Uprawnienia pracowników zwiazane z rodzicielstwem po nowelizacji przepisów w 2013 roku

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Uprawnienia pracowników zwiazane z rodzicielstwem po nowelizacji przepisów w 2013 roku"

Transkrypt

1 .-- Autor opracowania: Krzysztof STRADOMSKI Uprawnienia pracowników zwiazane z rodzicielstwem po nowelizacji przepisów w 2013 roku J Wstep Przepisy gwarantujace pracownikom ochron~ i nadajace pewne przywileje zwiazane z rodzicielstwem maja ugruntowana, wieloletnia tradycje w wi~kszosci ustawodawstw swiatowych. W przypadku Polski ochrona pracownic wychowujacych dzieci ma swój legislacyjny rodowód w ustawie z 2 lipca 1924 roku w przedmiocie pracy mlodocianych i kobiet (Dz. U. Nr 65, poz. 636, ze zm.). Obecnie obowiazujace przepisy chroniace rodzicielstwo maja umocowanie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 24, 32 i 33). Same nom1y prawne znajduja sie w Dziale VIII Kodeksu pracy noszacym tytul "Uprawnienia pracowników zwiazane z rodzicielstwem" oraz w ustawie z 25 czerwca 1999 roku o swiadczeniach pieni~znych z ubezpieczenia spolecznego w razie choroby i macierzynstwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512, ze zm.). Nie sposób jednak nie dostrzec, ze w omawianym zakresie ustawodawstwo krajowe w duzej mierze czerpie z licznych konwencji Mi~dzynarodowej Organizacji Pracy (nr 4, 41, 89, 103, 171) oraz prawodawstwa europejskiego, na które sklada si~: - Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej, - Uklad z Maastricht, - Wspólnotowa Karta Praw Socjalnych Pracowników oraz - dyrektywy 75/117, 79/7, 89/613 i 92/85 odnoszace si~ do ochrony macierzynstwa oraz ustanawiajace zasad~ równego traktowania kobiet i m~zczyzn w zakresie wynagrodzenia za prac~ i zabezpieczenia spolecznego. W slad za tendencjami europejskimi równiez w Polsce obserwujemy podobne zmiany, nie tylko w stosunku do rodzicielstwa. Polega to m.in. na zrównywaniu praw obojga pracujacych rodziców, czemu wyraz daje chocby przywolany tytul dzialu Kodeksu pracy (w poprzednim brzmieniu: "Ochrona pracy kobie!"), a takze na zwi~kszaniu zakresu uprawnien zwiazanych z rodzicielstwem (wprowadzenie urlopu rodzicielskiego). Majac na wzg]~dzie gl~boka zmian~ przepisów w zakresie uprawnien zwiazanych z rodzicielstwem, wprowadzona ustawa z 28 maja 2013 roku o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 675), celowe jest omówienie, jakim zespolem uprawnien dysponuja zarobkujacy rodzice w ramach wiazacego ich stosunku pracy. Uprawnienia wszystkich pracowników zwiazane z rodzicielstwem maja 311

2 swoje zródlo w przepisach Kodeksu pracy. Szczególne regulacje, wskazujace na uprawnienia nauczycieli w tym zakresie, znajduja sie w Karcie Nauczyciela i zostaly w odpowiednich miejscach tej publikacji wskazane i omówione. Opracowanie niniejsze nie odwoluje sie do poprzednio obowiazujacych zapisów. sprzed nowelizacji w roku 2013, ale omawia stan prawny na dzien 23 sierpnia 2013 roku. Uprawnienia pracownicze Zakaz wykonywania niektórych prac Kobiet nie wolno zatrudniac przy pracach szczególnie uciazliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Wykaz prac, których nie wolno wykonywac kobietom, w tym kobietom w ciazy i karmiacym piersia, okreslony zostal w zalaczniku do Rozporzadzenia Rady Ministrów z 10 wrzesnia 1996 roku w sprawie wykazu prac szczególnie uciazliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz. U. Nr 114, poz. 545, ze zm.). Wsród prac zabronionych kobietom w ciazy i karmiacym piersia sa: I) wszystkie prace, przy których najwyzsze wartosci obciazenia praca fizyczna, mierzone wydatkiem energetycznym netto na wykonanie pracy, przekraczaja 2900 kj na zmiane robocza, 2) prace w pozycji wymuszonej, 3) prace w pozycji stojacej lacznie ponad 3 godziny w czasie zmiany roboczej, 4) prace w srodowisku, w którym wystepuja nagle zmiany temperatury powietrza w zakresie przekraczajacym 15"C. 5) prace stwarzajace ryzyko zakazenia: wirusem zapalenia watroby typu B, wirusem ospy wietrznej i pólpasca, wirusem rózyczki, wirusem HIV, wirusem cytomega Iii, paleczka listeriozy, toksoplazmoza, 6) prace przy obsludze zwierzat dotknietych chorobami zakaznymi i inwazyjnymi, 7) prace w narazeniu na dzialanie rozpuszczalników organicznych, jezeli ich stezenia w srodowisku pracy przekraczaja wartosci 1/3 najwyzszych dopuszczalnych stezen. Pracodawca zatrudniajacy pracownice w ciazy lub kanniaca dziecko piersia przy pracy wymienionej w przepisach wydanych na podstawie art. 176 kp, wzbronionej takiej pracownicy bez wzgledu na stopien narazenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne,jest obowiazany przeniesc pracownice do innej pracy, a jezeli jest to niemozliwe, zwolnic ja na czas niezbedny z obowiazku swiadczenia pracy (art. 179 l kp). Pracodawca zatrudniajacy pracownice w ciazy lub karmiaca dziecko piersia przy pozostalych pracach wymienionych w przepisach wydanych na podstawie art. 176 kp jest obowiazany dostosowac warunki pracy do wymagan okreslonych w tych przepisach lub tak ograniczyc czas pracy, aby wyeliminowac zagrozenia dla zdrowia lub bezpieczenstwa pracownicy. Jezeli dostosowanie warunków pracy na dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemozliwe lub niecelowe, pracodawca jest obowiazany przeniesc pracownice do innej pracy, a w razie braku takiej mozliwosci zwolnic pracownice na czas niezbedny z obowiazku swiadczenia pracy (art kp). Przepis ten stosuje sie odpowiednio do pracodawcy w przypadku, gdy przeciwwskazania zdro- 312 wotne do wykonywania dotychczasowej pracy przcz pracownice w ciazy lub kanniaca dziecko piersia wynikaja z orzeczenia lekarskiego (art kp). powolane przepisy wskazuja, jakie kroki winien podjac pracodawca w przypadku, gdy zakaz zatrudniania przy pracach wzbronionych kobietom stanie sie aktualny w trakcie trwania stosunku pracy z powodu ciazy lub karmienia dziecka piersia Dzialania te sa odmienne w zaleznosci od charakteru czynników szkodliwych wystepujacych w danym rodzaju pracy wzbronionej. Do pierwszej kategorii zalicza sie prace szkodliwe "bez wzgledu na stopie!'1narazenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne" ( l), a wiec takie, w których czynnik szkodliwy ma charakter niemierzalny, wystepuje badz nie wystepuje, np. prace w wymuszonej pozycji ciala, prace w wykopach oraz w zbiornikach otwartych..i Do drugiej kategorii prac szkodliwych zalicza sie natomiast "pozostale prace" z wykazu, a wiec takie, w których czynnik szkodliwy podlega stopniowaniu, i dopiero po przekroczeniu okreslonej, granicznej wartosci, praca jest niedozwolona, np. praca powyzej 4 godzin przy obsludze monitora ekranowego, praca w pozycji stojacej powyzej 3 godzin w czasie zmiany roboczej, stale, reczne przenoszenie i podnoszenie ciezarów o masie przekraczajacej 3 kg. Regulacje te dotycza wszystkich pracowników niezaleznie od charakteru dzialalnosci pracodawcy. Moze oczywiscie zdarzyc sie sytuacja, ze na niektórych stanowiskach pracy owe zagrozenia w ogóle nie wystepuja, a gdzie indziej sa szczególnie czeste. Odnoszac powolane wyzej przepisy do placówek oswiatowych, mozna stwierdzic przykladowo, ze jezeli nauczycielka, która jest w ciazy, wykonuje prace (okresowo) na powietrzu, gdzie narazona jest na zmiany temperatur o amplitudzie przekraczajacej 15 stopni, musi byc od tej pracy odsunieta. To samo dotyczy wykonywania obowiazków w pozycji stojacej przez ponad 3 godziny (chodzi na przyklad o prowadzenie imprezy dla uczniów, wycieczki pieszej). W przypadku wystapienia kategorii pierwszej (czynnik szkodliwy niemierzalny) pracodawca ma obowiazek przeniesienia pracownicy do innej dozwolonej pracy, co w wiekszosci przypadków oznacza koniecznosc zmiany rodzaju pracy, a jesli nie jest to mozliwe, pracodawca powinien zwolnic pracownice od obowiazku swiadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (art. 179 I kp). W przypadku kategorii drugiej (czynnik szkodliwy mierzalny) pracodawca musi dostosowac warunki pracy do wymagan okreslonych w wykazie prac wzbronionych kobietom albo tak ograniczyc czas pracy, aby wyeliminowac zagrozenia dla zdrowia lub bezpieczenstwa pracownicy. Istota jest wiec nie zmiana rodzaju czy stanowiska pracy, ale zmniejszenie narazenia na czynnik szkodliwy. W przypadku, gdy dostosowanie warunków pracy na dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemozliwe lub niecelowe, pracodawca jest obowiazany przeniesc pracownice do innej pracy, a w razie braku takiej mozliwosci zwolnic pracownice na czas niezbedny z obowiazku swiadczenia pracy (art kp). Niezaleznie od powyzszego moze wystapic sytuacja, gdy konkretne warunki pracy pracownicy, mimo ze nie zostaly ujete w przepisach - wykazie stanowiacym zalacznik do rozporzadzenia, moga wywolac negatywne skutki dla zdrowia matki lub dziecka. 313

3 Jesli pracownica w ciazy lub kanniaca dziecko piersia przedlozy pracodawcy zaswiadczenie lekarskie stwierdzajace indywidualne przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy, pracodawca ma identyczne obowiazki jak w przypadku wystapienia pracy szkodliwej dla zdrowia kobiet zaliczanej do opisanej powyzej kategorii drugiej (czynnik szkodliwy mierzalny). Pracodawca powinien zatem wyeliminowac okreslony w zaswiadczeniu lekarskim czynnik powodujacy przeciwwskazania zdrowotne, a jezeli bedzie to niemozliwe lub niccelowe, to obowiazany jest przeniesc pracownice do innej pracy, a w razie braku takiej mozliwosci - zwolnic pracownice na czas niezbedny z obowiazku swiadczenia cy (art kp). Zaswiadczenie potwierdzajace przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownice w ciazy lub kanniaca dziecko piersia wydaje lekarz sprawujacy opieke profilaktyczna nad pracownica, na wniosek pracownicy, pracodawcy albo z wlasnej inicjatywy, stosownie do tresci l i 2 Rozporzadzenia Ministra Zdrowia z 3 marca 2006 r. w sprawie sposobu i trybu wydawania zaswiadczenia lekarskiego stwierdzajacego przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej poz. 292). pracy przez pracownice w ciazy lub karmiaca dziecko piersia (Dz. U. Nr 42, W opisanych sytuacjach powstaje problem, jaka fonne prawna bedzie mialo dzialanie pracodawcy zmierzajace do zmiany warunków pracy pracownicy w ciazy lub kanniacej piersia Na pierwszy rzut oka mogloby sie zdawac, ze pracodawca bedzie zobligowany stosowac wypowiedzenie zmieniajace umowne warunki pracy (art. 42 I kp). Zwazywszy jednak, ze w przypadku wystapienia czynników szkodliwych, o których mowa wart. 179 kp, pracodawca nie ma zadnej dowolnosci w zakresie decyzji o zaprzestaniu wykonywania przez pracownice dotychczasowej pracy, nalezy przyjac, ze zobowiazanie takie moze przybrac forme polecenia sluzbowego, któremu nalezy sie podporzadkowac, majac na wzgledzie tresc art. 100 I kp. W momencie, kiedy szkodliwe dla pracownicy lub dziecka czynniki ustana, oczywiste wydaje sie, ze konczy sie równiez potrzeba i mozliwosc wykonywania pracy na zmienionym stanowisku czy zwolnienia z obowiazku swiadczenia pracy. W razie gdy zmiana warunków pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku pracy, skrócenie czasu pracy lub przeniesienie pracownicy do innej pracy powoduje obnizenie wynagrodzenia, pracownicy przysluguje dodatek wyrównawczy. Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia przyslugujacy pracownicy w ciazy lub kanniacej dziecko piersia stanowi róznice miedzy wynagrodzeniem z okresu poprzedzajacego przeniesienie a wynagrodzeniem po przeniesieniu do innej pracy. Wynagrodzenie do celów okreslenia dodatku wyrównawczego oblicza sie wedlug zasad obowiazujacych przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop zgodnie z 7 Rozporzadzenia Ministra Pracy i Polityki Spolecznej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie nicwykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiacego podstawe obliczania odszkodowan, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych naleznosci przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. Nr 62, poz. 289, ze zm.). 314 pra Warto zwrócic uwage, ze dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia wedlug skladników wynagrodzenia okreslonych w stawkach miesiecznych w stalej wysokosci zmniejsza sie za kazdy dzien pracy, za który pracownikowi po powierzeniu innej pracy nie przysluguje wynagrodzenie za prace,. Mamy tu na mysli zwlaszcza okres pobierania zasilku chorobowego (por. wyrok Sadu Najwyzszego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczen Spolecznych z 6 stycznia 1995 r., I PRN 118/94). Inne zakazy dotyczace wykonywania pracy Przepisy Kodeksu pracy wprowadzaja cztery rodzaje zakazów dotyczacych pracownic w ciazy (art. 178 I kp) i pracowników (niezaleznie od plci) opiekujacych sie dzieckiem do ukonczenia przez nic 4 roku zycia (art kp). Takich osób nic nalezy miano-.i wicie kierowac do: l) pracy w godzinach nadliczbowych, 2) pracy w porze nocnej, 3) wykonywania obowiazków poza stalym miejscem pracy (delegacja sluzbowa), 4) pracy w systemie przerywanego czasu pracy. Praca w godzinach nadliczbowych to praca wykonywana ponad obowiazujace pracownika nom1yczasu pracy, a takze praca wykonywana ponad przedluzony dobowy wymiar czasu pracy, wynikajacy z obowiazujacego pracownika systemu i rozkladu czasu pracy. Dotyczy to tak samo pracowników pedagogicznych (tygodniowy wymiar czasu ich pracy okresla art. 42 ust. l KN na maksymalnie 40 godzin) jak i nic pedagogicznych (art. 129 l kp). Warto przy tym zwrócic uwage, ze niektórzy pracownicy moga pracowac w systemie równowaznego czasu pracy, w którym dopuszczalne jest przedluzenie dobowego wymiaru czasu pracy, nic wiecej jednak niz do 12 godzin w okresie rozliczeniowymnieprzekraczajacym l miesiaca. Przedluzony dobowy wymiar czasu pracy jest równowazony krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy. Tak dluga praca (do 12 godzin) nic jest jednak dopuszczalna dla pracownic w ciazy, niezaleznie od tego czy jest ona nadliczbowa, czy tez zwykla, wynikajaca z utalonego harmonogramu. Jak stanowi art. 148 pkt 2 kp, w systemach i rozkladach czasu pracy przewidujacych wydluzenie wymiaru czasu pracy ponad obowiazujaca nonne dobowa czasu pracy, tj. 8 godzin dziennie (system równowaznego czasu pracy, system pracy w ruchu ciaglym, system skróconego tygodnia pracy oraz system weekendowy), czas pracy pracownicy w ciazy nic moze przekraczac 8 godzin. Pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas nieprzepracowany w zwiazku ze zmniejszeniem z tego powodu wymiaru jej czasu pracy (art. 148 injine kp). Obowiazek ograniczenia czasu pracy pracownicy w ciazy do 8 godzin ma charakter bezwzgledny. Podobnie wyglada kwestia w odniesieniu do pracowników opiekujacych sie dzieckiem do ukonczenia przez nic 4 roku zycia (art. 148 pkt 3 kp). Jednak w tym przypadku zakaz omówiony wyzej ma charakter wzgledny, a wiec za zgoda pracownika mozliwe jest wyznaczanie mu dluzszej pracy niz osmiogodzinnej. 315

