Materiały do IV i V ogólnouniwersyteckiego wykładu Czy należy bać się gender? Płeć społeczno-kulturowa w ujęciu interdyscyplinarnym

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Materiały do IV i V ogólnouniwersyteckiego wykładu Czy należy bać się gender? Płeć społeczno-kulturowa w ujęciu interdyscyplinarnym"

Transkrypt

1 Dorota Pankowska Materiały do IV i V ogólnouniwersyteckiego wykładu Czy należy bać się gender? Płeć społeczno-kulturowa w ujęciu interdyscyplinarnym WYKŁAD 4: JAK STAJEMY SIĘ KOBIETAMI I MĘŻCZYZNAMI? SOCJALIZACJA DO RÓL RODZAJOWYCH Plan wykładu: 1.Płeć psychologiczna w ujęciu Sandry Bem 2.Pojęcie i mechanizmy socjalizacji w odniesieniu do kształtowania ról rodzajowych 3.Język a tworzenie obrazu świata płci 5.Oddziaływanie mediów na rozumienie kobiecości i męskości (fragment filmu: Maska twardziela ) TEORIA SCHEMATÓW SANDRY BEM (PŁEĆ PSYCHOLOGICZNA) OSOBY SCHEMATYCZNE (stypizowane płciowo) KOBIECE KOBIETY I MĘSCY MĘŻCZYŹNI MĘSKIE KOBIETY I KOBIECY MĘŻCZYŹNI OSOBY NIESCHEMATYCZNE (niestypizowane płciowo) OSOBY ANDROGYNICZNE (kobiety i mężczyźni) OSOBY NIEZRÓŻNICOWANE (kobiety i mężczyźni) Rozkład kategorii płci psychologicznej (badania własne grupa 213 studentek i studentów) osoby kobiece osoby męskie osoby androgyniczne osoby niezróżnicowane Wyniki w % Kobiety Mężczyźni

2 KSZTAŁTOWANIE SIĘ RÓL RODZAJOWYCH W PROCESIE SOCJALIZACJI SOCJALIZACJA (według K.-J.Tillmana): Proces powstawania i rozwoju osobowości, zachodzący we wzajemnej zależności ze środowiskiem, umożliwiający człowiekowi stawanie się podmiotem zdolnym do społecznego działania MECHANIZMY SOCJALIZACJI RODZAJE UCZENIA SIĘ UCZENIE SIĘ PRZEZ OBSERWACJĘ, NAŚLADOWNICTWO I IDENTYFIKACJĘ UCZENIE SIĘ PRZEZ WARUNKOWANIE UCZENIE SIĘ PRZEZ JĘZYK UCZENIE SIĘ PRZEZ DZIAŁANIE OFERTA SPOŁECZEŃSTWA MODELE - NOŚNIKI WZORCÓW ZACHOWAŃ, NORM I WARTOŚCI SYSTEM WZMOCNIEŃ (NAGRODY, KARY, KONTROLA SPOŁECZNA) JĘZYK JAKO FAKT SPOŁECZNY, TEKSTY MÓWIONE I PISANE PRZYDZIELANE ROLE SPOŁECZNE I FORMY AKTYWNOŚCI Kształtowanie się ról rodzajowych w procesie socjalizacji RODZAJE UCZENIA SIĘ obserwacja, naśladownictwo i identyfikacja warunkowanie przekazy językowe aktywność własna AGENDY SOCJALIZACJI język rodzina grupa rówieśnicza massmedia/literatura/ sztuka religia i instytucje religijne system edukacji (przedszkole, szkoła) SOCJALIZACJA DO RÓL RODZAJOWYCH POPRZEZ JĘZYK OKREŚLENIA CZŁOWIEKA, MĘŻCZYZNY, KOBIETY RODZAJE GRAMATYCZNE PODKREŚLANIE UZALEŻNIENIA KOBIET OD MĘŻCZYZN WYZNACZANIE RAM AKTYWNOŚCI POPRZEZ NAZWY ZAWODÓW I STANOWISK ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE UTRWALAJĄCE STEREOTYPY PRZYSŁOWIA DOWCIPY TEKSTY MÓWIONE I PISANE

3 SOCJALIZACJA DO RÓL RODZAJOWYCH POPRZEZ MASSMEDIA, LITERATURĘ, SZTUKĘ Literatura dziecięca Czasopisma Telewizja (reklamy, filmy, programy informacyjne, publicystyczne i rozrywkowe) Literatura piękna i sztuka STEREOTYPOWE WZORCE OSOBOWE POLARYZACJA RODZAJÓW ANDROCENTRYZM i/lub przekazy niestereotypowe FRAGMENT FILMU: MASKA TWARDZIELA. PRZEMOC, MEDIA I KRYZYS MĘSKOŚCI (Reżyseria: Sut Jhally) Prowadzenie: Jackson Katz (autor wielu projektów edukacyjnych mających na celu zapobieganie i przeciwdziałanie przemocy ze względu na płeć, skierowanych głównie do chłopców i mężczyzn) WYKŁAD 5: DLACZEGO LUDZIE RÓŻNIE FUNKCJONUJĄ W ROLACH RODZAJOWYCH? SOCJALIZACJA DO RÓL RODZAJOWYCH (CD.) A INDYWIDUALNY ROZWÓJ ROLI Plan wykładu: 1.Oddziaływanie rodziny, grupy rówieśniczej i religii na kształtowanie się ról rodzajowych 2.Rola rodzajowa jako rola społeczna i jej konceptualizacja 3.Czynniki wpływające na kształtowanie się indywidualnej koncepcji roli rodzajowej 4.Uwarunkowania pełnienia roli kobiety/mężczyzny

4 SOCJALIZACJA DO RÓL RODZAJOWYCH W RODZINIE modelowanie (naśladownictwo i identyfikacja z osobami znaczącymi) sposób ubierania dzieci bezpośrednie przekazy od rodziców odnośnie tego, co jest właściwe dla każdej płci nagradzanie i karanie określonych zachowań synów i córek wyrażanie oczekiwań odnośnie przyszłości dzieci odmienne zachowania wobec dzieci różnej płci, zgodnie z uwewnętrznionymi stereotypami odmienny sposób komunikowania się z dziećmi różnej płci zabawki i zabawy przydzielane obowiązki, zadania różnicowanie wymagań i zakresów swobody Co dzieci obserwują? SOCJALIZACJA DO RÓL RODZAJOWYCH W GRUPACH RÓWIEŚNICZYCH separacja płci nastawienie na różnice polaryzacja zabaw, zainteresowań, sposobu funkcjonowania w grupie nacisk na dostosowywanie się do innych (konformizm grupowy) w okresie dorastania tendencja do wzmacniania stereotypowych zachowań w celu zwiększenia własnej atrakcyjności seksualnej

