Wywiad z ordynatorem Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Pierwsza wizyta w gabinecie ginekologicznym Moda na świadome macierzyństwo Rady położnej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wywiad z ordynatorem Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Pierwsza wizyta w gabinecie ginekologicznym Moda na świadome macierzyństwo Rady położnej"

Transkrypt

1 NR 1 (1) WIOSNA 2013 PO PIERWSZE PACJENT MAGAZYN PACJENTA CENTRUM ZDROWIA W MIKOŁOWIE Temat numeru ZDROWIE KOBIETY Wywiad z ordynatorem Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Pierwsza wizyta w gabinecie ginekologicznym Moda na świadome macierzyństwo Rady położnej Pozostałe działy: PROFILAKTYKA ODŻYWIANIE CZY TO BOLI?

2 2 Prawa Pacjenta Podstawowym prawem człowieka jest prawo do ochrony zdrowia, a w szczególności uzyskanie niezbędnej pomocy medycznej w razie choroby. Pacjent ma: v Prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom wiedzy medycznej. v Prawo do wyrażania zgody lub odmowy jej udzielenia na określone świadczenia zdrowotne. v Prawo do informacji o stanie zdrowia, przebiegu choroby i rokowaniu na przyszłość. v Prawo do poszanowania intymności i godności w czasie udzielania świadczeń zdrowotnych. v Prawo zwrócić się z interwencją do bezpośredniego przełożonego osoby udzielającej świadczenia zdrowotne, a następnie do dyrektora zakładu, a jeżeli naruszenie prawa dotyczy fachowej czynności medycznej, zwrócić sie do Okręgowej Izby Lekarskiej bądź Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych. v Szczególne prawa jeśli przebywa w szpitalu. Rejestracja do lekarza W celu potwierdzenia prawa do korzystania ze świadczeń zdrowotnych należy przy rejestracji przedstawić dokument tożsamości (dowód osobisty, prawo jazdy, paszport) konieczny do weryfikacji w Systemie ewuś i elektroniczną kartę ubezpieczenia zdrowotnego (KUZ) wydaną przez Śl. O W NFZ. W przypadku negatywnej odpowiedzi z Systemu należy przedstawić inny dokument potwierdzający opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Jednocześnie zapraszamy do korzystania z możliwości zarejestrowania się do wybranej Poradni drogą elektroniczną. Po przesłaniu wypełnionego formularza nasz konsultant skontaktuje się z Państwem w celu ustalenia terminu wizyty. Szczegółowe informacje oraz możliwość zarejestrowania się na stronie internetowej

3 TEMAT NUMERU Zdrowie kobiety 3 Wywiad z dr n. med. Adamem Dyrdą ordynatorem Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Panie ordynatorze, dziewiąty rok pełni Pan funkcję ordynatora Oddziału Ginekologiczno-Położniczego w Szpitalu Powiatowym w Mikołowie. Jak przebiegała Pana kariera zawodowa? Jestem rodowitym tyszaninem, w Tychach się urodziłem, poza 6-letnim okresem studiów medycznych w Krakowie, mieszkam w Tychach do dziś. Po studiach rozpocząłem pracę w Oddziale Ginekologiczno-Położniczym Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Tychach, gdzie uzyskałem specjalizację pod kierunkiem znakomitego lekarza dr Ryszarda Wysockiego. Obroniłem dysertację doktorską na temat metod oceny dobrostanu płodu. W 2004 r. zostałem ordynatorem Oddziału Położniczo-Ginekologicznego w Szpitalu Powiatowym w Mikołowie i stanowisko to piastuję do dziś. Ukończyłem podyplomowe studia z zakresu etyki i prawa medycznego na Uniwersytecie Warszawskim. Jak można scharakteryzować oddział, którym Pan kieruje? Oddział Ginekologiczno-Położniczy Szpitala w Mikołowie jest oddziałem I stopnia referencyjności wg klasyfikacji NFZ, co pozwala przyjmować kobiety do porodu z ciążą donoszoną, tj. powyżej 36 tygodnia jej trwania, niepowikłaną poważnymi schorzeniami matki lub płodu. Oznacza to, że takie powikłania ciąży jak poród przedwczesny, poważ- ne choroby matki np.: cukrzyca, ciężkie nadciśnienie, wady serca nie mogą być leczone w naszym oddziale. Oczywiście nie dotyczy to stanów nagłych i ratujących życie. W zakresie ginekologii wykonujemy szeroki zakres operacji metodą klasyczną jak i metodami videochirurgii tj. przy zastosowaniu laparoskopii i histeroskopii. Nowoczesne operacje technikami małoinwazyjnymi stosujemy w przypadkach nietrzymania moczu u kobiet oraz w zaburzeniach statyki narządu rodnego. Referencyjność oddziału nie pozwala na leczenie operacyjne niektórych nowotworów narządu rodnego. Kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia i wycena poszczególnych procedur nie pozwala jednak na wprowadzanie niektórych technik operacyjnych ze względu na ich niedoszacowanie, to znaczy że koszt leczenia przekracza wycenę przez NFZ, a to mogłoby spowodować zadłużenie oddziału. Pacjentki w oddziale przebywają na salach pojedynczych lub 2- i 3-osobowych, wszystkie z węzłami sanitarnymi. Odcinek położniczy funkcjonuje w systemie rooming-in, tzn. że noworodki przebywają z matkami. Czy zgodzi się Pan ze stwierdzeniem, że tak naprawdę funkcjonowanie oddziału to budowanie relacji między ludźmi? Po objęciu stanowiska ordynatora zauważyłem, że wielką zaletą jest dobrze wyszkolona kadra lekarzy oraz położnych i pielęgniarek, że wśród pracowników panuje dobra atmosfera, co przenosi się na opiekę nad pacjentkami. Wielu pracowników całe swoje życie zawodowe związało z oddziałem, co moim zdaniem świadczy o ich zaangażowaniu i oddaniu w działanie na rzecz mieszkańców powiatu mikołowskiego. Od kiedy jestem ordynatorem oddziału, specjalizację z ginekologii i położnictwa uzyskało 4 lekarzy, obecnie w trakcie specjalizacji jest 1 lekarka. Po 2004 r. szpital został przebudowany, mamy nowoczesny blok porodowy z salą do cięć cesarskich i dobrze wyposażony blok operacyjny. W działalności oddziałów ginekologiczno-położniczych istotne są procedury związane z porodem. Jak to wygląda w Pana oddziale? W oddziale odbywa się około 1200 porodów rocznie, w rekordowym roku 2010 było 1400 porodów w tym około 25% cięć cesarskich. W ostatnich latach wzrasta ilość wykonywanych cięć cesarskich, takie zjawisko również obserwuje się w całym naszym kraju. Na sali porodowej wykonuje się znieczulenia zewnątrzoponowe pozwalające na poród bezbolesny, znieczulenia wykonują anestezjolodzy. Około 40% to porody tzw. rodzinne czyli w obecności męża lub innej osoby towarzyszącej np.: mamy, siostry. v

4 4 TEMAT NUMERU Na sali porodowej opiekę nad rodzącą sprawują położne, kobieta rodząca nie tylko powinna czuć się bezpiecznie, powinna również odczuwać przyjazną atmosferę, która pomoże w trudach porodu. Bezpośrednio po porodzie opiekę nad noworodkiem przejmuje lekarz neonatolog, który ocenia stan dziecka. Wprowadzony przez Ministra Zdrowia w 2011 r. standard opieki nad kobietą ciężarną nakłada na lekarzy prowadzących ciążę i oddziały położnicze obowiązki i sposoby postępowania jednolite w całym kraju. W zakresie opieki szpitalnej, w mojej opinii, od dawna spełniamy wszystkie warunki ww. standardu. Niestety, chyba nie wszyscy lekarze ginekolodzy w poradniach dla kobiet znają wynikające ze standardu zalecenia, na oddział zgłaszają się pacjentki do porodu bez obowiązkowych badań, bez skierowań i nagminnie bez wymaganego planu porodu. Być może wynika to ze zbyt niskiej wyceny wizyt położniczych przez NFZ. Gdzie można uzyskać bliższe informacje o oddziale, którym Pan kieruje? Szczegółowych informacji na temat oddziału, możliwości jego obejrzenia, szkoły rodzenia, możliwości leczenia operacyjnego można uzyskać na stronie internetowej: com.pl lub pod nr tel Czy ma Pan poczucie satysfakcji zawodowej i osobistej? Oprócz pracy w szpitalu pracuję w gabinecie prywatnym, znajduję czas na własne zainteresowania i pracę społeczną. Już kolejną kadencję jestem delegatem na Zjazd Śląskiej Izby Lekarskiej, działam w organach statutowych izby na rzecz wszystkich lekarzy. Jestem nie tylko kibicem ale i czynnie uprawiam sport, biorę udział w amatorskich i lekarskich zawodach sportowych w narciarstwie alpejskim i tenisie ziemnym. Jestem żonaty, mam dwóch synów. Moja żona Ewa jest lekarzem kardiologiem, starszy syn jest doktorem nauk prawnych, pracownikiem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Młodszy syn poszedł w ślady rodziców i jest studentem medycyny. Życząc Panu i całemu zespołowi oddziału wielu sukcesów, dziękuję za rozmowę. Pierwsza wizyta w gabinecie ginekologicznym Dla każdej kobiety pierwsza wizyta w gabinecie ginekologicznym jest powodem stresu. Wizja obnażenia swoich stref intymnych obcemu człowiekowi (często mężczyźnie) jest krępująca, a dla młodych kobiet może być nawet przerażająca. Wiele pań odczuwa również lęk przed nieznanym: nie wie, jakie pytania zada lekarz oraz na czym polega badanie ginekologiczne. Co więcej, od wrażenia, jakie w czasie pierwszej wizyty u ginekologa odniesie nastolatka, może zależeć jej stosunek do tego specjalisty w całym dorosłym życiu. Dlatego warto z rozwagą wybrać lekarza, który po raz pierwszy przeprowadzi badanie oraz posiąść niezbędną wiedzę na temat pierwszej wizyty ginekologicznej. Odwagi może dodać świadomość, że badanie nie musi być bolesne ani w żaden sposób uwłaczające dla kobiety. Wręcz przeciwnie dbanie o zdrowie, także o zdrowie intymne, to żaden wstyd. Przebieg pierwszej wizyty ginekologicznej zależy od wieku, zgłaszanych dolegliwości oraz tego, czy pacjentka rozpoczęła współżycie płciowe. Temat badania noworodków, niemowląt i małych dzieci pominę, gdyż potrzeba takiego badania zachodzi bardzo rzadko i jest wykonywana przez ginekologów dziecięcych, chirurgów lub neonatologów w specjalistycznych oddziałach i poradniach. Jeżeli młoda kobieta jest dziewicą i nie ma rzadkich dolegliwości, wystarczy zaplanować pierwszą wizytę ginekologiczną ok roku życia lub wcześniej, jeżeli planuje rozpoczęcie współżycia płciowego. Wizyta taka ma charakter rozmowy-edukacji pacjentki w zakresie należytej dbałości o higienę, profilaktykę chorób narządów płciowych i piersi, planowania ciąży oraz antykoncepcji. Lekarz powinien zbadać piersi, ocenić oglądaniem budowę ciała oraz rozwój tzw. drugorzędowych cech płciowych (tj. gruczołów piersiowych, owłosienia). Można badanie uzupełnić o badanie ultrasonograficzne narządów miednicy przez powłoki brzuszne. Dla potrzeb takiego badania pacjentka powinna mieć pełny pęcherz moczowy. Zazwyczaj odstępuje się od badania przez pochwę lub odbyt. Gdy są dolegliwości Inaczej wygląda badanie ginekologiczne dziewczynki-dziewicy, która zgłasza się do lekarza z powodu niepokojących ją objawów