4 " Pora nocna obejmuje 8 godzin mi~dzy godzinami 2100 a 700 (art I kp). Rozpocz~cie i zakonczenie pory nocnej u pracodawcy okresla si~ w regulaminie pracy lub ukladzie zbiorowym pracy (art l pkt 4 i art kp). Ustawodawca nie definiuje poj((cia delegacji. Z art. 775 mozna wywnioskowac, ze poj~cie to oznacza wykonywanie na polecenie pracodawcy zadania sluzbowego poza miejscowoscia, w której znajduje si~ siedziba pracodawcy (podróz sluzbowa), lub poza stalym miejscem pracy (oddelegowanie )1. Co do zasady chodzi zatem w przepisie o niemoznosc polecania wykonania zadml pracownikowi poza miejscowoscia, w której znajduje si~ siedziba zakladu pracy. Istnieje jednak poglad2, ze za delegowanie moze zostac równiez uznane polecenie wykonywania pracy w tej samej miejscowosci, ale w innej jednostce pracodawcy. Motywowane jest to faktem, ze w duzych miastach zdarza sie, ze dojazd do innej jednostki pracodawcy w obr~bie tej samej miejscowosci moze byc dla pracownika bardziej uciazliwy niz dojazd do innej miejscowosci3. Przerywany czas pracy polega na tym, ze praca odbywa si~ wedlug z góry ustalonego rozkladu przewidujacego nie wi~cej niz jedna przerw~ w pracy w ciagu doby, trwajaca nie dluzej niz 5 godzin. Przerwy nie wlicza si~ do czasu pracy, jednakze za czas tej przerwy pracownikowi przysluguje prawo do wy- nagrodzenia w wysokosci polowy wynagrodzenia naleznego za czas przestoju. Omawiane zakazy maja dwojakiego rodzaju charakter prawny. Zakaz zatrudniania pracownic w ciazy w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej ma charakter bezwzglednie obowiazujacy, innymi slowy niedopuszczalne jest kierowanie do takich prac. nawet na wniosek lub za zgoda pracownicy. Jesli chodzi zas o zakaz zatrudniania pracownicy w ciazy w systemie przerywanego czasu pracy oraz w delegacji poza stalym miejscem pracy, ma on charakter wzgledny, a wi~c skierowanie do takiej pracy jest mozliwe za uprzednia zgoda pracow Illcy. Za uprzednia zgoda pracownika opiekujacego sie malym dzieckiem mozliwe jest natomiast skierowanie go do pracy nadliczbowej, w porze nocnej, w systemie przerywanego czasu pracy oraz w delegacje poza stale miejsce pracy. Przepisy prawa pracy nie wskazuja formy, w jakiej zgoda pracownika lub pracownicy powinna byc wyrazona. Oczywiscie, aby rozwiac watpliwosci, najlepiej, aby miala forme pisemna. Pracodawca powinien uzyskac zgod~ pracownika za kazdym razem, gdy sklada propozycj~ delegowania. Ponadto zgoda na zatrudnienie w systemie przerywanego czasu pracy ma charakter jednorazowego oswiadczenia, które jednak wywiera skutek na przyszlosc w zakresie obejmujacego pracownika porzadku pracy podejmowanej w pewnym okresie. Stad podkreslenia wymaga, ze pracownik moze jednak odwolac swoja zgode, jesli praca w systemie przerywanego czasu pracy okazalaby sie dla niego zbyt uciazliwa. I Zob. S. Sarnol, PodrÓze,-("zbowe krajowe i zagra"iczlle. Komellfllrz, Warszawa-Poznan, Polskie Wydawnictwo Prawnicze [uris, s J. Wratny. Kodeks prac)'. Komellfllrz. Warszawa, CH Beck, 2005, s J K. Walczak, Kodeks prac)'. Komelllarz, Wydanie 10, Legalis. Zgodnie z art kp, jezeli oboje rodzice lub opiekunowie malego dziecka sa zatrudnieni, to z uprawnien rodzicielskich, w tym wynikajacych z art kp, moze korzystac tylko jedno z nich. Oswiadczenie w tym przedmiocie pracownik powinien zlozyc w formie pisemnej. Jest to podyktowane tym, ze oswiadczenie to powinno zostac umieszczone w cz((sci B akt osobowych pracownika, zgodnie z 6 ust. 2 pkt 2 lit. c Rozporzadzenia Ministra Pracy i Polityki Spolecznej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach zwiazanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz. U. Nr 62, poz. 286, ze zm.). Omówione oswiadczenie pracownika jest jego suwerenna decyzja, niepodlegajaca kontroli pracodawcy pod katem celowosci. Oznacza to m.in., ze na mozliwosc korzy- 1tania przez pracownika z opisanych uprawnien nie ma wplywu sytuacja drugiego rodzica (np. fakt, ze jest bezrobotny, prowadzi dzialalnosc gospodarcza albo korzysta z urlopu wychowawczego). Nie ma tez znaczenia fakt, ze dziecko ucz~szcza do zlobka, przedszkola czy jest obj((te inna forma opieki. Zatrudnianie pracownika wbrew zakazom ustanowionym w art. 178 kp stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika zagrozone kara grzywny od 1000 zl do zl (art. 281 pkt 5 kp). Wyrazenie przez pracownika zamiaru skorzystania z uprawnien rodzicielskich czy na przyklad brak zgody na prace w porze nocnej nie moga byc traktowane jako naruszenie obowiazków pracowniczych ani powodowac jakich- kolwiek sankcji w sferze stosunku pracy. Pracodawca zatrudniajacy pracownice w porze nocnej jest obowiazany na okres jej ciazy zmienic rozklad czasu pracy w sposób umozliwiajacy wykonywanie pracy poza pora nocna, a jezeli jest to niemozliwe lub niecelowe, przeniesc pracownice do innej pracy, której wykonywanie nie wymaga pracy w porze nocnej (art. 178' kp). Jesli opisana zmiana spowoduje obnizenie wynagrodzenia pracownicy, przysluguje jej dodatek wyrównawczy (art w zw. z art kp). W opisanej sytuacji nie ma zadnego znaczenia opinia pracodawcy, stwierdzajaca ze w jego zakladzie pracy nie istnieje zagrozenia dla zdrowia matki ani dziecka na danym stanowisku pracy. Nie sposób równiez uzyskac zgody lekarza, iz pracownica w ciazy moze _ z punktu widzenia medycznego - pracowac w porze nocnej. Zakaz ów, jak wspomniano, ma charakter bezwzgl~dny. W razie braku mozliwosci zmiany rozkladu czasu pracy lub przeniesienia do innej pracy pracodawca jest obowiazany zwolnic pracownic~ na czas niezb~dny z obowiazku swiadczenia pracy. W okresie zwolnienia od obowiazku swiadczenia pracy pracownica zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia (art w zw. z art. 178' kp). Po ustaniu przyczyn uzasadniajacych przeniesienie pracownicy do innej pracy, skrócenia jej czasu pracy lub zwolnienia z obowiazku swiadczenia pracy pracodawca jest obowiazany zatrudnic pracownice przy pracy i w wymiarze czasu pracy okreslonych w umowie o prac~ (art w zw. z art kp). 317

5 Urlopy zwiazane z rodzicielstwem W zakresie urlopów pracowniczych zwiazanych z rodzicielstwem w roku 2013 nastapila istotna zmiana przepisów regulujacych uprawnienia pracujacych rodziców. Dokonala sie ona powolanajuz ustawa z 28 maja 2013 roku o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. W obecnym stanie prawnym istnieje kilka urlopów przyslugujacych rodzicom pozostajacym w stosunku pracy - co do zasady nie moga one byc wykorzystywane jednoczesnie (w tym samym czasic), a uprawnieni do nich sa obojc rodzicc dziecka. Wsród urlopów pracowniczych zwiazanych z rodzicielstwem wyrózniamy: l. urlop macierzynski, 2. dodatkowy urlop macierzynski, 3. urlop rodzicielski, 4. urlop na warunkach urlopu macierzynskiego, 5. dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzynskiego, 6. urlop ojcowski, 7. urlop wychowawczy. l. Urlop macierzynski Instytucja urlopu macierzynskiego widnieje w Kodeksie pracy od samego poczatku jego istnienia. Urlop macierzynski to okres zwolnienia od obowiazku swiadczenia pracy, który przysluguje pracownicy w zwiazku z urodzeniem dziecka w czasie pozostawania przez nia w stosunku pracy. Jego cclem jest ochrona zdrowia kobiety w ostatnim okresie ciazy i umozliwienie jej przygotowania sie do porodu oraz regeneracji sil po nim. Urlop tcn ma równiez istotna funkcje w zakresie sprawowanie opieki nad dzieckiem w pierwszych miesiacach jego zycia. Jest to uprawnienie osobiste pracownicy (warto jednak pamietac, ze z czesci urlopu moze skorzystac pracownik - ojciec wychowujacy dziecko), niezbywalne (pracownica nie moze sie go zrzec), które przysluguje z mocy prawa i moze byc wykorzystane wylacznie w naturze. Nabycie prawa do urlopu macierzynskiego nie jest uzaleznione od stazu pracy, wymiaru czasu pracy, rodzaju umowy o prace laczacej strony czy podstawy zatrudnienia. Pracownica ma obowiazek wykorzystac przyslugujacy jej urlop macierzynski i nic moze w tym czasie swiadczyc pracy, a pracodawca nie moze takiej pracownicy dopuszczac do pracy. Dopuszczcnie pracownicy do pracy w trakcie urlopu macierzynskiego stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika zagrozone kara grzywny (por. art. 281 pkt 5 kp). Majac na wzgledzie, ze prawo do urlopu macierzynskiego zwiazane jest z urodzeniem dziecka, nie przysluguje on w przypadku poronienia4 4 Zgodnie z zalacznikiem Nr I do rozporzadzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. Nr 252. poz. 1697, ze zm.) poronieniem okresla sie wydalenie lub wydobycie z ustroju matki plodu, który nie oddycha ani nie wykazuje zadnego innego znaku zycia. jak czynnosc serca, letnienie pepowiny lub wyrazne skurcze miesni zaleznych od woli, o ile nastapilo to poled uplywem 22. tygodnia ciazy (21 tygodni i 6 dni). 318 W praktyce zatem od uznania lekarza bedzic zalezalo, czy z punktu widzenia mcdycznego kobieta poronila, czy urodzila dziecko (martwe lub zywe)5. Dywagacje na temat tych niezwykle trudnych sytuacji sa o tyle istotne dla niniejszego opracowania, ze zgodnie z art. 180' kp w razie urodzenia martwego dziecka lub zgonu dziecka przed uplywem 8 tygodni zycia pracownicy przysluguje urlop macierzynski w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niz przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodzila wiecej niz jcdno dziccko przy jcdnym porodzie, przysluguje w takim przypadku urlop macicrzynski w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostalych przy zyciu. Wymiar urlopu macierzynskiego okresla art. 180 I kp i wynosi on: '" _ 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, _ 3 1 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie, _ 33 tygodni w przypadku urodzcnia trojga dzieci przy jednym porodzie, _ 35 tygodni w przypadku urodzcnia czworga dzieci przy jednym porodzie, _ 37 tygodni w przypadku urodzenia pieciorga i wiecej dzieci przy jednym porodzie. Przy udzielaniu urlopu macierzynskiego tydzien urlopu odpowiada siedmiu dniom kalendarzowym. Jezeli pracownica nic korzysta z urlopu macierzynskiego przed przewidywana data porodu, pierwszym dniem urlopu macierzynskiego jest dzien porodu (art kp). W razie urodzenia dziecka wymagajacego opieki szpitalnej pracownica, która wykorzystala po porodzie 8 tygodni urlopu macierzynskiego, pozostala czesc tego urlopu moze wykorzystac w terminie pózniejszym, po wyjsciu dziecka ze szpitala (art. 181 kp)..lezeli matka rezygnuje z wychowywania dziecka i oddaje je innej osobie w celu przysposobienia lub do domu malego dziecka, nie przysluguje jej czesc urlopu macierzynskiego przypadajaca po dniu oddania dziecka. Jednakze urlop macierzynski po porodzie nie moze wynosic mniej niz 8 tygodni (art. 182 kp). Przed porodem urlop macierzynski moze byc wykorzystany w wymiarze nie wiekszym niz 6 tygodni (art kp). Jest to maksymalna granica wymiaru urlopu macierzynskiego, jaki moze byc wykorzystany przed porodem. Z powyzszego wynika, ze pracownica moze oczekiwac od pracodawcy udzielenia jej urlopu macierzynskiego przed przewidywana data porodu w wymiarze nie wyzszym niz 6 tygodni. Pracodawca udziela urlop na podstawie wniosku pracownicy wraz z zaswiadczeniem lekarskim o przewidywanej dacie porodu, wystawionym przez lekarza prowadzacego ciaze pracownicy. Taki wniosek jest dla pracodawcy wiazacy. 5 Zgodnie z przywolanym rozporzadzeniem Ministra Zdrowia urodzeniem zywym okresla sie calkowite wydalenie lub wydobycie z ustrojul11atki noworodka, niezaleznie od czasu trwania ciazy, który po takim wydaleniu lub wydobyciu oddycha lub wykazuje jakiekolwiek inne oznaki zycia, takie jak czynnosc serca, tetnienie pepowiny lub wyrazne skurcze miesni zaleznych od woli, bez wzgledu na to. czy sznur pepowiny zostal przeciety lub lozysko zostalo oddzielone. Urodzeniem martwym okresla sie calkowite wydalenie lub wydobycie z ustroju nl'ltki plodu, o ile nastapilo po uplywie 22. tygodnia ciazy, który po takim wydaleniu lub wydobyciu nie oddycha ani nie wykazuje zadnego innego znaku zycia, jak czynnosc serca, tetnienie pepowiny lub wyrazne skurcze miesni zaleznych od woli. 319

