Stosowanie przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych 343[01].Z1.06

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Stosowanie przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych 343[01].Z1.06"

Transkrypt

1 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Jarosław Orczykowski Małgorzata Sołtysiak Stosowanie przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych 343[01].Z1.06 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom 2006

2 Recenzenci: mgr inż. Beata Ostrowska mgr Edward Klęczar Opracowanie redakcyjne: mgr Jarosław Orczykowski Konsultacja: dr inż. Elżbieta Sałata Korekta: Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 343[01].Z1.06 Stosowanie przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, zawartego w programie nauczania dla zawodu technik administracji 343[01]. Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy, Radom

3 SPIS TREŚCI 1. Wprowadzenie 4 2. Wymagania wstępne 5 3. Cele kształcenia 6 4. Materiał nauczania Pojęcie, przedmiot, systematyka i źródła prawa pracy Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Zasady prawa pracy Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Stosunek pracy Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Rozwiązanie stosunku pracy Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Czas pracy Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Wynagrodzenia Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Urlopy Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Ochrona pracy Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów 41 2

4 4.9. Zbiorowe prawo pracy Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Zabezpieczenia społeczne Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Zatrudnienie i bezrobocie Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Praca i zatrudnienie w Unii Europejskiej Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Sprawdzian osiągnięć Literatura 62 3

5 1. WPROWADZENIE Poradnik będzie Ci pomocny w przyswajaniu wiedzy na temat obowiązujących przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz stosowaniu ich w relacjach pracownik pracodawca. Pomoże Ci on poznać podstawowe pojęcia i instytucje prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Nauczy wyszukiwania potrzebnych w określonej sytuacji przepisów i będzie pomocny w rozwiązywaniu podstawowych problemów związanych z zatrudnieniem. Poradnik składa się z kilku części, w których zamieszczono: wymagania wstępne wykaz umiejętności, jakie powinieneś mieć już ukształtowane, aby bez problemów korzystać z poradnika, cele kształcenia wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z poradnikiem, materiał nauczania pigułkę wiadomości teoretycznych niezbędnych do opanowania treści jednostki modułowej, zestaw pytań przydatny do sprawdzenia, czy już opanowałeś podane treści, ćwiczenia, które pomogą Ci zweryfikować wiadomości teoretyczne oraz ukształtować umiejętności praktyczne, sprawdzian postępów, który umożliwi sprawdzenie poziomu Twojej wiedzy po wykonaniu ćwiczeń, sprawdzian osiągnięć przykładowy zestaw zadań i pytań, który umożliwi sprawdzenie wiedzy i umiejętności z zakresu tej jednostki modułowej, literaturę uzupełniającą. W materiale nauczania zostały przedstawione podstawowe wiadomości z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Tematyka związana z omawianą gałęzią prawa jest bardzo szeroka, dlatego przy rozważaniu mniej istotnych zagadnień czy rozwiązywaniu bardziej skomplikowanych problemów będziesz musiał sięgnąć do innych źródeł podanych w literaturze uzupełniającej. Pamiętaj przy tym, że uregulowania prawne są bardzo często zmieniane. Korzystając więc z książek i opracowań, zwróć uwagę, czy zawarte w nich treści są aktualne. Nieocenionym źródłem wiadomości z zakresu prawa pracy jest też Internet. W sieci możesz bardzo łatwo odnaleźć różne akty prawne i ich omówienia. Należy jednak pamiętać, aby były to materiały aktualnie obowiązujące. Pytania sprawdzające pomogą Ci ustalić, czy w wystarczającym stopniu opanowałeś materiał nauczania i jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. Możesz także zapoznać się z nimi przed przeczytaniem materiału nauczania dowiesz się wówczas, jakie zagadnienia będą w nim poruszone i co już wiesz na ich temat. Wykonanie ćwiczeń umożliwia zastosowanie wiedzy w praktyce i utrwalenie zdobytych uprzednio wiadomości. Jeżeli nie możesz poradzić sobie z ustaleniem odpowiedzi na jakieś pytanie lub wykonaniem trudnego ćwiczenia, to poproś o radę nauczyciela. Pamiętaj, że jest on po to, żeby Ci pomóc! Sprawdzian postępów pozwoli Ci zweryfikować stopień przyswojenia wiadomości i opanowania umiejętności. Udzielając odpowiedzi na zawarte w nim pytania, wpisz znak X przy wybranej opcji. Wystarczy, że raz spojrzysz na wypełniony w ten sposób sprawdzian postępów i już będziesz wiedział, które zagadnienia musisz jeszcze raz powtórzyć. Zamieszczony na końcu poradnika sprawdzian osiągnięć jest zestawem zadań i pytań testowych, który umożliwi Ci określenie poziomu opanowania wiedzy i umiejętności z całej jednostki modułowej. Jego rozwiązanie możesz potraktować jako jeden z etapów przygotowywania się do sprawdzianu zaplanowanego przez nauczyciela. Samodzielne udzielenie odpowiedzi na zamieszczone w nim pytania ułatwi Ci osiągnięcie sukcesu na klasówce i dostarczy satysfakcji z nauki. 4

6 2. WYMAGANIA WSTĘPNE Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej, powinieneś umieć: posługiwać się podstawowymi pojęciami prawnymi, rozróżniać podstawowe gałęzie prawa, określać najważniejsze instytucje podstawowych gałęzi prawa, korzystać z różnych źródeł prawa, korzystać z różnych źródeł informacji, interpretować zdobyte wiadomości, stosować zdobyte wiadomości, obsługiwać edytor tekstów w zakresie podstawowym. 5

7 3. CELE KSZTAŁCENIA W wyniku realizacji programu jednostki modułowej, powinieneś umieć: określić źródła prawa pracy, określić zakres prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, zastosować przepisy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, ocenić ważność i skuteczność wskazanej czynności z zakresu prawa pracy, sporządzić pisma nawiązujące i rozwiązujące stosunek pracy, sporządzić świadectwo pracy, sporządzić pisma informujące o nałożeniu kar porządkowych, rozwiązać konflikt miedzy stronami stosunku pracy zgodnie z przepisami prawa pracy, dokonać interpretacji decyzji ZUS, wskazać przepisy prawa umożliwiające dostęp do zatrudnienia w państwach Unii Europejskiej. 6

8 4. MATERIAŁ NAUCZANIA 4.1. Pojęcie, przedmiot, systematyka i źródła prawa pracy Materiał nauczania Prawo pracy jest stosunkowo nową gałęzią prawa. Jego początki datują się na początek XIX wieku, a intensywny rozwój nastąpił w XX wieku, zwłaszcza po wojnach światowych. Rozwój ten szedł w kierunku rozszerzenia zakresu przedmiotowego regulacji prawnej (przepisami obejmowano nowe dziedziny, np. ubezpieczenia społeczne, wypadki przy pracy, urlopy) i jego zakresu podmiotowego (obejmowano przepisami nowe kategorie pracowników, np. pracowników transportu, urzędników, robotników rolnych). Ze względu na przedmiot regulowanych spraw stało się ono jedną z podstawowych gałęzi prawa. Zakres spraw, którymi zajmuje się prawo pracy, ma szczególną doniosłość, ponieważ reguluje ono stosunki i warunki pracy milionów pracowników, określając ich sytuację życiową zarówno w okresie aktywności zawodowej, jak i w okresie, kiedy pracy świadczyć nie mogą (choroby, inwalidztwo, emerytura). Prawo pracy zawiera normy regulujące stosunki między pracodawcą a pracownikiem na tle świadczonej pracy. Instytucjami regulowanymi przez prawo pracy są więc zagadnienia związane z nawiązywaniem i rozwiązywaniem stosunku pracy, urlopami, wynagrodzeniem za pracę, odpowiedzialnością materialną pracowników, ochroną pracy młodocianych i kobiet, rozwiązywaniem sporów zbiorowych między pracodawcą a pracownikami, bezpieczeństwem i higieną pracy. Pojęcie prawa pracy nie obejmuje wszelkich przejawów działalności ludzkiej, lecz tylko najszerzej rozpowszechniony jej rodzaj wykonywane zarobkowo pracą podporządkowaną. Nie obejmuje więc pracy wykonywanej np. na podstawie umowy o dzieło czy umowy zlecenia. Wyodrębnienie prawa pracy jako samodzielnej gałęzi prawa nastąpiło na podstawie kryterium rodzaju stosunków społecznych regulowanych przez normy tego prawa. Na gruncie polskiego prawodawstwa uznaje się, że przedmiotem prawa pracy są normy regulujące stosunki społeczne pracy podporządkowanej oraz inne stosunki społeczne życiowo związane z jej występowaniem. Tak więc w zakres prawa pracy wchodzą normy regulujące powstanie i ustanie stosunku pracy, obowiązki i uprawnienia pracodawcy i pracowników, czas pracy, urlopy, ochrona pracy, bezpieczeństwo i higiena pracy, rozstrzyganie sporów ze stosunku pracy itp. Przedmiotem prawa pracy są wszystkie stosunki związane z bezpośrednim świadczeniem pracy podporządkowanej i zapewnieniem jej efektywności, a więc przede wszystkim tzw. indywidualne stosunki pracy, jakie zachodzą między pracodawcami a pracownikami. Prawo pracy nie ogranicza się jednak tylko do regulacji indywidualnych stosunków pracy, ale znacząca część przepisów poświęcona jest tzw. zbiorowym stosunkom pracy, regulującym stosunki między pracodawcą lub organizacją pracodawców a związkami zawodowymi lub załogami zakładów pracy. W prawie pracy uregulowane są zagadnienia zawierania porozumień normatywnych (układów zbiorowych) oraz tryb rozwiązywania konfliktów powstających między pracownikami a pracodawcami. Należy pamiętać, że w zakres przedmiotowego prawa pracy wchodzą również stosunki prawne, które nie dotyczą bezpośrednio samego świadczenia pracy, lecz są ściśle związane ze stosunkiem pracy np. stosunki prawne przygotowujące nawiązanie stosunku pracy związane z pośrednictwem pracy. Całokształt przepisów prawa pracy spełnia funkcję ochroną zatrudnionych pracowników. 7

