(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: , PCT/IT00/ (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: 30.11.2000, PCT/IT00/000497 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:"

Transkrypt

1 RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (21) Numer zgłoszenia: (22) Data zgłoszenia: (86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: , PCT/IT00/ (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego: , WO01/39743 (13) B1 (51) Int.Cl. A23C 9/152 ( ) A23L 1/30 ( ) (54) Żywność wzbogacona karnityną, sposób wytwarzania żywności pobudzającej i zastosowanie karnityny (30) Pierwszeństwo: , IT, RM99A (73) Uprawniony z patentu: SIGMA-TAU INDUSTRIE FARMACEUTICHE RIUNITE S.P.A., Rzym, IT (43) Zgłoszenie ogłoszono: BUP 09/04 (72) Twórca(y) wynalazku: CLAUDIO CAVAZZA, Rzym, IT (45) O udzieleniu patentu ogłoszono: WUP 05/11 (74) Pełnomocnik: rzecz. pat. Ewa Wojasińska PL B1

2 2 PL B1 Opis wynalazku Przedmiotem wynalazku jest żywność wzbogacona karnityną, sposób wytwarzania żywności pobudzającej i zastosowanie karnityny. W kontekście niniejszego wynalazku to, co rozumie się przez "mleko", które z definicji jest integralnym produktem pełnego, nieprzerwanego dojenia zdrowej, dobrze odżywionej, mlecznej samicy, otrzymanym przez ręczne albo mechaniczne dojenie, jest nie tylko pochodzącym z niego mlekiem krowim i mlekiem odtłuszczonym, mlekiem odlaktozowanym, mlekiem w proszku i mlekiem skondensowanym, lecz także mlekiem bawolim, mlekiem kozim i mlekiem owczym. Stąd w kontekście niniejszego wynalazku to, co rozumie się przez "wyroby spożywcze pochodzące z procesu przetwarzania mleka" jest nie tylko masłem, śmietaną, twarogiem, jogurtem, kefirem, serem mlecznym (to jest serem mozzarella z mleka krowiego) i świeżymi dojrzewającymi serami (takimi jak na przykład ser grana padano i parmezan) pochodzącymi z przetwarzania mleka krowiego, lecz także produktami serowymi pochodzącymi z procesów przetwarzania mleka bawolego, koziego i owczego, takimi jak na przykład ser z mleka bawolego albo mozzarella, provola, ser wigilijny albo Pecorino (na przykład Pecorino rzymskie, Pecorino sycylijskie), sardyński ser mleczny, ser owczy z Urbino, ser błękitny, itp. Świeże mleko, to jest mleko od zwierząt, które właśnie wydojono, składa się w zasadzie, z mniejszymi albo większymi zmianami różnych składników od jednego gatunku zwierzęcia do drugiego, z 87-88% wody, 4,5-4,8% cukrów, 3,5-7,5% lipidów, 3,2-6% białek i śladów soli mineralnych i witamin. Lipidy zawarte w mleku składają się w zasadzie z trójglicerydów kwasów tłuszczowych, które stanowią 96-99% lipidów całkowitych (na pozostały ułamek składają się głównie dwuglicerydy, fosfolipidy, sterole i cerebrozydy). Kwasy tłuszczowe klasyfikuje się jako kwasy nasycone i nienasycone na podstawie obecności, albo w inny sposób, wiązań podwójnych w ich łańcuchu. Nasycone kwasy tłuszczowe (których synteza jest katalizowana przez różne układy enzymatyczne, takie jak acetylo-coa-karboksylaza, syntetaza kwasów tłuszczowych i syntetaza cytrynianowa) nie zawierają wiązań podwójnych, natomiast nienasycone kwasy tłuszczowe mają jedno albo więcej wiązań podwójnych pomiędzy karboksylem i metylem końcowym na przeciwnym końcu łańcucha. Chociaż rola odgrywana w przemianie energii jest przypisana głównie nasyconym kwasom tłuszczowym, to nienasycone kwasy tłuszczowe pełnią także ważne funkcje biologiczne jako strukturalne składniki błon, jako prekursory eikozanoidów, takich jak prostaglandyny i leukotrieny, oraz jako środki przenoszące cholesterol. Wychodząc z acetylo-koenzymu A organizm za pomocą układu enzymatycznego syntetazy jest zdolny do syntezy kwasów tłuszczowych zawierających do 16 atomów węgla, przedłużenia ich łańcucha i pozbawiania ich nasyconości na poziomie mikrosomów. To pozbawianie nasyconości nie ma miejsca u człowieka pomiędzy metylem i siódmym atomem węgla posuwając się w kierunku karboksylu, a istotę wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 (n3) i omega 6 (n6) zawdzięcza się dokładnie właśnie tej niezdolności. Dwa ważne wielonienasycone podstawowe kwasy tłuszczowe, takie jak kwas linolowy (c18:2n6) i kwas linolenowy (c18:3n3), muszą być zatem przyjmowane z dietą. W poniższej tabeli przedstawiono skład procentowy kwasów tłuszczowych w lipidach z krowiego mleka. Kwasy tłuszczowe I.M* Nasycone kwasy tłuszczowe Lipidy w mleku krowim Masłowy 4:0 3,3 2,3-5,2 Kapronowy 6:0 2,1 1,4-4,0 Kaprylowy 8:0 1,4 0,9-2,2 Kaprynowy 10:0 3,0 2,2-4,2 Laurynowy 12:0 3,6 2,4-4,6 Mirystynowy 14:0 11,5 8,4-13,6 R**

