Modelowanie cen i ryzyka na rynku alkoholi inwestycyjnych.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Modelowanie cen i ryzyka na rynku alkoholi inwestycyjnych."

Transkrypt

1 Aleksander Popko Modelowanie cen i ryzyka na rynku alkoholi inwestycyjnych. Praca magisterska Promotor: Dr hab. Małgorzata Doman Prof. UEP KIERUNEK: Informatyka i Ekonometria SPECJALNOŚĆ: Inżynieria Finansowa KATEDRA: Matematyki Stosowanej Poznań 2012

2 2

3 Spis treści Wstęp Rynek alkoholi inwestycyjnych informacje wstępne Alkohol jako inwestycja Whisky Historia whisky Produkcja whisky Typologia whisky Whisky jako inwestycja Koniak Opis alkoholu Proces produkcyjny Koniak jako inwestycja Wino Opis alkoholu i jego historia Odmiany winorośli Proces produkcji Wina inwestycyjne Londyńska giełda wina Rynek win inwestycyjnych, a rynek akcji i metali szlachetnych Analizowane dane Analiza statystyczna szeregów Analiza statystyczna szeregów poziomów cen Analiza statystyczna szeregów stóp zwrotu Ocena atrakcyjności inwestycji w wino na tle innych inwestycji Ocena rentowności inwestycji Ocena ryzyka inwestycji Wnioski z analizy atrakcyjności inwestycji w wino Badanie relacji między szeregami stóp zwrotu Kowariancja i współczynnik korelacji Model dynamicznych korelacji warunkowych Wnioski płynące z badania zależności pomiędzy szeregami Modelowanie cen win z Bordeaux Idea prognozowania ceny wina za pomocą metod ilościowych

4 3.2. Model Orleya Ashenfeltera Dane i metoda Wyniki Badanie analogiczne do badań Orleya Ashenfeltera Dane i metoda Wyniki Porównanie i wnioski Zakończenie Bibliografia Strony internetowe Spis wykresów Spis tabel

5 Wstęp W ostatnich latach obserwuje się rosnące zainteresowanie alternatywnymi formami inwestycji. Kryzys finansowy, który rozpoczął się od spadków cen akcji na giełdach w 2008 roku, jeszcze mocniej skierował uwagę inwestorów na aktywa inwestycyjne nie będące instrumentami finansowymi. Do tego rodzaju inwestycji należą między innymi złote monety, kamienie szlachetne, obrazy i rzeźby, ziemia oraz alkohole inwestycyjne. Niniejsza praca jest poświęcona właśnie ostatniej wspomnianej kategorii inwestycji alternatywnych. Pomimo, że rynek alkoholi inwestycyjnych rozwija się dynamicznie, ciągle pozostaje stosunkowo mało znaną niszą. Chociaż obserwujemy rosnąca ilość ofert i możliwości inwestycji w alkohole, cały czas istnieje niewiele publikacji dotyczących tego rodzaju inwestycji. Problemem poruszonym w pracy jest kwestia atrakcyjności rynku alkoholi dla inwestora, oraz pytanie o możliwość przewidywania przyszłych cen wybranych alkoholi inwestycyjnych za pomocą metod ilościowych. Celem pracy jest przybliżenie rynku alkoholi inwestycyjnych, w szczególności takich aspektów jak ponoszone przez inwestora ryzyko oraz korelacja z innymi aktywami inwestycyjnymi, a także próba modelowania i prognozowania cen wybranych win inwestycyjnych. Zakres merytoryczny pracy obejmuje charakterystykę poszczególnych rodzajów alkoholi inwestycyjnych, analizę rynku alkoholi inwestycyjnych, porównanie rynku alkoholi inwestycyjnych z rynkami akcji i towarów, przybliżenie badań dotyczących możliwości prognozowania cen wina przy użyciu metod ilościowych, oraz próba dokonania takiej prognozy na podstawie aktualnych danych. Analizy i charakterystyka rynku zostały przeprowadzone w oparciu o literaturę polskojęzyczną i angielskojęzyczną, oraz informacje pochodzące z artykułów zamieszczonych w Internecie. Ze względu na ubogą literaturę przedmiotu, w pracy dominują odwołania do źródeł internetowych. 5

6 Do badań empirycznych użyto danych pochodzących z serwisu internetowego Stooq.pl 1, ze strony internetowej londyńskiej giełdy wina Liv-ex 2, oraz ze strony internetowej Weather Météo-Bordeaux 3. Badania empiryczne przeprowadzono za pomocą programu Microsoft Excel oraz pakietów ekonometrycznych Gretl i OxMetrics. Praca składa się z trzech rozdziałów. Pierwszy rozdział zawiera opis możliwości inwestycji w alkohole, charakterystykę poszczególnych rodzajów alkoholi inwestycyjnych, a także przedstawia londyńską giełdę wina Liv-ex. Celem pierwszego rozdziału jest przybliżenie stosunkowo mało znanego w Polsce rynku alkoholi inwestycyjnych. Dwa następne rozdziały poświęcone są badaniom empirycznym. W rozdziale drugim przeprowadzona została analiza statystyczna szeregów czasowych notowań indeksów wina, oraz indeksów akcji i surowców złota i srebra. Porównano różne rynki pod kątem ponoszonego przez inwestora ryzyka oraz rentowności inwestycji. Przeprowadzono także analizę korelacji pomiędzy rynkami i zbudowano model dynamicznych korelacji warunkowych. Trzeci rozdział porusza problem możliwości prognozowania cen win inwestycyjnych za pomocą metod ilościowych. Przedstawione zostały badania innych autorów, oraz została dokonana próba zbudowania modelu prognozującego ceny wina w oparciu o aktualne dane. Praca została zamknięta Zakończeniem, w którym zawarte są najważniejsze wnioski z analizy problemu. 1 Stooq.pl, Stooq.pl, Liv-ex, Liv-ex The Fine Wine Exchange, Weather Météo-Bordeaux, Weather Météo-Bordeaux,

7 1. Rynek alkoholi inwestycyjnych informacje wstępne 1.1. Alkohol jako inwestycja Inwestycja bywa definiowana jako wyzbycie się bieżącej, pewnej konsumpcji na rzecz niepewnej korzyści w przyszłości 4. Za tradycyjne formy inwestowania uważa się często lokowanie pieniędzy w instrumenty finansowe takie jak akcje czy obligacje, jednak istnieją alternatywne formy lokowania majątku, które w ostatnich czasach zdobywają coraz większą popularność. Inwestycje alternatywne to szerokie pojęcie i zalicza się do niego zwykle aktywa inwestycyjne inne niż akcje, obligacje, czy bony skarbowe i pieniężne. Do inwestycji alternatywnych zaliczane są między innymi surowce i towary, fundusze hedgingowe, finansowe instrumenty pochodne, a także obrazy, monety, antyki i alkohole. 5 Alkohole charakteryzujące się potencjałem inwestycyjnym, będą nazywane w pracy alkoholami inwestycyjnym. Są to trunki znanych marek, wysoko cenione i charakteryzujące się stosunkowo niedużą podażą. Inwestycja w alkohol to inwestycja długoterminowa, ponieważ z upływem czasu, w wyniku konsumpcji spada podaż danego alkoholu na rynku. Do alkoholi inwestycyjnych zalicza się niektóre gatunki whisky, nieliczne koniaki oraz wybrane wina Whisky Historia whisky Whisky to mocny napój alkoholowy otrzymywany poprzez destylację zacieru zbożowego oraz poddawanie go leżakowaniu w drewnianych, głównie dębowych beczkach. Whisky pochodzi prawdopodobnie z Irlandii, gdzie już w VII wieku tamtejsi mnisi pędzili tzw. aqua vitae co oznacza wodę życia. W języku gaelickim napój ten nosił początkowo nazwę uisge beatha, która przekształciła się w obecną nazwę 4 P. Dobrzyński, Co to jest inwestycja?, Wikipedia, Alternative Investment, I. Pruchnicka Grabias (red.), Inwestycje alternatywne, CeDeWu.pl Wydawnictwa Fachowe, Warszawa 2008, s

