Materiały do IV i V ogólnouniwersyteckiego wykładu Czy należy bać się gender? Płeć społeczno-kulturowa w ujęciu interdyscyplinarnym

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Materiały do IV i V ogólnouniwersyteckiego wykładu Czy należy bać się gender? Płeć społeczno-kulturowa w ujęciu interdyscyplinarnym"

Transkrypt

1 Dorota Pankowska Materiały do IV i V ogólnouniwersyteckiego wykładu Czy należy bać się gender? Płeć społeczno-kulturowa w ujęciu interdyscyplinarnym WYKŁAD 4: JAK STAJEMY SIĘ KOBIETAMI I MĘŻCZYZNAMI? SOCJALIZACJA DO RÓL RODZAJOWYCH Plan wykładu: 1.Płeć psychologiczna w ujęciu Sandry Bem 2.Pojęcie i mechanizmy socjalizacji w odniesieniu do kształtowania ról rodzajowych 3.Język a tworzenie obrazu świata płci 5.Oddziaływanie mediów na rozumienie kobiecości i męskości (fragment filmu: Maska twardziela ) TEORIA SCHEMATÓW SANDRY BEM (PŁEĆ PSYCHOLOGICZNA) OSOBY SCHEMATYCZNE (stypizowane płciowo) KOBIECE KOBIETY I MĘSCY MĘŻCZYŹNI MĘSKIE KOBIETY I KOBIECY MĘŻCZYŹNI OSOBY NIESCHEMATYCZNE (niestypizowane płciowo) OSOBY ANDROGYNICZNE (kobiety i mężczyźni) OSOBY NIEZRÓŻNICOWANE (kobiety i mężczyźni) Rozkład kategorii płci psychologicznej (badania własne grupa 213 studentek i studentów) osoby kobiece osoby męskie osoby androgyniczne osoby niezróżnicowane Wyniki w % Kobiety Mężczyźni

2 KSZTAŁTOWANIE SIĘ RÓL RODZAJOWYCH W PROCESIE SOCJALIZACJI SOCJALIZACJA (według K.-J.Tillmana): Proces powstawania i rozwoju osobowości, zachodzący we wzajemnej zależności ze środowiskiem, umożliwiający człowiekowi stawanie się podmiotem zdolnym do społecznego działania MECHANIZMY SOCJALIZACJI RODZAJE UCZENIA SIĘ UCZENIE SIĘ PRZEZ OBSERWACJĘ, NAŚLADOWNICTWO I IDENTYFIKACJĘ UCZENIE SIĘ PRZEZ WARUNKOWANIE UCZENIE SIĘ PRZEZ JĘZYK UCZENIE SIĘ PRZEZ DZIAŁANIE OFERTA SPOŁECZEŃSTWA MODELE - NOŚNIKI WZORCÓW ZACHOWAŃ, NORM I WARTOŚCI SYSTEM WZMOCNIEŃ (NAGRODY, KARY, KONTROLA SPOŁECZNA) JĘZYK JAKO FAKT SPOŁECZNY, TEKSTY MÓWIONE I PISANE PRZYDZIELANE ROLE SPOŁECZNE I FORMY AKTYWNOŚCI Kształtowanie się ról rodzajowych w procesie socjalizacji RODZAJE UCZENIA SIĘ obserwacja, naśladownictwo i identyfikacja warunkowanie przekazy językowe aktywność własna AGENDY SOCJALIZACJI język rodzina grupa rówieśnicza massmedia/literatura/ sztuka religia i instytucje religijne system edukacji (przedszkole, szkoła) SOCJALIZACJA DO RÓL RODZAJOWYCH POPRZEZ JĘZYK OKREŚLENIA CZŁOWIEKA, MĘŻCZYZNY, KOBIETY RODZAJE GRAMATYCZNE PODKREŚLANIE UZALEŻNIENIA KOBIET OD MĘŻCZYZN WYZNACZANIE RAM AKTYWNOŚCI POPRZEZ NAZWY ZAWODÓW I STANOWISK ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE UTRWALAJĄCE STEREOTYPY PRZYSŁOWIA DOWCIPY TEKSTY MÓWIONE I PISANE

3 SOCJALIZACJA DO RÓL RODZAJOWYCH POPRZEZ MASSMEDIA, LITERATURĘ, SZTUKĘ Literatura dziecięca Czasopisma Telewizja (reklamy, filmy, programy informacyjne, publicystyczne i rozrywkowe) Literatura piękna i sztuka STEREOTYPOWE WZORCE OSOBOWE POLARYZACJA RODZAJÓW ANDROCENTRYZM i/lub przekazy niestereotypowe FRAGMENT FILMU: MASKA TWARDZIELA. PRZEMOC, MEDIA I KRYZYS MĘSKOŚCI (Reżyseria: Sut Jhally) Prowadzenie: Jackson Katz (autor wielu projektów edukacyjnych mających na celu zapobieganie i przeciwdziałanie przemocy ze względu na płeć, skierowanych głównie do chłopców i mężczyzn) WYKŁAD 5: DLACZEGO LUDZIE RÓŻNIE FUNKCJONUJĄ W ROLACH RODZAJOWYCH? SOCJALIZACJA DO RÓL RODZAJOWYCH (CD.) A INDYWIDUALNY ROZWÓJ ROLI Plan wykładu: 1.Oddziaływanie rodziny, grupy rówieśniczej i religii na kształtowanie się ról rodzajowych 2.Rola rodzajowa jako rola społeczna i jej konceptualizacja 3.Czynniki wpływające na kształtowanie się indywidualnej koncepcji roli rodzajowej 4.Uwarunkowania pełnienia roli kobiety/mężczyzny

4 SOCJALIZACJA DO RÓL RODZAJOWYCH W RODZINIE modelowanie (naśladownictwo i identyfikacja z osobami znaczącymi) sposób ubierania dzieci bezpośrednie przekazy od rodziców odnośnie tego, co jest właściwe dla każdej płci nagradzanie i karanie określonych zachowań synów i córek wyrażanie oczekiwań odnośnie przyszłości dzieci odmienne zachowania wobec dzieci różnej płci, zgodnie z uwewnętrznionymi stereotypami odmienny sposób komunikowania się z dziećmi różnej płci zabawki i zabawy przydzielane obowiązki, zadania różnicowanie wymagań i zakresów swobody Co dzieci obserwują? SOCJALIZACJA DO RÓL RODZAJOWYCH W GRUPACH RÓWIEŚNICZYCH separacja płci nastawienie na różnice polaryzacja zabaw, zainteresowań, sposobu funkcjonowania w grupie nacisk na dostosowywanie się do innych (konformizm grupowy) w okresie dorastania tendencja do wzmacniania stereotypowych zachowań w celu zwiększenia własnej atrakcyjności seksualnej