3 PL B1 3 Palmitynowy 16:0 30,8 24,0-36,9 Stearynowy 18:0 9,5 6,6-13,2 Arachidowy 20:0 Inne 2,4 Jednonienasycone kwasy tłuszczowe Mirystoleinowy 14:1 1,9 1,4-2,2 Palmitoleinowy 16:1 2,8 2,2-3,3 Oleinowy 18:1 22,5 25,9-18,8 Inne 1,3 Wielonienasycone kwasy tłuszczowe Linolowy 18:2 2,3 1,4-3,6 Linolenowy 18:3 1,5 0,6-2,8 * średnia wskaźnikowa ** przedział cd. tabeli Kwas palmitynowy jest najważniejszym kwasem tłuszczowym wytwarzanym przez większość układów biosyntezy, a inne nasycone albo nienasycone długołańcuchowe kwasy tłuszczowe mogą pochodzić od niego. Miejsce wprowadzania nienasycenia do kwasów tłuszczowych w celu utworzenia nienasyconego kwasu tłuszczowego znajduje się w mikrosomach, a wprowadzenie podwójnego wiązania we wstępnie utworzonym kwasie tłuszczowym wymaga interwencji tlenu molekularnego jako akceptora elektronów. Taki układ, który jest nazywany oksygenazą o mieszanej funkcji, katalizuje w obecności O 2 i NADHP wprowadzenie nienasyconości we wstępnie utworzonych kwasach tłuszczowych w postaci acylo-coa. Podlegając różnym procesom przedłużenia łańcucha i wprowadzenia nienasyconości kwas palmitynowy odgrywa centralną rolę przy tworzeniu nienasyconych kwasów tłuszczowych. Tłuszcze zawarte w mleku i jego pochodnych także podlegają metabolizmowi wspólnemu dla wszystkich kwasów tłuszczowych, w którym obecność L-karnityny ma fundamentalne znaczenie dla ich stosowania. Rola L-karnityny i alkanoilo-l-karnityny, a zwłaszcza acetylo-l-karnityny, jest rzeczywiście istotna w procesach beta-utleniania kwasów tłuszczowych, co odbywa się przede wszystkim w mitochondriach z uprzednim przekształceniem do tioestrów koenzymu A katalizowanym przez acylo-coa- -tiokinazę. Transport acylo-coa z centrów aktywacji do centrów utleniania jest prowadzony przez L-karnitynę za pomocą enzymu, acylotransferazy acylo-coa-karnityny, usytuowanego na wewnętrznej błonie mitochondriów, która jest przepuszczalna dla estrów karnityny, lecz nie dla acylo-coa, COASH albo wolnej L-karnityny. Jak widać z powyższej tabeli, zawartość podstawowych kwasów tłuszczowych obecnych w krowim mleku jest bardzo niska: 2,3% kwasu linolowego i 1,5% kwasu linolenowego, w przeciwieństwie do 23% kwasu oleinowego, 30% kwasu palmitynowego, 11% kwasu mirystynowego i 9,5% kwasu stearynowego. Te niskie stężenia podstawowych kwasów tłuszczowych, kwasu linolowego i kwasu linolenowego, jest zupełnie nieadekwatna do zrównoważonego odżywiania opartego na przyjmowaniu mleka, jak jest to w przypadku przede wszystkim niemowląt, lecz także starszych dzieci i rekonwalescentów. Oczywiście przyjmowania podstawowych kwasów tłuszczowych nie można zwiększyć drogą wprowadzania do diety produktów (przetworów mlecznych) otrzymanych drogą przetwarzania mleka. W przeszłości wytwarzano mleko wzbogacone czynnikami, które nie są obecne albo są obecne w nieodpowiedniej ilości w normalnym krowim mleku (na przykład witaminy, substancje azotowe, itp.), mając na uwadze nie tylko szczególne dietetyczne wymagania niemowląt, lecz także wymagania pacjentów starszych, osób chorych i rekonwalescentów. Ostatnio, w ślad za zainteresowaniem wzbudzonym przez obszerne badania kliniczne, które wykazały w chorobach sercowo-naczyniowych terapeutyczną skuteczność wielonienasyconych kwasów tłuszczowych szeregu omega-3 i omega-6, które

4 4 PL B1 są zwłaszcza obecne w bogatych w ryby dietach niektórych ludów nordyckich, wprowadzono na rynek do ogólnej konsumpcji pewne rodzaje mleka wzbogaconego w kwasy tłuszczowe omega-3. Dodatek tych kwasów tłuszczowych do mleka pociąga jednak za sobą szereg problemów technologicznych na skutek konieczności uzyskania produktu, który zachowuje charakterystyczne cechy trwałości i podatności na konserwację, a przede wszystkim przyjemne organoleptyczne właściwości naturalnego mleka. W rzeczywistości dobrze wiadomo, że kwasy tłuszczowe szeregu omega-3, takie jak kwas nonanodekanopentaenokarboksylowy (EPA) i kwas heneikozanoheksaenokarboksylowy (DHA), ekstrahuje się z oleju rybiego i mają one wyraźną skłonność do utleniania się na powietrzu, tak że mleko staje się zjełczałe, przekształcając się do utlenionych produktów ubocznych z drażniącym i wyraźnie nieprzyjemnym zapachem i smakiem. Nieoczekiwanie ustalono, że dodatek karnityny do wyżej wspomnianego mleka i przetworów mlecznych silnie pobudza, poprzez naturalny metabolizm kwasów tłuszczowych, który ma miejsce u konsumenta takiej żywności, syntezę wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, rozpoczynając od nasyconych kwasów tłuszczowych zawartych początkowo w takiej żywności. Przedmiotem niniejszego wynalazku jest żywność wybrana z grupy obejmującej masło, śmietanę, twaróg (ricotta), jogurt, kefir, ser mozzarella, świeże i dojrzewające sery, ser grana padano i parmezan, ser mozzarella z mleka bawolego, provola, ser z mleka koziego, mleko wigilijne (pecorino), pecorino rzymskie i pecorino sycylijskie, ser sardyński (fiore sardo) i caciotta z Urbino (rodzaj sera z Urbino), charakteryzująca się tym, że zawiera od 500 do 9000 mg/kg karnityny wybranej z grupy obejmującej L-karnitynę, acetylo-l-karnitynę i propionylo-l-karnitynę albo ich farmaceutycznie akceptowalne sole albo ich mieszaniny w ilości skutecznej do pobudzania, poprzez naturalne procesy metaboliczne kwasów tłuszczowych, które odbywają się u konsumenta żywności, syntezy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z nasyconych kwasów tłuszczowych zawartych początkowo w żywności. Korzystnie żywność zawiera od 1500 do 4500 mg/kg karnityny wybranej z grupy obejmującej L-karnitynę, acetylo-l-karnitynę i propionylo-l-karnitynę albo ich farmaceutycznie akceptowalne sole albo ich mieszaniny oraz korzystnie zawiera ponadto witaminy, koenzymy, substancje mineralne, aminokwasy i przeciwutleniacze. Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania żywności pobudzającej, drogą naturalnych procesów metabolicznych kwasów tłuszczowych u konsumenta, syntezę wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z nasyconych kwasów tłuszczowych zawartych początkowo w żywności, charakteryzujących się tym, że dodaje się do żywności od 500 do 9000 mg/kg karnityny wybranej z grupy obejmującej L-karnitynę, acetylo-l-karnitynę i propionylo-l-karnitynę albo ich farmaceutycznie akceptowalne sole albo ich mieszaniny w ilości skutecznej do pobudzania wymienionej syntezy. Przedmiotem wynalazku jest zastosowanie karnityny wybranej z grupy obejmującej L-karnitynę, acetylo-l-karnitynę i propionylo-l-karnitynę albo ich farmaceutycznie akceptowalne sole albo ich mieszaniny do wytwarzania żywności wybranej z grupy obejmującej mleko i przetwory mleczne wzbogacone wymienioną karnityną, przy czym ilość karnityny dodanej do żywności wynosi mg/l mleka i mg/kg przetworów mlecznych do pobudzania, drogą naturalnych metabolicznych procesów kwasów tłuszczowych, które odbywają się u konsumenta wymienionej żywności, syntezy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z nasyconych kwasów tłuszczowych zawartych początkowo w żywności. Mleko można wybrać z grupy obejmującej mleko krowie, (albo otrzymane z mleka krowiego mleko odtłuszczone, mleko odlaktozowane, mleko w proszku albo mleko skondensowane), mleko bawole, mleko kozie albo mleko owcze. Przetwory mleczne otrzymane z mleka powyższego rodzaju obejmują takie produkty jak masło, śmietana, twaróg, jogurt, kefir, ser z mleka albo mozzarella z mleka krowiego, świeże i dojrzewające sery (na przykład ser grana padano albo parmezan), ser z mleka bawolego albo mozzarella, provola, ser wigilijny albo Pecorino, rzymskie Pecorino, sycylijskie Pecorino, sardyński ser mleczny, ser owczy z Urbino, itp. Ilość L-karnityny, acetylo-l-karnityny i propionylo-l-karnityny (samodzielnie albo w różnych mieszaninach) dodanej do mleka albo przetworów mlecznych otrzymanych z mleka może zmieniać się w szerokich granicach dzięki znacznej nietoksyczności tych związków. W przypadku "mleka" ta ilość może wynosić od 400 do 8000 mg/l produktu żywnościowego, a zwłaszcza od 1000 do 4000 mg/l. W przypadku masła, jogurtu, kefiru i zarówno świeżych, jak i dojrzewających serów, taka ilość może wynosić od 500 do 9000 mg/kg produktów żywnościowych, a zwłaszcza od 1500 do 4500 mg/kg produktów żywnościowych.