5 RELIGIA A SPOŁECZNY SYSTEM RÓL RODZAJOWYCH Monoteistyczne religie: Androcentryzm Esencjalizm biologiczny Polaryzacja rodzaju w życiu świeckim w Kościele EFEKTY SOCJALIZACJI RODZAJOWEJ: Co według dzieci/młodzieży powinni robić: (z badań B.Pietryczuk) KOBIETA 3 l. Gotować, zajmować się dzieckiem, robić zakupy, czytać książki 6 l. Gotować, sprzątać w domu, prasować, malować paznokcie; chodzić do fryzjera; 11 l. Zajmować się domem, sprzątać, gotować, wychowywać dzieci, zakupy 15 l. Dbać o atmosferę domową, podtrzymywać tradycje, wychowywać dzieci 18 l. Dbać o dom, rodzinę, dzieci, miłą, ciepłą atmosferę w domu MĘŻCZYZNA Chodzić do pracy, jeździć samochodem Pracować, naprawiać samochód, budować, organizować rodzinie wakacje Pracować, decydować o wydatkach, kupować rzeczy do domu, Zapewnić rodzinie warunki do życia Zarabiać pieniądze, dbać o rodzinę, zapewnić byt rodzinie Źródło: B.Pietryczuk, Poglądy dzieci i młodzieży na temat ról płciowych/rodzajowych oraz pojęcia kobiecości i męskości. Przegląd Badań Edukacyjnych, 2011/2 KONCEPTUALIZACJE ROLI SPOŁECZNEJ ROLA SPOŁECZNA - społecznie opracowany scenariusz zachowań jednostki, w którym wyraża się suma oczekiwań kierowanych pod adresem osoby zajmującej określone miejsce w strukturze społecznej. Rola społeczna zawiera trzy wymiary: - rola przepisana (przypisana) - określa normatywny wymiar roli, czyli strukturalnie przypisane nakazy (normy, oczekiwania, tabu, zakresy odpowiedzialności) połączone z określoną pozycją społeczną, utrwalone w świadomości społecznej; - rola subiektywna (uwewnętrzniona, zinternalizowana) - osobista koncepcja dotycząca zachowania się w sytuacji zajmowania określonej pozycji społecznej, powstała w wy-

6 niku postrzegania i interpretacji oczekiwań społecznych; zawiera w sobie gotowość do podejmowania takich zachowań; określa indywidualny, osobisty wymiar roli; - rola spełniana (pełniona) - zespół rzeczywistych zachowań jednostki w sytuacji zajmowania określonej pozycji społecznej /Turner, 1985, s /. SPOŁECZEŃSTWO SPOŁECZNE NAKAZY ROLI ROLA PRZEPISANA UŁATWIENIA ROLI DYLEMATY ROLI JEDNOSTKA/WYKONAWCA ROLI ROLA SUBIEKTYWNA/ INDYWIDUALNA KONCEPCJA ROLI uwarunkowania podmiotowe uwarunkowania środowiskowe czynniki sytuacyjne ROLA PEŁNIONA uwarunkowania interpersonalne Ułatwienia roli: zasób kulturowych i technicznych środków, dzięki którym nakazy roli stają się zrozumiałe, możliwe do zaakceptowania i włączane w osobowościową koncepcję (definicji) roli UŁATWIENIA ROLI RODZAJOWEJ Do przyjęcia tradycyjnie formułowanych społecznych nakazów roli: Płeć biologiczna Socjalizacja do ról rodzajowych (typizacja) Do tworzenia własnej koncepcji roli/adaptacji do przemian systemu ról: Dyskurs publiczny na temat systemu ról rodzajowych (i jego przemian) Świadomość społeczno-kulturowych uwarunkowań systemu ról (edukacja) System prawny w państwach demokratycznych W A R U N K? I Ż Y C I A

7 DYLEMATY ROLI SPOŁECZNEJ: strukturalne lub sytuacyjne uwarunkowania wpływające na pełnienie roli, zawierające w sobie potencjalne problemy lub konflikty, które są wpisane w rolę. NIEJASNOŚĆ ROLI BRAK PRECYZYJNIE OKREŚLONYCH OCZEKIWAŃ ZWIĄZANYCH Z PEŁNIE- NIEM ROLI LUB BRAK JASNYCH KRYTERIÓW OCENY WYWIĄZYWANIA SIĘ Z ROLI WEWNĘTRZNA NIESPÓJNOŚĆ ROLI SPRZECZNOŚĆ OCZEKIWAŃ WYSUWANYCH WOBEC WYKONAWCY ROLI NIEZGODNOŚĆ ROLI Z INNYMI ROLAMI TRUDNOŚCI ZWIĄZANE Z RÓWNOCZESNYM PEŁNIENIEM DANEJ ROLI I IN- NYCH RÓL SPOŁECZNYCH PSYCHOLOGICZNA TRUDNOŚĆ ROLI KOSZTY PSYCHOLOGICZNE PONOSZONE PRZEZ JEDNOSTKĘ, ZWIĄZANE Z PEŁNIENIEM DANEJ ROLI NIEJASNOŚĆ ROLI RODZAJOWEJ brak formalnego określenia oczekiwań dot. roli kobiety/mężczyzny brak określenia cech i zachowań podstawowych (koniecznych dla pełnienia roli) i peryferyjnych różnorodność i ewolucyjność wzorców pełnienia ról we współczesnych społeczeństwach zachodnich (uwarunkowania społeczno-kulturowe w skali makroi mikrospołecznej: wykształcenie, miejsce zamieszkania, wiek, przekazy rodzinne itp.) brak jasnych kryteriów oceny funkcjonowania w roli WEWNĘTRZNA NIESPÓJNOŚĆ ROLI RODZAJOWEJ nieadekwatność stereotypowych cech do rzeczywistych wymagań roli niekonsekwencja w przypisywaniu danej płci określonych cech/atrybutów względność dychotomii cech kojarzonych z kobiecością i męskością pozorna komplementarność ról w rodzinie NIEZGODNOŚĆ ROLI RODZAJOWEJ Z INNYMI ROLAMI Kobieca rola: - matki, żony, gospodyni domowej z rolami zawodowymi, obywatelskimi itp. - kochanki/obiektu seksualnego z rolą matki/gospodyni domowej Męska rola: - osoby pracującej zawodowo i realizującej się poza domem z rolami rodzinnymi (męża, ojca) - osoby identyfikującej się ze stereotypowym pojmowaniem męskości z niektórymi rolami zawodowymi (nauczyciel, terapeuta, pielęgniarz, artysta itp.), stanowiskami (praca na stanowiskach pozbawionych władzy), rolą obywatela PSYCHOLOGICZNA TRUDNOŚĆ ROLI rodzajowej ograniczenia w rozwoju i samorealizacji kobiet i mężczyzn wewnętrzne konflikty w przypadku nieprzystawania osobowości do stereotypów płciowych problemy z poczuciem własnej wartości