5 RELIGIA A SPOŁECZNY SYSTEM RÓL RODZAJOWYCH Monoteistyczne religie: Androcentryzm Esencjalizm biologiczny Polaryzacja rodzaju w życiu świeckim w Kościele EFEKTY SOCJALIZACJI RODZAJOWEJ: Co według dzieci/młodzieży powinni robić: (z badań B.Pietryczuk) KOBIETA 3 l. Gotować, zajmować się dzieckiem, robić zakupy, czytać książki 6 l. Gotować, sprzątać w domu, prasować, malować paznokcie; chodzić do fryzjera; 11 l. Zajmować się domem, sprzątać, gotować, wychowywać dzieci, zakupy 15 l. Dbać o atmosferę domową, podtrzymywać tradycje, wychowywać dzieci 18 l. Dbać o dom, rodzinę, dzieci, miłą, ciepłą atmosferę w domu MĘŻCZYZNA Chodzić do pracy, jeździć samochodem Pracować, naprawiać samochód, budować, organizować rodzinie wakacje Pracować, decydować o wydatkach, kupować rzeczy do domu, Zapewnić rodzinie warunki do życia Zarabiać pieniądze, dbać o rodzinę, zapewnić byt rodzinie Źródło: B.Pietryczuk, Poglądy dzieci i młodzieży na temat ról płciowych/rodzajowych oraz pojęcia kobiecości i męskości. Przegląd Badań Edukacyjnych, 2011/2 KONCEPTUALIZACJE ROLI SPOŁECZNEJ ROLA SPOŁECZNA - społecznie opracowany scenariusz zachowań jednostki, w którym wyraża się suma oczekiwań kierowanych pod adresem osoby zajmującej określone miejsce w strukturze społecznej. Rola społeczna zawiera trzy wymiary: - rola przepisana (przypisana) - określa normatywny wymiar roli, czyli strukturalnie przypisane nakazy (normy, oczekiwania, tabu, zakresy odpowiedzialności) połączone z określoną pozycją społeczną, utrwalone w świadomości społecznej; - rola subiektywna (uwewnętrzniona, zinternalizowana) - osobista koncepcja dotycząca zachowania się w sytuacji zajmowania określonej pozycji społecznej, powstała w wy-

6 niku postrzegania i interpretacji oczekiwań społecznych; zawiera w sobie gotowość do podejmowania takich zachowań; określa indywidualny, osobisty wymiar roli; - rola spełniana (pełniona) - zespół rzeczywistych zachowań jednostki w sytuacji zajmowania określonej pozycji społecznej /Turner, 1985, s /. SPOŁECZEŃSTWO SPOŁECZNE NAKAZY ROLI ROLA PRZEPISANA UŁATWIENIA ROLI DYLEMATY ROLI JEDNOSTKA/WYKONAWCA ROLI ROLA SUBIEKTYWNA/ INDYWIDUALNA KONCEPCJA ROLI uwarunkowania podmiotowe uwarunkowania środowiskowe czynniki sytuacyjne ROLA PEŁNIONA uwarunkowania interpersonalne Ułatwienia roli: zasób kulturowych i technicznych środków, dzięki którym nakazy roli stają się zrozumiałe, możliwe do zaakceptowania i włączane w osobowościową koncepcję (definicji) roli UŁATWIENIA ROLI RODZAJOWEJ Do przyjęcia tradycyjnie formułowanych społecznych nakazów roli: Płeć biologiczna Socjalizacja do ról rodzajowych (typizacja) Do tworzenia własnej koncepcji roli/adaptacji do przemian systemu ról: Dyskurs publiczny na temat systemu ról rodzajowych (i jego przemian) Świadomość społeczno-kulturowych uwarunkowań systemu ról (edukacja) System prawny w państwach demokratycznych W A R U N K? I Ż Y C I A

7 DYLEMATY ROLI SPOŁECZNEJ: strukturalne lub sytuacyjne uwarunkowania wpływające na pełnienie roli, zawierające w sobie potencjalne problemy lub konflikty, które są wpisane w rolę. NIEJASNOŚĆ ROLI BRAK PRECYZYJNIE OKREŚLONYCH OCZEKIWAŃ ZWIĄZANYCH Z PEŁNIE- NIEM ROLI LUB BRAK JASNYCH KRYTERIÓW OCENY WYWIĄZYWANIA SIĘ Z ROLI WEWNĘTRZNA NIESPÓJNOŚĆ ROLI SPRZECZNOŚĆ OCZEKIWAŃ WYSUWANYCH WOBEC WYKONAWCY ROLI NIEZGODNOŚĆ ROLI Z INNYMI ROLAMI TRUDNOŚCI ZWIĄZANE Z RÓWNOCZESNYM PEŁNIENIEM DANEJ ROLI I IN- NYCH RÓL SPOŁECZNYCH PSYCHOLOGICZNA TRUDNOŚĆ ROLI KOSZTY PSYCHOLOGICZNE PONOSZONE PRZEZ JEDNOSTKĘ, ZWIĄZANE Z PEŁNIENIEM DANEJ ROLI NIEJASNOŚĆ ROLI RODZAJOWEJ brak formalnego określenia oczekiwań dot. roli kobiety/mężczyzny brak określenia cech i zachowań podstawowych (koniecznych dla pełnienia roli) i peryferyjnych różnorodność i ewolucyjność wzorców pełnienia ról we współczesnych społeczeństwach zachodnich (uwarunkowania społeczno-kulturowe w skali makroi mikrospołecznej: wykształcenie, miejsce zamieszkania, wiek, przekazy rodzinne itp.) brak jasnych kryteriów oceny funkcjonowania w roli WEWNĘTRZNA NIESPÓJNOŚĆ ROLI RODZAJOWEJ nieadekwatność stereotypowych cech do rzeczywistych wymagań roli niekonsekwencja w przypisywaniu danej płci określonych cech/atrybutów względność dychotomii cech kojarzonych z kobiecością i męskością pozorna komplementarność ról w rodzinie NIEZGODNOŚĆ ROLI RODZAJOWEJ Z INNYMI ROLAMI Kobieca rola: - matki, żony, gospodyni domowej z rolami zawodowymi, obywatelskimi itp. - kochanki/obiektu seksualnego z rolą matki/gospodyni domowej Męska rola: - osoby pracującej zawodowo i realizującej się poza domem z rolami rodzinnymi (męża, ojca) - osoby identyfikującej się ze stereotypowym pojmowaniem męskości z niektórymi rolami zawodowymi (nauczyciel, terapeuta, pielęgniarz, artysta itp.), stanowiskami (praca na stanowiskach pozbawionych władzy), rolą obywatela PSYCHOLOGICZNA TRUDNOŚĆ ROLI rodzajowej ograniczenia w rozwoju i samorealizacji kobiet i mężczyzn wewnętrzne konflikty w przypadku nieprzystawania osobowości do stereotypów płciowych problemy z poczuciem własnej wartości

