Rozdział I. Wstęp do prawa pracy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rozdział I. Wstęp do prawa pracy"

Transkrypt

1 Część A. Prawo pracy Rozdział I. Wstęp do prawa pracy Ważne akty prawne: ustawa z r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) ustawa z r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 167) ustawa z r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz.U. Nr 55, poz. 236 ze zm.) 1. Pojęcie prawa pracy Prawo pracy jest gałęzią prawa regulującą stosunki społeczne, w jakich pozostają pracownicy z pracodawcami w związku z nawiązaniem więzi prawnych, w ramach których dobrowolnie świadczona jest praca przez pracowników, za wynagrodzeniem opłacanym przez pracodawcę (A. Świątkowski, Polskie prawo pracy, Warszawa 2010, s. 23). Więź prawna łącząca pracodawcę i pracownika to stosunek pracy. Polskie prawo pracy zostało uregulowane w ustawie z r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) (KP), a także w ustawach szczegółowych. 2. Przedmiot regulacji prawa pracy Szeroko rozumiane prawo pracy reguluje pozycję stron stosunku pracy, czyli pracodawcy i pracownika lub ich związków i organizacji. W tym znaczeniu prawo pracy normuje dwa rodzaje stosunków pracy: indywidualne oraz zbiorowe stosunki pracy.

2 2 Część A. Prawo pracy I. Indywidualne stosunki pracy Indywidualne stosunki pracy mają zastosowanie do uprawnień i obowiązków stron stosunku pracy. Kształtują one więc sytuację pracowników zatrudnionych w celu świadczenia pracy oraz pracodawców zobowiązanych do dostarczenia określonej pracy. Pracownikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, mająca przynajmniej ograniczoną zdolność do dokonywania czynności prawnych, która dobrowolnie podjęła decyzję o nawiązaniu stosunku pracy i wykonywaniu odpłatnej pracy, na rzecz, ryzyko i pod kierownictwem pracodawcy (A. Świątkowski, Polskie prawo pracy, s. 25). Według definicji wynikającej z art. 2 KP pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Prawo pracy nie reguluje sytuacji osób niebędących pracownikami w rozumieniu KP. Dotyczy to osób wykonujących pracę na podstawie prawa administracyjnego czy umów cywilno-prawnych takich jak np. umowa o dzieło czy umowa zlecenia. Kluczowa dla odróżnienia tych dwóch kategorii pracowników jest definicja wykonywanej pracy. Praca jest świadczeniem wykonywanym przez pracownika na rzecz pracodawcy w ramach łączącego ich stosunku pracy. Kodeks pracy łączy z definicją stosunku pracy kilka cech szczególnych pozwalających odróżnić go od innych stosunków prawnych. Są to: 1) dobrowolność jedną z podstawowych zasad prawa pracy jest zasada wolności pracy, zgodnie z którą każdy ma prawo do swobodnego podejmowania decyzji o rozpoczęciu zatrudnienia lub powstrzymywania się od wykonywania pracy. Regulacji prawa pracy nie podlega zatem praca wykonywana pod przymusem, jak np. praca niewolnicza; 2) osobiste świadczenie pracy pracownik ma obowiązek osobiście świadczyć pracę na rzecz pracodawcy i nie może tego obowiązku spełnić za pośrednictwem innej osoby; 3) podporządkowanie praca wykonywana jest pod kierownictwem pracodawcy co wynika z art. 22 KP. Oznacza to, iż podczas świadczenia pracy pracownik jest podporządkowany pracodawcy. Pracodawca organizuje proces pracy, ma prawo wydawać pracownikowi polecenia dotyczące sposobu jej wykonania oraz posiada uprawnienia do kierowania pracą danego pracownika (art KP); 4) odpłatność praca wykonywana w ramach stosunku pracy powinna być zawsze wynagradzana. Wynagrodzenie za pracę jest przysparzającym świadczeniem majątkowym wypłacanym pracownikowi przez pracodawcę odpowiednio do rodzaju, ilości i jakości wykonywanej pracy. Wypłata wynagrodzenia jest jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy; 5) ryzyko praca wykonywana jest na rzecz i ryzyko pracodawcy. W związku z tym, iż to pracodawca odnosi korzyść ekonomiczną z wykonania pracy przez pracowni-

3 Rozdział I. Wstęp do prawa pracy 3 ka, ponosi on odpowiedzialność związaną z zatrudnieniem pracowników. Prawo pracy wyróżnia trzy rodzaje ryzyka związanego z zatrudnieniem pracowników: a) ryzyko osobowe na pracodawcy ciążą konsekwencje np. nieprofesjonalnego zachowania pracownika w związku z wykonywaną pracą, b) ryzyko produkcyjne na pracodawcy ciąży obowiązek dostarczenia pracy i wypłaty wynagrodzenia pracownikowi. W razie niedostarczenia pracy, pracodawca jest obowiązany wypłacać pracownikom wynagrodzenie gwarantowane, a zakres obowiązku wypłaty tego wynagrodzenia reguluje art. 92 KP, c) ryzyko socjalne na pracodawcy ciąży obowiązek wypłaty wynagrodzenia pracownikowi, który nie świadczy pracy z powodu niezdolności jej wykonywania spowodowanej chorobą, odosobnieniem w związku z chorobą zakaźną lub koniecznością opieki nad chorym członkiem rodziny. Świadczenia przysługujące pracownikowi z powodu niezdolności do pracy są normowane przez prawo ubezpieczeń społecznych. Tabela Nr 1. Odpowiednie stosowanie przepisów KP KODEKS PRACY STOSUJE SIĘ RÓWNIEŻ DO: osób wykonujących pracę nakładczą (art KP), osób zatrudnionych na innej podstawie niż stosunek pracy (art KP), członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz współpracujących z nimi członków ich rodzin, członków spółdzielni kółek rolniczych (usług rolniczych) art KP), osób samozatrudnionych (art KP). II. Zbiorowe stosunki pracy W związku z tym, iż pracownicy uważani są za słabszą, w sensie ekonomicznym, stronę stosunków pracy, prawo pracy zapewnia im możliwość zrzeszania się w związkach zawodowych. Są to organizacje, których zadaniem jest ochrona praw i reprezentowanie pracowników wobec pracodawców. Zbiorowe prawo pracy reguluje sposób kształtowania wzajemnych interesów przez partnerów społecznych. Partnerami tymi są związki zawodowe oraz pracodawcy lub ich organizacje. Zbiorowe prawo pracy reguluje kilka rodzajów stosunków: stosunki związane z ustrojem i funkcjonowaniem związków zawodowych pracowników i organizacji pracodawców; stosunki związane z zawieraniem układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych; stosunki związane z rozwiązywaniem sporów zbiorowych pracy; stosunki związane z ochroną zbiorowych praw pracowniczych, m.in. konsultacje, informowanie związków zawodowych czy udział pracowników w zarządzaniu zakładem pracy (tzw. partycypacja pracownicza).