8 INDYWIDUALNA KONCEPCJA ROLI PŁCIOWEJ/RODZAJOWEJ - obraz siebie jako kobiety lub mężczyzny, określony zgodnie z własnymi potrzebami, wartościami, predyspozycjami, sytuacją życiową, jaki jednostka tworzy, nadając własne znaczenie temu, czym jest kobiecość i męskość i jakie oczekiwania należy wysuwać pod adresem przedstawicieli obu płci. Z koncepcji roli wynikają praktyczne wskazówki co do zachowania się (jako kobiety/mężczyzny) w określonych sytuacjach i kontekstach społecznych. Z drugiej strony, tworząc indywidualną koncepcję roli, jednostka zwykle uwzględnia pewien margines swobody, jaki społeczeństwo daje ludziom, formułując swoje oczekiwania wobec wykonawców roli, a nawet może przeciwstawić się powszechnie akceptowanym stereotypom. Pełniąc rolę rodzajową zgodnie z indywidualną koncepcją, jednostka integruje wszystkie trzy wymiary roli: normatywny, subiektywny i behawioralny, tworząc niepowtarzalny, specyficzny dla konkretnej osoby wzorzec funkcjonowania jako mężczyzny lub kobiety. UWARUNKOWANIA PODMIOTOWE WPŁYWAJĄCE NA TWORZENIE INDYWIDU- ALNEJ KONCEPCJI ROLI (ORAZ NA ROLĘ PEŁNIONĄ) potrzeby, temperament, wartości, postawy (m.in. konserwatyzm/postępowość), zdolności, zainteresowania, poziom religijności itp. płeć psychologiczna (tożsamość rodzajowa) skrypty psychologiczne/uwewnętrznione przekazy rodzinne dot. kobiecych i męskich ról/własnego przeznaczenia wiedza (lub jej brak) na temat systemu ról rodzajowych i przekonania dotyczące podłoża różnic płciowych (natura vs kultura) pozycja społeczna stadium rozwoju roli rodzajowej UWARUNKOWANIA ŚRODOWISKOWE: wartości i normy społeczne w mikrosystemie możliwości/ograniczenia w realizacji różnorodnych wzorców uwarunkowane społecznie i politycznie CZYNNIKI SYTUACYJNE aktualna sytuacja życiowa (etap rozwojowy, obowiązki wynikające z realizacji różnych ról, sytuacja materialna i możliwości jej zmiany, stan zdrowia, itp.) UWARUNKOWANIA INTERPERSONALNE wpływ osób bliskich (model relacji, zaangażowanie emocjonalne w związek; wsparcie społeczne lub brak wsparcia itp.)

9

Zasada równości szans w projektach PO KL

Zasada równości szans w projektach PO KL Zasada równości szans w projektach PO KL Warszawa, 11 kwietnia 2011 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Słownik GENDER Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

PŁEĆ I RODZAJ A EDUKACJA PODSTAWOWE POJĘCIA

PŁEĆ I RODZAJ A EDUKACJA PODSTAWOWE POJĘCIA dr Dorota Pankowska PŁEĆ I RODZAJ A EDUKACJA PODSTAWOWE POJĘCIA PŁEĆ/SEX - płeć w sensie biologicznym, czyli "zespół cech odróŝniających w obrębie gatunku organizmy Ŝeńskie (osobniki Ŝeńskie, płeć Ŝeńska)

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY Tematy szkolenia PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI Wykład 2 godz. - Podejście do rozwoju psychicznego w kontekście

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja w lubuskich środowiskach lokalnych

Dyskryminacja w lubuskich środowiskach lokalnych Dyskryminacja w lubuskich środowiskach lokalnych Sondaż diagnostyczny został przeprowadzony przez uczestników projektu Dyskryminacja? Działam przeciw! w ich środowiskach lokalnych. W badaniu ankietowym

Bardziej szczegółowo

Wędrując ku dorosłości I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Szubinie

Wędrując ku dorosłości I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Szubinie Wędrując ku dorosłości I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Szubinie Program nauczania wg: Teresa Król Maria Ryś Wydawnictwo Rubikon 30-376 Kraków, ul. Zakrzowiecka 39 D tel./fax: 12

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA TEORETYCZNE Na skrzydłach przyjaźni czyli o relacjach.

ZAŁOŻENIA TEORETYCZNE Na skrzydłach przyjaźni czyli o relacjach. ZAŁOŻENIA TEORETYCZNE Na skrzydłach przyjaźni czyli o relacjach. Powiedz mi, a zapomnę. Pokaż mi, a zapamiętam. Pozwól mi zrobić, a zrozumiem. Konfucjusz DIAGNOZA PROBLEMU Co powoduje, że grupa rówieśnicza

Bardziej szczegółowo

Modele związków bilans zalet i wad. Model tradycyjny. Partnerka/żona: w przypadku większości kobiet, członków i członkiń rodziny),

Modele związków bilans zalet i wad. Model tradycyjny. Partnerka/żona: w przypadku większości kobiet, członków i członkiń rodziny), Modele związków bilans zalet i wad Model tradycyjny jasny podział obowiązków w rodzinie, brak niezależności finansowej, satysfakcja z pełnego oddania się obowiązki domowe wykraczają poza procesowi wychowywania

Bardziej szczegółowo

1. Pojęcie kultury organizacji:

1. Pojęcie kultury organizacji: WYKŁAD 11 KULTURA I ETYKA W ORGANIZACJI 1 1. Pojęcie kultury organizacji: Kultura organizacji zbiór podzielanych przez członków organizacji wartości, przekonań i symboli częściowo świadomie, a częściowo

Bardziej szczegółowo

Transmisja międzypokoleniowa postaw wobec prokreacji. prof. nadzw. dr hab. Dorota Kornas-Biela Katedra Psychopedagogiki, KUL

Transmisja międzypokoleniowa postaw wobec prokreacji. prof. nadzw. dr hab. Dorota Kornas-Biela Katedra Psychopedagogiki, KUL 1 Transmisja międzypokoleniowa postaw wobec prokreacji prof. nadzw. dr hab. Dorota Kornas-Biela Katedra Psychopedagogiki, KUL 2 Jak rozumieć temat prezentacji? Transmisja międzypokoleniowa = przekaz międzygeneracyjny,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO DLA ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W STRZELINIE

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO DLA ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W STRZELINIE PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO DLA ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W STRZELINIE Podstawa prawna: 1.Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. ( Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z póżn. zm.).