6 W razie skorzystania przcz pracownice z opisancgo uprawnicnia po porodzi c przysluguje jej urlop macierzyllski niewykorzystany przed porodcm az do wyczerpania okrcsu urlopu macierzynskicgo. Oznacza to, zc jesli kobieta wykorzystala przed porodem na przyklad 3 tygodnie urlopu macierzynskiego, po urodzeniu jednego dziecka przyslugiwal jej bedzie urlop macierzy6ski w wymiarze 17 tygodni. Pracownica po wykorzystaniu po porodzi c co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyl1 skiego ma prawo zrczygnowac zjcgo pozostalcj czesci. Jcstto jcdnak mozliwc jcdynic w przypadku, kiedy pozostala czesc urlopu wykorzysta ojciec dziecka. Urlopu takicgo udziela pracownikowi - ojcu jego pracodawca na pisemny wniosek (art kp) zawierajacy oswiadczenie, iz matka zrczygnowala z korzystania z czesci ww. urlopu. Aby uniknac jakichkolwiek watpliwosci, pracownica zglasza pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z czesci urlopu macierzynskiego, najpózniej na 7 dni przed przystapieniem do pracy. Przepisy wymagaja, aby do wniosku dolaczyc zaswiadczenie pracodawcy zatrudniajacego pracownika - ojca wychowujacego dziccko, potwicrdzajace tcrmin rozpoczecia pozostalcj czesci urlopu macierzynskicgo przez pracownika, wskazany w jego wniosku o udzielenie urlopu, przypadajacy bczposrednio po tcnninie rczygnacj i z czesci urlopu macicrzynskiego przcz pracownice (art kp). Warto zatem zauwazyc, zc miedzy urlopem macierzynskim matki i jego pozostala czescia wykorzystywana przez ojca nie moze byc jakiejkolwiek przerwy. Tresc przepisów wskazuje jednoznacznie, ze skoro pracownica musi wykorzystac 14 tygodni urlopu macierzynskiego, a pozostala czesc moze wykorzystac ojciec dziecka. oznacza to, ze pracownica ma prawo skorzystac z urlopu w wymiarze 20 tygodni, jak i na przyklad z 17 tygodni. Wówczas pozostale 3 tygodnie urlopu wykorzysta ojciec dziecka. Jesli pracownica wymaga dluzszej opieki szpitalnej po porodzie po wykorzystaniu przez nia po porodzie urlopu macierzynskicgo w wymiarzc 8 tygodni pracownikowi - ojcu wychowujacemu dziecko przysluguj c prawo do czesci urlopu macierzynskiego odpowiadajacej okresowi, w którym pracownica wymaga opieki szpitalnej ze wzgledu na stan zdrowia uniemozliwiajacy jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckicm. W takim przypadku urlop macierzy6ski pracownicy przerywa sie na okres, w którym z takiego urlopu korzysta pracownik - ojciec wychowujacy dziecko. Laczny wymiar urlopu macierzynskiego w okolicznosciach, o których mowa wyzej (korzystanie z niego przez matke i przejt(cie go przez ojca w zwiazku z niemoznoscia sprawowania przez kobiete opicki nad dzieckiem), nie moze przekroczyc wymiaru okrcslonego wart. 180 I kp (wymiar podstawowego urlopu macierzynskicgo). Zwazywszy, ze ojciec dziecka moze przejac we wskazanej sytuacji urlop macierzynski po wykorzystywaniu go przez matke przez 8 tygodni, pracownik - ojciec moze skorzystac z czesci urlopu macierzynskiego dopiero od 9 tygodnia. W sytuacji, gdy pracownica przebywa w szpitalu od dnia porodu dziecka, pracownik - ojciec ma prawo do dodatkowego zasilku opiekunczego w wymiarze do 8 tygodni, jczeli przerwie zatrudnienie lub inna dzialalnosc zarobkowa w celu sprawowania osobistcj opieki nad dzieckiem6 Zasilek ten przysluguje niczaleznie od zasilku opiekunczego przyó Wynika to z art. 32a ustawy o swiadczeniach pienieznych z ubezpieczenia spolecznego w razie choroby i macierzynstwa (Tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 77. poz ze zm.). 320 slugujacego pracownikowi na chore lub zdrowc dziecko albo chorego czlonka rodziny w wymiarze do 60 dni w roku. W razie zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzynskiego pracownikowi - ojcu wychowujacemu dziecko przysluguje prawo do niewykorzystanej przez matkt( dziecka czesci tego urlopu (art kp). 2. Dodatkowy urlop macierzynski Bezposrcdnio po wykorzystaniu urlopu macierzynskiego pracownik ma prawo do dodatkowego urlopu macierzynskiego w wymiarze do 6 tygodni w przypadku urodzenia siejednego dziecka i do do 8 tygodni w przypadku urodzenia dwóch i wiecej dzieci podczas jednego porodu (art I kp). Wymiar urlopu obowiazuje w takim ksztalcie od 17 czerw- -' ca 2013 roku, tj. od wejscia w zycie nowelizacji Kodeksu pracy wspominanej we wstepie. W przeciwienstwie do urlopu macierzynskiego dodatkowy urlop macierzynski nie jest obowiazkowy - korzystanie z niego oraz okreslenie jego wymiaru zalezne jest od woli rodziców dziecka. Dodatkowy urlop macierzynski przyslugujc zarówno ojcu, jak i matce dziccka, którzy moga z niego korzystac wymiennie, z tym ze jest udzielany jcdnorazowo albo w dwóch czesciach przypadajacych bezposrednio jedna po drugiej. W przypadku, gdy oboje rodzice sa zatrudnieni, z dodatkowego urlopu macierzynskiego moze skorzystac w tym samym czasie tylko jedno z nich (1891 kp). Innymi slowy zarówno ojciec, jak i matka dziecka moga wykorzystac w calosci dodatkowy urlop macicrzynski. Innym rozwiazaniem jest na przyklad wykorzystanie bezposrednio po urlopie macierzynskim 4 tygodni urlopu dodatkowego przez ojca, nastepnie 2 tygodni urlopu dodatkowego przez matkt(. Dodatkowcgo urlopu macierzynskicgo udzicla sie na piscmny wniosek pracownika, skladany w terminie nie krótszym niz 14 dni przed rozpoczeciem korzystania z tego urlopu, a pracodawca jest obowiazany uwzglt(dnic wniosek pracownika (art kp). Jesli pracownik zlozy wniosek, uchybiajac temu terminowi, skutkuje to tym, ze pracodawca nie bedzie zwiazany jego wnioskiem, zas udziclenie urlopu bedzie uzaleznione od decyzji pracodawcy. Oczywiscie nie ma przeszkód, aby wniosek byl zlozony wczesniej, np. na 4 tygodnie przed rozpoczeciem korzystania z dodatkowego urlopu. We wniosku o udzielenie dodatkowego urlopu macierzynskiego okresla sie tennin zakotlczcnia urlopu macierzynskiego, a w przypadku, gdy wniosek dotyczy drugicj czesci dodatkowego urlopu macierzynskiego - tcrmin zakonczenia pierwszej czesci tego urlopu oraz okres dotychczas wykorzystanego urlopu. W tym miejscu warto zwrócic uwage, ze urlop dodatkowy musi przypadac bczposrednio po zakonczeniu urlopu macierzynskiego, czyli nie jest dopuszczalne wykorzystanie go po pewnym czasie od zakonczenia urlopu macierzy6skiego. Urlop dodatkowy udzielany jest w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotnosci. Tydzien urlopu oznacza 7 dni kalendarzowych (art I w zw. z art. 182\ 6 kp). Dodatkowy urlop nic moze zatcm obejmowac mnicjszej jednostki czasu niz tydzien, tzn. nie mozc byc udziclony np. na kilka dni. Pracownik nie ma obowiazku korzystac z pelnego wymiaru przyslugujacego mu urlopu dodatkowego, alc wnioskowany okres urlopu musi obejmowac tydzietllub jcgo wiclokrotnosc. 321

7 }:.~ Pracownik moze laczyc korzystanie z dodatkowego urlopu macierzynskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielajacego tego urlopu w wymiarze nic wyzszym niz polowa pelnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku dodatkowego urlopu macierzynskiego udziela sie na pozostala czesc wymiaru czasu pracy. Oznacza to, ze pracownik moze wykonywac prace w nicpelnym wymiarze czasu, laczac to z opieka nad dzieckiem. Polegaloby to na tym, ze pracownik swiadczy prace przez kilka godzin, a na pozostaly czas (czesc normy dobowej nieprzepracowywana przez pracownika) udziela sie dodatkowego urlopu macierzyilskiego. Pracownik otrzymuje w takiej sytuacji zasilek macierzynski pomniejszony proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, w którym laczy korzystanie z dodatkowego urlopu macierzynskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielajacego takiego urlopu (por. art. 184 kp i art. 29 ust. 7 ustawy o swiadczeniach pienieznych [...J). Podjecie pracy w nicpelnym wymiarze czasu pracy nastepuje na pisemny wniosek pracownika, skladany w terminie nic krótszym niz 14 dni przed rozpoczeciem wykonywania pracy, w którym pracownik wskazuje wymiar czasu pracy oraz okres, przez który zamierza laczyc korzystanie z dodatkowego urlopu macierzynskiego z wykonywalllem pracy. Pracodawca uwzglednia wniosek pracownika, chyba ze nie jest to mozliwe ze wzgledu na organizacje pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. O przyczynie odmowy uwzglednienia wniosku pracodawca informuje pracownika na pismie. 3. Urlop rodzicielski Bezposrednio po wykorzystaniu dodatkowego urlopu macierzyilskiego w pelnym wymiarze okreslonym wart ~ l kp (6 lub 8 tygodni - zaleznie od liczby urodzonych dzieci) pracownik ma prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 26 tygodni - niezaleznie od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie (art. 1821a ~ I kp). Ustawodawca zalozyl zatem, ze urlop rodzicielski moze byc wykorzystany przez pracownika tylko wówczas, gdy uprzednio którekolwiek z rodziców korzystalo z dodatkowego urlopu macierzynskiego i bezposrednio po nim (tzn. bez zadnej przerwy, trwajacej chocby jeden dzieil) w dalszym ciagu chce sprawowac bezposrednia opieke nad dzieckiem. Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo nic wiecej niz w trzech czesciach (z których zadna nic moze byc krótsza niz 8 tygodni) przypadajacych bezposrednio jedna po drugiej - w wymiarze wielokrotnosci tygodnia (art. 1821a ~ 2 kp). Tak wiec ustawodawca limituje podzial urlopu rodzicielskiego na czesci w ten sposób, ze nic moze byc ich wiecej niz trzy i zadna nie moze trwac krócej niz 8 tygodni (56 dni). Z urlopu rodzicielskiego moga jednoczesnie korzystac oboje rodzice dziecka. W takim przypadku laczny wymiar urlopu nie moze przekraczac 26 tygodni. Dopuszczalne jest zatem, aby rodzice w tym samym czasie rozpoczeli urlop rodzicielski i wykorzystywali go w tym samym czasie przez 13 tygodni. Mozliwa jest równiez sytuacja, ze jeden z rodziców wykorzysta wiekszosc urlopu (] 6 tygodni) a drugi rodzic w ty;n samyi~ czasie lub bezposrednio potem wykorzysta 8 tygodni urlopu rodzicielskiego. 322 Urlopu rodzicielskiego udziela sie na pisemny wniosek pracownika, skladany w terminie nie krótszym niz 14 dni przed rozpoczeciem korzystania z tego urlopu, a pracodawca jest obowiazany uwzglednic wniosek pracownika. We wniosku o udzielenie urlopu rodzicielskiego okresla sie termin zakoilczenia dodatkowego urlopu macierzyilskiego, a w przypadku, gdy wniosek dotyczy kolejnej czesci urlopu rodzicielskiego - tennin zakoilczenia poprzedniej czesci tego urlopu oraz okres dotychczas wykorzystanego urlopu. Pracownik skladajacy wniosek dolacza do niego pisemne oswiadczenie o braku zamiaru korzystania z urlopu przez okres wskazany wc wniosku przez drugiego z rodziców dziecka albo o okresie, w którym drugi z rodziców dziecka zamierza korzystac z tego urlopu w okresie objetym wnioskiem. Zgodnie z art. 1821a ~ 6 kp pracownik moze laczyc korzystanie z urlopu rodzicielskie- _ -' go z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielajacego tego urlopu w wymiarze nie wyzszym niz polowa pelnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku urlopu rodzicielskiego udziela sie na pozostala czesc wymiaru czasu pracy, a podjecie pracy nastepuje na pisemny wniosek pracownika, skladany w terminie nic krótszym niz 14 dni przed rozpoczeciem wykonywania pracy, w którym pracownik wskazuje wymiar czasu pracy oraz okres, przez który zamierza laczyc korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy. Pracodawca uwzglednia wniosek pracownika, chyba ze nie jest to mozliwe ze wzgledu na organizacje pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. O przyczynie odmowy uwzglednienia wniosku pracodawca informuje pracownika na pismie. Urlop rodzicielski przysluguje równiez w przypadku przyjecia na wychowanic dziecka. Jest to mozliwe bezposrednio po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzyilskiego i dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyilskiego. Te dwa rodzaje urlopów omówione zostana w dwóch kolejnych podrozdzialach niniejszego opracowania. 4. Urlop na warunkach urlopu macierzynskiego Urlopy zwiazane z rodzicielstwem przysluguja nie tylko rodzicom biologicznym, ale i pracownikom (kobietom i mezczyznom) adoptujacym dzieci. Urlop na warunkach urlopu macierzyilskiego przysluguje pracownikowi w dwóch przypadkach: I) kiedy pracownik przyjal dziecko na wychowanie i wystapil do sadu opiekunczego z wnioskiem o wszczecie postepowania w sprawie przysposobienia dziecka, 2) przyjal dziecko na wychowanie jako rodzina zastepcza. Nie dotyczy to jednak rodziny zastepczej zawodowej nicspokrewnionej z dzieckiem. Urlop ten przysluguje nie dluzej niz do ukonczenia przez dziecko 7 roku zycia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjeto decyzje o odroczeniu obowiazku szkolnego, nie dluzej niz do ukoilczenia przez nie 10 roku zycia. Wymiar urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego okresla art. 183 Ikp i wynosi: _ 20 tygodni w przypadku przyjecia jednego dziecka, _ 31 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjecia dwojga dzieci, _ 33 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjecia trojga dzieci, _ 35 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjecia czworga dzieci, _ 37 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjecia pieciorga i wiecej dzieci. 323

