke oraz E.Bostle stwierdzając, że biblioterapia to terapeutyczne stosowanie książek i innych materiałów względem pojedynczych osób lub grup. Najbardziej znaną i używaną definicję pojęcia biblioterapia przedstawiła Ewa Tomasik. Według niej biblioterapia jest zamierzonym działaniem przy wykorzystaniu książki lub materiałów nie drukowanych, które prowadzi do realizacji celów rewalidacyjnych, resocjalizacyjnych, profilaktycznych oraz ogólnorozwojowych. Koniecznym elementem tej biblioterapii jest międzyosobowy kontakt indywidualny lub też grupowy z biblioterapeutą. 2 R. J. Rubin przedstawił trzy podstawowe kategorie biblioterapii: 1 E. J. Konieczna Arteterapia w teorii i praktyce, Impuls, Kraków 2004, s E. Tomasik, Czytelnictwo i biblioterapia w pedagogice specjalnej, Wydawnictwo WSPS, Warszawa 1994, s.10-11

2 instytucjonalną w tego rodzaju biblioterapii stosujemy literaturę dydaktyczną do potrzeb pacjenta. To jakby przepisywanie literatury na specyficzne choroby. Celem takiej biblioterapii jest informowanie chorego oraz zapewnienie mu odpowiedniej rekreacji. Tego typu biblioterapię prowadzą lekarze. kliniczną w tej kategorii biblioterapii stosuje się literaturę wyobrażeniową. Skierowana jest ona do pacjentów z problemami emocjonalnymi albo behawioralnymi. Pacjenci dobrowolnie uczestniczą w zajęciach, prowadzone są one w szpitalu lub domu. Celem tej biblioterapii jest uzyskanie przez pacjenta tzw. wglądu w siebie, co ma doprowadzić do zmian w jego psychologicznej sytuacji. rozwojową- w tej biblioterapii stosuje się książki dydaktyczne oraz wyobrażeniowego potrzeb tzw. normalnych użytkowników. Zajęcia z tej kategorii biblioterapii mają na celu pobudzanie rozwoju, wspieranie psychiczne uczestników, pomoc w rozwiązywaniu problemów itp. 3 Z punktu widzenia metodyki biblioterapię można podzielić na indywidualną oraz grupową. Biblioterapia indywidualna jest to kontakt biblioterapeuty z jedną osobą. Natomiast biblioterapia grupowa, to praca z grupą, skierowana do osób o podobnym profilu np. problemowym, czy wiekowym. Biblioterapia pełni kilka funkcji. Jak podaje E. Tomasik jedną z nich jest funkcja profilaktyczna. Dzięki wypełnieniu wolnego czasu wartościowymi treściami, a co za tym idzie nauczenie młodego człowieka spędzania wolnego czasu, wpływa pozytywnie na jego osobę, zapobiegając między innymi zachowaniom niewłaściwym. Kolejna funkcja związana jest z kompensacją. Polega ona na przywracaniu osobie objętej biblioterapią sensu życia, działania. Według J. Andrzejewskiej biblioterapia pełni następujące funkcje: utylitarną- pomaga rozwiązać niektóre praktyczne problemy życiowe, wychowawczą- inspiruje, wskazuje zachowania akceptowane społeczne, informacyjną- dostarcza informacji o zdrowiu pacjenta, kształcącą- wpływa na rozwój sprawnego wypowiadania się i rozwijania umiejętności estetycznych, uwrażliwiającą- ukazując osobie doznania płynące od innych i od niej samej, 3 Tamże, s. 13

3 ideologiczną- wpływającą na kształtowanie się systemu wartości i wyznaczaniu celów życiowych, emocjonalną- pozwala na przeżycie uczuć, które są niedostępne dla świadomości człowieka. Oprócz wyżej wymienionych funkcji biblioterapia pełni jeszcze rolę katartyczną, która ma na celu dostarczanie nowych doświadczeń, a także funkcję ludyczną, relaksacyjną i rozrywkową. 4 Jak widzimy biblioterapia to złożona metoda, z bogatą historią. Prawidłowo stosowana przez odpowiednio do niej przygotowane osoby wpływa na rozwój człowieka w każdym wieku, na jego problemy i troski, postawy i zachowania. W biblioterapii przeprowadza się proces biblioterapeutyczny, który składa się z pięciu etapów: 1. Samodzielne czytanie, oglądanie, słuchanie, środków biblioterapeutycznych (książki, fragmenty utworów, alternatywne materiały czytelnicze, teatralne, filmowe adaptacje itp.)które są odpowiednio dobrane. 2. Identyfikacja z bohaterem literackim, która ma na celu wywołania określonych przeżyć emocjonalnych zarówno pozytywnych, jak i negatywnych. Może tu pojawić się zarówno wyciszenie, jak i pobudzenie. 3. Katharsis, czyli inaczej oczyszczenie wywołanie takiego stanu psychicznego podczas czytania lub oglądania, po zakończeniu którego uczestnik powinien odczuć swoistego rodzaju ulgę prowadzącą do odreagowania napięć, 4. Wgląd w siebie- gdzie, czytelnik samodzielnie albo z pomocą biblioterapeuty analizuje własne problemy. 5. Ukoronowaniem działań biblioterapeutycznych jest wywołanie zmiany postaw lub zachowań uczestnika terapii. 5 By przedstawione etapy procesu biblioterapeutycznego były prawidłowo przeprowadzone musimy wziąć pod uwagę z jaką grupą czy osobą podejmiemy terapię, jakie środki i materiały wykorzystamy, gdzie przeprowadzimy zajęcia, a także jakich metody i technik użyjemy. Uczestnikami procesu biblioterapeutycznego mogą być: 4 E. J. Konieczna Arteterapia w teorii i praktyce, op. cit, s I. Borecka, S. Wontarowska-Roter, Biblioterapia w edukacji dziecka niepełnosprawnego intelektualnie, Wydawnictwo UNUS, Wałbrzych 2003, s.49