5 TEMAT NUMERU 5 lub dolegliwości. Oto lista problemów, z którymi warto zgłosić się do ginekologa, nawet przed 18. rokiem życia i przed rozpoczęciem współżycia płciowego: Upławy, które powodują ból, świąd, pieczenie, zaczerwienienie w okolicach intymnych lub upławy o nieprzyjemnym zapachu i żółtym lub zielonkawym kolorze. Bardzo bolesne miesiączki. Cykle miesiączkowe, które trwają krócej niż 21 dni, lub dłużej niż 35 dni (przypominam, że długość cyklu mierzy się od dnia pierwszej miesiączki, do dnia poprzedzającego kolejną miesiączkę) Bardzo obfite miesiączki, które trwają dłużej niż 7 dni lub wymagają użycia więcej niż 1 paczki (czyli 20 sztuk) podpasek, które są mocno przekrwione. Pojawienie się miesiączki przed dziesiątym rokiem życia, lub brak miesiączki po ukończeniu szesnastego roku życia. Trądzik, łojotok, nadmierne owłosienie z towarzyszącymi cyklami miesiączkowymi dłuższymi niż 35 dni Dolegliwości bólowe w podbrzuszu po wykluczeniu chorób układu pokarmowego oraz moczowego (pacjentki głównie kierowane przez lekarza rodzinnego lub chirurga po wykonaniu wstępnych badań) Podejrzenie wady narządów płciowych. Urazy okolic intymnych, w tym przemoc seksualna Podejrzenie ciąży Badanie ginekologiczne Warto podkreślić, że w Polsce system opieki ginekologicznej nad dziewczynkami i nastolatkami zapewnia możliwość uzyskania porady w Poradni Ginekologii Wieku Rozwojowego wszystkim dziewczynkom od urodzenia do ukończenia 18. roku życia. Kolejną ważną kwestię stanowią aspekty prawne związane z badaniem ginekologicznym nieletnich. Badanie takie przeprowadza się za zgodą i w obecności rodzica najlepiej matki lub opiekuna prawnego dziecka. Zgodę na badanie i leczenie dziewczynki poniżej 16. roku życia podejmuje właśnie opiekun dziecka. Oczywiście warto poinformować i uprzedzić dziewczynkę o konieczności takiego badania. Nastolatki pomiędzy 16. a 18. rokiem życia wraz z rodzicem współdecydują o swoim zdrowiu, dlatego konieczne jest wyrażenie zgody obojga na badanie oraz dalsze leczenie. Poniższe słowa kieruję nie tylko do młodych dziewcząt, ale również rodziców, ponieważ dziecko przed wizytą w poradni ginekologicznej powinno być przygotowane do badania przez matkę. Pozwoli to na zwiększenie poczucia pewności siebie, zmniejszy niepokój, poprawi samopoczucie dziecka przed wykonaniem badania. Matka powinna wyjaśnić dziecku, w jakiej pozycji będzie badane i jak będzie ułożone do badania (oględnie, zrozumiale, stosownie do wieku). Przed przystąpieniem do badania pytam matkę, czy wytłumaczyła dziecku, na czym polega badanie, jeśli nie, to lekarz powinien od tego zacząć. Poza badaniem piersi, oglądaniem budowy ciała oraz rozwoju piersi, narządów płciowych i owłosienia, ginekolog dziecięcy zakłada do pochwy specjalne wzierniki dziecięce (często po uprzednim znieczuleniu wejścia do pochwy żelem z lekiem przeciwbólowym) lub ogląda ściany pochwy i szyjkę macicy przy użyciu tzw. waginoskopu. Jeśli dziewczynka jest niespokojna, należy odstąpić od zakładania wzierników lub waginoskopu do pochwy lub badanie powtórzyć w trakcie następnej planowej wizyty. W przypadku gdy badania nie można odłożyć, przeprowadza się je w znieczuleniu ogólnym. Tzw. badanie dwuręczne zestawione wykonuje się zazwyczaj przez odbyt po założeniu rękawiczki natłuszcza się palec wskazujący jednej ręki maścią, a drugą dłoń układa na skórze w okolicy podbrzusza. Zbliżając palce obu rąk, ocenia się narządy płciowe i w miarę możliwości pozostałe narządy miednicy mniejszej. Jeżeli pierwsza wizyta ginekologiczna odbywa się po rozpoczęciu współżycia przez pacjentkę, badanie ginekologiczne przeprowadza się w sposób typowy. Na początku przeprowadzany jest wywiad lekarski, w którym pytania dotyczą daty pierwszej i ostatniej miesiączki (podajemy zawsze pierwszy dzień krwawienia jako datę miesiączki), regularności i obfitości krwawień miesiączkowych (warto zaznaczać w kalendarzu) oraz występowania jakichkolwiek dolegliwości (można opowiedzieć ginekologowi o wszystkich problemach ze zdrowiem, mogą one bowiem mieć związek z tą dziedziną medycyny, a jeżeli wykroczą poza problematykę ginekologii i położnictwa lekarz z pewnością skieruje do innego specjalisty). Następnym elementem wizyty ginekologicznej jest badanie piersi. Kolejno pacjentka poproszona jest o rozebranie dolnej części ubrania ( od pasa w dół ) i położenie się na tzw. fotelu ginekologicznym z odwiedzionymi nogami. Po pierwsze oglądane są zewnętrzne narządy płciowe, a w następnej kolejności we wziernikach ściany pochwy i szyjka macicy. Podczas badania we wziernikach specjalną szczoteczką można pobrać wymaz z szyjki macicy pierwszy wymaz cytologiczny zalecany jest 3 lata po rozpoczęciu współżycia płciowego lub najpóźniej w 25. roku życia. Warto zaplanować wizytą ginekologiczną zaraz po zakończeniu miesiączki, gdyż jest to najlepszy termin na wykonanie tego wymazu. W końcu wykonuje się tzw. badanie ginekologiczne dwuręczne zestawione: jeden lub dwa palce ręki wprowadza się do pochwy, a drugą ręką uciska się powłoki brzuszne. Standardem stało się również wykonywanie badania ultrasonograficznego narządów płciowych głowicą przezpochwową. Wizyta kończy się powtórną rozmową z lekarzem udzieleniem porady medycznej. lek. Dominika Hudziak FOT. THETA

6 6 TEMAT NUMERU Moda na świadome macierzyństwo o ciąży i porodzie ważne informacje w pigułce Z pewnością niejedna młoda kobieta zastanawia się, kiedy nadejdzie dla niej ten odpowiedni moment na zaplanowanie potomstwa. W dobie równouprawnienia i emancypacji pełnimy wiele ról społecznych, niejednokrotnie będąc bardziej wydajnymi i aktywnymi zawodowo od mężczyzn. Oczywistym jest fakt oddzielenia na stałe seksu od prokreacji. Dzięki środkom antykoncepcyjnym mamy dużą kontrolę nad płodnością. To taka nowa wolność, która daje kobiecie możliwość wyboru momentu, w którym chce zostać matką za cenę zmniejszenia swojej aktywności w sferach życia niezwiązanych z wychowywaniem dzieci. Ale możliwość podjęcia tej decyzji staje się coraz trudniejsza. Okazuje się, że nigdy nie ma odpowiedniego czasu na macierzyństwo, gdyż wymogi rynku pracy uniemożliwiają faktyczne połączenie roli matki i aktywnej zawodowo kobiety. Tym trudniej podjąć decyzję o posiadaniu dzieci w obliczu kryzysu ekonomicznego oraz poczucia odpowiedzialności za przyszłą rodzinę. Kolejnym aspektem staje się kryzys rodziny, będącej dla kobiety przyszłej matki podstawą poczucia stabilizacji. Paradoksalnie świadomość ograniczeń jak i wiek urodzenia pierwszego dziecka wzrasta wraz z wykształceniem, zaś płodność z biegiem czasu maleje. Pomimo wprowadzenia nowych metod leczenia niepłodności warto wspomnieć o ograniczeniach w ich stosowaniu oraz braku refundacji przez NFZ. Dodatkowym argumentem przeciwko posiadaniu potomstwa staje się szereg stereotypów wciąż krążących w społeczeństwie, które niezweryfikowane są dla wielu osób jedynym źródłem wiedzy. Macierzyństwo coś, co kiedyś przychodziło samo, dziś jest kwestią racjonalnego wyboru, przymusową kalkulacją zysków i strat. Macierzyństwo coś, co kiedyś przychodziło samo, dziś jest kwestią racjonalnego wyboru,przymusową kalkulacją zysków i strat. Pisząc ten artykuł zadaję sobie pytanie, czy za zmianami w mentalności i oczekiwaniach młodych kobiet nadąża współczesne położnictwo. Dla tych z pań, które w sposób świadomy planują macierzyństwo i dla których aspekty medyczne są istotne podaję w pigułce ważne informacje na temat ciąży oraz porodu. Na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat zmieniła się i nadal zmienia opieka nad ciężarną kobietą i jej nienarodzonym dzieckiem. Po pierwsze zwiększyły się możliwości zarówno w zakresie diagnostyki jak i leczenia chorób podczas ciąży, co przyczyniło się do wzrostu odsetka urodzeń żywych dzieci czyli powodzenia ciąży. Dysponujemy szeroką gamą leków bezpiecznych i skutecznych w ciąży. Dzięki tzw. badaniom prenatalnym czyli jednoczasowym: badaniu ultrasonograficznym płodu oraz markerów biochemicznych z krwi matki mamy możliwość wykrywania niektórych genetycznych chorób płodu w pierwszej połowie ciąży, zaś rozwój ultrasonografii oraz genetyki pozwala rozpoznać wiele ciężkich wad płodu. Co więcej, nawet na Śląsku istnieje możliwość leczenia wewnątrzmacicznego wybranych schorzeń dziecka np. przepukliny oponowo-rdzeniowej lub zespołu przetoczenia między płodami w ciąży bliźniaczej. Nie tylko pojawiły się nowe możliwości technicz- ne, ale zmieniła się również relacja pacjentka-lekarz, pacjentka-położna. Mówi się o tzw. demedykalizacji porodu. W skrócie: poród ma być bezpieczny, pod nadzorem specjalistów dla uniknięcia komplikacji i powikłań, a zarazem pozytywnym i jak najmniej stresującym przeżyciem dla przyszłej matki. Bardzo namacalnym tego przykładem jest plan porodu, będący nowym prawem kobiet w ciąży i narzędziem komunikacji między rodzącą a personelem medycznym. Plan porodu pozwala kobiecie w pewnym zakresie decydować o przebiegu porodu poprzez wyrażenie swoich potrzeb i oczekiwań. Daje możliwość wyboru, poczucie pewności, bezpieczeństwa i jednocześnie wymusza na ciężarnych lepsze przygotowanie do porodu. Pacjentka powinna jednak mieć świadomość, że podczas akcji porodowej plan może ulec zmianom, a na skutek nieprzewidywalnych dla niej aspektów medycznych, wszystko może przebiegać inaczej, niż sobie to zaplanowała i wyobrażała w trosce o zdrowie jej i dziecka. Kolejnym krokiem w stronę naszych pacjentek jest możliwość przeżywania porodu rodzinnego w szpitalu. Obecność zaufanej bliskiej osoby nie tylko redukuje lęk oraz poczucie osamotnienia przyszłej matki przed porodem, ale może mieć wyjątkowo pozytywny wpływ na rozwój dojrzałego i świadomego ojcostwa. Niejednokrotnie obserwowałam na sali porodowej reakcje emocjonalne ojców ich zaangażowanie we współpracę z rodzącymi żonami, wzruszenie i ogromną radość po urodzeniu się dziecka. Oczywiście nie wszyscy ojcowie czują się na