8 INDYWIDUALNA KONCEPCJA ROLI PŁCIOWEJ/RODZAJOWEJ - obraz siebie jako kobiety lub mężczyzny, określony zgodnie z własnymi potrzebami, wartościami, predyspozycjami, sytuacją życiową, jaki jednostka tworzy, nadając własne znaczenie temu, czym jest kobiecość i męskość i jakie oczekiwania należy wysuwać pod adresem przedstawicieli obu płci. Z koncepcji roli wynikają praktyczne wskazówki co do zachowania się (jako kobiety/mężczyzny) w określonych sytuacjach i kontekstach społecznych. Z drugiej strony, tworząc indywidualną koncepcję roli, jednostka zwykle uwzględnia pewien margines swobody, jaki społeczeństwo daje ludziom, formułując swoje oczekiwania wobec wykonawców roli, a nawet może przeciwstawić się powszechnie akceptowanym stereotypom. Pełniąc rolę rodzajową zgodnie z indywidualną koncepcją, jednostka integruje wszystkie trzy wymiary roli: normatywny, subiektywny i behawioralny, tworząc niepowtarzalny, specyficzny dla konkretnej osoby wzorzec funkcjonowania jako mężczyzny lub kobiety. UWARUNKOWANIA PODMIOTOWE WPŁYWAJĄCE NA TWORZENIE INDYWIDU- ALNEJ KONCEPCJI ROLI (ORAZ NA ROLĘ PEŁNIONĄ) potrzeby, temperament, wartości, postawy (m.in. konserwatyzm/postępowość), zdolności, zainteresowania, poziom religijności itp. płeć psychologiczna (tożsamość rodzajowa) skrypty psychologiczne/uwewnętrznione przekazy rodzinne dot. kobiecych i męskich ról/własnego przeznaczenia wiedza (lub jej brak) na temat systemu ról rodzajowych i przekonania dotyczące podłoża różnic płciowych (natura vs kultura) pozycja społeczna stadium rozwoju roli rodzajowej UWARUNKOWANIA ŚRODOWISKOWE: wartości i normy społeczne w mikrosystemie możliwości/ograniczenia w realizacji różnorodnych wzorców uwarunkowane społecznie i politycznie CZYNNIKI SYTUACYJNE aktualna sytuacja życiowa (etap rozwojowy, obowiązki wynikające z realizacji różnych ról, sytuacja materialna i możliwości jej zmiany, stan zdrowia, itp.) UWARUNKOWANIA INTERPERSONALNE wpływ osób bliskich (model relacji, zaangażowanie emocjonalne w związek; wsparcie społeczne lub brak wsparcia itp.)

9

Zasada równości szans w projektach PO KL

Zasada równości szans w projektach PO KL Zasada równości szans w projektach PO KL Warszawa, 11 kwietnia 2011 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Słownik GENDER Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

PŁEĆ I RODZAJ A EDUKACJA PODSTAWOWE POJĘCIA

PŁEĆ I RODZAJ A EDUKACJA PODSTAWOWE POJĘCIA dr Dorota Pankowska PŁEĆ I RODZAJ A EDUKACJA PODSTAWOWE POJĘCIA PŁEĆ/SEX - płeć w sensie biologicznym, czyli "zespół cech odróŝniających w obrębie gatunku organizmy Ŝeńskie (osobniki Ŝeńskie, płeć Ŝeńska)

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY Tematy szkolenia PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI Wykład 2 godz. - Podejście do rozwoju psychicznego w kontekście

Bardziej szczegółowo

Modele związków bilans zalet i wad. Model tradycyjny. Partnerka/żona: w przypadku większości kobiet, członków i członkiń rodziny),

Modele związków bilans zalet i wad. Model tradycyjny. Partnerka/żona: w przypadku większości kobiet, członków i członkiń rodziny), Modele związków bilans zalet i wad Model tradycyjny jasny podział obowiązków w rodzinie, brak niezależności finansowej, satysfakcja z pełnego oddania się obowiązki domowe wykraczają poza procesowi wychowywania

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja w lubuskich środowiskach lokalnych

Dyskryminacja w lubuskich środowiskach lokalnych Dyskryminacja w lubuskich środowiskach lokalnych Sondaż diagnostyczny został przeprowadzony przez uczestników projektu Dyskryminacja? Działam przeciw! w ich środowiskach lokalnych. W badaniu ankietowym

Bardziej szczegółowo

Sytuacja kobiet na polskim rynku pracy współczesność i wyzwania przyszłości

Sytuacja kobiet na polskim rynku pracy współczesność i wyzwania przyszłości Sytuacja kobiet na polskim rynku pracy współczesność i wyzwania przyszłości dr Anna Jawor-Joniewicz Jasionka, 20 września 2012 r. Podstawowe pojęcia Płeć Biologiczna (ang. sex) Kulturowa (ang. gender)

Bardziej szczegółowo

Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne

Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne 1. Struktura społeczna współczesnego polskiego społeczeństwa - główne kierunki zmian. 2. Religijność Polaków dynamika i uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną Wydział: Psychologia Nazwa kierunku kształcenia: Psychologia Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. nadzw. dr hab. Elżbieta Stojanowska-Borowiec Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych Rodzaje grup społecznych Grupy małe WIELKOŚCI Grupy duże RODZAJE GRUP SPOŁECZNYCH SFORMALIZOWANIA WIĘZI Grupy formalne Grupy nieformalne Grupy pierwotne Grupy wtórne CZŁONKOSTWA Grupy zamknięte Grupy otwarte

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI w świetle przepisów prawa Zależności Konwencja o prawach dziecka 1. Prawo do wychowania w duchu tolerancji i zrozumienia dla innych, bez dyskryminacji wynikającej z

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach PO KL

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach PO KL Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach PO KL Małgorzata Jonczy-Adamska Rzeszów, 23 października 2009 Cele seminarium poznanie podstawowych pojęd związanych z problematyką równości szans kobiet

Bardziej szczegółowo

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem OPZ załącznik nr 1 Przygotowanie i przeprowadzenie wykładów oraz ćwiczeń audytoryjnych w ramach Kursu kwalifikacyjnego z zakresu zajęć edukacyjnych Wychowanie do życia w rodzinie - 4 zadania. Tematyka

Bardziej szczegółowo

CHŁOPCY I MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY WOBEC KOBIET. Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej

CHŁOPCY I MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY WOBEC KOBIET. Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej CHŁOPCY I MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY WOBEC KOBIET Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej CO OZNACZA BYĆ MĘŻCZYZNĄ? Źródło: http://home.swiftdsl.com.au/~bunyip/boystalk/welcome.html SPOŁECZNE

Bardziej szczegółowo

CZY NALEŻY BAĆ SIĘ GENDER? PŁEĆ SPOŁECZNO-KULTUROWA W UJĘCIU INTERDYSCYPLINARNYM

CZY NALEŻY BAĆ SIĘ GENDER? PŁEĆ SPOŁECZNO-KULTUROWA W UJĘCIU INTERDYSCYPLINARNYM Dr hab.dorota Pankowska, prof. nadzw. WYKŁAD OGÓLNOUNIWERSYTECKI: CZY NALEŻY BAĆ SIĘ GENDER? PŁEĆ SPOŁECZNO-KULTUROWA W UJĘCIU INTERDYSCYPLINARNYM RAMOWY PROGRAM PLANOWANE EFEKTY KSZTAŁCENIA: W wyniku

Bardziej szczegółowo

Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami

Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami dr Bogusława Lewandowska DSWE TWP 28-29.04.2005, Wrocław Zagadnienie ogólne; cel Tematyka prezentacji: Zagadnienie:

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki. Gimnazjum w Ostrowsku

Szkolny Program Profilaktyki. Gimnazjum w Ostrowsku Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum w Ostrowsku Cele szkolnego programu profilaktyki: 1. Integracja klasy. 2. Budowanie wzajemnego zaufania. 3. Dostarczanie wiedzy o dobrym i zdrowym życiu. 4. Zidentyfikowanie

Bardziej szczegółowo

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Żory, 16 stycznia 2014 Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ewa Szymala Opracowano na podstawie Poradnika Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach

Bardziej szczegółowo

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Ze wstępu do książki Reklama to nieodłączny element naszego życia codziennego - jest obecna wszędzie (na ulicy, w pracy, w szkole, w

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu

Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu 1 Spis treści: 1. Podstawy prawne 2. Cele wychowania 3. Szczegółowe zadania programu wychowawczego 4. Powinności wychowawcy

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku 1 Wprowadzenie do nauczania w szkole zajęć Wychowanie do życia w rodzinie stawia przed nauczycielem ważne cele edukacyjne:

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO WYKŁADU OGÓLNOUNIWERSYTECKIEGO: Czy należy bać się gender? Płeć społeczno-kulturowa w ujęciu interdyscyplinarnym

MATERIAŁY DO WYKŁADU OGÓLNOUNIWERSYTECKIEGO: Czy należy bać się gender? Płeć społeczno-kulturowa w ujęciu interdyscyplinarnym Dr hab.dorota Pankowska, prof. nadzw. MATERIAŁY DO WYKŁADU OGÓLNOUNIWERSYTECKIEGO: Czy należy bać się gender? Płeć społeczno-kulturowa w ujęciu interdyscyplinarnym Wykład 6: Jakie są konsekwencje stereotypizacji

Bardziej szczegółowo

Kobiety w polityce uwarunkowania partycypacji politycznej

Kobiety w polityce uwarunkowania partycypacji politycznej Kobiety w polityce uwarunkowania partycypacji politycznej Dr Magdalena Żemojtel-Piotrowska, Instytut Psychologii, Uniwersytet Gdański Kobiety w strukturze władz lokalnych, Gdańsk 20.10.2010 Partycypacja

Bardziej szczegółowo

SKANDYNAWSKI STYL ZARZĄDZANIA. (Kultura narodowa i organizacyjna- model Geert Hofstede)

SKANDYNAWSKI STYL ZARZĄDZANIA. (Kultura narodowa i organizacyjna- model Geert Hofstede) SKANDYNAWSKI STYL ZARZĄDZANIA (Kultura narodowa i organizacyjna- model Geert Hofstede) Porównanie różnić kulturowych pomiędzy krajami nordyckimi, USA,Polską i Włochami Dystans Władzy Indywidualizm Męskość

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

ŚCIEŻKI SPECJALIZACYJNE 5 LETNIE MAGISTERSKIE STUDIA NIESTACJONARNE ZAOCZNE 2006/2007

ŚCIEŻKI SPECJALIZACYJNE 5 LETNIE MAGISTERSKIE STUDIA NIESTACJONARNE ZAOCZNE 2006/2007 ŚCIEŻKI SPECJALIZACYJNE 5 LETNIE MAGISTERSKIE STUDIA NIESTACJONARNE ZAOCZNE 0/07 0/07 1 I. Edukacja dla demokracji Kierownik ścieżki: prof. dr hab. Krzysztof Kiciński Podstawowe informacje: Na profil ścieżki

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej

Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej 1. U progu dorosłości. Co to znaczy być osobą dorosłą. Dorosłość a dojrzałość. Kryteria dojrzałości. Dojrzałość w aspekcie płciowym,

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I. mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I. mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku Raport NIK Przeciwdziałanie zjawiskom patologii wśród dzieci i młodzieży szkolnej

Bardziej szczegółowo

I. Ogólne informacje o projekcie.

I. Ogólne informacje o projekcie. Szkoła Podstawowa Nr 113 we Wrocławiu uczestniczy w realizacji projektu: Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I III wrocławskich szkół podstawowych. I. Ogólne informacje o projekcie.

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I - III szkół podstawowych w Gminie Igołomia- Wawrzeńczyce

Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I - III szkół podstawowych w Gminie Igołomia- Wawrzeńczyce Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I - III szkół podstawowych w Gminie Igołomia- Wawrzeńczyce Realizator projektu: Urząd Gminy Igołomia- Wawrzeńczyce Okres realizacji projektu:

Bardziej szczegółowo

Kultury i organizacje Geert Hofstede, Gert Jan Hofstede, Michael Minkov

Kultury i organizacje Geert Hofstede, Gert Jan Hofstede, Michael Minkov Kultury i organizacje Geert Hofstede, Gert Jan Hofstede, Michael Minkov Przełomowe wyniki badań nad kulturami narodowymi, prowadzonych przez czterdzieści lat w ponad siedemdziesięciu krajach nowe wymiary

Bardziej szczegółowo

ŚWIETLICA ŚRODOWISKOWO-TERAPEUTYCZNA CEGIEŁKA W SZKLARSKIEJ PORĘBIE

ŚWIETLICA ŚRODOWISKOWO-TERAPEUTYCZNA CEGIEŁKA W SZKLARSKIEJ PORĘBIE ŚWIETLICA ŚRODOWISKOWO-TERAPEUTYCZNA CEGIEŁKA W SZKLARSKIEJ PORĘBIE PODSTAWY PRAWNE DZIAŁANIA 1. Świetlica środowiskowa Plus działa na podstawie regulaminu oraz w oparciu o następujące akty prawne: - ustawa

