Rehabilitacja pacjentów ze schorzeniami psychosomatycznymi w ramach prewencji rentowej ZUS w Instytucie Zdrowia Człowieka w Wysowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rehabilitacja pacjentów ze schorzeniami psychosomatycznymi w ramach prewencji rentowej ZUS w Instytucie Zdrowia Człowieka w Wysowej"

Transkrypt

1 Zięba-Rydzyk Orzecznictwo Lekarskie E, Karpiel A. 2009, Rehabilitacja 6(2): pacjentów ze schorzeniami psychosomatycznymi w ramach prewencji rentowej Rehabilitacja pacjentów ze schorzeniami psychosomatycznymi w ramach prewencji rentowej ZUS w Instytucie Zdrowia Człowieka w Wysowej Rehabilitation of the insured with psychosomatic disorders as a preventive approach of Social Security Institution (ZUS) in IZC Wysowa Centre Ewa Zięba-Rydzyk, Agnieszka Karpiel Instytut Zdrowia Człowieka w Wysowej Streszczenie Celem niniejszej pracy było pokazanie celowości rehabilitacji przedrentowej osób ze schorzeniami psychosomatycznymi na przykładzie pracy terapeutycznej w ośrodku IZC Wysowa. Przedstawienie zarysu teoretycznego istotnego kierunku w medycynie medycyny psychosomatycznej miało na celu przybliżyć etiologię zaburzeń o podłożu psychicznym i fizycznym. Działania terapeutyczne podejmowane w placówce IZC Wysowa (zarówno indywidualne jak i grupowe) mają na celu wzmocnienie i usprawnienie funkcji psychospołecznych Wyniki przeprowadzonych badań, gdzie oceną skuteczności była liczba rehabilitowanych powracających do pracy pokazują, że duże znaczenie mają czynniki związane z sytuacją orzekania o skierowaniu na rehabilitację leczniczą. Brak rzetelnej informacji o celowości leczenia, formach pracy terapeutycznej, kierowanie osób nie kwalifikujących się do leczenia to czynniki w wysokim stopniu wpływające na rodzaj oczekiwań i nastawienie pacjentów przyjeżdżających do ośrodka. Rehabilitowani o postawie aktywnej uzyskiwali zdecydowanie wyższe wyniki terapeutyczne w porównaniu z osobami o cechach lękowo-unikających lub biernoagresywnych, dominujących w postawie. Zupełny brak jakichkolwiek informacji wyzwalał reakcje lękowe prowadzące często do zaostrzenia objawów chorobowych lub potęgował ukryte reakcje złości wyzwalając tym samym blokadę emocjonalną na wszelkie oddziaływania terapeutyczne. Ponadto efekt terapeutyczny zależny był od rodzaju jednostek chorobowych występujących u rehabilitowanych, skorelowanych z płcią i wiekiem. Wnioski wynikające z przeprowadzonych badań sugerują, iż proces przywracania sprawności psychospołecznej może być wysoce zależny od sposobu i jakości przekazywanych informacji w trakcie orzekania o skierowaniu na rehabilitację leczniczą. Stąd istotne wydaje się prowadzenie systematycznych badań i szeroko rozumianej edukacji społecznej. Summary The aim of this article was to show the objectives of rehabilitation before getting disability pension by people with psychosomatic disorders on the basic of therapeutic work in institute IZC Wysowa. Presentation of the theoretic outline of the essential major in psychosomatic medicine was to show the etiology of psycho and physical disorders. Therapeutic work taken in institute IZC Wysowa (both individual and group work) are to strengthen and make psychosocial functions easier. The results of the research, where the number of people coming back to work after rehabilitation was efficiency rating, show that factors connected with sending people on rehabilitation are of great importance. Lack of reliable information about objectives of treatments, forms of therapeutic work, sending people on rehabilitation who don t need it are factors which have great influence on kind of requirements of people coming to the institute. Patients who were active got much better therapeutic results comparing to the people having anxious and passive-aggressive personality disorders. A completely lack of any information caused anxious which lead to stronger symptoms or made hidden anger stronger and the same time people were emotionally blocked while therapeutic job. What is more the therapeutic effect depend on kind of disease entity occurring in patients correlated with age and sex. Conducted researches suggest that restoring social efficiency may highly depend on quality and way of the information given during the adjudicating about sending patients on rehabilitation. So, very important is to carry on researches and social education. Key words: psychosomatic disorders, rehabilitation, passive-aggressive personality Słowa kluczowe: zaburzenia psychosomatyczne, rehabilitacja lecznicza, osobowość bierno-agresywna Orzecznictwo Lekarskie 2009, 6(2): Nadesłano: Zakwalifikowano do druku: Adres do korespondencji / Address for correspondence Ewa Zięba-Rydzyk Agnieszka Karpiel