7 TEMAT NUMERU 7 siłach, aby uczestniczyć w porodzie. Uważam, że decyzję taką powinna uszanować przyszła matka, nie narażając siebie i partnera na dodatkowy stres podczas tego ważnego wydarzenia. Warto wspomnieć o możliwości przygotowania obydwojga przyszłych rodziców do porodu już podczas zajęć proponowanych przez szkoły rodzenia. Obejmują one serię wykładów informacji teoretycznych, które wykraczają poza ramy tego artykułu oraz ćwiczenia fizyczne przygotowujące parę do możliwości przyjmowania wielu pozycji w czasie porodu, jak również ćwiczenia właściwego oddychania podczas akcji skurczowej. Zmniejszająca się liczba urodzeń oraz odsetek porodów naturalnych są podyktowane również strachem przed bólem porodowym. Wyjątkowo nasilony lęk przed porodem nazywany tokofobią wymaga porady i leczenia u psychiatry. U większości pacjentek lęk ten jest umiarkowany i wynika ze współczesnego stylu życia. Nie wymaga specjalistycznej pomocy, można samemu sobie z nim poradzić. Uświadomić należy sobie, że gorączkowe tempo życia, nacisk na efektywność, konkurencja, dążenie do sukcesu, oczekiwanie natychmiastowego zaspokojenia potrzeb, niechęć do cierpienia są wszechobecne i nie pozostawiają miejsca na słuchanie, odczuwanie, przyjmowanie aktywnej postawy w obliczu trudności. Poród jako zadanie trudne i bolesne zostaje albo całkowicie wykluczone, albo zastąpione niewymagającym wysiłku ze strony kobiety cesarskim cięciem. Z jednej strony organizacje feministyczne grzmią w sprawie prawa do decydowania jednostki o sobie i swoim ciele, o szacunku dla wyborów innych ludzi, nawet kiedy ich decyzje są różne od naszych i stoją w sprzeczności z naszym światopoglądem. Z drugiej strony Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że ze wskazań medycznych cesarskim cięciem powinno być rozwiązane maksymalnie 15% ciąż. Tymczasem statystyki z całego świata, w tym także z Polski, pokazują, że liczba cesarek ciągle wzrasta. Średnia dla naszego kraju to 32%. Jest to zjawisko bardzo niepokojące, bo paradoksalnie może przynieść niekorzystne efekty zdrowotne dla matek i ich dzieci. Pragnę podkreślić, że cesarskie cięcie jest poważną operacją, którą powinno się wykonywać tylko wtedy, gdy są ku temu istotne medyczne powody. Jest więc metodą ukończenia ciąży z określonych wskazań. Nie powinno być zatem wykonywane z błahych powodów, na życzenie pacjentki. Nie jest to sposób lepszy ani dla matki, ani dla dziecka. Warto wiedzieć, że poród fizjologiczny w naturalny sposób stymuluje u dziecka procesy adaptacji do nowych warunków poza ciałem matki. Cięcie cesarskie nie zapewnia tej adaptacji. Dzieci urodzone cesarskim cięciem częściej mają problemy z oddychaniem po urodzeniu (RDS lub TTN), stąd nawet po planowych cięciach cesarskich częściej uzyskują gorszą punktacje w skali W. Apgar. Na podstawie badań na dużych grupach dzieci (tzw. medycyna oparta na faktach) dowiedziono, że cięcie cesarskie wiąże się z częstszym występowaniem astmy, celiakii, kolek i biegunek (zainteresowanym polecam zgłębienie tzw. teorii higienicznej). Cięcie cesarskie niesie ze sobą również ryzyko dla matki. Kilkukrotnie częściej dochodzi do zgonu okołoporodowego położnic lub poważnych powikłań takich jak: krwotok poporodowy, uszkodzenie pęcherza moczowego lub jelit, zator wodami płodowymi, zakrzepica żylna, zakażenia (m.in. rany pooperacyjnej, błony śluzowej macicy, układu moczowego, gorączki o nieustalonej przyczynie). Pomijam możliwe komplikacje znieczulenia do zabiegu. Zabieg operacyjny wiąże się również z dłuższym pobytem w szpitalu. Dochodzenie matki do pełnej formy trwa kilka miesięcy, zaś dolegliwości w miejscu blizny mogą się utrzymywać latami. Obecność blizny macicy oraz zrostów może być przyczyną komplikacji w kolejnej ciąży a nawet niepłodności wtórnej. Wiele kobiet nie uświadamia sobie, że poród fizjologiczny ma głęboki sens i szereg pozytywnych implikacji. Wysokie stężenie endorfin produkowanych podczas porodu, a także emocjonalna głębia przeżycia wywołanego bólem wyzwala instynktową, biologiczną i nierozwiązywalną więź między matką a dzieckiem. W rzeczywistości przyjemność z posiadania i opiekowania się dzieckiem wiąże się silnie z przeżyciem bólu podczas jego narodzin, co rozciąga się także na chęć powtórnego przeżycia porodu i posiadania kolejnych dzieci. Zaobserwowano, że kobiety, u których poród zakończył się cesarskim cięciem rzadziej planują kolejną ciążę, czego powodem mogą być zaburzenia relacji matka-dziecko. Paradoksalnie właśnie po przebytym cesarskim cięciu ból, brak cierpliwości i zmęczenie są bardziej wyrażone v

8 8 TEMAT NUMERU niż po przebytym porodzie drogami natury i przyczyniają się do częstszego występowania zjawiska baby blues, depresji poporodowej oraz zespołu stresu pourazowego. Wyżej wymienione czynniki oraz późniejsze pojawianie się pokarmu po cesarskim cięciu często decydują o rezygnacji z karmienia naturalnego. Zauważalne stały się w ostatnich latach dwie skrajne postawy matek. Pierwszą grupę stanowią kobiety, dla których dziecko stanowi dobro nadrzędne i które, w ślad za ekologicznym modelem wychowywania, karmią piersią nawet kilkuletnie dzieci. Drugą grupę reprezentują kobiety traktujące dzieci instrumentalnie, rezygnujące z naturalnego karmienia piersią na rzecz swojej wygody i samorealizacji poza macierzyństwem. Dodatkowym argumentem przeciwko karmieniu piersią stały się modne i szeroko dostępne operacje plastyczne piersi. Nie wszyscy niestety uświadamiają sobie, że karmienie naturalne to nie tylko ważne doświadczenie w relacji matka-dziecko, ale również aspekty prozdrowotne dla matki: obniżenie ryzyka zachorowalności na raka piersi oraz dla dziecka: spadek ryzyka infekcji w wieku niemowlęcym oraz alergii pokarmowych i wziewnych w późniejszym wieku. Dla kobiet, które pomimo szeregu argumentów przemawiających za porodem naturalnym, nadal paraliżuje silny lęk, istnieją współczesne możliwości łagodzenia bólu porodowego. Prostymi sposobami ulżenia cierpieniu mogą być: właściwe oddychanie, odpowiednia pozycja podczas porodu, masaż, ciepły prysznic lub poród w wodzie, TENS czyli przezskórna elektrostymulacja nerwów, muzykoterapia i inne techniki relaksacji. Spośród metod farmakologicznych na uwagę zasługuje coraz powszechniejsze znieczulenie zewnątrzoponowe, które nie znosząc całkowicie, a jedynie łagodząc ból porodowy, jest bezpieczne dla matki i dziecka. Zauważalne są również zmiany w opiece nad noworodkiem. Standardem stał się nieprzerwany kontakt dziecka z matką skóra do skóry bezpośrednio po urodzeniu przez co najmniej dwie godziny po porodzie, o ile stan noworodka oraz położnicy na to pozwala. W szpitalach położniczych od lat funkcjonuje system rooming-in, w którym opieka nad dzieckiem sprawowana jest przez rodziców z pomocą personelu medycznego. Pozwala to na nawiązanie głębokich relacji między rodzicami i dzieckiem, skrócenie okresu adaptacyjnego dziecka, sprawniejszą i właściwszą opiekę nad noworodkiem w domu. Niewątpliwie w ostatnich latach dokonało się w położnictwie wiele pozytywnych zmian. Mam nadzieję, że ten artykuł przybliżył realia okołoporodowe i obalił niektóre stereotypy, a w konsekwencji zmniejszył sceptycyzm wobec macierzyństwa. Patrzę optymistycznie w przyszłość położnictwa oczekując nie tylko postępu w medycynie ale również otwartych umysłów ludzi. Poza tym wierzę, że kobiety nadal kochają i pragną mieć dzieci, choć macierzyństwo nie jest już kwestią przypadku lecz świadomego wyboru. Życzę każdej z młodych Czytelniczek, aby racjonalna decyzja o posiadaniu potomstwa nie przyszła za późno. lek. Dominika Hudziak Rady położnej Pan Bóg powiedział do niewiasty: w bólu będziesz rodziła dzieci cyt. Biblia Tysiąclecia Przez całą historię człowieka ból towarzyszył porodowi i tak jest nadal. Jednak rozwój cywilizacji przyniósł nam udogodnienia, eliminujące z życia trud i wysiłek, a farmakologia obdarzyła środkami przeciwbólowymi. Płynące z mediów reklamy są czytelne nawet dla małych dzieci, co trzeba zażyć by nie bolało. Współczesne rodzące, często spotykają się z bólem, po raz pierwszy w swoim życiu na sali porodowej. Ten ból wywołuje przerażający strach i panikę. Negatywne emocje uniemożliwiają pacjentce skupić się na wskazówkach i sugestiach nawet najżyczliwszej położnej. Kobiety żądają podania środków przeciwbólowych lub wykonania cięcia cesarskiego. Tymczasem zdaniem specjalistów, zarówno dla matki jak i dla dziecka, najbardziej bezpieczną i komfortową formą narodzin jest poród FIZJOLOGICZNY, który sam się rozpoczyna i toczy własnym, naturalnym rytmem, bez użycia środków znieczulających, w którym najważniejszą rolę spełnia rodząca. Po takim porodzie kobieta doświadcza radości i satysfakcji. W bólach porodowych rodzi się miłość i odpowiedzialność za małego człowieka.

9 PROFILAKTYKA 9 Przygotowanie przyszłej mamy do tak ważnej roli może się odbywać podczas indywidualnych spotkań z położną. Położna dzieli się z pacjentką nie tylko wiedzą teoretyczną, ale przede wszystkim doświadczeniem. Przekazuje praktyczne informacje: że poród boli... co ból zwiastuje... co dalej będzie się działo... jak odczytywać i reagować na odczucia płynące z własnego ciała... Przyjazna atmosfera spotkania pozwala spokojnie i stopniowo nakreślić rolę matki w czasie porodu, a także przygotować parę do bycia rodzicami. Obserwowanie pojawiających się na twarzy pacjentki emocji umożliwia położnej dostosowanie tematu do jej nastroju, pozwala na użycie odpowiedniej argumentacji, by przekazywana wiedza była ZROZUMIANA i ZAAKCEPTOWANA przez przyszłą rodzącą. Zdaniem specjalistów, zarówno dla matki jak i dla dziecka, najbardziej bezpieczną i komfortową formą narodzin jest poród fizjologiczny, który sam się rozpoczyna i toczy własnym, naturalnym rytmem. Szkoła Rodzenia Celem zajęć w Szkole Rodzenia jest minimalizacja lęku przed porodem poprzez przekazanie informacji: o zmianach zachodzących w trzecim trymestrze ciąży, o tym z czego wynikają, jak sobie z nimi poradzić i z którymi należy zgłosić się do lekarza, o porodzie fizjologicznym i jego przebiegu, o zwyczajach panujących na sali porodowej wizyta na bloku porodowym, poznanie sprzętu, z którego pacjentki mogą korzystać w trakcie porodu np. piłka, worek sako, prysznic, o tym, kiedy pakować torbę i co zabrać do szpitala, o oddziale położniczym i noworodkowym, z którymi przyszli rodzice będą mieli kontakt, o sposobach karmienia noworodka, o opiece nad noworodkiem i jego pielęgnacji. Spotkania mają pomóc przyszłym rodzicom w poznaniu szpitala, by czuli się w nim bezpiecznie i rozumieli, co dzieje się na bloku porodowym. Uczestnictwo w Szkole Rodzenia jest okazją do: spotkania się z położnymi i lekarzami i innymi przyszłymi rodzicami, rozmowy o swoich obawach, poznania propozycji ćwiczeń i zachowań przydatnych podczas porodu, nauczenia się oddechu przeponowego zapewniającego komfort tlenowy rodzącemu się dziecku, poznaniu cyklu ćwiczeń przygotowujących parę do współdziałania w trudzie wydania na świat nowego dziecka. Kurs trwa cztery tygodnie, spotkania odbywają się w dwóch cyklach: pierwsza część (wykładowa): cztery spotkania raz w tygodniu, w środy o godz Zajęcia są prowadzone przez doświadczony personel pracujący czynnie na bloku porodowym, w oddziale położniczym i noworodkowym, tj. położne: Jolanta Szymura, Katarzyna Kica, Ewa Tłok, Izabela Ryguła, Joanna Zając, lekarz ginekolog: Dominika Hudziak, ordynator oddziału neonatologicznego: Iwona Wolicka. Na zajęcia można przyjść z osobą towarzyszącą (mężem, partnerem, mamą, siostrą, przyjaciółką...) druga część: pięć spotkań we wtorki i czwartki w godzinach rannych,na których panie wykonują ćwiczenia pod opieką pani mgr rehabilitacji Anety Stawinogi. Pani Aneta umawia się z Państwem indywidualnie. Przed zajęciami należy zapytać lekarza prowadzącego czy nie ma przeciwwskazań do wykonywania ćwiczeń. Na kurs najlepiej zapisać się ok. 26. tygodnia ciąży dzwoniąc na blok porodowy, tel Koszt kursu wynosi 250 zł. Osobisty kontakt daje możliwość zadawania intymnych pytań i rozwiania wszystkich dręczących wątpliwości, a także ponownego wyjaśnienia niezrozumiałych treści. Zaś oporni panowie, chętniej dają się przekonać do indywidualnych niż grupowych spotkań, zwłaszcza, że istnieje możliwość dogodnego doboru terminu i czasu spotkania. Atmosfera zaufania pozwala kobiecie uwierzyć we własne siły, że jest w stanie poradzić sobie z bólem i wysiłkiem. Poród daje jej poczucie radości i satysfakcji. Wypełniona tak pozytywnymi emocjami kobieta pełni spokojnie rolę matki. Doświadczenie porodu daje jej siłę do pokonywania dalszych trudów związanych z połogiem i opieką nad noworodkiem. Położna Zdzisława Krzykała FOT. FOTOLIA