8 trunku whisky. Aqua vitae była początkowo napojem otrzymywanym na skutek destylacji produktów fermentacji owoców i używano jej wyłącznie w celach leczniczych. Według legendy, sztukę destylacji miał przywieźć z Francji do Irlandii święty Patryk. Na terenach dzisiejszej Szkocji, aqua vitae pojawiła się najpewniej dzięki irlandzkim Celtom, którzy założyli tam podkrólestwo Dalriady 7. Pierwsza pisemna wzmianka o whisky pochodzi ze Szkocji z 1494 roku i brzmi: dostarczyć osiem toreb słodu do mnicha Johna Cora na produkcję wody życia. Oznacza to, że w XV wieku produkcja whisky w tym rejonie musiała już być dobrze rozwinięta. Wzrost popularności destylacji wynikał prawdopodobnie z coraz lepszej technologii, oraz z przejęcia wiedzy na temat procesów produkcyjnych przez ludzi świeckich. W 1707 roku został nałożony przez parlament brytyjski podatek na słód jęczmienny oraz destylat, co spowodowało wzrost nielegalnej produkcji whisky. Produkcja whisky została przeniesiona w górzysty region Szkocji Highlands, który doskonale nadawał się do tworzenia ukrytych zakładów produkcyjnych oraz organizowania przemytu. Konieczność wytwarzania trunku w niedużych, zakamuflowanych gorzelniach przyczyniła się do utrzymania różnorodności oraz zachowania przekazywanych z pokolenia na pokolenie tradycyjnych receptur. Zmagania producentów whisky z przedstawicielami urzędów podatkowych zakończyły się w 1823 roku, kiedy uchwalono ustawę zmniejszającą obciążenia fiskalne wobec gorzelników. Zmiany w prawie, wraz z wynalezieniem przez Aeneasa Coffeya aparatu do destylacji ciągłej, umożliwiły produkcję whisky na skalę przemysłową. 8 Czarnym momentem w historii whisky było wprowadzenie w 1919 roku w Stanach Zjednoczonych prohibicji alkoholowej. Najbardziej ucierpieli na tym irlandzcy gorzelnicy, których głównymi odbiorcami byli konsumenci amerykańscy. Stopień w jakim prohibicja zachwiała rynkiem whisky, najlepiej obrazuje zmiana w ilości destylarni - w Irlandii zmniejszyła się ona z 28 w roku 1880 do 2 w roku 1933, a w Szkocji analogicznie ze 170 do 40. Produkcja irlandzkiej whisky na skalę 7 Ł. Tyborowski, G. Latos, Historia szkockiej whisky fakty i legendy, Open Bar portal branży alkoholowej, Scotch whisky historia, produkcja, podawanie,

9 przemysłową została zahamowana, a po zniesieniu prohibicji rynek amerykański został zdominowany przez producentów szkockich Produkcja whisky W zależności od gatunku whisky do jej produkcji używa się różnych metod oraz różnych surowców. Poniżej zostanie ogólnie opisany sposób produkcji whisky, a o różnicach w produkcji poszczególnych gatunków zostanie wspomniane w dalszej części pracy. Pierwszym etapem produkcji whisky jest słodowanie. Polega ono na kiełkowaniu ziarna w ciepłym i wilgotnym środowisku. Podczas kiełkowania dochodzi do aktywacji enzymów amylolitycznych niezbędnych do rozbicia zawartej w jęczmieniu skrobi na cukry proste i dwucukry, które później zostają poddawane fermentacji alkoholowej. Skiełkowane ziarno łatwo się psuje, dlatego jest osuszane. W przypadku whisky szkockiej jęczmień jest osuszany przy użyciu torfowego dymu, który nadaje whisky charakterystyczny posmak. Kolejnym etapem jest zacieranie. Zaczyna się ono od zmielenia ziarna jęczmienia i zalania go gorącą wodą. Umożliwia to rozpuszczenie zawartych w jęczmieniu cukrów. Po odsączeniu otrzymany wywar jest przelewany do kadzi, gdzie następuje kolejny etap fermentacja alkoholowa. Przefermentowany wywar poddawany jest kluczowemu procesowi destylacji. Maksymalne stężenie alkoholu, w jakim mogą żyć drożdże używane do fermentacji to około 17%. Bez destylacji niemożliwe byłoby więc powstanie jakiegokolwiek mocnego alkoholu. Destylacja to metoda rozdziału cieczy przy użyciu różnic w temperaturze wrzenia. Szkocka whisky destylowana jest podwójnie (podczas gdy irlandzka zwykle potrójnie, a amerykańskie burbony pojedynczo). Otrzymany destylat rozcieńczany jest do około 60% zawartości alkoholu i przelewany do beczek w celu leżakowania. Używa się beczek, w których wcześniej dojrzewały burbon, sherry czy porto. Minimalny okres leżakowania szkockiej whisky to 3 lata, jednak whisky, które są najbardziej cenione, leżakują znacznie 9 Ibid. 9

10 dłużej. Podczas leżakowania następują procesy estryfikacji i oksydacji, które nadają whisky walory zapachowe. Po okresie leżakowania, zanim whisky zostanie przelana do butelek może przejść etap mieszania. Destylaty dojrzewające w różnych beczkach często charakteryzują się odmiennym smakiem. Mieszanie whisky z różnych beczek umożliwia gorzelnikom otrzymanie całej gamy smaków. Z drugiej strony, kupażowanie whisky ze starszymi destylatami pozwala na utrzymanie smaku danej marki Typologia whisky Whisky jest produkowana w różnych miejscach na świecie przy użyciu nieco różniących się od siebie sposobów. Dla poszczególnych rodzajów whisky zachowywane są również odmienne standardy jakości. Właśnie z powyższych powodów istotne wydaje się przybliżenie klasyfikacji gatunków whisky. Najpopularniejszy sposób klasyfikacji whisky to podział ze względu na kraj pochodzenia. Wyróżniamy whisky szkockie (najpopularniejsze marki to Johnnie Walker, The Famous Grouse, Ballantine s, Glenfiddich czy Chivas Regal), whisky irlandzkie (Tullamore Dew, Jameson, Bushmills), amerykańskie (Jack Daniels, Jim Bean, Wild Turkey, Elijah Craig) i japońskie (Yamazaki, Nikka). Oprócz tego whisky produkowana jest także w innych krajach, na przykład w Walii i Kanadzie. 11 W Polsce na zasadzie podobnej do whisky produkowana jest Starka, jednak ten alkohol zaliczany jest do wódek zbożowych. 12 Drugim sposobem klasyfikacji whisky jest podział ze względu na użyte składniki i metody produkcji. Whisky słodowa (Single Malt) to whisky pochodząca z jednej gorzelni, ale niekoniecznie z jednej beczki. Do jej produkcji używa się słodu jęczmiennego, drożdży i wody. Whisky słodową, pochodzącą z jednej beczki określa się mianem Single Cask lub Single Barrel, natomiast whisky słodową mieszaną, pochodzącą z różnych destylarni określa się mianem Blended Malt, lub Pure Malt (przykładem takiej whisky jest popularny Johhnie Walker Green Label). 10 Ibid. 11 Wikipedia, Whisky, Wikipedia, Starka,