2 126 Wstęp Medycyna psychosomatyczna jest to kierunek w medycynie, który bada wzajemne związki między zaburzeniami psychicznymi i somatycznymi. Somatyzacja oznacza przeżywanie psychologicznego cierpienia w postaci objawów somatycznych, a możliwość ich odróżnienia od objawów spotykanych w chorobach uwarunkowanych podłożem czynnościowym często jest trudne [3]. Do XVII wieku tzw. nerwice narządowe histerie przypisywano wędrującej macicy, która niezaspokojona w poszukiwaniu macierzyństwa umiejscawiała się w różnych narządach, a to żołądku, płucach, nerkach, sercu, powodując dolegliwości ze strony tych narządów [2]. W XVIII w. Heinroth po raz pierwszy użył terminu psychosomatyczny w stosunku do zaburzeń psychicznych będących skutkiem poczucia winy. Uważał on, że im więcej grzechów, tym liczniejsze są zaburzenia psychiczne [2]. W trakcie każdego kontaktu z pacjentem należy więc pamiętać, że choruje człowiek, a nie narząd. Jednak wielu lekarzy nadal niechętnie zajmuje się emocjonalnym kontekstem choroby [13]. Zaburzenia psychiczne mogą nie tylko maskować chorobę somatyczną, mogą też pełnić rolę zwiastunów, tj. wyprzedzać wystąpienie objawów fizykalnych, jak np. zespół neurasteniczny w neuroinfekcjach [1]. Natomiast w przebiegu dużej części chorób somatycznych występują objawy psychiczne. Powszechnie obserwowane są napady lęku w zespole wypadania płatka zastawki mitralnej, zaburzenia nastroju w nadczynności tarczycy, zmiany osobowości w guzach OUN, zaburzenia urojeniowe w chorobach krwi szczególnie niedokrwistości złośliwej [1]. Także leki stosowane w chorobach somatycznych mogą generować zaburzenia nastroju: i tak sterydy, leki hipotensyjne, środki antykoncepcyjne są częstą przyczyną zaburzeń depresyjnych; z kolei pochodne teofiliny wywołują lub nasilają bezsenność [1]. Sam fakt rozpoznania choroby somatycznej, często przewlekłej, wpływa deprymująco na psychikę chorego. Każdy, przed ważnym spotkaniem lub egzaminem oprócz silnych emocji lęku, niepokoju uruchamia liczne objawy somatyczne: tachykardię, bóle brzucha, dolegliwości gastryczne [8]. Przez chorobę psychosomatyczną w medycynie rozumiemy taką chorobę, w powstaniu której główną rolę odrywają czynniki psychiczne: np. silny, długotrwały stres, powodujący przeżywanie dyskomfortu, niepokoju i niezadowolenia, mogący wyrażać się w postaci objawów choroby somatycznej [9]. Orzecznictwo Lekarskie 2009, 6(2): Osoba, która podlega silnym urazom psychicznym zaczyna cierpieć na szereg objawów emocjonalnych nazywanych zespołem poddawania się i charakteryzującym się poczuciem braku nadziei i pomocy, poczuciem braku zdolności znalezienia wyjścia z sytuacji, subiektywnym odczuwaniem własnej niekompetencji, skłonnością do ponownego przeżywania doznanych strat, spadkiem zdolności do przeżywania nadziei i zaufania [8]. Za ojca psychosomatyki uważa się Franza Alexandra, który zaliczył do chorób psychosomatycznych następujące jednostki (1948): nadciśnienie samoistne, dychawicę oskrzelową, wrzodziejące zapalenie jelit, atopowe zapalenie skóry, chorobę wrzodową, nadczynność tarczycy, gościec przewlekły postępujący [2]. Dziś na początku XXI wieku znamy już podłoże czynnościowe tych zaburzeń i trudno byłoby mówić, że stres to jedyny i główny ich czynnik. Zespoły somatyczne, opisywane jako odrębne zespoły kliniczne i sugerujące podłoże organiczne choroby, powodują dyskomfort i poczucie zagrożenia u chorego. Istnieje wiele takich objawów na gruncie medycyny ogólnej i zabiegowej i tak zespół jelita drażliwego w gastrologii, przewlekły ból w podbrzuszu w ginekologii, fibromialgia w reumatologii, nietypowe bóle w klatce piersiowej w kardiologii, globus histericus w laryngologii, napięciowe bóle głowy i pseudonapady padaczkowe w neurologii [1]. Ośrodek Instytutu Zdrowia Człowieka (IZC) w Wysowej od ponad 3 lat prowadzi prewencję leczniczą w schorzeniach psychosomatycznych. Niestety, osoby kierowane przez ZUS do Ośrodka stanowią przekrój całej psychiatrii, włącznie ze schorzeniami z kręgu schizofrenii, uzależnieniami i organicznym zmianami OUN. Często są to chorzy obarczeni licznymi dodatkowymi chorobami somatycznymi. W naszej praktyce okazuje się, że najlepszy efekt osiągano w konkretnych zaburzeniach psychicznych sklasyfikowanych wg Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10) jako: F40 zaburzenia lękowe w postaci fobii, F41 inne zaburzenia lękowe, w tym mieszane zaburzenia lękowo-depresyjne, F42 zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, F 43 ostra reakcja na stres i zaburzenia adaptacyjne, F44 zaburzenia dysocjacjacyjne, F 45 zaburzenia somatyzacyjne, F48 inne zaburzenia nerwicowe: neurastenia i zespół depersonalizacji derealizacji, F32 epizod depresyjny, F33 nawracające zaburzenia depresyjne, F34 uporczywe zaburzenia nastroju (dystymia, cyklotymia),