5 PL B1 5 Zarówno "mleko", jak i produkty pochodzące z procesu przetwarzania mleka, można wzbogacać innymi substancjami wybranymi z grupy obejmującej witaminy (na przykład witaminę E, witaminę C, witaminę B 6 ), koenzymy, substancje mineralne, aminokwasy i przeciwutleniacze, polifenole (z winogron), katechiny (z herbaty), antocyjaniny, selen (metionina) sole wapniowe, itp. Szereg prób farmakologicznych ilustrujących opisany tu wynalazek jest opisany niżej. Próby lipidów z surowicy u zwierząt na diecie składającej się z samego mleka albo mleka plus karnityny. Do tych prób wykorzystano grupę nowozelandzkich królików płci męskiej o średnim ciężarze ciała 3,7 kg, które po okresie aklimatyzacji na standardowej diecie w ciągu ośmiu dni podzielono na różne grupy. Jedna grupa otrzymywała tylko dietę standardową, natomiast druga grupa otrzymywała nieodtłuszczone mleko zmieszane z pastylkami normalnej diety, której skład końcowy był następujący: 4% tłuszczy, 24% białek, 58% węglowodanów, 0,7% włóknika, 10% wody, 3% substancji mineralnych i 1% witamin. Innej grupie zwierząt podawano dietę mleczną wzbogaconą L-karnityną, acetylo-l-karnityną albo propionylo-l-karnityną w takich ilościach, że w stosunku do przyjmowanej żywności dzienna dawka wynosiła 200 mg/kg ciężaru ciała L-karnityny, acetylo-l-karnityny albo propionylo-l-karnityny. Po czterech tygodniach traktowania pobierano próbki krwi z brzeżnej żyły ucha, a lipidy otrzymane z surowicy poddawano pomiarowi na procentową zawartość zarówno nasyconych kwasów tłuszczowych, jak i nienasyconych kwasów tłuszczowych. Mierzono także ilości procentowe nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 obecnych w próbkach wątroby pobranych od tych samych zwierząt. O ile całkowite lipidy mierzono metodą opisaną przez Schanfelda (Schanfeld G., J. Clin. Invest., 226:497, 1957) i Folcha (Folch J., J. Biol. Chem., , 1957), to trójglicerydy i fosfolipidy mierzono metodą opisaną przez Terstra (Terstra A.H.M., Anal. Biochem., 11:149, 1981), a kwasy tłuszczowe n-3 i n-6 metodą opisaną przez Nestela (Nestel P.J., Ann. Rev. Nutr., 10:149, 1990) i Ceveca (Cevec G., Biochemistry, 30:7:7186, 1991). Dane przedstawione w Tabeli 1 wykazują, że dieta mleczna nie polepsza stosunku kwasów wielonienasyconych do kwasów nasyconych, który wydaje się być niezmieniony albo nieznacznie gorszy w porównaniu z próbkami kontrolnymi. U tych zwierząt, którym karnitynę podawano razem z tą samą dietą mleczną, stosunek był wyraźnie lepszy dzięki większej zawartości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych i było to zwłaszcza widoczne po podaniu acetylo-l-karnityny i propionylo-l- -karnityny. Ta nowa szczególna i nieoczekiwana aktywność karnityn dodanych do mleka była widoczna także przy badaniach prowadzonych na próbkach wątroby pobranych od zwierząt na różnych dietach. W rzeczywistości dane w Tabeli 2 wskazują na zaskakujący wzrost zawartości kwasów tłuszczowych n-3, co daje w wyniku polepszenie stosunku kwasów tłuszczowych n-3 do n-6. W tych próbach także i propionylo- okazała się związkiem najbardziej aktywnym. T a b e l a 1 Stosunek P/S (kwasów wielonienasyconych do kwasów nasyconych) w warunkach podstawowych i po 30 dniach na różnych dietach Dieta standardowa 0,55 0,52 Dieta mleczna 0,59 0,47 Dieta mleczna + 0,52 0,72 Dieta mleczna + acetylo- 0,56 0,85 Dieta mleczna + propionylo- 0,55 0,88