10 FOT. THETA 10 ODŻYWIANIE Mamo jedz zdrowo! Żywienie kobiety w ciąży Racjonalne odżywianie kobiety w okresie ciąży ma duże znaczenie nie tylko dla niej samej, ale również dla rozwijającego się płodu. Właściwe odżywianie chroni matkę i dziecko przed rozwojem niedoborów pokarmowych oraz uszkodzeniem ważnych narządów jak wątroba lub nerki. Podczas ciąży zwiększa się zapotrzebowanie na energię, białko oraz witaminy i składniki mineralne. Prawidłowo zbilansowana dieta warunkuje prawidłowy rozwój płodu, przebieg ciąży, a także zdrowie matki. Powinna odpowiadać ogólnym zasadom prawidłowego żywienia. Podczas ciąży należy przede wszystkim: Wykluczyć spożycie alkoholu (duże ryzyko patologii płodowych). Ograniczyć spożycie kawy naturalnej i mocnej herbaty (negatywny wpływ dużych ilości kofeiny na rozwój płodu). Zrezygnować ze spożywania wątroby (duża zawartość retinolu, który sprzyja wadom rozwojowym). Unikać zakażeń pokarmowych. Dbać o różnorodność spożywanych produktów. Dbać o prawidłowy przyrost masy ciała w czasie ciąży oraz aktywność ruchową. Spożywać produkty zbożowe powinny być głównym źródłem energii. Spożywać codziennie 3 4 szklanki mleka. Spożywać codziennie mięso, lecz z umiarem. Spożywać codziennie odpowiednią ilość warzyw i owoców. Ograniczyć spożycie tłuszczów, w szczególności zwierzęcych, a także produktów zawierających dużo cholesterolu. Zachować umiar w spożyciu cukru i słodyczy. Ograniczyć spożycie soli kuchennej. Pić wystarczającą ilość wody (ok. 3 litrów). Żywienie kobiet karmiących Sposób żywienia kobiety karmiącej niewiele różni się od żywienia w okresie ciąży. Kobieta karmiąca może jeść wszystko to, co nie szkodzi jej i dziecku. W pierwszej kolejności w jadłospisie powinny się znaleźć produkty dostarczające wysokowartościowego białka, składników mineralnych i witamin. Niedostateczna ilość składników odżywczych w pożywieniu kobiety karmiącej ma ujemny wpływ na jej organizm, jak również na wartości odżywcze wydzielanego mleka. U kobiet karmiących wzrasta zapotrzebowanie na białko, witaminy i składniki mineralne, a szczególnie na wapń i żelazo. Ilość białka w pożywieniu ma wpływ na ilość wydzielanego mleka, a zawartość w pożywieniu witamin, na ich obecność w mleku matki. Aby zaspokoić te potrzeby, trzeba podawać kobietom karmiącym oprócz zwiększonej ilości mleka także sery, jaja, chude mięso, warzywa bogate w karoteny i witaminę C oraz różne owoce. Zwiększone zapotrzebowanie na energię kcal powinno być pokryte przez różnego rodzaju produkty zbożowe oraz tłuszcze. Należy jednak pamiętać, aby nie przekroczyć potrzeb organizmu, gdyż łatwo może to doprowadzić do otyłości. Droga mamo! Posiłki kobiety karmiącej powinny być objętościowo mniejsze, ale częściej podawane. Wskazane jest spożywanie w ciągu dnia 5 posiłków. Potrawy powinny zawierać jak najmniejszą ilość ostrych przypraw. Zabrania się również picia napojów a l k o h o l o w y c h, kawy i mocnej herbaty. Karmienie piersią jest najlepszym sposobem żywienia maluszka w pierwszych miesiącach życia. Naturalny pokarm jest lekkostrawny i łatwo przyswajalny idealnie dopasowany do potrzeb niemowlęcia. Zawiera nie tylko wszystkie niezbędne składniki odżywcze, ale również cenne substancje ochronne. Ewa Wolny, dietetyk FOT. THETA

11 CZY TO BOLI? 11 Poród idealny oczekiwania przyszłej Mamy Każda z przyszłych mam, zastanawia się nad tym, jak przebiegnie u niej poród. Spotykamy się bowiem ze sprzecznymi aspektami tego wydarzenia w naszym życiu. Najczęściej słyszymy: była to najpiękniejsza chwila w moim życiu, ale również: bóle porodowe były nie do wytrzymania. Pocieszające jest to, że większość mam potrafi połączyć te dwa stwierdzenia: bolało, ale cud narodzin sprawia, że szybko zapomina się o bólu. Niejednokrotnie negatywne doświadczenia jednej z kobiet mogą skutecznie wystraszyć inną, wpływając na zaniepokojenie i strach. Która z nas, będąc w ciąży, nie wizualizuje sobie porodu? Na pierwszym planie pojawiają się sceny z amerykańskich filmów, ale realia są inne. Wyobrażamy sobie, że wszystko pójdzie zgodnie z planem, ale życie pisze swoje scenariusze. Trzeba się namęczyć aby później docenić cud narodzin, a pomocny jest przede wszystkim spokój wykwalifikowanego personelu, który udziela się kobiecie w tym ważnym dla niej momencie. Moim zdaniem najgorsze dla przyszłej mamy jest słuchanie relacji kobiet, które niejednokrotnie przez wyolbrzymianie swoich przeżyć zniechęcają inne kobiety do samego faktu posiadania potomstwa. Skąd się biorą cięcia cesarskie na zamówienie jest to następstwo negatywnej kampanii matek, które przerysowując swoje przeżycia, oczekują współczucia i wdzięczności za to, że urodziły. Przecież my kobiety jesteśmy stworzone do fizjologicznego porodu, owszem zdarzają się takie przypadki, gdy interwencja lekarska jest niezbędna. Podstawą do tego są różnego rodzaju schorzenia u ciężarnych kobiet, jednak najczęściej jest to wynik złego nastawienia pacjentki strach przed porodem i bólem paraliżuje, a w konsekwencji utrudnia cały proces porodu. Oczekiwania, względem oddziału położniczego kobiet w ciąży zależą od wielu czynników, przede wszystkim od tego, czy jest to pierwszy czy kolejny poród, od przebiegu ciąży czy od wieku pacjentki. Najważniejsze dla pacjentki jest poczucie bezpieczeństwa, które zapewnia jej wykwalifikowany personel, jak również wewnętrzny spokój i przekonanie, że wszystko będzie w porządku. Oczekujemy również indywidualnego podejścia do każdej z nas, wtedy wiemy, że jesteśmy pod dobrą opieką i możemy rodzić po ludzku. Staram się unikać zaglądania na fora internetowe, aby nie zaprzątać sobie głowy wypisywanymi tam bzdurami. Będę pisać z doświadczenia, jestem bowiem 32-letnią kobietą z pierwszą ciążą. Na oddziale oczekuję przede wszystkim fachowej opieki, prawa do intymności oraz zrozumienia. Jako, że jest to mój pierwszy poród, postanowiliśmy z mężem skorzystać ze szkoły rodzenia. Wierzę, że wiedza tam zdobyta pomoże mi przygotować się do porodu, rozwieje wątpliwości oraz uspokoi. Wiem, że najważniejsza jest współpraca z personelem oddziału oraz brak strachu przed samym porodem. Staram się unikać zaglądania na fora internetowe, aby nie zaprzątać sobie głowy wypisywanymi tam bzdurami. Czasami nawet złote rady naszych mam, czy ciotek nie sprzyjają pozytywnemu nastawieniu. Trzeba zaakceptować to, iż każda ciąża jest inna i u każdej kobiety poród przebiega inaczej. Trzeba wsłuchać się w wewnętrzny głos oraz głos osób doświadczonych, czyli lekarzy i położnych. Oczekuję również, iż na oddziale jest możliwy poród rodzinny. Uważam, że to wpływa na poprawę relacji pomiędzy partnerami. Postanowiłam, iż mój mąż sam zadecyduje, czy będzie obecny podczas właściwej akcji porodowej, ale wiem, że mogę na niego liczyć podczas fazy wstępnej. Jestem realistką i wiem, że uwaga personelu może być skupiona na kilku pacjentkach równocześnie. Niekoniecznie będziemy wtedy w centrum zainteresowania i właśnie w takim momencie kluczowa jest obecność osoby bliskiej. Myślę, że zmorą kobiet rodzących są szpitale kliniczne, gdzie prywatność pacjentki bywa nadszarpnięta. Wiemy, ze studenci medycyny muszą zdobywać cenną wiedzę, jednak każda kobieta wolałaby na wizycie kontrolnej swojego lekarza prowadzącego bez wianuszka towarzyszących mu osób. Tak ważny jest dla kobiety szacunek i zrozumienie, szczególnie dla tych, które rodzą po raz pierwszy, gdyż nie wiedzą tak do końca czego się spodziewać. Chciałabym być informowana na bieżąco o przebiegu porodu: co dzieje się w danym momencie z dzieckiem oraz jak moje ciało może się zachowywać podczas poszczególnych jego faz czego mogę się spodziewać. Takie informacje uspokajają, gdyż zostaje wyeliminowany czynnik strachu przed nieznanym. Na szczęście chęć zobaczenia dziecka, które towarzyszy nam przez 9 miesięcy ciąży, sprawia, że nie możemy doczekać się tej chwili. I tak też jest u mnie czekamy z utęsknieniem na przyjście na świat naszego pierwszego dziecka. Pełni nadziei i z odrobiną niepokoju, który zostanie rozwiany w szkole rodzenia. W oczekiwaniu na poród Magda M. FOT. THETA