3 Zięba-Rydzyk E, Karpiel A. Rehabilitacja pacjentów ze schorzeniami psychosomatycznymi w ramach prewencji rentowej F50 zaburzenia odżywiania, F51 nieorganiczne zaburzenia snu. Cel pracy Celem pracy była ocena skuteczności rehabilitacji odbytej w ramach prewencji ZUS w Ośrodku w Wysowej, działającym w ramach Instytutu Zdrowia Człowieka mierzona liczbą rehabilitowanych powracających do pracy. Materiał i metoda badań Ocenie poddano wszystkich rehabilitowanych w 2008 r., skierowanych przez ZUS w ramach prewencji rentowej. Opinię na temat niezdolności do pracy rehabilitowanych ustalano na podstawie końcowego badania przeprowadzonego przez lekarzy psychiatrów i psychologów z wykorzystaniem testów: triady organicznej, skali Inteligencji Wechslera dla dorosłych (WAIS-R(PL), wywiadu uwzględniającego realizację własnych oczekiwań oraz ocenę przez badanych zastosowanych technik terapeutycznych. Podkreślić należy, iż brak standardów orzeczniczych w tych schorzeniach nie pozwala na obiektywne i porównywalne wysnuwanie wniosków. Pozostaje więc ocena wynikająca z definicji niezdolności do pracy zawartej w art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z r. Stosowano ogólne kryteria ust. 1 ww. artykułu rezygnując z oceny stopnia niezdolności aby nie wchodzić w kompetencje instytucji do tego powołanej. W roku 2008 ogółem rehabilitowanych było w naszym Ośrodku 698 osób, w tym: 500 kobiet i 198 mężczyzn. 23 osobom skrócono a 12 przedłużono pobyt. Mężczyźni 28% Kobiety 72% Ryc. 1. Płeć rehabilitowanych w 2008 r. w procentach Czas trwania pobytu rehabilitowanych w Ośrodku Instytutu Zdrowia Człowieka w Wysowej to 24 dni. Oddział przeznaczony jest dla 26 osób, zajęcia są prowadzone w dwóch podgrupach, w dwóch cyklach przed i popołudniowych, przez 6 dni w tygodniu (niedziele wolne). Zakłócenia funkcjonowania psychicznego rehabilitowanych najczęściej związane były z trudnościami w relacjach interpersonalnych; wadliwą komunikacją, nieumiejętnością korzystania z zasobów sieci wsparcia społecznego, trudnościami w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji interpersonalnych. Podstawą jest psycho- terapia grupowa, prowadzona przez psychologów klinicznych. Z innych zajęć wprowadzono: muzykoterapię połączoną z choreoterapią, relaksację, terapię zajęciową, społeczność terapeutyczną, zajęcia w terenie (spacery, ogniska, kuligi, grill), integrację dyskoteki, karaoke, wycieczki. Rehabilitowani mają codzienną gimnastykę ogólno usprawniającą, możliwość korzystania z dodatkowych zabiegów rehabilitacyjnych. Często jest to pierwszy kontakt pacjentów z takimi formami oddziaływań terapeutycznych. Celami zastosowanych oddziaływań terapeutycznych podczas pobytu w Ośrodku były: wzbudzenie i kształtowanie motywacji do zmiany obecnej sytuacji psychospołecznej, wzmacnianie pożądanych wzorców działań, wygaszanie patogennych, kształtowanie aktywnej postawy w zachowaniu, wzrost poziomu koherencji zrozumiałość, zaradność, sensowność, ukazanie roli wsparcia społecznego, określenie kierunku rozwoju osobistego możliwości i ograniczenia, rehabilitacja psychologiczna jako początek lub kontynuacja procesu zmian. W badaniach uwzględniono także rodzaje postaw u rozpoczynających rehabilitację, wynikających z ich oczekiwań co do pozytywnych jej efektów. Wśród uczestników daje się wyróżnić 4 grupy: Postawa lękowo-unikająca (42% rehabilitowanych) Nastrój obniżony, poczucie zagrożenia, bierność zachowań, brak usystematyzowanych oczekiwań. Postawa bierno-agresywna (33%) Wahania nastroju z tendencją do dysforii, podejrzliwość, nastawienie roszczeniowe, brak konsekwencji w oczekiwaniach. Postawa aktywna (19%) Nastrój wyrównany z niewielkimi wahaniami w kierunku obniżonego, nastawienie na aktywna pracę nad sobą, szczegółowe oczekiwania. Postawa o cechach bliżej nie określonych (6%) Wyniki Za zdolnych do pracy uznano 266 osób, co stanowi 38% wszystkich rehabilitowanych. Jednak gdyby uwzględnić tylko tych rehabilitowanych, których rozpoznania potwierdzono podczas pobytu w Ośrodku a pominąć tych 111, u których z rozpoznań będących podstawą skierowania lub zweryfikowanych podczas rehabilitacji wynikało, że właściwie nie należało się spodziewać istotnych efektów stosowanej przez 24 dni terapii oraz 23-ech,

4 128 którym skrócono pobyt, to odsetek uznanych za zdolnych do pracy po odbyciu rehabilitacji przedrentowej ZUS wzrósłby do 47. Tabela I. Liczba uczestników rehabilitacji w Ośrodku IZC w roku 2008 wg jednostek chorobowych (ustalonych przez lekarza kierującego), płci i wieku Jednostka chorobowa wg ICD10 Liczba rehabilitowanych Razem K M K M K M K M K M F F F F40, F F F F F F F F F Ogółem Tabela II. Odsetek rehabilitowanych uznanych pod koniec pobytu w Ośrodku IZC za zdolnych do powrotu do pracy wg jednostek chorobowych (ustalonych w trakcie rehabilitacji) i płci Jednostka Liczba rehabilitowanych % zdolnych do pracy chorobowa wg ICD10 K M Razem K M F % 66% F % 10% F % 33% F 40, F F % 34% F F % 20% F F % 33% F % 60% F % 0 Inne % 14% Razem rehabilitowanym skrócono pobyt w Ośrodku. Powodami skrócenia pobytu były: niepoprawne rozpoznanie choroby będącej podstawą skierowania u osób, które wymagały intensywnej farmakoterapii, w tym: w warunkach szpitalnych, skierowanie z poprawnym rozpoznaniem lecz do niewłaściwego ośrodka, wystąpienie zaostrzenia objawów psychoz oraz blokada emocjonalna na oddziaływania terapeutyczne i nieprzestrzeganie regulaminu pobytu w Ośrodku. Orzecznictwo Lekarskie 2009, 6(2): Rozpoznania będące podstawą do skierowania i liczbę rehabilitowanych którym skrócono pobyt przedstawiono w tabeli III. Tabela III. Liczba osób, którym skrócono pobyt w Ośrodku IZC wg rodzaju zaburzeń psychicznych będących podstawą skierowania na rehabilitację (wg ICD-10) F43 5 F48 2 F45 1 F33 6 F41 2 F32 1 F07 1 G40 1 F60 2 F40 1 F34 1 Natomiast 12 rehabilitowanym przedłużono pobyt w Ośrodku ze względu na konieczność dalszej, lecz dobrze rokującej terapii (tab. IV). Tabela IV. Liczba osób, którym przedłużono pobyt w Ośrodku IZC wg zaburzeń psychicznych będących podstawą skierowania na rehabilitację (wg ICD-10) F45 2 F41 6 F32 1 F33 1 F60-1 F43 1 Wyniki realizacji założonych celów terapeutycznych w zależności od postaw rehabilitowanych, w ich ocenie przedstawia rycina Wsparcie Poczucie akceptacji Post. aktywna Wgląd w istotę choroby Post. lękowo-unikająca Motywacja własna Komfort psychiczny Post. bierno-agresywna Ryc. 2. Wyniki realizacji założonych celów terapeutycznych w zależności od rodzaju postaw rehabilitowanych w ich ocenie (w %) Omówienie wyników Liczba rehabilitowanych w Ośrodku Wysowa Instytutu Zdrowia Człowieka w roku 2008 to 698 osób. Zdecydowanie przeważały kobiety, które stanowiły niemal ¾ wszystkich rehabilitowanych. Zarówno wśród kobiet jak i mężczyzn najliczniejsza była grupa w piątym dziesiątku lat życia. Największe grupy pod względem liczebności stanowiły osoby, które zostały skierowane z powodu zaburzeń sklasyfikowanych wg ICD-10 jako: F 41 (inne zaburzenia lękowe w tym mieszane zaburzenia lękowo-depresyjne: 226 osób)