6 6 PL B1 T a b e l a 2 Kwasy tłuszczowe n-3 i n-6 obecne w fosfolipidach wątroby. Wartości procentowe lipidów całkowitych na linii podstawowej i po 30 dniach na diecie Wartości dla fosfolipidów na linii podstawowej n-6 = 20,5 n-3 = 76,9 stosunek n-6:n-3 = 1,215 Wartości dla fosfolipidów po 30 dniach n-6 = 13,5 n-3 = 35,6 stosunek n-6:n-3 = 0,38 Mleka wzbogacone karnityną według niniejszego wynalazku nie powinny być pomylone ani pod względem składu, ani pod względem przeznaczenia, z "mieszankami mlecznymi dla niemowląt" ewentualnie zawierającymi karnitynę, znajdującymi się już na rynku albo opisanymi w literaturze. Mieszanki mleczne dla niemowląt są sztucznymi mlekami, w których głównym celem producenta jest odtworzenie składu mleka matki (patrz na przykład amerykańskie opisy patentowe nr US , , , i ). Ostatnio zaproponowano mieszanki mleczne dla niemowląt wzbogacone substancjami, które nadają się do zapobiegania albo leczenia nawet ostrych chorób typowych dla noworodków i niemowląt ssących. Z amerykańskiego opisu patentowego nr US jest znana na przykład mieszanka mleczna dla niemowląt zawierająca 2,5-3,5 g protein/kg ciężaru ciała, węglowodany, lipidy i co najmniej 5-1 L-karnityny/kg ciężaru ciała, w której stosunek węglowodany: lipidy jest równy albo większy niż 60:40. Ta mieszanka mleczna dla niemowląt jest szczególnie odpowiednia przy odżywianiu niemowląt ssących cierpiących na zaburzenia chorobowe na skutek katabolizmu kwasów tłuszczowych, takie jak niedobór średniołańcuchowej dehydrogenazy acylo-coa (MCAD), niedobór długołańcuchowej dehydrogenazy acylo-coa (LCAD), niedobór krótkołańcuchowej dehydrogenazy acylo-coa (SCAD) i niedobór wielołańcuchowej dehydrogenazy acylo-coa (MADD) oraz przy zapobieganiu przypadkom zespołu nagłej śmierci niemowląt (SIDS) i zespołu niewydolności wzrostu (FITS). Widoczne są zatem wyraźne różnice składu, przeznaczenia i celów pomiędzy mieszankami mlecznymi dla niemowląt i mlekami według niniejszego wynalazku. Oczywiste są także korzyści, które można uzyskać z żywności według wynalazku, która po przyjęciu i w połączeniu z naturalnymi metabolicznymi procesami u konsumenta umożliwia zwiększenie endogennych ilości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z towarzyszącym zmniejszeniem zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych, w które ta żywność, a zwłaszcza masło i dojrzewające sery, jest bogata. Ma to szczególne znaczenie z punktu widzenia wzrastającej uwagi, jaka w sposób uzasadniony jest przyznawana diecie także przez osobników o doskonałym zdrowiu, oraz uwagi, jaką zwraca się w celu uniknięcia żywności o wysokiej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych w celu zapobiegania różnym chorobom, włącznie z najważniejszymi zaburzeniami metabolizmu i chorobami sercowo-naczyniowymi. Niniejszy wynalazek udostępnia przetwory mleczne, które wciąż zachowując pełne zachowanie swoich właściwości odżywczych i organoleptycznych są równoważne produktom z wyższą zawartością nienasyconych kwasów tłuszczowych i niższą zawartością nasyconych kwasów tłuszczowych, a zatem zapewniając bezpieczniejszą i bogatszą konsumpcję. Co więcej, z technologicznego punktu widzenia dodawanie do mleka karnityny i jej pochodnych nie stwarza żadnych z wyżej wspomnianych trudności operacyjnych spowodowanych dodawaniem do mleka substancji, które łatwo powodują jełczenie mleka, takich jak kwasy tłuszczowe szeregu omega-3, w konsekwencji z ryzykiem zmiany właściwości organoleptycznych otrzymanego produktu żywnościowego, który pomimo takiego dodatku zachowuje swoją początkową niekorzystnie wysoką zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych. Ilustracyjne, nieograniczające przykłady kompozycji według wynalazku są przedstawione niżej. 1) pełne mleko krowie 100 ml 2) mleko krowie odtłuszczone albo częściowo odtłuszczone 3) pełne mleko krowie 100 ml

7 PL B1 7 acetylo- 4) mleko krowie odtłuszczone albo częściowo odtłuszczone 100 ml acetylo- 5) pełne mleko krowie 100 ml propionylo- 100 ml 6) mleko krowie odtłuszczone albo częściowo odtłuszczone 100 ml propionylo- 7) pełne mleko krowie 100 ml acetylo- propionylo- 8) mleko krowie odtłuszczone albo częściowo odtłuszczone 100 ml 25 mg acetylo- 25 mg propionylo- 25 mg 9) jogurt 100 g acetylo- propionylo- 10) masło 100 g acetylo- propionylo- 11) pełne mleko krowie 100 ml acetylo- propionylo- witamina E 2 mg witamina C 30 mg witamina B 6 0,5 mg 12) pełne mleko krowie 100 ml acetylo- propionylo- polifenole z winogron katechiny (pochodzące z herbaty) wapń 13) jogurt 100 g acetylo- propionylo- polifenole katechiny antocyjaniny 20 mg metionina selenowa 50 μg Zastrzeżenia patentowe 1. Żywność wzbogacona karnityną wybrana z grupy obejmującej masło, śmietanę, twaróg (ricotta), jogurt, kefir, ser mozzarella, świeże i dojrzewające sery, ser grana padano i parmezan, ser mozzarella z mleka bawolego, provola, ser z mleka koziego, mleko wigilijne (pecorino), pecorino rzymskie i pecorino sycylijskie, ser sardyński (fiore sardo) i caciotta z Urbino (rodzaj sera z Urbino), znamienna

8 8 PL B1 tym, że zawiera od 500 do 9000 mg/kg karnityny wybranej z grupy obejmującej L-karnitynę, acetylo-l- -karnitynę i propionylo-l-karnitynę albo ich farmaceutycznie akceptowalne sole albo ich mieszaniny w ilości skutecznej do pobudzania, poprzez naturalne procesy metaboliczne kwasów tłuszczowych, które odbywają się u konsumenta żywności, syntezy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z nasyconych kwasów tłuszczowych zawartych początkowo w żywności. 2. Żywność według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera od 1500 do 4500 mg/kg karnityny wybranej z grupy obejmującej L-karnitynę, acetylo-l-karnitynę i propionylo-l-karnitynę albo ich farmaceutycznie akceptowalne sole albo ich mieszaniny. 3. Żywność według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera ponadto witaminy, koenzymy, substancje mineralne, aminokwasy i przeciwutleniacze. 4. Sposób wytwarzania żywności pobudzającej, drogą naturalnych procesów metabolicznych kwasów tłuszczowych u konsumenta, syntezę wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z nasyconych kwasów tłuszczowych zawartych początkowo w żywności, znamienny tym, że dodaje się do żywności od 500 do 9000 mg/kg karnityny wybranej z grupy obejmującej L-karnitynę, acetylo-l- -karnitynę i propionylo-l-karnitynę albo ich farmaceutycznie akceptowalne sole albo ich mieszaniny w ilości skutecznej do pobudzania wymienionej syntezy. 5. Zastosowanie karnityny wybranej z grupy obejmującej L-karnitynę, acetylo-l-karnitynę i propionylo-l-karnitynę albo ich farmaceutycznie akceptowalne sole albo ich mieszaniny do wytwarzania żywności wybranej z grupy obejmującej mleko i przetwory mleczne wzbogacone wymienioną karnityną, przy czym ilość karnityny dodanej do żywności wynosi mg/l mleka i mg/kg przetworów mlecznych do pobudzania, drogą naturalnych metabolicznych procesów kwasów tłuszczowych, które odbywają się u konsumenta wymienionej żywności, syntezy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z nasyconych kwasów tłuszczowych zawartych początkowo w żywności. Departament Wydawnictw UP RP Cena 2,46 zł (w tym 23% VAT)