4 Osoby niepełnosprawne, którzy wymagają pomocy terapeutycznej, którzy mają problemy z samoakceptacją, zaburzenia zachowania, brakiem wzorców do naśladowania, Uczniowie zdolni Osoby chore Osoby, które są w konflikcie z prawem i zagubiły się w otaczającej rzeczywistości Osoby odrzucone przez rodzinę i społeczeństwo Uczniowie, którzy mają kłopoty z nauką Osoby z zaburzeniami zachowania, zaburzeniami emocjonalnymi Dzieci przeżywające lęki i wszyscy ci, którym potrzebna jest pomoc i wsparcie. Optymalna wielkość grupy to od 6 do 12 osób. Dzieci powinny tworzyć mniejsze grupy, aby lepiej współpracować i mieć możliwość otworzenia się przed innymi rówieśnikami. W pracy biblioterapeutycznej niezbędne są materiały i środki, które wzbogacą warsztaty pracy biblioterapeuty. Do środków biblioterapeutycznych zaliczamy tradycyjne materiały wydawnicze oraz tzw. czytelnicze materiały alternatywne. Tradycyjne materiały wydawnicze dzielą się na : Książki tzw. łatwe w czytaniu, czyli książki, które podlegają określonym kryteriom: - sztywna oprawa i kartki, z odpowiednimi odstępami pomiędzy wersami, wyrazami i literami, każde zdanie rozpoczyna się od nowego wiersza, - pisane są jasnym, zrozumiałym dla dzieci językiem, unikanie słów trudnych i abstrakcyjnych, - treści oparte są na realiach życia dziecka, - zawarte są w nich ilustracje, piękne barwne, które umieszczone są obok tekstu albo na sąsiedniej stronie. Książki- zabawki, które swoim kształtem przypominają klocki, maskotki, ale z prostym tekstem lub nagraną na taśmę magnetofonową bajkę terapeutyczną. Książki drukowane dużą czcionką. Książki wydawane tradycyjnie, ale dostosowane od odbiorców terapii. Książki pisane Braille m.

5 Natomiast do alternatywnych materiałów czytelniczych możemy zaliczyć: Książki tzw. mówione czyli nagrane na kasetach magnetofonowych, Książki wydane w sposób tradycyjny, ale uzupełnione o np. rysunki do kolorowania, teksty do uzupełniania, gry edukacyjne, ćwiczenia gramatyczne, matematyczne, Kasety magnetofonowe z odgłosami przyrody, muzyką relaksacyjną, piosenkami, montażami słowno- muzycznymi, Edukacyjne i terapeutyczne programy komputerowe, Gry dydaktyczne i zabawki edukacyjne, Filmy wideo. 6 Oprócz wymienionych materiałów potrzebnych w procesie biblioterapii można wspomnieć o nagraniach na CD, DVD, audiobookach, książkach dotykowych, wszelkiego rodzaju zdjęciach, ilustracjach, kolorowankach, materiałach papierniczych, które wzbogacą proces biblioterapii. Wybierając teksty biblioterapeutyczne należy pamiętać o indywidualnych zainteresowaniach uczestników procesu. Wybór tekstu biblioterapeutycznego powinien być dostosowany do predyspozycji poznawczych uczestników, ich wieku, a także związany z celem terapii. Jego treść powinna budzić ciekawość, zainteresowanie. Proponowany materiał służyć ma podniesieniu poczucia wartości, wzmacniać pozytywne stany emocjonalne. Podział materiałów biblioterapeutycznych zaproponowała Danuta Gostyńska, podzieliła je na 3 rodzaje: Uspokajające, nazywane sedativa, do których zaliczyć można książki przygodowe, literaturę fantastyczną, humorystyczną, baśnie, powieści dla młodzieży. Pobudzające, nazywane stimulativa, do których zaliczyć można książki o tematyce popularnonaukowej, podróżnicze, wojenne, przygodowe. Refleksyjne, nazywane problematica, do których zaliczyć można książki psychologiczne, socjologiczne, z elementami romansu, powieści obyczajowe, biografie. Do tego zestawu Wanda Kozakiewicz dodała jeszcze jeden rodzaj nazwany sacrum. Obejmuje on literaturę, która u czytelnika wywołuje silne wzruszenia religijne, 6 I. Borecka, Biblioterapia: skrypt dla studentów pedagogiki, Wydawnictwo PWSZ, Wałbrzych 2001s.19-20

6 a czytelnik dokonuje u siebie ważnego odkrycia. Innego podziału dokonała Ewa Tomasik, która podzieliła literaturę na dwa rodzaje: literaturę faktu oraz literaturę piękną, a następnie ułożyła ją w układzie alfabetycznym. Oprócz tego każdą książkę powiązała z działami pedagogiki specjalnej. 7 Przygotowując program biblioterapeutyczny powinniśmy zastanowić się jakie metody i techniki wykorzystamy w swojej pracy. W pracy biblioterapeutycznej wykorzystywane są rozmaite techniki i metody, należą do nich między innymi: Głośne samodzielnie czytanie tekstów, Czytanie wybranych tekstów w grupie terapeutycznej przez wybraną osobę lub prowadzącego, Słuchanie tekstów o charakterze odprężającym, relaksacyjnym, Dyskusja nad czytanym utworem, Metody aktywizujące np. słoneczko, burza mózgów, Pisanie listu do bohatera literackiego, Elementy pedagogiki zabawy, Techniki twórcze, Drama, Arteterapia. Planując spotkanie biblioterapeutyczne musimy zadbać o miejsce w jakim je przeprowadzimy. Powinna to być sala przestrzenna, wyciszona, pozbawiona bodźców pobudzających, z dobrym oświetleniem, dywanem, stolikami. Wskazane by było, aby sprawiała wrażenie przytulnego miejsca, w miłych dla oka i duszy kolorach ścian, firan itp. Każde spotkanie terapeutyczne powinno składać się z dwóch części. W pierwszej części tzw. wstępnej zapoznajemy się z grupą, stosując zabawy integracyjne, zabawy twórcze. W drugiej części tzw. właściwej dokonujemy wprowadzenia w temat i wykorzystujemy tekst terapeutyczny. Następnie przepracowujemy problem zawarty w tekście za pomocą np. technik plastycznych, dramy. Ważna zasada, o której należy pamiętać podczas tworzenia scenariuszy biblioterapeutycznych, aby zajmować się podczas jednych zajęć jednym problemem. Podczas spotkania biblioterapeutycznego należy przestrzegać zasady dobrowolnego uczestnictwa. 7 Tamże, s.21-22