5 Zięba-Rydzyk E, Karpiel A. Rehabilitacja pacjentów ze schorzeniami psychosomatycznymi w ramach prewencji rentowej oraz F 43 (ostra reakcja na stres i zaburzenia adaptacyjne: 148 osób). W statystycznej ocenie procentowej osób, które zostały uznane za zdolne do powrotu do pracy pod koniec pobytu w Ośrodku IZC pominięto grupy rehabilitowanych cierpiących na określone zaburzenia o liczebności grup mniejszej od 16. Najwyższy wskaźnik procentowy osób określonych jako zdolnych do powrotu do pracy po zakończeniu rehabilitacji (K 86% i M 66%) dotyczył skierowanych z powodu zaburzeń sklasyfikowanych jako F32 (wg ICD-10) czyli epizodów depresyjnych i z powodu innych zaburzeń nerwicowych F48 (K 64% i M 60%) oraz innych zaburzeń lękowych F41 (K 51% i M 34%) Zachęcające wyniki uzyskano także u osób z reakcją na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne (F43) odpowiednio: 51 i 20%, oraz cierpiących z powodu innych zaburzeń występujących pod postacią somatyczną (F45), gdzie odsetek ten wynosił odpowiednio 46 i 33%. Lepsze wyniki uzyskano w tych wszystkich grupach u kobiet niż u mężczyzn. Podkreślenia wymaga, że nie mamy narzędzi pomiaru zjawiska określanego jako absencja obecnościowa, polegająca na obecności fizycznej osoby w miejscu pracy lecz wskutek koncentrowania się na swojej chorobie, jego efektywność w wykonywaniu obowiązków jest bardzo niska. Wszyscy rehabilitowani, których w końcu pobytu w Ośrodku Wysowa Instytutu Zdrowia Człowieka uznano za zdolnych do powrotu do pracy deklarowali wyraźną chęć powrotu do pracy. Rokuje to, że nie będą uczestniczyli we wspomnianym powyżej zjawisku, a co z punktu widzenia pracodawcy jest istotnym, pozytywnym efektem odbytej rehabilitacji psychospołecznej. Zdecydowanie mały efekt terapeutyczny dotyczył osób cierpiących na jednostki chorobowe sklasyfikowane wg ICD10 jako F06 (inne zaburzenia psychiczne spowodowane uszkodzeniem lub dysfunkcją mózgu i chorobą somatyczną) oraz zebranych w jednej grupie określonej jako inne (ze względu na małą liczebność osób w poszczególnych jednostkach chorobowych takich jak: psychozy, zaburzenia schizoafektywne, uzależnienia, organiczne zaburzenia psychotyczne, zaburzenia depresyjne nawracające i inne). Natomiast w zależności od prezentowanych na początku pobytu w Ośrodku IZC postaw rehabilitowanych dobre wyniki w zakresie poczucia ich wsparcia i akceptacji uzyskano u osób z postawą lękowo-unikającą i bierno agresywną. W zakresie wglądu w istotę własnej choroby w grupach z postawami: aktywną i lękowo-unikającą. Zaś komfort psychiczny zdecydowanie najczęściej uzyskiwały osoby z postawą bierno-agresywną. Dyskusja Najczęstszymi problemami, z którymi spotykano się w trakcie rehabilitacji były: 1. Mylne informowanie kierowanego, iż jadąc do Ośrodka IZC odpocznie sobie lub że tam Pana/Panią uzdrowią wywołuje później negatywne nastawianie rehabilitowanego do obowiązkowo stosowanych metod terapeutycznych. Lepiej powiedzieć, że pobyt ma służyć poprawie stanu zdrowia, oderwaniu od codziennej rzeczywistości, ale jest też ciężką pracą nad motywacją i uzyskiwaniem wglądu w swoje stany emocjonalne. Skierowani zazwyczaj otrzymują niepoprawną informacje, iż turnus rehabilitacyjny opiera się głównie na uczestnictwie w zajęciach relaksacyjnych, a uzyskanie komfortu psychicznego odprężenia, dystansu do bieżących problemów intrapsychicznych, jest celem pobytu. Badani, często podenerwowani otrzymanym skierowaniem, nie czytają go i nie zauważają adnotacji o potrzebie zabrania pełnej dokumentacji medycznej. Należy ich o tym informować podczas orzekania o potrzebie leczenia w Ośrodku IZC w Wysowej. 2. Nie rzadko brak informacji w trakcie orzekania o skierowaniu na rehabilitację leczniczą o rodzaju i charakterze zajęć terapeutycznych. Taki obowiązek ciąży na lekarzu, a skierowany powinien podpisem potwierdzić, że został poinformowany. 3. Orzeczenia wypełniane są często nieczytelnie, lakonicznie, bez opisu i przebiegu choroby. Badani, wcześniej są kierowani przez orzeczników do konsultantów psychologów i psychiatrów, mają niejednokrotnie wykonywane badania testami psychologicznymi, ale do skierowania są one dołączane sporadycznie. 4. Kierowanie osób cierpiących na jednostki chorobowe, które naszym zdaniem, nie kwalifikują ich, do leczenia w Ośrodku Wysowa Instytutu Zdrowia Człowieka tj: z kręgu schizofrenii (w 90% następuje dekompensacja psychotyczna, wymagającą hospitalizacji), z uzależnieniami nie utrzymują deklarowanej abstynencji, zdarzają się interwencje Policji, z organicznymi zmianami OUN osoby te, z racji deficytów poznawczych słabo współpracują z terapeutami, mija się z celem rehabilitacji psychospołecznej i nie tylko zaburza przebieg rehabilitacji pozostałym uczestnikom ale także utrudnia prowadzenie grupowych zajęć terapeutycznych.