9 Źródła prawa pracy Stosunki pracy podporządkowanej regulowane są przez liczne i różnorodne źródła prawa pracy, których ranga i zakres oddziaływania są wyraźnie określone. Źródła te możemy podzielić na takie, które występują powszechnie, a więc występują również w innych gałęziach prawa (akty prawne wydawane przez organy władzy i administracji państwowej) oraz na takie, które są specyficzne dla prawa pracy. Do pierwszego rodzaju źródeł należy przede wszystkim Kodeks pracy z 1974 roku (wielokrotnie nowelizowany). Kodeks, zgodnie z art. 1, określa prawa i obowiązki ogółu pracowników. Nie oznacza to, że wszyscy pracownicy są objęci jego przepisami w jednakowym stopniu. Kodeks dopuszcza bowiem możliwość odmiennego regulowania niektórych praw i obowiązków określonych grup pracowników, np. nauczyciele objęci są regulacjami zawartymi w ustawie Karta Nauczyciela. W sprawach ze stosunku pracy, nieunormowanych przepisami prawa pracy, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Do źródeł specyficznych dla prawa pracy należą układy zbiorowe pracy, regulaminy wynagradzania, regulaminy pracy, konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz dwustronne i wielostronne umowy międzynarodowe. Układy zbiorowe pracy są porozumieniami normatywnymi zawieranymi przez poszczególnych pracodawców oraz organizacjami pracodawców z właściwymi organami związków zawodowych, kształtującymi wzajemne stosunki między pracodawcami a pracownikami. Obejmować one mogą warunki pracy i płacy oraz inne świadczenia związane z pracą a także wzajemne zobowiązania stron dotyczące zasad i form współdziałania przy ich stosowaniu. Są one na tyle ważne w demokratycznym państwie prawa, że wyrażają autonomię i samodzielność stron stosunku pracy. Zapisy układów zbiorowych pracy stanowią integralną część indywidualnych umów o pracę. Regulamin pracy jest aktem normatywnym, który ustala organizację i wewnętrzny porządek w zakładzie pracy oraz określa związane z procesem pracy prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników. Regulaminy pracy są wydawane na podstawie art. 104 k.p przez określone grupy pracodawców (zatrudniających powyżej 20 osób i nieobjętych postanowieniami układu zbiorowego pracy). Do specyficznych źródeł prawa pracy należą również: konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy mające charakter wielostronny, ich wejście w życie następuje po dokonaniu ratyfikacji, dwustronne lub wielostronne umowy międzynarodowe do których należy również traktat akcesyjny do Unii Europejskiej Pytania sprawdzające Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 1. Jaki rodzaj stosunków społecznych regulowany jest przepisami prawa pracy? 2. Jakiego rodzaju przepisy prawne kształtują stosunki pracy? 3. Czy Kodeks pracy obejmuje wszystkich wykonujących zajęcia zarobkowe? 4. Czy Kodeks pracy obejmuje wszystkich zatrudnionych w równym stopniu? 5. Jaki jest zakres przedmiotowy prawa pracy? 6. Na jakie zasadnicze części dzieli się prawo pracy? 7. Jakie znasz źródła prawa pracy? 8. Jakie znasz specyficzne źródła prawa pracy? 9. Czego dotyczą układy zbiorowe pracy? 10. Jakie zagadnienia regulowane są regulaminem pracy? 8

10 11. Czy konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy obowiązują w Polsce? 12. Jakie jest warunek obowiązywania w Polsce zapisów zawartych w umowach międzynarodowych? Ćwiczenia Ćwiczenie 1 Przeszukaj zasoby Internetu w celu zapoznania się z: art. 100 Kodeksu pracy, wymień zakres spraw, które są w nim uregulowane, art. 104 Kodeksu pracy, określ zawartość regulaminu pracy. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) uruchomić przeglądarkę internetową, 2) wykorzystać wyszukiwarkę internetową do znalezienia w sieci Kodeksu pracy, 3) zapoznać się z poszukiwanymi artykułami, 4) porównać ich treść z wersjami opublikowanymi w Dzienniku Ustaw. Wyposażenie stanowiska pracy: stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, Dzienniki Ustaw. Ćwiczenie 2 Na podstawie artykułu 3 i 3 1 określ pojęcie pracodawcy i organ go reprezentujący. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) uruchomić przeglądarkę internetową, 2) wykorzystać wyszukiwarkę internetową do znalezienia w sieci Kodeksu pracy, 3) zapoznać się z poszukiwanymi artykułami, 4) porównać ich treść z wersjami opublikowanymi w Dzienniku Ustaw. Wyposażenie stanowiska pracy: stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, Dzienniki Ustaw. 9

11 Sprawdzian postępów Czy potrafisz: Tak Nie 1) określić zakres przedmiotowy prawa pracy? 2) określić definicję prawa pracy? 3) wyjaśnić, dlaczego ustalenia wszystkich aktów prawnych wydanych na podstawie ustawy Kodeks pracy nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy Kodeksu pracy? 4) określić zasadnicze części prawa pracy? 10

12 4.2. Zasady prawa pracy Materiał nauczania Przez zasady prawa pracy należy rozumieć takie normy ogólne tej gałęzi prawa, które zajmują centralne miejsce w systemie norm prawa pracy i które będąc prawnym odbiciem istniejących stosunków społeczno-ekonomicznych, wyrażają w swojej treści podstawowe idee i założenia polityki społecznej państwa. Ze względu na swoją treść normy te mają znacznie nie tylko jako idee leżące u podstaw systemu prawa pracy, ale posiadają również istotne znaczenie praktyczne. Ich znaczenie w praktyce polega przede wszystkim na tym, iż wskazują one kierunek dalszej działalności prawotwórczej oraz wpływają na kształtowanie treści wydawanych w przyszłości aktów prawnych, które powinny być zgodne z wyrażonymi w nich ideami. Spełniają więc funkcję wytycznych legislacyjnych, przyczyniają się do spójności stanowionych aktów prawnych. Zasady prawa pracy wywierają również istotny wpływ na praktyczną działalność organów administracji państwowej i gospodarczej, zobowiązują je do tworzenia materialnych warunków ich realizacji. Są więc dyrektywami kształtującymi działalność władzy i administracji oraz pracodawców. Odgrywają one także doniosłą rolę przy stosowaniu norm prawa pracy. Wypełniają więc funkcję wskaźników interpretacyjnych, którymi należy się kierować przy stosowaniu przepisów prawa pracy. Kodeks pracy w dziale II (art ) zawiera katalog podstawowych zasad prawa pracy. Katalog ten obejmuje następujące zasady: 1. Zasada wolności pracy, stwierdza, że każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy (art k.p.). 2. Zasada swobody nawiązania stosunku pracy, która oznacza, że nawiązanie stosunku pracy, bez względu na jego podstawę prawną, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika (art. 11 k.p.). 3. Zasada poszanowania godności i dóbr osobistych pracownika, nakładają na pracodawcę obowiązek takiego zachowania, które by szanowało godność i dobro osobiste pracownika (art k.p.). 4. Zasada równego traktowania pracowników, oznacza obowiązek równego (jednakowego) traktowania wszystkich pracowników, a w szczególności mężczyzn i kobiet wypełniających takie same obowiązki, przy posiadaniu takich samych kwalifikacji (art k.p.). 5. Zasada niedyskryminacji w stosunkach pracy, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, narodowość, przekonania polityczne i religijne. Dotyczy to zakazu dyskryminacji w stosunkach pracy, zarówno na etapie ich nawiązywania, kształtowania ich treści, jak i rozwiązywania stosunku pracy (art k.p.). 6. Zasada odpłatności pracy, oznacza że wszelka praca wykonywana w prawnym stosunku pracy musi być odpowiednio wynagradzana (art. 13 k.p.). 7. Prawo do wypoczynku, obejmuje prawo do codziennego, tygodniowego i corocznego wypoczynku, zapewniającego stałą ochronę i regenerację sił pracownika. 8. Zasada zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W myśl tej zasady (art. 15 k.p.) pracodawcy mają obowiązek zapewnienia wszystkim zatrudnionym pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Na treść tego obowiązku składają się różnorodne powinności pracodawcy, rozwinięte zarówno w przepisach działu X kodeksu pracy jak i przepisach pozakodeksowych (art. 16 k.p.). 11