8 Warto jednak miec na wzgl«dzie, ze urlop ten nigdy nie moze byc krótszy niz 9 tygodni, niezaleznie od tego, na ile czasu przed ukonczeniem przez dziecka 7 (10) roku zycia pracownik wystepuje o ten urlop. Ustawodawca zaklada zatem, ze jesli urlop na warunkach urlopu macierzynskiego w wymiarze podanym wyzej skonczy sie po uk0l1czeniu przez dziecko 7 (10) roku zycia, to przysluguje pracownikowi urlop do ukonczenia przez dziecko 7 (l O) roku zycia jednak nie mniej niz 9 tygodni. Udzielenie urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego jest zblizone w formie do udzielania urlopu macierzyi1skiego. W celu uzyskania tego urlopu pracownik powinien przedlozyc pracodawcy odpowiedni wniosek, w którym zlozone bedzie oswiadczenie o spelnieniu przeslanek wymaganych przepisami prawa do nabycia urlopu. Oprócz wniosku pracownik moze równiez przedstawic potwierdzenie z sadu, ze wystapil z wnioskiem o wszczecie postepowania w sprawie przysposobienia dziecka. Wniosek ten jest dla pracodawcy wiazacy7. 5. Dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzynskiego Bezposrednio po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego pracownik ma prawo do dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego w wymiarze: - do 6 tygodni - w przypadku przyjecia jednego dziecka, - do 8 tygodni - w przypadku przyjecia co najmniej dwojga dzieci, - do 3 tygodni - w przypadku wykorzystania urlopu w wymiarze 9 tygodni. Zasady udzielania dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego sa analogiczne jak w przypadku dodatkowego urlopu macierzynskiego (art w zw. z art kp). Urlop ten powinien byc wiec udzielony jednorazowo albo w dwóch czesciach przypadajacych bezposrednio jedna po drugiej, w wymiarze stanowiacym wielokrotnosc tygodnia, w terminie nastepujacym bezposrednio po zakonczeniu urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego. Pracownik powinien zlozyc wniosek w sprawie udzielenia dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego najpózniej 14 dni przed rozpoczeciem korzystania z urlopu. Wniosek zlozony w tym terminie jest dla pracodawcy wiazacy. Mozliwe jest ponadto laczenie korzystania z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego z praca w niepelnym wymiarze czasu pracy (nieprzekraczajacym 12 wymiaru etatu), przy czym pracodawca moze odmówic dopuszczenia do pracy w niepelnym wymiarze, jesli wystepuja przeszkody zwiazane z organizacja lub rodzajem pracy wykonywanej przez pracownika. dodatko W tym zakresie aktualne sa uwagi poczynione do przepisów normujacych wy urlop macierzynski. 6. Urlop ojcowski Pracownik - ojciec wychowujacy dziecko ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze 2 tygodni, nie dluzej jednak niz do ukonczenia przez dziecko 12 miesiaca zycia albo do uplywu 12 miesiecy od dnia uprawomocnienia si«postanowienia orzekajacego przysposobienie i nie dluzej niz do ukonczenia przez dziecko 7 roku zycia, a w przypad- 7 K. Walczak. Km/eh pracy ku dziecka, wobec którego podj«to decyzj«o odroczeniu obowiazku szkolnego, nic dluzej niz do ukonczenia przez nic IO roku zycia (art kp). Urlopu ojcowskiego udziela sie na pisemny wniosek pracownika - ojca wychowujacego dziecko, skladany w tenninie nie krótszym niz 7 dni przed rozpoczeciem korzystania z urlopu, a pracodawca jest obowiazany uwzglednic wniosek pracownika. Urlop ojcowski moze byc wykorzystany wylacznie przez ojca dziecka. Ma on charakter fakultatywny, co oznacza, ze pracownik nie ma obowiazku korzystania z niego w calosci lub w cz«sci Uest mozliwe wykorzystanie go w wymiarze I tygodnia). Urlop ojcowski moze byc wykorzystany przez pracownika w kazdym czasie niezaleznie od korzystania przez matke dziecka z uprawnie11 urlopowych. Innymi slowy ojciec dziecka moze z niego korzystac takze w czasie, gdy pracownica korzysta z urlopu..macierzynskiego, dodatkowego urlopu macierzynskiego czy tez urlopu wychowawczego, jednakze do czasu ukonczenia przez dziecko 12 miesiecy zycia, a przy adopcji _ do uplywu 12 miesiecy od dnia uprawomocnienia si«postanowienia orzekajacego przysposobienie i nie dluzej niz do ukonczenia przez dziecko 7 roku zycia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjeto decyzje o odroczeniu obowiazku szkolnego, nie dluzej niz do ukonczenia 7. Urlop wychowawczy Pracownik zatrudniony przez nie IO roku zycia. co najmniej 6 miesiecy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dluzej jednak niz do ukonczenia przez nie 5 roku zycia. Do szesciomiesiecznego okresu zatrudnienia wlicza si«poprzednie okresy zatrudnienia. Do okresu zatrudnienia uprawniajacego do uzyskania urlopu wychowawczego wlicza si«takze okres urlopu macierzynskiego, jak równiez okresy, w których pracownik nie swiadczyl pracy z powodu chorobyk. Pracownik majacy wymagany okres zatrudnienia wskazany w poprzednim akapicie _ niezaleznie od tego, czy korzystal z urlopu wychowawczego przewidzianego w tym przepisie _ moze skorzystac z urlopu "dodatkowego" wychowawczego w wymiarze do 3 lat, nie dluzej jednak niz do ukonczenia przez dziecko 18 roku zycia, jezeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepelnosprawnosci lub stopniu niepelnosprawnosci dziecko wymaga osobistej opieki pracownika (art kp). Pracownik (zarówno ojciec, jak i matka dziecka) moze wykorzystac urlop wychowawczy najwyzej w 4 cz«sciach. Jest to o tyle istotne, by nie zaskakiwac pracodawcy kolejnymi wnioskami o urlop wychowawczy trwajacy bardzo krótko. W interesie rodziców jest zatem takie podzielenie urlopu wychowawczego, aby skladal si«z nie wi«cej niz 4 czesci, dostosowujac jego wymiar do wlasnych potrzeb. Rodzice lub opiekunowie dziecka spelniajacy warunki do korzystania z urlopu wychowawczego moga jednoczesnie korzystac z takiego urlopu przez okres nieprzekraczajacy 3 miesi«cy. Przepisy nie okreslaja, w której fazie urlopu wychowawczego rodzice moga go wykorzystywac lacznie, decyzja w tym zakresie nalezy do pracowników., Wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego (siedziba w Gdansku) z dnia 21 marca 2007 r., II SA/Gd 618/06. Legalis. 325

9 Zasady udzielania urlopu wychowawczego reguluje Rozporzadzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spolecznej z 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczególowych warunków udzielania urlopu wychowawczego (Dz. U. Nr 230, poz. 2291). Zgodnie z tym aktem wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego sklada sie pracodawcy w formie pisemnej na dwa tygodnie przed rozpoczeciem okresu, w którym zamierza sie korzystac z tego urlopu. Do wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego dolacza sie pisemne oswiadczenie drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka o braku zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego przez okres wskazany we wniosku. Jezeli zamiarem rodziców lub opiekunów dziecka (spelniajacych warunki do korzystania z urlopu wychowawczego) jest jednoczesne korzystanie z takiego urlopu, do wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego dolacza sie pisemne oswiadczenie drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka o okresie, w którym zamierza on korzystac z takiego urlopu. Pracodawca udziela urlopu wychowawczego na okres wskazany we wniosku. Jezeli wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego zostanie zlozony bez zachowania czternastodniowego terminu, pracodawca udziela urlopu wychowawczego nie pózniej niz z dniem uplywu dwóch tygodni od dnia zlozenia przez pracownika wniosku o udzielenie tego urlopu. W przypadku zlozenia wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego po dokonaniu czynnosci prawnej zmierzajacej do rozwiazania umowy o prace pracodawca udziela tego urlopu na okres nie dluzszy niz do dnia rozwiazania umowy o prace wskutek dokonanej czynnosci. Odmowa udzielenia urlopu wychowawczego stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracowniczym okreslone wart. 281 pkt 5 kp. nieco inaczej ksztaltuja pra Warto jednak pamietac, ze przepisy Karty Nauczyciela wo do wykorzystania urlopu wychowawczego. Nauczyciel, zwracajac sie z wnioskiem o udzielenie urlopu wychowawczego, wystepuje do organu, który nawiazal z nim stosunek pracy, czyli do szkoly (zespolu szkól), która reprezentuje dyrektor (art. 67 usl. l KN). Wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego powinien byc zgloszony co najmniej na l miesiac przed wskazanym terminem rozpoczecia tego urlopu. O ile przepisy nauczycielskiej pragmatyki zawodowej nie wskazuja daty rozpoczecia urlopu wychowawczego (normujaja zatem przepisy Kodeksu pracy i aktów wykonawczych), termin zakollczenia urlopu wychowawczego powinien przypadac na dziei1 poprzedzajacy rozpoczecie roku szkolnego. W takim przypadku terrnin udzielonego urlopu ulega odpowiedniemu skróceniu (jesli koniec urlopu przypadalby po I wrzesnia), a na wniosek nauczyciela - odpowiedniemu przedluzeniu, w sytuacji gdyby wypadl przed ta data (art. 67a usl. 3 KN). Z powyzszego wynika, ze nauczyciele moga korzystac z urlopu wychowawczego w wymiarze wiekszym, niz wynika to z Kodeksu pracy, jesli jego koniec (przy maksymalnym wykorzystaniu w wymiarze 3 lat) przypadlby przed koi1cemroku szkolnego. Jezeli urlop wychowawczy zostal udzielony w wymiarze nieprzekraczajacym I miesiaca, nie musi on trwac az do zakoi1czenia roku szkolnego i koi1czysie data okreslolu! wc wniosku pracownika (art. 67a usl. 4 KN). 326 W czasie urlopu wychowawczego pracownik ma prawo podjac prace zarobkowa u dotychczasowego lub innego pracodawcy albo inna dzialalnosc, a takze nauke lub szkolenie, jezeli nie wylacza to mozliwosci sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem (art kp). W razie ustalenia, ze pracownik trwale zaprzestal sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, pracodawca wzywa pracownika do stawienia sie do pracy w terminie przez siebie wskazanym, nie pózniej jednak niz w ciagu 30 dni od dnia powziecia takiej wiadomosci i nic wczesniej niz po uplywie 3 dni od dnia wezwania. Dzieje sie tak równiez w sytuacji, gdy pracodawca stwierdzi, ze z urlopu wychowawczego korzystaja w tym samym czasie oboje rodzice lub opiekunowie dziecka (nic dotyczy to sytuacji, gdy rodzice moga w tym samym czasie korzystac z urlopu wychowawczego w wymiarze _ -' nieprzekraczajacym 3 miesiecy) zgodnie z art kp. Pracownik moze zrezygnowac z urlopu wychowawczego w kazdym czasie - za zgoda pracodawcy albo po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy - najpózniej na 30 dni przed tellllinem zamierzonego podjecia pracy. Nauczyciel natomiast moze zrezygnowac z udzielonego mu urlopu wychowawczego w kazdym czasie - za zgoda organu udzielajacego urlopu albo z poczatkiem roku szkolnego - po uprzednim zawiadomieniu organu udzielajacego urlopu, co najmniej na 3 miesiace przed zamierzonym terminem podjecia pracy. Przepis ów chroni pracodawców przed sytuacja, gdy pracownik wraca do pracy w trakcie roku szkolnego, a zatrudniony na jego miejsce pracownik pozostaje w stosunku pracy do koi1cadanego roku szkolnego. Dobro uczniów przemawia za tym, aby w miare mozliwosci nauczyciel prowadzacy w szkole zajecia nie byl zmieniany w trakcie roku szkolnego. Na zakoi1czenie tej czesci opracowania nalezy zwrócic uwage, ze przepisy Kodeksu pracy przewiduja mozliwosc zlozenia przez pracownice, nie pózniej niz 14 dni po porodzie, pisemnego wniosku o udzielenie jej, bezposrednio po urlopie macierzyi1skim, dodatkowego urlopu macierzyi1skiego w pelnym wymiarze wynikajacym z art l kp, a bezposrednio po takim urlopie - urlopu rodzicielskiego w pelnym wymiarze wynikajacym z arl l. Pracodawca jest obowiazany uwzglednic wniosek pracownicy. W sytuacji, gdy pracownica zlozy taki wniosek i wykorzysta te urlopy, miesieczny zasilek macierzyi1skiprzyslugujacy jej wynosi 80% podstawy wymiaru zasilku za caly okres odpowiadajacy okresowi urlopu macierzyi1skiego, dodatkowego urlopu macierzyi1skiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyi1skiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego oraz urlopu rodzicielskiego (art. 31 usl. 3 ustawy zasilkowej). Mimo zlozonego wniosku pracownica moze zrezygnowac z korzystania z dodatkowego urlopu macierzynskiego w calosci lub w czesci i powrócic do pracy. Pracownica sklada pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z korzystania z dodatkowego urlopu macierzynskiego w calosci lub w czesci, w terminie nie krótszym niz 14 dni przed przystapieniem do pracy. Pracodawca jest obowiazany uwzglednic wniosek pracownicy. W takim przypadku pracownik - ojciec wychowujacy dziecko moze zlozyc pisemny wniosek o udzielenie mu dodatkowego urlopu macierzynskiego w calosci lub w czesci, w terminie nic krótszym niz 14 dni przed rozpoczeciem korzystania 327