12 12 CZY TO BOLI? Na czym polega badanie cytologiczne? Rak szyjki macicy zawsze można mu zapobiec Badanie cytologiczne jest badaniem przesiewowym mającym na celu wyłonienie pacjentek z grup ryzyka ze stanami przedrakowymi i rakiem szyjki macicy. Badania zgodnie ze zleceniami NFZ wykonuje się od 25. do 54. roku życia co trzy lata. Badanie polega na pobraniu próbki komórek z tarczy części pochwowej za pomocą szczoteczki. Materiał pobrany rozprowadza się na szkiełku, utrwala i wybarwia. Preparat jest oglądany pod mikroskopem przez cytologa. W cytologii płynnej po pobraniu materiału zanurza się próbkę w utrwalającym roztworze na bazie alkoholu. W tym badaniu istnieje tez możliwość wykonania testu HPV (w kierunku wirusa brodawczaka ludzkiego). Obecnie do oceny badania cytologicznego wykorzystujemy system Bethesda. W klasyfikacji Bethesda 2001 za nieprawidłowe wyniki uznaje się: ASC atypowe komórki nabłonka płaskiego; podzielona na dwie podgrupy: 1. ASC-US atypowe komórki nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu 2. ASC-H atypowe komórki nabłonkowe, gdzie nie można wykluczyć obecności zmian HSIL LSIL małego stopnia zmiany w komórkach nabłonka płaskiego HSIL dużego stopnia zmiany w komórkach nabłonka płaskiego AGC atypowe zmiany w komórkach gruczołowych Celem dalszej diagnostyki jest potwierdzenie lub wykluczenie nowotworzeni lub raka. LSIL jest najczęściej wynikiem infekcji wirusem brodawczaka ludzkiego. Tylko część zakażeń jest wirusem HPV wysokiego ryzyka. W większości przypadków następuje samowyleczenie w przeciągu 24 miesięcy. W przypadku nieprawidłowego wyniku do weryfikacji wykorzystujemy kolposkopię z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. Badanie histopatologiczne polega na ocenie pobranego materiału od pacjenta, opracowaniu go i ocenie pod mikroskopem. Kolposkopia polega na ocenie szyjki macicy pod dużym powiększeniem i celowego pobrania wycinków do dalszego badania. lek. Dariusz Student FOT. THETA FOT. THETA

13 CZY TO BOLI? 13 Badanie USG w ginekologii i położnictwie Badanie KTG KTG jest badaniem, pozwalającym stwierdzić dobrostan płodu. Badanie ultrasonograficzne jest badaniem, które stosuje się w medycynie od ponad 30 lat. W rozpoznawaniu niektórych chorób kobiecych i prowadzeniu ciąży badanie to ma uznane i niezwykle ważne miejsce. Podkreślić należy, że badanie USG jest bezbolesne, nieinwazyjne i bezpieczne dla kobiety i płodu, jeśli wykonuje się je zgodnie ze standardami. USG w ginekologii Diagnostyka schorzeń kobiecych nie jest możliwa obecnie tylko na podstawie polpacyjnego badania ginekologicznego, dlatego każda pacjentka hospitalizowana w oddziale ginekologiczno-położniczym Szpitala Powiatowego w Mikołowie ma wykonane badanie USG transwaginalne (przezpochwowe). Pozwala to na ocenę budowy narządu rodnego, przemian związanych z cyklem miesiączkowym, guzów macicy i jajników, grubości endometrium i wielu innych nieprawidłowości. Badanie jest bezbolesne, przygotować należy się jak do badania ginekologicznego (opróżnić pęcherz moczowy). W ramach profilaktyki badanie powinno być przeprowadzone raz w roku USG w ciąży Badanie USG umożliwia ocenę dobrostanu płodu oraz może wskazać na objawy zagrożenia płodu. W ciąży fizjologicznej rekomendowane są 3 badania. tj. od 11 do 13,5 tyg. ciąży, od 20 do 23 tyg. oraz między 28 a 32 tyg. ciąży. Pacjentki hospitalizowane z powodu ciąży zagrożonej powinny mieć przeprowadzone badanie, które pozwoli zobrazować, czy ciąża jest prawidłowo umiejscowiona, czy widoczna jest akcja serca płodu, jaka jest ilość zarodków, lokalizacja łożyska, przyczyny krwawienia, nieprawidłowości budowy anatomicznej i inne. W Szpitalu Powiatowym w Mikołowie badania ultrasonograficzne wykonywane są aparatami firmy ALOKA przez lekarzy o wieloletnim doświadczeniu i przeszkolonych w tej dziedzinie. lek. Hanna Czekańska-Karel Badanie USG Badanie KTG wykonywane jest na sali porodowej i polega na założeniu na brzuchu pacjentki dwóch gumowych pasów, do których położna mocuje głowicę CARDIO (wyłapującą tętno płodu) i głowicę TOCO (pozwalającą ocenić napięcie mięśnia macicy). Do ręki pacjentka dostaje czytnik ruchów płodu, którym za pomocą przycisku rejestruje każdy ruch swojego dziecka. Następnie położna ustawia aparat na zapis, który trwa w zależności od potrzeby minimum 30 minut. Zapisy KTG są wykonywane: podczas przyjęcia pacjentki do szpitala podczas pobytu pacjentki na oddziale położniczym lub ginekologicznym w zależności od zlecenia lekarskiego podczas porodu co około 2 3 godzin, lub w razie potrzeby częściej Aparat KTG służyć może również do nasłuchu tętna dziecka. Sala porodowa jest wyposażona w 4 aparaty pozwalające wykonać takie badanie. Obecnie na Bloku Porodowym Szpitala Powiatowego w Mikołowie testowany jest aparat, który posiada głowice bezprzewodowe pozwalające pacjentce na swobodę ruchów zwłaszcza podczas akcji porodowej, umożliwiając również kąpiel pod prysznicem czyli tzw. immersję wodną. Badanie KTG

14 14 ZE WSPOMNIEŃ... Retrospektywna ocena możliwości opieki medycznej nad zdrowiem kobiety w Mikołowie w latach W pierwszych latach powojennych w Polsce opieka lekarska nad zdrowiem kobiety była trudna i jeszcze nie zorganizowana. Szczególnie dokuczliwy był problem braku lekarzy. Uczelnie medyczne wykształciły pierwszych lekarzy dopiero na początku lat 50. Minęło kilka lat, zanim placówki służby zdrowia mogły zatrudnić młodych lekarzy i specjalistów różnych dziedzin medycyny. Problem ten dotyczył całego kraju. Szpital w Mikołowie nie był w lepszej sytuacji. Refleksja po upływie 60 lat dotycząca poprawy opieki medycznej, a szczególnie opieki nad zdrowiem ciężarnej kobiety i sposobu prowadzenia porodu, jest podyktowana ogromnym rozwojem różnych dziedzin medycyny i biologii. Medycyna wsparta szybkim postępem nauk technicznych, otrzymując wysokiej klasy aparaturę, sprawiła, że diagnostyka stała się dla lekarza łatwiejsza, dokładniejsza. Dawniej dla oceny zdrowia ciężarnej kobiety lekarz dysponował doświadczeniem, jeśli takie miał, stetoskopem i czasami korzystał z pracowni rentgenowskiej. Dawniej dla oceny zdrowia ciężarnej kobiety lekarz dysponował doświadczeniem, jeśli takie miał, stetoskopem i czasami korzystał z pracowni rentgenowskiej. Szpital w Mikołowie nie prowadził oddziału położniczo-ginekologicznego do 1951 r. Troska o zdrowie całej populacji społeczeństwa spoczywała na lekarzach Ubezpieczalni Społecznej, którzy wykazywali się dużą wiedzą i doświadczeniem. Po utworzeniu oddziału położniczo-ginekologicznego w 1951 r., sytuacja opieki nad zdrowiem kobiety bardzo się poprawiła. Powstała Poradnia K, którą prowadził dr Józef Marcinek. Kobiety chętnie korzystały z placówki, która zapewniała im profilaktykę i właściwe leczenie chorób kobiecych. Kobiety ciężarne były objęte opieką od wczesnej ciąży aż do porodu i połogu. Szczególnie ważne były systematyczne kontrole w Poradni K i wykonywanie badań dodatkowych, zalecanych w ciąży. Zmniejszyła się w znacznym stopniu ilość powikłań w ciąży, zatruć ciążowych, stanów przedrzucawkowych i rzucawek. Dobra działalność Poradni K w obecnym czasie, całkowicie wyrugowała tego rodzaju powikłania w ciąży. Mimo skąpych warunków w owym czasie, dzieci rodziły się zdrowe, a mamy opuszczały szpital w dobrym stanie zdrowia. Porównując zaszłe lata i pracę dawnych zespołów lekarsko-pielęgniarskich do obecnych komfortowych warunków pracy z tak dużą ilością aparatury medycznej, trzeba uznać obecną pracę lekarzy za łatwiejszą, spokojniejszą i mniej stresową. dr Zygmunt Beliczyński Doktor Beliczyński rozpoczął pracę w szpitalu w Mikołowie 1 lipca1949 r. Od 1 stycznia1971 r. pełnił funkcję zastępcy ordynatora Oddziału Ginekologiczno-Położniczego naszego Szpitala. Po przejściu na emeryturę od września 1988 r. do września 1993 r. doktor pracował w poradni dla kobiet. 25 lutego 2013 r. obchodził swe 90. urodziny. FOT. THETA

15 Ważne informacje telefony Centrum Zdrowia w Mikołowie Sp z o.o. ul. Waryńskiego 2, Mikołów Sekretariat , Szpital Powiatowy ul. Waryńskiego 4, Mikołów Centrala Oddziały szpitalne telefony Izba Przyjęć Oddział Chorób Wewnętrznych dyżurka pielęgniarek Oddział Neurologiczny dyżurka pielęgniarek Oddział Udarowy dyżurka pielęgniarek Oddział Ginekologiczno-Położniczy: sekretariat dyżurka pielęgniarek położnictwa dyżurka pielęgniarek ginekologii dyżurka pielęgniarek Bloku Porodowego Oddział Noworodkowy dyżurka pielęgniarek Oddział Rehabilitacji Neurologicznej dyżurka pielęgniarek Oddział Geriatryczny dyżurka pielęgniarek Ośrodek Dziennej Rehabilitacji oraz Dział Rehabilitacji Rejestracja osobiście lub telefonicznie Szkoła Rodzenia Szczegółowe informacje można uzyskać: osobiście na Bloku Porodowym Szpitala Powiatowego lub pod nr telefonu Podstawowa opieka zdrowotna (POZ) Od poniedziałku do piątku: Mikołów Przychodnia przy ul. Okrzei 31: , , Mikołów-Mokre ul. Wojska Polskiego Mikołów-Paniowy ul. Przelotowa Mikołów-Kamionka ul. Katowicka Od poniedziałku do piątku w godz. od do 8.00 oraz w soboty, niedziele i święta gabinet nocnej i świątecznej opieki POZ przy Izbie Przyjęć Szpitala Powiatowego przy ul. Waryńskiego Poradnie specjalistyczne Przyjęcie na podstawie skierowania lekarza POZ lub odpłatnie. Mikołów, ul. Waryńskiego 4: poradnia gastrologiczna poradnia neurologiczna poradnia chirurgii ogólnej poradnia chirurgii urazowo-ortopedycznej poradnia onkologiczna poradnia dla kobiet Mikołów ul. Okrzei 31: poradnia urologiczna poradnia kontroli rozwoju wcześniaków i noworodków ryzyka poradnia wad postawy poradnia kardiologiczna dla dzieci poradnia profilaktyki i leczenia odwykowego , Badania diagnostyczne Pracownia USG Szpital Powiatowy przy ul. Waryńskiego 4 Rejestracja lub osobiście na Izbie Przyjęć Szpitala Przychodnia Wielospecjalistyczna przy ul. Okrzei 31 Rejestracja wew. 50 lub osobiście w pokoju zabiegowym pokój nr 112 Pracownia Endoskopii gastroskopia kolonoskopia Rejestracja lub osobiście w Pracowni Endoskopii przy ul. Waryńskiego 4 (wejście od ul. Waryńskiego) Pracownia diagnostyki elektrofizjologicznej(eeg) i elektromiografii (EMG) Szpital Powiatowy ul. Waryńskiego 4 Badanie elektrofizjologiczne (EEG) Rejestracja lub osobiście w Rejestracji Poradni Specjalistycznych (wejście od ul. Waryńskiego). Badanie elektromiograficzne (EMG) Rejestracja lub osobiście z Ordynatorem Oddziału Rehabilitacji Neurologicznej. Badania laboratoryjne Materiał do badań pobierany jest w: Przychodni przy ul. Okrzei 31 codziennie w godzinach od 7.00 do 9.00 Przychodni przy ul. Przelotowej 70 w czwartki w godz. od 7.00 do 8.00 Laboratorium przy ul. Waryńskiego 4 (małym dzieciom, kobietom ciężarnym, pacjentom Poradni Medycyny Pracy, wymazy bakteriologiczne) codziennie w godzinach od 7.00 do 9.00 Dodatkowo w każdą sobotę na Izbie Przyjęć Szpitala Powiatowego w godzinach od 8.00 do 9.00 można odpłatnie wykonać badania laboratoryjne. Pełnomocnik ds. Praw Pacjenta w Centrum Zdrowia w Mikołowie sp. z o.o. Mgr Joanna Heider przyjmuje w każdy poniedziałek od do w Izbie Przyjęć Szpitala Powiatowego w Mikołowie ul. Waryńskiego 4. Kontakt telefoniczny Codziennie w godzinach od 8.00 do