13 9. Zaspokojenie bytowych, socjalnych i kulturowych potrzeb pracowników wskazuje pożądane postępowanie pracodawców w zakresie przez nią wskazany. Konkretyzacja tej zasady winna być zawarta w układzie zbiorowym pracy (art. 17 k.p.). 10. Ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych, wyraża ogólną zasadę stymulowania podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników. Realizacja tej zasady leży zarówno w interesie pracowników, jak i pracodawców (art ). 11. Ochrona uprawnień pracowników ma podstawowe znaczenie dla realizacji ochronnej funkcji prawa pracy. Zasada ta ustala generalnie, że przepisy prawa pracy zapewniają pracownikom minimalne standardy ich uprawnień i określają maksimum obowiązków, jakie mogą być nakładane na pracownika (art. 18 k.p.). 12. Zasada wolności zrzeszania się w związki zawodowe i organizacje pracodawców, potwierdza i ustala w sposób ogólny prawo pracowników i pracodawców do tworzenia związków zawodowych i organizacji pracodawców oraz przystępowanie do tych organizacji (art. 18). 13. Zasada udziału załogi w zarządzaniu zakładem pracy, przyznaje pracownikom w sposób ogólny i generalny prawo do uczestnictwa w zarządzaniu zakładem pracy (art. (art ). 14. Poza zasadami sformułowanymi wprost w przepisach działu II Kodeksu pracy, na podstawie innych przepisów można sformułować zasadę, zwaną zasadą ryzyka pracodawcy, która stanowi istotę prawa pracy i z której wynika, że pracodawca, podejmując swoją działalność bierze na siebie odpowiedzialność za należyte organizację całokształtu przebiegu procesu pracy i jej ekonomicznej efektywności. Pracownik jest zobowiązany jedynie do właściwego wykonania nałożonych przepisami obowiązków. Ryzyko to możemy podzielić na: ryzyko gospodarcze, techniczne, osobowe, socjalne Pytania sprawdzające Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 1. Jakie znasz zasady prawa pracy? 2. Czy potrafisz zdefiniować czym są zasady prawa pracy? 3. W jakim akcie prawnym sformułowano zasady prawa pracy? 4. Jakie funkcje spełniają zasady prawa pracy? 5. Na czym polega zasada niedyskryminacji w stosunkach pracy? 6. Czy można wykonywać pracę nieodpłatnie? 7. Czy z zasady zaspakajania bytowych i socjalnych potrzeb pracowników płynie dla pracownika konkretne uprawnienie? 8. Na czym polega zasada ryzyka pracodawcy? Ćwiczenia Ćwiczenie 1 Uzupełnij następujące zdania: Zasada. w myśl tej zasady (art. 15 k.p.) pracodawcy mają obowiązek zapewnienia wszystkim zatrudnionym pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Na treść tego obowiązku składają się różnorodne powinności pracodawcy, rozwinięte zarówno w przepisach działu X kodeksu pracy, jak i przepisach pozakodeksowych (art. 16 k.p.). 12

14 Zasada..., stwierdza, że każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy. Zasada.., która oznacza, że nawiązanie stosunku pracy, bez względu na jego podstawę prawną, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika (art. 11 k.p.). Zasada., w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, narodowość, przekonania polityczne i religijne. Dotyczy to zakazu dyskryminacji w stosunkach pracy, zarówno na etapie ich nawiązywania, kształtowania ich treści, jak i rozwiązywania stosunku pracy (art k.p.). Zasada, nakładająca na pracodawcę obowiązek takiego zachowania, które by szanowało godność i dobro osobiste pracownika (art k.p.). Zasada, oznacza obowiązek równego (jednakowego) traktowania wszystkich pracowników, a w szczególności mężczyzn i kobiet wypełniających takie same obowiązki, przy posiadaniu takich samych kwalifikacji (art K.p.). Zasada, oznacza że wszelka praca wykonywana w prawnym stosunku pracy musi być odpowiednio wynagradzana (art. 13 k.p.). Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) uzupełnić zamieszczony tekst korzystając ze zdobytej wcześniej wiedzy i informacji zawartych w literaturze przedmiotu. Wyposażenie stanowiska pracy: literatura zgodna z punktem 6 Poradnika dla ucznia Sprawdzian postępów Czy potrafisz: Tak Nie 1) wymienić źródła prawa pracy? 2) scharakteryzować podstawowe pojęcia związane z zatrudnieniem? 3) określić zasady prawa pracy? 4) scharakteryzować zasady prawa pracy? 5) sporządzić umowę o pracę? 13

15 4.3. Stosunek pracy Materiał nauczania Stosunek pracy jest podstawowym stosunkiem prawnym prawa pracy. Podmiotami tego stosunku są pracownik i podmiot zatrudniający (pracodawca). Na jego treść składają się zobowiązania stron tego stosunku, ich wzajemne prawa i obowiązki. Kodeks pracy w art w sposób ogólny wskazuje na najważniejsze cechy stosunku pracy, stwierdzając że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za określonym wynagrodzeniem. Nieistotna jest tutaj nazwa zawartej przez strony umowy, lecz sam fakt zatrudnienia, na warunkach określonych powyżej. Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu ww. warunków pracy. Stosunek pracy charakteryzuje się tym, że świadczona w tym stosunku praca winna być wykonywana w sposób ciągły, zgodnie z przepisami prawa i poleceniami kierownictwa, co do czasu, miejsca i sposób świadczenia pracy, a pracodawca obowiązany jest zarówno do zapłaty wynagrodzenia jak i do realizacji innych świadczeń należnych pracownikowi. Źródłem powstania stosunku pracy może być umowa o pracę (umowa o pracę, umowa w celu przygotowania zawodowego, spółdzielcza umowa o pracę) lub akt administracyjny (nominacja i powołanie) oraz akt wyboru na określone stanowisko. Prawny stosunek pracy powstaje na zasadzie swobodnego, dobrowolnego jego zawarcia, niezależnie od formy w jakiej zawarcie to następuje. Ma on charakter zobowiązaniowy, z którego wynika równość stron. Oznacza to, że żadna ze stron nie może dokonywać istotnych zmian poszczególnych elementów jego treści bez zgody drugiej strony. Umowa o pracę Podstawowym źródłem powstawania stosunku pracy jest umowa o pracę, rozumiana jako zgodne oświadczenie woli pracownika i pracodawcy. Tak rozumiana umowa o pracę najpełniej wyraża i podkreśla zasady swobody stron w nawiązaniu tego stosunku, uzależniając od ich woli zarówno samo zawarcie stosunku pracy, jak i jego kontynuację. Pozwala ona pracodawcy na swobodny dobór pracowników, pracownikom zaś zapewnia swobodny wybór miejsca pracy i ustalenie istotnych elementów zawartego stosunku pracy. Kodeks pracy wyodrębnił cztery rodzaje umów o pracę: 1) na okres próbny, 2) na czas określony (odmianą tego rodzaju umowy jest umowa na czas pełnienia zastępstwa), 3) na czas wykonywania określonej pracy, 4) na czas nieokreślony. Pierwsze trzy rodzaje umów są umowami terminowym, ostatnia natomiast umową bezterminową. Umowy te różnią się celem i czasem ich trwania. Umowa na czas próbny ma na celu zapoznanie się przez pracodawcę z kwalifikacjami pracownika i jego przydatnością na dane stanowisko pracy. Może być ona zawarta na czas nieprzekraczający trzech miesięcy w zależności od woli stron można ją więc podpisać na okres tygodnia lub kilku tygodni, jednego, dwóch lub trzech miesięcy. Umowa na okres próbny może poprzedzać każdą inną umowę o pracę, jednakże może być zawarta tylko raz z tym samym pracodawcą. Umowa na czas określony i na czas wykonywania określonej pracy mają na celu nawiązanie stosunku pracy na określony z góry, odpowiadający obu stronom, czas. Umowa na czas wykonywania określonej pracy zawierana jest wówczas, gdy stronom jest trudno 14

16 ustalić czas jej trwania, np. przy zbiorze truskawek. Natomiast w umowie na czas określony, strony bardziej ściśle ustalają okres jej trwania. Kodeks pracy nie określa maksymalnego czasu trwania takiej umowy. Należy pamiętać, że liczba zawieranych kolejno po sobie umów na czas określony została ograniczona do dwóch (art k.p.), a trzecia kolejna umowa staje się z mocy prawa umową na czas nieokreślony. Umowa o pracę na czas nieokreślony zostaje zawarta wówczas, gdy strony wyraźnie to ustaliły. Jej celem jest stworzenie więzi prawnej pomiędzy nawiązującymi je stronami na dłuższy okres. Umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie, z wyraźnym określeniem rodzaju umowy, daty jej zawarcia oraz warunków pracy i płacy, w szczególności: 1) rodzaju pracy, miejsca jej wykonywania, terminu rozpoczęcia, 2) wynagrodzenia, 3) wymiaru czasu pracy. Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta na piśmie, to pracodawca powinien najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy potwierdzić pracownikowi na piśmie rodzaj umowy i jej warunki. Pracodawca informuje pracownika na piśmie, w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy, o: 1) obowiązującej dobowej i tygodniowej umowie czasu pracy, 2) częstotliwości wypłat wynagrodzenia, 3) urlopie wypoczynkowym, 4) długości okresu wypowiedzenia umowy o prace oraz gdy pracodawca nie ma obowiązku wydania regulaminu, 5) miejscu, terminie i czasie wypłaty wynagrodzenia, 6) przyjętym sposobie potwierdzania przez pracowników przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy. Nawiązanie stosunku pracy na podstawie mianowania Kodeks pracy w art. 76 stanowi, że stosunek pracy nawiązuje się na podstawie mianowania w przypadkach uzasadnionych szczególnym charakterem pracy. Zgodnie z art. 5 k.p. stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, zaś przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nie uregulowanym tymi przepisami. Stosunek pracy z mianowania różni się od normalnego stosunku pracy, jedynie tymi elementami swojej treści, które są odpowiednio uregulowane w poszczególnych aktach prawnych, zwanych pragmatykami służbowymi. Na podstawie mianowania powstaje stosunek pracy np. pracowników urzędów państwowych, pracowników samorządu terytorialnego, prokuratorów. Nawiązanie stosunku pracy z powołania Stosunek pracy może zostać nawiązany w skutek powołania na określone stanowisko. Powołanie jako źródło powstania stosunku pracy jest aktem administracyjnym, podobnie jak mianowanie, który wywołuje dwojaki skutek: 1) powoduje powstanie stosunku pracy między osobą powołaną a pracodawcą, u którego powołany zostaje zatrudniony, 2) nadaje powołanemu określone stanowisko pracy na czas nieokreślony, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Nawiązanie stosunku pracy z wyboru Stosunek pracy z wyboru różni się od klasycznego stosunku pracy sposobem jego nawiązania i rozwiązania. Występuje on wtedy, gdy z przyjęcia wyboru na określone stanowisko wynika obowiązek wykonywania pracy w charakterze pracownika. W drodze wyboru powstaje stosunek pracy osób pełniących kierownicze funkcje w organizacjach politycznych, społecznych i samorządzie. 15