10 z dodatkowego urlopu macierzyl1skiego albo z cz«sci takiego urlopu. Pracodawca jest obowiazany uwzgl«dnic wniosek pracownika - ojca wychowujacego dziecko. W opisanej sytuacji zasilek macierzynski b«dzie wyplacany w tej samej wysokosci pracownikowi - ojcu. W przypadku rezygnacji z zasilku macierzynskiego za okres odpowiadajacy okresowi dodatkowego urlopu macierzynskiego w pelnym wymiarze lub jego cz«sci albo okresowi dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego w pelnym wymiarze lub jego cz«sci lub w przypadku rezygnacji z zasilku za okres odpowiadajacy okresowi urlopu rodzicielskiego w pelnym wymiarze (kiedy ojciec dziecka nie zlozyl wniosku o urlop dodatkowy badz rodzicielski po rezygnacji z nich przez pracownic«) przysluguje jednorazowe wyrównanie pobranego zasilku macierzynskiego do l 00% podstawy wy- l miaru zasilku, pod warunkiem niepobrania zasilków macierzynskich za okres odpowiadajacy okresom tych urlopów (art. 31 ust. 4 ustawy zasilkowej). Pracownica moze zrezygnowac z korzystania z urlopu rodzicielskiego w calosci lub w cz«sci i powrócic do pracy po wykorzystaniu dodatkowego urlopu macierzynskiego (art l kp). Pracownica sklada w tym przedmiocie pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z korzystania z urlopu rodzicielskiego w calosci lub w cz«sci, w terminie nie krótszym niz 14 dni przed przystapieniem do pracy. Pracodawca jest obowiazany uwzgl«dnic wniosek pracownicy. W takim przypadku pracownik - ojciec wychowujacy dziecko moze zlozyc pisemny wniosek o udzielenie mu urlopu rodzicielskiego w calosci lub w cz«sci, w terminie nie krótszym niz 14 dni przed rozpocz«ciem korzystania z urlopu rodzicielskiego albo z cz«sci takiego urlopu. Pracodawca jest obowiazany uwzgl«dnic wniosek pracownika - ojca wychowujacego dziecko. Równiez w takiej sytuacji to na ojca przejda prawa do zasilku macierzynskiego, a gdyby zadne z rodziców z urlopu rodzicielskiego nie skorzystalo, matce przysluguje dodatek wyrównawczy, o którym mowa wyzej. Równiez pracownik - ojciec wychowujacy dziecko moze - po uprzednim "przej«ciu" tych urlopów od matki dziecka - zrezygnowac z korzystania z cz«sci dodatkowego urlopu macierzyl1skiego albo z cz«sci urlopu rodzicielskiego, udzielonych zgodnie z art albo z art kp W takim przypadku matka ponownie ma mozliwosc wykorzystania niewykorzystanych przez ojca cz«sci dodatkowego urlopu macierzynskiego i calosci lub czesci urlopu rodzicielskiego. Zgodnie z art. 31 ust. l i 2 ustawy zasilkowej miesi«czny zasilek macierzynski za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzynskiego, okres dodatkowego urlopu macierzynskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego, okres dodatkowego urlopu na wamnkach urlopu macierzynskiego oraz okres urlopu ojcowskiego wynosi 100% podstawy wymiaru zasilku. Miesi«czny zasilek macierzynski za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego wynosi 60% podstawy wymiam zasilku. Uprawnienia pracowników korzystajacych z urlopów zwiazanych z rodzicielstwem Jednym z podstawowych uprawnien pracowników - rodziców jest szczególna ochrona ich stosunku pracy ustanowiona art. 177 kp Stanowi on, ze pracodawca nie moze wy- powiedziec ani rozwiazac umowy o prac«w okresie ciazy, a takze w okresie urlopu macierzynskiego pracownicy, chyba ze zachodza przyczyny uzasadniajace rozwiazanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentujaca pracownic«zakladowa organizacja zwiazkowa wyrazila zgode na rozwiazanie umowy. Przepis. wprowadza. dwa istotne zakazy, mianowicie zakaz wypowiadania i zakaz rozwlazywal11a umowy o prac«. Pierwszy oznacza, ze kobiecie w ciazy lub w okresie urlopu macierzynskiego pracodawca nie moze zlozyc oswiadczenia o wypowiedzeniu umowy o prac«, drugi - ze pracodawca nie moze rozwiazac wypowiedzianej umowy, nawet jesli w dacie skladania wypowiedzenia kobieta nie byla jeszcze w ciazy. Ochrona obejmuje wi«c zakaz zlozenia w okresie ochronnym oswiadczenia o wypopiedzeniu lub rozwiazaniu umowy, a takze obowiazek anulowania skutków czynnosci rozwiazujacych umowe dokonanych jeszcze zanim kobieta byla w ciazy. Wyraznie zaznaczyl to Sad Najwyzszy w wyroku z 2 czerwca 1995 r., w którym stwierdzil, ze wynikajacy z art. 177 l kp zakaz rozwiazywania umowy o prac«z pracownica w okresie ciazy obowiazuje równiez w sytuacji, gdy zaszla ona w ciaz«w okresie wypowiedzenia. Powiadomienie zakladu pracy o ciazy juz po rozwiazaniu umowy o prace moze miec wplyw tylko na roszczenie o wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy, nie ma natomiast znaczenia dla oceny nieprawidlowosci rozwiazania umowy o prac«(l PRN 23/95, OSNAPiUS 1995, Nr 22, poz. 276). Co wi«cej, zakaz rozwiazania umowy o prac«obowiazuje takze w sytuacji, gdy pracownica zaszla w ciaz«w okresie wypowiedzenia umowy o prac«, a po okresie wypowiedzenia przerwala ciaz«(post. Sadu Najwyzszego z 13 wrzesnia 1979 r., l PRN 84/79, OSNC 1980, Nr 3, poz. 58). Niedopuszczalnosc wypowiedzenia umowy o prac«stosuje si«odpowiednio do wypowiedzenia warunków pracy i placy (art. 42 l kp). Zasadniczo pracodawca nie moze wi«c na podstawie wypowiedzenia zmieniajacego jednostronnie pogorszyc warunków pracy i placy kobiety w ciazy, np. przez zmian«miejsca pracy. Dopuszczalne jest to jednak w przypadku, gdy pracodawca zmienia wamnki pracy calej zalogi, ustalone w regulaminie wynagradzania lub ukladzie zbiorowym pracy (por. art oraz art kp). Kolejny wyjatek dopuszczajacy niekorzystna zmiane warunków zatrudnienia pracownicy w ciazy lub w okresie urlopu macierzynskiego wprowadza ponadto art. 5 ust. 5 pkt l oraz art. 10 ust. l ustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiazywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczacych pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844, ze zm.), zwanej dalej ustawa o zwolnieniach grupowych. Zgodnie z tymi przepisami w razie koniecznosci przeprowadzenia zwolnien grupowych lub indywidualnych z przyczyn lezacych po stronie pracodawcy w stosunku do pracowników objetych ochrona z art. 177 kp zastosowanie ma zakaz wypowiedzenia definitywnego, jednak dopuszczalne jest wypowiedzenie warunków pracy i placy, a jesli spowodowaloby to obnizenie wynagrodzenia, za okres obowiazywania ochrony (okres ciazy i urlopu macierzynskiego) pracownicy przysluguje zasilek wyrównawczy (art. 5 ust. 6 oraz art. 10 ust. l ustawy o zwolnieniach grupowych)

11 ~ Analogiczna ochrona przysluguje w przypadku korzystania z dodatkowego urlopu macierzynskiego (art kp), urlopu rodzicielskiego (art. 1821a 6 kp), urlopu ojcowskiego (art kp), urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego (art. 183 I injine kp), dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego (art kp). Pracodawca nie moze wypowiedziec ani rozwiazac umowy o prace w okresie od dnia zlozenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia zakonczenia tego urlopu (art kp). Rozwiazanie przez pracodawce umowy w tym czasie jest dopuszczalne tylko w razie ogloszenia upadlosci lub likwidacji pracodawcy, a takze gdy zachodza przyczyny uzasadniajace rozwiazanie umowy o prace bez wypowiedzenia z winy pracownika. Jak widac, przepis nie przewiduje, ze organizacja zwiazkowa winna wyrazic zgode na zwolnienie. Innymi slowy nie zabiera ona w ogóle glosu w sprawie zwolnienia bez wypowiedzenia pracownika przebywajacego na urlopie wychowawczym. W prapadku zlozenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego po dokonaniu czynnosci zmierzajacej do rozwiazania umowy o prace umowa rozwiazuje sie w terminie wynikajacym z tej czynnosci. Umowa o prace zawarta na czas okreslony lub na czas wykonania okreslonej pracy albo na okres próbny przekraczajacy jeden miesiac, która uleglaby rozwiazaniu po uplywie trzeciego miesiaca ciazy, ulega przedluzeniu do dnia porodu (art kp). Jednak przepisu tego nie stosuje sie do umowy o prace na czas okreslony zawartej w celu zastepstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecnosci w pracy. Kolejnym przywilejem pracujacych rodziców jest obowiazek, jaki spoczywa na sadzie pracy, by w razie uznania wypowiedzenia lub rozwiazania stosunku pracy za niezgodne z prawem przywrócic pracownika do pracy (art kp). Sad nie ma zatem mozliwosci z urzedu zasadzic odszkodowanie na rzecz pracownika i musi przywrócic go do pracy (nie dotyczy to ogloszenia upadlosci lub likwidacji pracodawcy). Przepis ten dotyczy pracownic w ciazy i pracowników przebywajacych na urlopach macierzynskich, dodatkowych urlopach macierzynskich, na warunkach macierzynskiego i dodatkowego na warunkach macierzynskiego, rodzicielskiego i ojcowskiego. Zasada jest, ze pracownikowi, który podjal prace w wyniku przywrócenia do pracy, przysluguje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie wiecej jednak niz za 2 miesiace, a gdy okres wypowiedzenia wynosil 3 miesiace - nie wiecej niz za I miesiac. Jezeli umowe o prace rozwiazano z pracownica w okresie ciazy lub urlopu macierzynskiego, wynagrodzenie przysluguje za caly czas pozostawania bez pracy, niezaleznie od tego, ile czasu trwal proces sadowy (art. 47 i 50 5 kp). Zasada ta dotyczy takze przypadku, gdy rozwiazano umowe o prace z pracownikiem - ojcem wychowujacym dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzynskiego, pracownikiem przebywajacym na dodatkowym urlopie macierzynskim, urlopie ojcowskim, urlopach na warunkach macierzynskiego i urlopie rodzicielskim. Na wniosek pracownicy udziela sie jej urlopu bezposrednio po urlopie macierzynskim (art kp). Dotyczy to takze pracownika - ojca wychowujacego dziecko, który korzysta z urlopu macierzynskiego, pracownika przebywajacego na dodatkowym urlopie 330 macierzynskim, urlopie ojcowskim, urlopach na warunkach macierzynskiego i urlopie rodzicielskim. Jezeli pracownik nie moze rozpoczac albo wykorzystac czesci urlopu w ustalonym terminie z powodu urlopu macierzynskiego, dodatkowego urlopu macierzynskiego, urlopu ojcowskiego, urlopów na warunkach macierzynskiego i urlopu rodzicielskiego, pracodawca jest obowiazany przesunac urlop na termin pózniejszy (art. 165 pkt 4 i 166 pkt 4 kp). W odniesieniu do nauczycieli warto zwrócic uwage, ze zgodnie z art. 66 ust. I i 2 KN w razie niewykorzystania urlopu wypoczynkowego w calosci lub czesci w okresie ferii szkolnych z powodu urlopu macierzynskiego, dodatkowego urlopu macierzynskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego nauczycielowi przy- ~ sluguje urlop w ciagu roku szkolnego w wymiarze uzupelniajacym do 8 tygodni. W razie niewykorzystania przyslugujacego urlopu wypoczynkowego z powodu rozwiazania lub wygasniecia stosunku pracy nauczycielowi przysluguje ekwiwalent pieniezny za okres niewykorzystanego urlopu, nie wiecej jednak niz za 8 tygodni w odniesieniu do nauczycieli placówek, w których w organizacji pracy przewidziano ferie letnie i zimowe, a nie wiecej niz za 35 dni roboczych w odniesieniu do nauczycieli zatrudnionych w szkolach, w których nie sa przewidziane ferie szkolne. W razie zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzynskiego, dodatkowego macierzynskiego, rodzicielskiego, urlopów na warunkach macierzynskiego pracownikowi - ojcu wychowujacemu dziecko przysluguje prawo do niewykorzystanej czesci tego urlopu (art. l80 7 kp). Pracodawca dopuszcza pracownika po zakonczeniu urlopu macierzynskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego, dodatkowego urlopu macierzynskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzynskiego do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jezeli nie jest to mozliwe - na stanowisku równorzednym z zajmowanym przed rozpoczeciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadajacym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem za prace, jakie otrzymywalby, gdyby nie korzystal z urlopu (art kp). Natomiast po zakonczeniu urlopu wychowawczego pracodawca dopuszcza pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jezeli nie jest to mozliwe, na stanowisku równorzednym z zajmowanym przed rozpoczeciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadajacym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem nie nizszym od wynagrodzenia za prace przyslugujacego pracownikowi w dniu podjecia pracy na stanowisku zajmowanym przed tym urlopem (art kp). Pracownica kanniaca dziecko piersia ma prawo do dwóch pólgodzinnych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Pracownica karmiaca wiecej niz jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw w pracy, po 45 minut kazda. Przerwy na karmienie na wniosek pracownicy moga byc udzielane lacznie (art. 187 I kp). Pracownicy zatrudnionej przez czas krótszy niz 4 godziny dziennie przerwy na karmienie nie przysluguja, a jezeli czas pracy pracownicy nie przekracza 6 godzin dziennie, wtedy przysluguje jej jedna przerwa na karmienie. 331