Lipidy OLEJ. Kwasy t uszczowe. Kwasy t uszczowe Omega6 COOH COOH CH3. Schéma acides gras omega 6 COOH

Lipidy OLEJ. Kwasy t uszczowe. Kwasy t uszczowe Omega6 COOH COOH CH3. Schéma acides gras omega 6 COOH Lipidy CH 3 R CH3 Kwasy t uszczowe Kwasy t uszczowe Omega3 Lipidy Schéma acides gras omega 6 CH3 Kwasy t uszczowe Omega6 23 TRAN Kwasy t uszczowe Wielonienasycone kwasy t uszczowe zawarte w pokarmie ulegajà

Bardziej szczegółowo

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Analiza rejestru powiadomień o pierwszym wprowadzeniu do obrotu środków spożywczych Środki spożywcze specjalnego

Bardziej szczegółowo

Mlekovita największym producentem mleka w Polsce w 2015 r.

Mlekovita największym producentem mleka w Polsce w 2015 r. Mlekovita największym producentem mleka w Polsce w 2015 r. 594 mln litrów mleka, czyli 20% całej polskiej produkcji tyle w ubiegłym roku wyprodukowała wysokomazowiecka spółdzielnia mleczarska. Tym samym

Bardziej szczegółowo

Śniadania mleczne i bezmleczne. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej

Śniadania mleczne i bezmleczne. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Śniadania mleczne i bezmleczne dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Mleko i przetwory mleczne Mleko i przetwory mleczne stanowią ważną grupę żywności, która jest najlepszym źródłem

Bardziej szczegółowo

Budowa i klasyfikacja lipidów

Budowa i klasyfikacja lipidów Egzamin 3 pytania testowe na każdy temat (3 x 10 x 1 pkt) 5 pytań opisowych dot. całego zakresu (5 x 4 pkt) W sumie można uzyskać 50 pkt Zaliczenie egzaminu od 26 pkt Budowa i klasyfikacja lipidów Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Nazwa producenta Ilość w opakowaniu handlowym. opak. Cena części / netto / słownie : zł groszy. Kwota podatku VAT słownie : zł groszy

Nazwa producenta Ilość w opakowaniu handlowym. opak. Cena części / netto / słownie : zł groszy. Kwota podatku VAT słownie : zł groszy Załącznik nr 1 Część nr 1 - Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Mleko początkowe. Opis produktu leczniczego, postać, dawka, ilość w opakowaniu j.m.. Nazwa handlowa, postać w opakowaniu

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Korzyści z wegetarianizmu

Korzyści z wegetarianizmu Korzyści z wegetarianizmu QQ QQ Wegetarianizm a choroby cywilizacyjne Przemiana lipidowa ustroju Lipidy (tłuszcze) dostarczają z 1 grama 9 kcal. Są naturalną formą gromadzenia zapasów energii magazynowanej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) Dz.U.07.137.967 2010.01.22 zm. Dz.U.2010.9.63 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) (Dz. U. z dnia 31 lipca 2007 r.) Na

Bardziej szczegółowo

TIENS L-Karnityna Plus

TIENS L-Karnityna Plus TIENS L-Karnityna Plus Zawartość jednej kapsułki Winian L-Karnityny w proszku 400 mg L-Arginina 100 mg Niacyna (witamina PP) 16 mg Witamina B6 (pirydoksyna) 2.1 mg Stearynian magnezu pochodzenia roślinnego

Bardziej szczegółowo

GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie)

GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie) 1. Czym jest GDA? GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie) to wartości poziomu spożycia poszczególnych składników odżywczych w codziennej diecie zostały wyznaczone przez naukowców dla przeciętnego

Bardziej szczegółowo

Wartośćodżywcza wybranych gatunków ryb na polskim rynku

Wartośćodżywcza wybranych gatunków ryb na polskim rynku Wartośćodżywcza wybranych gatunków ryb na polskim rynku dr inż. Joanna Szlinder-Richert Morski Instytut Rybacki-Państwowy Instytut Badawczy w Gdyni Gdańsk, 24 maj 2013 Dlaczego zaleca sięjedzenie ryb Strawne

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego:

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1773451 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 08.06.2005 05761294.7 (13) (51) T3 Int.Cl. A61K 31/4745 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r.

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Polega na systematycznym dostarczaniu do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego:

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1755404 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 14.06.2004 04745171.1 (13) (51) T3 Int.Cl. A23D 9/00 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Piramida Żywienia Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Zasady zdrowego żywienia 1. Dbaj o różnorodnośd spożywanych produktów. 2. Strzeż się nadwagi i otyłości, nie zapominaj o codziennej aktywności fizycznej.

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób wytwarzania produktu mlecznego, zawierającego żelatynę, mleko odtłuszczone i śmietanę

PL B1. Sposób wytwarzania produktu mlecznego, zawierającego żelatynę, mleko odtłuszczone i śmietanę PL 212118 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 212118 (21) Numer zgłoszenia: 365023 (22) Data zgłoszenia: 22.01.2001 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy Cena brutto zamówienia - każdego pakietu powinna stanowić sumę wartości brutto wszystkich pozycji ujętych w pakiecie, natomiast wartość brutto poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin Suplementy Wilkasy 2014 Krzysztof Gawin Suplementy diety - definicja Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

Koncentraty wspomagające odchudzanie i sposób wytwarzania koncentratów wspomagających odchudzanie. (74) Pełnomocnik:

Koncentraty wspomagające odchudzanie i sposób wytwarzania koncentratów wspomagających odchudzanie. (74) Pełnomocnik: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 199070 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 350304 (51) Int.Cl. A23L 1/164 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 24.10.2001

Bardziej szczegółowo

dr inż. Beata Przygoda Wartość odżywcza żywności co powinnyśmy wiedzieć?

dr inż. Beata Przygoda Wartość odżywcza żywności co powinnyśmy wiedzieć? dr inż. Beata Przygoda Wartość odżywcza żywności co powinnyśmy wiedzieć? Do prawidłowego rozwoju, dobrego stanu zdrowia, odpowiedniej sprawności fizycznej i umysłowej powinnyśmy codziennie spożywać określoną