17 Pytania sprawdzające Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 1. Na jak okres może być zawarta umowa na okres próbny? 2. Jakim celom służy zawarcie umowy na okres próbny? 3. Czy kodeks określa czas trwania umowy o pracę na czas określony? 4. Z kim zawiera się umowę na czas określony? 5. Kiedy zawiera się umowę na czas wykonywania określonej pracy? 6. Jakie znasz grupy pracowników, z którymi stosunek pracy powstaje na podstawie mianowania? 7. Czy umowa o pracę musi mieć określoną formę prawną? 8. Czy może powstać stosunek pracy w wyniku zawarcia umowy zlecenia? 9. Jakie znasz rodzaje umów o pracę? Ćwiczenia Ćwiczenie 1 Po zapoznaniu się z odpowiednimi przepisami k.p. sporządź umowę o pracę na czas nieokreślony. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) uważnie przeczytać polecenie, 2) zapoznać się z materiałem nauczania 3) opracować umowę na czas nieokreślony, 4) zaprezentować na forum grupy opracowane umowy. Wyposażenie stanowiska pracy: komputer, literatura zgodna z punktem 6 Poradnika dla ucznia. Ćwiczenie 2 Określ podstawowe skutki powołania na stanowisko. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) uważnie przeczytać polecenie, 2) zapoznać się z materiałem nauczania, 3) określić elementy występujące przy nawiązaniu umowy przez powołanie, 4) opracowaną odpowiedź zaprezentować na forum grupy. Wyposażenie stanowiska pracy: komputer, literatura zgodna z punktem 6 Poradnika dla ucznia. 16

18 Sprawdzian postępów Czy potrafisz: Tak Nie 1) wymienić źródła prawa pracy? 2) określić, na jaki czas może być zawarta umowa na okres próbny? 3) określić, jakim celom służy zawarcie umowy na okres próbny? 4) określić, maksymalną długość trwania umowy o pracę na czas określony? 5) podać, z kim zawiera się umowę na czas określony? 6) określić, kiedy zawiera się umowę na czas wykonywania określonej pracy? 7) podać grupy pracowników, z którymi stosunek pracy powstaje na podstawie mianowania? 8) scharakteryzować formę umowy o pracę? 9) określić, czy może powstać stosunek pracy w wyniku zawarcia umowy zlecenia? 10) scharakteryzować rodzaje umów o pracę? 17

19 4.4. Rozwiązanie stosunku pracy Materiał nauczania Istotnym problemem, któremu ustawodawstwo pracy poświęca wiele uwagi jest unormowanie rozwiązania umowy o pracę. Wynika to ze społecznej doniosłości przyjmowanych w tym zakresie rozwiązań prawnych, które winny uwzględniać zarówno generalne założenia wynikające z zasady swobody umów, jak i uzasadnienia interesów pracowników i pracodawców. Dlatego też przepisy przewidują różne tryby rozwiązywania umów o pracę: 1) na mocy porozumienia stron, 2) przez oświadczenie woli jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem), 3) przez oświadczenie woli jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia), 4) z upływem czasu, na który była zawarta, 5) z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta (art k.p.). Ponadto umowa o pracę wygasa w przypadku śmierci pracownika, śmierci pracodawcy, z upływem 3 miesięcy nieobecności pracownika, z powodu tymczasowego aresztowania i w innych sytuacjach przewidzianych prawem. Na czoło sposobów rozwiązywania umów o pracę Kodeks pracy wysuwa rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron. Rozwiązanie umowy w ten sposób wymaga zgodnego oświadczenia woli obu stron stosunku pracy i następuje w terminie ustalonym przez strony. Każda ze stron może rozwiązać za wypowiedzeniem umowy o pracę zawartą na okres próbny lub czas nieokreślony. Okres wypowiedzenia zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy przy umowie na czas nieokreślony i przy umowie na okres próbny. Umowę zawartą na czas określony można rozwiązać za wypowiedzeniem tylko wtedy, gdy: 1) jest zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy, 2) przy jej zawieraniu umieszczono w niej klauzurę o dopuszczalności wypowiedzenia. Umowy o pracę, szczególnie umowy na czas nieokreślony rozwiązywane są w drodze wypowiedzenia. Wypowiedzenie jest oświadczeniem woli jednej ze stron stosunku pracy, mającym na celu rozwiązanie stosunku pracy po upływie pewnego czasu, zwanego okresem wypowiedzenia. Jest to czynność prawna jednostronna co powoduje, że brak zgody drugiej strony nie ma znaczenia prawnego. Skuteczność wypowiedzenia zależy jedynie od tego, aby druga strona modła się zapoznać z jego treścią. Wypowiedzenie powinno nastąpić na piśmie. Elementami konstrukcji wypowiedzenia są okresy i terminy wypowiedzenia. Okresem wypowiedzenia jest czas, po którym następuje skutek wypowiedzenia, a więc rozwiązanie umowy o pracę. Termin wypowiedzenia zależy od okresu zatrudnienia i maksymalnie wynosi: 2 tygodnie, 1 miesiąc lub 3 miesiące. Wypowiadanie umów o pracę przez pracownika nie podlega żadnym ograniczeniom w przeciwieństwie do wypowiedzeń dokonywanych przez pracodawcę. Ograniczenia te można podzielić na takie, które dotyczą ogółu pracowników (konieczność uzasadnienia wypowiedzenia, uprzednie konsultacje ze związkami zawodowymi) oraz na takie, które 18

20 dotyczą pewnych kategorii pracowników (kobiet w ciąży, funkcyjnych pracowników związków zawodowych itd.). Należy podkreślić, że negatywna opinia związków zawodowych nie wpływa na ważność wypowiedzenia. Pracownik może wnieść odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę do sądu pracy. Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie: 1) ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, 2) popełnienia przez niego w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnienie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem, 3) zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku (art. 52 k.p.). Pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia także w niektórych przypadkach nieobecności pracownika w pracy: 1) z powodu choroby po wyczerpaniu okresu zasiłkowego, 2) z innych usprawiedliwionych przyczyn (powyżej 1 miesiąca, art. 53 k.p.). Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę z naruszeniem obowiązujących przepisów, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy albo o odszkodowanie przed sądem pracy. W sytuacji określonej w art. 55 k.p. rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia może także pracownik. Bez względu na sposób rozwiązania umowy o pracę pracownik ma prawo do otrzymania świadectwa pracy. Szczegółowy zakres informacji, które powinny się znaleźć w świadectwie pracy oraz wzór takiego świadectwa zawiera Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (DzU Nr 60, poz., 282 z późniejszymi zmianami). Wydawanie świadectw pracy nie może być uzależnione od uprzedniego rozliczenia się pracownika z pracodawcą Pytania sprawdzające Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 1. Kiedy umowa o pracę zawarta na czas określony może być rozwiązana w drodze wypowiedzenia? 2. Czy w drodze wypowiedzenia może być rozwiązana umowa na czas wykonywania określonej pracy? 3. Czy w drodze wypowiedzenia może być rozwiązana umowa o pracę na okres próbny? 4. Czy odmowa przyjęcia wypowiedzenia wpływa na jego ważność? 5. W jakich sytuacjach może być rozwiązana umowa o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika? 6. Kiedy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, kiedy nie można stwierdzić winy pracownika? 7. Czy pracodawca może odmówić pracownikowi zwalnianemu wydania świadectwa pracy? 19

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY Wszelkie zagadnienia związane ze świadczeniem pracy reguluje KODEKS PRACY Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. W Kodeksie Pracy znajdziemy m.in. informacje

Bardziej szczegółowo

Czasem pracy jest czas, w którym pozostajesz w dyspozycji pracodawcy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy.

Czasem pracy jest czas, w którym pozostajesz w dyspozycji pracodawcy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Czasem pracy jest czas, w którym pozostajesz w dyspozycji pracodawcy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Zgodnie z Kodeksem pracy, czas pracy nie może przekraczać: 8 godzin

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ SZÓSTY CZAS PRACY. Rozdział I Przepisy ogólne

DZIAŁ SZÓSTY CZAS PRACY. Rozdział I Przepisy ogólne DZIAŁ SZÓSTY CZAS PRACY Rozdział I Przepisy ogólne Art. 128. 1. Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY

INFORMACJE O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY INFORMACJE O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY Wszelkie zagadnienia związane ze świadczeniem pracy reguluje KODEKS PRACY ustawa z dnia 26 czerwca 1974 t. z późniejszymi zmianami. W Kodeksie Pracy znajdziemy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W STALOWEJ WOLI (tekst jednolity) ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W STALOWEJ WOLI (tekst jednolity) ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 10/2009 Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Stalowej Woli z dnia 22 kwietnia 2009r. REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W STALOWEJ WOLI (tekst

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... Przedmowa...