4 4 Część A. Prawo pracy Zbiorowe prawo pracy jest unormowane w Kodeksie pracy i w przepisach szczegółowych m.in. w ustawie o związkach zawodowych czy ustawie o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. 3. Funkcje prawa pracy Prawo pracy umożliwia stronom stosunku pracy najlepszą realizację ich celów. Pracodawcy dążą do osiągnięcia możliwie największego zysku, w związku z tym chcieliby, aby pracownicy za najniższe wynagrodzenie pracowali najbardziej wydajnie. Pracownicy są z kolei zainteresowani osiągnięciem najwyższego wynagrodzenia przy możliwie najniższym zaangażowaniu i nakładzie pracy. Pogodzeniem dla tych sprzecznych interesów wydają się być podstawowe i najważniejsze z funkcji prawa pracy tj. ochronna i organizatorska. I. Funkcja ochronna Według tej funkcji prawo pracy ma na celu ochronę praw pracowników. Ustala ono więc pewne gwarancje i korzyści dla osób zatrudnionych w ramach stosunku pracy. Kodeks pracy wyznacza minimalne standardy uprawnień oraz maksymalne standardy obowiązków pracowniczych. Strony stosunku pracy mogą dokonywać odstępstw od tych standardów jedynie na korzyść pracowników, co określane jest mianem tzw. semiimperatywności norm prawa pracy. Funkcję ochronną prawa pracy najpełniej wyraża art. 18 KP. Według 1 tego przepisu ustalenia poczynione przez strony stosunku pracy nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy, a postanowienia umów sprzeczne z minimalnymi standardami wyznaczonymi przez prawo pracy, są nieważne z mocy prawa, zamiast nich stosuje się przepisy prawa pracy ( 2). Funkcja ochronna realizowana jest również poprzez powszechną, a także szczególną ochronę trwałości stosunku pracy. W przypadku powszechnej ochrony trwałości stosunku pracy ustawodawca nakłada na pracodawcę szczególne obowiązki w przypadku jego chęci rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy. Przykładowo powinien on wówczas poinformować pracownika o powodach rozwiązania z nim stosunku pracy, a ponadto powody te muszą mieścić się w dopuszczalnym przez ustawodawcę katalogu przyczyn rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę. Ustawodawca wprowadza również szczególny system kontroli legalności zwolnienia pracownika. Kontrola ta sprawowana jest przez organizacje związkowe pracowników, sądy pracy i państwową inspekcję pracy. Szczególna ochrona trwałości stosunku pracy polega na ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę z pracownikami znajdującymi się w szczególnej sytuacji osobistej lub zawodowej. Funkcja ta przejawia się również w wielu innych przepisach gwarantujących ochronę praw i wolności pracowniczych.

5 Rozdział II. Zasady prawa pracy 5 II. Funkcja organizatorska Funkcję tę stanowią i tworzą przepisy mające na celu regulacje prawidłowego funkcjonowania zakładów pracy, a co za tym idzie właściwego przebiegu procesu pracy. Funkcja organizatorska służy interesom pracodawcy. Przykładem funkcji organizatorskiej może być nałożenie na pracodawcę obowiązku wydawania regulaminów pracy, czyli aktów lokalnego (zakładowego) prawa pracy. Regulaminy takie określają porządek i organizację pracy w zakładzie pracy, w którym zatrudnionych jest co najmniej 20 pracowników (art KP). W przypadku zbiorowego prawa pracy funkcja organizatorska może być spełniona poprzez nałożenie na partnerów społecznych ściśle określonych form działania. Związki zawodowe mogą korzystać z zagwarantowanych im uprawnień jedynie w sytuacjach ściśle określonych prawem pracy. Jako przykład służyć może wymóg organizacji referendum przedstrajkowego w przypadku chęci zorganizowania strajku. III. Pozostałe funkcje prawa pracy Doktryna prawa pracy wyróżnia również inne funkcje prawa pracy. Uwagę należy zwrócić m.in. na: funkcję wychowawczą (kształtowanie świadomości społeczeństwa na temat prawa pracy), funkcję ireniczną (z gr. eirene pokój, działanie norm prawa pracy w sposób zabezpieczający zachowanie pokoju społecznego) czy funkcję rozdzielczą (działanie norm prawa poprzez stanowienie abstrakcyjnych i jednocześnie generalnych procedur dystrybucji dóbr materialnych i środków finansowych). Rozdział II. Zasady prawa pracy Ważne akty prawne: ustawa z r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) ustawa z r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 592 ze zm.) ustawa z r. o organizacjach pracodawców (Dz.U. Nr 55, poz. 235 ze zm.) ustawa z r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz.U. Nr 24, poz. 123 ze zm.) ustawa z r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz.U. Nr 79, poz. 550 ze zm.) ustawa z r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 404 ze zm.) ustawa z r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz ze zm.) ustawa z r. o Społecznej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 35, poz. 163 ze zm.)

6 6 Część A. Prawo pracy Zasady prawa pracy umożliwiają zaprezentowanie podstawowych instytucji występujących w tej gałęzi prawa, nakreślają kierunki jego interpretacji, a także wskazują rolę prawa pracy w przypadku regulacji indywidualnych i zbiorowych stosunków pracy. 1. Konstytucyjne zasady prawa pracy Konstytucja RP, jako nadrzędny akt prawny polskiego systemu prawa, deklaruje podstawowe prawa ekonomiczne i społeczne pracowników, które powinny zostać szczegółowo unormowane przez prawo pracy. Poniżej zostaną przedstawione najważniejsze z nich: Tabela Nr 2. Konstytucyjne zasady prawa pracy Art. 12, 59 Art. 17 Art. 24 Art. 30 Art. 32, 33 Art. 45 Art. 65 Art. 66 Art. 67 ZASADY PRAWA PRACY W KONSTYTUCJI RP Zasada wolności zrzeszania się Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania związków zawodowych, organizacji społeczno-zawodowych rolników, stowarzyszeń, ruchów obywatelskich, innych dobrowolnych zrzeszeń oraz fundacji. Prawo do tworzenia samorządów zawodowych Ustawodawcy przysługuje prawo tworzenia samorządów zawodowych, reprezentujących osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Zasada ochrony pracy Świadczona praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej, a państwo sprawuje nadzór nad warunkami jej wykonywania. Zasada ochrony godności Pracodawca jest obowiązany szanować godność oraz dobra osobiste pracownika. Zasada równego traktowania i zakaz dyskryminacji Pracodawca ma obowiązek równego traktowania pracowników. Zakazane są wszelkie formy dyskryminacji w zatrudnieniu. Zasada sprawiedliwego procesu Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia spraw z zakresu prawa pracy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd pracy. Wolność wyboru miejsca pracy i zawodu Nie istnieje przymus wykonywania pracy. Każdy ma prawo do swobodnego decydowania o zatrudnieniu, bądź pozostawaniu bez pracy. Zapewnia się wolność wyboru miejsca pracy i zawodu. Prawo do wypoczynku oraz bezpiecznych warunków pracy Każdy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów. Prawo do zabezpieczenia społecznego Każdy ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na inwalidztwo, chorobę albo osiągnięcie wieku emerytalnego.

7 Rozdział II. Zasady prawa pracy 7 2. Kodeksowe zasady prawa pracy Kodeks pracy jest głównym aktem prawnym regulującym zasady dotyczące prawa pracy w Polsce. Zostały one uregulowane w art KP. Tabela Nr 3. Kodeksowe zasady prawa pracy Art. 10 Art Art Art. 13 Art. 14 Art. 15 Art. 16 Art. 17 ZASADY PRAWA PRACY W KODEKSIE PRACY 1 2 Zasada wolności pracy i swobody nawiązywania stosunków pracy Każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy. Nikomu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie, nie można zabronić wykonywania zawodu. Władze publiczne nie mogą wprowadzać powinności podejmowania pracy ani pozostawania w stosunkach pracy. Zasada ochrony godności pracownika Pracodawca jest obowiązany szanować godność i inne dobra osobiste pracownika. Godność jest rozumiana jako osobowość pracownika, pracodawca jest zobowiązany postępować w sposób, który nie pozwala pracownikom odczuć iż pracodawca ma niskie wyobrażenie o ich wartości. Kodeks pracy nie wprowadza definicji dóbr osobistych, konieczne jest zatem zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego, zgodnie z art. 300 KP. W art. 23 i 24 KC zdefiniowane zostały dobra osobiste, jako m.in. zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, tajemnica korespondencji. Zasada równouprawnienia pracowników Pracownicy posiadają równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania tych samych obowiązków, w szczególności dotyczy to równego traktowania mężczyzn i kobiet. Zasada ta odnosi się bezpośrednio do zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu. Prawo do godziwego wynagrodzenia Pracownik ma prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę. Warunki realizacji tego prawa określają przepisy prawa pracy oraz polityka państwa w dziedzinie płac, w szczególności poprzez ustalanie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Prawo do wypoczynku Pracownik ma prawo do wypoczynku, co gwarantują mu przepisy o czasie pracy, urlopach wypoczynkowych i dniach ustawowo wolnych od pracy. Kodeks pracy wprowadza maksymalne normy czasu pracy pracowników. Prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy Pracodawca, jest obowiązany zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Ponosi on odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy, zgodnie z art KP. Zasada zaspokajania potrzeb bytowych, socjalnych i kulturalnych pracowników Pracodawca, stosownie do możliwości i warunków, zaspokaja bytowe, socjalne i kulturalne potrzeby pracowników. Prawo do podnoszenia kwalifikacji zawodowych Pracodawca jest obowiązany ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Zasada realizowana jest przykładowo poprzez pomoc pracodawcy dla pracowników podejmujących naukę w szkołach średnich lub wyższych.