12 1"1., W stosunku do nauczycieli zastosowanie znajdzie tu art. 69 ust. 2 KN, który stanowi, ze w razie gdy czas pracy kobiety karmiacej dziecko wynosi ponad 4 godziny ciaglej pracy dziennie, przysluguje jej prawo korzystania z jednej godziny przerwy wliczanej do czasu pracy. Oznacza to, ze pracodawca ma obowiazek zwolnic pracownice karmiaca piersia ze swiadczenia pracy na jedna godzine zegarowa, aby mogla ona opuscic teren placówki i poswiecic ten czas na karmienie dziecka. W praktyce nie zmniejsza to wymiaru pensum dydaktycznego, lecz ogólny czas pracy nauczyciela o godzine dziennie (5 godzin tygodniowo). Przerwa ta winna byc udzielona tak, aby pracownica miala faktyczna mozliwosc nakarmienia dziecka, czyli moze oznaczac zarówno pózniejsze rozpoczynanie, jak wczesniejsze kor1czenie zajec. Istotne jest, zeby ogólny czas pracy nauczycielki kanniacej dziecko i pracujacej ponad 4 godziny ciaglej pracy dziennie nie przekraczal w pieciodniowym tygodniu pracy 35 godzin tygodniowo. Zwolnienie na opieke nad dzieckiem Niezaleznie od powyzszych uprawnier1 urlopowych pracownikowi wychowujacemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysluguje w ciagu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Z brzmienia przepisu wynika, ze liczba dni urlopu nie zmienia sie w zaleznosci od ilosci wychowywanych przez pracownika dzieci. Opisane uprawnienie przysluguje tylko jednemu z rodziców. Pracownik na poczatku roku kalendarzowego sklada u pracodawcy oswiadczenie, czy bedzie korzystal ze zwolnienia opisanego wyzej. W przypadku woli korzystania z tego przywileju drugiemu z rodziców ono nie przysluguje (art kp). Formy uelastycznienia czasu pracy Ustawa z 12 lipca 2013 roku o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o zwiazkach zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 896) wprowadzony zostal ruchomy czas pracy. Wprowadzony do Kodeksu pracy art. 140' przewiduje, ze rozklad czasu pracy moze przewidywac rózne godziny rozpoczynania pracy w dniach, które zgodnie z tym rozkladem sa dla pracowników dniami pracy. Rozklad czasu pracy moze przewidywac przedzial czasu, w którym pracownik decyduje o godzinie rozpoczecia pracy w dniu, który zgodnie z tym rozkladem jest dla pracownika dniem pracy. Inaczej mówiac, stosowany rozsadnie i zgodnie z przeznaczeniem (nie naduzywany przez pracodawce) moze przyczynic sil.(do umozliwienia godzenia osobistej opieki nad dzieckiem z praca zawodowa. Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego (wychowujacy dziecko do ukor1 czenia przez nie 5 roku zycia) moze zlozyc pracodawcy pisemny wniosek o obnizenie jego wymiam czasu pracy do wymiaru nie nizszego niz polowa pelnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym móglby korzystac z takiego urlopu. Pracodawca jest obowiazany uwzgll.(dnic taki wniosek pracownika (art I kp). Wniosek, o którym mowa wyzej, sklada sie na dwa tygodnie przed rozpoczl.(ciem wykonywania pracy w obnizonym wymiarze czasu pracy. Jezeli wniosek zostal zlozo- 332 \ ny bez zachowania terminu, pracodawca obniza wymiar czasu pracy nie pózniej niz z dniem uplywu dwóch tygodni od dnia zlozenia wniosku. Pracodawca nie moze wypowiedziec ani rozwiazac umowy o prace w okresie od dnia zlozenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o obnizenie wymiaru czasu pracy do dnia powrotu do nie- obnizonego wymiam czasu pracy, nie dluzej jednak niz przez laczny okres 12 miesiecy. Rozwiazanic przez pracodawcl.( umowy w tym czasie jest dopuszczalne tylko w razie ogloszenia upadlosci lub likwidacji pracodawcy, a takze gdy zachodza przyczyny uzasadniajace rozwiazanie umowy o prace bez wypowiedzenia z winy pracownika. W przypadku zlozenia przez pracownika wniosku o obnizenie wymiaru czasu pracy po dokonaniu czynnosci zmierzajacej do rozwiazania umowy o pracl.(, umowa rozwia-.i zuje sie w terminie wynikajacym z tej czynnosci. Zasilek opiekunczy Pracownikowi przysluguje zasilek opiekur1czy w razie koniecznosci sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Ustawa zasilkowa nie róznicuje sytuacji rodziców. Sa oni jednakowo uprawnieni do sprawowania opieki nad dzieckiem i oni decyduja, które z nich bl.(dzieswiadczyc prace, a które wykonywac opieke Zasilek opiekur1czy przysluguje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu koniecznosci osobistego sprawowania opieki nad: l) dzieckiem w wieku do ukonczenia 8 lat w przypadku: a) nieprzewidzianego zamkniecia zlobka, klubu dzieciecego, przedszkola lub szkoly, do których dziecko uczeszcza, a takze w przypadku choroby niani, z która rodzice maja zawarta umowe uaktywniajaca, o której mowa wart. 50 ustawy z dnia 4 lutego 20 II r. o opiece nad dziecmi w wieku do lat 3 (Dz. U. Nr 45, poz. 235, ze zm.), lub dziennego opiekuna, sprawujacych opieke nad dzieckiem, b) porodu lub choroby malzonka ubezpieczonego, stale opiekujacego sie dzieckiem, jezeli poród lub choroba uniemozliwia temu malzonkowi sprawowanie opieki, c) pobytu malzonka ubezpieczonego, stale opiekujacego sie dzieckiem, w stacjonarnym zakladzie opieki zdrowotnej; 2) chorym dzieckiem w wieku do 14 roku zycia; 3) innym chorym czlonkiem rodziny. Za czlonków rodziny uwaza sie malzonka, rodziców, tesciów, dziadków, wnuki, rodzer1stwo oraz dzieci w wieku powyzej 14 roku zycia - jezeli pozostaja we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym w okresie sprawowania opieki. Za dzieci uwaza sie dzieci wlasne ubezpieczonego lub jego malzonka oraz dzieci przysposobione, a takze dzieci obce przyjete na wychowanie i utrzymanie. Co do zasady zasilek opiekunczy przysluguje przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu koniecznosci osobistego sprawowania opieki, nie dluzej jednak niz przez okres 60 dni w roku kalendarzowym niezaleznie od liczby czlonków rodziny uprawnionych do zasilku opiekunczego oraz bez wzgledu na liczbe dzieci i innych czlonków rodziny wymagajacych L opieki. 333

13 Zasilek opiekunczy nie przysluguje, jezeli poza ubezpieczonym sa inni czlonkowie rodziny pozostajacy we wspólnym gospodarstwie domowym, mogacy zapewnic opieke dzieeku lub choremu czlonkowi rodziny. Nie dotyczy to jednak opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat. Jesli zatem jest osoba bedaca czlonkiem rodziny i mogaca wykonywac opieke nad dzieckiem, które ukonczylo 2 lata, nie korzystajac z zasilku opiekunczego, pracownik nie bedzie mial do tego zasilku prawa. Powstaje oczywiscie kluczowe pytanie o sposób weryfikacji istnienia osoby, która moze swiadczyc opieke nad dzieckiem. Zwolnienia okolicznosciowe Niezaleznie od opisanych wyzej uprawnien pracownikowi przysluguja 2 dni zwolnienia od pracy w razie urodzenia sie dziecka (lub jego smierci)9. Jest to prawo kazdego z rodziców dziecka, które moze byc spelnione przez kazdego z nich. Przepisy wskazuja, ze w razie zaistnienia przyczyn uniemozliwiajacych stawienie sie do pracy pracownik jest obowiazany niezwlocznie zawiadomic pracodawce o przyczynie swojej nieobecnosci i przewidywanym okresie jej trwania, nie pózniej jednak niz w drugim dniu nieobecnosci w pracy. Jezeli przepisy prawa pracy obowiazujace u danego pracodawcy nie okreslaja sposobu zawiadomienia pracodawcy o przyczynie nieobecnosci pracownika w pracy, zawiadomienia tego pracownik dokonuje osobiscie lub przez inna osobe, telefonicznie lub za posrednictwem innego srodka lacznosci albo droga pocztowa, przy czym za date zawiadomienia uwaza sie wtedy date stempla pocztowego. Najbardziej oczywistym dowodem na potwierdzenie faktu urodzenia sie dziecka wydaje sie zlozenie stosownego oswiadczenia i nastepnie okazanie odpisu aktu urodzenia celem wykonania kopii i zlozenia jej w aktach osobowych. l.. ~... 1'11... O c: Zakonczenie Podsumowujac niniejsze opracowanie, nalezy zwrócic uwage, ze uprawnien pracowniczych zwiazanych z rodzicielstwem jest duzo i dotycza one róznych aspektów wykonywania pracy. Trzeba jednak pamietac, ze mimo wysokiego poziomu ochrony praw pracowniczych strony stosunku pracy oraz zwiazki zawodowe moga w wewnatrzzakladowych aktach prawnych (regulaminach, ukladach czy porozumieniach) ustanawiac inne przywileje pracownicze w imie ochrony macierzynstwa i rodzicielstwa. Doskonalym tego przykladem sa przyzakladowe obiekty socjalne (zlobki, kluby dzieciece i inne formy wychowania przedszkolnego), których utworzenie i prowadzenie moze byc finansowane badz wspólfinansowane ze srodków funduszu socjalnego. Por. 15 pkt I Rozporzadzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecnosci w pracy i sposobu udzielania pracownikom zwolnien od pracy (Dz. U. Nr 60, poz. 281, ze zm.)

DZIAŁ ÓSMY UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIĄZANE Z RODZICIELSTWEM (142)

DZIAŁ ÓSMY UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIĄZANE Z RODZICIELSTWEM (142) USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) fragmenty DZIAŁ ÓSMY UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIĄZANE Z RODZICIELSTWEM (142) Art. 176. Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ ÓSMY. Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem

DZIAŁ ÓSMY. Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem DZIAŁ ÓSMY Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem Art. 176. Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia,

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ ÓSMY KODEKSU PRACY UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIĄZANE Z RODZICIELSTWEM

ROZDZIAŁ ÓSMY KODEKSU PRACY UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIĄZANE Z RODZICIELSTWEM ROZDZIAŁ ÓSMY KODEKSU PRACY UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIĄZANE Z RODZICIELSTWEM Art. 176. Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Rada Ministrów określi,

Bardziej szczegółowo

Zasiłki macierzyńskie od 1 stycznia 2010 r.

Zasiłki macierzyńskie od 1 stycznia 2010 r. Zasiłki macierzyńskie od 1 stycznia 2010 r. Od 1 stycznia 2010 r. ubezpieczone, które urodziły dziecko lub które przyjęły dziecko na wychowanie będą miały możliwość opiekowania się dzieckiem przez dłuższy

Bardziej szczegółowo

1. Urlop macierzyński

1. Urlop macierzyński 1.1. Prawo do urlopu macierzyńskiego Urlop macierzyński przysługuje pracownicy, która urodziła dziecko w okresie zatrudnienia (tj. w okresie pozostawania w stosunku pracy). Celem urlopu macierzyńskiego

Bardziej szczegółowo

ZASIŁEK MACIERZYŃSKI ZASIŁEK OPIEKUŃCZY

ZASIŁEK MACIERZYŃSKI ZASIŁEK OPIEKUŃCZY ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZASIŁEK MACIERZYŃSKI ZASIŁEK OPIEKUŃCZY Zasiłek macierzyński r Komu przysługuje zasiłek macierzyński? Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, z tytułu: r urodzenia

Bardziej szczegółowo

Agata Pawłowska-Lis Katarzyna Pietruszyńska. Prawo pracy

Agata Pawłowska-Lis Katarzyna Pietruszyńska. Prawo pracy Agata Pawłowska-Lis Katarzyna Pietruszyńska Prawo pracy Warszawa 2015 Projekt okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Monika Kolitowska-Sokół Opracowanie typograficzne i łamanie Jan Klimczak Tekst

Bardziej szczegółowo

ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1268)

ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1268) ZMIANY W PRAWIE PRACY 2016 Zmiany dotyczące rodzicielstwa ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1268) Zmiany wchodzą w życie dnia

Bardziej szczegółowo

Wszystko o urlopie macierzyńskim i wychowawczym

Wszystko o urlopie macierzyńskim i wychowawczym e-poradnik egazety Prawnej Wszystko o urlopie macierzyńskim i wychowawczym Wyjaśnienia, przykłady, porady Kiedy będzie można skorzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego Jakie prawa przysługują rodzicom

Bardziej szczegółowo

rodzinny Poradnik e-poradnik egazety Prawnej 83 strony wyjaśnień, porad, pism procesowych i przepisów

rodzinny Poradnik e-poradnik egazety Prawnej 83 strony wyjaśnień, porad, pism procesowych i przepisów e-poradnik egazety Prawnej Poradnik rodzinny 83 strony wyjaśnień, porad, pism procesowych i przepisów Jaka ochrona przysługuje pracującej kobiecie w ciąży Jakie prawa ma kobieta po urodzeniu dziecka Jak

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienia wątpliwości dotyczących zmian przepisów w zakresie zasiłku macierzyńskiego obowiązujących od 17 czerwca 2013 r.

Wyjaśnienia wątpliwości dotyczących zmian przepisów w zakresie zasiłku macierzyńskiego obowiązujących od 17 czerwca 2013 r. Wyjaśnienia wątpliwości dotyczących zmian przepisów w zakresie zasiłku macierzyńskiego obowiązujących od 17 czerwca 2013 r. Prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego

Bardziej szczegółowo

ZASIŁEK MACIERZYŃSKI ZASIŁEK OPIEKUŃCZY

ZASIŁEK MACIERZYŃSKI ZASIŁEK OPIEKUŃCZY ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZASIŁEK MACIERZYŃSKI ZASIŁEK OPIEKUŃCZY Zasiłek macierzyński r Komu przysługuje zasiłek macierzyński? Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej z tytułu: r urodzenia

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/11 USTAWA z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1654. Art. 1. W ustawie z dnia

Bardziej szczegółowo

Dodatkowy urlop macierzyński

Dodatkowy urlop macierzyński Tytuł artykułu: Z początkiem stycznia zwiększeniu ulegnie wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego Tytuł dziennika: Dziennik Gazeta Prawna Data wydania: 15 grudnia 2011 W nowym roku zmienia się długość

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W PRAWIE PRACY

ZMIANY W PRAWIE PRACY ZMIANY W PRAWIE PRACY Początek 2016 roku przyniósł następujące zmiany w przepisach prawa pracy tj.: Od 22 lutego zaczną obowiązywać nowe zasady zawierania i rozwiązywania umów o pracę na czas określony.

Bardziej szczegółowo

Data: Autor: Zespół wfirma.pl

Data: Autor: Zespół wfirma.pl Do końca 2015 roku do podziału urlopów związanych z rodzicielstwem pomiędzy rodzicami mieli prawo wyłącznie pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. Zmieniło się to od 2016 roku - osoby ubezpieczone

Bardziej szczegółowo

katarzyna kalata Jak rozliczać zasiłki macierzyńskie po zmianach od 17 czerwca 2013 r.

katarzyna kalata Jak rozliczać zasiłki macierzyńskie po zmianach od 17 czerwca 2013 r. katarzyna kalata Jak rozliczać zasiłki macierzyńskie po zmianach od 17 czerwca 2013 r. SPIS TREŚCI Prawo do zasiłku macierzyńskiego.... 3 Wymiar zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka w czasie

Bardziej szczegółowo

Fundacja SYNAPSIS stan prawny na dzień 10 kwietnia2014 r. Informacje dla rodzin

Fundacja SYNAPSIS stan prawny na dzień 10 kwietnia2014 r. Informacje dla rodzin UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIĄZANE Z RODZICIELSTWEM. (dni wolne na opiekę nad dzieckiem, zasiłek opiekuńczy, urlop macierzyński, wydłużony urlop wychowawczy) I. DNI WOLNE NA OPIEKĘ NAD DZIECKIEM. Art 188

Bardziej szczegółowo

Informacja o zmianach dotyczących zasiłku macierzyńskiego od 17 czerwca 2013 r.

Informacja o zmianach dotyczących zasiłku macierzyńskiego od 17 czerwca 2013 r. Informacja o zmianach dotyczących zasiłku macierzyńskiego od 17 czerwca 2013 r. W dniu 17 czerwca 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 maja 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych

Bardziej szczegółowo

dzicom wymienianie się uprawnieniami rodzicielskimi bez względu na podstawę zatrudnienia. Nowe defi nicje Wśród nowości należy wymienić wprowadzenie

dzicom wymienianie się uprawnieniami rodzicielskimi bez względu na podstawę zatrudnienia. Nowe defi nicje Wśród nowości należy wymienić wprowadzenie PRAWO PROMOTOR 11/20151/201 fot. Thinkstock DR ANNA SOKOŁOWSKA ekspert w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, przewodnicząca Rady Naukowej Stowarzyszenia Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy Zmiany

Bardziej szczegółowo

Procedura udzielania urlopu wychowawczego dla nauczycieli

Procedura udzielania urlopu wychowawczego dla nauczycieli Procedura udzielania urlopu wychowawczego dla nauczycieli ZAGADNIENIE PODSTAWA PRAWNA Uprawnieni do korzystania z urlopu wychowawczego Z urlopu wychowawczego korzystać może wyłącznie nauczyciel, który

Bardziej szczegółowo

PORADNIK RODZICA PRAWA I OBOWIĄZKI PRACUJĄCEGO RODZICA

PORADNIK RODZICA PRAWA I OBOWIĄZKI PRACUJĄCEGO RODZICA PORADNIK RODZICA PRAWA I OBOWIĄZKI PRACUJĄCEGO RODZICA SPIS TREŚCI I. PRZED NARODZINAMI DZIECKA... 4 PRAWA RODZICÓW... 4 OBOWIĄZKI RODZICÓW... 4 II. NARODZINY DZIECKA... 7 PRAWA RODZICÓW... 7 OBOWIĄZKI

Bardziej szczegółowo

Poradnik Urlop wychowawczy

Poradnik Urlop wychowawczy Autor: Ewa Karaś Poradnik Urlop wychowawczy Urlop wychowawczy przysługuje rodzicom lub opiekunom dziecka. Panuje zasada, że prawo do urlopu wychowawczego na równych prawach ma kobieta i mężczyzna. Celem

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 31 sierpnia 2015 r. Poz. 1268 USTAWA z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY Z KOMENTARZEM. Kodeks Pracy. Urlopy rodzicielskie Dłuższy wymiar macierzyńskiego Nowe wysokości zasiłków 19 wzorów wniosków.