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... Przedmowa... SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... Przedmowa... XIII XIX Rozdział I. Źródła prawa pracy... 1 1. Zagadnienia ogólne... 2 2. Charakter prawny norm prawa pracy... 4 3. Źródła prawa pracy... 4 I. Źródła powszechnego

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Wydanie 16. Autor: Małgorzata Barzycka-Banaszczyk

Prawo pracy. Wydanie 16. Autor: Małgorzata Barzycka-Banaszczyk Prawo pracy. Wydanie 16. Autor: Małgorzata Barzycka-Banaszczyk Wykaz skrótów Przedmowa Rozdział I. Źródła prawa pracy 1. Zagadnienia ogólne 2. Charakter prawny norm prawa pracy 3. Źródła prawa pracy I.

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I Czas pracy zasady obowiązujące plus zmiany po 23 sierpnia 2013 r. Jolanta Zarzecka - Sawicka

CZĘŚĆ I Czas pracy zasady obowiązujące plus zmiany po 23 sierpnia 2013 r. Jolanta Zarzecka - Sawicka CZĘŚĆ I Czas pracy zasady obowiązujące plus zmiany po 23 sierpnia 2013 r. Jolanta Zarzecka - Sawicka Pojęcie czasu pracy CZAS PRACY TO (art. 128 Kodeksu Pracy): czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji

Bardziej szczegółowo

Świadczenia pieniężne ze stosunku pracy 2015 Instruktaż naliczania

Świadczenia pieniężne ze stosunku pracy 2015 Instruktaż naliczania Patrycja Potocka-Szmoń Agnieszka Kraszewska-Godziątkowska Świadczenia pieniężne ze stosunku pracy 2015 Instruktaż naliczania komentarz, przykłady, dokumentacja z suplementem elektronicznym Stan prawny:

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 3. Pojęcie minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz zasady jego obliczania

ROZDZIAŁ 3. Pojęcie minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz zasady jego obliczania Spis treści Wykaz skrótów Wstęp ROZDZIAŁ 1. Wewnątrzzakładowe źródła prawa dotyczące wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy 1.1. Zasady ogólne 1.2. Układ zbiorowy pracy 1.3. Regulamin wynagradzania

Bardziej szczegółowo

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY Wszelkie zagadnienia związane ze świadczeniem pracy reguluje KODEKS PRACY Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. W Kodeksie Pracy znajdziemy m.in. informacje

Bardziej szczegółowo

Praca w niedziele i święta. www.pip.gov.pl

Praca w niedziele i święta. www.pip.gov.pl Praca w niedziele i święta www.pip.gov.pl DNI WOLNE OD PRACY Dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta: 1 stycznia Nowy Rok, 6 stycznia Święto Trzech Króli, pierwszy dzień Wielkiej Nocy, drugi dzień

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW GRYFIŃSKIEGO DOMU KULTURY

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW GRYFIŃSKIEGO DOMU KULTURY REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW GRYFIŃSKIEGO DOMU KULTURY ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Regulamin wynagradzania określa zasady wynagradzania za pracę oraz przyznawania dodatków i pozostałych świadczeń

Bardziej szczegółowo

pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym to: A) umowa zlecenie B) umowa o dzieło C) umowa o pracę.

pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym to: A) umowa zlecenie B) umowa o dzieło C) umowa o pracę. Etap regionalny Ogólnopolskiego konkursu wiedzy o prawie pracy dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych Poznaj swoje prawa w pracy Łódź, 28 stycznia 2015 r. 1. Jakie podmioty podlegają kontroli Państwowej

Bardziej szczegółowo

PRAWO PRACY W PRAKTYCE SYSTEMY CZASU PRACY PRAKTYCZNY PORADNIK

PRAWO PRACY W PRAKTYCE SYSTEMY CZASU PRACY PRAKTYCZNY PORADNIK PRAWO PRACY W PRAKTYCE SYSTEMY CZASU PRACY PRAKTYCZNY PORADNIK w w w.kadr yonline.pl Wydawca i Kierownik Centrum Wydawniczego Beata Rudnicka Redaktor Monika Załuska Redaktor merytoryczny Agnieszka Różańska

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 13. Od Autorki... 15. Część pierwsza OGÓLNA

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 13. Od Autorki... 15. Część pierwsza OGÓLNA Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów.......................................................... 13 Od Autorki.............................................................. 15 Część pierwsza OGÓLNA ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA Strona 1 z 7 WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu REGULAMIN WYNAGRADZANIA Poznań 2015 Strona 2 z 7 Rozdział 1 SPIS TREŚCI: strona Przepisy ogólne... 3 Rozdział 2 Wynagrodzenie za pracę...

Bardziej szczegółowo

Program Kursu Kadry z Płatnikiem

Program Kursu Kadry z Płatnikiem Program Kursu Kadry z Płatnikiem MODUŁ I - Nawiązanie stosunku pracy 1. Źródła prawa pracy a. akty prawne zewnętrzne (dyrektywy, ustawy, rozporządzenia, wyroki SN) b. akty prawa wewnętrznego (układy zbiorowe

Bardziej szczegółowo

Warunki świadczenia pracy. Celem informatora jest przybliżenie wymagań formalnych związanych z procesem wykonywania pracy.

Warunki świadczenia pracy. Celem informatora jest przybliżenie wymagań formalnych związanych z procesem wykonywania pracy. Warunki świadczenia pracy Celem informatora jest przybliżenie wymagań formalnych związanych z procesem wykonywania pracy. Nie ma jedynej właściwej formy wykonywania pracy. Wyłącznie od zainteresowanych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA DLA PRACOWNIKÓW STOWARZYSZENIA LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA DOLINĄ WIEPRZA I LEŚNYM SZLAKIEM. I.

REGULAMIN WYNAGRADZANIA DLA PRACOWNIKÓW STOWARZYSZENIA LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA DOLINĄ WIEPRZA I LEŚNYM SZLAKIEM. I. Załącznik nr 4 do Uchwały Nr 3/2009 Zarządu Stowarzyszenia LGD Doliną Wieprza i leśnym szlakiem z dnia 30.12.2009 r. REGULAMIN WYNAGRADZANIA DLA PRACOWNIKÓW STOWARZYSZENIA LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA DOLINĄ

Bardziej szczegółowo

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY Wszelkie zagadnienia związane ze świadczeniem pracy reguluje KODEKS PRACY Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. W Kodeksie Pracy znajdziemy m.in. informacje

Bardziej szczegółowo

10. Pracownik młodociany jest obowiązany dokształcać się do ukończenia: A) 16 lat B) 18 lat C) 21 lat

10. Pracownik młodociany jest obowiązany dokształcać się do ukończenia: A) 16 lat B) 18 lat C) 21 lat 1. W jakim czasie pracownik po otrzymaniu świadectwa pracy może wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa pracy? A) 7 dni B) 10 dni C) 14 dni 2. Czasem pracy jest czas : A) w którym

Bardziej szczegółowo

Umowy zlecenia i o dzieło nie są umowami o pracę, a więc podpisując je, nie stajesz się pracownikiem i nie masz praw opisanych w tej ulotce.

Umowy zlecenia i o dzieło nie są umowami o pracę, a więc podpisując je, nie stajesz się pracownikiem i nie masz praw opisanych w tej ulotce. Umowy zlecenia i o dzieło nie są umowami o pracę, a więc podpisując je, nie stajesz się pracownikiem i nie masz praw opisanych w tej ulotce. Pracując na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, nie

Bardziej szczegółowo

Jeśli pracujesz w kilkumiesięcznym okresie rozliczeniowym, to wystarczy, że dodasz wymiary czasu pracy dla poszczególnych miesięcy należących do

Jeśli pracujesz w kilkumiesięcznym okresie rozliczeniowym, to wystarczy, że dodasz wymiary czasu pracy dla poszczególnych miesięcy należących do Jeśli pracujesz w kilkumiesięcznym okresie rozliczeniowym, to wystarczy, że dodasz wymiary czasu pracy dla poszczególnych miesięcy należących do Twojego okresu rozliczeniowego, a otrzymasz wymiar czasu

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA PRACY SEMESTR I

PODSTAWY PRAWA PRACY SEMESTR I PODSTAWY PRAWA PRACY SEMESTR I L.p. TEMAT 1 przedmiot i funkcje prawa pracy pojecie prawo pracy funkcje prawa pracy podstawowe zasady prawa pracy 2 Źródła prawa pracy źródła prawa pracy- konstytucja RP,

Bardziej szczegółowo

www.totalexpert.edu.pl

www.totalexpert.edu.pl Od nawiązania do rozwiązania stosunku pracy. 4 dniowy kurs personalny. Termin i miejsce szkolenia: 23 i 25 luty oraz 23 i 24 marca 2015r. (4 dni lub każdy dzień z osobna), godz. 10:00-15:00, Rybnik - centrum

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ IV CZAS PRACY

ROZDZIAŁ IV CZAS PRACY ROZDZIAŁ IV CZAS PRACY 12 1. Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji na terenie Uniwersytetu lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania 2. Do celów rozliczania czasu pracy

Bardziej szczegółowo

Postanowienia regulaminu znajdują zastosowanie do wszystkich pracowników Domu Pomocy Społecznej w Prudniku.