8 8 Część A. Prawo pracy 1 2 Art i 2 Art. 300 Zasada uprzywilejowania pracownika Odnosi się do semiimperatywności norm prawa pracy. Dopuszczalne jest kształtowanie treści stosunku pracy korzystniej od minimalnych standardów wyznaczonych przez przepisy prawa pracy. Postanowienia mniej korzystne są automatycznie zastępowane powszechnie obowiązującymi przepisami prawa pracy. Zasada pomocniczego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy. 3. Zakaz dyskryminacji (art KP) Dla prawa pracy doniosłe znaczenie ma zasada zakazu dyskryminacji w stosunkach pracy. Jakakolwiek dyskryminacja bezpośrednia lub pośrednia jest sprzeczna z zasadą równouprawnienia pracowników. Zakazane jest dyskryminowanie pracowników w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy (art. 18 3a 1 KP). Dyskryminacja bezpośrednia istnieje wówczas, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn wymienionych powyżej był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy. Artykuł 18 3a 1 KP wymienia przykładowe sytuacje, w których może dojść do dyskryminacji na podstawie wymienionych kryteriów. Są nimi: nawiązanie lub rozwiązanie stosunku pracy, awansowanie pracowników, ustalanie warunków zatrudnienia, dostęp do szkoleń i możliwość podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Przykładem tego rodzaju dyskryminacji może być decyzja pracodawcy o różnym wynagradzaniu kobiet i mężczyzn wykonujących prace tego samego rodzaju. Jest to dyskryminacja ze względu na płeć. Dyskryminacja pośrednia istnieje wówczas, gdy na skutek: pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie: nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych w art. 18 3a 1 KP. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne (art. 18 3a 4 KP).

9 Rozdział II. Zasady prawa pracy 9 Ustawodawca wprowadza w art. 18 3b 2 4 KP ogólne wyjątki od zasady dyskryminacji. Są to następujące sytuacje, gdy: rodzaj pracy lub warunki jej wykonywania powodują, że przyczyna lub przyczyny wymienione w tym przepisie są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, np. pracodawca nie zatrudnia do wykonywania ciężkiej pracy fizycznej kobiety w zaawansowanej ciąży, ale młodego mężczyznę; doboru pracowników dokonuje się według kryterium stażu pracy; chodzi o możliwość podejmowania czasowych działań zmierzających do wyrównywania szans pracowników obu płci np. zmniejszenie różnic w dostępie do zawodu poprzez specjalne uprawnienia dla kobiet; chodzi o możliwość ograniczania przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie, dostępu do zatrudnienia ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd. Jest to jednak możliwe wyłącznie wówczas, gdy rodzaj lub charakter wykonywania przez nie działalności powoduje, że religia, wyznanie lub światopogląd są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, proporcjonalnym do osiągnięcia zgodnego z prawem celu zróżnicowania sytuacji tej osoby. Dotyczy to również wymagania od zatrudnionych działania w dobrej wierze i lojalności wobec etyki kościoła, innego związku wyznaniowego oraz organizacji, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie. Szczególnym przykładem dyskryminacji jest molestowanie seksualne (art. 18 3a 6 KP). Jest to niepożądane zachowanie o charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika. Jako przykłady aktów molestowania seksualnego można przytoczyć stwarzanie wobec pracownika molestowanego zastraszającej, wrogiej czy poniżającej atmosfery. Niezgodne z prawem działania mogą się składać z fizycznych, werbalnych i niewerbalnych elementów. Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę z chwili podejmowania działania zabronionego przepisami prawa pracy (art. 18 3d KP). Pracownicy skarżący się na przejawy dyskryminacji w zatrudnieniu oraz pracownicy, którzy udzielili wsparcia osobie dyskryminowanej, korzystają ze specjalnej ochrony prawnej (art. 18 3e 1 i 2 KP). Udzielenie wsparcia osobie dyskryminowanej, jak również dochodzenie swych praw przez osoby dyskryminowane nie mogą stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenia czy rozwiązania z nimi umowy o pracę.

10 10 Część A. Prawo pracy 4. Zasady indywidualnego i zbiorowego prawa pracy Oprócz ogólnych zasad prawa pracy, w Kodeksie pracy znajdują się zasady odnoszące się jedynie do poszczególnych jego części, tzn. wyłącznie do indywidualnego prawa pracy oraz wyłącznie do zbiorowego prawa pracy. Tabela Nr 4. Zasady indywidualnego prawa pracy Art Art. 22 Art. 80 ZASADY INDYWIDUALNEGO PRAWA PRACY WYNIKAJĄCE Z KODEKSU PRACY (za A. Świątkowski, Polskie prawo pracy, s. 53) Zasada osobistego wykonywania pracy Umowa o pracę nawiązana zostaje między pracodawcą i określonym pracownikiem (osobą fizyczną). Pracownik zobowiązuje się do wykonywania określonej w umowie pracy osobiście, a pracodawca decyduje się ponieść ryzyko osobowe zatrudnienia danego pracownika. Zasada podporządkowania pracownika W prawie pracy obowiązuje zasada dyspozycyjności pracownika i jego podporządkowanie względem pracodawcy. Praca jest wykonywana na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy. Pracownik ma obowiązek pozostawania w dyspozycji do wykonywania pracy na rzecz pracodawcy, co wiąże się z obowiązkiem pracodawcy wypłacania wynagrodzenia za pozostawanie w gotowości do pracy (art KP). Pracodawca może precyzować zadania i kolejność ich wykonania przez pracownika, ustalać plan prac, wydawać polecenia dotyczące czasu pracy, sprawdzać wykonanie powierzonych pracownikowi zadań. Zgodnie z art KP, pracownik jest obowiązany stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. Polecenia pracodawcy mogą w zasadzie jedynie konkretyzować rodzaj pracy określony w umowie, nie mogą go jednak zmieniać. Wyjątek stanowi powierzenie wykonywania pracy innego rodzaju (art KP). Zasada odpłatności pracy Pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia za wykonaną pracę. Ponadto, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie (za zasadach określonych przepisami prawa pracy) za okres pozostawania w gotowości do świadczenia pracy, w pogotowiu czy w czasie dyżurów pracowniczych, w czasie których pracownik może być zobowiązany do wykonywania pracy. Pracownik nie może zrzec się wynagrodzenia ani przenieść prawa do wynagrodzenia na inną osobę lub podmiot (art. 84 KP). Zasada ryzyka pracodawcy Pracodawca ponosi trzy rodzaje ryzyka związanego z zatrudnieniem pracownika. Ryzyko osobowe wyraża się w ponoszeniu wszelkich następstw niezawinionego przez pracownika wyrządzenia szkody podczas lub związanej z wykonywaną pracą w majątku osób trzecich. Na mocy art KP pracodawca jest zobowiązany do naprawienia szkody. Po naprawieniu szkody pracodawca może zwrócić się do pracownika o wyrównanie uszczerbku majątkowego zgodnie z art KP. Ryzyko socjalne przejawia się tym, iż pracodawca opłaca część składek za pracowników na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Ponadto, pracodawca jest zobowiązany do wypłacania pracownikowi części wynagrodzenia za pracę w razie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Nieobecność może być spowodowana chorobą lub odosobnieniem w związku z chorobą zakaźną. W takim wypadku pracodawca na mocy art KP wypłaca wynagrodzenie przez okres nie dłuższy niż 33 dni w ciągu roku kalendarzowego (w przypadku pracownika, który ukończył 50. rok życia jest to 14 dni). Powyżej tego okresu pracownik pobiera świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Ryzyko produkcyjne przejawia się w obowiązku pracodawcy dostarczenia pracy i zapłaty wynagrodzenia, bez względu na to czy na rynku występuje zapotrzebowanie na produkty pracodawcy. W razie niedochowania obowiązku pracodawca zobowiązany jest wypłacić pracownikowi wynagrodzenie za czas pozostawania w gotowości do pracy.