Bardziej szczegółowo

Żywienie pediatryczne Załącznik nr 1

Żywienie pediatryczne Załącznik nr 1 Żywienie pediatryczne Załącznik nr 1 Lp. GRAMATURA OPIS Ilość Cena jedn. Netto VAT % Cena jedn. Brutto Wartość brutto Producent mieszanka początkowa typu HA z dodatkiem frukto i 1 400g galaktooligosacharydów,

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do sprawozdania miesięcznego RRW-26

Objaśnienia do sprawozdania miesięcznego RRW-26 Objaśnienia do sprawozdania miesięcznego RRW-26 Obowiązek sporządzania sprawozdania RRW-26 mają: 1. Przedsiębiorstwa i gospodarstwa rolne, które skupują pełne mleko lub produkty mleczarskie bezpośrednio

Bardziej szczegółowo

PAKIET KONSULTACJI GENETYCZNYCH GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH

PAKIET KONSULTACJI GENETYCZNYCH GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH PAKIET KONSULTACJI GENETYCZNYCH GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH Rodzaje pakietów Genodiet Pakiet konsultacji genetycznych Genodiet składaja się z 3 uzupełniających się modułów, stanowiących 3 kroki

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 100 ml roztworu do infuzji zawiera: L-Izoleucyna... L-Leucyna... L-Walina...

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

Sheet1. Żywienie pediatryczne Załącznik nr 1 Zadanie nr 1. Cena jedn. Cena jedn. Wartość Lp. GRAMATURA OPIS Ilość Netto VAT % Brutto brutto Producent

Sheet1. Żywienie pediatryczne Załącznik nr 1 Zadanie nr 1. Cena jedn. Cena jedn. Wartość Lp. GRAMATURA OPIS Ilość Netto VAT % Brutto brutto Producent Żywienie pediatryczne Załącznik nr 1 Zadanie nr 1 Cena jedn. Cena jedn. Wartość Lp. GRAMATURA OPIS Ilość Netto VAT % Brutto brutto Producent mieszanka początkowa typu HA z dodatkiem frukto i 1 400g galaktooligosacharydów,

Bardziej szczegółowo

Mleko początkowe dla niemowląt oraz mleko następne z mleka koziego

Mleko początkowe dla niemowląt oraz mleko następne z mleka koziego Najlepsze mleko kozie dla zdrowego odżywiania! Mleko początkowe dla niemowląt oraz mleko następne z mleka koziego Bambinchen 1 od urodzenia Bambinchen 2 po 6 miesiącu Mleko kozie zdrowe pożywienie od urodzenia

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM (Instytutu Żywności i Żywienia 2009) 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 06.07.2004 04740699.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 06.07.2004 04740699. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1658064 (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 06.07.2004 04740699.6 (51) Int. Cl. A61K31/37 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH

GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH Rodzaje testów Genodiet Test Genodiet składają się z 3 uzupełniających się modułów, stanowiących 3 kroki do poznania indywidualnych zasad zdrowia. Identyfikacja typu

Bardziej szczegółowo

1. Kontrola jakości i prawidłowości oznakowania tłuszczów do smarowania innych niż tłuszcze mleczne

1. Kontrola jakości i prawidłowości oznakowania tłuszczów do smarowania innych niż tłuszcze mleczne Stosownie do planu pracy na IV kwartał 2011r. i programu kontroli nr DIH-81-17(1)/11/MJ przedkładam informację z wyników kontroli jakości i prawidłowości oznakowania tłuszczów do smarowania innych niż

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku Nadwaga i otyłość - najważniejszy problem zdrowia publicznego. Istnieje ok. 80 chorób powstających na tle wadliwego

Bardziej szczegółowo

Tłuszcze jako główny zapasowy substrat energetyczny

Tłuszcze jako główny zapasowy substrat energetyczny Tłuszcze jako główny zapasowy substrat energetyczny Utlenienie 1 g tłuszczy pozwala na wyprodukowanie 37 kj (9 kcal) energii, podczas gdy utlenienie 1 g węglowodanów lub białek dostarcza tylko 17 kj (4

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

OLEJ Z MIKROGLONÓW SCHIZOCHYTRIUM BOGATY W DHA I EPA

OLEJ Z MIKROGLONÓW SCHIZOCHYTRIUM BOGATY W DHA I EPA Dr Rodney Gray DSM Nutritional Lipids (a Division of DSM Nutritional Products LLC) 6 lipca 2012 r. NFU 786 OLEJ Z MIKROGLONÓW SCHIZOCHYTRIUM BOGATY W DHA I EPA Szanowny Panie, pragnę poinformować o rozpatrzeniu

Bardziej szczegółowo

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE PIRAMIDY EGIPSKIE Piramidy to budowle, które przetrwały tysiące lat. Najbardziej trwała była ich podstawa, czyli część zbudowana na ziemi. PIRAMIDA ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego:

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1890558 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 18.05.2006 06755505.2

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (ZBiJŻ) Ćwiczenie nr

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE PARAMETRÓW JAKOŚCIOWYCH BIOŻYWNOŚCI POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO. dr hab. Piotr Wójcik. Instytut Zootechniki PIB

MODELOWANIE PARAMETRÓW JAKOŚCIOWYCH BIOŻYWNOŚCI POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO. dr hab. Piotr Wójcik. Instytut Zootechniki PIB MODELOWANIE PARAMETRÓW JAKOŚCIOWYCH BIOŻYWNOŚCI POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO dr hab. Piotr Wójcik Instytut Zootechniki PIB Obecne choroby cywilizacyjne jak zawał serca, czy nowotwory są w większości wywołane

Bardziej szczegółowo

Wymienniki dietetyczne w cukrzycy. Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06.

Wymienniki dietetyczne w cukrzycy. Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06. Wymienniki dietetyczne w cukrzycy Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06.2012 Zalecenia szczegółowe - węglowodany: 40 50% wartości energetycznej

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

Żywienie pediatryczne Załącznik nr 1 Zadanie 1

Żywienie pediatryczne Załącznik nr 1 Zadanie 1 Żywienie pediatryczne Załącznik nr 1 Zadanie 1 Lp. PRODUKT GRAMATURA OPIS Ilość Cena jedn. Netto VAT % Cena jedn. Brutto Wartość brutto Producent mieszanka początkowa typu HA z dodatkiem frukto i 1 Bebilon

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia.