11 Whisky zbożowa (grain) jest produkowana z pszenicy, żyta, kukurydzy, oraz jęczmienia, którego zawartość stanowi około 10%. Sposób wytwarzania whisky zbożowej jest znacznie szybszy i tańszy niż whisky słodowej. Whisky zbożowa rzadko jest butelkowana i sprzedawana jako oddzielny destylat, najczęściej używa się jej do produkcji whisky mieszanej (blended). Whisky mieszana (blended), to whisky powstała na skutek połączenia różnych marek whisky słodowej z whisky zbożową. Jest to zdecydowanie najpopularniejszy rodzaj whisky około 90% sprzedawanej whisky szkockiej to whisky mieszana. Burbon to whisky produkowana głownie z kukurydzy (zawartość kukurydzy nie może być mniejsza niż 51%). Po destylacji leżakuje 2 lata w nowych, opalonych beczkach dębowych. Burbon jest produkowany niemalże wyłącznie w Stanach Zjednoczonych, głównie w stanie Kentucky. Popularna w Polsce marka burbonu to Jim Bean. Tennessee whiskey to whisky której proces produkcji jest bardzo podobny do produkcji burbonu, jednak jest ona poddana specyficznemu procesowi filtracji (Lincoln Count Process). Zanim whisky jest rozlewana do beczek zostaje przefiltrowana przez grubą warstwę węgla drzewnego, co nadaje jej charakterystyczny smak. Aktualnie wytwarza się w ten sposób dwie marki: Jack Daniel s oraz George Dickel Whisky jako inwestycja Gatunki whisky, które mają największy potencjał inwestycyjny, to szkocka whisky słodowa (Single Malt) oraz whisky słodowa z jednej beczki (Single Cask). Są to gatunki, które stanowią niewielką część światowej produkcji whisky, przez co są niezwykle wysoko cenione. Whisky, których cena cechuje się wysokim potencjałem wzrostu, często pochodzą z edycji limitowanych lub zostały wyprodukowane w nieistniejących obec- 13 Wikipedia, Whisky,

12 nie destylarniach. Zmniejszająca się z czasem podaż skutkuje wzrostem cen już i tak rzadkich egzemplarzy. 14 Inwestowanie w whisky wymaga od inwestorów znajomości serii limitowanych oraz panujących na rynku tendencji. Warto w tym momencie wspomnieć o jednym z największych autorytetów w świecie whisky jakim jest Jim Murray. Co roku wydaje on książkę Whisky Bible zawierającą opisy i oceny przeanalizowanych przez niego whisky. W Whisky Bible 2011 zostało ocenionych i opisanych ponad 4500 rodzajów tego trunku. 15 W 2007 roku w Holandii został utworzony przez Michaela Kappena World Whisky Index. Jest to zarówno indeks whisky, który umożliwia śledzenie rynku, jak i platforma transakcyjna która ułatwia handel inwestorom indywidualnym. W momencie powstania World Whisky Index zawierał niecałe 3 tysiące butelek. Obecnie w skład indeksu wchodzi butelek, o łącznej wartości ponad 5,5 miliona euro. Najdroższy egzemplarz znajdujący się obecnie na World Whisky Index to Springbank 50 years z 1919 roku, którego wartość jest wyceniona na 55 tysięcy euro. World Whisky Indeks umożliwia nie tylko pośrednictwo w handlu butelkami whisky, ale również odpłatny transport whisky do nabywcy lub przechowywanie butelek w specjalnych magazynach, wraz z ubezpieczeniem butelek. Koszty przechowywania zakupionej whisky w magazynie zależą od jej ceny i wynoszą rocznie od 1,1% do 2% wartości butelki. Koszty transakcyjne zależą od miejsca kupienia whisky oraz od jej wartości. Jeśli whisky została wcześniej kupiona na World Whisky Indeks, koszty transakcyjne wynoszą od 0,5% do 2% wartości transakcji. Natomiast jeśli whisky nie pochodzi z indeksu, koszty transakcyjne wynoszą 10%. Ponadto wszystkie butelki wystawiane na sprzedaż na platformie muszą być najpierw dostarczone do magazynów World Whisky Index oraz są sprawdzane w celu potwierdzenia ich autentyczności I. Pruchnicka Grabias (red.), Inwestycje alternatywne, CeDeWu.pl Wydawnictwa Fachowe, Warszawa 2008, s WhiskyBible.com, World Whisky Index,

13 W Polsce inwestowanie w whisky jest możliwe także za pomocą pośredników finansowych, takich jak Wealth Solutions czy MMS Doradztwo Finansowe. Obie firmy zalecają okres inwestycji 3-5 lat, a minimalna kwota inwestycji to 5 tysięcy euro. Wealth Solutions oferuje następujące sposoby inwestycji w whisky: fizyczny zakup butelek i wystawienie ich na World Whisky Indeks, zakup beczki whisky w Szkocji, zabutelkowanie i wystawienie butelek na sprzedaż, zakup zarówno butelek jak i beczki (portfel mieszany). Korzystając z usług pośredników finansowych należy liczyć się z dodatkowymi kosztami. W przypadku Wealth Solutions opłata wstępna jest zależna od kwoty inwestycji i wynosi od 8% do 15%. Ponadto pobierana jest opłata za zarządzanie, która wynosi 2,5% rocznie od kwoty wydanej na zakup whisky, a także w przypadku sprzedaży whisky za pośrednictwem World Whisky Index pobierana jest opłata wynosząca 0,5% wartości sprzedawanej whisky. W celu zobrazowania potencjału wzrostu ceny whisky, poniżej zostaną przedstawione przeciętne roczne zyski z inwestycji: Black Bowmore 1964, wzrost ceny przeciętnie o 144% rocznie w latach Port Ellen 1987, wzrost ceny przeciętnie o 24% w latach Ardberg 1979 wzrost ceny przeciętnie o 57% w latach Oszacowany przez firmę Wealth Solutions przeciętny zysk z inwestycji w butelki whisky wynosi 20% rocznie, a z inwestycji w beczki 25%. Podane stopy zwrotu z inwestycji pokazują, że inwestowanie w whisky może być konkurencyjne wobec inwestowania w tradycyjne instrumenty finansowe. Warto jednak zwrócić uwagę na niską płynność rynku oraz wysokie koszty transakcyjne. Należy również zauważyć, że możliwości zysku na rynku whisky są tak samo jak w przypadku tradycyjnych instrumentów finansowych zależne od zadanego przez inwestora poziomu ryzyka i wynikającej z niego struktury portfela inwestycyjnego Wealth Solutions, Zasady inwestycji w whisky,