11 Rozdział II. Zasady prawa pracy 11 Zasada ochrony trwałości stosunku pracy Praca jako dobro prawne podlega ochronie. Prawo pracy chroni pracowników przed zmianami warunków pracy czy rozwiązaniem stosunku pracy dokonywanymi przez pracodawcę. Zakres ochrony zależy od rodzaju umowy o pracę, sytuacji prawnej pracownika czy od typu czynności prawnej dokonanej przez pracodawcę. Ochrona występuje w dwóch postaciach: 1. Powszechna ochrona trwałości stosunku pracy. Pracodawca chcący rozwiązać z pracownikiem umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony z zachowaniem okresu wypowiedzenia, zobowiązany jest podać przyczynę zwolnienia (art KP). Przyczyna powinna być konkretna, prawdziwa i uzasadniona (art KP). Przed rozwiązaniem takiej umowy pracodawca powinien zasięgnąć opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej pracownika. Jest to tzw. kontrola związkowa. Związek zawodowy może wyrazić umotywowane zastrzeżenia w stosunku do proponowanego zwolnienia. Kontroli zasadności i legalności podstaw zwolnienia dokonuje sąd pracy po odwołaniu się do niego przez pracownika. Taka sama ochrona przysługuje pracownikom z którymi pracodawca zamierza rozwiązać umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Dotyczy to każdego rodzaju umowy o pracę. 2. Szczególna ochrona trwałości stosunku pracy. Dotyczy ona szczególnych kategorii pracowników, którzy albo z racji sprawowanych funkcji mogą popaść w konflikt z pracodawcą (np. przedstawiciele związku zawodowego w zakładzie pracy), albo znajdują się w szczególnej sytuacji życiowej czy osobistej (np. kobiety w ciąży czy pracownicy w wieku przedemerytalnym). Ochrona ta polega na zakazie rozwiązywania umów o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia z pracownikami chronionymi albo na konieczności uzyskania zgody właściwego organu (np. zarządu związku zawodowego) przez pracodawcę na rozwiązanie umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia. Zasada ograniczonej odpowiedzialności materialnej pracownika Zasada ta dotyczy szkód wyrządzonych w majątku pracodawcy z winy nieumyślnej w wyniku niewykonania lub nienależytego wykonania swoich obowiązków przez pracownika. Pracownik odpowiada wtedy wyłącznie w granicach rzeczywistej szkody oraz normalnych następstw swojego działania lub zaniechania, zgodnie z art. 115 KP. Według art. 119 KP, odszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody. Wysokość odszkodowania zależy od stopnia winy nieumyślnej. Pracownik odpowiada w pełnej wysokości za rzeczywiście wyrządzoną szkodę jedynie w przypadku winy umyślnej, zgodnie z art. 122 KP, oraz w przypadku szkody powstałej w mieniu pracodawcy powierzonym pracownikowi z obowiązkiem zwrotu bądź wyliczenia się. Poniżej przedstawione zostaną wybrane zasady zbiorowego prawa pracy. Tabela Nr 5. Zasady zbiorowego prawa pracy ZASADY ZBIOROWEGO PRAWA PRACY 1 2 Art KP Zasada prawa do koalicji Pracownicy mają prawo do zrzeszania się w związkach zawodowych, które reprezentują ich interesy oraz bronią ich praw w stosunku do pracodawców. Prawa te konkretyzuje art. 1 ust. 1 ZwZawU. Pracownicy mają prawo do tworzenia i przystępowania do już istniejących związków zawodowych. Wszelkie działania pracodawców mające na celu pogorszenie sytuacji pracowników przynależących do związków zawodowych są traktowane jako dyskryminacja. Ponadto, istnieje zakaz wprowadzania obowiązku przystępowania do związku zawodowego. Przynależność jest dobrowolna i stanowi prawo, a nie obowiązek pracownika. Z prawa do koalicji korzystają również pracodawcy. Na mocy ustawy o organizacjach pracodawców mogą oni tworzyć bądź przynależeć do już istniejących organizacji pracodawców.

Rozdział I. Źródła prawa pracy

Rozdział I. Źródła prawa pracy Kodeks pracy Rozdział I. Źródła prawa pracy Tabl. 1. Hierarchia źródeł prawa pracy Hierarchia źródeł prawa pracy (art. 9 1 KP) Kodeks pracy przepisy innych ustaw przepisy aktów wykonawczych postanowienia

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU

PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU Załącznik nr 1 do Regulaminu pracy w Uniwersytecie Śląskim PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU 1. KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Art. 33. 1. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA PRACOWNIKÓW DOTYCZĄCA RÓWNEGO TRAKTOWANIA W ZATRUDNIENIU

INFORMACJA DLA PRACOWNIKÓW DOTYCZĄCA RÓWNEGO TRAKTOWANIA W ZATRUDNIENIU ...... (oznaczenie pracodawcy) INFORMACJA DLA PRACOWNIKÓW DOTYCZĄCA RÓWNEGO TRAKTOWANIA W ZATRUDNIENIU Zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 94 1 k.p., udostępniam pracownikom zatrudnionym w tekst przepisów

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1. z dnia 26 czerwca 2009 r. do Regulaminu Pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 w Warszawie

Aneks Nr 1. z dnia 26 czerwca 2009 r. do Regulaminu Pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 w Warszawie Aneks Nr 1 z dnia 26 czerwca 2009 r. do Regulaminu Pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 w Warszawie dotyczy: 1. Równego traktowania w zatrudnieniu na podstawie ustawy z dnia 21 listopada

Bardziej szczegółowo

Informacja o przepisach odnoszących się do równego traktowania oraz zakazu dyskryminacji

Informacja o przepisach odnoszących się do równego traktowania oraz zakazu dyskryminacji Informacja o przepisach odnoszących się do równego traktowania oraz zakazu dyskryminacji I. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.):

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA. Ustawa z 02.04.1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm);

INFORMACJA. Ustawa z 02.04.1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm); INFORMACJA dla pracowników Instytutu Fizyki Jądrowej im. H. Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie zawierająca informacje o przepisach dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu Wypisy

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz.

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz. Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania Dz.U. Nr 254, poz. 1700 Ustawa implementuje dyrektywy: dyrektywę Rady 86/613/EWG z dnia

Bardziej szczegółowo

Pracowniczy kontrakt menedżerski

Pracowniczy kontrakt menedżerski Pracowniczy kontrakt menedżerski Uwagi ogólne Definicja Przedmiotem kontraktu menedżerskiego jest zarządzanie jednostką gospodarczą (względnie jej działami, konkretnymi produktami lub projektami). Innymi

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.)