Postanowienia regulaminu znajdują zastosowanie do wszystkich pracowników Domu Pomocy Społecznej w Prudniku. REGULAMIN WYNAGRADZANIA DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W PRUDNIKU l Niniejszy Regulamin został ustalony na podstawie art. 77 2 Kp i określa warunki wynagradzania za pracę oraz zasady przyznawania innych świadczeń

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Zakamycze.

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Zakamycze. Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2 Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka Wydawnictwo: Zakamycze Spis treści Wykaz skrótów Rozdział pierwszy. Przedmiot, funkcje, właściwości

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA (wzór) Rozdział 1 Wynagrodzenie zasadnicze

REGULAMIN WYNAGRADZANIA (wzór) Rozdział 1 Wynagrodzenie zasadnicze REGULAMIN WYNAGRADZANIA (wzór) Rozdział 1 Wynagrodzenie zasadnicze 1. W niniejszym regulaminie ustala się, na podstawie art. 77 2 k.p., warunki wynagradzania za pracę oraz przyznawania innych świadczeń

Bardziej szczegółowo

Dla menedżera - PRAKTYCZNE ASPEKTY ROZLICZANIA CZASU PRACY

Dla menedżera - PRAKTYCZNE ASPEKTY ROZLICZANIA CZASU PRACY Dla menedżera - PRAKTYCZNE ASPEKTY ROZLICZANIA CZASU PRACY Monika Smulewicz Kierownik Działu Kadr i Płac w FPA Group firmie świadczącej usługi outsourcingowe w zakresu księgowości, kadr, płac oraz usługi

Bardziej szczegółowo

Pracownik w firmie od przyjęcia do zwolnienia. Wydanie II Agnieszka Kowalska, Małgorzata Czeredys-Wójtowicz, Aleksandra Szafran, Artur Kowalski

Pracownik w firmie od przyjęcia do zwolnienia. Wydanie II Agnieszka Kowalska, Małgorzata Czeredys-Wójtowicz, Aleksandra Szafran, Artur Kowalski Pracownik w firmie od przyjęcia do zwolnienia. Wydanie II Agnieszka Kowalska, Małgorzata Czeredys-Wójtowicz, Aleksandra Szafran, Artur Kowalski Wiele osób może nie zdawać sobie sprawy z tego, że proces

Bardziej szczegółowo

Rodzaje umów o pracę 1. Definicja umowy o pracę. w formie pisemnej. elementy zasadach

Rodzaje umów o pracę 1. Definicja umowy o pracę. w formie pisemnej. elementy zasadach Rodzaje umów o pracę 1. Definicja umowy o pracę. Poprzez umowę rozumie się zgodne oświadczenie woli dwóch stron, zmierzające do wywołania określonych skutków prawnych. W przypadku umowy o pracę oświadczenia

Bardziej szczegółowo

Część I. Komentarz do ustawy z 26.06.1974 r. Kodeks pracy, t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm. (wyciąg)

Część I. Komentarz do ustawy z 26.06.1974 r. Kodeks pracy, t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm. (wyciąg) Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie Część I. Komentarz do ustawy z 26.06.1974 r. Kodeks pracy, t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm. (wyciąg) Dział trzeci. Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. z dnia 29 maja 1996 r.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. z dnia 29 maja 1996 r. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SZKOLENIOWE wyciąg z przepisów zagadnienia wybrane

MATERIAŁY SZKOLENIOWE wyciąg z przepisów zagadnienia wybrane MATERIAŁY SZKOLENIOWE wyciąg z przepisów zagadnienia wybrane Szkolenie przygotowała i przeprowadziła w dniu 27 listopada 2015 roku: Wykaz aktów prawnych, w oparciu o które przeprowadzono szkolenie: 1.

Bardziej szczegółowo

PRZEBIEG ZATRUDNIENIA

PRZEBIEG ZATRUDNIENIA PRZEBIEG ZATRUDNIENIA Stosunek pracy może być nawiązany między pracodawcą i pracownikiem. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI ZESPOŁU PLACÓWEK OŚWIATOWYCH W GÓRACH

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI ZESPOŁU PLACÓWEK OŚWIATOWYCH W GÓRACH Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 2/0B/2009 Dyrektora ZPO w Górach z dn.01.10.2009 r REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI ZESPOŁU PLACÓWEK OŚWIATOWYCH W GÓRACH Na podstawie: 1) ustawy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA

REGULAMIN WYNAGRADZANIA Zarządzenie 02/2011 Dyrektora Zespołu Ekonomiczno Administracyjnego Szkół i Przedszkola w Grębocicach z dnia 03.01.2011 r. w sprawie: wprowadzenia regulaminu wynagradzania pracowników samorządowych Zespołu

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ TRZECI WYNAGRODZENIE ZA PRACĘ I INNE ŚWIADCZENIA. Rozdział I. Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą

DZIAŁ TRZECI WYNAGRODZENIE ZA PRACĘ I INNE ŚWIADCZENIA. Rozdział I. Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą DZIAŁ TRZECI WYNAGRODZENIE ZA PRACĘ I INNE ŚWIADCZENIA Rozdział I Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą Art. 77 1. Warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych

Bardziej szczegółowo

Ustalanie i dokumentowanie czasu pracy. Sylwia Starońska-Pająk

Ustalanie i dokumentowanie czasu pracy. Sylwia Starońska-Pająk Ustalanie i dokumentowanie czasu pracy Sylwia Starońska-Pająk Art. 149. Kodeks pracy 1. Pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy pracownika do celów prawidłowego ustalenia jego wynagrodzenia i innych

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Kancelaria Adwokacka M.Supera. 022 854 08 40 Adwokat Warszawa supera@super.pl www.supera.pl

Prawo pracy. Kancelaria Adwokacka M.Supera. 022 854 08 40 Adwokat Warszawa supera@super.pl www.supera.pl Prawo pracy 022 854 08 40 Adwokat Warszawa supera@super.pl www.supera.pl Korzystanie z niniejszej prezentacji nie daje prawa do wysuwania jakichkolwiek roszczeń wobec autorów Definicja prawa pracy Prawo

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI W ZESPOLE SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W GDYNI

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI W ZESPOLE SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W GDYNI Załącznik 16D REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI W ZESPOLE SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W GDYNI podstawa prawna : art. 77² ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks Pracy (tekst jednolity :

Bardziej szczegółowo

Formy zatrudniania pracowników. Prawa i obowiązki pracodawców i pracowników.

Formy zatrudniania pracowników. Prawa i obowiązki pracodawców i pracowników. Formy zatrudniania pracowników. Prawa i obowiązki pracodawców i pracowników. Materiał pomocniczy dla nauczyciela. Autorka: Krystyna Nowak Cele lekcji. Analiza aktów prawnych i e-zasobów do określenia form

Bardziej szczegółowo

Zakres obowiązywania

Zakres obowiązywania Uniwersytet Jagielloński w Krakowie DSO/130/ 76 /2009 Zarządzenie nr 76 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 22 grudnia 2009 roku w sprawie: zasad wynagradzania pracowników niebędących nauczycielami

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW MIEJSKIEGO ZESPOŁU SZKÓŁ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W KROŚNIE

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW MIEJSKIEGO ZESPOŁU SZKÓŁ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W KROŚNIE REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW MIEJSKIEGO ZESPOŁU SZKÓŁ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W KROŚNIE POSTANOWIENIA WSTĘPNE Regulamin wynagradzania ustala się na podstawie: art.77 Kodeksu Pracy (Dz. U. nr

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I PRAWO PRACY. Ochrona pracy, bezpieczeństwo i higieny pracy, zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (definicje)

CZĘŚĆ I PRAWO PRACY. Ochrona pracy, bezpieczeństwo i higieny pracy, zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (definicje) CZĘŚĆ I PRAWO PRACY Ochrona pracy, bezpieczeństwo i higieny pracy, zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (definicje) 1. Podaj główne źródła prawnej ochrony pracy. Za źródła prawa pracy rozumie się przepisy

Bardziej szczegółowo

Pracownik niepełnoetatowy. wydanie 1. ISBN 83-7387-965-X. Opracował: Przemysław Ciszek na podstawie publikacji Kadry. Serwis spraw pracowniczych

Pracownik niepełnoetatowy. wydanie 1. ISBN 83-7387-965-X. Opracował: Przemysław Ciszek na podstawie publikacji Kadry. Serwis spraw pracowniczych Pracownik niepełnoetatowy wydanie 1. ISBN 83-7387-965-X Opracował: Przemysław Ciszek na podstawie publikacji Kadry. Serwis spraw pracowniczych Redakcja: Małgorzata Budzich Wydawnictwo C.H. Beck ul. Gen.

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZAMY 990 PLN + 23% VAT TERMINY: godz. 10:00. MIEJSCE: KRAKÓW DOM POLONII Rynek Główny 14 PROMOCJA!!! DO 05.09.2014.

ZAPRASZAMY 990 PLN + 23% VAT TERMINY: godz. 10:00. MIEJSCE: KRAKÓW DOM POLONII Rynek Główny 14 PROMOCJA!!! DO 05.09.2014. PROMOCJA DLA ZGŁOSZEŃ DO 5.09.2014 UPOMINEK DLA KAśDEGO UCZESTNIKA KURS KADROWO PŁACOWY 4 spotkania (od nawiązania do rozwiązania stosunku pracy, najnowsze interpretacje przepisów prawa pracy, orzecznictwo

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY

INFORMACJA O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY INFORMACJA O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY UMOWA O PRACĘ Umowa o pracę stanowi dokument stwierdzający zatrudnienie w ramach stosunku pracy. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, 13 czerwca 2014 r.