16 PORADNIA DIETETYCZNA NUTRINIKA zaprasza na: v Indywidualne porady w zakresie żywienia w różnych jednostkach chorobowych v Indywidualne prowadzenie terapii odchudzającej Dieta oparta na zasadach racjonalnego żywienia pozwala stopniowo, lecz systematycznie zmienić złe nawyki żywieniowe. Małymi krokami naucz się zdrowego odżywiania, lub w praktyczny sposób dowiedz się jak zrealizować dietę w danej chorobie. Tylko racjonalna dieta SZYTA NA MIARĘ daje stałe rezultaty, a jej realizacja nie jest kłopotliwa. Umów sie na wizytę lub zasięgnij więcej informacji pod numerem telefonu Przyjęcia w każdy WTOREK od 13:00 do 18:00 SPÓŁKA JAWNA ZAPRASZA Gabinet Stomatologiczny Mikołów ul. Okrzei 31 I Piętro Przychodni Rejonowej Telefon Pełny zakres usług stomatologii zachowawczej dzieci i dorosłych Protetyka (protezy akrylowe, szkieletowe, nylonowe, mosty i korony porcelanowe) Konsultacje do zabiegów leczenia i ekstrakcji zębów w narkozie Konsultacje chirurgii szczękowej

Pion ginekologiczno - położniczy

Pion ginekologiczno - położniczy Pion ginekologiczno - położniczy Pion ginekologiczno- położniczy w rybnickim szpitalu usytuowany jest na 4 piętrze i składa się z 4 pododdziałów: - ginekologia operacyjna i zachowawcza - patologia ciąży

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014

Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014 wersja robocza Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014 Pomysłodawcy: Komisja Zdrowia, Opieki Społecznej i Profilaktyki Rady Gminy Izabelin Autor: Anita Mamczur 1 I. Opis problemu zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo

Dziewiąty odcinek programu Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ dla pacjentów ABC Pacjenta wyemitowanego na antenie TVP Łódź.

Dziewiąty odcinek programu Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ dla pacjentów ABC Pacjenta wyemitowanego na antenie TVP Łódź. Dziewiąty odcinek programu Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ dla pacjentów ABC Pacjenta wyemitowanego na antenie TVP Łódź. Dziewiąty odcinek programu ŁOW NFZ dla pacjentów ABC Pacjenta poświęcony opiece

Bardziej szczegółowo

Kodeks Profilaktyki Raka Szyjki Macicy

Kodeks Profilaktyki Raka Szyjki Macicy Kodeks Profilaktyki Raka Szyjki Macicy Spis treści Wstęp 3 Cele Kodeksu Profilaktyki RSM 4 Zasady skutecznej komunikacji z kobietami 5 Czynniki ryzyka rozwoju raka szyjki macicy 6 Badanie cytologiczne

Bardziej szczegółowo

IV WIELKOPOLSKIEJ KONFERENCJI

IV WIELKOPOLSKIEJ KONFERENCJI Plan porodu jest to rodzaj dokumentu, w którym kobieta opisuje swoje oczekiwania wobec porodu. Taki plan ciężarna powinna opracować wspólnie ze swoim lekarzem prowadzącym ciążę czy położną (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie sprawy: W.Sz. II.1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII. WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH

Oznaczenie sprawy: W.Sz. II.1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII. WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH Oznaczenie sprawy: WSz II1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH Lp Nazwa/rodzaj dokumentu medycznego Data Wydanie Zakres obowiązywania

Bardziej szczegółowo

kurs dla kobiet wtorki dla kobiet z osobą towarzyszącą czwartki PROGRAM ZAJĘĆ I spotkanie II spotkanie

kurs dla kobiet wtorki dla kobiet z osobą towarzyszącą czwartki PROGRAM ZAJĘĆ I spotkanie II spotkanie Zajęcia w Szkole Rodzenia odbywają się w cyklu 8 spotkań. Zapraszamy Panie pomiędzy 20 34 tygodniem ciąży do udziału w spotkaniach: - indywidualnie kurs dla kobiet wtorki godz. 18.00 20.00 - kurs dla kobiet

Bardziej szczegółowo

your smear test results

your smear test results Wyniki badania cytologicznego your smear test results Informacje szczegółowe explained POLISH Twój ostatni wynik badania cytologicznego wykazał pewne nieprawidłowości. Niniejsza ulotka wyjaśnia, co oznacza

Bardziej szczegółowo

Oddział Ginekologiczno-Położniczy

Oddział Ginekologiczno-Położniczy Oddział Ginekologiczno-Położniczy Oddział Ginekologiczno-Położniczy istnieje od 1960r. Zajmuje się leczeniem w zakresie ginekologii, patologii ciąży i położnictwa i przyjmuje ponad 3500 pacjentek rocznie.

Bardziej szczegółowo

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ Przewodnik po programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ Lepiej zapobiegać niż leczyć Program profilaktyki chorób układu krążenia Choroby układu krążenia są główną

Bardziej szczegółowo

Badanie przesiewowe szyjki Badanie przesiewowe szyjki macicy: Kolposkopia

Badanie przesiewowe szyjki Badanie przesiewowe szyjki macicy: Kolposkopia Polish translation of Cervical screening: the colposcopy examination (January 2013) Badanie przesiewowe szyjki Badanie przesiewowe szyjki macicy: Kolposkopia Poradnik zaktualizowany Page 2 Dlaczego powinnam

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia Okres realizacji programu: lata 2014 2020 Opinia Agencji Technologii Medycznych: - pozytywna I). Typ programu: edukacyjny II) Uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

1 Vademecum Młodych Rodziców Magdalena Sękowska

1 Vademecum Młodych Rodziców Magdalena Sękowska 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......6 Część I: Ciąża...... 9 Świadome przygotowanie się do ciąży.... 10 Pierwsze oznaki ciąży.... 12 Pokonać ciążowe nudności.... 14 Rozwój płodowy dziecka....

Bardziej szczegółowo

Zadania położnej rodzinnej w opiece okołoporodowej - obowiązujące standardy. mgr Barbara Gardyjas

Zadania położnej rodzinnej w opiece okołoporodowej - obowiązujące standardy. mgr Barbara Gardyjas Zadania położnej rodzinnej w opiece okołoporodowej - obowiązujące standardy mgr Barbara Gardyjas 1 Wzorcowa reguła postępowania w danej dziedziny Obowiązująca procedura postępowania w danym zakresie mgr

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do materiałów informacyjnych PRO

Załącznik nr 5 do materiałów informacyjnych PRO SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚWIADCZEŃ I ZASAD ICH UDZIELANIA ORAZ WYMAGANIA WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW W PROGRAMIE PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY 1. OPIS ŚWIADCZEŃ Porada na etapie podstawowym obejmuje: 1) zarejestrowanie

Bardziej szczegółowo

Dziecko w systemie opieki zdrowotnej finansowanej przez

Dziecko w systemie opieki zdrowotnej finansowanej przez Dziecko w systemie opieki zdrowotnej finansowanej przez Narodowego Funduszu Zdrowia Małgorzata Koszur, Rzecznik Prasowy ZOW NFZ w Szczecinie Konferencja wojewódzka Szkoła Promująca Zdrowie Bezpieczna Szkoła

Bardziej szczegółowo

(Nie)przychodzi Polka do lekarza

(Nie)przychodzi Polka do lekarza ()przychodzi Polka do lekarza Wyniki badania Kontakt: Aneta Jaworska Tel. +48 +48 (22) 592 63 00 e-mail: aneta.jaworska@grupaiqs.pl Z badania omnibusowego IQS96, przeprowadzonego przez instytut badawczy

Bardziej szczegółowo

ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY

ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr 57/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 29 października 2009 r. I. CZĘŚĆ A. ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY 1. Opis problemu

Bardziej szczegółowo

Plan Opieki Okołoporodowej (PLAN PORODU)

Plan Opieki Okołoporodowej (PLAN PORODU) Plan Opieki Okołoporodowej (PLAN PORODU) Do Personelu Medycznego, Dokument ten został stworzony by wskazać, jakie są nasze oczekiwania związane z opieką okołoporodową. Mamy nadzieje, że weźmiecie je pod

Bardziej szczegółowo

Rola położnej w opiece nad ciężarną, rodzącą, położnicą z cukrzycą Leokadia Jędrzejewska Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Kraków 20 21 maja 2011r. Grażyna

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR DLA PACJENTÓW

INFORMATOR DLA PACJENTÓW INFORMATOR DLA PACJENTÓW Witamy Państwa w Beskidzkim Centrum Onkologii Szpitalu Miejskim im. Jana Pawła II w Bielsku-Białej (BCO-SM). Nasz Szpital usytuowany jest w trzech różnych lokalizacjach na terenie

Bardziej szczegółowo

UMOWA PORÓD W CENTRUM NARODZIN MAMMA

UMOWA PORÓD W CENTRUM NARODZIN MAMMA W dniu roku, w Szczecinie pomiędzy: Panią zamieszkałą w legitymującą się numer PESEL, zwaną w dalszej części Umowy Pacjentką, a Centrum Narodzin MAMMA Sp. z o.o., z siedzibą w Szczecinie, ul. Sowia 38,

Bardziej szczegółowo

BUDYNEK CENTRUM DYDAKTYCZNEGO SALA 103 HOL I KORYTARZ

BUDYNEK CENTRUM DYDAKTYCZNEGO SALA 103 HOL I KORYTARZ od 9.00 do 18.00 Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Wydział Nauk o Zdrowiu w Katowicach Wydział Zdrowia i Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego Urząd Miasta Katowice PRZED

Bardziej szczegółowo

Opis:... ... ... 22. Zgon matki: a. podczas ciąŝy: ciąŝa ektopowa, poronienie wczesne do 12 t.c.