6 Brak rzetelnej informacji poprzedzającej skierowanie do Ośrodka IZC w wysokim stopniu wpływa także na nastawienie i rodzaj oczekiwań pacjentów. Rehabilitowani o postawie aktywnej uzyskują zdecydowanie wyższe pozytywne wyniki terapeutyczne w porównaniu z osobami o cechach lękowo-unikających lub bierno-agresywnych, dominujących w postawie. Postawa w wyraźnym stopniu zależna jest od przekazanej treści informacji dotyczącej celu pobytu i charakteru zajęć terapeutycznych. 6. Z kolei, zupełny brak jakichkolwiek informacji u skierowanych na rehabilitację, wyzwala u nich reakcje lękowe, prowadzące niejednokrotnie do zaostrzenia objawów chorobowych lub potęgujące ukryte reakcje złości, skutkujące blokadą emocjonalną na wszelkie oddziaływania terapeutyczne; wyzwala także brak poczucia bezpieczeństwa, podejrzliwość, agresję, wrogość, skłonność do manipulowania grupą i personelem. Wnioski 1. Najlepsze efekty terapeutyczne, mierzone odsetkiem rehabilitowanych powracających do pracy, uzyskano u osób z (wg ICD-10): F32 epizod depresyjny (86% kobiet i 66% mężczyzn) i F48 inne zaburzenia nerwicowe (K 64% i M 60%). Jako zadawalające można uznać wyniki osiągnięte u rehabilitowanych z: F41 inne zaburzenia lękowe (K 51% i M 34%) i w F43 reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne: odpowiednio: 51% i 20%. Zaś najwyższy wskaźnik osób uznawanych za nadal niezdolnych do pracy wystąpił u cierpiących na: inne zaburzenia psychiczne spowodowane uszkodzeniem lub dysfunkcją mózgu i chorobą Orzecznictwo Lekarskie 2009, 6(2): somatyczną (F06) i inne zaburzenia psychiczne takie jak: psychozy, zaburzenia schizoafektywne, uzależnienia, organiczne zaburzenia psychotyczne, zaburzenia depresyjne nawracające i inne. Efekt terapeutyczny zależny jest więc od rodzaju jednostek chorobowych występujących u rehabilitowanych; tym samym publikacja ta jest istotną wskazówką dla orzekających o potrzebie skierowania na rehabilitację leczniczą do naszego Ośrodka Instytutu Zdrowego Człowieka w Wysowej. 2. Jest on także zależny od postaw rehabilitowanych. Z prezentowanych badań wynika, że największy odsetek rozpoczynających rehabilitację prezentował postawę lękowo-unikającą (42%) i w tej grupie w ocenie leczonych uzyskano najwyższy efekt terapii w postaci komfortu psychicznego. Zaś w najmniej licznej grupie (19%) z postawę aktywną najlepsze efekty uzyskano w realizacji celów: wzrostu oceny własnej wartości, wzrost motywacji wewnętrznej i wglądu w istotę swojej choroby oraz ustalenia kierunku rozwoju osobistego. U 6% leczonych nie udało się skonkretyzować rodzaju postaw. 3. Jakość przekazanej informacji poprzedzającej skierowanie na pobyt w placówkach rehabilitacji leczniczej Instytutu Zdrowia Człowieka w ramach prewencji ZUS ma istotne znaczenie w kształtowaniu się postaw i oczekiwań pacjentów przyjeżdżających do jego ośrodków. 4. Podjęcie szeroko rozumianej edukacji zarówno osób kierujących na leczenie rehabilitacyjne jak i samych skierowanych, może istotnie przyczynić się do zwiększenia liczby pacjentów, którzy osiągną pozytywne efekty terapeutyczne w wyniku odbytej rehabilitacji psychospołecznej. Piśmiennictwo 1. Bilikiewicz A (red.). Psychiatria. Wyd Med Urban & Partner, Wrocław Bilikiewicz T. Psychiatria kliniczna. PZWL, Warszawa Sejmple D, Smyth R i wsp. Oksfordzki podręcznik psychiatrii. Grzywa A (red. naukowa wydania polskiego). Lublin Leczenie zaburzeń psychicznych. Rzewuska M (red.). PZWL, Warszawa Chapman AH. Leczenie zaburzeń emocjonalnych. PZWL, Warszawa Dolińska-Zygmunt G. Podstawy psychologii zdrowia. Wyd Uniw Wrocław, Wrocław Le Doux JE. Mózg emocjonalny. Med Rodz, Poznań Luban-Plozza B, Pöldinger W, Kröger F, Wasilewski B. Zaburzenia psychosomatyczne w praktyce lekarskiej. PZWL, Warszawa Pużyński S. Leksykon psychiatrii. PZWL, Warszawa Carson RC i wsp. Psychologia zaburzeń. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk Cierpiałkowska L, Sęk H. Psychologia kliniczna i psychologia zdrowia wybrane zagadnienia. Wyd Fundacji Humaniora, Poznań Hebanowski N, Kliszcz J, Trzeciak B. Poradnik komunikowania się lekarza z pacjentem. PZWL, Warszawa 1999.

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia29 kwietnia 2011 r. Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE Katowice 2007 Śl.C.Z.P Dział Chorobowości Hospitalizowanej 23 luty Ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI. Świadczenia szpitalne

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI. Świadczenia szpitalne Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 14/2012 Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu I nforma cje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

Bardziej szczegółowo

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna.