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Dz.U.08.223.1460 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1460. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

PRAWO PRACY POJĘCIE STOSUNKU PRACY. dr Agnieszka Górnicz Mulcahy

PRAWO PRACY POJĘCIE STOSUNKU PRACY. dr Agnieszka Górnicz Mulcahy PRAWO PRACY POJĘCIE STOSUNKU PRACY dr Agnieszka Górnicz Mulcahy Przedmiotem prawa pracy są stosunki pracy oraz inne stosunki prawne ściśle ze stosunkami pracy związane. Stosunkiem pracy jest więź prawna

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ DS. PROBLEMATYKI ZJAWISKA NĘKANIA I PRZEMOCY W MIEJSCU PRACY

ZESPÓŁ DS. PROBLEMATYKI ZJAWISKA NĘKANIA I PRZEMOCY W MIEJSCU PRACY ZESPÓŁ DS. PROBLEMATYKI ZJAWISKA NĘKANIA I PRZEMOCY W MIEJSCU PRACY Mobbing Polityka Antymobbingowa I. Obowiązki Pracodawcy Pracownicy czyli osoby wykonujące działalność gospodarczą lub zawodową, w tym

Bardziej szczegółowo

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników praktyczny poradnik

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników praktyczny poradnik rekomenduje Serwis PP P r a w n o - P r a c o w n i c z y PRACA ZBIOROWA Zatrudnianie i zwalnianie pracowników praktyczny poradnik PRACA ZBIOROWA Zatrudnianie i zwalnianie pracowników praktyczny poradnik

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część A. Prawo pracy. Część B. Indywidualne stosunki pracy. Wykaz skrótów Literatura XIII XV

Spis treści. Część A. Prawo pracy. Część B. Indywidualne stosunki pracy. Wykaz skrótów Literatura XIII XV Wykaz skrótów Literatura XIII XV Część A. Prawo pracy Rozdział I. Wstęp do prawa pracy 1 1. Pojęcie prawa pracy 1 2. Przedmiot regulacji prawa pracy 1 I. Indywidualne stosunki pracy 2 II. Zbiorowe stosunki

Bardziej szczegółowo

PRAWO PRACY KAZUSY I ĆWICZENIA. Marcin Mazuryk Mateusz Kaczocha

PRAWO PRACY KAZUSY I ĆWICZENIA. Marcin Mazuryk Mateusz Kaczocha PRAWO PRACY KAZUSY I ĆWICZENIA Marcin Mazuryk Mateusz Kaczocha Warszawa 2012 Spis treści Wykaz skrótów... 7 Słowo wstępne... 9 Część I. Ćwiczenia... 11 1. Podstawowe pojęcia i źródła prawa pracy... 13

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Powiatowy Urząd Pracy w Iławie, ul. 1 Maja 8b, 14-200 Iława, tel./fax. (89) 649 55 02 www.pup.ilawa.pl,urzad@pup.ilawa.pl

Bardziej szczegółowo

USTAWA. Kodeks pracy

USTAWA. Kodeks pracy DZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE [art. 1 4] 5 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, zm.: Dz.U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668, Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY Dziennik Ustaw z 1998 r. Nr 21, poz. 94 (tekst jednolity), ZMIANY: - Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz.

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY Dziennik Ustaw z 1998 r. Nr 21, poz. 94 (tekst jednolity), ZMIANY: - Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY Dziennik Ustaw z 1998 r. Nr 21, poz. 94 (tekst jednolity), ZMIANY: - Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668, - Dz. U. z 1998 r. Nr 113, poz. 717, - Dz. U. z 1999

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Zakamycze.

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Zakamycze. Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2 Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka Wydawnictwo: Zakamycze Spis treści Wykaz skrótów Rozdział pierwszy. Przedmiot, funkcje, właściwości

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1. DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne. Rozdział I Przepisy wstępne

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1. DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne. Rozdział I Przepisy wstępne Kodeks pracy. Dz.U.2014.1502 z dnia 2014.11.04 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 1 marca 2016 r. do: 31 sierpnia 2018 r. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1 (T.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502;

Bardziej szczegółowo

Prowadzisz agencję zatrudnienia? Sprawdź czy działasz zgodnie z przepisami

Prowadzisz agencję zatrudnienia? Sprawdź czy działasz zgodnie z przepisami Prowadzisz agencję zatrudnienia? Sprawdź czy działasz zgodnie z przepisami Zachęcamy podmioty gospodarcze działające na rynku pracy na terenie województwa pomorskiego jako agencje zatrudnienia do wypełnienia

Bardziej szczegółowo

2009, str.137. 1.Prawo pracy w pytaniach i odpowiedziach. M. Gersdorf, K. Rączka, LexisNexis Polska Sp.zo.o. Warszawa

2009, str.137. 1.Prawo pracy w pytaniach i odpowiedziach. M. Gersdorf, K. Rączka, LexisNexis Polska Sp.zo.o. Warszawa Podpisuję umowę. Moment podjęcia pracy jest nie tylko zakończeniem trudnej ścieżki aplikacyjnej ale także ważnym wydarzeniem w życiu każdej osoby starającej się o posadę. Zanim wejdziemy w nowe środowisko

Bardziej szczegółowo

Kodeks pracy. Preambuła. Dział pierwszy. Przepisy ogólne. Rozdział I. Przepisy wstępne.

Kodeks pracy. Preambuła. Dział pierwszy. Przepisy ogólne. Rozdział I. Przepisy wstępne. 1) Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) tj. z dnia 23 grudnia 1997 r. (Dz.U. 1998 Nr 21, poz. 94) (zm. Dz.U. z 2013 r. poz. 896, Dz.U. z 2013 r. poz. 675, Dz.U. z 2013 r. poz.

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ANTYMOBBINGOWA WSAP IM. S. STASZICA W BIAŁYMSTOKU. Rozdział I Postanowienia ogólne

POLITYKA ANTYMOBBINGOWA WSAP IM. S. STASZICA W BIAŁYMSTOKU. Rozdział I Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do Zarządzenia 03/04/2015 POLITYKA ANTYMOBBINGOWA WSAP IM. S. STASZICA W BIAŁYMSTOKU Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Polityka Antymobbingowa, zwana dalej również P.A., ustala zasady zapobiegania

Bardziej szczegółowo

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY Wszelkie zagadnienia związane ze świadczeniem pracy reguluje KODEKS PRACY Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. W Kodeksie Pracy znajdziemy m.in. informacje

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika. Rozdział I Obowiązki pracodawcy

DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika. Rozdział I Obowiązki pracodawcy DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika Rozdział I Obowiązki pracodawcy Art. 94. Pracodawca jest obowiązany w szczególności: 1) zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków,

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) (Dz.U. z 2014 r., poz. 1662; Dz.U. z 2015 r., poz. 1066; Dz.U. z 2015 r., poz.

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) (Dz.U. z 2014 r., poz. 1662; Dz.U. z 2015 r., poz. 1066; Dz.U. z 2015 r., poz. Dziennik Ustaw rok 2014 poz. 1502 wersja obowiązująca od 2015-09-11 do 2015-12-31 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) (Dz.U. z 2014 r., poz. 1662; Dz.U. z 2015 r., poz. 1066; Dz.U. z 2015

Bardziej szczegółowo

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1)

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm. 2) ) wprowadza się następujące zmiany:

Bardziej szczegółowo

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa.

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. VII EDYCJA Konwent Prawa Pracy Joanna Kaleta Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. 1 1 Treść stosunku pracy art. 22 k.p. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika bez wypowiedzenia z winy pracodawcy

Rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika bez wypowiedzenia z winy pracodawcy Rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika bez wypowiedzenia z winy pracodawcy Informacje ogólne Natychmiastowe rozwiązanie umowy Rozwiązanie umowy przez pracownika bez wypowiedzenia jest szczególnym trybem

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... Przedmowa...