7 Należy pamiętać, tworząc program biblioterapeutyczny, że musi być on dostosowany do grupy z którą będziemy pracować, celu jaki w nim stawiamy oraz możliwości jego realizacji. Programy takie mogą być krótko- lub długoterminowe. Dobrze przygotowany program ma na celu integrację grupy, dokonanie wglądu w siebie uczestnika programu, twórczy oraz harmonijny rozwój osobowości uczestników programu. Oprócz tego programy musi cechować elastyczność, gdyż podczas zajęć może coś się wydarzyć, co spowoduje szybkie przekształcenie zajęć. Proces biblioterapeutyczny powinien zapewnić dzieciom: pozytywne doświadczenia, które związane będą z zaangażowaniem wysiłku intelektualnego, szacunek dla swoich marzeń oraz poglądów, prawo decydowania o sobie, pomoc w budowaniu zaufania do siebie, a także do innych osób, pomoc w wytworzeniu pozytywnego obrazu siebie. 8 Każde spotkanie z uczestnikiem biblioterapii, powinno sprawiać że czują się oni dobrze i bezpiecznie. Ich prowadzący jest wyrozumiały, otwarty, kreatywny, elastyczny. Jest ich liderem, ale zarazem przewodnikiem. Podczas zajęć nie stoi obok, ale bawi się razem z podopiecznymi, pokazując im swój potencjał i autorytet. Opracowanie: mgr Aleksandra Tomkowiak Bibliografia: 1. Borecka I., Biblioterapia: skrypt dla studentów pedagogiki, Wydawnictwo PWSZ, Wałbrzych 2001, 2. Borecka I.,Wontarowska-Roter S., Biblioterapia w edukacji dziecka niepełnosprawnego intelektualnie, Wydawnictwo UNUS, Wałbrzych Konieczna E. J. Arteterapia w teorii i praktyce, Impuls, Kraków Tamże, 18-19

8 4. Konieczna E. J. (red.), Biblioterapia w praktyce. Poradnik dla nauczycieli, wychowawców terapeutów, Impuls,Kraków Molicka M., Bajkoterapia. O lękach dzieci i nowej metodzie terapii, Media Rodzina, Poznań Tomasik E., Czytelnictwo i biblioterapia w pedagogice specjalnej, Wydawnictwo WSPS, Warszawa 1994

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

1. Istota i definicje biblioterapii 2. Historia pojęcia 3. Cele i zadania biblioterapii 4. Etapy procesu biblioterapeutycznego 5.

1. Istota i definicje biblioterapii 2. Historia pojęcia 3. Cele i zadania biblioterapii 4. Etapy procesu biblioterapeutycznego 5. TERAPIA I NAUKA 1. Istota i definicje biblioterapii 2. Historia pojęcia 3. Cele i zadania biblioterapii 4. Etapy procesu biblioterapeutycznego 5. Podział biblioterapii 6. Biblioterapia wychowawcza redukowanie

Bardziej szczegółowo

Wstęp do biblioterapii

Wstęp do biblioterapii Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Instytut Informacji Naukowej i Bibliologii Wstęp do biblioterapii Struktura prezentacji Etymologia terminu biblioterapia

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczno Wychowawczy o Charakterze Biblioterapeutycznym. dla I Etapu Edukacyjnego i Zespołów Edukacyjno Terapeutycznych

Program Profilaktyczno Wychowawczy o Charakterze Biblioterapeutycznym. dla I Etapu Edukacyjnego i Zespołów Edukacyjno Terapeutycznych Program Profilaktyczno Wychowawczy o Charakterze Biblioterapeutycznym dla I Etapu Edukacyjnego i Zespołów Edukacyjno Terapeutycznych /CZARODZIEJSKIE BAJKI/ na rok 2006 2009. Opracował zespół w składzie:

Bardziej szczegółowo

Biblioterapia istota, cele i rodzaje 1

Biblioterapia istota, cele i rodzaje 1 Magdalena Prokopowicz Centrum Wiedzy i Informacji Naukowo-Technicznej Politechnika Wrocławska magdalena.prokopowicz@pwr.edu.pl Biblioterapia istota, cele i rodzaje 1 Streszczenie: W artykule przytoczono

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć biblioterapeutycznych z wykorzystaniem książki Mały Książę Saint-Exupery ego Temat: Czym kierować się w życiu? Miejsce zajęć: Cele:

Scenariusz zajęć biblioterapeutycznych z wykorzystaniem książki Mały Książę Saint-Exupery ego Temat: Czym kierować się w życiu? Miejsce zajęć: Cele: Scenariusz zajęć biblioterapeutycznych z wykorzystaniem książki Mały Książę Saint-Exupery ego (do wykorzystania na języku polskim, lekcji wychowawczej lub innych zajęciach z młodzieżą) Temat: Czym kierować

Bardziej szczegółowo

Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl I. Odosobnienie i brak akceptacji w grupie. Nieśmiałość

Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl I. Odosobnienie i brak akceptacji w grupie. Nieśmiałość Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl I. Odosobnienie i brak akceptacji w grupie. Nieśmiałość W roku szkolnym 2014/2015 pracownicy Centrum Doskonalenia Nauczycieli Publicznej

Bardziej szczegółowo

OLSZTYŃSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Józefa Rusieckiego Wydział Pedagogiczny. Artur Paweł Moskalik Nr albumu PSS/5455. Surdopedagogika

OLSZTYŃSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Józefa Rusieckiego Wydział Pedagogiczny. Artur Paweł Moskalik Nr albumu PSS/5455. Surdopedagogika OLSZTYŃSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Józefa Rusieckiego Wydział Pedagogiczny Artur Paweł Moskalik Nr albumu PSS/5455 Surdopedagogika Temat: Świetlica terapeutyczna dla osób z uszkodzonym słuchem w Działdowie cele

Bardziej szczegółowo

PEDAGOGICZNA BIBLIOTEKA WOJEWÓDZKA IM. KOMISJI EDUKACJI NARODOWEJ w LUBLINIE. Wydział Informacyjno-Bibliograficzny BIBLIOTERAPIA

PEDAGOGICZNA BIBLIOTEKA WOJEWÓDZKA IM. KOMISJI EDUKACJI NARODOWEJ w LUBLINIE. Wydział Informacyjno-Bibliograficzny BIBLIOTERAPIA PEDAGOGICZNA BIBLIOTEKA WOJEWÓDZKA IM. KOMISJI EDUKACJI NARODOWEJ w LUBLINIE Wydział Informacyjno-Bibliograficzny BIBLIOTERAPIA (bibliografia adnotowana w wyborze) Opracowała Ewelina Czajkowska L U B L

Bardziej szczegółowo

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna 1. Osoby wdrażające innowacje: mgr Justyna Witas, mgr Adriana Jachnicka, mgr Marta Jafernik 2. Termin wprowadzenia i czas trwania innowacji: Innowacja

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel. Czytelnictwo a biblioterapia

Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel. Czytelnictwo a biblioterapia Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Czytelnictwo a biblioterapia Czytelnictwo - powtórzenie Czytelnictwo to zjawisko społeczne stanowiące przedmiot badań wielu dyscyplin naukowych Czytelnictwem

Bardziej szczegółowo

dr Mariola Antczak DRAMA A TEATR

dr Mariola Antczak DRAMA A TEATR dr Mariola Antczak DRAMA A TEATR PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICER PLAN WYSTĄPIENIA CO TO JEST DRAMA? CZEMU SŁUŻY S Y DRAMA? BIBLIOTERAPIA A DRAMA UZASADNIENIE PORUSZANEJ PROBLEMATYKI DRAMA A TEATR : PODOBIEŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Arteterapia. Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel

Arteterapia. Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Arteterapia Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Formy terapii przez sztukę wspomagające biblioterapię W działaniach biblioterapeutycznych przydatne są również inne formy terapii, wykorzystujące

Bardziej szczegółowo

Mali czytelnicy. Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować...