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna. Kontakt: Punkt Pielęgniarski: (087) 562 64 83, Sekretariat: (087) 562 64 79 Kliknij po więcej informacji Regulamin Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego Psychiatrycznego w Specjalistycznym Psychiatrycznym

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna Załącznik nr 6 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego) oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia..(poz. ) WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 1 Lp. Nazwa

Bardziej szczegółowo

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób Dziennik Ustaw 22 Poz. 1386 Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki

Bardziej szczegółowo

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99);

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99); Dziennik Ustaw 51 Poz. 1386 Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

Bardziej szczegółowo

Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności

Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności Vademecum dla osób niepełnosprawnych - przewodnik zawodowy Część I. Podstawowe pojęcia Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności 1 SPIS TREŚCI: Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie

Bardziej szczegółowo

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu Informacje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Obowiązkowy Wydział Nauk o Zdrowiu Położnictwo

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY Tematy szkolenia PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI Wykład 2 godz. - Podejście do rozwoju psychicznego w kontekście

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii.

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Nazwa modułu / przedmiotu (przedmiot lub grupa przedmiotów) Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39 Wioleta Kitowska Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10 zaburzenia psychiczne organiczne, włącznie z zespołami objawowymi Zespół czołowy F00-F09 zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane używaniem

Bardziej szczegółowo

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI PACJENT NA RYNKU PRACY 43 lata, stan wolny, wykształcenie średnie Pierwsze objawy w wieku 29 lat. Średnio 1 rok mija od momentu pierwszych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria w pytaniach i odpowiedziach. 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychologia lekarska 2. NAZWA JEDNOSTKI

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Mikołaj Majkowicz Zakład Psychologii Klinicznej Katedry Chorób Psychicznych AMG Zaburzenia występujące pod postacią somatyczną Główną cechą zaburzeń pod postacią

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. Załącznik nr 4 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń Załącznik nr 2 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia gwarantowanego i, Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW YJNEJ 1 2 świadczenia w oddziale psychiatrycznym świadczenia w oddziale psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży 4700 4701 4703 4705 oddział psychiatryczny oddział psychiatryczny dla dzieci, oddział psychiatryczny

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Fizjoterapia kliniczna w psychiatrii

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Fizjoterapia kliniczna w psychiatrii SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Fizjoterapia kliniczna w psychiatrii Kod przedmiotu/ modułu* Wydział

Bardziej szczegółowo

Dr A. Wołpiuk- Ochocińska. Dr A. Wołpiuk- Ochocińska

Dr A. Wołpiuk- Ochocińska. Dr A. Wołpiuk- Ochocińska (1) Nazwa przedmiotu Psychologia stosowana (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - () Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

pujących w środowisku pracy na orzekanie o związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki

pujących w środowisku pracy na orzekanie o związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki Wpływ stresorów w występuj pujących w środowisku pracy na orzekanie o długotrwałej niezdolności do pracy związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki 1 Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu

Bardziej szczegółowo

Dr Sztembis. Dr Sztembis. Rok akademicki 2015/2016. (1) Nazwa przedmiotu Psychologia kliniczna (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

Dr Sztembis. Dr Sztembis. Rok akademicki 2015/2016. (1) Nazwa przedmiotu Psychologia kliniczna (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (1) Nazwa przedmiotu Psychologia kliniczna (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Rok akademicki 2015/2016 Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy klinicznej w psychiatrii

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2013/2014 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Nazwa przedmiotu PSYCHIATRIA Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka realizująca Instytut Nauk

Bardziej szczegółowo

Książkę dedykuję mojemu Ojcu i Przyjacielowi psychologowi Jerzemu Imielskiemu

Książkę dedykuję mojemu Ojcu i Przyjacielowi psychologowi Jerzemu Imielskiemu Książkę dedykuję mojemu Ojcu i Przyjacielowi psychologowi Jerzemu Imielskiemu Redakcja i korekta: Magdalena Ziarkiewicz Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2010 Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2010/2011 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej

Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej Małgorzata Dąbrowska-Kaczorek Lekarz specjalizujący się w psychiatrii i psychoterapii pozn-behehawioralnej Centrum Diagnozy i Terapii ADHD Zaburzenia psychiczne

Bardziej szczegółowo

Termin przekazania: zgodnie z PBSSP 2016 r. Nazwa i adres przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego. leczniczego. leczniczego

Termin przekazania: zgodnie z PBSSP 2016 r. Nazwa i adres przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego. leczniczego. leczniczego MINISTERSTWO SPRAW WEWNĘTRZNYCH DEPARTAMENT ZDROWIA MSW-36 Sprawozdanie z działalności jednostki lecznictwa ambulatoryjnego dla osób z zaburzeniami psychicznymi, osób uzależnionych od alkoholu oraz innych

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży: pojedynczy epizod dużej depresji nawracająca duża depresja dystymia mania lub submania stan mieszany zaburzenia afektywne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychologia lekarska 2. NAZWA JEDNOSTKI

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychiatrii

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychiatrii Załącznik Nr do Uchwały Nr 14/2012 S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod KPP modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu Podstawy psychiatrii Obowiązkowy Wydział Nauk

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne S YL AB US MODUŁ U ( PRZDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod PDPK modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Psychodietetyka z elementami

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 7 Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data...

pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data... pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data... Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej osobie wymagającej

Bardziej szczegółowo

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Bardziej szczegółowo

Narzędzie pracy socjalnej nr 14 Wywiad z osobą długotrwale chorą 1 Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzie pracy socjalnej nr 14 Wywiad z osobą długotrwale chorą 1 Przeznaczenie narzędzia: Narzędzie pracy socjalnej nr 14 Wywiad z osobą długotrwale chorą 1 Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. P. Pawłowski (wykład) dr n. med. Z. Foryś (wykład) dr n. med. Z. Foryś (zajęcia praktyczne)

prof. dr hab. P. Pawłowski (wykład) dr n. med. Z. Foryś (wykład) dr n. med. Z. Foryś (zajęcia praktyczne) 1. Nazwa jednostki Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych 2. Kierunek Pielęgniarstwo Kod przedmiotu 3. Imię i nazwisko osoby /osób prowadzącej moduł 4. Nazwa modułu: 5. Poziom kształcenia 6. Forma studiów Psychiatria

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Medyczna, Wydział Ogólnomedyczny Fizjoterapia Drugi Praktyczny. mgr M. Tomaszewska

Wyższa Szkoła Medyczna, Wydział Ogólnomedyczny Fizjoterapia Drugi Praktyczny. mgr M. Tomaszewska Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko) 1.2.Data urodzenia:.. 1.4 Adres ( kod pocztowy, miejscowość, ulica, nr domu, nr mieszkania ) 1.5 KONTAKTOWY NR TELEFONU.

(imię i nazwisko) 1.2.Data urodzenia:.. 1.4 Adres ( kod pocztowy, miejscowość, ulica, nr domu, nr mieszkania ) 1.5 KONTAKTOWY NR TELEFONU. .. (miejscowość, data).. (Pieczątka zakładu kierującego) WNIOSEK O PRZYJECIE DO ODDZIAŁU REHABILITACJI OGÓLNOUSTROJOWEJ CENTRUM POMOCOWEGO CARITAS im. Św. Ojca Pio ul. Jęczmienna 8, 81-089 Gdynia tel.

Bardziej szczegółowo

Udzielający świadczeń ogółem (w osobach, stan w dniu 31.12.) 1) ogółem (w osobach)

Udzielający świadczeń ogółem (w osobach, stan w dniu 31.12.) 1) ogółem (w osobach) Nazwa i adres samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej MSW Numer identyfikacyjny REGON MINISTERSTWO SPRAW WEWNĘTRZNYCH DEPARTAMENT ZDROWIA, 02-507 Warszawa, ul. Wołoska 137 MSW-36 Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 010/011 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 w Bydgoszczy Katedra i Klinika Psychiatrii

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

W szpitalach psychiatrycznych organizuje się całodobowe oddziały wyspecjalizowane, takie jak oddziały:

W szpitalach psychiatrycznych organizuje się całodobowe oddziały wyspecjalizowane, takie jak oddziały: Oddzialy psychiatryczne szpitalne - Opieka całodobowa Opieka całodobowa Psychiatryczne oddziały szpitalne Psychiatryczne leczenie szpitalne powinno być stosowane tylko w przypadkach ciężkich zaburzeń psychicznych

Bardziej szczegółowo

B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności

B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności Vademecum dla osób niepełnosprawnych - przewodnik zawodowy Część I. Podstawowe pojęcia B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności 1 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 Orzekanie o niepełnosprawności...

Bardziej szczegółowo

Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Europejski System Transferu Punktów Karta opisu przedmiotu Nazwa przedmiotu: Kierunek: Specjalność:- Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Pielęgniarstwo Wymiar godzin: 195godzin Wykłady: 45godzin,

Bardziej szczegółowo

Ocena funkcjonalnej sprawności organizmu, a rzeczywistość dokumentacji medycznej w systemie ochrony zdrowia.

Ocena funkcjonalnej sprawności organizmu, a rzeczywistość dokumentacji medycznej w systemie ochrony zdrowia. Ocena funkcjonalnej sprawności organizmu, a rzeczywistość dokumentacji medycznej w systemie ochrony zdrowia. Małgorzata Lipowska Warszawa, 22 października 2013r. ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 2 Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczenia

Bardziej szczegółowo

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2013 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 12.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 12. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Instytut Kultury Fizycznej Karta przedmiotu obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 01/01 Kierunek studiów: Fizjoterapia Profil:

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Zdrowia Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Kod kierunku: 12. Specjalność: pielęgniarstwo 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

Wykaz świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz warunków ich realizacji

Wykaz świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz warunków ich realizacji Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia (poz. ) Wykaz świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz warunków ich realizacji L.p. Nazwa świadczenia gwarantowanego

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE WNIOSKU* (wypełnia osoba ubiegająca się o umieszczenie lub jej przedstawiciel ustawowy)

UZASADNIENIE WNIOSKU* (wypełnia osoba ubiegająca się o umieszczenie lub jej przedstawiciel ustawowy) Miejscowość,... data... W N I O S E K osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej Imię i nazwisko... Data i miejsce urodzenia... Adres zamieszkania... Nr PESEL... Na podstawie art. 54

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. www.polkard.org 2 http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/wroc/assets_08_03_16.pdf

Załącznik nr 1. www.polkard.org 2 http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/wroc/assets_08_03_16.pdf Załącznik nr 1 Opis programu zdrowotnego pn. Rozszerzenie dostępu do rehabilitacji kardiologicznej w ramach wtórnej prewencji chorób sercowo-naczyniowych 1. Opis problemu zdrowotnego Pomimo zaznaczającego

Bardziej szczegółowo

Psychiatria z uwzględnieniem problemów ludzi starszych Pielęgniarstwo

Psychiatria z uwzględnieniem problemów ludzi starszych Pielęgniarstwo Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Instytut Pielęgniarstwa Nazwa modułu (przedmiotu) Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Forma studiów Semestr studiów Tryb zaliczenia przedmiotu Formy

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Załącznik nr 3 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

Reumatoidalne zapalenie stawów WYDATKI NA LECZENIE RZS W POLSCE

Reumatoidalne zapalenie stawów WYDATKI NA LECZENIE RZS W POLSCE Reumatoidalne zapalenie stawów WYDATKI NA LECZENIE RZS W POLSCE październik 2015 Absencje chorobowe z powodu RZS RZS istotnie upośledza zdolność chorych do pracy i dlatego stanowi duże obciążenie dla gospodarki

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek. Mgr Ewa Wyrzykowska

OPIS PRZEDMIOTU. Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek. Mgr Ewa Wyrzykowska OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Psychologia kliniczna dorosłego Wydział Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut/Katedra Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek psychologia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2012/2013 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2012/2013 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2012/2013 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychologiczne aspekty opieki nad dzieckiem z chorobą nowotworową

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Instytut Zdrowia Karta przedmiotu obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

Porównanie jakości życia u chorych z zespołami depresyjnymi i białaczkami

Porównanie jakości życia u chorych z zespołami depresyjnymi i białaczkami Piotr Magiera, Miko/aj Majkowicz, Iwona Trzebiatowska, Krystyna de Walden-Ga/uszko Porównanie jakości życia u chorych z zespołami depresyjnymi i białaczkami Katedra i I Klinika Chorób Psychicznych AM w

Bardziej szczegółowo

Spis treści. I. Podstawy psychiatrii

Spis treści. I. Podstawy psychiatrii Spis treści I. Podstawy psychiatrii 1. Zdrowie psychiczne podstawowe zagadnienia Monika Talarowska, Piotr Gałecki....................................................... 3 1.1. Wprowadzenie..............................................

Bardziej szczegółowo

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych dr Natalia Chojnacka Lucyna Maculewicz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2005 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2005 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2005 ROKU Warszawa 2006 Opracowali: Akceptowała: Małgorzata Łabęcka Andrzej Kania

Bardziej szczegółowo

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka D. Ryglewicz, M. Barcikowska, A. Friedman, A. Szczudlik, G.Opala Zasadnicze elementy systemu kompleksowej

Bardziej szczegółowo

leczenia środowiskowego/ domowego Przekazać do dnia 2015.02.15 Za pomocą portalu http://csioz.gov.pl (z danymi za rok 2014)

leczenia środowiskowego/ domowego Przekazać do dnia 2015.02.15 Za pomocą portalu http://csioz.gov.pl (z danymi za rok 2014) MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA Nazwa i adres podmiotu wykonującego działalność leczniczą. MZ-19 Sprawozdanie z działalności zespołu/oddziału Numer księgi rejestrowej

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA

PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Język wykładowy Rodzaj modułu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny) Poziom

Bardziej szczegółowo

Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy w 2013 r.

Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy w 2013 r. ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy w 2013 r. Warszawa 2015 Opracowanie: Ewa

Bardziej szczegółowo

Pomiar świadczeń zdrowotnych w Psychiatrycznym Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym.

Pomiar świadczeń zdrowotnych w Psychiatrycznym Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym. mgr ElŜbieta Trutkowska mgr Marek Moszczak Pomiar świadczeń zdrowotnych w Psychiatrycznym Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym. Metoda pomiaru, wyniki badań. Konferencja Jakość 2010 Warszawa, dnia 7.10.2010r.

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 12.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 12. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Instytut Kultury Fizycznej Karta przedmiotu obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 01/01 Kierunek studiów: Fizjoterapia Profil:

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo Praktyczny Studia pierwszego stopnia

Pielęgniarstwo Praktyczny Studia pierwszego stopnia KARTA PRZEDMIOTU CECHA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIOCIE Jednostka realizująca Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek Profil kształcenia Poziom realizacji przedmiotu Forma kształcenia Tytuł zawodowy

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Pielęgniarstwo specjalistyczne - Psychiatria

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4.

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4. PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4. ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Pan Ryszard Makuch Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Radomiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

Pan Ryszard Makuch Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Radomiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE LWA-4101-09-05/2012 P/12/105 Warszawa, 14 sierpnia 2012 r. Pan Ryszard Makuch Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Radomiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna

Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna Anna Skuzińska Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Elblągu Plan wystąpienia Charakterystyka psychologiczna sytuacji bez

Bardziej szczegółowo

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Społeczne aspekty chorób rzadkich Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Narodowe Plany w EU - zabezpieczenie społeczne Koordynacja pomiędzy sektorem ochrony zdrowia i zabezpieczenia społecznego.

Bardziej szczegółowo

MZ-15. Przekazać do dnia 2016.02.29 Za pomocą portalu http://csioz.gov.pl (z danymi za rok 2015)

MZ-15. Przekazać do dnia 2016.02.29 Za pomocą portalu http://csioz.gov.pl (z danymi za rok 2015) MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA Nazwa i adres podmiotu wykonującego działalność leczniczą. MZ-15 Numer księgi rejestrowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą.

Bardziej szczegółowo

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10 TABELA ODNIESIENIA EFEKTÓW KIERUNKOWYCH DO EFEKTÓW OBSZAROWYCH KIERUNEK FIZJOTERAPIA POZIOM KSZTAŁCENIA - studia i stopnia PROFIL KSZTAŁCENIA - praktyczny OBSZAR KSZTAŁCENIA - obszar nauk medycznych, nauk

Bardziej szczegółowo

1. Narodowy Fundusz Zdrowia 2. Inne (jakie?)

1. Narodowy Fundusz Zdrowia 2. Inne (jakie?) MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA Nazwa i adres podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Numer księgi rejestrowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą. MZ-15

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2009 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2009 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2009 ROKU Warszawa 2010 Opracowali: Andrzej Kania Małgorzata Łabęcka Akceptowała:

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005 Zakład Chorób Układu Nerwowego Wydział Zdrowia Publicznego AM we Wrocławiu, Kierownik Zakładu prof. dr

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : ZNACZENIE RELACJI LEKARZ PACJENT W PROCESIE ZMAGANIA SIĘ Z CHOROBĄ

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok III semestr V PIELĘGNIARSTWO GERIATRYCZNE (80 godzin) (Oddział geriatrii) 1. Zasady i specyfika komunikowania się z osobą

Bardziej szczegółowo

Instytut Psychologii Uniwersytet Wrocławski

Instytut Psychologii Uniwersytet Wrocławski Instytut Psychologii Uniwersytet Wrocławski ROK AKADEMICKI 2010/2011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kod 2.4 /7 Nazwa PSYCHOPATOLOGIA CZ. I (APEKTY MEDYCZNE) Status Autor programu Rok Przedmiot kierunkowy

Bardziej szczegółowo

Psychoterapia poznawczobehawioralna. chorobami somatycznymi. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Psychoterapia poznawczobehawioralna. chorobami somatycznymi. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Psychoterapia poznawczobehawioralna pacjentów z chorobami somatycznymi Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Chory somatycznie i jego sytuacja Poczucie zagrożenia Utrata kontroli Wyłączenie z ról społecznych

Bardziej szczegółowo