Zielona Góra, 13 czerwca 2014 r. KANCELARIA RADCY PRAWNEGO Aneta Bełżecka - radca prawny 65-454 Zielona Góra, ul. Gen. Wł. Sikorskiego 17/5 Tel./fax 68/4512997 NIP 925-125-43-52, REGON 080275884, e-mail radca@belzecka.pl Zielona Góra,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów 11. Wstęp (Andrzej Patulski)... 13

Spis treści. Wykaz skrótów 11. Wstęp (Andrzej Patulski)... 13 Wstęp Spis treści Wykaz skrótów 11 Wstęp (Andrzej Patulski)... 13 1. Źródła i zasady prawa pracy (Krzysztof Walczak)... 19 1.1. Wprowadzenie... 19 1.2. Filozofia prawa pracy... 20 1.3. Podstawowe zasady

Bardziej szczegółowo

Regulamin pracy i wynagradzania. www.pip.gov.pl

Regulamin pracy i wynagradzania. www.pip.gov.pl Regulamin pracy i wynagradzania www.pip.gov.pl Podstawowe informacje Regulamin pracy, tak jak regulamin wynagradzania, jest wewnątrzzakładowym źródłem prawa pracy. Regulaminy pracy i wynagradzania określają

Bardziej szczegółowo

Transport drogowy rzeczy wymagania prawne

Transport drogowy rzeczy wymagania prawne Transport drogowy rzeczy wymagania prawne Obowiązujące przepisy odnośnie czasu pracy kierowców Rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji

Bardziej szczegółowo

dr Magdalena Kuba mkuba@wpia.uni.lodz.pl Katedra Prawa Pracy UŁ

dr Magdalena Kuba mkuba@wpia.uni.lodz.pl Katedra Prawa Pracy UŁ dr Magdalena Kuba mkuba@wpia.uni.lodz.pl Katedra Prawa Pracy UŁ na treść stosunku pracy składają się dwa podstawowe zobowiązania: - zobowiązanie pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju pod

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 180/2015 Burmistrza Miasta i Gminy Mirsk z dnia 14.12.2015 r.

ZARZĄDZENIE Nr 180/2015 Burmistrza Miasta i Gminy Mirsk z dnia 14.12.2015 r. ZARZĄDZENIE Nr 180/2015 w sprawie zmiany Zarządzenia Nr 114 z dnia 11 sierpnia 2003 r. w sprawie Regulaminu pracy Urzędu Miasta i Gminy Mirsk ze zmianami Na podstawie art. 104, 104 1-3 ustawy z dnia 26

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I Zatrudnianie pracowników

ROZDZIAŁ I Zatrudnianie pracowników ROZDZIAŁ I Zatrudnianie pracowników 1. Zgłoszenie pracodawcy Zgodnie z art. 209 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy na pracodawcy ciąży obowiązek powiadamiania na piśmie właściwego okręgowego

Bardziej szczegółowo

Kodeks pracy. Ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy** Dział IX Zatrudnianie młodocianych

Kodeks pracy. Ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy** Dział IX Zatrudnianie młodocianych Rozdział I Przepisy ogólne Art. 190. Kodeks pracy Ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy** Dział IX Zatrudnianie młodocianych 1. Młodocianym w rozumieniu kodeksu jest osoba, która ukończyła 16 lat,

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Testy z odpowiedziami. Darmowy fragment www.bezkartek.pl JOWITA MROZIK

Prawo pracy. Testy z odpowiedziami. Darmowy fragment www.bezkartek.pl JOWITA MROZIK Prawo pracy Testy z odpowiedziami JOWITA MROZIK stan prawny na VIII 2011 2 S t r o n a Copyright by Jowita Mrozik Copyright for the e-book edition by Bezkartek.pl Self-Publishing Warszawa 2011 3 S t r

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA. Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w Opolu

REGULAMIN WYNAGRADZANIA. Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w Opolu REGULAMIN WYNAGRADZANIA Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w Opolu Na podstawie art. 77 2 Kodeksu pracy z dnia 26 czerwca 1974r. (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz art. 39 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

dotyczy: wprowadzenia Regulaminu Wynagradzania Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji Gminy Pruszcz Gdański z siedzibą w Cieplewie.

dotyczy: wprowadzenia Regulaminu Wynagradzania Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji Gminy Pruszcz Gdański z siedzibą w Cieplewie. Zarządzenie wewnętrzne nr 3/IV/2013 Dyrektora Ośrodka Kultury Sportu i Rekreacji Gminy Pruszcz Gdański z siedzibą w Cieplewie z dnia 26 kwietnia2013 r. dotyczy: wprowadzenia Regulaminu Wynagradzania Ośrodka

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Powiatowy Urząd Pracy w Iławie, ul. 1 Maja 8b, 14-200 Iława, tel./fax. (89) 649 55 02 www.pup.ilawa.pl,urzad@pup.ilawa.pl

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWY KURS KADROWY OD PODSTAW

KOMPLEKSOWY KURS KADROWY OD PODSTAW ANZUS SZKOLENIA DORADZTWO A N Z U S Szkolenia Doradztwo www.anzus-szkolenia.pl BIURO Telefon 076 854 90 64 OBSŁUGI SZKOLEŃ Faks 076 854 90 64 Tel. kom. 0507 630 931 E-Mail: biuro@anzus-szkolenia.pl ANZUS

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I. Herbert Szurgacz POJĘCIE I PRZEDMIOT PRAWA PRACY... 19 1. Pojęcie prawa pracy... 19 2. Przedmiot prawa pracy... 23

ROZDZIAŁ I. Herbert Szurgacz POJĘCIE I PRZEDMIOT PRAWA PRACY... 19 1. Pojęcie prawa pracy... 19 2. Przedmiot prawa pracy... 23 SPIS TREŚCI CZĘŚĆ PIERWSZA CZĘŚĆ OGÓLNA.............................................. 17 ROZDZIAŁ I. Herbert Szurgacz POJĘCIE I PRZEDMIOT PRAWA PRACY.............. 19 1. Pojęcie prawa pracy.................................................

Bardziej szczegółowo

Aktywni obywatele świadome społeczeństwo. Prawo pracy. zagadnienia ogólne

Aktywni obywatele świadome społeczeństwo. Prawo pracy. zagadnienia ogólne Aktywni obywatele świadome społeczeństwo Prawo pracy zagadnienia ogólne Rzeszów 2012 1 Podkarpacki Ośrodek Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ul. Fredry 4/58 35-959 Rzeszów tel/fax (0-17) 86 20 122 porso@poczta.onet.pl

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA

REGULAMIN WYNAGRADZANIA Załącznik do Zarządzenia Nr 2 Navotech Inżynieria Środowiska Janusz Łysoń z dnia 15 kwietnia 2014r. REGULAMIN WYNAGRADZANIA Navotech Inżynieria Środowiska Janusz Łysoń ul. Pawliczka 22 a 41-800 Zabrze

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA

REGULAMIN WYNAGRADZANIA REGULAMIN WYNAGRADZANIA dla pracowników niebędących nauczycielami zatrudnionych w Publicznym Gimnazjum nr 1 im Jana Pawła II w Ząbkach. Na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z 21 listopada 2008r o pracownikach

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY

INFORMACJE O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY INFORMACJE O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY Wszelkie zagadnienia związane ze świadczeniem pracy reguluje KODEKS PRACY Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. W Kodeksie Pracy znajdziemy

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADOWY REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW CHEŁMSKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ IM. MARII PAULINY ORSETTI W CHEŁMIE

ZAKŁADOWY REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW CHEŁMSKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ IM. MARII PAULINY ORSETTI W CHEŁMIE Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 22/2010 Dyrektora Chełmskiej Biblioteki Publicznej im. Marii Pauliny Orsetti w Chełmie ZAKŁADOWY REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW CHEŁMSKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ IM.

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia, odprawy, odszkodowania i inne świadczenia pracownicze w 2016 roku

Wynagrodzenia, odprawy, odszkodowania i inne świadczenia pracownicze w 2016 roku Patrycja Potocka-Szmoń Agnieszka Kraszewska-Godziątkowska Wynagrodzenia, odprawy, odszkodowania i inne świadczenia pracownicze w 2016 roku (z suplementem elektronicznym) szczegółowy komentarz prawny stanowiska

Bardziej szczegółowo

2. Jeżeli tak, to w jaki sposób rekompensować tę pracę ( dni wolne czy nadgodziny)?.

2. Jeżeli tak, to w jaki sposób rekompensować tę pracę ( dni wolne czy nadgodziny)?. Załącznik do Pisma Okólnego Nr 1 Kanclerza UMK z dnia 22 lipca 2009 r. Czas pracy wybrane problemy odpowiedzi na pytania zgłoszone przez kierowników administracyjnych wydziałów i instytutów na spotkaniu

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA NA TEMAT ZMIAN W KODEKSIE PRACY OD 22.02.2016 ROKU

INFORMACJA NA TEMAT ZMIAN W KODEKSIE PRACY OD 22.02.2016 ROKU INFORMACJA NA TEMAT ZMIAN W KODEKSIE PRACY OD 22.02.2016 ROKU 1. Umowa o pracę na czas wykonywania określonej pracy oraz na zastępstwo. Z kodeksu pracy została usunięta umowa na czas wykonania określonej

Bardziej szczegółowo

Pracowniczy kontrakt menedżerski

Pracowniczy kontrakt menedżerski Pracowniczy kontrakt menedżerski Uwagi ogólne Definicja Przedmiotem kontraktu menedżerskiego jest zarządzanie jednostką gospodarczą (względnie jej działami, konkretnymi produktami lub projektami). Innymi

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z d n ia... 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1

USTAWA. z d n ia... 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1 Projekt z dnia 25 lutego 2015 r. USTAWA z d n ia... 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1 Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2014 r. poz.