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn Zasada równości szans kobiet i mężczyzn Zasada równości szans kobiet i mężczyzn wynika z postanowień Traktatu Amsterdamskiego oraz Rozporządzeń Rady Europejskiej i jest obligatoryjna dla wszystkich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji wychowawczej zawierającej elementy genderowe

Konspekt lekcji wychowawczej zawierającej elementy genderowe Konspekt lekcji wychowawczej zawierającej elementy genderowe Temat: Stop! stereotypom płci w społeczeństwie Grupa docelowa: młodzież ponadgimnazjalana pierwsza klasa technikum Cele: -zwiększenie wśród

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANA PROBLEMATYKA SEMINARIUM DYPLOMOWEGO (LICENCJACKIEGO) NA KIERUNKU NAUKI O RODZINIE W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016

PROPONOWANA PROBLEMATYKA SEMINARIUM DYPLOMOWEGO (LICENCJACKIEGO) NA KIERUNKU NAUKI O RODZINIE W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 PROPONOWANA PROBLEMATYKA SEMINARIUM DYPLOMOWEGO (LICENCJACKIEGO) NA KIERUNKU NAUKI O RODZINIE W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 Imię i nazwisko: dr hab. prof. nadzw. Grzegorz Grzybek Zakład/Katedra: Zakład

Bardziej szczegółowo

MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY. Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej

MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY. Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej CO ZNACZY BYĆ MĘŻCZYZNĄ? CZY KRYZYS MĘSKOŚCI JEST FAKTEM? Źródło: http://home.swiftdsl.com.au/~bunyip/boystalk/welcome.html

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Pod red. Z. Kwiecińskiego i B. Śliwerskiego - Pedagogika. T. 2. Spis treści TEORIE WYCHOWANIA

Księgarnia PWN: Pod red. Z. Kwiecińskiego i B. Śliwerskiego - Pedagogika. T. 2. Spis treści TEORIE WYCHOWANIA Księgarnia PWN: Pod red. Z. Kwiecińskiego i B. Śliwerskiego - Pedagogika. T. 2 Spis treści Część I TEORIE WYCHOWANIA Wstęp (Bogusław Śliwerski) 12 Rozdział 1. Istota i przedmiot badań teorii wychowania

Bardziej szczegółowo

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota)

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota) Ośrodek Rozwoju Edukacji Niepubliczny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Koninie wpisany w rejestr ewidencji Marszałka Województwa Wielkopolskiego Nr DE.III.1.5471.54/3/2014 działający przy Stowarzyszeniu

Bardziej szczegółowo

WSPIERANIE RÓWNOŚCI PRZEZ KOMUNIKACJĘ

WSPIERANIE RÓWNOŚCI PRZEZ KOMUNIKACJĘ WSPIERANIE RÓWNOŚCI PRZEZ KOMUNIKACJĘ Jasne i publiczne komunikowanie równości na zewnątrz, jako ważnej wartości organizacji, nie tylko buduje jej wizerunek, ale także wzmacnia zwrotnie poparcie i zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH NA LATA: 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018 1. WSTĘP Szkolny Program Profilaktyki powstał w oparciu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski Program wychowawczy SPIS TREŚCI: 1. Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 5 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OZORKOWIE

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 5 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OZORKOWIE SZKOŁA PODSTAWOWA NR 5 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OZORKOWIE SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2014-2016 Opracowanie : Agnieszka Nowakowska- pedagog szkolny Joanna Geraga Matusiak psycholog szkolny

Bardziej szczegółowo

Kultura organizacji pozarządowych. Demokracja w życiu NGO.

Kultura organizacji pozarządowych. Demokracja w życiu NGO. Kultura organizacji pozarządowych. Demokracja w życiu NGO. Współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Rostkowo 2014. Kultura

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od autora... 9

Spis treści. Od autora... 9 Spis treści Od autora...................................................... 9 Rozdział I Powstanie i rozwój socjologii............. 13 1. Źródła wiedzy o społeczeństwie..................................

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Równość szans kobiet i mężczyzn jest jednym z elementów szerszej kwestii równości szans, których przestrzeganie

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ DAJE RADOŚĆ PRACA Z MAŁYM DZIECKIEM Z AUTYZMEM NAD KOMUNIKACJĄ, ZABAWĄ I SAMODZIELNOŚCIĄ

ROZWÓJ DAJE RADOŚĆ PRACA Z MAŁYM DZIECKIEM Z AUTYZMEM NAD KOMUNIKACJĄ, ZABAWĄ I SAMODZIELNOŚCIĄ ROZWÓJ DAJE RADOŚĆ PRACA Z MAŁYM DZIECKIEM Z AUTYZMEM NAD KOMUNIKACJĄ, ZABAWĄ I SAMODZIELNOŚCIĄ Dzień 1: 10h dydaktycznych Stosowana Analiza Zachowania, czyli jak uczyć I. Czym jest Stosowana Analiza Zachowania

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo

Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej. Warszawa-Poznań, marzec 2011 r.

Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej. Warszawa-Poznań, marzec 2011 r. Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej Warszawa-Poznań, marzec 2011 r. Porządek prezentacji I. Co wiemy w badań? I. Co wiemy z doświadczeń? I. Co robić? II. Co proponuje UE? 2 Kompetencje

Bardziej szczegółowo

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG:

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG: Niedostosowanie społeczne nieletnich. Działania, zmiana, efektywność. Justyna Siemionow Publikacja powstała na podstawie praktycznych doświadczeń autorki, która pracuje z młodzieżą niedostosowaną społecznie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie grupami i zespołami roboczymi

Zarządzanie grupami i zespołami roboczymi Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie Zarządzanie grupami i zespołami roboczymi Wykład XV Źródło: opracowano na podstawie R.W.Gryffin, Podstawy zarządzania organizacjami. Warszawa:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY DLA ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO NA ROK SZKOLNY 2013/ Dzierążnia, roku

PROGRAM WYCHOWAWCZY DLA ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO NA ROK SZKOLNY 2013/ Dzierążnia, roku PROGRAM WYCHOWAWCZY DLA ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO NA ROK SZKOLNY 2013/ 2014 Opracowanie Anna Bajur Dzierążnia, 19.08.2013 roku CEL PROGRAMU,,Wychowanie dziecka w atmosferze wzajemnego szacunku, akceptacji

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA

ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA Warunki uczenia się Słuchacze odczuwają potrzebę uczenia się Zasady nauczania 1. Nauczyciel ujawnia studentom

Bardziej szczegółowo

Rozwojowy kontekst funkcjonowania ucznia zdolnego

Rozwojowy kontekst funkcjonowania ucznia zdolnego Rozwojowy kontekst funkcjonowania ucznia zdolnego Oprac. Grzegorz Kata (UMCS, SPPiTR w Lublinie) Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zdolny sześciolatek

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie

Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie ul. Słoneczna 5 56 504 Dziadowa Kłoda Tel. 62 785 1780 e-mail: gimdk@wp.p Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie rok 2013/2014-1 - - 2 - Główne założenia programu

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA WE WŁOCŁAWKU. Wszystkie specjalności Instytut Humanistyczny/Zakład Pedagogiki. praktyczny.