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... Przedmowa... SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... Przedmowa... XIII XIX Rozdział I. Źródła prawa pracy... 1 1. Zagadnienia ogólne... 2 2. Charakter prawny norm prawa pracy... 4 3. Źródła prawa pracy... 4 I. Źródła powszechnego

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą. Dz.U.76.3.19 1985.08.21 zm. Dz.U.85.37.175 1 1988.04.19 zm. Dz.U.88.10.76 1 1989.05.01 zm. Dz.U.89.20.107 art. 2 1989.08.01 zm. Dz.U.89.47.254 1 1990.04.28 zm. Dz.U.90.28.165 1 1996.06.02 zm. Dz.U.96.60.280

Bardziej szczegółowo

dr Magdalena Kuba Katedra Prawa Pracy UŁ

dr Magdalena Kuba Katedra Prawa Pracy UŁ dr Magdalena Kuba mkuba@wpia.uni.lodz.pl Katedra Prawa Pracy UŁ Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1996 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.:

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Wydanie 16. Autor: Małgorzata Barzycka-Banaszczyk

Prawo pracy. Wydanie 16. Autor: Małgorzata Barzycka-Banaszczyk Prawo pracy. Wydanie 16. Autor: Małgorzata Barzycka-Banaszczyk Wykaz skrótów Przedmowa Rozdział I. Źródła prawa pracy 1. Zagadnienia ogólne 2. Charakter prawny norm prawa pracy 3. Źródła prawa pracy I.

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem przez pracodawcę

Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem przez pracodawcę ZAKOŃCZENIE ZATRUDNIENIA Umowa o pracę może być rozwiązana: 1) na mocy porozumienia stron, 2) przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem prawa okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem),

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 13. Od Autorki... 15. Część pierwsza OGÓLNA

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 13. Od Autorki... 15. Część pierwsza OGÓLNA Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów.......................................................... 13 Od Autorki.............................................................. 15 Część pierwsza OGÓLNA ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

1. Kodeks pracy. z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) Tekst jednolity z dnia 17 września 2014 r. (Dz.U. 2014, poz.

1. Kodeks pracy. z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) Tekst jednolity z dnia 17 września 2014 r. (Dz.U. 2014, poz. 1. Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) Tekst jednolity z dnia 17 września 2014 r. (Dz.U. 2014, poz. 1502) (zm.: Dz.U. 2014, poz. 1662; 2015, poz. 1066, poz. 1220, poz. 1224,

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Bibliografia Przedmowa Rozdział I. Traktatowe podstawy regulacji stosunków pracy i polityki społecznej w Unii Europejskiej

Spis treści Wykaz skrótów Bibliografia Przedmowa Rozdział I. Traktatowe podstawy regulacji stosunków pracy i polityki społecznej w Unii Europejskiej Wykaz skrótów... XI Bibliografia... XV Przedmowa... XXXV Rozdział I. Traktatowe podstawy regulacji stosunków pracy i polityki społecznej w Unii Europejskiej... 1 1. Wprowadzenie... 1 2. Traktat Rzymski...

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA. Wyjaśnienie podstawowych pojęć oraz charakterystyka zjawiska nierównego traktowania

KARTA INFORMACYJNA. Wyjaśnienie podstawowych pojęć oraz charakterystyka zjawiska nierównego traktowania KARTA INFORMACYJNA Wyjaśnienie podstawowych pojęć oraz charakterystyka zjawiska nierównego traktowania Czym jest dyskryminacja? Polskie prawo zakazuje dyskryminacji. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

BL-112-254-TK/15 Warszawa, 30 grudnia 2015 r.

BL-112-254-TK/15 Warszawa, 30 grudnia 2015 r. BL-112-254-TK/15 Warszawa, 30 grudnia 2015 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 2 CZERWCA 2015 R. (SYGN. AKT K 1/13) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 23 MAJA 1991 R. O ZWIĄZKACH ZAWODOWYCH

Bardziej szczegółowo

Kodeks pracy 2015. z komentarzem KODEKS KADR I PŁAC. Stan prawny na 20 stycznia 2015 r. Publikacja wchodzi w skład MONITORA prawa pracy i ubezpieczeń

Kodeks pracy 2015. z komentarzem KODEKS KADR I PŁAC. Stan prawny na 20 stycznia 2015 r. Publikacja wchodzi w skład MONITORA prawa pracy i ubezpieczeń KODEKS KADR I PŁAC dwutygodnik pracy i ubezpieczeń MONITOR prawa KODEKS KADR I PŁAC KODEKS PRACY 2015 Kodeks pracy 2015 z komentarzem Komentarz: Aleksander P. Kuźniar Stan prawny na 20 stycznia 2015 r.

Bardziej szczegółowo

KANCELARIA RADCY PRAWNEGO

KANCELARIA RADCY PRAWNEGO OPINIA PRAWNA Warszawa, dnia 23 czerwca 2015r. I. Zleceniodawca opinii Opinia prawna została sporządzona na zlecenie Krajowego Związku Zawodowego Geologów Państwowego Instytutu Geologicznego - Państwowego

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Kancelaria Adwokacka M.Supera. 022 854 08 40 Adwokat Warszawa supera@super.pl www.supera.pl

Prawo pracy. Kancelaria Adwokacka M.Supera. 022 854 08 40 Adwokat Warszawa supera@super.pl www.supera.pl Prawo pracy 022 854 08 40 Adwokat Warszawa supera@super.pl www.supera.pl Korzystanie z niniejszej prezentacji nie daje prawa do wysuwania jakichkolwiek roszczeń wobec autorów Definicja prawa pracy Prawo

Bardziej szczegółowo

Regulamin wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Mieroszowie. Rozdział 1 Postanowienia ogólne

Regulamin wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Mieroszowie. Rozdział 1 Postanowienia ogólne Regulamin wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Mieroszowie Rozdział 1 Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 113/2015 Burmistrza Mieroszowa z dnia

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1. Preambuła (uchylona). DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne. Rozdział I Przepisy wstępne

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1. Preambuła (uchylona). DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne. Rozdział I Przepisy wstępne Kodeks pracy. Dz.U.2014.1502 z dnia 2014.11.04 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 11 września 2015 r. do: 31 grudnia 2015 r. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1 Preambuła (uchylona). DZIAŁ

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1 Preambuła (uchylona). DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne. Rozdział I Przepisy wstępne

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1 Preambuła (uchylona). DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne. Rozdział I Przepisy wstępne Dz.U. 2014.1502; STAN PRAWNY: 17.12.2015r. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1 Preambuła (uchylona). DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne Rozdział I Przepisy wstępne Art. 1. [Zakres regulacji] Kodeks

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Powiatowy Urząd Pracy w Iławie, ul. 1 Maja 8b, 14-200 Iława, tel./fax. (89) 649 55 02 www.pup.ilawa.pl,urzad@pup.ilawa.pl

Bardziej szczegółowo

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Zawarcie umowy Pracodawca, który prowadzi działalność jako podmiot gospodarczy, może zabezpieczyć swoje interesy przed ewentualnymi, niepożądanymi zachowaniami aktualnie zatrudnionych, jak

Bardziej szczegółowo

Pytanie 1. Jakie są podstawowe zasady prawa pracy?

Pytanie 1. Jakie są podstawowe zasady prawa pracy? I. Prawo pracy Pytanie 1. Pytanie 1. Jakie są podstawowe zasady prawa pracy? Zasada równego traktowania (art. 11 2, 9 4 KP) Zasada równego traktowania oznacza nakaz równego traktowania pracowników znajdujących

Bardziej szczegółowo

Kodeks pracy 2013. PRAWO dla kadr i płac. z komentarzem. styczeń 2013 nr 1. Aleksander P. Kuźniar specjalista w zakresie prawa pracy

Kodeks pracy 2013. PRAWO dla kadr i płac. z komentarzem. styczeń 2013 nr 1. Aleksander P. Kuźniar specjalista w zakresie prawa pracy poleca styczeń 2013 nr 1 Aleksander P. Kuźniar specjalista w zakresie prawa pracy Kodeks pracy 2013 z komentarzem Stan prawny 1 stycznia 2013 r. 978-83-7716-135-7 2 SPIS TREŚCI DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY

Bardziej szczegółowo

Dz.U.98.21.94 1998-09-01 zm. Dz.U.1998.113.717 art. 5 1999-01-01 zm. Dz.U.1998.106.668 art. 31 2000-01-01 zm. Dz.U.1999.99.1152 art. 1 2000-04-06 zm.