Mali czytelnicy. Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować... Mali czytelnicy. " Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować... Według rozporządzenia MENiS z dn. 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego głównym celem

Bardziej szczegółowo

PRACA Z GRUPĄ. Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego

PRACA Z GRUPĄ. Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego PRACA Z GRUPĄ Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego Cele pracy grupowej: - zaspokajanie potrzeb rozwojowych związanych z różnymi rodzajami aktywności,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Prof. dr. hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel ROLA BIBLIOTEKI SZKOLNEJ W TERAPII DZIECI DYSLEKTYCZNYCH Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wprowadzenie Struktura prezentacji 1. Dysleksja definiowanie

Bardziej szczegółowo

Bajki dobrym sposobem na poznanie świata

Bajki dobrym sposobem na poznanie świata Bajki dobrym sposobem na poznanie świata Czego można nauczyć się z bajek? W zasadzie wszystkiego, co jest do życia potrzebne, ale przede wszystkim optymizmu. Z bajek dzieci dowiadują się, że świat jest

Bardziej szczegółowo

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki,

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, śpiewania, a nawet tworzenia łatwych melodii oraz w jakim

Bardziej szczegółowo

Oferta Miejskiej Biblioteki Publicznej

Oferta Miejskiej Biblioteki Publicznej Oferta Miejskiej Biblioteki Publicznej Miejska Biblioteka Publiczna gromadzi zbiory z literatury pięknej dla dorosłych i dzieci, a także z literatury popularnonaukowej i naukowej. Placówka zakupuje wszystkie

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum Program zajęć artystycznych klasa II gimnazjum Moduł I. Zajęcia teatralne i literackie. Moduł II. Zajęcia muzyczno - ruchowe. Moduł III. Zajęcia plastyczne. Opracowała : Beata Sikora Sztuka jest wieczną

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PLAN NAUCZANIA SZKOŁY POMATURALNEJ KSZTAŁCĄCEJ W ZAWODZIE BIBLIOTEKARZ

RAMOWY PLAN NAUCZANIA SZKOŁY POMATURALNEJ KSZTAŁCĄCEJ W ZAWODZIE BIBLIOTEKARZ ZAŁĄCZNIK Nr 11 RAMOWY PLAN NAUCZANIA SZKOŁY POMATURALNEJ KSZTAŁCĄCEJ W ZAWODZIE BIBLIOTEKARZ Tabela 1 - ZAJĘCIA EDUKACYJNE PROWADZONE W SYSTEMIE STACJONARNYM Zawód: bibliotekarz SEMESTR Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY I. Ogólna charakterystyka Szkoły Podstawowej Nr 2 w Ustce. II. Opis ważniejszych przedsięwzięć. 1. Projekty unijne: a) Twój rozwój, twoja

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Kierunek PEDAGOGIKA studia I stopnia. Kierunek PEDAGOGIKA studia I stopnia, profil ogólnoakademicki, 2014/2015

Kierunek PEDAGOGIKA studia I stopnia. Kierunek PEDAGOGIKA studia I stopnia, profil ogólnoakademicki, 2014/2015 , profil ogólnoakademicki, 2014/2015 Diagnoza i terapia pedagogiczna z Edukacją zdrowotną Rok 1 1 Język obcy 4 2 Wychowanie fizyczne 0 3 Technologie informacyjne 3 4 Teoretyczne podstawy wychowania 11

Bardziej szczegółowo

BIBLIOTECZKA BIBLIOTERAPEUTY

BIBLIOTECZKA BIBLIOTERAPEUTY BIBLIOTECZKA BIBLIOTERAPEUTY Zaprezentowane pozycje znajdują się w zbiorach Publicznej Biblioteki Pedagogicznej RODN Doris Brett: Bajki, które leczą. Część 1. - Gdańsk : Gdańskie Wydaw. Psychologiczne,

Bardziej szczegółowo

Wkrótce będę uczniem. Program profilaktyczno integracyjny zmniejszania lęku dziecka 5-6 letniego przed pójściem do szkoły.

Wkrótce będę uczniem. Program profilaktyczno integracyjny zmniejszania lęku dziecka 5-6 letniego przed pójściem do szkoły. Wkrótce będę uczniem Program profilaktyczno integracyjny zmniejszania lęku dziecka 5-6 letniego przed pójściem do szkoły. Sączów 2011/ 2012 Dziecko 5-6 letnie kończąc przedszkole powinno radzić sobie z

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie. Biblioterapia w profilaktyce agresji i przemocy w szkole

Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie. Biblioterapia w profilaktyce agresji i przemocy w szkole Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie Biblioterapia w profilaktyce agresji i przemocy w szkole Biblioterapia ( z j. greckiego) biblion(książka) therapeuo(leczę) Cele Biblioterapii:

Bardziej szczegółowo

Moduł IV. Metody pracy wspierające uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się. Wg materiałów Renaty Czabaj

Moduł IV. Metody pracy wspierające uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się. Wg materiałów Renaty Czabaj Moduł IV Metody pracy wspierające uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się Wg materiałów Renaty Czabaj (prezentacja wykorzystana na kursie e-learningowym nt. Rozpoznawanie ryzyka dysleksji )

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA BIBLIOTERAPII W PRACY Z UCZNIAMI ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI

MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA BIBLIOTERAPII W PRACY Z UCZNIAMI ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA BIBLIOTERAPII W PRACY Z UCZNIAMI ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI Książka jako przedmiot nauki Każdy z nas niejako instynktownie wie co to jest książka. Najpełniejszą definicję

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć integralnych Dzień aktywności klasa III a

Scenariusz zajęć integralnych Dzień aktywności klasa III a Temat bloku: Jesień da się lubić. Temat dnia: Sposoby na jesienną nudę. Termin zajęć: 19.11.2007r. Cele ogólne Scenariusz zajęć integralnych Dzień aktywności klasa III a Prowadząca zajęcia Elżbieta Pietrzak

Bardziej szczegółowo

Pedagogika zabawy mgr Sylwia Kurcab nauczyciel konsultant RODN,,WOM w Częstochowie