Bardziej szczegółowo

KODEKS PRACY PODSTAWOWE PRZEPISY PRAWA PRACY REGULUJĄCE STOSUNKI POMIĘDZY PRACOWNIKIEM A PRACODAWCĄ

KODEKS PRACY PODSTAWOWE PRZEPISY PRAWA PRACY REGULUJĄCE STOSUNKI POMIĘDZY PRACOWNIKIEM A PRACODAWCĄ Maria Wajgner Ośrodek Doradztwa Zawodowego ŁCDNiKP KODEKS PRACY PODSTAWOWE PRZEPISY PRAWA PRACY REGULUJĄCE STOSUNKI POMIĘDZY PRACOWNIKIEM A PRACODAWCĄ IV etap edukacji Lekcja realizowana w oparciu o p.

Bardziej szczegółowo

UPRAWNIENIA PRACODAWCÓW W STOSUNKU DO PRACOWNIKÓW ETATOWYCH

UPRAWNIENIA PRACODAWCÓW W STOSUNKU DO PRACOWNIKÓW ETATOWYCH UPRAWNIENIA PRACODAWCÓW W STOSUNKU DO PRACOWNIKÓW ETATOWYCH P R O W A D Z Ą C Y : R A D C A P R A W N Y A N D R Z E J N O S I D L A K Podstawowe cechy stosunku pracy Kierownictwo Praca jest wykonywana

Bardziej szczegółowo

PRAWO PRACY 2014/2015 praktyka i możliwości stosowania prawa pracy w dziale personalnym i przez menedżerów

PRAWO PRACY 2014/2015 praktyka i możliwości stosowania prawa pracy w dziale personalnym i przez menedżerów PRAWO PRACY 2014/2015 praktyka i możliwości stosowania prawa pracy w dziale personalnym i przez menedżerów Cele szkolenia Zapoznanie uczestników szkolenia z praktyczną wiedzą z zakresu prawa pracy obowiązującą

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA pracowników Zachodniopomorskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli

REGULAMIN WYNAGRADZANIA pracowników Zachodniopomorskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli REGULAMIN WYNAGRADZANIA pracowników Zachodniopomorskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli Wprowadzony przez dyrektora ZCDN zarządzeniem Nr 28/2009 z dnia 05.06.2009 r. Regulamin niniejszy opracowano w

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Księgowych w Polsce Zarząd Główny w Warszawie Oddział Okręgowy w Opolu

Stowarzyszenie Księgowych w Polsce Zarząd Główny w Warszawie Oddział Okręgowy w Opolu Stowarzyszenie Księgowych w Polsce Zarząd Główny w Warszawie Oddział Okręgowy w Opolu ul. Kołłątaja 11, 45-064 Opole tel./fax (77) 453-90-11 biuro@opole.skwp.pl www.opole.skwp.pl RO 007026416-00112 NIP

Bardziej szczegółowo

PRZESTRZEGANIE PRZEPISÓW PRAWA PRACY W ZAKŁADACH PRACY ZATRUDNIAJĄCYCH OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE

PRZESTRZEGANIE PRZEPISÓW PRAWA PRACY W ZAKŁADACH PRACY ZATRUDNIAJĄCYCH OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE PRZESTRZEGANIE PRZEPISÓW PRAWA PRACY W ZAKŁADACH PRACY ZATRUDNIAJĄCYCH OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE 1 ZAGADNIENIA 1. Czas pracy pracowników niepełnosprawnych 2. Wynagrodzenie za czas zwolnień od pracy 3. Urlop

Bardziej szczegółowo

Ilekroć w Regulaminie jest mowa o: - ustawie rozumie się przez to ustawę z dnia 21 listopada 2008r. o pracownikach samorządowych,

Ilekroć w Regulaminie jest mowa o: - ustawie rozumie się przez to ustawę z dnia 21 listopada 2008r. o pracownikach samorządowych, Załącznik do Zarządzenia Nr 27 Dyrektora Zespołu Szkól Ogólnokształcących Nr 2 w Legionowie z dnia 30.06.2009r. Regulamin wynagradzania pracowników administracji i obsługi Zespołu Szkół Ogólnokształcących

Bardziej szczegółowo

1.2. Niektóre aspekty czasu pracy pracowników zarządzających

1.2. Niektóre aspekty czasu pracy pracowników zarządzających Wstęp A. Komentarz i przykłady Wykaz piktogramów Rozdział I. Przepisy prawa pracy w instytucjach kultury 1. Ustawy i rozporządzenia stosowane w sektorze kultury 2. Przepisy zakładowe 2.1. Regulamin pracy

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne wolontariatu i elastyczności zatrudnienia

Podstawy prawne wolontariatu i elastyczności zatrudnienia Formalno-prawne aspekty zatrudniania w NGO Podstawy prawne wolontariatu i elastyczności zatrudnienia 1 WOLONTARIAT Akty prawne Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 29 maja

Bardziej szczegółowo

Rządowy projekt o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych

Rządowy projekt o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych Rządowy projekt o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych 29 listopada 2012 projekt wpłyną do sejmu. 18 lutego 2013 skierowano do pierwszego czytania na posiedzeniu sejmu. 8 marca

Bardziej szczegółowo

Oddział 3 Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem

Oddział 3 Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem Rozdział II Umowa o pracę Oddział 3 Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem Art. 32. 1. Każda ze stron może rozwiązać za wypowiedzeniem umowę o pracę zawartą na: 1) okres próbny, 2) (uchylony), 3)

Bardziej szczegółowo

Z a d a n i o w y c z a s p r a c y

Z a d a n i o w y c z a s p r a c y P R A W O P R A C Y ===================== Z a d a n i o w y c z a s p r a c y MARIA TERESA ROMER Prawo Pracy nr1 styczeń 2006 r. /Wydawca LIBRATA sp. z o.o./. Zawarte w Kodeksie pracy przepisy o czasie

Bardziej szczegółowo

Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW... Wykaz aktów prawnych... AUTORZY...

Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW... Wykaz aktów prawnych... AUTORZY... Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW... Wykaz aktów prawnych... AUTORZY.... XI XIII XV ROZDZIAŁ 1. Zasady oskładkowania i opodatkowania wynagrodzeń... 1 1. Definicja przychodu ze stosunku pracy... 1 2. Nieodpłatne

Bardziej szczegółowo

Zakaz planowania pracy w godzinach nadliczbowych a gospodarowanie i rozliczanie czasu pracy. dr Piotr Prusinowski

Zakaz planowania pracy w godzinach nadliczbowych a gospodarowanie i rozliczanie czasu pracy. dr Piotr Prusinowski Zakaz planowania pracy w godzinach nadliczbowych a gospodarowanie i rozliczanie czasu pracy dr Piotr Prusinowski Zasada ograniczonej dopuszczalności pracy w godzinach nadliczbowych a zakaz planowania nadgodzin

Bardziej szczegółowo

Opis programu kursu Kadry i Płace

Opis programu kursu Kadry i Płace Opis programu kursu Kadry i Płace Zakres prezentowanej wiedzy obejmuje następujące zagadnienia: prawo pracy rozliczanie wynagrodzeń podatek dochodowy od osób fizycznych ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE MINIMALNYCH WARUNKÓW PRACY W PRZEMYŚLE TECHNOLOGICZNYM

PODSUMOWANIE MINIMALNYCH WARUNKÓW PRACY W PRZEMYŚLE TECHNOLOGICZNYM TEKNOLOGIATEOLLISUUS RY 24.10.2013 METALLITYÖVÄEN LIITTO RY PODSUMOWANIE MINIMALNYCH WARUNKÓW PRACY W PRZEMYŚLE TECHNOLOGICZNYM Niniejsza instrukcja jest przeznaczona dla przedsiębiorstw zagranicznych

Bardziej szczegółowo

9. Przyczyna wypowiedzenia i rozwiązania umowy bez wypowiedzenia

9. Przyczyna wypowiedzenia i rozwiązania umowy bez wypowiedzenia Spis treści Wykaz skrótów Wykaz aktów prawnych Wstęp Kodeks pracy Dział drugi. Stosunek pracy Rozdział II. Umowa o pracę Oddział 2: Przepisy ogólne o rozwiązaniu umowy o pracę Art. 30. Rozwiązanie umowy

Bardziej szczegółowo

INTENSYWNY KURS KADROWO PŁACOWY

INTENSYWNY KURS KADROWO PŁACOWY ANZUS SZKOLENIA DORADZTWO A N Z U S Szkolenia Doradztwo www.anzus-szkolenia.pl BIURO Telefon 076 854 90 64 OBSŁUGI SZKOLEŃ Faks 076 854 90 64 Tel. kom. 0507 630 931 E-Mail: biuro@anzus-szkolenia.pl ANZUS

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA

REGULAMIN WYNAGRADZANIA REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI ZATRUDNIONYCH W CENTRUM KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO W SIERADZU REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI ZATRUDNIONYCH W CENTRUM

Bardziej szczegółowo