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. ŻYWIENIE CZŁOWIEKA Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. Prawidłowe żywienie należy do najważniejszych czynników środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach NORMY ŻYWIENIA DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM I SZKOLNYM W POLSCE OPRACOWANO W INSTYTUCIE ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIA I ZATWIERDZONE ZOSTAŁY PRZEZ INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Wyzwanie na Odchudzanie

Wyzwanie na Odchudzanie Gratulacje! Batony proteinowe Pyszna, zdrowa przekąska bogata w białko, idealna, gdy masz ochotę na coś słodkiego. Jeden baton dostarcza 140* kcal, czyli mniej niż typowe batony czekoladowe Zbilansowane

Bardziej szczegółowo

Nowe wymagania UE w znakowaniu żywności TOMASZ DOŁGAŃ

Nowe wymagania UE w znakowaniu żywności TOMASZ DOŁGAŃ Nowe wymagania UE w znakowaniu żywności TOMASZ DOŁGAŃ Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z 25 października 2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

Bardziej szczegółowo

II. Analiza sensoryczna w ocenie jakości produktów spożywczych

II. Analiza sensoryczna w ocenie jakości produktów spożywczych SPIS TREŚCI Wprowadzenie 11 I. Jakość żywności, systemy zarządzania jakością i klasyfikacja żywności 13 1. Wstęp 13 2. Określenia jakości 14 3. Systemy zapewniające prawidłową jakość produktów spożywczych

Bardziej szczegółowo

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: 14.11.2001, PCT/EP01/13302 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: 14.11.2001, PCT/EP01/13302 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 201161 (21) Numer zgłoszenia: 362438 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 14.11.2001 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Mleko. Ocena towaroznawcza mleka oraz zastosowanie w produkcji gastronomicznej. Mleko spożywcze -Koncentraty mleczne. Janina Niebudek.

Mleko. Ocena towaroznawcza mleka oraz zastosowanie w produkcji gastronomicznej. Mleko spożywcze -Koncentraty mleczne. Janina Niebudek. Ocena towaroznawcza mleka oraz zastosowanie w produkcji gastronomicznej. spożywcze -Koncentraty mleczne. Janina Niebudek mgr Janina Niebudek 1 Ocena towaroznawcza mleka Przedmiot Etap edukacyjny Technologia

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ

MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001r.) Nr 12/2006 23 marca 2006r. RYNEK

Bardziej szczegółowo

Budowa tłuszczów // // H 2 C O H HO C R 1 H 2 C O C R 1 // // HC O H + HO C R 2 HC - O C R 2 + 3H 2 O

Budowa tłuszczów // // H 2 C O H HO C R 1 H 2 C O C R 1 // // HC O H + HO C R 2 HC - O C R 2 + 3H 2 O Tłuszcze (glicerydy) - Budowa i podział tłuszczów, - Wyższe kwasy tłuszczowe, - Hydroliza (zmydlanie) tłuszczów - Utwardzanie tłuszczów -Próba akroleinowa -Liczba zmydlania, liczba jodowa Budowa tłuszczów

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

a problemy z masą ciała

a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała Badanie NATPOL PLUS (2002): reprezentatywna grupa dorosłych Polek: wiek 18-94 lata Skutki otyłości choroby układu sercowo-naczyniowego cukrzyca

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 1. Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i strukturą egzaminu zewnętrznego. 2. Problematyka żywienia w Polsce i na świecie. -wymienia

Bardziej szczegółowo

Normy przetwarzania i specyfikacje składników dla produktów zwierzęcych

Normy przetwarzania i specyfikacje składników dla produktów zwierzęcych Normy przetwarzania i specyfikacje składników dla produktów zwierzęcych Obwieszczenie MFDS Nr 2015-94 (Rewizja: 12/16/2015) Spis treści Normy i specyfikacje dla poszczególnych kategorii produktów zwierzęcych

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego:

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 21611 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 02.07.08 08766864.6 (97)

Bardziej szczegółowo

RRW-26 Sprawozdanie miesięczne ze skupu mleka oraz produkcji przetworów mlecznych. za miesiąc. 2012 r.

RRW-26 Sprawozdanie miesięczne ze skupu mleka oraz produkcji przetworów mlecznych. za miesiąc. 2012 r. MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI, ul. Wspólna 30, 00-930 WARSZAWA Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej RRW-26 Sprawozdanie miesięczne ze skupu mleka oraz produkcji przetworów mlecznych Portal sprawozdawczy

Bardziej szczegółowo

Zastosowane produkty Zinzino

Zastosowane produkty Zinzino Test nr 1 przed dietą wzbogaconą o produkty Zinzino Balance Test nr 2 po 120 dniach diety wzbogaconej o produkty Zinzino Balance Zastosowane produkty Zinzino Wszystkie rodzaje diety, w tym dieta zrównoważona,

Bardziej szczegółowo

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska Powszechne mity dotyczące diety 1 Zofia Kwiatkowska Struktura prezentacji O Historia O Czym jest dieta? O Czym jest żywienie? O Zasady zdrowego żywienia O Najczęstsze mity dotyczące diety O Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

Uwaga - ten akt prawny prezentowany jest w wersji pierwotnej czyli nieujednoliconej.

Uwaga - ten akt prawny prezentowany jest w wersji pierwotnej czyli nieujednoliconej. Uwaga - ten akt prawny prezentowany jest w wersji pierwotnej czyli nieujednoliconej. Dz.U.2010.180.1214 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego

Bardziej szczegółowo

Echo Dobrocina. Nr 1 W zdrowym ciele zdrowy duch.

Echo Dobrocina. Nr 1 W zdrowym ciele zdrowy duch. Echo Dobrocina Nr 1 W zdrowym ciele zdrowy duch. Kwiecień 2015 Ważne aspekty wychowania fizycznego Aby poznać pojęcie wychowania fizycznego należy najpierw zaznajomić się z definicją kultury fizycznej.

Bardziej szczegółowo

... ...J CD CD. N "f"'" Sposób i filtr do usuwania amoniaku z powietrza. POLITECHNIKA LUBELSKA, Lublin, PL 09.11.2009 BUP 23/09

... ...J CD CD. N f' Sposób i filtr do usuwania amoniaku z powietrza. POLITECHNIKA LUBELSKA, Lublin, PL 09.11.2009 BUP 23/09 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)212766 (13) 81 (21) Numer zgłoszenia 385072 (51) Int.CI 801D 53/04 (2006.01) C01C 1/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ

MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001r.) Nr 37/2006 14 września 2006r. RYNEK

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z MONITORINGU ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO I SUPLEMENTÓW DIETY W 2007 ROKU

RAPORT Z MONITORINGU ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO I SUPLEMENTÓW DIETY W 2007 ROKU RAPORT Z BADAŃ MONITORINGOWYCH ZAKRESIE WYBRANYCH GRUP ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ SUPLEMENTÓW DIETY PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 ROKU.

Bardziej szczegółowo

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Dlaczego kwasy tłuszczowe są tak ważne? Kwasy tłuszczowe należą do grupy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego 2)3)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego 2)3) Dziennik Ustaw Nr 180 13683 Poz. 1214 1214 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego 2)3) Na podstawie art. 26 ust.

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku Ryby to organizmy zmiennocieplne. Temperatura środowiska wpływa na pobieranie

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji diagnozującej z biologii dla kl. II gimnazjum. Temat: Budowa i funkcjonowanie układu pokarmowego człowieka.