PRZEPISY Z KOMENTARZEM. Kodeks Pracy. Urlopy rodzicielskie Dłuższy wymiar macierzyńskiego Nowe wysokości zasiłków 19 wzorów wniosków. PRZEPISY Z KOMENTARZEM Kodeks Pracy po zmianach Urlopy rodzicielskie Dłuższy wymiar macierzyńskiego Nowe wysokości zasiłków 19 wzorów wniosków Kodeks pracy po zmianach Urlopy rodzicielskie Dłuższy wymiar

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRACY KOBIET I MŁODOCIANYCH. Studia podyplomowe. Wykładowca - mgr Lidia Matys

OCHRONA PRACY KOBIET I MŁODOCIANYCH. Studia podyplomowe. Wykładowca - mgr Lidia Matys OCHRONA PRACY KOBIET I MŁODOCIANYCH Studia podyplomowe Wykładowca - mgr Lidia Matys Szczególna ochrona pracy kobiet wynika z właściwości psychofizycznych kobiet oraz konieczności ochrony ich funkcji prokreacyjnych

Bardziej szczegółowo

Kielce,20 10-10-05 Znak: PNK.I - 0911/751 2010

Kielce,20 10-10-05 Znak: PNK.I - 0911/751 2010 r' l.j v WOJEWODA SWIETOKRZYSKI Kielce,20 10-10-05 Znak: PNK.I - 0911/751 2010 ROZSTRZYGNIECIE NADZORCZE Na podstawie art. 91 ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorzadzie gminnym IDz.U. z 2001r. Nr

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem prawo pracy, zasiłki macierzyńskie i opiekuńcze komentarze, przykłady, kompletna dokumentacja

Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem prawo pracy, zasiłki macierzyńskie i opiekuńcze komentarze, przykłady, kompletna dokumentacja Agata Lankamer-Prasołek Karol Lankamer Ewa Przedwojska Renata Tonder Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem prawo pracy, zasiłki macierzyńskie i opiekuńcze komentarze, przykłady, kompletna dokumentacja

Bardziej szczegółowo

Konwent Prawa Pracy. Zwiększenie uprawnień rodzicielskich pracowników - jakie zmiany wprowadza nowelizacja Kodeksu pracy z dnia 24 lipca 2015 r.

Konwent Prawa Pracy. Zwiększenie uprawnień rodzicielskich pracowników - jakie zmiany wprowadza nowelizacja Kodeksu pracy z dnia 24 lipca 2015 r. VII EDYCJA Konwent Prawa Pracy Małgorzata Skibińska Zwiększenie uprawnień rodzicielskich pracowników - jakie zmiany wprowadza nowelizacja Kodeksu pracy z dnia 24 lipca 2015 r. 1 1 UPRAWNIENIA RODZICIELSKIE

Bardziej szczegółowo

Wroclaw: Dostawa nici chirurgicznych Numer ogloszenia: 221272-2008; data zamieszczenia: 16.09.2008 OGLOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy

Wroclaw: Dostawa nici chirurgicznych Numer ogloszenia: 221272-2008; data zamieszczenia: 16.09.2008 OGLOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Strona l z 5 Wroclaw: Dostawa nici chirurgicznych Numer ogloszenia: 221272-2008; data zamieszczenia: 16.09.2008 OGLOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogloszenia: obowiazkowe. Ogloszenie dotyczy:

Bardziej szczegółowo

rodzinny Poradnik e-poradnik egazety Prawnej 83 strony wyjaśnień, porad, pism procesowych i przepisów

rodzinny Poradnik e-poradnik egazety Prawnej 83 strony wyjaśnień, porad, pism procesowych i przepisów e-poradnik egazety Prawnej Poradnik rodzinny 83 strony wyjaśnień, porad, pism procesowych i przepisów Jaka ochrona przysługuje pracującej kobiecie w ciąży Jakie prawa ma kobieta po urodzeniu dziecka Jak

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 13 czerwca 2013 r. Poz. 675 U S T A W A z dnia 28 maja 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z

Bardziej szczegółowo

Numer ogloszenia: 391656-2010; data zamieszczenia: 01.12.2010 OGLOSZENIE O ZAMÓWIENIU - uslugi

Numer ogloszenia: 391656-2010; data zamieszczenia: 01.12.2010 OGLOSZENIE O ZAMÓWIENIU - uslugi lit. (\, Sieradz: Postepowanie prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego o wartosci szacunkowej ponizej kwot okreslonych w przepisach wydanych na podstawie art.11 ust.8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r.

Bardziej szczegółowo

Zasady naliczania urlopu wypoczynkowego. Zgodnie z kodeksem pracy wymiar urlopu wynosi:

Zasady naliczania urlopu wypoczynkowego. Zgodnie z kodeksem pracy wymiar urlopu wynosi: Zasady naliczania urlopu wypoczynkowego Zgodnie z kodeksem pracy wymiar urlopu wynosi: 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 13 czerwca 2013 r. Poz. 675 U S T A W A z dnia 28 maja 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Rozdział I. Urlop macierzyński

Spis treści Wykaz skrótów Rozdział I. Urlop macierzyński Wykaz skrótów... Rozdział I. Urlop macierzyński... 1 1. Wymiar urlopu macierzyńskiego... 1 2. Poród mnogi odroczony... 1 3. Przedporodowa część urlopu macierzyńskiego... 2 3.1. Zasady występowania o urlop

Bardziej szczegółowo

E-ZWOLNIENIA I ZASIŁKI UWAGA! ZMIANY PRZEPISÓW

E-ZWOLNIENIA I ZASIŁKI UWAGA! ZMIANY PRZEPISÓW PRAWO PRACY I ZUS NR 4 INDEKS 403547 ISBN 9788374403757 CZERWIEC 2015 CENA 29,90 ZŁ (W TYM 5% VAT) UKAZUJE SIĘ OD 1995 ROKU UWAGA! ZMIANY PRZEPISÓW E-ZWOLNIENIA I ZASIŁKI Jak wydawać e-zwolnienia lekarskie

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Urlop macierzyński

Rozdział I. Urlop macierzyński Bożena Lenart Rozdział I. Urlop macierzyński 1. Prawo pracownicy do urlopu macierzyńskiego Z przepisów KP wynika, że urlop macierzyński przysługuje pracownicy, która urodziła dziecko w okresie zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 29 grudnia 2015 r. Poz. 2243 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA RODZINY, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie wniosków dotyczących

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 28 maja 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 28 maja 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/30 USTAWA z dnia 28 maja 2013 r. Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2013 r. poz. 675. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca

Bardziej szczegółowo

M I N I S T R A P R A C Y I P O L I T Y K I S P O Ł E C Z N E J 1)

M I N I S T R A P R A C Y I P O L I T Y K I S P O Ł E C Z N E J 1) Projekt z dnia 20 października 2015 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A P R A C Y I P O L I T Y K I S P O Ł E C Z N E J 1) w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem

Bardziej szczegółowo

USTAWA z d n ia... o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1*

USTAWA z d n ia... o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1* Projekt z dnia 25 kwietnia 2013 r. USTAWA z d n ia... o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1* Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21,

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W PRAWIE PRACY

ZMIANY W PRAWIE PRACY ZMIANY W PRAWIE PRACY 2016 Zamiany w umowach terminowych ustawa z dnia 21 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1220) Zmiany wchodzące w życie

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1)

Ustawa z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) projekt Ustawa z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 i 1662) wprowadza się następujące

Bardziej szczegółowo

RADY GMINY CZARNKÓW. z dnia 18 marca 2009r.

RADY GMINY CZARNKÓW. z dnia 18 marca 2009r. .~ Rada Gminy Czarrtków ul.rybaki3 64-700 Czarnków tel. 067 7.53 02 95 UCHWALA NR XXXIII/238/09 RADY GMINY CZARNKÓW z dnia 18 marca 2009r. w sprawie: regulaminu wynagradzania i przyznawania dodatków nauczycielom

Bardziej szczegółowo

Okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego w szczególnych przypadkach

Okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego w szczególnych przypadkach Okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego w szczególnych przypadkach Zasiłek macierzyński z tytułu urodzenia dziecka przysługuje przez okres określony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA NA TEMAT ZMIAN W KODEKSIE PRACY OD 22.02.2016 ROKU

INFORMACJA NA TEMAT ZMIAN W KODEKSIE PRACY OD 22.02.2016 ROKU INFORMACJA NA TEMAT ZMIAN W KODEKSIE PRACY OD 22.02.2016 ROKU 1. Umowa o pracę na czas wykonywania określonej pracy oraz na zastępstwo. Z kodeksu pracy została usunięta umowa na czas wykonania określonej

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia rodzicielskie. Stan prawny kwiecień 2014 r.

Uprawnienia rodzicielskie. Stan prawny kwiecień 2014 r. Uprawnienia rodzicielskie Stan prawny kwiecień 2014 r. www.pip.gov.pl Zakaz pracy kobiet Pracodawca zobowiązany jest przestrzegać zakazu zatrudniania kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE Projektowana ustawa ma umożliwić rodzicom skorzystanie z płatnego urlopu przez okres jednego roku, w związku z urodzeniem się ich dziecka, albo przez okres dłuższy niż jeden rok, w związku

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Urlop macierzyński

Rozdział I. Urlop macierzyński 1. Wymiar urlopu macierzyńskiego Zasadą jest, że prawo do urlopu macierzyńskiego pracownica nabywa z dniem porodu. Wymiar tego urlopu zwiększa się wraz z liczbą dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu

Bardziej szczegółowo

Powrót do pracy. Macierzyńskim/ wychowawczym

Powrót do pracy. Macierzyńskim/ wychowawczym Powrót do pracy po urlopie Macierzyńskim/ wychowawczym u s taw i e 2 Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim/wychowawczym Twoja rodzina niebawem się powiększy? A może Twoje dziecko już poszło do przedszkola

Bardziej szczegółowo

Dr Eliza Mazurczak-Jasińska

Dr Eliza Mazurczak-Jasińska Dr Eliza Mazurczak-Jasińska 1 Ubezpieczenie chorobowe podstawa prawna Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa tzw. ustawa

Bardziej szczegółowo

URLOP BEZPŁATNY A PRAWO DO ZASIŁKÓW ZWIĄZANYCH Z CHOROBĄ I MACIERZYŃSTWEM

URLOP BEZPŁATNY A PRAWO DO ZASIŁKÓW ZWIĄZANYCH Z CHOROBĄ I MACIERZYŃSTWEM URLOP BEZPŁATNY A PRAWO DO ZASIŁKÓW ZWIĄZANYCH Z CHOROBĄ I MACIERZYŃSTWEM Co o urlopie bezpłatnym stanowi Kodeks pracy Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca może udzielić pracownikowi, na jego pisemny wniosek,

Bardziej szczegółowo

Urlop macierzyński/zasiłek macierzyński

Urlop macierzyński/zasiłek macierzyński Urlop macierzyński/zasiłek macierzyński Grupa 1 kazusy 1-3 1. Kobieta prowadząca działalność gospodarczą jest w ciąży, czy będzie miała prawo do zasiłku macierzyńskiego? 1. Jaki jest krąg uprawnionych

Bardziej szczegółowo

Uchwala Nr... Rady Miasta Zabki z dnia...

Uchwala Nr... Rady Miasta Zabki z dnia... Uchwala Nr... Rady Miasta Zabki z dnia... w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych: przedszkoli, szkól podstawowych i gimnazjów Na podstawie ali. 90 ust. 4 w zwiazku z art. 90

Bardziej szczegółowo

nowe zasady udzielania urlopu wychowawczego roczny płatny urlop po urodzeniu dziecka nowe zasady przyznawania zasiłków macierzyńskich

nowe zasady udzielania urlopu wychowawczego roczny płatny urlop po urodzeniu dziecka nowe zasady przyznawania zasiłków macierzyńskich nowe zasady udzielania urlopu wychowawczego roczny płatny urlop po urodzeniu dziecka nowe zasady przyznawania zasiłków macierzyńskich nowe uprawnienia pracownika ojca BIBLIOTEKA MONITORA PRAWA PRACY Monika

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

- o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Druk nr 1172 Warszawa, 18 stycznia 2013 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim, rodzicielskim, wychowawczym

Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim, rodzicielskim, wychowawczym Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim, rodzicielskim, Twoja rodzina niebawem się powiększy? A może Twoje dziecko już poszło do przedszkola a Ty chcesz wrócić do pracy po urlopie macierzyńskim, rodzicielskim

Bardziej szczegółowo

DYREKTOR Miejskiego Przedszkola

DYREKTOR Miejskiego Przedszkola MIEJSKIE PRZEDSZKOLE 41-260 Slawk6w. ul. Gcn.WI.Sikorskicgo lo REGON 271513732 Zarzadzenie Nr. 9.~.f.flgo g Dyrektora Miejskiego Przedszkola w Slawkowie z dnia 08.09.2008 r. w sprawie przyjecia regulaminu

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia rodzicielskie 2016

Uprawnienia rodzicielskie 2016 Polskie Centrum Kadrowo - Płacowe zaprasza do udziału w szkoleniu pt.: Uprawnienia rodzicielskie 2016 Tylko kolejne zmiany czy prawdziwa rewolucja? Instrukcja obsługi nowych rozwiązań prawnych Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

OGLOSZENIE O ZAMÓWIENIU. Gl..ÓWNY INSPEKTOR OCHRONY SRODOWISKA SEKCJA I: INSTYTUCJA ZAMAWIAJACA

OGLOSZENIE O ZAMÓWIENIU. Gl..ÓWNY INSPEKTOR OCHRONY SRODOWISKA SEKCJA I: INSTYTUCJA ZAMAWIAJACA Gl..ÓWNY INSPEKTOR OCHRONY SRODOWISKA Andr.& Jagusiewicz OGLOSZENIE O ZAMÓWIENIU SEKCJA I: INSTYTUCJA ZAMAWIAJACA.. 1.1) NAZWA, ADRESY I PUNKTY KONTAKTOWE Oficjalna nazwa: Glówny Inspektorat Ochrony Srodowiska