14 1.3. Koniak Opis alkoholu Koniak to mocny alkohol, którego produkcja zaczęła się w XVII wieku. Jest to najsłynniejszy z winiaków (brandy), wytwarzany we Francji w okolicach miasteczka Cognac. Żaden destylat winny nie może być nazywany koniakiem jeśli powstał w innym rejonie. Koniak musi być wyprodukowany co najmniej w 90% z następujących gatunków winogron: Ugni Black, Colombard lub Folle Blanche. Koniak jest dwukrotnie destylowany w tradycyjnych, miedzianych alembikach oraz leżakuje przynajmniej dwa lata w beczkach z dębu francuskiego. Popularnymi markami koniaków są Hennessy, Martell, Remy Martin, Camus czy Napoleon. 18 Można wspomnieć, jako o ciekawostce, o zmianie w profilu konsumenta koniaku w Stanach Zjednoczonych, która miała miejsce na początku lat dziewięćdziesiątych. Wcześniej, koniak kojarzony z elegancją, luksusem i przepychem konsumowany był głównie przez białych, starszych ludzi. Wraz z nawiązywaniem do tego trunku przez muzyków rapowych, głównymi konsumentami koniaku stali się młodzi, czarnoskórzy mieszkańcy wielkich miast. Koniak pojawiał się w piosenkach takich wykonawców jak NAS, Tupac Shakur czy Jay-Z. W raporcie firmy Pernod-Ricard, która jest właścicielem marki Martell, znalazło się stwierdzenie: Stany Zjednoczone to najważniejszy rynek zbytu dla koniaku, a docelowym konsumentem są afroamerykanie. Często można spotkać się z twierdzeniem, że odrodzenie popularności koniaku w Stanach Zjednoczonych jest bezpośrednio związane z popularyzacją muzyki rap i kultury hiphopowej Proces produkcyjny Proces produkcyjny koniaku dzieli się na cztery etapy. Pierwszym etapem jest zbiór winogron. Jak zostało wspomniane wcześniej, do produkcji koniaku używa się przede wszystkim jednej z trzech odmian winogron. Jednak większość koniaków 18 Open bar portal branży alkoholowej, Koniak (Cognac) historia, produkcja, podawanie, Ibid. 14

15 jest wytwarzana z winogron Ugni Blanc. Zbiory winogron mają miejsce najczęściej w październiku. Zebrane winogrona są wyciskane za pomocą pras pneumatycznych i otrzymany moszcz jest poddawany fermentacji. Dodawanie cukru jest niedozwolone. W wyniku fermentacji powstaje wytrawne i kwaśne wino, które nie nadaje się do picia ale jest doskonałe do destylacji. Drugim etapem jest destylacja. Proces destylacji odbywa się w miedzianych alembikach. W wyniku drugiej destylacji otrzymuje się destylat o zawartości alkoholu około 70%. Wiek koniaku zaczyna się liczyć od tego momentu. Trzeci etap to leżakowanie. Proces leżakowania polega na dojrzewaniu koniaku w dębowych beczkach. Minimalny okres leżakowania to dwa lata. Koniak leżakujący więcej niż 25 lat często używany jest do kupażowania, które jest ostatnim etapem produkcji koniaku. Kupażowanie to mieszanie ze sobą różnych destylatów w celu osiągnięcia odpowiedniego smaku i aromatu. Każda wytwórnia koniaku posiada własnego mistrza kupażu, który jest odpowiedzialny za utrzymanie smaku i aromatu danej marki. Po kupażowaniu koniak leżakuje jeszcze pewien czas, w celu połączenia się poszczególnych destylatów w jeden Koniak jako inwestycja Inwestowanie na rynku koniaku opiera się przede wszystkim na aukcjach. Przedmiotem inwestycji bywają trunki wypuszczone w seriach limitowanych, które często osiągają zawrotne ceny. Przykładem jest Beauté du Siècle marki Hennessy. Trunek został wypuszczony w liczbie stu egzemplarzy i jego cena wynosi 150 tysięcy euro za sztukę. Beauté du Siècle znajduje się w ozdobnej, specjalnie zaprojektowanej, 75 kilogramowej skrzyni ze szkła baccarat wyłożonej perłami ze szkła weneckiego. W skrzyni, obok koniaku znajduje się album z 3 tysiącami fotografii przedstawiających znane postacie Paryża z początków XX wieku Ibid; Wikipedia, Cognac (brandy), I. Pruchnicka Grabias (red.), Inwestycje alternatywne, CeDeWu.pl Wydawnictwa Fachowe, Warszawa 2008, s

16 Innym koniakiem, który osiągnął niebagatelną cenę, jest uważany za najdroższy koniak świata Henri IV Dudognon Heritage. Butelka tego trunku jest wyceniona na 3,4 miliona dolarów. Destylat dojrzewał w beczkach ponad sto lat, jednak podobnie jak w przypadku Beauté du Siecle, nie tylko wartość koniaku wpływa na bardzo wysoką cenę. Koniak znajduje się w luksusowej, ośmiokilogramowej butelce, która została udekorowana platyną, diamentami i 24-karatowym złotem Wino Opis alkoholu i jego historia Wino to napój alkoholowy otrzymywany w wyniku fermentacji soku z winogron. Nazwa wino bywa używana potocznie wobec napojów alkoholowych na bazie innych owoców (wina owocowe), jednak w niniejszej pracy termin wino dotyczy tylko i wyłącznie win wytwarzanych z winogron. Wino powstaje z owoców winorośli właściwej (łac. Vitis Vinifera). Smak oraz zapach wina zależą od szeregu czynników, takich jak: szczep i rodzaj winogron, a także sposób ich uprawy, ziemia na której znajduje się winnica, klimat, sposób fermentacji. Wino było istotnym elementem dla wielu religii. Trunek ten był obecny zarówno w obrzędach pogańskich takich jak bachanalia, jak i w religiach monoteistycznych judaizmie oraz chrześcijaństwie. W przypadku judaizmu wino jest spożywane podczas paschy, a u chrześcijan pojawia się w sakramencie Eucharystii. Wino nie jest natomiast obecne w islamie zgodnie z większością interpretacji szariatu (prawa opartego na Koranie) spożywanie napojów alkoholowych jest zakazane. Wino pochodzi prawdopodobnie z Kaukazu badania archeologiczne wykazały, że 8000 lat temu ten napój alkoholowy był wytwarzany na terenach dzisiejszej Gruzji. Wraz z upływem czasu wino zaczęto produkować w Grecji i Italii. Śladem Greków i Etrusków podążyli Rzymianie. W starożytnym Rzymie produkowano wino na szeroką skalę, a sam trunek był niezwykle popularny świadczą o tym 22 World s most expensive cognac Henri IV Dudognon Heritage,