Dz.U.98.21.94 1998-09-01 zm. Dz.U.1998.113.717 art. 5 1999-01-01 zm. Dz.U.1998.106.668 art. 31 2000-01-01 zm. Dz.U.1999.99.1152 art. 1 2000-04-06 zm. Dz.U.98.21.94 1998-09-01 zm. Dz.U.1998.113.717 art. 5 1999-01-01 zm. Dz.U.1998.106.668 art. 31 2000-01-01 zm. Dz.U.1999.99.1152 art. 1 2000-04-06 zm. Dz.U.2000.19.239 art. 2 2001-01-01 zm. Dz.U.2000.43.489

Bardziej szczegółowo

Kodeks pracy 1 z dnia 1974-06-26 (Dz.U. 1974 Nr 24, poz. 141) tekst jednolity z dnia 1997-12-23 (Dz.U. 1998 Nr 21, poz. 94)

Kodeks pracy 1 z dnia 1974-06-26 (Dz.U. 1974 Nr 24, poz. 141) tekst jednolity z dnia 1997-12-23 (Dz.U. 1998 Nr 21, poz. 94) brzmienie od 2007-07-01 zmiany: Kodeks pracy 1 z dnia 1974-06-26 (Dz.U. 1974 Nr 24, poz. 141) tekst jednolity z dnia 1997-12-23 (Dz.U. 1998 Nr 21, poz. 94) Dz.U. 2007 Nr 64, poz. 426, Nr 89, poz. 589 Dz.U.

Bardziej szczegółowo

Umowa pracodawcy z placówką medycyny pracy na prowadzenie badań profilaktycznych pracowników

Umowa pracodawcy z placówką medycyny pracy na prowadzenie badań profilaktycznych pracowników OBOWIĄZKI PRACODAWCY Powiadomienie PIP oraz PIS o rozpoczęciu (zmianie) działalności Art. 209. 1. Pracodawca rozpoczynający działalność jest obowiązany, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności,

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE

DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE Dz.U.1998.21.94 2012-01-01 zm. Dz.U.2008.237.1654 art. 1 zm. Dz.U.2011.149.887 art. 203 zm. Dz.U.2011.232.1378 art. 1 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona).

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ CZWARTY OBOWIĄZKI PRACODAWCY I PRACOWNIKA. Rozdział I. Obowiązki pracodawcy

DZIAŁ CZWARTY OBOWIĄZKI PRACODAWCY I PRACOWNIKA. Rozdział I. Obowiązki pracodawcy DZIAŁ CZWARTY OBOWIĄZKI PRACODAWCY I PRACOWNIKA Rozdział I Obowiązki pracodawcy Art. 94. Pracodawca jest obowiązany w szczególności: 1) zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków,

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Dział pierwszy Przepisy ogólne. Rozdział I Przepisy wstępne

Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Dział pierwszy Przepisy ogólne. Rozdział I Przepisy wstępne Kancelaria Sejmu s. 1/125 Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy Dział pierwszy Przepisy ogólne Rozdział I Przepisy wstępne Art. 1. Kodeks pracy określa prawa i obowiązki

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/129 Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) 1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:

Bardziej szczegółowo

PRAWO dla kadr i płac

PRAWO dla kadr i płac d o d a t e k n r 3 nr 2(170) 25.01.2011 2011 Kodeks pracy 2011 z komentarzem PRAWO dla kadr i płac Komentarz: Aleksander P. Kuźniar specjalista w zakresie prawa pracy Kodeks pracy 2011 z komentarzem (tekst

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1)

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) Dz.U.1998.21.94 1998-09-01 zm. Dz.U.1998.113.717 art. 5 1999-01-01 zm. Dz.U.1998.106.668 art. 31 2000-01-01 zm. Dz.U.1999.99.1152 art. 1 2000-04-06 zm.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 17. Część pierwsza OGÓLNA

Spis treści. Wykaz skrótów... 17. Część pierwsza OGÓLNA Spis treści Wykaz skrótów...................................................... 17 Część pierwsza OGÓLNA ROZDZIAŁ I. Przedmiot prawa pracy.................................... 19 1. Specyfika norm prawa

Bardziej szczegółowo

PRZEBIEG ZATRUDNIENIA

PRZEBIEG ZATRUDNIENIA PRZEBIEG ZATRUDNIENIA Stosunek pracy może być nawiązany między pracodawcą i pracownikiem. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy

Bardziej szczegółowo

Dz.U.1998.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.1998.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.1998.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.1999.99.1152 art. 1 2000.04.

Dz.U.1998.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.1998.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.1998.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.1999.99.1152 art. 1 2000.04. Dz.U.1998.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.1998.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.1998.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.1999.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.2000.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.2000.43.489

Bardziej szczegółowo

Aktywni obywatele świadome społeczeństwo. Uprawnienia. pracownika

Aktywni obywatele świadome społeczeństwo. Uprawnienia. pracownika Aktywni obywatele świadome społeczeństwo Uprawnienia pracownika Rzeszów 2012 1 Podkarpacki Ośrodek Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ul. Fredry 4/58 35-959 Rzeszów tel/fax (0-17) 86 20 122 porso@poczta.onet.pl

Bardziej szczegółowo

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY Wszelkie zagadnienia związane ze świadczeniem pracy reguluje KODEKS PRACY Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. W Kodeksie Pracy znajdziemy m.in. informacje

Bardziej szczegółowo

Agencje zatrudnienia. Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy

Agencje zatrudnienia. Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy Agencje zatrudnienia Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy Zagadnienia ogólne. Z przepisów art. 18 ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, iż prowadzenie działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2)

USTAWA. z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Dziennik Ustaw Nr 254 17574 Poz. 1700 1700 USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej Dr n. med. Grażyna Rogala-Pawelczyk Uniwersytet Medyczny w Lublinie Warszawa 09.04.2011 ZAWÓD System czynności czy prac, który jest wewnętrznie spójny, skierowany

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI w zakresie objętym przedmiotem projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

TABELA ZGODNOŚCI w zakresie objętym przedmiotem projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw Konieczność wdrożenia T/N TABELA ZGODNOŚCI w zakresie objętym przedmiotem projektu o zmianie - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw TYTUŁ PROJEKTU: TYTUŁ WDRAŻANEGO AKTU PRAWNEGO/ WDRAŻANYCH AKTÓW

Bardziej szczegółowo

KODEKS PRACY. Stan prawny na 28 lipca 2011 r. ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. (tekst jednolity)

KODEKS PRACY. Stan prawny na 28 lipca 2011 r. ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. (tekst jednolity) KODEKS PRACY ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami (tekst jednolity) Stan prawny na 28 lipca 2011 r. ` Preambuła (skreślona) Dział pierwszy Przepisy ogólne Rozdział I Przepisy wstępne

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE.

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE Rozdział I Przepisy wstępne Art. 1. Kodeks pracy określa prawa i obowiązki pracowników

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE.

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE. Dz.U.1998.21.94 2012.10.08 zm.wyn.z Dz.U.2012.1110 ogólne Istnieją późniejsze wersje tekstu USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADOWY UKŁAD ZBIOROWY PRACY DLA PRACOWNIKÓW SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ W ŻARACH

ZAKŁADOWY UKŁAD ZBIOROWY PRACY DLA PRACOWNIKÓW SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ W ŻARACH ZAKŁADOWY UKŁAD ZBIOROWY PRACY DLA PRACOWNIKÓW SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ W ŻARACH Zawarty w dniu 26 listopada 2014 roku pomiędzy: Spółdzielnią Mieszkaniową w Żarach, reprezentowaną przez Prezesa Zarządu

Bardziej szczegółowo

PIERWSZY 2013.08.23 26 1974 - PRZEPISY OGÓLNE

PIERWSZY 2013.08.23 26 1974 - PRZEPISY OGÓLNE Dz.U. poz. 896 ogłoszona 8 sierpnia 2013r. wejście w życie po 14 dniach Dz.U. poz. 1028 ogłoszona 5 września 2013r. wejście w życie z dniem 1 października 2013 2013.08.23 zm. Dz.U.2013.896 USTAWA z dnia

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE

DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE Dz.U.1998.21.94 2013.06.17 zm. Dz.U.2008.237.1654 art. 1 zm. Dz.U.2013.675 art. 1 Istnieją późniejsze wersje tekstu USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona).