Opis:... ... ... 22. Zgon matki: a. podczas ciąŝy: ciąŝa ektopowa, poronienie wczesne do 12 t.c. Pieczęć oddziału/kliniki Miejscowość, dnia... adres, tel./fax Analiza zgonu kobiety w okresie ciąŝy, porodu i połogu I. DANE OGÓLNE: 1. Imię i nazwisko matki :... 2. Data urodzenia:... Wiek:... 3. Miejsce

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WEWNETRZNY ODDZIAŁU NEONATOLOGICZNEGO

REGULAMIN WEWNETRZNY ODDZIAŁU NEONATOLOGICZNEGO PŁOCKI ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 09-402 Płock ul. Kościuszki 28 tel. (024) 64-51-00 fax. (024) 64-51-02 www.szpitalplock.pl e-mail: sekretariat@plockizoz.pl REGULAMIN

Bardziej szczegółowo

ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY

ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr 84/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 grudnia 2014r. I. CZĘŚĆ A. ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY 1. Opis problemu zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

Położnictwo i ginekologia

Położnictwo i ginekologia CRASH COURSE Redaktor serii Daniel Horton-Szar Położnictwo i ginekologia Nick Panay, Ruma Dutta, Audrey Ryan, J. A. Mark Broadbent Wydanie pierwsze polskie pod redakcją Jerzego Florjańskiego Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI Dodatkowe informacje: FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI DANE OSOBOWE lek. med. Laura Grześkowiak Data wypełnienia: Imiona (męża i żony):.. Nazwisko(a):. Adres:... Tel. kontaktowy: PESEL: CZĘŚD

Bardziej szczegółowo

ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY

ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY Załącznik nr 3 do zarządzenia nr 66/2007/DSOZ ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY 1. Opis problemu zdrowotnego Rak szyjki macicy jest szóstym*, co do częstości, nowotworem u kobiet

Bardziej szczegółowo

STATUT. podmiotu leczniczego Szpitala Powiatowego w Wyrzysku Sp. z o. o. (tekst jednolity) Postanowienia ogólne 1.

STATUT. podmiotu leczniczego Szpitala Powiatowego w Wyrzysku Sp. z o. o. (tekst jednolity) Postanowienia ogólne 1. Załącznik do Uchwały Nr 24/2012 Zgromadzenia Wspólników Szpital Powiatowy w Wyrzysku Spółka z o. o. z dnia 25 czerwca 2012 r. STATUT podmiotu leczniczego Szpitala Powiatowego w Wyrzysku Sp. z o. o. (tekst

Bardziej szczegółowo

Program zdrowotny przygotowujący ciężarną i ojca dziecka do aktywnego porodu

Program zdrowotny przygotowujący ciężarną i ojca dziecka do aktywnego porodu Program Promocji Zdrowia i Przeciwdziałania Wybranym Chorobom Społecznym dla Gminy Miasta Gdańsk Program zdrowotny przygotowujący ciężarną i ojca dziecka do aktywnego porodu Okres realizacji programu 2014

Bardziej szczegółowo

Lista rzeczy, które należy sprawdzić przepisując Isoderm ( ) (Kursywą przedstawione są informacje dotyczące wyłącznie kobiet)

Lista rzeczy, które należy sprawdzić przepisując Isoderm ( ) (Kursywą przedstawione są informacje dotyczące wyłącznie kobiet) Broszura dokumentacyjna z wykazem czynności kontrolnych opracowana na podstawie zaleceń Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych dla produktu leczniczego Isoderm

Bardziej szczegółowo

Plan Opieki Okołoporodowej

Plan Opieki Okołoporodowej Plan Opieki Okołoporodowej Do Personelu Medycznego, Wiem, że ten dokument powinien stać się częścią dokumentacji medycznej, w myśl obowiązującego od 8 kwietnia 2011 r. standardu opieki okołoporodowej (Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E Warszawa, 27 stycznia 2016 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-II.9612.3.7.2015 Pan Mirosław Wielgoś Uniwersyteckie Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka Warszawski Uniwersytet Medyczny Sp. z o.o. ul. Starynkiewicza

Bardziej szczegółowo

S T R O N C.FORMULARZ ŚWIADOMEJ ZGODY NA OPERACJĘ. Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE G. DODATKOWA KARTA CODZIENNYCH OBSERWACJI H. KARTA ZNIECZULENIA

S T R O N C.FORMULARZ ŚWIADOMEJ ZGODY NA OPERACJĘ. Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE G. DODATKOWA KARTA CODZIENNYCH OBSERWACJI H. KARTA ZNIECZULENIA (podpis) LEKARZ PROWADZĄCY DATA Rp. ZALECENIA DLA PACJENTKI (data) DOKUMENTACJĘ INDYWIDUALNĄ ZEWNĘTRZNĄ OTRZYMAŁAM str. 12 SPIS ZAŁĄCZNIKÓW ZUS ZLA S. R. P. O. N. M. L. STATYSTYKA MEDYCZNA DOKUMENTACJĘ

Bardziej szczegółowo

ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY

ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr 81/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17grudnia 2013 r. ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY I. CZĘŚĆ A. 1. Opis problemu zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Nazwa przedmiotu POŁOŻNICTWO I GINEKOLOGIA Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka realizująca

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Spis numerów telefonów Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego w Gorzowie Wlkp. ul. Walczaka 42 ZESPÓŁ SZPITALNY PRZY UL.

Spis numerów telefonów Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego w Gorzowie Wlkp. ul. Walczaka 42 ZESPÓŁ SZPITALNY PRZY UL. Spis numerów telefonów Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego w Gorzowie Wlkp. ul. Walczaka 42 ZESPÓŁ SZPITALNY PRZY UL. DEKERTA 1 Przychodnie i Poradnie Izba Przyjęć i SOR Oddziały szpitalne42

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych 2015-02-03 1 opracowała: Agnieszka Podlaszczak Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna

Bardziej szczegółowo

Opieka nad kobietą i dzieckiem realizowana przez położną. Dr Barbara Prażmowska Instytut Pielęgniarstwa CMUJ

Opieka nad kobietą i dzieckiem realizowana przez położną. Dr Barbara Prażmowska Instytut Pielęgniarstwa CMUJ Opieka nad kobietą i dzieckiem realizowana przez położną Dr Barbara Prażmowska Instytut Pielęgniarstwa CMUJ Cele wystąpienia Definicja zawodu położnej Uregulowania prawne zawodu położnej Świadczenia zdrowotne

Bardziej szczegółowo

Centrum Medyczne Ostrołęka. dr Piotr Pierzyński. Szanowni Państwo,

Centrum Medyczne Ostrołęka. dr Piotr Pierzyński. Szanowni Państwo, Centrum Medyczne Ostrołęka dr Piotr Pierzyński Szanowni Państwo, Proszę o wydrukowanie i wypełnienie załączonego poniżej formularza wizyty oraz zabranie go ze sobą na konsultację. Proszę też pamiętać o

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. (Dz. U. Nr 210, poz. 1540)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. (Dz. U. Nr 210, poz. 1540) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia KONKURS OFERT na realizację zadania wynikającego z Programu Profilaktyki i Promocji Zdrowia w Katowicach w 2014 roku pn.: Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia I. PRZEDMIOT KONKURSU:

Bardziej szczegółowo

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY W.S.H.E w Łodzi Kierunek Pielęgniarstwo Poziom B Mariola Krakowska Nr Albumu 42300 PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY TEMAT PRACY: UDZIAŁ PIELĘGNIARKI W PROFILAKTYCE

Bardziej szczegółowo

1. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki. 1) Rozpoznawanie, ocena i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym podopiecznych.

1. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki. 1) Rozpoznawanie, ocena i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym podopiecznych. Zakres zadań pielęgniarki i położnej POZ 1. Pielęgniarka i położna podstawowej opieki zdrowotnej wybrana przez świadczeniobiorcę planuje i realizuje kompleksową opiekę pielęgniarską i pielęgnacyjną opiekę

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W PODSTAWOWYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH PODMIOTU

ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W PODSTAWOWYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH PODMIOTU ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W PODSTAWOWYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH PODMIOTU UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH ZGODNIE Z UMOWĄ Z NFZ W ZAKRESIE POZ -u Świadczenia zdrowotne udzielane są pacjentom

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 1.ZARZĄDZENIE MINISTRA 2.REKOMENDACJE TOWARZYSTW NAUKOWYCH 3.OPINIE EKSPERTÓW

Bardziej szczegółowo

dokształcającego prowadzonego przez Centralny Ośrodek Koordynujący lub wojewódzki ośrodek koordynujący w latach 2007 2010 w zakresie

dokształcającego prowadzonego przez Centralny Ośrodek Koordynujący lub wojewódzki ośrodek koordynujący w latach 2007 2010 w zakresie Dziennik Ustaw Nr 52 3302 Poz. 271 2. Program profilaktyki raka szyjki macicy macicy etap podstawowy pobranie materiału z szyjki macicy do przesiewowego badania cytologicznego. macicy etap diagnostyczny

Bardziej szczegółowo

Informacja dot. badań profilaktycznych

Informacja dot. badań profilaktycznych Promocja zdrowia Informacja dot. badań profilaktycznych Od dnia 1 kwietnia 2015 roku do czasu wykorzystania środków finansowych Powiat Chrzanowski finansuje badania profilaktyczne i promocji zdrowia dla

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ Pracownia RTG, USG, TK

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ Pracownia RTG, USG, TK ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ Pracownia RTG, USG, TK ul. Szpitalna 22, 23-200 Sucha Beskidzka, Blok B, II piętro, godziny otwarcia: pn - pt 8:00-18:00 Rejestracja telefoniczna w godz.: 8:00 16:00, tel.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA

ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA Załącznik nr 2 ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA Termin badania (wiek) Badania (testy) przesiewowe oraz świadczenia

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

SPIS TELEFONÓW Miejskiego Szpitala Zespolonego w Olsztynie 10-045 Olsztyn ul. Niepodległości 44 INFORMACJA: (89) 532 62 30

SPIS TELEFONÓW Miejskiego Szpitala Zespolonego w Olsztynie 10-045 Olsztyn ul. Niepodległości 44 INFORMACJA: (89) 532 62 30 SPIS TELEFONÓW Miejskiego Szpitala Zespolonego w Olsztynie 10-045 Olsztyn ul. Niepodległości 44 INFORMACJA: (89) 532 62 30 ADMINISTRACJA Dyrektor Naczelny 527 25 42 wew. Sekretariat 532 62 63 263 Zastępca

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

Wakacyjny poradnik pacjenta

Wakacyjny poradnik pacjenta Wakacyjny poradnik pacjenta Biuro Rzecznika Praw Pacjenta Pamiętaj jako pacjent masz prawo do: świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną; informacji o swoim stanie zdrowia; zgłaszania działań

Bardziej szczegółowo

Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce

Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA M. POZNAŃ POWIAT POZNAŃSKI Załącznik nr 2 Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce Istnieje około 80 szpitali publicznych w Wielkopolsce,

Bardziej szczegółowo

Masaż szyjki macicy i wywoływanie porodu

Masaż szyjki macicy i wywoływanie porodu Polish Membrane sweeping and induction of labour Masaż szyjki macicy i wywoływanie porodu 01935 384 350 yeovilhospital.nhs.uk Wywoływanie porodu jest zazwyczaj ustalane 13 dni po planowanym terminie porodu.

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie. Wykaz telefonów. tel. informacja szpitalna: 89 53 86 532

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie. Wykaz telefonów. tel. informacja szpitalna: 89 53 86 532 Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie Wykaz telefonów tel. informacja szpitalna: 89 53 86 532 tel. centrala szpitalna: 89 53 86 356, 89 53 86 598 e-mail: szpital@wss.olsztyn.pl ODDZIAŁY Oddział

Bardziej szczegółowo

Powiatowe Centrum Zdrowia w Kamiennej Górze Sp. z o.o. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Powiatowy. Kamienna Góra 25 września 2012r.

Powiatowe Centrum Zdrowia w Kamiennej Górze Sp. z o.o. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Powiatowy. Kamienna Góra 25 września 2012r. Powiatowe Centrum Zdrowia w Kamiennej Górze Sp. z o.o. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Powiatowy Kamienna Góra 25 września 2012r. Blok Porodowy i Oddział Neonatologiczny -przed remontem Otwarcie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRAW I OBOWIĄZKÓW PACJENTA

KARTA PRAW I OBOWIĄZKÓW PACJENTA KARTA PRAW I OBOWIĄZKÓW PACJENTA 1 Dział I Prawa Pacjenta Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. z dnia 06.11.2008r. (Dz.U.2009 nr 52, poz.417 z póź.zm.) w rozdziałach II XI określa następujące

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 października 2005 r. (Dz. U. z dnia 28 października 2005 r.)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 października 2005 r. (Dz. U. z dnia 28 października 2005 r.) Dz.U.05.214.1816 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 października 2005 r. w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z dnia 28 października

Bardziej szczegółowo

Okres dojrzewania: O co w tym wszystkim chodzi?- cykl zajęć odpowiedzialne macierzyństwo.