17 wzmianki w dziełach Werigliusza, Horacego czy Katona Starszego 23. W wyniku ekspansji terytorialnej Cesarstwa Rzymskiego produkcja wina rozpowszechniła się na terenie całej Europy Zachodniej. W czasach średniowiecza kontynuowano produkcję wina w Europie. Trunek ten był ważnym elementem w religii chrześcijańskiej, dzięki czemu jego wytwarzanie było popierane przez Kościół Rzymskokatolicki. Wino było postrzegane nie tylko jako symbol krwi Chrystusa, ale również jako dobro luksusowe. Na należących do Kościoła ziemiach zakładano winnice, a klasztorni mnisi zajmowali się produkcją wina - przykładowo, w Burgundii istniały słynne winnice prowadzone przez Benedyktynów i Cystersów. Średniowieczne winiarstwo zostało zdominowane przez Kościół wyjątkiem były znakomicie prosperujące winnice w Bordeaux, które działały na zasadach niemalże wolnorynkowych. W średniowieczu wino było jedynym trwałym i stosunkowo zdrowym napojem. Spożywanie wody często skutkowało problemami zdrowotnymi, produkowane w tamtych czasach piwo psuło się bardzo szybko, a napoje spirytusowe były drogie i bardzo rzadko spotykane. Wszystko zmieniło się wraz z nastaniem nowożytności. Rozpowszechniła się sztuka destylacji, zaczęto używać chmielu do produkcji piwa dzięki czemu było ono bardziej trwałe, a w miastach wybudowano sieci kanalizacyjne umożliwiające dostęp do czystej wody. Wydawało się, że te zmiany mogą spowodować kryzys w produkcji wina, dlatego musiały pojawić się nowe rozwiązania. Jednym z nich było użycie szklanych butelek do przechowywania wina. Do XVII wieku wino było przechowywane cały czas w beczkach, a do dzbanów było przelewane tuż przed podaniem na stół. Odkryto, że wino przechowywane w butelkach może leżakować znacznie dłużej, oraz dojrzewa w inny sposób. Nowożytność przyniosła jeszcze jedną istotną zmianę dla światowej produkcji wina - wraz z nastaniem czasów nowożytnych, w wyniku wielkich odkryć geograficznych metody wytwarzania wina dotarły do Nowego Świata. Dzisiaj, wina z Ameryki Północnej oraz Południowej stanowią ważny segment rynku Wikipedia, Ancient Rome and wine, Wine Institute, World Wine Production by country,

18 W XX wieku w świecie wina miały miejsce dwie rewolucje naukowa oraz przemysłowa. Odkrycia Ludwika Pasteura wyjaśniły proces fermentacji, co umożliwiło lepsze jego kontrolowanie. Powstały naukowe ośrodki badawcze, które zajmowały się winem pierwszym z nich był Instytut Enologii na uniwersytecie w Bordeaux. Rozwój nauki umożliwił produkcję wina na skalę przemysłową Odmiany winorośli Czynnikiem, który w największym stopniu determinuje smak wina jest surowiec z którego się ten trunek wytwarza, czyli winogrona. Zdecydowanie łatwiejsze jest zapamiętanie kilku popularnych odmian winorośli niż wielu nazw miejscowości, w których wino jest produkowane. Właśnie dlatego powszechne jest umieszczanie nazwy szczepu na etykietach butelek. Poznanie wymienionych poniżej międzynarodowych odmian winorośli może być swego rodzaju wstępem do rozróżniania poszczególnych win. 26 Cabernet Sauvigon najpopularniejsza odmiana winogron na wino czerwone. Dojrzewa stosunkowo późno, a więc można je uprawiać tylko w ciepłych strefach klimatycznych. Ponadto zdarza się, że w niektórych latach nie dojrzewa w pełni. Poddane właściwie przeprowadzonej winifikacji i leżakowaniu Cabernet Sauvigon jest jednym z najtrwalszych win. W Bordeaux odmiana ta jest kupażowana z Merlotem oraz z Cabernet Franc. Chardonnay odmiana winorośli, która może być uprawiana praktycznie wszędzie i daje winiarzom szerokie możliwości osiągnięcia odpowiedniego bukietu. Nie ma własnego, wyrazistego smaku, dlatego produkt końcowy zależy w dużym stopniu od fermentacji i leżakowania. Chardonnay to najpopularniejsza odmiana winogron na wino białe. Merlot odmiana winorośli, która dojrzewa stosunkowo wcześnie, często kupażowana z Cabernet Sauvigon. Bardzo popularna w Bordeaux, ale upra- 25 Wikipedia, Wine, H. Johnson, J. Robinson, Wielki atlas świata win, Buchman, Warszawa 2008, s Ibid s

19 wiana także w Stanach Zjednoczonych, północno-wschodnich Włoszech i Chile. Pinot Noir bardzo wrażliwa odmiana winorośli, z której powstaje delikatne wino. Zdarza się, że owoce dojrzewają zbyt wcześnie. Uprawa tej odmiany najlepiej wychodzi w Burgundii, na Côte-d'Or. Riesling odmiana używana do produkcji białego wina. Zależnie od miejsca udaje się z niej uzyskać wina o zupełnie różnych smakach. Z Rieslinga powstają zarówno szlachetne słodkie wina, jak i silnie wytrawne trunki. Cieszy się bardzo dobrą opinią w Niemczech i Alzacji, a także w Austrii i Australii. Syrah/Shiraz odmiana pochodząca z północnej doliny Rodanu, gdzie powstają z niej ciemne wina Hermitage oraz Côtie Rôtie. Uprawiana również w Australii, jednak wina z tego rejonu smakują zupełnie inaczej. Sauvignon Blanc odmiana dająca wino mocno aromatyczne i orzeźwiające, najlepsze do picia jako młode. W zbyt ciepłych rejonach często traci charakterystyczny aromat i kwasowość. Uprawiana w między innymi w Bordeaux, Kalifornii, Australii a także w RPA. Gewürztraminer odmiana, z której powstaje wino o wyrazistym, czasami zbyt intensywnym aromacie i złotym kolorze. Uprawiana w Alzacji, a także w Nowej Zelandii, Chile i w Kolumbii Brytyjskiej. Sémillon najczęściej uprawiana odmiana białych winogron w Bordeaux. Daje delikatne, wytrawne wina o mineralnym aromacie. Odmiana bardzo podatna na pleśń szlachetną Proces produkcji Proces produkcji wina składa się z kilku etapów. Pierwszym etapem jest przygotowanie moszczu z zebranych winogron. Moszcz powstaje poprzez wyciskanie winogron na prasach. Niekiedy winogrona poddaje się procesowi maceracji wstępnej fermentacji w głębokich kadziach. Drugim etapem jest fermentacja moszczu. Proces fermentacji może być przeprowadzany na wiele różnych sposobów. Używane do fermentacji drożdże za- 19

20 mieniają zawarty w moszczu cukier w alkohol. Sama fermentacja może następować samorzutnie w temperaturze otoczenia, jak i przy dokładnej kontroli temperatury i składu drożdży. Proces fermentacji może być przeprowadzany zarówno w kadziach drewnianych jak i stalowych. Trzeci etap to filtrowanie lub klarowanie. Filtrowanie może być przeprowadzane kilkukrotnie, w celu otrzymania wysokiej trwałości i klarowności wina, a także można go nie przeprowadzać w ogóle i zastąpić klarowaniem. Dzięki klarowaniu możliwe jest uzyskanie głębokiego smaku wina. Dekantacja to metoda klarowania polegająca na oddzieleniu cieczy od samorzutnie opadającego osadu. Inny sposób klarowania polega na użyciu dwutlenku siarki w celu zabicia drobnoustrojów w winie i wydzielenia się osadu. Kolejny etap to dojrzewanie wina. Zwykle składa się on z dwóch faz. Pierwsza faza tego etapu to leżakowanie wina w dębowych lub metalowych beczkach. Druga faza to dojrzewanie wina już po przelaniu do butelek. Warto zaznaczyć, że nie wszystkie wina mogą dojrzewać niektóre, takie jak Beaujolais nouveau spożywa się od razu po wyprodukowaniu. Ostatnim etapem produkcji wina jest kupażowanie, czyli mieszanie różnych win w celu uzyskania trunku o pożądanych właściwościach. Istnieje wiele metod kupażu, chociaż zwykle miesza się wina pochodzące z różnych szczepów winogron z jednej winnicy Wina inwestycyjne Inwestowanie w wino zdobywa coraz większą popularność, zarówno w Polsce jak i na całym świecie. Rynek szlachetnych win jest z pewnością najlepiej rozwinięty spośród rynków wszystkich alkoholi inwestycyjnych. Szacuje się, że roczny obrót wynosi 3 mld USD, a wartość światowych zapasów win inwestycyjnych to mld USD, z czego około ¼ znajduje się na terenie Wielkiej Brytanii. Wysokość rocznej produkcji jest szacowana na 3-4 mld USD. Od 2006 roku ustawodawstwo brytyjskie uznaje wina inwestycyjne za potencjalny składnik SIPP (Self-Invested 27 Ibid s