Pedagogika zabawy mgr Sylwia Kurcab nauczyciel konsultant RODN,,WOM w Częstochowie Pedagogika zabawy mgr Sylwia Kurcab nauczyciel konsultant RODN,,WOM w Częstochowie Definicja Pedagodzy opracowali wiele definicji terminu zabawa. Niektórzy określają ją jako: specjalną, naturalną, wrodzoną

Bardziej szczegółowo

Publikacja jest dostępna w sklepie Wydawnictwa SBP: http://www.sbp.pl/wydawnictwa/produkt?produk t_id=30&wydanie_id=0

Publikacja jest dostępna w sklepie Wydawnictwa SBP: http://www.sbp.pl/wydawnictwa/produkt?produk t_id=30&wydanie_id=0 Tablice stanowią poprawki do publikacji Wydawnictwa SBP Przypisy, powołania, bibliografia załącznikowa. Jak tworzyć i stosować. Podręcznik. Są one wynikiem pracy jednej z autorek - Marioli Antczak, ze

Bardziej szczegółowo

Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni

Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni Opracowała: mgr Sylwia Maszota 1. Wstęp Dzisiaj dzieci żyją w świecie gier

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU PRZEDSZKOLA NR 6 IM. BAJKA W WOŁOMINIE

KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU PRZEDSZKOLA NR 6 IM. BAJKA W WOŁOMINIE KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU PRZEDSZKOLA NR 6 IM. BAJKA W WOŁOMINIE NAJWAŻNIEJSZE W PRACY PRZEDSZKOLA BAJKA JEST: Edukacja zdrowotna (w tym ruchowo muzyczna) Edukacja ekologiczna z edukacją dla bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

KONKURS LITERACKI NA BAJKĘ TERAPEUTYCZNĄ DOTYCZĄCĄ BEZPIECZEŃSTWA

KONKURS LITERACKI NA BAJKĘ TERAPEUTYCZNĄ DOTYCZĄCĄ BEZPIECZEŃSTWA KONKURS LITERACKI NA BAJKĘ TERAPEUTYCZNĄ DOTYCZĄCĄ BEZPIECZEŃSTWA Dyrekcja i nauczyciele Szkoły Podstawowej nr 19 im. Mieszka I w Białymstoku zapraszają do udziału w konkursie literackim na napisanie bajki

Bardziej szczegółowo

Diagnoza i terapia dzieci lękliwych z punktu widzenia pedagoga Postawy rodzicielskie a lęk u dziecka w wieku szkolnym

Diagnoza i terapia dzieci lękliwych z punktu widzenia pedagoga Postawy rodzicielskie a lęk u dziecka w wieku szkolnym Kurs dokształcający z zakresu Diagnoza i terapia dzieci lękliwych z punktu widzenia pedagoga Postawy rodzicielskie a lęk u dziecka w wieku szkolnym Szczegółowy plan szkolenia: I. Rodzina jako środowisko

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 015/016 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Efekt przewidywany: Poprawa funkcjonowania społecznego uczestników w grupie rówieśniczej. Zmniejszenie poziomu agresji, lęku, impulsywności, stresu,

Efekt przewidywany: Poprawa funkcjonowania społecznego uczestników w grupie rówieśniczej. Zmniejszenie poziomu agresji, lęku, impulsywności, stresu, Adresaci: dzieci i młodzieży zakwalifikowanych do Innowacyjnego programu nauczania uczniów z zaburzeniami zachowania Czas trwania: 10 20 spotkań po 1,5 godziny dla 1 grupy Cel ogólny: nauka podstawowych

Bardziej szczegółowo

PRZEZNACZONY DLA UCZNIÓW KLASY I

PRZEZNACZONY DLA UCZNIÓW KLASY I PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNO- WYCHOWAWCZYCH BEZPIECZNA SZKOŁA PRZEZNACZONY DLA UCZNIÓW KLASY I AUTOR: mgr Ewa Herczyńska MIEJSCE ZAJĘĆ: sala szkolna PROWADZĄCY: autor programu 1 CELE PROGRAMU: OGÓLNE 1.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I. Wprowadzenie... 13. Biblioteka miejsce prezentacji i realizacji tekstu artystycznego... 19

Spis treści. Rozdział I. Wprowadzenie... 13. Biblioteka miejsce prezentacji i realizacji tekstu artystycznego... 19 Spis treści Wprowadzenie... 13 Rozdział I Biblioteka miejsce prezentacji i realizacji tekstu artystycznego... 19 1.1. Biblioteka jako audytorium... 22 1.1.1. Biblioteka publiczna... 23 1.1.1.1. Typy czytelników...

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny pt. Książka moim przyjacielem.

Projekt edukacyjny pt. Książka moim przyjacielem. Projekt edukacyjny pt. Książka moim przyjacielem. Wszyscy chcemy, aby nasze dzieci wyrosły na mądrych, dobrych i szczęśliwych ludzi. Jest na to sposób- CZYTAJMY DZIECIOM! WSTĘP We współczesnej dobie wszechobecnej

Bardziej szczegółowo

Grupa wsparcia dla młodzieży. trudnej

Grupa wsparcia dla młodzieży. trudnej Grupa wsparcia dla młodzieży trudnej 1.Tytuł projektu GRUPA WSPARCIA DLA MŁODZIEŻY TRUDNEJ 2. Beneficjenci projektu Projekt skierowany jest do młodzieży trudnej w wieku od 11 do 17 lat przebywających w

Bardziej szczegółowo

Biblioterapia. (zestawienie bibliograficzne w wyborze od lat 70-tych ub. wieku po rok 2006)

Biblioterapia. (zestawienie bibliograficzne w wyborze od lat 70-tych ub. wieku po rok 2006) Biblioterapia (zestawienie bibliograficzne w wyborze od lat 70-tych ub. wieku po rok 2006) Biblioterapia jest działem psychologii czytelnictwa. Bada i wykorzystuje wpływ zarówno książek jak i czasopism

Bardziej szczegółowo

UŚMIECH DZIECKA PRACOWNIA PEDAGOGICZNO- PSYCHOLOGICZNA OFERTA WARSZTATY INTELIGENCJI EMOCJONALNEJ (WARSZTATY TWÓRCZEGO MYŚLENIA)

UŚMIECH DZIECKA PRACOWNIA PEDAGOGICZNO- PSYCHOLOGICZNA OFERTA WARSZTATY INTELIGENCJI EMOCJONALNEJ (WARSZTATY TWÓRCZEGO MYŚLENIA) UŚMIECH DZIECKA PRACOWNIA PEDAGOGICZNO- PSYCHOLOGICZNA OFERTA WARSZTATY INTELIGENCJI EMOCJONALNEJ (WARSZTATY TWÓRCZEGO MYŚLENIA) CEL: Celem zajęć jest zachęcenie dzieci do pracy w grupie oraz budowania