Okres dojrzewania: O co w tym wszystkim chodzi?- cykl zajęć odpowiedzialne macierzyństwo. KONSPEKT CYKLICZNYCH ZAJĘĆ OŚWIATOWYCH Temat: Okres dojrzewania: O co w tym wszystkim chodzi?- cykl zajęć odpowiedzialne macierzyństwo. Data zajęć: 10 lutego 2009 r. Czas trwania: 1 godzina zegarowa Cele:

Bardziej szczegółowo

DIGITAL MEDICINE IN THE FUTURE

DIGITAL MEDICINE IN THE FUTURE 1 I Gdańskie prezentacje kolposkopowe- atlas multimedialny XIV. Konrad Florczak, Janusz Emerich, Ewa Żmudzińska Wcześnie wykryty rak szyjki macicy w zdecydowanej większości przypadków jest wyleczalny.

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI OŚRODEK KOORDYNACYJNY.

WOJEWÓDZKI OŚRODEK KOORDYNACYJNY. WOJEWÓDZKI OŚRODEK KOORDYNACYJNY. Załącznik nr 2a Wojewódzki Ośrodek Koordynujący (WOK), który nadzoruje realizację programu profilaktyki w podległym regionie-województwie tworzą: A/ kierownik WOK Pracą

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE PIELĘGNIARSTWO POŁOŻNICZO-GINEKOLOGICZNE Studia pierwszego stopnia stacjonarne

KARTA PRZEDMIOTU. INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE PIELĘGNIARSTWO POŁOŻNICZO-GINEKOLOGICZNE Studia pierwszego stopnia stacjonarne CECHA PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Poziom realizacji przedmiotu Jednostka realizująca KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE PIELĘGNIARSTWO POŁOŻNICZO-GINEKOLOGICZNE Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

Pomaga przygotować się do porodu. Rozwiązuje problemy laktacyjne oraz udziela wskazówek w pielęgnacji noworodka.

Pomaga przygotować się do porodu. Rozwiązuje problemy laktacyjne oraz udziela wskazówek w pielęgnacji noworodka. Agnieszka Brześcińska położna z wyższym wykształceniem, specjalizacja położnicza, pedagog. Pracuje od 1998 roku w Klinice Położnictwa i Patologii Ciąży Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr

Bardziej szczegółowo

Powody zaprzestania karmienia... 12

Powody zaprzestania karmienia... 12 RAPORT Z BADANIA Ocena wdrażania praktyk laktacyjnych w ramach obowiązującego standardu opieki okołoporodowej oraz sposobu żywienia dzieci od urodzenia do 12. miesiąca życia Spis treści Założenia ogólne...

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ DRUGI: BADANIA PRZESIEWOWE/PROFILAKTYKA

ROZDZIAŁ DRUGI: BADANIA PRZESIEWOWE/PROFILAKTYKA NARODZINY Narodziny dziecka są najważniejszym wydarzeniem w życiu rodziny. Ważne jest, żeby adaptacja do życia pozamacicznego przebiegała w sposób najbardziej naturalny. Dlatego tak istotny jest pierwszy

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ Dodatkowe informacje: FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ lek. med. Laura Grześkowiak prom. zdrowia Alina Łukaszewicz Data wypełnienia: DANE OSOBOWE Imię:... Nazwisko:... Adres:... Tel. kontaktowy:

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Płacę składki, więc mi się należy! Nie wszystko Nie od razu Świadczeniodawca też ma obowiązki Obowiązki świadczeniodawcy

Bardziej szczegółowo

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E Warszawa, 4 lutego 2015 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-R.9612.3.3.2014 Pan Tomasz Skura Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Nowym Mieście nad Pilicą ul. Tomaszowska 43 26-420 Nowe

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ KONTROLI PROBLEMOWEJ podmiotu leczniczego z dnia 22 i 23 marca 2012r. 1. Firma albo imię i nazwisko podmiotu leczniczego oraz adres siedziby:

PROTOKÓŁ KONTROLI PROBLEMOWEJ podmiotu leczniczego z dnia 22 i 23 marca 2012r. 1. Firma albo imię i nazwisko podmiotu leczniczego oraz adres siedziby: PROTOKÓŁ KONTROLI PROBLEMOWEJ podmiotu leczniczego z dnia 22 i 23 marca 2012r. 1. Firma albo imię i nazwisko podmiotu leczniczego oraz adres siedziby: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital im.

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Szpital Podkarpacki im. Jana Pawła II w Krośnie. Informacja... 13 43 78613, 13 43 78000. Fax... 13 43 78204 PION DYREKTORA SZPITALA

Wojewódzki Szpital Podkarpacki im. Jana Pawła II w Krośnie. Informacja... 13 43 78613, 13 43 78000. Fax... 13 43 78204 PION DYREKTORA SZPITALA Wojewódzki Szpital Podkarpacki im. Jana Pawła II w Krośnie Informacja...... 13 43 78613, 13 43 78000 Fax... 13 43 78204 PION DYREKTORA SZPITALA Dyrektor Sekretariat... 4378586 Fax... 4378204 Dział Marketingu

Bardziej szczegółowo

Powiatowe Centrum Zdrowia w Kamiennej Górze Sp. z o.o. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Powiatowy. Kamienna Góra 24 września 2013r.

Powiatowe Centrum Zdrowia w Kamiennej Górze Sp. z o.o. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Powiatowy. Kamienna Góra 24 września 2013r. Powiatowe Centrum Zdrowia w Kamiennej Górze Sp. z o.o. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Powiatowy Kamienna Góra 24 września 2013r. OD 2003 ROKU SZPITAL DZIAŁA W FORMIE SPÓŁKI PRAWA HANDLOWEGO

Bardziej szczegółowo

Wykłady ul. Medyków 14, sala CSK B. godz. 08.00-11.45 (5h) Lp. Data wykładu Temat wykładu

Wykłady ul. Medyków 14, sala CSK B. godz. 08.00-11.45 (5h) Lp. Data wykładu Temat wykładu Wykłady z przedmiotu Opieka specjalistyczna w położnictwie, neonatologii i ginekologii dla studentów I-go roku studiów II stopnia stacjonarnych Wydziału Nauk o Zdrowiu SUM w Katowicach roku akad. 2014/2015

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii W trosce o młode pokolenie. Jak wychować zdrowe dziecko? Konferencja prasowa 09.09.2015 Sytuacja demograficzna

Bardziej szczegółowo

Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r.

Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r. Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r. 1. Firma albo imię i nazwisko podmiotu leczniczego oraz adres siedziby: Nowy Szpital w Kostrzynie nad Odrą Spółka z ograniczoną

Bardziej szczegółowo

Badanie przesiewowe szyjki macicy: Objaśnienie wyników. Poradnik zaktualizowany

Badanie przesiewowe szyjki macicy: Objaśnienie wyników. Poradnik zaktualizowany Badanie przesiewowe szyjki macicy: Objaśnienie wyników Poradnik zaktualizowany Page 2 Niniejsza ulotka zawiera objaśnienie wyników badania przesiewowego szyjki macicy, które ma na celu wykrywanie zmian

Bardziej szczegółowo

IZBA PRZYJĘĆ ZAPEWNIA OPIEKĘ PEDIATRYCZNĄ

IZBA PRZYJĘĆ ZAPEWNIA OPIEKĘ PEDIATRYCZNĄ IZBA PRZYJĘĆ ZAPEWNIA OPIEKĘ PEDIATRYCZNĄ RODZICE/OPIEKUNOWIE ZGŁASZAJĄCY SIĘ Z DZIECKIEM DO SZPITALA OBOWIĄZANI SĄ MIEĆ KSIĄŻECZKĘ ZDROWIA DZIECKA ORAZ (dokument potwierdzający uprawnienie do świadczeń

Bardziej szczegółowo

Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich

Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich Wypisz skojarzenia dotyczące macierzyństwa i ojcostwa. macierzyństwo Wykaz obowiązków rodzicielskich ojcostwo Wypisz skojarzenia dotyczące macierzyństwa i ojcostwa. macierzyństwo Wykaz obowiązków rodzicielskich

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach Katowice, dnia 23 listopada 2009 r. LKA-410-22-06/2009 P/09/166 Pan Jacek Wojewódka Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego Nr 1 im. prof. Józefa

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej ul. Małachowskiego 12 42-500 Będzin

Powiatowy Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej ul. Małachowskiego 12 42-500 Będzin A D R E S Y Powiatowy Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej ul. Małachowskiego 12 42-500 Będzin tel. centr. Będzin (32) 267-30-11; Czeladź (32) 265-16-44, 265-17-47; 265-15-86; 265-15-81; 265-16-86; 265-14-36;

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

3. Profilaktyka raka szyjki macicy

3. Profilaktyka raka szyjki macicy 3. Profilaktyka raka szyjki macicy Rak szyjki macicy Na świecie, każdego roku, na raka szyjki macicy zapada około 500 000 kobiet. W Europie, co 18 minut z powodu raka szyjki macicy umiera kobieta. Co roku

Bardziej szczegółowo

1) Komórki organizacyjne:

1) Komórki organizacyjne: Strukturę organizacyjną Zakładu stanowią: I. Przedsiębiorstwo: Szpital Powiatowy im. lek. Zbigniewa Koprowskiego w Sokołowie Podlaskim świadczący usługi w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia szpitalne.

Bardziej szczegółowo

XII KRAKOWSKIE DNI ZDROWIA. (Biała Sobota RYNEK GŁÓWNY) 27.09.2014 r. godz. 10.00-16.00

XII KRAKOWSKIE DNI ZDROWIA. (Biała Sobota RYNEK GŁÓWNY) 27.09.2014 r. godz. 10.00-16.00 XII KRAKOWSKIE DNI ZDROWIA (Biała Sobota RYNEK GŁÓWNY) 27.09.2014 r. godz. 10.00-16.00 Nazwa i adres jednostki Rodzaj badania/konsultacji Biuro ds. Ochrony Zdrowia UMK Informacje w zakresie realizowanych

Bardziej szczegółowo

KARTA PRAW PACJENTA podstawowe unormowania prawne wynikające z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz.

KARTA PRAW PACJENTA podstawowe unormowania prawne wynikające z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. KARTA PRAW PACJENTA podstawowe unormowania prawne wynikające z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późniejszymi zmianami) określone w ustawach: z dnia 6

Bardziej szczegółowo

Szczecińska fundacja ZDROJE

Szczecińska fundacja ZDROJE Szczecińska fundacja ZDROJE UMOWA NA ŚWIADCZENIE PONADSTANDARDOWYCH USŁUG OPIEKI OKOŁOPORODOWEJ NR../2015 Zawarta w dniu... roku, w Szczecinie, pomiędzy: Szczecińską Fundacją ZDROJE wpisaną do Krajowego

Bardziej szczegółowo

Biopsja kosmówki i Amniopunkcja

Biopsja kosmówki i Amniopunkcja Universitäts-Frauenklinik Essen Biopsja kosmówki i Amniopunkcja Chorionzottenbiospie (Biopsja kosmówki) oraz amniopunkcja (pobranie płynu owodniowego) Odpowiedzi na pytania Biopsja kosmówki Co to jest

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO w dniach 12.09.2014 13.09.2014 Data Godziny Osoba prowadząca Miejsce realizacji zajęć Forma zajęć Liczba godz. 12.09.14 (piątek ) 9.00-12.45

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXVII/500/05 Sejmiku Województwa Kujawsko - Pomorskiego z dnia 12 września 2005 r.

Uchwała Nr XXXVII/500/05 Sejmiku Województwa Kujawsko - Pomorskiego z dnia 12 września 2005 r. Uchwała Nr XXXVII/500/05 Sejmiku Województwa Kujawsko - Pomorskiego z dnia 12 września 2005 r. w sprawie zatwierdzenia zmian Statutu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala

Bardziej szczegółowo