Inwestycje w beczki whisky Informacje o firmie Stilnovisti Argumenty sprzedażowe

Inwestycje w beczki whisky Informacje o firmie Stilnovisti Argumenty sprzedażowe Inwestycje w beczki whisky Informacje o firmie Stilnovisti Argumenty sprzedażowe Plan szkolenia 1. Rynek whisky początek hossy Krzysztof Maruszewski, Prezes Stilnovisti 2. Ceny whisky czyli dlaczego czas

Bardziej szczegółowo

Aby rozpocząć swoją inwestycję w wino wystarczy przesłać załączoną deklarację uczestnictwa na adres: office@wineadvisors.pl.

Aby rozpocząć swoją inwestycję w wino wystarczy przesłać załączoną deklarację uczestnictwa na adres: office@wineadvisors.pl. 1. Atrakcyjne stopy zwrotu (średnie wieloletnie w granicach 20%) i najkorzystniejszy obecnie dostępny profil ryzyka inwestycji. 2. Niska korelacja z większością podstawowych aktywów inwestycyjnych znakomite

Bardziej szczegółowo

Wino. portfel indywidualny KARTA INFORMACYJNA

Wino. portfel indywidualny KARTA INFORMACYJNA Wino portfel indywidualny KARTA INFORMACYJNA Wstęp Proponujemy Państwu inwestycję polegającą na fizycznym nabywaniu skrzynek wina, które następnie przechowywane są w profesjonalnych warunkach do momentu

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV)

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Wskaźnik cenadowartości księgowej (ang. price to book value ratio) jest bardzo popularnym w analizie fundamentalnej. Informuje on jaką cenę trzeba zapład za 1 złotówkę

Bardziej szczegółowo

STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 36 INWESTYCJE W WINO STRESZCZENIE

STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 36 INWESTYCJE W WINO STRESZCZENIE STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 36 Urszula Gierałtowska * Uniwersytet Szczeciński INWESTYCJE W WINO STRESZCZENIE W artykule przedstawiono krótką analizę inwestycji na niszowym

Bardziej szczegółowo

Rynek wina. Raport Wine Advisors. Stan na dzień 30 kwietnia 2013 r.

Rynek wina. Raport Wine Advisors. Stan na dzień 30 kwietnia 2013 r. Rynek wina Raport Wine Advisors Stan na dzień 30 kwietnia 2013 r. 2 Streszczenie Po czterech miesiącach wzrostów (grudzień marzec) rynek zatrzymał się. W kwietniu indeksy pokazały niewielkie spadki. Nie

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013)

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013) Warszawa, dnia 13 czerwca 2013 roku Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013) 1. w artykule 3 ust. 7 otrzymuje następujące brzmienie:

Bardziej szczegółowo

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko.

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko. Inwestycje finansowe Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. yzyko. Inwestycje finansowe Instrumenty rynku pieniężnego (np. bony skarbowe). Instrumenty rynku walutowego. Obligacje. Akcje. Instrumenty pochodne.

Bardziej szczegółowo

Dowiedz się jak zarabiać na inwestycji w wino

Dowiedz się jak zarabiać na inwestycji w wino Dowiedz się jak zarabiać na inwestycji w wino (cz.1/6) www.wineadvisors.pl O Wineadvisors.pl Już od blisko siedmiu lat Wine Advisors zajmuje się tematyką inwestowania w wino. Staramy się spopularyzować

Bardziej szczegółowo

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej.

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. Istnieje teoria, że fundusze inwestycyjne o stosunkowo krótkiej historii notowań mają tendencję do

Bardziej szczegółowo

WINE ADVISORS Portfele Otwarte

WINE ADVISORS Portfele Otwarte WINE ADVISORS Portfele Otwarte INWESTOWANIE W WINO Pytania i odpowiedzi 1. Na czym polega inwestycja w Portfel Otwarty? Inwestycja polega na zakupie konkretnych skrzynek z najwyższej jakości winami. Wina

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ.

PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ. PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ. Kamila Opasińska Katarzyna Deleżuch INWESTYCJE W NIERUCHOMOŚCI PODSTAWOWE RODZAJE

Bardziej szczegółowo

Rynek wina Raport Wine Advisors. Stan na dzień 22 stycznia 2013 r.

Rynek wina Raport Wine Advisors. Stan na dzień 22 stycznia 2013 r. Rynek wina Raport Wine Advisors Stan na dzień 22 stycznia 2013 r. 2 Streszczenie Po kilku miesiącach trendu bocznego, w połowie grudnia 2012 rynek wina odbił się w górę. Wąski indeks giełdy Liv-ex: Fine

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 4 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel. +48

Bardziej szczegółowo

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ).

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? ebay - portal internetowy prowadzący największy serwis aukcji internetowych na świecie. ebay został założony

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Struktura terminowa rynku obligacji

Struktura terminowa rynku obligacji Krzywa dochodowości pomaga w inwestowaniu w obligacje Struktura terminowa rynku obligacji Wskazuje, które obligacje są atrakcyjne a których unikać Obrazuje aktualną sytuację na rynku długu i zmiany w czasie

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO Obligacji Korporacyjnych fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 5/2013)

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO Obligacji Korporacyjnych fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 5/2013) Warszawa, dnia 24 kwietnia 2013 roku Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO Obligacji Korporacyjnych fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 5/2013) 1. - w artykule 3 pkt 6 otrzymuje następujące brzmienie:

Bardziej szczegółowo

Wino. portfel indywidualny KARTA INFORMACYJNA

Wino. portfel indywidualny KARTA INFORMACYJNA Wino portfel indywidualny KARTA INFORMACYJNA Wstęp Wealth Solutions to lider w zakresie inwestycji alternatywnych, działający na polskim rynku nieprzerwanie od ponad 5 lat. Konsekwentnie budujemy kategorię

Bardziej szczegółowo

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka 24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka Okres subskrypcji: 25.05.2010-08.06.2010 Okres trwania lokaty: 9.06.2010-08.06.2012 Aktywo bazowe: kontrakt terminowy na WIG20 Minimalna kwota wpłaty:

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Coca-Cola Co. (KO) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Coca-Cola Co. (KO) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Coca-Cola Co. (KO) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Coca-Cola Co. (KO) - (w USA, Kanadzie, Australii i Wielkiej Brytanii powszechnie znana jako coke) to marka bezalkoholowego napoju gazowanego

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Apple Inc. (AAPL) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Apple Inc. (wcześniej Apple Computer Inc.) przedsiębiorstwo komputerowe założone 1 kwietnia 1976 roku przez

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

System transakcyjny oparty na średnich ruchomych. ś h = + + + + gdzie, C cena danego okresu, n liczba okresów uwzględnianych przy kalkulacji.