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015

PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 L.P. ZADANIA DO REALIZACJI CEL TERMIN I. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów w tym diagnozowanie potencjalnych możliwości

Bardziej szczegółowo

Uwierz w siebie. Program terapeutyczny dla uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Rok szkolny 2015/2016. Zespół Szkół Technicznych Mechanik

Uwierz w siebie. Program terapeutyczny dla uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Rok szkolny 2015/2016. Zespół Szkół Technicznych Mechanik Uwierz w siebie Program terapeutyczny dla uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych Rok szkolny 2015/2016 Zespół Szkół Technicznych Mechanik -Jelenia Góra 2015-1 Spis treści: 1. Wstęp 2. Cele programu

Bardziej szczegółowo

Projekt. Więcej możliwości, więcej szans

Projekt. Więcej możliwości, więcej szans Projekt Więcej możliwości, więcej szans Projekt Więcej możliwości, więcej szans nr WND POKL.09.01.02-04-015/09, współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 Marklowice

Szkoła Podstawowa nr 1 Marklowice 1 Czytanie, pisanie, ortografia, historia i arytmetyka są ważne tylko wtedy, jeżeli pomagają naszym uczniom osiągać człowieczeństwo L. F. Buscaglia Radość życia" STRATEGIA WYCHOWAWCZA SZKOŁY dla klas IV

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa w Szklarach Górnych TUTORING

Szkoła Podstawowa w Szklarach Górnych TUTORING Szkoła Podstawowa w Szklarach Górnych TUTORING Wstęp Program jest adresowany do uczniów z klas IV VI ze Szkoły Podstawowej w Szklarach Górnych, uczęszczających ze wsi Szklary Górne, Obora, Szklary Dolne

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE PRZEZ CZYTANIE

WYCHOWANIE PRZEZ CZYTANIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W KONINIE PUBLICZNA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA W KONINIE FILIA W KOLE WYCHOWANIE PRZEZ CZYTANIE Zestawienie bibliograficzne w wyborze Opracowanie: Agnieszka Malińska Krystyna

Bardziej szczegółowo

AUTORSKI PROGRAM ROZWÓJ ZAINTERESOWAŃ CZYTELNICZYCH Z ELEMENTAMI BIBLIOTERAPII MÓJ ŚWIAT WARTOŚCI NA LATA 2014-17

AUTORSKI PROGRAM ROZWÓJ ZAINTERESOWAŃ CZYTELNICZYCH Z ELEMENTAMI BIBLIOTERAPII MÓJ ŚWIAT WARTOŚCI NA LATA 2014-17 AUTORSKI PROGRAM ROZWÓJ ZAINTERESOWAŃ CZYTELNICZYCH Z ELEMENTAMI BIBLIOTERAPII MÓJ ŚWIAT WARTOŚCI NA LATA 2014-17 dla uczniów klas 0 - III OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Pysiewicz Bibliotekarz SZKOŁA PODSTAWOWA

Bardziej szczegółowo

Dzieci są wiosną rodziny I społeczeństwa nadzieją, która ciągle kwitnie przyszłością, która bez przerwy się otwiera. Jan Paweł II

Dzieci są wiosną rodziny I społeczeństwa nadzieją, która ciągle kwitnie przyszłością, która bez przerwy się otwiera. Jan Paweł II KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 3 w WIEPRZU Dzieci są wiosną rodziny I społeczeństwa nadzieją, która ciągle kwitnie przyszłością, która bez przerwy się otwiera. Jan Paweł II Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

Znaczenie biblioterapii w redukcji lęków dziecięcych i kształtowaniu postaw społecznych Podział książek

Znaczenie biblioterapii w redukcji lęków dziecięcych i kształtowaniu postaw społecznych Podział książek Szanowni Rodzice! W grudniu pragnę zachęcić do zapoznania się z artykułem dotyczącym biblioterapii jako jedną z metod terapeutycznych w pracy z dziećmi. Zapewne wiele osób z Państwa zna dzieci, które potrzebują

Bardziej szczegółowo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Ma³gorzata Czajkowska Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA:. Podstawy Kod przedmiotu: 104 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 Marklowice

Szkoła Podstawowa nr 1 Marklowice 1 Czytanie, pisanie, ortografia, historia i arytmetyka są ważne tylko wtedy, jeżeli pomagają naszym uczniom osiągać człowieczeństwo L. F. Buscaglia Radość życia" STRATEGIA WYCHOWAWCZA SZKOŁY dla klas VI

Bardziej szczegółowo

Program czytelniczy. Książka moim przyjacielem

Program czytelniczy. Książka moim przyjacielem Program czytelniczy Książka moim przyjacielem Naród, który mało czyta, mało wie. Naród, który mało wie, podejmuje złe decyzje w domu, na rynku, w sądzie, przy urnach wyborczych. Niewykształcona większość

Bardziej szczegółowo

PRZEDSZKOLNEGO W PRZEDSZKOLU AKADEMIA MŁODEGO GENIUSZA W RADOMIU

PRZEDSZKOLNEGO W PRZEDSZKOLU AKADEMIA MŁODEGO GENIUSZA W RADOMIU GŁÓWNE CELE WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO W PRZEDSZKOLU AKADEMIA MŁODEGO GENIUSZA W RADOMIU Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNO WYCHOWAWCZY POD HASŁEM MODA NA CZYTANIE. PRZY WSPÓŁPRACY PCEiK w OLEŚNICY

PROJEKT EDUKACYJNO WYCHOWAWCZY POD HASŁEM MODA NA CZYTANIE. PRZY WSPÓŁPRACY PCEiK w OLEŚNICY PROJEKT EDUKACYJNO WYCHOWAWCZY POD HASŁEM MODA NA CZYTANIE PRZY WSPÓŁPRACY PCEiK w OLEŚNICY,, Książka jest to mędrzec łagodny i pełen słodyczy. Puste życie napełnia światłem, a puste serce wzruszeniem...