Bardziej szczegółowo

Stan prawny na 2 stycznia 2011 r.

Stan prawny na 2 stycznia 2011 r. KODEKS PRACY ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. *) (j. t. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, zm. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz.717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489,

Bardziej szczegółowo

Rodzaje umów o pracę 1. Definicja umowy o pracę. w formie pisemnej. elementy zasadach

Rodzaje umów o pracę 1. Definicja umowy o pracę. w formie pisemnej. elementy zasadach Rodzaje umów o pracę 1. Definicja umowy o pracę. Poprzez umowę rozumie się zgodne oświadczenie woli dwóch stron, zmierzające do wywołania określonych skutków prawnych. W przypadku umowy o pracę oświadczenia

Bardziej szczegółowo

Kodeks pracy 2014 z komentarzem

Kodeks pracy 2014 z komentarzem tom 1 rekomenduje KODEKS KADR I PŁAC Kodeks pracy 2014 z komentarzem Kodeks pracy 2014 z komentarzem Komentarz Aleksander P. Kuźniar Stan prawny na 1 stycznia 2014 r. ISBN 978-83-7440-327-6 9 788374 403276

Bardziej szczegółowo

dr Tomasz Bakalarz Zakład Prawa Pracy WPAiE UWr Problem kierownictwa pracodawcy

dr Tomasz Bakalarz Zakład Prawa Pracy WPAiE UWr Problem kierownictwa pracodawcy dr Tomasz Bakalarz Zakład Prawa Pracy WPAiE UWr Problem kierownictwa pracodawcy Cechy stosunku pracy Niepracownicze stosunki zatrudnienia Czym jest kierownictwo pracodawcy? Czym jest ryzyko pracodawcy?

Bardziej szczegółowo

z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY (tekst pierwotny: Dz. U. 1974 r. Nr 24 poz. 141) (tekst jednolity: Dz. U. 1998 r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm.

z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY (tekst pierwotny: Dz. U. 1974 r. Nr 24 poz. 141) (tekst jednolity: Dz. U. 1998 r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm. Stan prawny 2012-06-29 USTAWA Preambuła z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY (tekst pierwotny: Dz. U. 1974 r. Nr 24 poz. 141) (tekst jednolity: Dz. U. 1998 r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm.) DZIAŁ PIERWSZY

Bardziej szczegółowo

10. Pracownik młodociany jest obowiązany dokształcać się do ukończenia: A) 16 lat B) 18 lat C) 21 lat

10. Pracownik młodociany jest obowiązany dokształcać się do ukończenia: A) 16 lat B) 18 lat C) 21 lat 1. W jakim czasie pracownik po otrzymaniu świadectwa pracy może wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa pracy? A) 7 dni B) 10 dni C) 14 dni 2. Czasem pracy jest czas : A) w którym

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY

U S T A W A. z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY U740141 1 U S T A W A z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY (J.t.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502; zm.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1662, z 2015 r. poz. 1066, 1220, 1224, 1240 i 1268) DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy Dział pierwszy. Przepisy ogólne Rozdział I. Przepisy wstępne Art. 1. [Przedmiot regulacji] Kodeks pracy określa prawa i obowiązki pracowników i pracodawców.

Bardziej szczegółowo

FORMY UCZESTNICTWA OBYWATELI W ŻYCIU PUBLICZNYM Związki zawodowe

FORMY UCZESTNICTWA OBYWATELI W ŻYCIU PUBLICZNYM Związki zawodowe Związki zawodowe Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Cechy związków zawodowych DOBROWOLNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Oddział 3 Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem

Oddział 3 Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem Rozdział II Umowa o pracę Oddział 3 Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem Art. 32. 1. Każda ze stron może rozwiązać za wypowiedzeniem umowę o pracę zawartą na: 1) okres próbny, 2) (uchylony), 3)

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA PRACY SEMESTR I

PODSTAWY PRAWA PRACY SEMESTR I PODSTAWY PRAWA PRACY SEMESTR I L.p. TEMAT 1 przedmiot i funkcje prawa pracy pojecie prawo pracy funkcje prawa pracy podstawowe zasady prawa pracy 2 Źródła prawa pracy źródła prawa pracy- konstytucja RP,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW MIEJSKIEGO ZESPOŁU SZKÓŁ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W KROŚNIE

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW MIEJSKIEGO ZESPOŁU SZKÓŁ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W KROŚNIE REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW MIEJSKIEGO ZESPOŁU SZKÓŁ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W KROŚNIE POSTANOWIENIA WSTĘPNE Regulamin wynagradzania ustala się na podstawie: art.77 Kodeksu Pracy (Dz. U. nr

Bardziej szczegółowo

KODEKS PRACY. ustawa. z dnia 26 czerwca 1974 r. *)

KODEKS PRACY. ustawa. z dnia 26 czerwca 1974 r. *) KODEKS PRACY ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. *) (j. t. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, zm. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz.717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 7 maja 1999 r.

USTAWA z dnia 7 maja 1999 r. Kancelaria Sejmu s. 1/5 USTAWA z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej i Agencji

Bardziej szczegółowo

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY Wszelkie zagadnienia związane ze świadczeniem pracy reguluje KODEKS PRACY Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. W Kodeksie Pracy znajdziemy m.in. informacje

Bardziej szczegółowo

Dz.U.98.21.94. zm. Dz.U.00.107.1127. zm. Dz.U.01.99.1075

Dz.U.98.21.94. zm. Dz.U.00.107.1127. zm. Dz.U.01.99.1075 Dz.U.98.21.94 Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 zm. Dz.U.00.107.1127

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji,

USTAWA. z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Odpowiedzialność majątkowa funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,

Bardziej szczegółowo

UMOWA O PRACĘ. zawarta w..., dnia..., pomiędzy:..., reprezentowaną przez:... zwanym dalej Pracodawcą,... zwanym(ą) dalej Pracownikiem.

UMOWA O PRACĘ. zawarta w..., dnia..., pomiędzy:..., reprezentowaną przez:... zwanym dalej Pracodawcą,... zwanym(ą) dalej Pracownikiem. UMOWA O PRACĘ zawarta w..., dnia..., pomiędzy:..., reprezentowaną przez:... zwanym dalej Pracodawcą, a zwanym(ą) dalej Pracownikiem. 1. ZATRUDNIENIE I RODZAJ PRACY. 1. Pracodawca zatrudnia Pracownika na

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI ZESPOŁU PLACÓWEK OŚWIATOWYCH W GÓRACH

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI ZESPOŁU PLACÓWEK OŚWIATOWYCH W GÓRACH Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 2/0B/2009 Dyrektora ZPO w Górach z dn.01.10.2009 r REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI ZESPOŁU PLACÓWEK OŚWIATOWYCH W GÓRACH Na podstawie: 1) ustawy

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE

DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE Dz.U.98.21.94 1998-09-01 zm. Dz.U.98.113.717 art.5 1999-01-01 zm. Dz.U.98.106.668 art.31 2000-01-01 zm. Dz.U.99.99.1152 art.1 2000-04-06 zm. Dz.U.00.19.239 art.2 2001-01-01 zm. Dz.U.00.43.489 art.39 zm.

Bardziej szczegółowo