System transakcyjny oparty na średnich ruchomych. ś h = + + + + gdzie, C cena danego okresu, n liczba okresów uwzględnianych przy kalkulacji. Średnie ruchome Do jednych z najbardziej znanych oraz powszechnie wykorzystywanych wskaźników analizy technicznej, umożliwiających analizę trendu zaliczyć należy średnie ruchome (ang. moving averages).

Bardziej szczegółowo

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r.

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r. LYXOR ETF WIG20 Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter informacyjny oraz promocyjny i nie powinien stanowić podstawy do podejmowania

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w wino Portfel Otwarty

Inwestycje w wino Portfel Otwarty Inwestycje w wino Portfel Otwarty Wine Advisors Dlaczego warto inwestować w wino? 1. Atrakcyjne stopy zwrotu (średnie wieloletnie około 12% rocznie) i najkorzystniejszy obecnie dostępny profil ryzyka inwestycji.

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). American Express Company (AXP) to obecnie największa firma świata świadcząca usługi w zakresie finansów. Główna siedziba

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na indeksy GPW pozostaje czwartym rynkiem w Europie

Kontrakty terminowe na indeksy GPW pozostaje czwartym rynkiem w Europie Rynek instrumentów pochodnych GPW w I półroczu 2012 roku na tle Europy GPW utrzymuje czwartą pozycję w Europie pod względem wolumenu obrotów indeksowymi kontraktami terminowymi Kontrakty terminowe na indeksy

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 12 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel.

Bardziej szczegółowo

En Primeur 2011 KARTA INFORMACYJNA

En Primeur 2011 KARTA INFORMACYJNA En Primeur 2011 KARTA INFORMACYJNA En Primeur 2011 założenia inwestycji En primeur to zakup wina, które leżakuje jeszcze w beczkach, a do butelek trafi w ciągu 18 24 miesięcy. Wiosną krytycy próbują wina,

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 5 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel. +48

Bardziej szczegółowo

Google Inc. (GOOG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ).

Google Inc. (GOOG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Google Inc. (GOOG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Google Inc. - znana amerykańska firma z branży internetowej. Jej flagowym produktem jest wyszukiwarka Google,

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC BETA Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek Wycena opcji Dr inż. Bożena Mielczarek Stock Price Wahania ceny akcji Cena jednostki podlega niewielkim wahaniom dziennym (miesięcznym) wykazując jednak stały trend wznoszący. Cena może się doraźnie obniżać,

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R. Niniejszym, Ipopema Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., ogłasza

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Microsoft Corp. (MSFT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Microsoft - na początku XXI wieku jest największą na świecie firmą branży komputerowej. Najbardziej znana

Bardziej szczegółowo

Prace magisterskie 1. Założenia pracy 2. Budowa portfela

Prace magisterskie 1. Założenia pracy 2. Budowa portfela 1. Założenia pracy 1 Założeniem niniejszej pracy jest stworzenie portfela inwestycyjnego przy pomocy modelu W.Sharpe a spełniającego następujące warunki: - wybór akcji 8 spółek + 2 papiery dłużne, - inwestycja

Bardziej szczegółowo

Wykład 8 Rynek akcji nisza inwestorów indywidualnych Rynek akcji Jeden z filarów rynku kapitałowego (ok 24% wartości i ok 90% PK globalnie) Źródło: http://www.marketwatch.com (dn. 2015-02-12) SGH, Rynki

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata inwestycyjna powiązana z rynkiem akcji ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Exxon Mobil Corp. (XOM) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Exxon Mobil Corp. (XOM) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Exxon Mobil Corp. (XOM) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Exxon Mobil Corp. (XOM) zajmuje się eksploatacją złóż mineralnych, produkcją, transportem i sprzedażą ropy naftowej i gazu ziemnego.

Bardziej szczegółowo

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 1 TROCHĘ HISTORII 1973 Fisher Black i Myron Scholes opracowują precyzyjną metodę obliczania wartości opcji słynny MODEL BLACK/SCHOLES 2 TROCHĘ HISTORII 26 kwietnia 1973

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 11 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel.

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po kontraktach CFD

Przewodnik po kontraktach CFD Przewodnik po kontraktach CFD Inwestuj na zagranicznych spółkach w polskim domu maklerskim! PRZEWODNIK PO KONTRAKTACH CFD Czym są kontrakty CFD? CFD to skrót od angielskiego terminu Contract for difference,

Bardziej szczegółowo

Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Avon Products Inc. (AVP) światowa firma kosmetyczna zajmująca się produkcją i dystrybucją kosmetyków

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata Inwestycyjna Kurs na Złoto powiązane z ceną złota ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 1 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel. +48

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Warszawa, 7 maja 2010 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 19.05.1999 r. do 31.12.2009 r.

Bardziej szczegółowo

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie.

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie. Fundusze inwestycyjne to instytucje, które zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje oszczędności każdy, kto nie chce ich trzymać w skarpecie. Wynajęci

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości 1.Wyszukaj i uzupełnij brakujące definicje: rynek finansowy (financial market) instrument finansowy (financial instrument) papier wartościowy (security) 2. Na potrzeby analizy

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych

Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych opiera się na deklaracjach składanych przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Kryterium decydującym o zaliczeniu do danej kategorii

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Walt Disney Co. (DIS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Walt Disney Co. (DIS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Walt Disney Co. (DIS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Walt Disney Co. (DIS) (znana po prostu jako Disney) jedna z największych na świecie korporacji medialnych i elektronicznych. Założona

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) jedna z największych ogólnoświatowych firm w branży bankowości inwestycyjnej pełniąca profesjonalne

Bardziej szczegółowo

Wyniki Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ

Wyniki Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ Inwestowanie w fundusze inwestycyjne wiąże się z ryzykiem i nie gwarantuje realizacji założonego celu inwestycyjnego, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Należy liczyć się z możliwością utraty

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

Produkty szczególnie polecane

Produkty szczególnie polecane Produkty szczególnie polecane 9 luty 2011 r. Szczegółowe informacje na temat funduszy zarządzanych przez Legg Mason TFI S.A. ( fundusze") zawarte są w prospekcie informacyjnym oraz skrócie prospektu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Procter & Gamble Co. (PG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej.

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Procter & Gamble Co. (PG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej. Procter & Gamble Co. (PG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej. Procter & Gamble Co. (P&G, NYSE: PG) to globalna grupa kapitałowa mająca swoją siedzibę w Cincinnati, Ohio, USA. Wytwarza dobra konsumpcyjne,

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. Niniejszym Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD GOLDEN edition to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Obowiązuje od 5.11.2012 r. ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH W związku z rozszerzeniem oferty Towarzystwa o nowe ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe przedstawiamy Aneks do Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 15 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel.