OPIS PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA WE WŁOCŁAWKU. Wszystkie specjalności Instytut Humanistyczny/Zakład Pedagogiki. praktyczny. OPIS PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA WE WŁOCŁAWKU Nazwa przedmiotu: Moduł kształcenia I- Psychologiczne podstawy rozwoju i wychowania - Psychologia ogólna Nazwa kierunku studiów: Nazwa specjalności

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 67 PROGRAM SZKOLNEJ PROFILAKTYKI Na rok szkolny 2015/2016

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 67 PROGRAM SZKOLNEJ PROFILAKTYKI Na rok szkolny 2015/2016 ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 67 PROGRAM SZKOLNEJ PROFILAKTYKI Na rok szkolny 2015/2016 Program szkolnej profilaktyki uzupełnia program wychowawczy szkoły, odpowiadając na problemy oraz zagrożenia pojawiające się w

Bardziej szczegółowo

Co zrobić żeby kobiety nas słuchały? Wyzwania strategii komunikacji z perspektywy gender. Magdalena Dobrowolska-Sagan Publicis

Co zrobić żeby kobiety nas słuchały? Wyzwania strategii komunikacji z perspektywy gender. Magdalena Dobrowolska-Sagan Publicis Co zrobić żeby kobiety nas słuchały? Wyzwania strategii komunikacji z perspektywy gender Magdalena Dobrowolska-Sagan Publicis Płeć a kategorie produktowe kobieta unisex mężczyzna Detergenty Żywność Kosmetyki

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Biologia z chemią. (nazwa specjalności) Nazwa Psychologiczne podstawy wychowania i nauczania 3

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Biologia z chemią. (nazwa specjalności) Nazwa Psychologiczne podstawy wychowania i nauczania 3 KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Biologia z chemią (nazwa specjalności) Nazwa Psychologiczne podstawy wychowania i nauczania 3 Nazwa w j. ang. Psychological bases of education and teaching

Bardziej szczegółowo

Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie

Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie MIEJSKI OŚRODEK POMOCY RODZINIE W GRUDZIĄDZU Dział Wspierania Rodziny i Interwencji Kryzysowej Zespół ds. interwencji kryzysowej i poradnictwa specjalistycznego Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Osobowościowe predyktory skutecznej sprzedaży

Wykład 4. Osobowościowe predyktory skutecznej sprzedaży Metody sprzedaży Wykład 4 Osobowościowe predyktory skutecznej sprzedaży Uwarunkowania psychologiczne Postawy Osobowość i koncepcja JA Uczenie się KONSUMENT Potrzeby i motywacja Stosunek do ryzyka Spostrzeganie

Bardziej szczegółowo

Regulamin pracy Świetlicy Środowiskowej w Zembrzycach Zembrzyce 584 pawilon LKS Garbarz

Regulamin pracy Świetlicy Środowiskowej w Zembrzycach Zembrzyce 584 pawilon LKS Garbarz Regulamin pracy Świetlicy Środowiskowej w Zembrzycach Zembrzyce 584 pawilon LKS Garbarz Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Świetlica Środowiskowa jest placówką opiekuńczo - wychowawczą typu wsparcia dziennego,

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2015/2016. Pedagogika, studia II stopnia

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2015/2016. Pedagogika, studia II stopnia ZAGADNIENIA KIERUNKOWE 1. Pedagogika jako nauka źródła pedagogiki jako nauki teoretycznej, praktycznej i empirycznej, miejsce pedagogiki w systemie nauk oraz jej powiązania z innymi dyscyplinami; interdyscyplinarność

Bardziej szczegółowo

Psychologia kształtowania i modyfikacji zachowania Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny

Psychologia kształtowania i modyfikacji zachowania Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny Psychologia kształtowania i modyfikacji zachowania Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny Program ogólny Rodzaj zajęć Liczba modułów Liczba godzin Rok Moduł wspólny

Bardziej szczegółowo

Dziecko wobec szkołyszkoła

Dziecko wobec szkołyszkoła Dziecko wobec szkołyszkoła wobec dziecka Wanda Papugowa psycholog, dyrektor Samorządowego Ośrodka Psychologiczno- Pedagogicznego Oferta szkoły- a gotowość dziecka Szkoła Nauczyciel Oferta edukacyjna: Środowisko

Bardziej szczegółowo

Moduł I. Problemy rozwoju i samorealizacji człowieka 40 godz. (10 wykłady, 10 ćwiczenia audytoryjne, 20 ćwiczeń laboratoryjne).

Moduł I. Problemy rozwoju i samorealizacji człowieka 40 godz. (10 wykłady, 10 ćwiczenia audytoryjne, 20 ćwiczeń laboratoryjne). OPZ załącznik nr 1 Przygotowanie i przeprowadzenie wykładów oraz ćwiczeń audytoryjnych i laboratoryjnych w ramach Kursu kwalifikacyjnego z zakresu terapii pedagogicznej - 5 zadań. Tematyka i terminy realizacji:

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁAŃ WYCHOWAWCY KLASY

PLAN DZIAŁAŃ WYCHOWAWCY KLASY Klasa druga PLAN DZIAŁAŃ WYCHOWAWCY KLASY Lp. Zadania do realizacji Sposób realizacji ( podać wybrany konkretny sposób realizacji ) Termin Odpowiedzialny 1. Integrowanie zespołu klasowego Gry i zabawy

Bardziej szczegółowo

Publikacja wydana staraniem Instytutu Psychologii WNHiP Uniwersytetu Wrocławskiego

Publikacja wydana staraniem Instytutu Psychologii WNHiP Uniwersytetu Wrocławskiego Recenzent: prof. dr hab. Zygfryd Juczyński Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Anna Kaniewska Korekta: Joanna Barska Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do psychologii

Wprowadzenie do psychologii Wprowadzenie do psychologii wychowania Psychologia wychowawcza - pedagogiczna Literatura podstawowa: Brzezińska A. (2000). Psychologia wychowania. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU RAMOWY PLAN KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU Lp Nazwa przedmiotu Liczba godzin zajęć Liczba godzin zajęć

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PONADLOKALNEJ ŚWIETLICY ŚRODOWISKOWEJ W OGRODNIKACH

REGULAMIN PONADLOKALNEJ ŚWIETLICY ŚRODOWISKOWEJ W OGRODNIKACH Załącznik Do Zarządzenia Nr 7/2009 Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Milejewie REGULAMIN PONADLOKALNEJ ŚWIETLICY ŚRODOWISKOWEJ I. Podstawa prawna. W OGRODNIKACH 1. Placówka prowadzi swoją

Bardziej szczegółowo

Komunikacja niewerbalna: uwarunkowania kulturowe

Komunikacja niewerbalna: uwarunkowania kulturowe Komunikacja niewerbalna: uwarunkowania kulturowe Kulturowe uniwersalizmy 1. Te same części ciała wykorzystywane są do przesyłania niewerbalnych komunikatów. 2. Niewerbalne kanały wykorzystywane są do przekazywania

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJEĆ PROFILAKTYCZNYCH DLA UCZNIÓW Świetlicy Profilaktyczno Wychowawczej Przy Szkole Podstawowej w Łomnicy Zdroju na 2013 rok

PLAN ZAJEĆ PROFILAKTYCZNYCH DLA UCZNIÓW Świetlicy Profilaktyczno Wychowawczej Przy Szkole Podstawowej w Łomnicy Zdroju na 2013 rok PLAN ZAJEĆ PROFILAKTYCZNYCH DLA UCZNIÓW Świetlicy Profilaktyczno Wychowawczej Przy Szkole Podstawowej w Łomnicy Zdroju na 2013 rok Opracowała: mgr Bogumiła Janeczek 1 CELE I ZADANIA TEMAT TREŚCI METODY

Bardziej szczegółowo

Program współpracy z rodzicami uczniów klas I-III szkoły podstawowej

Program współpracy z rodzicami uczniów klas I-III szkoły podstawowej ELŻBIETA ZMUDA TRZEBIATOWSKA Nauczycielka PSP w KALISKACH Program współpracy z rodzicami uczniów klas I-III szkoły podstawowej CEL OGÓLNY: - Wszechstronny rozwój wychowanka. CELE SZCZEGÓŁOWE: - Dążenie

Bardziej szczegółowo

1. Wstęp...2 2. Prawna podstawa programu.3 3. Nowa podstawa programowa a program profilaktyki..4

1. Wstęp...2 2. Prawna podstawa programu.3 3. Nowa podstawa programowa a program profilaktyki..4 SPIS TREŚCI: 1. Wstęp...2 2. Prawna podstawa programu.3 3. Nowa podstawa programowa a program profilaktyki..4 4. Cele szkolnego programu profilaktycznego..5 5. Zadania szkolnego programu profilaktycznego.6

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY ZAJĘĆ WYKŁADY I ĆWICZENIA PRZEDMIOT: PRZYWÓDZTWO W ZARZĄDZANIU

PROGRAMY ZAJĘĆ WYKŁADY I ĆWICZENIA PRZEDMIOT: PRZYWÓDZTWO W ZARZĄDZANIU PROGRAMY ZAJĘĆ WYKŁADY I ĆWICZENIA PRZEDMIOT: PRZYWÓDZTWO W ZARZĄDZANIU Rok studiów III Semestr Liczba godzin Forma łącznie wykład ćwiczenia seminari a zaj.fakultat. zaliczenia zimowy 20 z letni Opis przedmiotu

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. Przedszkole nr 25 w Bielsku- Białej

KONCEPCJA PRACY. Przedszkole nr 25 w Bielsku- Białej KONCEPCJA PRACY Przedszkole nr 25 w Bielsku- Białej MISJA PRZEDSZKOLA Przedszkole pełni funkcje opiekuńcze, wychowawcze i kształcące. Wspomaga wszechstronny rozwój dziecka odpowiednio do jego indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Program Bezpieczna i przyjazna szkoła na lata 2014-2016

Program Bezpieczna i przyjazna szkoła na lata 2014-2016 Program Bezpieczna i przyjazna szkoła na lata 2014-2016 Rada Ministrów uchwałą nr 130/2014 z dnia 8 lipca 2014 r. przyjęła rządowy program na lata 2014 2016 Bezpieczna i przyjazna szkoła. Cel główny: Zwiększenie

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY LICENCJACKI SOCJOLOGIA I stopnia

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY LICENCJACKI SOCJOLOGIA I stopnia ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY LICENCJACKI SOCJOLOGIA I stopnia Zagadnienia kierunkowe: 1. Indywidualizm a idea wspólnego dobra (w świetle etyki społecznej) 2. Pojęcie ponowoczesności we współczesnych

Bardziej szczegółowo

Konspekt na zaliczenie przedmiotu: Warsztaty gender :

Konspekt na zaliczenie przedmiotu: Warsztaty gender : Anna Baj Studia podyplomowe Kierunek: DORADZTWO ZAWODOWE ZE SPECJALNOŚCIĄ NAUCZYCIEL PRZEDMIOTÓW ZAWODOWYCH W WW. ZAKRESIE Konspekt na zaliczenie przedmiotu: Warsztaty gender : Temat: TOLERANCJA MODA,

Bardziej szczegółowo

Koordynowane przedszkola/ szkoły zespole 1. Magdalena Jackowska pedagog, koordynator zespołu MP nr 42, 34

Koordynowane przedszkola/ szkoły zespole 1. Magdalena Jackowska pedagog, koordynator zespołu MP nr 42, 34 Skład zespołu Stanowisko/ funkcja w Koordynowane przedszkola/ szkoły zespole 1. pedagog, koordynator zespołu MP nr 42, 34 2. Ewa Przesłańska /UM/ zastępstwo Sylwia pedagog, SP nr 54, MP nr 36 Tłustochowicz

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2014/2015. Pedagogika, studia II stopnia

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2014/2015. Pedagogika, studia II stopnia ZAGADNIENIA KIERUNKOWE 1. Pedagogika jako nauka źródła pedagogiki jako nauki teoretycznej i praktycznej, miejsce pedagogiki w systemie nauk oraz jej powiązania z innymi dyscyplinami; interdyscyplinarność

Bardziej szczegółowo

Teoretyczne podstawy wychowania

Teoretyczne podstawy wychowania Teoretyczne podstawy wychowania 1. Wychowanie człowieka na tle różnych epok 2. Przedmiotowy wymiar wychowania 3. Podstawowe kategorie procesu wychowania 4. Proces wychowania i jego istota 5. Determinanty

Bardziej szczegółowo

Usługi psychologiczne, pedagogiczne i doradcze

Usługi psychologiczne, pedagogiczne i doradcze Usługi psychologiczne, pedagogiczne i doradcze W związku z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17.11.2010r. Psychologiczne Centrum Szkoleniowo Terapeutyczne proponuje swoje usługi. Psychologiczne