Konspekt lekcji diagnozującej z biologii dla kl. II gimnazjum. Temat: Budowa i funkcjonowanie układu pokarmowego człowieka. Konspekt lekcji diagnozującej z biologii dla kl. II gimnazjum Temat: Budowa i funkcjonowanie układu pokarmowego człowieka. Hasło programowe: Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka. Cele lekcji: w

Bardziej szczegółowo

(21) Numer zgłoszenia: (54) Sposób wytwarzania preparatu barwników czerwonych buraka ćwikłowego

(21) Numer zgłoszenia: (54) Sposób wytwarzania preparatu barwników czerwonych buraka ćwikłowego RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)167526 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 292733 (22) Data zgłoszenia: 10.12.1991 (51) IntCl6: C12P 1/00 C12N

Bardziej szczegółowo

Co to jest FERMENTACJA?

Co to jest FERMENTACJA? Co to jest FERMENTACJA? FERMENTACJA - rozkład niektórych monosacharydów, np. glukozy, pod wpływem enzymów wydzielanych przez drożdże lub bakterie. czyli tzw. biokatalizatorów. Enzymy (biokatalizatory)

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

PL 213904 B1. Elektrolityczna, nanostrukturalna powłoka kompozytowa o małym współczynniku tarcia, zużyciu ściernym i korozji

PL 213904 B1. Elektrolityczna, nanostrukturalna powłoka kompozytowa o małym współczynniku tarcia, zużyciu ściernym i korozji PL 213904 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 213904 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 390004 (51) Int.Cl. C25D 3/12 (2006.01) C25D 15/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Cena : 75,00 zł Producent : SCITEC NUTRITION Stan magazynowy : bardzo wysoki Średnia ocena : brak recenzji. superodzywki.pl

Cena : 75,00 zł Producent : SCITEC NUTRITION Stan magazynowy : bardzo wysoki Średnia ocena : brak recenzji. superodzywki.pl Scitec Multi Pro PLUS 30 saszetek Cena : 75,00 zł Producent : SCITEC NUTRITION Stan magazynowy : bardzo wysoki Średnia ocena : brak recenzji Utworzono 23-12-2016 MULTI PRO PLUS posiada wysoki poziom multi-

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

Krajowy standard Chińskiej Republiki Ludowej. Krajowy standard bezpieczeństwa żywności Mleko sterylizowane

Krajowy standard Chińskiej Republiki Ludowej. Krajowy standard bezpieczeństwa żywności Mleko sterylizowane Krajowy standard Chińskiej Republiki Ludowej GB 25190 2010 Krajowy standard bezpieczeństwa żywności Mleko sterylizowane Wydany w dniu 26-03-2010 Wdrożony w dniu 12-01-2010 Wydany przez Ministerstwo Zdrowia

Bardziej szczegółowo

jest zbudowany i które są niezbędne do jego prawidłowej (fizjologicznej pracy) a taką zapewniają mu zgodnie z badaniami nnkt EPA+DHA omega-3.

jest zbudowany i które są niezbędne do jego prawidłowej (fizjologicznej pracy) a taką zapewniają mu zgodnie z badaniami nnkt EPA+DHA omega-3. Opis publikacji Tomasz Pawełczyk, Marta Grancow-Grabka, Magdalena Kotlicka-Antczak, Elżbieta Trafalska, Agnieszka Pawełczyk. A randomized controlled study of the efficacy of six-month supplementation with

Bardziej szczegółowo

Czekolada- co to jest?

Czekolada- co to jest? Czekolada- co to jest? Wyrób cukierniczy sporządzany z miazgi kakaowej, tłuszczu kakaowego (masła kakaowego), środka słodzącego i innych dodatków. Według dyrektywy 2000/36/WE czekoladę definiuje się jako

Bardziej szczegółowo

MIESZANKI UZUPEŁNIAJĄCE DLA BYDŁA MLECZNEGO

MIESZANKI UZUPEŁNIAJĄCE DLA BYDŁA MLECZNEGO MIESZANKI UZUPEŁNIAJĄCE DLA BYDŁA MLECZNEGO MLEKOMA WYBÓR ŚWIADOMYCH HODOWCÓW WIĘCEJ MLEKA! WIĘCEJ BIAŁKA! WIĘKSZE KORZYŚCI! Grupa produktów MLEKOMA to nowoczesne mieszanki uzupełniające dla bydła mlecznego.

Bardziej szczegółowo

CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A. imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :.

CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A. imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :. CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :. Zadanie 1 Przeanalizuj schemat i wykonaj polecenia. a. Wymień cztery struktury występujące zarówno w komórce roślinnej,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie substancji wzbogacających dodawanych do żywności i warunków ich stosowania

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie substancji wzbogacających dodawanych do żywności i warunków ich stosowania Dz.U.03.27.237 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie substancji wzbogacających dodawanych do żywności i warunków ich stosowania (Dz. U. z dnia 17 lutego 2003 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Zdrowe odżywianie polega na odpowiednim wyborze produktów i przygotowaniu posiłków umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie organizmu poprzez

Bardziej szczegółowo

Diety do żywienia medycznego do podaży przez zgłębnik

Diety do żywienia medycznego do podaży przez zgłębnik Diety do żywienia medycznego do podaży przez zgłębnik Dieta kompletna pod względem odżywczym, gotowa do użycia, zawierająca DHA/EPA, bezresztkowa, przeznaczona do stosowania przez zgłębnik Wskazania: okres

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1 Grupy środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagania, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 29 grudzień 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 29 grudzień 2016 ODCHUDZANIE I UJĘDRNIANIE > Model : 8688701 Producent : - SKUTECZNY SPOSÓB NA ORZEŹWIAJĄCE ODCHUDZANIE! Idealna propozycja na nadchodzące lato Mrożona kawa o pysznym waniliowym smaku. Sprawdzona kompozycja

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do SIWZ... (pieczątka firmowa Wykonawcy) Formularz asortymentowo-cenowy Dotyczy postępowania prowadzonego pn. dostawa preparatów do żywienia niemowląt, dzieci i dorosłych, znak sprawy: ZP/44/2014.

Bardziej szczegółowo

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 1.Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2.Bądź codziennie aktywny fizycznie ruch korzystnie wpływa na sprawność

Bardziej szczegółowo

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze spis treści 3 Wstęp... 8 1. Żywność 1.1. Podstawowe definicje związane z żywnością... 9 1.2. Klasyfikacja żywności... 11 2. Przechowywanie i utrwalanie żywności 2.1. Zasady przechowywania żywności... 13

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA WŁASNA PRODUKTU LECZNICZEGO SOLUVIT N, proszek do sporządzania roztworu do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH 1 fiolka zawiera: Substancje

Bardziej szczegółowo