Bardziej szczegółowo

Opracował: mgr inż. Artur Szcześniak

Opracował: mgr inż. Artur Szcześniak Opracował: mgr inż. Artur Szcześniak Wino - napój bogów Któż z nas nie zna Bachusa - bożka, który wino porównał do kobiety, śpiewu i rozpustnej zabawy!!! Sophia Szczepy winorośli NAJWAŻNIEJSZE SZCZEPY

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych McDonald's Corp. (MCD) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych McDonald's Corp. (MCD) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). McDonald's Corp. (MCD) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). McDonald's Corp. (MCD) największa na świecie sieć barów szybkiej obsługi. Założona 15 maja 1940 r. w San Bernardino w Kalifornii

Bardziej szczegółowo

Caterpillar Inc. (CAT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Caterpillar Inc. (CAT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Caterpillar Inc. (CAT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Caterpillar Inc. (CAT) amerykańska firma z siedzibą w Peorii (stan Illinois). Jeden z największych producentów maszyn budowlanych

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM NOTOWANE NA WARSZAWSKIEJ GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH. Streszczenie

INSTRUMENTY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM NOTOWANE NA WARSZAWSKIEJ GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH. Streszczenie Karol Klimczak Studenckie Koło Naukowe Stosunków Międzynarodowych TIAL przy Katedrze Stosunków Międzynarodowych Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego INSTRUMENTY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

Bardziej szczegółowo

Test wskaźnika C/Z (P/E)

Test wskaźnika C/Z (P/E) % Test wskaźnika C/Z (P/E) W poprzednim materiale przedstawiliśmy Państwu teoretyczny zarys informacji dotyczący wskaźnika Cena/Zysk. W tym artykule zwrócimy uwagę na praktyczne zastosowania tego wskaźnika,

Bardziej szczegółowo

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoty trend Wszystko o rynku złota Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoto w dzisiejszych czasach jest popularnym środkiem inwestycyjnym. Uważa się przy tym, że inwestowanie w kruszec (poprzez fundusze,

Bardziej szczegółowo

Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś

Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś Maj 2012 Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś Indeks Cen Mieszkań (ICM) - nowy standard pomiaru cen na rynku sprzedaży mieszkań porównanie cen ofertowych i transakcyjnych mieszkań co się sprzeda,

Bardziej szczegółowo

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty)

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty) EV/EBITDA EV/EBITDA jest wskaźnikiem porównawczym stosowanym przez wielu analityków, w celu znalezienia odpowiedniej spółki pod kątem potencjalnej inwestycji długoterminowej. Jest on trudniejszy do obliczenia

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe powiązane z indeksem S&P 500 ze 100% gwarancją zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów Depozytowych

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Fundusze ETF w Polsce grudzień 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland December 2012)

Fundusze ETF w Polsce grudzień 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland December 2012) stycznia r. Fundusze ETF w Polsce grudzień r. (Exchange-traded funds in Poland December ) Rynek wtórny Po fatalnym listopadzie, w grudniu wartość obrotów sesyjnych tytułami uczestnictwa trzech funduszy

Bardziej szczegółowo

Rynek akcji z ochroną kapitału

Rynek akcji z ochroną kapitału Rynek akcji z ochroną kapitału db Obligacja WIG20 3-letnia obligacja strukturyzowana powiązana z indeksem WIG20 A Passion to Perform. Nowa jakość w inwestycjach giełdowych Polska gospodarka znajduje się

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Inwestycje alternatywne - cechy rozszerzają katalog możliwości inwestycyjnych dostępnych na GPW dla przeciętnego inwestora

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na akcje

Kontrakty terminowe na akcje Kontrakty terminowe na akcje Zawartość prezentacji podstawowe informacje o kontraktach terminowych na akcje, zasady notowania, wysokość depozytów zabezpieczających, przykłady wykorzystania kontraktów,

Bardziej szczegółowo

Kondycja ekonomiczna drzewnych spółek giełdowych na tle innych branż

Kondycja ekonomiczna drzewnych spółek giełdowych na tle innych branż Annals of Warsaw Agricultural University SGGW Forestry and Wood Technology No 56, 25: Kondycja ekonomiczna drzewnych spółek giełdowych na tle innych branż SEBASTIAN SZYMAŃSKI Abstract: Kondycja ekonomiczna

Bardziej szczegółowo

Prezentacja jak inwestować w złoto w 2013 roku

Prezentacja jak inwestować w złoto w 2013 roku Prezentacja jak inwestować w złoto w 2013 roku AGENDA SZKOLENIA CZĘŚĆ 1 O GRUPIE MENNICE KRAJOWE S.A. CZĘŚĆ 2 INFORMACJE O RYNKU ZŁOTA CZĘŚĆ 3 ZŁOTO INWESTYCYJNE PRODUKT NA LATA 2013-2015 CZĘŚĆ 4 PODSUMOWANIE

Bardziej szczegółowo

Wyniki zarządzania portfelami

Wyniki zarządzania portfelami Wyniki zarządzania portfelami Na dzień: 30 września 2011 Analizy Online Asset Management S.A. ul. Nowogrodzka 47A 00-695 Warszawa tel. +48 (22) 585 08 58 fax. +48 (22) 585 08 59 Materiał został przygotowany

Bardziej szczegółowo

Lokata strukturyzowana Złoto dla zuchwałych

Lokata strukturyzowana Złoto dla zuchwałych Inwestowanie w produkty strukturyzowane wiąże się z ryzykiem i nie gwarantuje realizacji założonego celu inwestycyjnego, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Powyższe informacje nie stanowią

Bardziej szczegółowo

Nowa Perspektywa, Kapitalna Przyszłość

Nowa Perspektywa, Kapitalna Przyszłość Ubezpieczenia: Nowa Perspektywa, Kapitalna Przyszłość Regulamin Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH (RUFK/NPER/3/2009) Załącznik do: 1) Ogólnych Warunków

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Hewlett-Packard Co. (HPQ) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Hewlett-Packard Co. (HPQ) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Hewlett-Packard Co. (HPQ) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Hewlett-Packard Co. (HPQ) to obecnie największa firma informatyczna świata. Magazym Wired uznał HP za twórcę pierwszego komputera

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W8 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Wpływ stopy dyskonta na przepływ gotówki. Janusz Kotowicz

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Wal-Mart Stores Inc. (WMT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Wal-Mart Stores Inc. (WMT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Wal-Mart Stores Inc. (WMT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Wal-Mart Stores Inc. (WMT) amerykańska sieć supermarketów założona w 196 przez Sama Waltona, będąca obecnie największym na

Bardziej szczegółowo

Rynek wina - komentarz miesięczny luty 2015. Styczeń na rynku wina

Rynek wina - komentarz miesięczny luty 2015. Styczeń na rynku wina Styczeń na rynku wina Każdy z ostatnich miesięcy na rynku wina był lepszy od poprzedniego. Styczeń wpisał się w ten trend. W jego trakcie indeks Liv-ex 100 zanotował największy miesięczny wzrost od dwóch

Bardziej szczegółowo

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego *connectedthinking Aktualności MSSF Wyjaśnienie działań IASB* MSSF 7 - dodatek l MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego Potencjalny wpływ ryzyk rynkowych jest jednym z ważniejszych problemów, na jakie

Bardziej szczegółowo

Raport: Co wiemy o alternatywnych inwestycjach?

Raport: Co wiemy o alternatywnych inwestycjach? Inwestycje alternatywne w Polsce do niedawna nie były szczególnie popularne, a wiedza na ich temat była znikoma. Jednak od paru lat ta sytuacja się zmienia, a nasze portfele inwestycyjne coraz częściej

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE O PRZEMYŚLE ROZRYWKOWYM

NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE O PRZEMYŚLE ROZRYWKOWYM Time Warner Inc. (TWX) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Time Warner Inc. (TWX) największa grupa medialna świata. Grupa powstała w 1990 z połączenia wydawnictwa Time i wytwórni filmowej

Bardziej szczegółowo