Bardziej szczegółowo

Organizacja życia rodzinnego podział obowiązków

Organizacja życia rodzinnego podział obowiązków Katarzyna Kocot-Górecka Organizacja życia rodzinnego podział obowiązków Od opuszczenia domu rodzinnego do przejścia na emeryturę. Życie Polaków w świetle danych z badania ankietowego Generacje i Rodziny

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną Wydział: Psychologia Nazwa kierunku kształcenia: Psychologia Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. nadzw. dr hab. Elżbieta Stojanowska-Borowiec Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie

Bardziej szczegółowo

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych Rodzaje grup społecznych Grupy małe WIELKOŚCI Grupy duże RODZAJE GRUP SPOŁECZNYCH SFORMALIZOWANIA WIĘZI Grupy formalne Grupy nieformalne Grupy pierwotne Grupy wtórne CZŁONKOSTWA Grupy zamknięte Grupy otwarte

Bardziej szczegółowo

Równość płci i aktywność kobiet w społecznościach lokalnych. Marta Rawłuszko

Równość płci i aktywność kobiet w społecznościach lokalnych. Marta Rawłuszko Równość płci i aktywność kobiet w społecznościach lokalnych Marta Rawłuszko Jakie znaczenie ma nasza płeć w karierze zawodowej? dla rozwoju społeczności lokalnych? w projektach społecznych np. rozwoju

Bardziej szczegółowo

PROCES GRUPOWY , Łódź Iwona Kania

PROCES GRUPOWY , Łódź Iwona Kania PROCES GRUPOWY 19.0.2011, Łódź Iwona Kania Człowiek jest istotą nastawioną na bycie z innymi i jego życie w większości wiąże się z grupami. Pierwszą grupą, z jaką się styka, i w której się rozwija, jest

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 30 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 30 zaliczenie z oceną Wydział: Psychologia Nazwa kierunku kształcenia: Psychologia Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Stanisław Mika Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

ZAWODOWA ODNOWA! AKTYWIZACJA OSÓB 50+ nr RPWP /16

ZAWODOWA ODNOWA! AKTYWIZACJA OSÓB 50+ nr RPWP /16 ZAWODOWA ODNOWA! AKTYWIZACJA OSÓB 50+ nr RPWP.08.02-00-02-0028/16 termin realizacji 01.03.2017 r. 31.01.2018 r. Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego 2014-2020. Oś priorytetowa 8: Rynek

Bardziej szczegółowo

Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne

Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne 1. Struktura społeczna współczesnego polskiego społeczeństwa - główne kierunki zmian. 2. Religijność Polaków dynamika i uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Myśl jak mędrcy, ale mów jak zwykli ludzie. Arystoteles

Myśl jak mędrcy, ale mów jak zwykli ludzie. Arystoteles P LAN WSPÓŁPRACY Z RODZICAMI NA ROK SZKOLNY 2011/2012 Myśl jak mędrcy, ale mów jak zwykli ludzie. Arystoteles CELE PROGRAMU 1.Pobudzanie zainteresowania życiem ich dzieci. 2.Zmiana świadomości pedagogicznej.

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

Sytuacja kobiet na polskim rynku pracy współczesność i wyzwania przyszłości

Sytuacja kobiet na polskim rynku pracy współczesność i wyzwania przyszłości Sytuacja kobiet na polskim rynku pracy współczesność i wyzwania przyszłości dr Anna Jawor-Joniewicz Jasionka, 20 września 2012 r. Podstawowe pojęcia Płeć Biologiczna (ang. sex) Kulturowa (ang. gender)

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach PO KL

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach PO KL Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach PO KL Małgorzata Jonczy-Adamska Rzeszów, 23 października 2009 Cele seminarium poznanie podstawowych pojęd związanych z problematyką równości szans kobiet

Bardziej szczegółowo

Copyright 2016 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.

Copyright 2016 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Recenzje: prof. zw. dr hab. Stanisław Obirek dr hab. Andrzej Bukowski, IS UJ Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja i korekta: Marek Szczepaniak Projekt okładki: Katarzyna Juras Na okładce wykorzystano

Bardziej szczegółowo

Szkolenie polityka równości szans płci

Szkolenie polityka równości szans płci Szkolenie polityka równości szans płci w ramach projektu pt. Rozwój uzdrowisk szansą rozwoju organizacji pozarządowych w powiatach jeleniogórskim, kłodzkim i wałbrzyskim Równość szans kobiet i mężczyzn

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od autora... 9

Spis treści. Od autora... 9 Spis treści Od autora...................................................... 9 Rozdział I Powstanie i rozwój socjologii............. 13 1. Źródła wiedzy o społeczeństwie..................................

Bardziej szczegółowo

Aktywne poszukiwanie pracy. Asertywność

Aktywne poszukiwanie pracy. Asertywność Aktywne poszukiwanie pracy rozeznanie w sytuacji na rynku pracy, poznanie źródeł i metod poszukiwania pracy, nabycie wiedzy o wymogach pracodawców wobec potencjalnych pracowników. poznanie i identyfikacja

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki. Gimnazjum w Ostrowsku

Szkolny Program Profilaktyki. Gimnazjum w Ostrowsku Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum w Ostrowsku Cele szkolnego programu profilaktyki: 1. Integracja klasy. 2. Budowanie wzajemnego zaufania. 3. Dostarczanie wiedzy o dobrym i zdrowym życiu. 4. Zidentyfikowanie

Bardziej szczegółowo

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Ze wstępu do książki Reklama to nieodłączny element naszego życia codziennego - jest obecna wszędzie (na ulicy, w pracy, w szkole, w

Bardziej szczegółowo

Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami

Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami dr Bogusława Lewandowska DSWE TWP 28-29.04.2005, Wrocław Zagadnienie ogólne; cel Tematyka prezentacji: Zagadnienie:

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI w świetle przepisów prawa Zależności Konwencja o prawach dziecka 1. Prawo do wychowania w duchu tolerancji i zrozumienia dla innych, bez dyskryminacji wynikającej z

Bardziej szczegółowo

Program oraz zalecenia organizacyjne seminariów, warsztatów dla kobiet i mężczyzn promujących związki oparte na partnerskich relacjach

Program oraz zalecenia organizacyjne seminariów, warsztatów dla kobiet i mężczyzn promujących związki oparte na partnerskich relacjach Program oraz zalecenia organizacyjne seminariów, warsztatów dla kobiet i mężczyzn promujących związki oparte na partnerskich relacjach PREZENTACJA W RAMACH PROJEKTU PI INNOWACYJNY MODEL GODZENIE PRZEZ

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Ewa Malinowska mgr Emilia Garncarek mgr Krystyna Dzwonkowska-Godula. Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki

Prof. dr hab. Ewa Malinowska mgr Emilia Garncarek mgr Krystyna Dzwonkowska-Godula. Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki Prof. dr hab. Ewa Malinowska mgr Emilia Garncarek mgr Krystyna Dzwonkowska-Godula Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki Kapitał ludzki kobiet i mężczyzn wybrane aspekty: Zdrowie Wygląd Kapitał społeczny

Bardziej szczegółowo

Formy dydaktyczne: praca z cała klasa, praca indywidualna i w grupach

Formy dydaktyczne: praca z cała klasa, praca indywidualna i w grupach Marta Klasura Studia podyplomowe: doradztwo zawodowe Konspekt lekcji wychowawczej Temat: Problem stereotypów. Grupa docelowa: uczniowie szkoły ponadgimnazjalnej Czas trwania: 45 min. Cele lekcji: Uświadomienie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY GIMNAZJUM

PROGRAM WYCHOWAWCZY GIMNAZJUM PROGRAM WYCHOWAWCZY GIMNAZJUM PRZY SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO - WYCHOWAWCZYM W LESZNIE Podstawy prawne systemu wychowania Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Konwencja Praw Dziecka Deklaracja Praw Osób

Bardziej szczegółowo

Praktyczne zastosowanie zasady równości płci w projektach społecznych i edukacyjnych

Praktyczne zastosowanie zasady równości płci w projektach społecznych i edukacyjnych Praktyczne zastosowanie zasady równości płci w projektach społecznych i edukacyjnych Joanna Boduch-Paw Regionalny Ośrodek EFS w Ostrowcu Świętokrzyskim Kielce, 26.05.2010 Równość płci Stan, w którym kobietom

Bardziej szczegółowo

CHŁOPCY I MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY WOBEC KOBIET. Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej

CHŁOPCY I MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY WOBEC KOBIET. Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej CHŁOPCY I MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY WOBEC KOBIET Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej CO OZNACZA BYĆ MĘŻCZYZNĄ? Źródło: http://home.swiftdsl.com.au/~bunyip/boystalk/welcome.html SPOŁECZNE

Bardziej szczegółowo

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Żory, 16 stycznia 2014 Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ewa Szymala Opracowano na podstawie Poradnika Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW

SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW Prezentacja przedstawiona podczas VIII Kongresu Zarządzania Oświatą, OSKKO, Warszawa 25-27.09.2013 www.oskko.edu.pl/kongres/ SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW DR ROMAN

Bardziej szczegółowo

WSPIERANIE RÓWNOŚCI PRZEZ KOMUNIKACJĘ

WSPIERANIE RÓWNOŚCI PRZEZ KOMUNIKACJĘ WSPIERANIE RÓWNOŚCI PRZEZ KOMUNIKACJĘ Jasne i publiczne komunikowanie równości na zewnątrz, jako ważnej wartości organizacji, nie tylko buduje jej wizerunek, ale także wzmacnia zwrotnie poparcie i zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

I. Ogólne informacje o projekcie.

I. Ogólne informacje o projekcie. Szkoła Podstawowa Nr 113 we Wrocławiu uczestniczy w realizacji projektu: Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I III wrocławskich szkół podstawowych. I. Ogólne informacje o projekcie.

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu

Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu 1 Spis treści: 1. Podstawy prawne 2. Cele wychowania 3. Szczegółowe zadania programu wychowawczego 4. Powinności wychowawcy

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej Nr 24 we Wrocławiu

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej Nr 24 we Wrocławiu SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej Nr 24 we Wrocławiu Postawa prawna Szkolnego Programu Wychowawczego: 1. Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991r. (z późniejszymi zmianami) 2. Program

Bardziej szczegółowo

Konwencja Stambulska KONWENCJA RADY EUROPY O ZAPOBIEGANIU I ZWALCZANIU PRZEMOCY WOBEC KOBIET I PRZEMOCY DOMOWEJ BEZPIECZNI OD STRACHU BEZPIECZNI OD

Konwencja Stambulska KONWENCJA RADY EUROPY O ZAPOBIEGANIU I ZWALCZANIU PRZEMOCY WOBEC KOBIET I PRZEMOCY DOMOWEJ BEZPIECZNI OD STRACHU BEZPIECZNI OD KONWENCJA RADY EUROPY O ZAPOBIEGANIU I ZWALCZANIU PRZEMOCY WOBEC KOBIET I PRZEMOCY DOMOWEJ Konwencja Stambulska BEZPIECZNI OD STRACHU BEZPIECZNI OD PRZEMOCY JAKI JEST CEL KONWENCJI? Konwencja Rady Europy

Bardziej szczegółowo

CZY NALEŻY BAĆ SIĘ GENDER? PŁEĆ SPOŁECZNO-KULTUROWA W UJĘCIU INTERDYSCYPLINARNYM

CZY NALEŻY BAĆ SIĘ GENDER? PŁEĆ SPOŁECZNO-KULTUROWA W UJĘCIU INTERDYSCYPLINARNYM Dr hab.dorota Pankowska, prof. nadzw. WYKŁAD OGÓLNOUNIWERSYTECKI: CZY NALEŻY BAĆ SIĘ GENDER? PŁEĆ SPOŁECZNO-KULTUROWA W UJĘCIU INTERDYSCYPLINARNYM RAMOWY PROGRAM PLANOWANE EFEKTY KSZTAŁCENIA: W wyniku

Bardziej szczegółowo

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG:

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG: Niedostosowanie społeczne nieletnich. Działania, zmiana, efektywność. Justyna Siemionow Publikacja powstała na podstawie praktycznych doświadczeń autorki, która pracuje z młodzieżą niedostosowaną społecznie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRYWATNEGO GIMNAZJUM NR 2 Szkoły Marzeń w Piasecznie

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRYWATNEGO GIMNAZJUM NR 2 Szkoły Marzeń w Piasecznie PROGRAM WYCHOWAWCZY PRYWATNEGO GIMNAZJUM NR 2 Szkoły Marzeń w Piasecznie Program wychowawczy stanowi zbiór zamierzeń pedagogicznych, których realizacja ma przyczynić się do kształtowania pozytywnych zachowań

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku 1 Wprowadzenie do nauczania w szkole zajęć Wychowanie do życia w rodzinie stawia przed nauczycielem ważne cele edukacyjne:

Bardziej szczegółowo

SKANDYNAWSKI STYL ZARZĄDZANIA. (Kultura narodowa i organizacyjna- model Geert Hofstede)