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH NA LATA: 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018 1. WSTĘP Szkolny Program Profilaktyki powstał w oparciu

Bardziej szczegółowo

Sylabus Trening Interpersonalny

Sylabus Trening Interpersonalny Sylabus Trening Interpersonalny WUM II WL Oddział Fizjoterapii Zakład Rehabilitacji Oddział Fizjoterapii II WL. p.o. Kierownika Zakładu: dr n med. Dariusz Białoszewski Odpowiedzialny za dydaktykę: dr n

Bardziej szczegółowo

METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z DZIECKIEM Z AUTYZMEM I Z KLAS MŁODSZYCH

METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z DZIECKIEM Z AUTYZMEM I Z KLAS MŁODSZYCH METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z DZIECKIEM Z AUTYZMEM I Z KLAS MŁODSZYCH CZYM JEST AUTYZM? Autyzm należy do grupy całościowych zaburzeń rozwojowych, które zostały wyodrębnione spośród innych form zaburzeń

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 010/011 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Szkolenia profilaktyczne w okresie ferii zimowych w 2014 roku

Szkolenia profilaktyczne w okresie ferii zimowych w 2014 roku Szkolenia profilaktyczne w okresie ferii zimowych w 2014 roku Szanowni Państwo Uczniowie, nauczyciele i rodzice Miejskie Centrum Profilaktyki Uzależnień w Krakowie wychodząc naprzeciw potrzebom edukacyjnym

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 010/011 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Szkolenia i warsztaty dla nauczycieli i wychowawców

Szkolenia i warsztaty dla nauczycieli i wychowawców Szkolenia i warsztaty dla nauczycieli i wychowawców 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Temat Poskromienie złośnika Kiedy dziecko się złości? Jak rodzice/wychowawcy reagują na złość dziecka? Dlaczego niektóre sposoby

Bardziej szczegółowo

Akademia rozwoju i poznawania AKADEMIA ROZWOJU I POZNAWANIA

Akademia rozwoju i poznawania AKADEMIA ROZWOJU I POZNAWANIA Akademia rozwoju i poznawania Projekt systemowy Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet IX. Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1. Wyrównanie szans edukacyjnych i zapewnienie

Bardziej szczegółowo

8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW

8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW 8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW Innowacyjny program nauczania uczniów z zaburzeniami w zachowaniu 70 Adresaci: rodzice dzieci i młodzieży zakwalifikowani do Innowacyjnego programu nauczania uczniów z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

SEMINARIA STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA INSTYTUT PEDAGOGIKI ROK AKADEMICKI 2015/16

SEMINARIA STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA INSTYTUT PEDAGOGIKI ROK AKADEMICKI 2015/16 SEMINARIA STUDIA NIESTACJONARNE STOPNIA INSTYTUT PEDAGOGIKI lp. Nazwisko i imię promotora ROK AKADEMICKI 2015/16 tytuł naukowy /zakład Temat -zagadnienia Tytuł: Rodzina, szkoła i inne placówki oświatowo-wychowawcze

Bardziej szczegółowo

/materiały dostępne w Bibliotece Pedagogicznej w Suchej Beskidzkiej/

/materiały dostępne w Bibliotece Pedagogicznej w Suchej Beskidzkiej/ BIBLIOTERAPIA Zestawienie bibliograficzne w wyborze za lata 2000-2008 /materiały dostępne w Bibliotece Pedagogicznej w Suchej Beskidzkiej/ WYDAWNICTWA ZWARTE Borecka I., Biblioterapia : teoria i praktyka

Bardziej szczegółowo

Uzdrowicielska moc książek

Uzdrowicielska moc książek temat numeru Uzdrowicielska moc książek 14 wstęp i rozmowa: Kamila Grzędzińska, Aleksandra Świerk Ludzkość od zawsze wiedziała, iż odpowiednio dobrana książka może zbawiennie wpływać na naszą duszę oraz

Bardziej szczegółowo

,, ZALAJKUJ CZYTANIE SZKOLNY PROJEKT PROMUJĄCY CZYTELNICTWO WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY

,, ZALAJKUJ CZYTANIE SZKOLNY PROJEKT PROMUJĄCY CZYTELNICTWO WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY ,, ZALAJKUJ CZYTANIE SZKOLNY PROJEKT PROMUJĄCY CZYTELNICTWO WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY CZAS TRWANIA XI 2015R. - V 2016R. / WSTĘP Projekt przeznaczony jest dla uczniów Szkoły Podstawowej nr 2 w Puławach.

Bardziej szczegółowo

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie Rewalidacja - to termin pochodzenia łacińskiego (re znów, validus mocny, silny) oznacza oddziaływanie zmierzające do przywrócenia pełni sił osobom osłabionym poważną chorobą lub urazem. Pojęcia rewalidacja

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr.. w. I ETAP EDUKACYJNY EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA ZALECANE WARUNKI I SPOSOBY REALIZACJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ

Szkoła Podstawowa nr.. w. I ETAP EDUKACYJNY EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA ZALECANE WARUNKI I SPOSOBY REALIZACJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ Szkoła Podstawowa nr.. w. I ETAP EDUKACYJNY EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA ZALECANE WARUNKI I SPOSOBY REALIZACJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ Lp. 1 2 3 Treść zalecenia Nauczyciele uczący w klasie I szkoły podstawowej

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu SYLABUS

Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu SYLABUS Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu SYLABUS Profil kształcenia: Ogólnoakademicki Stopień studiów: Studia pierwszego stopnia Kierunek studiów: PEDAGOGIKA Specjalność: - Semestr: I Moduł (typ)

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY Tematy szkolenia PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI Wykład 2 godz. - Podejście do rozwoju psychicznego w kontekście

Bardziej szczegółowo

Biblioterapia i arteterapia w pracy uczniem niepełnosprawnym i o specjalnych potrzebach edukacyjnych

Biblioterapia i arteterapia w pracy uczniem niepełnosprawnym i o specjalnych potrzebach edukacyjnych Biblioterapia i arteterapia w pracy uczniem niepełnosprawnym i o specjalnych potrzebach edukacyjnych Zestawienie bibliograficzne w wyborze sporządzone w oparciu o zbiory Publicznej Biblioteki Pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

Mali Jogini. Program autorski. Zajęcia ruchowe. z elementami jogi. Koordynatorzy: Magdalena Adamczyk, Żaneta Piskorz

Mali Jogini. Program autorski. Zajęcia ruchowe. z elementami jogi. Koordynatorzy: Magdalena Adamczyk, Żaneta Piskorz Program autorski Mali Jogini Zajęcia ruchowe z elementami jogi Koordynatorzy: Magdalena Adamczyk, Żaneta Piskorz Miejsce realizacji: świetlica Szkoły Podstawowej nr 5 w Gnieźnie Termin realizacji: 1 października

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Pedagogicznej Nr 6/2013 z dnia 10.09.2013r. PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Wrzesień 2013 r. PODSTAWA PRAWNA Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka podaje swoje dane osobowe swobodnie wypowiada się na temat swojej rodziny

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

Kierunek PEDAGOGIKA studia II stopnia. Kierunek PEDAGOGIKA studia II stopnia, profil ogólnoakademicki, 2014/2015