Bardziej szczegółowo

Lp. Potencjalny temat (problematyka) pracy dyplomowej 1 Adaptacja nowych technologii w celu poprawy skuteczności personelu sprzedażowego firmy

Lp. Potencjalny temat (problematyka) pracy dyplomowej 1 Adaptacja nowych technologii w celu poprawy skuteczności personelu sprzedażowego firmy Lp. Potencjalny temat (problematyka) pracy dyplomowej Charakter pracy 1 Adaptacja nowych technologii w celu poprawy skuteczności personelu sprzedażowego firmy Projekt organizacyjny 2 Alternatywne koncepcje

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia osobowości

Zaburzenia osobowości Zaburzenia osobowości U dzieci i młodzieży nie rozpoznajemy zaburzeń osobowości, a jedynie nieprawidłowy rozwój osobowości. Zaburzenia osobowości: Zaburzenia osobowości definiujemy jako głęboko utrwalone

Bardziej szczegółowo

KOBIETY KOBIETOM. Czas realizacji projektu: lata

KOBIETY KOBIETOM. Czas realizacji projektu: lata KOBIETY KOBIETOM Czas realizacji projektu: lata 2007-2008 Do opisu przedsięwzięcia wykorzystano cytaty z artykułu : Sztuka Bycia kobietą wobec realizacji potrzeby stowarzyszania wśród kobiet pełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Rola asystenta rodziny: wspomaganie rodziny w wypełnianiu podstawowych funkcji, w tym we wprowadzaniu w świat wartości

Rola asystenta rodziny: wspomaganie rodziny w wypełnianiu podstawowych funkcji, w tym we wprowadzaniu w świat wartości Rola asystenta rodziny: wspomaganie rodziny w wypełnianiu podstawowych funkcji, w tym we wprowadzaniu w świat wartości Małgorzata Ciczkowska-Giedziun Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Katedra Pedagogiki Społecznej

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJUM IM. ORŁA BIAŁEGO W DASZEWICACH PROGRAM PROFILAKTYKI NA ROK SZK. 2014/15. Strona 1 z 6. Wstęp

GIMNAZJUM IM. ORŁA BIAŁEGO W DASZEWICACH PROGRAM PROFILAKTYKI NA ROK SZK. 2014/15. Strona 1 z 6. Wstęp Strona 1 z 6 Wstęp Szkolny program profilaktyki to system działań podejmowanych przez szkołę celem promowania zdrowego stylu życia, wspomagania uczniów w rozwoju i realizacji zadań z jakimi przychodzi

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY. GIMNAZJUM NR 91 im. Stanisława Staszica

PROGRAM WYCHOWAWCZY. GIMNAZJUM NR 91 im. Stanisława Staszica PROGRAM WYCHOWAWCZY GIMNAZJUM NR 91 im. Stanisława Staszica Rodzice pełnią zasadniczą i wiodącą rolę w procesie wychowania dziecka. Szkoła spełnia funkcję pomocniczą, choć na niektórych płaszczyznach (kształcenie,

Bardziej szczegółowo

Skuteczne sposoby wspierania uczniów z trudnościami w komunikacji językowej w szkole

Skuteczne sposoby wspierania uczniów z trudnościami w komunikacji językowej w szkole Skuteczne sposoby wspierania uczniów z trudnościami w komunikacji językowej w szkole Zespół Niepublicznych Szkół Specjalnych Krok za krokiem w Zamościu www.szkola.spdn.pl Agnieszka Pilch aacpilch@gmail.com

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI XXVII LO im. T. Czackiego. w roku szkolnym 2015 / 2016

PROGRAM PROFILAKTYKI XXVII LO im. T. Czackiego. w roku szkolnym 2015 / 2016 PROGRAM PROFILAKTYKI XXVII LO im. T. Czackiego w roku szkolnym 2015 / 2016 CELE PROGRAMU CEL OGÓLNY: Wychowanie do dbałości o zdrowie fizyczne i psychiczne CELE OPERACYJNE: uczniowie mają świadomość i

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA W ZPR-S OŁAWA. W roku szkolnym 2014/2015 aktywność uczniów ZPR-S Oława

EWALUACJA W ZPR-S OŁAWA. W roku szkolnym 2014/2015 aktywność uczniów ZPR-S Oława EWALUACJA W ZPR-S OŁAWA W roku szkolnym 2014/2015 aktywność uczniów ZPR-S Oława CEL EWALUACJI: Uzyskanie informacji, które z naszych działań najlepiej motywują uczniów do nauki PRZEDMIOT EWALUACJI: Motywacja

Bardziej szczegółowo

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA Autor: Prof. PAWEŁ TYRAŁA Tytuł: TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA zarys teorii oraz metodyki wychowania Recenzja Prof. Igor Kominarec Liczba stron: 240 Rok wydania: 2012 Spis treści WSTĘP Rozdział I TEORIA

Bardziej szczegółowo

Holistyczny model kształcenia przyrodniczego humanistów

Holistyczny model kształcenia przyrodniczego humanistów Holistyczny model kształcenia przyrodniczego humanistów Marek Kaczmarzyk Pracownia Dydaktyki Biologii Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytet Śląski Przekaz pozagenetyczny - gatunkowa przypadłośd

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 11 IM. SZARYCH SZEREGÓW W STALOWEJ WOLI

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 11 IM. SZARYCH SZEREGÓW W STALOWEJ WOLI PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 11 IM. SZARYCH SZEREGÓW W STALOWEJ WOLI SPIS TREŚCI: I. Podstawa prawna Szkolnego Programu Wychowawczego II. Misja szkoły III. Model absolwenta IV. Priorytety

Bardziej szczegółowo

Mała Szkoła Wielka Sprawa

Mała Szkoła Wielka Sprawa Mała Szkoła Wielka Sprawa www.malaszkola.elementarz.edu.pl; e-mail: malaszkola@elementarz.edu.pl; tel/fax. 32/25 25 199 SCENARIUSZ Realizacja polityki równości płci Temat zajęd: Mama pracuje, tata wychowuje

Bardziej szczegółowo

GRUPOWA POMOC PSYCHOLOGICZNA

GRUPOWA POMOC PSYCHOLOGICZNA GRUPOWA POMOC PSYCHOLOGICZNA MATERIAŁY DO WYKŁADU oprac. Bożena Słomińska KOSZYK CELÓW REALIZOWANYCH W GRUPACH wzbogacanie wiedzy ludzi o nich samych; wzbogacanie wiedzy ludzi o innych; zdobywanie nowych

Bardziej szczegółowo