SKANDYNAWSKI STYL ZARZĄDZANIA. (Kultura narodowa i organizacyjna- model Geert Hofstede) SKANDYNAWSKI STYL ZARZĄDZANIA (Kultura narodowa i organizacyjna- model Geert Hofstede) Porównanie różnić kulturowych pomiędzy krajami nordyckimi, USA,Polską i Włochami Dystans Władzy Indywidualizm Męskość

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY DLA ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO NA ROK SZKOLNY 2013/ Dzierążnia, roku

PROGRAM WYCHOWAWCZY DLA ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO NA ROK SZKOLNY 2013/ Dzierążnia, roku PROGRAM WYCHOWAWCZY DLA ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO NA ROK SZKOLNY 2013/ 2014 Opracowanie Anna Bajur Dzierążnia, 19.08.2013 roku CEL PROGRAMU,,Wychowanie dziecka w atmosferze wzajemnego szacunku, akceptacji

Bardziej szczegółowo

Program Bezpieczna i przyjazna szkoła na lata 2014-2016

Program Bezpieczna i przyjazna szkoła na lata 2014-2016 Program Bezpieczna i przyjazna szkoła na lata 2014-2016 Rada Ministrów uchwałą nr 130/2014 z dnia 8 lipca 2014 r. przyjęła rządowy program na lata 2014 2016 Bezpieczna i przyjazna szkoła. Cel główny: Zwiększenie

Bardziej szczegółowo

1. Wstęp...2 2. Prawna podstawa programu.3 3. Nowa podstawa programowa a program profilaktyki..4

1. Wstęp...2 2. Prawna podstawa programu.3 3. Nowa podstawa programowa a program profilaktyki..4 SPIS TREŚCI: 1. Wstęp...2 2. Prawna podstawa programu.3 3. Nowa podstawa programowa a program profilaktyki..4 4. Cele szkolnego programu profilaktycznego..5 5. Zadania szkolnego programu profilaktycznego.6

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY ZAJĘĆ WYKŁADY I ĆWICZENIA PRZEDMIOT: PRZYWÓDZTWO W ZARZĄDZANIU

PROGRAMY ZAJĘĆ WYKŁADY I ĆWICZENIA PRZEDMIOT: PRZYWÓDZTWO W ZARZĄDZANIU PROGRAMY ZAJĘĆ WYKŁADY I ĆWICZENIA PRZEDMIOT: PRZYWÓDZTWO W ZARZĄDZANIU Rok studiów III Semestr Liczba godzin Forma łącznie wykład ćwiczenia seminari a zaj.fakultat. zaliczenia zimowy 20 z letni Opis przedmiotu

Bardziej szczegółowo

RZECZYWISTOŚĆ SPOŁECZNA: DZIAŁANIA SPOŁECZNE, GRUPA SPOŁECZNA, ZACHOWANIA ZBIOROWE, Jagoda Mrzygłocka-Chojnacka

RZECZYWISTOŚĆ SPOŁECZNA: DZIAŁANIA SPOŁECZNE, GRUPA SPOŁECZNA, ZACHOWANIA ZBIOROWE, Jagoda Mrzygłocka-Chojnacka RZECZYWISTOŚĆ SPOŁECZNA: DZIAŁANIA SPOŁECZNE, GRUPA SPOŁECZNA, ZACHOWANIA ZBIOROWE, Jagoda Mrzygłocka-Chojnacka DZIAŁANIA SPOŁECZNE Aktor społeczny jako podmiot działający (jednostka, grupa, zbiorowość)

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej im. Jana Kochanowskiego w Osieku 1 Zadania Sposób realizacji Profilaktyka 1. Diagnoza występowania w szkole, zagrożeń przypadków przemocy, agresji pedagog szkolny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski Program wychowawczy SPIS TREŚCI: 1. Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

Kultura organizacji pozarządowych. Demokracja w życiu NGO.

Kultura organizacji pozarządowych. Demokracja w życiu NGO. Kultura organizacji pozarządowych. Demokracja w życiu NGO. Współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Rostkowo 2014. Kultura

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ DAJE RADOŚĆ PRACA Z MAŁYM DZIECKIEM Z AUTYZMEM NAD KOMUNIKACJĄ, ZABAWĄ I SAMODZIELNOŚCIĄ

ROZWÓJ DAJE RADOŚĆ PRACA Z MAŁYM DZIECKIEM Z AUTYZMEM NAD KOMUNIKACJĄ, ZABAWĄ I SAMODZIELNOŚCIĄ ROZWÓJ DAJE RADOŚĆ PRACA Z MAŁYM DZIECKIEM Z AUTYZMEM NAD KOMUNIKACJĄ, ZABAWĄ I SAMODZIELNOŚCIĄ Dzień 1: 10h dydaktycznych Stosowana Analiza Zachowania, czyli jak uczyć I. Czym jest Stosowana Analiza Zachowania

Bardziej szczegółowo

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem OPZ załącznik nr 1 Przygotowanie i przeprowadzenie wykładów oraz ćwiczeń audytoryjnych w ramach Kursu kwalifikacyjnego z zakresu zajęć edukacyjnych Wychowanie do życia w rodzinie - 4 zadania. Tematyka

Bardziej szczegółowo

Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie

Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie MIEJSKI OŚRODEK POMOCY RODZINIE W GRUDZIĄDZU Dział Wspierania Rodziny i Interwencji Kryzysowej Zespół ds. interwencji kryzysowej i poradnictwa specjalistycznego Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 6 IM. WANDY CHOTOMSKIEJ W MYŚLENICACH

REGULAMIN PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 6 IM. WANDY CHOTOMSKIEJ W MYŚLENICACH REGULAMIN PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 6 IM. WANDY CHOTOMSKIEJ W MYŚLENICACH Przedszkole Samorządowe nr 6 im. Wandy Chotomskiej w Myślenicach jest jednostką organizacyjną Gminy i funkcjonuje jako placówka

Bardziej szczegółowo

Różnice kulturowe: orientacje i wymiary

Różnice kulturowe: orientacje i wymiary Różnice kulturowe: orientacje i wymiary Wartości kulturowe 1. Poglądy podzielane przez daną grupę, określające, co jest dobre, a co złe, co właściwe, a co niewłaściwe, co wskazane, co niewskazane. 2. Tendencja

Bardziej szczegółowo

ABC gender dla nauczycieli realizujących zajęcia w ramach projektów unijnych (i nie tylko) Opracowanie Ewa Kondrat

ABC gender dla nauczycieli realizujących zajęcia w ramach projektów unijnych (i nie tylko) Opracowanie Ewa Kondrat ABC gender dla nauczycieli realizujących zajęcia w ramach projektów unijnych (i nie tylko) Opracowanie Ewa Kondrat Cele szkolenia Uczestnik: poda przykłady dyskryminacji płciowej w Polsce posłuży się terminami

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM IM. ORŁA BIAŁEGO W CHOTOMOWIE NA LATA 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM IM. ORŁA BIAŁEGO W CHOTOMOWIE NA LATA 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM IM. ORŁA BIAŁEGO W CHOTOMOWIE NA LATA 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018 1 Cele Programu: 1. Diagnoza problemów i potrzeb środowiska szkolnego, ocena aktualnej sytuacji.