Kierunek PEDAGOGIKA studia II stopnia. Kierunek PEDAGOGIKA studia II stopnia, profil ogólnoakademicki, 2014/2015 , profil ogólnoakademicki, 2014/2015 Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna z Edukacją medialną Rok 1 1 Antropologia kulturowa 1 2 Logika 1 3 Metodologia badań społecznych 4 4 Współczesne problemy socjologii

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA NR 13 BAJKOWY ŚWIAT PRZEDSZKOLAKA

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA NR 13 BAJKOWY ŚWIAT PRZEDSZKOLAKA ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA NR 13 ROK SZKOLNY 2014-2015 BAJKOWY ŚWIAT PRZEDSZKOLAKA ROZBUDZAMY WYOBRAŹNIĘ I ROZWIJAMY TALENTY Cele główne: 1. Wprowadzenie dzieci w świat literatury. 2. Zachęcenie rodziców

Bardziej szczegółowo

POMOCNA DŁOŃ POD BEZPIECZNYM DACHEM

POMOCNA DŁOŃ POD BEZPIECZNYM DACHEM POMOCNA DŁOŃ POD BEZPIECZNYM DACHEM Seminarium Wysoka jakość opieki w DPS. Standardy usług - Dobre praktyki - Kierunki rozwoju, Kraków, 31 maja 2016 r., 6 czerwca 2016 r. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY PLUSZOWE MISIE IDĄ DO SZKOŁY

PROJEKT EDUKACYJNY PLUSZOWE MISIE IDĄ DO SZKOŁY PRZEDSZKOLE MIEJSKIE NR 4 IM. PLUSZOWEGO MISIA W OLSZTYNIE PROJEKT EDUKACYJNY PLUSZOWE MISIE IDĄ DO SZKOŁY CEL OGÓLNY: Wspieranie rozwoju dziecka młodszego w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku

Bardziej szczegółowo

DLA RODZICÓW. Zajęcia edukacyjno warsztatowe w grupie do 15 osób. Cykl 10 spotkań jeden raz w tygodniu po 3 godziny. Alina Dullek-Duda, Edyta Łuców

DLA RODZICÓW. Zajęcia edukacyjno warsztatowe w grupie do 15 osób. Cykl 10 spotkań jeden raz w tygodniu po 3 godziny. Alina Dullek-Duda, Edyta Łuców DLA RODZICÓW AKADEMIA DLA RODZICÓW Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały, jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły zy Zainteresowani rodzice. Rola uczuć rodzica i dziecka we wzajemnym kontakcie. Granice, normy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY W KRAKOWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY W KRAKOWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA MALUTKOWO W KRAKOWIE Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka uzależnień

Profilaktyka uzależnień Profilaktyka uzależnień 1) Zapoznanie uczniów z rodzajami uzależnień występujących we współczesnym świecie 2) Zapoznanie uczniów i rodziców ze skutkami wszelkich uzależnień i omówienie sposobów ich zapobiegania

Bardziej szczegółowo

(materiały dostępne w zbiorach Biblioteki Pedagogicznej w Suchej Beskidzkiej)

(materiały dostępne w zbiorach Biblioteki Pedagogicznej w Suchej Beskidzkiej) WARSZTATY TERAPII ZAJĘCIOWEJ - funkcje i wybrane formy działalności Zestawienie bibliograficzne w wyborze za lata 1981-2010 (materiały dostępne w zbiorach Biblioteki Pedagogicznej w Suchej Beskidzkiej)

Bardziej szczegółowo

W roku akademickim 2014/2015 zajęcia koordynuje dr hab. n. med. Jolanta Kucharska-Mazur.

W roku akademickim 2014/2015 zajęcia koordynuje dr hab. n. med. Jolanta Kucharska-Mazur. REGULAMIN Zajęć z przedmiotu Wieloczynnikowe aspekty uzależnień dla studentów Fizjoterapii II roku studiów I stopnia stacjonarnych. Regulamin obowiązuje od roku akademickiego 2014/15. Rodzaje zajęć: Wykłady

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ. Małgorzata Marcinkowska, Aleksandra Michałowska

SCENARIUSZ ZAJĘĆ. Małgorzata Marcinkowska, Aleksandra Michałowska Małgorzata Marcinkowska, Aleksandra Michałowska SCENARIUSZ ZAJĘĆ Typ szkoły: podstawowa Etap kształcenia: II, klasa V Rodzaj zajęć: lekcja języka polskiego Temat zajęć: Czym jest muzyka Fryderyka Chopina?

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Instytut Pedagogiczny Karta obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Integracja społeczna Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat Zabawki i prezenty Wspomnienia tygodniowy Temat dnia Jeśli nie potrafimy mówić... Jeśli nie potrafimy

Bardziej szczegółowo

PLAN WYCHOWAWCZY DLA KLAS 0-III NIEPUBLICZNA SZKOŁA MISTRZOSTWA SPORTOWEGO OLIMPIJCZYK im. HELENY RAKOCZY W GDAŃSKU

PLAN WYCHOWAWCZY DLA KLAS 0-III NIEPUBLICZNA SZKOŁA MISTRZOSTWA SPORTOWEGO OLIMPIJCZYK im. HELENY RAKOCZY W GDAŃSKU PLAN WYCHOWAWCZY DLA KLAS 0-III NIEPUBLICZNA SZKOŁA MISTRZOSTWA SPORTOWEGO OLIMPIJCZYK im. HELENY RAKOCZY W GDAŃSKU Praca wychowawcza jest nieodłącznym elementem pracy nauczyciela i stanowi jedno z podstawowych

Bardziej szczegółowo

Koszalińska Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych INFORMATOR SZKOLEŃ

Koszalińska Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych INFORMATOR SZKOLEŃ Koszalińska Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych INFORMATOR SZKOLEŃ SOCJOTERAPIA I PROFILAKTYKA SPOŁECZNA DZIECI I MŁODZIEŻY AGRESJA JAKO PROBLEM SPOŁECZNY WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY ŚWIETLICA MIEJSCE SPĘDZANIA

Bardziej szczegółowo

BIBLIOTEKI PEDAGOGICZNE SOJUSZNIKIEM SZKOŁY W EDUKACJI CZYTELNICZEJ

BIBLIOTEKI PEDAGOGICZNE SOJUSZNIKIEM SZKOŁY W EDUKACJI CZYTELNICZEJ BIBLIOTEKI PEDAGOGICZNE SOJUSZNIKIEM SZKOŁY W EDUKACJI CZYTELNICZEJ Materiały do prezentacji przesłało 28 bibliotek (łącznie z filiami) 59,6 % funkcjonujących w Polsce bibliotek pedagogicznych Zebrane

Bardziej szczegółowo