Bardziej szczegółowo

posiadania innych tytułów do ubezpieczenia społecznego np.

posiadania innych tytułów do ubezpieczenia społecznego np. » Od 1.01.2015r wprowadzono obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe członków rad nadzorczych ( nie dotyczy to ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego) niezależnie od posiadania innych tytułów do

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji do Oddzialów Przedszkolnych. zasady, tryb, postepowanie, dokumentacja

Regulamin rekrutacji do Oddzialów Przedszkolnych. zasady, tryb, postepowanie, dokumentacja Regulamin rekrutacji do Oddzialów Przedszkolnych zasady, tryb, postepowanie, dokumentacja Podstawy prawne: 1. Rozdzial 2 a ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oswiaty oraz niektórych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DOBROWOLNYCH ODEJSC DLA PRACOWNIKÓW DALKIA LÓDZ SPÓLKA AKCYJNA

PROGRAM DOBROWOLNYCH ODEJSC DLA PRACOWNIKÓW DALKIA LÓDZ SPÓLKA AKCYJNA DALKIA LÓDZ SPÓLKA AKCYJNA PROJEKT I PROGRAM DOBROWOLNYCH ODEJSC DLA PRACOWNIKÓW DALKIA LÓDZ SPÓLKA AKCYJNA Zarzad Dalkia Lódz Spólka Akcyjna uchwala Nr z dnia realizujac program dostosowania poziomu i

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA. z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/50 USTAWA Opracowano na podstawie Dz. U. z 2015 r. poz. 1268, 1735. z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia

Bardziej szczegółowo

GLÓWNY INSPEKTOR OCHRONY SRODOWISKA SEKCJA I: INSTYTUCJA ZAMAWIAJACA

GLÓWNY INSPEKTOR OCHRONY SRODOWISKA SEKCJA I: INSTYTUCJA ZAMAWIAJACA GLÓWNY INSPEKTOR OCHRONY SRODOWISKA And'i!f ] agusiewicz Warszawa, dnia tli. lu 2010 r. OGLOSZENIE O ZAMÓWIENIU SEKCJA I: INSTYTUCJA ZAMAWIAJACA 1.1) NAZWA, ADRES I PUNKTY KONTAKTOWE Oficjalna nazwa: Glówny

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów 15 Wykaz rozporządzeń 19. Rozdział I Urlop wypoczynkowy 23

Spis treści. Wykaz skrótów 15 Wykaz rozporządzeń 19. Rozdział I Urlop wypoczynkowy 23 Wykaz skrótów 15 Wykaz rozporządzeń 19 Rozdział I Urlop wypoczynkowy 23 1. Zagadnienia ogólne 23 2. Nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego 26 A. Pierwszy urlop wypoczynkowy pracownika 26 B. Kolejny urlop

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: INSTYTUCJA ZAMAWIAJACA

SEKCJA I: INSTYTUCJA ZAMAWIAJACA - GLÓWNY INSPEKTOR OCHRONY SRODOWISKA Andr& Jogusiewicz Warszawa, dnia (t{;.os2010 r. OGLOSZENIE O ZAMÓWIENIU SEKCJA I: INSTYTUCJA ZAMAWIAJACA 1.1)NAZWA,ADRES I PUNKTY KONTAKTOWE Oficjalna nazwa: GlównyInspektoratOchronySrodowiska

Bardziej szczegółowo

U S T A W A z dnia. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1)

U S T A W A z dnia. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Projekt U S T A W A z dnia o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm. 2) ) wprowadza

Bardziej szczegółowo

Procedura udzielania urlopu

Procedura udzielania urlopu Zespół Szkół im. Lotników Polskich wpłocicznie-tartak Procedura udzielania urlopu dla poratowania zdrowia Spis treści 1. Cel procedury... 3 2. Uczestnicy procedury... 3 3. Unormowania prawne dotyczące

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM: ZMIANY W PRAWIE PRACY I SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W KONTEKŚCIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W RAMACH PROJEKTU:

SEMINARIUM: ZMIANY W PRAWIE PRACY I SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W KONTEKŚCIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W RAMACH PROJEKTU: SEMINARIUM: ZMIANY W PRAWIE PRACY I SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W KONTEKŚCIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W RAMACH PROJEKTU: DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE RZESZÓW, 08.10.2014 R. AUTOR:

Bardziej szczegółowo

Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21. poz. 94, z późn. zm. ) wprowadza się następujące zmiany:

Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21. poz. 94, z późn. zm. ) wprowadza się następujące zmiany: Projekt z dnia 22 marca 2013 r. USTAW A z d n ia... o zm ianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1( Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21.

Bardziej szczegółowo

INFOR RAPORTY W RAPORCIE ZNAJDZIESZ ODPOWIEDZI M.IN. NA NASTĘPUJĄCE PYTANIA:

INFOR RAPORTY W RAPORCIE ZNAJDZIESZ ODPOWIEDZI M.IN. NA NASTĘPUJĄCE PYTANIA: INFOR RAPORTY W RAPORCIE ZNAJDZIESZ ODPOWIEDZI M.IN. NA NASTĘPUJĄCE PYTANIA: Czy można rozpocząć korzystanie z urlopu ojcowskiego od dnia urodzenia się dziecka? Czy pracownik może przesunąć rozpoczęcie

Bardziej szczegółowo

0/0Vat """"""""""""""" zl

0/0Vat  zl r.. pieczec Oferenta nazwa oferenta adres Nr tel/fax... sklada oferte dla STAROSTY POZNANSKIEGO W POSTEPOWANIUPROWADZONYM W TRYBIE ZAPYTANIA O CENE NA: CENA ZA CZESC NR PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA: netto zl

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZYZNAWANIA DODATKOWEGO WYNAGRODZENIA ROCZNEGO PRACOWNIKOM ZATRUDNIONYM W ZESPOLE SZKÓL NR 2 IM. WŁADYSŁAWA ORKANA W SZCZECINIE

REGULAMIN PRZYZNAWANIA DODATKOWEGO WYNAGRODZENIA ROCZNEGO PRACOWNIKOM ZATRUDNIONYM W ZESPOLE SZKÓL NR 2 IM. WŁADYSŁAWA ORKANA W SZCZECINIE REGULAMIN PRZYZNAWANIA DODATKOWEGO WYNAGRODZENIA ROCZNEGO PRACOWNIKOM ZATRUDNIONYM W ZESPOLE SZKÓL NR 2 IM. WŁADYSŁAWA ORKANA W SZCZECINIE Podstawa prawna: 1. Ustawa z 12 grudnia 1997 roku o dodatkowym

Bardziej szczegółowo

Regulamin wynagradzania pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Płocku

Regulamin wynagradzania pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Płocku Regulamin wynagradzania pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Płocku 1 1. Regulamin określa warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą, przysługujących

Bardziej szczegółowo

PRAWO PRACY W PRAKTYCE RODZICIELSTWO A PRACA. najważniejsze pytania i odpowiedzi. w w w.kadr yonline.pl

PRAWO PRACY W PRAKTYCE RODZICIELSTWO A PRACA. najważniejsze pytania i odpowiedzi. w w w.kadr yonline.pl PRAWO PRACY W PRAKTYCE RODZICIELSTWO A PRACA 34 najważniejsze pytania i odpowiedzi w w w.kadr yonline.pl Materiał został dobrany spośród porad udzielonych przez specjalistów z zakresu czasu pracy Redaktor

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRACY KOBIET

OCHRONA PRACY KOBIET OCHRONA PRACY KOBIET Ochrona pracy kobiet uwzględnia w szczególności: ochronę stosunku pracy kobiet w ciąży i w okresie urlopu macierzyńskiego, zakaz zatrudniania kobiet w ciąży w godzinach nadliczbowych

Bardziej szczegółowo

Sucha Beskidzka: Dostawa sprzetu medycznego: - aparat USG do. do badan metoda Dopplera - szt.1 - kardiomonitory- szt.2.

Sucha Beskidzka: Dostawa sprzetu medycznego: - aparat USG do. do badan metoda Dopplera - szt.1 - kardiomonitory- szt.2. Page 1 of6 Sucha Beskidzka: Dostawa sprzetu medycznego: - aparat USG do badan metoda Dopplera - szt.1 - kardiomonitory- szt.2 Numer ogloszenia: 304726-2010; data zamieszczenia: 24.09.2010 OGLOSZENIEO ZAMÓWIENIU-

Bardziej szczegółowo

ZAKLADY OPIEKI ZDROWOTNEJ

ZAKLADY OPIEKI ZDROWOTNEJ NIEPUBLICZNE ZAKLADY OPIEKI ZDROWOTNEJ 11 zaswiadczenie o wpisie do ewidencji dzialalnosci gospodarczej lub aktualny odpis z wczesniej niz 6 miesiecy przed uplywem terminu skladania ofert. kazdy wspólnik

Bardziej szczegółowo

e-poradnik Urlopy macierzyńskie, ojcowskie i wychowawcze w 2010 r. egazety Prawnej Czy z urlopu macierzyńskiego może skorzystać ojciec dziecka

e-poradnik Urlopy macierzyńskie, ojcowskie i wychowawcze w 2010 r. egazety Prawnej Czy z urlopu macierzyńskiego może skorzystać ojciec dziecka e-poradnik egazety Prawnej Urlopy macierzyńskie, ojcowskie i wychowawcze w 2010 r. Czy z urlopu macierzyńskiego może skorzystać ojciec dziecka Jak długo można przebywać na dodatkowym urlopie macierzyńskim

Bardziej szczegółowo

Opis szkolenia. Dane o szkoleniu. Program. BDO - informacje o szkoleniu

Opis szkolenia. Dane o szkoleniu. Program. BDO - informacje o szkoleniu Opis szkolenia Dane o szkoleniu Kod szkolenia: 600916 Temat: Prawo pracy w 2016 r. - trudne zagadnienia oraz nowe regulacje - wykład z elementami warsztatów dla zaawansowanych 22 Sierpień Łódź, Centrum

Bardziej szczegółowo

POLISH WWW.PAHR.IE SLOWNICZEK TERMINÓW DLA PRACOWNIKÓW SZCZEGÓLOWE INFORMACJE DLA PRACOWNIKÓW

POLISH WWW.PAHR.IE SLOWNICZEK TERMINÓW DLA PRACOWNIKÓW SZCZEGÓLOWE INFORMACJE DLA PRACOWNIKÓW WWW.PAHR.IE POLISH SLOWNICZEK TERMINÓW DLA PRACOWNIKÓW SZCZEGÓLOWE INFORMACJE DLA PRACOWNIKÓW Numer PPS Personal Public Service Number (odpowiednik numeru pesel), unikalny numer wydawany osobom, które

Bardziej szczegółowo

Zmiany w przepisach dotyczących urlopów związanych z rodzicielstwem. 1. Dz. U. z 2015r. Poz. 1286. 2. Wejście w życie: 02.01.2016r.

Zmiany w przepisach dotyczących urlopów związanych z rodzicielstwem. 1. Dz. U. z 2015r. Poz. 1286. 2. Wejście w życie: 02.01.2016r. Zmiany w przepisach dotyczących urlopów związanych z rodzicielstwem 1. Dz. U. z 2015r. Poz. 1286. 2. Wejście w życie: 02.01.2016r. Kodeks pracy (obecnie obowiązujący) 1.Urlop macierzyński. 2.Urlop na prawach

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE SPRAWOZDANIE KOMISJI NADZWYCZAJNEJ DO SPRAW ZMIAN W KODYFIKACJACH

DODATKOWE SPRAWOZDANIE KOMISJI NADZWYCZAJNEJ DO SPRAW ZMIAN W KODYFIKACJACH SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Druk nr 610-A DODATKOWE SPRAWOZDANIE KOMISJI NADZWYCZAJNEJ DO SPRAW ZMIAN W KODYFIKACJACH o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy (druk nr 147)

Bardziej szczegółowo

W sprawie wprowadzenia Regulaminu podrozy shizbowych w PWSTE w Jarosfawiu

W sprawie wprowadzenia Regulaminu podrozy shizbowych w PWSTE w Jarosfawiu Zarzadzenie nr 33/2013 Rektora Panstwowej Wyzszej Szkoly Techniczno-Ekonomicznej im. ks. Bronislawa Markiewicza w Jaroslawiu z dnia 15 kwietnia 2013r. W sprawie wprowadzenia Regulaminu podrozy shizbowych

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SZKOLENIOWE wyciąg z przepisów zagadnienia wybrane

MATERIAŁY SZKOLENIOWE wyciąg z przepisów zagadnienia wybrane MATERIAŁY SZKOLENIOWE wyciąg z przepisów zagadnienia wybrane Szkolenie przygotowała i przeprowadziła w dniu 27 listopada 2015 roku: Wykaz aktów prawnych, w oparciu o które przeprowadzono szkolenie: 1.

Bardziej szczegółowo

Urlopy. dr Maciej Chakowski

Urlopy. dr Maciej Chakowski Urlopy dr Maciej Chakowski Podyplomowe Studia Menadżerskie Zarządzanie w podmiotach leczniczych w dobie przekształceń własnościowych Projekt współfinansowany przez Unię C&C Europejską Chakowski ze środków

Bardziej szczegółowo

U S T AWA z dnia 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw 1)

U S T AWA z dnia 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw 1) Projekt z dnia 7 stycznia 2015 r. U S T AWA z dnia 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Bardziej szczegółowo

Wszystko o urlopach pracowniczych

Wszystko o urlopach pracowniczych e-poradnik Praca i Ubezpieczenia Praca i Ubezpieczenia Wszystko o urlopach pracowniczych Urlop wychowawczy Urlop bezpłatny Urlopy rodzicielskie Urlop szkoleniowy Urlop okolicznościowy Adres redakcji: 01-042

Bardziej szczegółowo

Kurs Kadry wersja e-learningowa

Kurs Kadry wersja e-learningowa Kurs Kadry wersja e-learningowa Program: Moduł I Nawiązanie stosunku pracy 1. Rekrutacja obowiązki i uprawnienia pracodawcy 2. Obowiązki związane z zatrudnieniem pracownika 3. Umowy o pracę a. Zawarcie

Bardziej szczegółowo

Najnowsze zmiany w zakresie ustalania

Najnowsze zmiany w zakresie ustalania Najnowsze zmiany w zakresie ustalania uprawnień i wysokości zasiłków. Małgorzata Nowicka Zmiany przepisów w zakresie zasiłków w 2015 i 2016 r. Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach

Bardziej szczegółowo

DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ WE WROCLAWIU. NK/0711-186/12/MCZ/ ~3~t. Urzedy Skarbowe woi. dolnoslaskiel!o

DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ WE WROCLAWIU. NK/0711-186/12/MCZ/ ~3~t. Urzedy Skarbowe woi. dolnoslaskiel!o Wroclaw, dnia A4maja 2012 r. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ WE WROCLAWIU NK/0711-186/12/MCZ/ ~3~t Urzedy Skarbowe woi. dolnoslaskiel!o Izba Skarbowa we Wroclawiu przesyla w zalaczeniu, w nawiazaniu do pisma DepartamentuAdministracji

Bardziej szczegółowo