Bardziej szczegółowo

ŚCIEŻKI SPECJALIZACYJNE 5 LETNIE MAGISTERSKIE STUDIA NIESTACJONARNE ZAOCZNE 2006/2007

ŚCIEŻKI SPECJALIZACYJNE 5 LETNIE MAGISTERSKIE STUDIA NIESTACJONARNE ZAOCZNE 2006/2007 ŚCIEŻKI SPECJALIZACYJNE 5 LETNIE MAGISTERSKIE STUDIA NIESTACJONARNE ZAOCZNE 0/07 0/07 1 I. Edukacja dla demokracji Kierownik ścieżki: prof. dr hab. Krzysztof Kiciński Podstawowe informacje: Na profil ścieżki

Bardziej szczegółowo

Procedura przeprowadzania egzaminu magisterskiego w Instytucie Psychologii (obowiązująca od roku akad. 2010/11):

Procedura przeprowadzania egzaminu magisterskiego w Instytucie Psychologii (obowiązująca od roku akad. 2010/11): Procedura przeprowadzania egzaminu magisterskiego w Instytucie Psychologii (obowiązująca od roku akad. 2010/11): 1.W trakcie egzaminu magisterskiego student otrzymuje trzy pytania główne: a. Recenzent

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANA PROBLEMATYKA SEMINARIUM DYPLOMOWEGO (LICENCJACKIEGO) NA KIERUNKU NAUKI O RODZINIE W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016

PROPONOWANA PROBLEMATYKA SEMINARIUM DYPLOMOWEGO (LICENCJACKIEGO) NA KIERUNKU NAUKI O RODZINIE W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 PROPONOWANA PROBLEMATYKA SEMINARIUM DYPLOMOWEGO (LICENCJACKIEGO) NA KIERUNKU NAUKI O RODZINIE W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 Imię i nazwisko: dr hab. prof. nadzw. Grzegorz Grzybek Zakład/Katedra: Zakład

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I. mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I. mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku Raport NIK Przeciwdziałanie zjawiskom patologii wśród dzieci i młodzieży szkolnej

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO WYKŁADU OGÓLNOUNIWERSYTECKIEGO: Czy należy bać się gender? Płeć społeczno-kulturowa w ujęciu interdyscyplinarnym

MATERIAŁY DO WYKŁADU OGÓLNOUNIWERSYTECKIEGO: Czy należy bać się gender? Płeć społeczno-kulturowa w ujęciu interdyscyplinarnym Dr hab.dorota Pankowska, prof. nadzw. MATERIAŁY DO WYKŁADU OGÓLNOUNIWERSYTECKIEGO: Czy należy bać się gender? Płeć społeczno-kulturowa w ujęciu interdyscyplinarnym Wykład 6: Jakie są konsekwencje stereotypizacji

Bardziej szczegółowo

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota)

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota) Ośrodek Rozwoju Edukacji Niepubliczny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Koninie wpisany w rejestr ewidencji Marszałka Województwa Wielkopolskiego Nr DE.III.1.5471.54/3/2014 działający przy Stowarzyszeniu

Bardziej szczegółowo

ŚWIETLICA ŚRODOWISKOWO-TERAPEUTYCZNA CEGIEŁKA W SZKLARSKIEJ PORĘBIE

ŚWIETLICA ŚRODOWISKOWO-TERAPEUTYCZNA CEGIEŁKA W SZKLARSKIEJ PORĘBIE ŚWIETLICA ŚRODOWISKOWO-TERAPEUTYCZNA CEGIEŁKA W SZKLARSKIEJ PORĘBIE PODSTAWY PRAWNE DZIAŁANIA 1. Świetlica środowiskowa Plus działa na podstawie regulaminu oraz w oparciu o następujące akty prawne: - ustawa

Bardziej szczegółowo

Projektodawca: WYG Consulting Sp. z o. o.

Projektodawca: WYG Consulting Sp. z o. o. 91 NOWYCH FIRM projekt dotacyjny dla mieszkańców powiatów południowozachodniej części województwa dolnośląskiego pozostających bez pracy, w szczególnej sytuacji na rynku pracy Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

G. Morgan, Obrazy organizacji, Warszawa 1997

G. Morgan, Obrazy organizacji, Warszawa 1997 3. Metafory organizacyjne Morgana G. Morgan, Obrazy organizacji, Warszawa 1997 przedstawia specyficzny sposób postrzegania, myślenia i mówienia o organizacji; ujmuje istotę utrwalonego typu doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Kobiety w polityce uwarunkowania partycypacji politycznej

Kobiety w polityce uwarunkowania partycypacji politycznej Kobiety w polityce uwarunkowania partycypacji politycznej Dr Magdalena Żemojtel-Piotrowska, Instytut Psychologii, Uniwersytet Gdański Kobiety w strukturze władz lokalnych, Gdańsk 20.10.2010 Partycypacja

Bardziej szczegółowo

pogadanki dramy na godzinie wychowaw. filmy rozmowy wychowawcze sytuacje z życia szkolnego rozmowy wychowawcze kontrakty grupowe

pogadanki dramy na godzinie wychowaw. filmy rozmowy wychowawcze sytuacje z życia szkolnego rozmowy wychowawcze kontrakty grupowe C E L G Ł Ó W N Y : P R Z E C I W D Z I A Ł A N I E P R Z E M O C Y I A G R E S J I CELE SZCZEGÓŁOWE ZADANIA DO ZREALIZOWANIA SPOSÓB REALIZACJI I DZIAŁANIA WSPIERAJĄCE POZIOM ORGAN. ODPOWIEDZIA LNI ZA

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY. Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej

MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY. Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej CO ZNACZY BYĆ MĘŻCZYZNĄ? CZY KRYZYS MĘSKOŚCI JEST FAKTEM? Źródło: http://home.swiftdsl.com.au/~bunyip/boystalk/welcome.html

Bardziej szczegółowo

Terapia społeczna jako fundament rozwoju międzysektorowej pracy socjalnej

Terapia społeczna jako fundament rozwoju międzysektorowej pracy socjalnej Projekt Terapia społeczna jako fundament rozwoju międzysektorowej pracy socjalnej Hubert Kaszyński, Instytut Socjologii UJ w Krakowie Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu w języku polskim SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU Psychologia społeczna 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Social Psychology 3. Jednostka prowadząca przedmiot Wydział Nauk Historycznych

Bardziej szczegółowo

Podstawy pedagogiki leśnej od Edukacji Środowiskowej do Edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju. Bjørn Helge Bjørnstad

Podstawy pedagogiki leśnej od Edukacji Środowiskowej do Edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju. Bjørn Helge Bjørnstad Podstawy pedagogiki leśnej od Edukacji Środowiskowej do Edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju Bjørn Helge Bjørnstad Edukacja dla zrównoważonego rozwoju Zbliżenie na ludzkie zachowania i interakcje z

Bardziej szczegółowo

Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej. Warszawa-Poznań, marzec 2011 r.

Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej. Warszawa-Poznań, marzec 2011 r. Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej Warszawa-Poznań, marzec 2011 r. Porządek prezentacji I. Co wiemy w badań? I. Co wiemy z doświadczeń? I. Co robić? II. Co proponuje UE? 2 Kompetencje

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 ROK SZKOLNY 2016/2017

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 ROK SZKOLNY 2016/2017 PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 ROK SZKOLNY 2016/2017 Szkoła Podstawowa Nr 1 realizuje cele zawarte w Podstawie Programowej Kształcenia Ogólnego oraz w Statucie Szkoły Podstawowej Nr 1 ze szczególną

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Studia Podyplomowe Zarządzanie Bezpieczeństwem i Higieną Pracy

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Studia Podyplomowe Zarządzanie Bezpieczeństwem i Higieną Pracy Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Studia Podyplomowe Zarządzanie Bezpieczeństwem i Higieną Pracy VI. Kształtowanie kultury bezpieczeństwa i higieny pracy w systemach zarządzania Materiały szkoleniowe

Bardziej szczegółowo

Rola liderów w dopasowaniu pracowników do organizacji, pracy i zespołu. dr Agnieszka Wojtczuk-Turek Instytut Kapitału Ludzkiego, SGH

Rola liderów w dopasowaniu pracowników do organizacji, pracy i zespołu. dr Agnieszka Wojtczuk-Turek Instytut Kapitału Ludzkiego, SGH Rola liderów w dopasowaniu pracowników do organizacji, pracy i zespołu dr Agnieszka Wojtczuk-Turek Instytut Kapitału Ludzkiego, SGH LIDER A DOPASOWANIE Prawdziwy lider to nie jest ktoś wyjątkowy, lecz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ PRZY SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO - WYCHOWAWCZYM W LESZNIE Podstawy prawne systemu wychowania Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Konwencja Praw Dziecka Deklaracja

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA

ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA Warunki uczenia się Słuchacze odczuwają potrzebę uczenia się Zasady nauczania 1. Nauczyciel ujawnia studentom

Bardziej szczegółowo

Mała Szkoła Wielka Sprawa

Mała Szkoła Wielka Sprawa Mała Szkoła Wielka Sprawa www.malaszkola.elementarz.edu.pl; e-mail: malaszkola@elementarz.edu.pl; tel/fax. 32/25 25 199 SCENARIUSZ Realizacja polityki równości płci Temat zajęd: Mama pracuje, tata wychowuje

Bardziej szczegółowo

PROFIL KLUCZOWYCH KOMPETENCJI FACYLITATORA International Association of Facilitators

PROFIL KLUCZOWYCH KOMPETENCJI FACYLITATORA International Association of Facilitators International Association of Facilitators The Core Facilitator Competencies Framework PROFIL KLUCZOWYCH KOMPETENCJI FACYLITATORA International Association of Facilitators A1. Rozwijanie partnerskiego podejścia

Bardziej szczegółowo

1. Wybrane psychologiczne problemy organizacji i zarządzania (12 godz.) 2. Zachowania ludzi w organizacji (8 godz.)

1. Wybrane psychologiczne problemy organizacji i zarządzania (12 godz.) 2. Zachowania ludzi w organizacji (8 godz.) 1. Wybrane psychologiczne problemy organizacji i zarządzania (12 godz.) Kulturowe i społeczne uwarunkowania kierowania ludźmi Style kierowania Menedżer a przywódca Ewolucja koncepcji przywództwa Zachowania

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH NA LATA: 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018 1. WSTĘP Szkolny Program Profilaktyki powstał w oparciu

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej

Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej 1. U progu dorosłości. Co to znaczy być osobą dorosłą. Dorosłość a dojrzałość. Kryteria dojrzałości. Dojrzałość w aspekcie płciowym,

Bardziej szczegółowo

Teoretyczne podstawy wychowania

Teoretyczne podstawy wychowania Teoretyczne podstawy wychowania 1. Wychowanie człowieka na tle różnych epok 2. Przedmiotowy wymiar wychowania 3. Podstawowe kategorie procesu wychowania 4. Proces wychowania i jego istota 5. Determinanty

Bardziej szczegółowo

Regulamin pracy Świetlicy Środowiskowej w Zembrzycach Zembrzyce 584 pawilon LKS Garbarz

Regulamin pracy Świetlicy Środowiskowej w Zembrzycach Zembrzyce 584 pawilon LKS Garbarz Regulamin pracy Świetlicy Środowiskowej w Zembrzycach Zembrzyce 584 pawilon LKS Garbarz Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Świetlica Środowiskowa jest placówką opiekuńczo - wychowawczą typu wsparcia dziennego,

Bardziej szczegółowo

Komunikacja niewerbalna: uwarunkowania kulturowe

Komunikacja niewerbalna: uwarunkowania kulturowe Komunikacja niewerbalna: uwarunkowania kulturowe Kulturowe uniwersalizmy 1. Te same części ciała wykorzystywane są do przesyłania niewerbalnych komunikatów. 2. Niewerbalne kanały wykorzystywane są do przekazywania

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I - III szkół podstawowych w Gminie Igołomia- Wawrzeńczyce

Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I - III szkół podstawowych w Gminie Igołomia- Wawrzeńczyce Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I - III szkół podstawowych w Gminie Igołomia- Wawrzeńczyce Realizator projektu: Urząd Gminy Igołomia- Wawrzeńczyce Okres realizacji projektu:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 3 w Środzie Wlkp. ROK SZKOLNY 2014/15 Program profilaktyki opracowano zgodnie z diagnozą potrzeb rozwojowych uczniów. Program tworzy spójną całość z programem

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁAŃ WYCHOWAWCY KLASY

PLAN DZIAŁAŃ WYCHOWAWCY KLASY Klasa druga PLAN DZIAŁAŃ WYCHOWAWCY KLASY Lp. Zadania do realizacji Sposób realizacji ( podać wybrany konkretny sposób realizacji ) Termin Odpowiedzialny 1. Integrowanie zespołu klasowego Gry i zabawy

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo