WPROWADZENIE DO INFORMATYKI WYKŁADY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WPROWADZENIE DO INFORMATYKI WYKŁADY"

Transkrypt

1 WPROWADZENIE DO INFORMATYKI WYKŁADY 2001

2 DEFINICJE W. Turski: Informatyka nauka o przetwarzaniu informacji przy użyciu środków technicznych. INFORMACJA ŚRODKI I PRZETWARZANIE TECHNICZNE INFORmacja + automatyka A. Mazurkiewicz: Informacja: - KOMUNIKAT zakodowana wiadomość zawierająca pewną ilość informacji; - INFORMACJA wielkość abstrakcyjna, która może być przechowywana, przesyłana, przetwarzana i stosowana do sterowania obiektami (organizmy żywe, urządzenia techniczne, systemy). Żeby przenieść informację trzeba znać komunikat. ILOŚĆ INFORMACJI Claude Shannon ( ) komunikat ma tym więcej informacji im mniejsze jest prawdopodobieństwo jego wystąpienia. Bit BInary digit cyfra binarna jednostka informacji wywodząca się z prawdopodobieństwa wystąpienia komunikatu 1 Ilość bitów K = log 2 (p) = - log 2 (p) p prawdopodobieństwo wystąpienia Komunikatu Np. p = 1 k = 0 p = 0,5 k = 1 p = 0,01 k = 6,64 p = 1/256 k = 8 (bajt) KODOWANIE INFORMACJI - kod komunikatu słowo kodowe - długość słowa kodowego (const stała lub var zmienna) - B (bajt - byte) 8 bitów - (binarne słowo kodowe o długości 8 znaków) 2 8 = KB = 1024 B (2 10 ) np. ( ) 2 = (131) 10 - MB = 1024 KB ( ) 2 = (255) 10 - GB = 1024 MB - TB = 1024 GB - kod hexadecymalny bajt dzielony na półbajty i każdy jest kodowany w systemie 16-kowym, np = O = A = F 16

3 E #9E - kod ósemkowy podstawa 8 - BCD Binary Coded Decimal (59) 10 = (158) 10 = ( ) 2 = #9E = (256) 8 = ( ) BCD - ASCII American Standard Code for Information Interchange oparty o słowo 8 bitowe, np. Spacja 32 # 20 A 65 # 41 a 97 # 61 ASCII zwykły (7 bitowe) ASCII rozszerzony (8 bitowe) - Unicode rozszerzenie standardowego kodu ASCII kodowanie znaków na 2B (1 zgodny z ASCII) - redundacja kodu (nadmiarowość) - separator (rozdzielenie słowa kodowego od następnego słowa) kodu (kod o stałej długości; nie ma potrzeby separatora bajt a zmiennej alfabet Morse a) - zwiększenie niezawodności kodowania (kontrola parzystości) - kody samokorygujące się - dobudowanie dodatkowych symboli (przy występowaniu dużej ilości przekłamań) - kodowanie dyskretne (znakowe, ograniczony zbiór) a ciągłe (obraz, mowa) STRONY KODOWE - ISO Latin-1 (ISO ) - UNIX - Windows ZachodnioEU I CentralnoEU - Cyrylica Windows CP Cyrylica KO 18 - Hebrajska Windows CP Chińska Big-5 (tradycyjna) przekodowywanie ciągu liczb na obraz graficzny PRZETWARZANIE INFORMACJI - generowanie (pozyskiwanie, produkcja) - gromadzenie - przechowywanie (pamiętanie, magazynowanie) - przekazywanie (transmisja) - przetwarzanie (przekształcanie, transformacja) - udostępnianie (upowszechnienie) - interpretacja (tłumaczenie) - wykorzystanie (użytkowanie) ŚRODKI TECHNICZNE - patyczki, abaki (liczydła) - mechaniczne maszyny liczące (arytmometry, maszyny różnicowe) - tabulatory (liczniki) mechaniczne i elektromechaniczne - elektryczne maszyny przetwarzające (przekaźnikowe) - elektroniczne - świetlne, białkowe

4 SYSTEM INFORMATYCZNY budowa warstwowa Aplikacja Języki Assembler System operacyjny Język wewnętrzny Mikroprogramy Układy elektroniczne oprogramowanie (software) sprzęt (hardware) Wymienialność na poziomie sprzętu i oprogramowania OBSZARY INFORMATYKI - algorytmy i struktury danych - języki programowania tworzenie języka spójnego semantycznie, teoria kompilacji, budowy - architektura systemów liczących (sprzęt) - obliczenia numeryczne i symboliczne - systemy operacyjne konstrukcja programów zarządzających komputerem rozwiązywanie konfliktów dostępu - inżynieria oprogramowania cykl wytworzenia produktu software owego (projekt wytworzenie) - bazy danych przechowywanie, szybki dostęp - sztuczna inteligencja i robotyka - komunikacja człowiek komputer FILARY INFORMATYKI - matematyka - nauki ścisłe - inżynieria sposób konstrukcji

5 HISTORIA INFORMATYKI Prehistoria informatyki: - plansze obliczeniowe (abaki, liczydła) system pozycyjny (dodawanie i odejmowanie) - pałeczki Nepera (XVI w.) mnożenie - mechaniczny komputer W. Schickard (1642) wykorzystywanie prostych algorytmów (ustaw, odczytaj...) - sumator mechaniczny E. Pascal (1642) sumowanie - arytmometr Thomasa de Colmar ( ) sumatory mechaniczne - arytmometr współczesny - maszyna różnicowa (1833) Charles Babbage obliczanie funkcji - maszyna analityczna (1840) trygonometrycznych a) młyn ( procesor ), magazyn, walce b) karty perforowane: operacyjne zmienne liczbowe - wydruki Problem np. spis ludności w USA - przetwarzanie mechanograficzne: taśma perforowana karta perforowana - odczyt elektryczny - funkcje : liczenie sortowanie p. Hollerith Tabulating Machine Co. (1896) TBM IBM (1911) (International Business Machine) - nośniki informacji taśma i karta perforowana ROZWÓJ TEORII - system binarny (Chiny), G. Boole (1847) - teoria obliczeń (Turing, John van Neuman) pocz. XX w. - obwody logiczne (przekaźnikowe) na bazie algebry Boole a - kalkulatory (maszyny) przekaźnikowe MARK-I, IBM (1943), 90-95% niezawodności Z1...Z4 Konrad Zeuss ( ), programowalny Collos I 1500 lamp, UK (1943) pierwszy komputer elektroniczny

6 Historia komputerów: ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer Labolatorium Badań Batalistycznych + MIT + Szkoła Moore a University of Pensylwania) dziesiętny układ liczenia programowanie za pomocą połączeń i przełączników wynalezienie procesu debugowania lamp, 1500 przekaźników, 30t, 72 m 2, 150 KW UNIVAC I pierwszy komputer komercyjny 48 egz IAS (J. Neuman, Priceton architektura: procesor, pamięć, programy w pamięci) PDP-1 pierwszy minikomputer, DEC, 4K słów, $) IBM S/360 (rodzina) PDP egz INTEL 4004 (4 b) INTEL 8080 (CPU on a chip, 8 b, Z80) CRAY-I (150 Mflops) VAX (Dec, 32 b) IBM PC (INTEL 8088) Dataflow Machine (University of Manchester) RISC (Berkeley, Stanford) zredukowana liczba rozkazów Paradygmat architektury komputerów (John van Neuman): - dane i program znajdują się w pamięci - do obliczeń stosuje się system dwójkowy - działaniem steruje sekwencja rozkazów program ( instruction flow ) - w strukturze komputera wyróżnia się trzy bloki: TECHNOLOGIA: PAMIĘĆ JEDNOTSKA WEJŚCIE OBLICZENIOWA WYJŚCIE Memory CPU I/O kryształek i pierwsze próby radiowe lampa elektronowa tranzystor pamięć ferrytowa układ scalony (Texas Instruments) Intel Pentium Intel Pentium III

7 TEORIA: FORTRAN programowanie komputerów na poziomie wyższym niż wewnętrzny - język inżynierski pierwszy HDD COBOL pierwszy program dla biznesu mysz powstanie Intela dyskietka powstanie MS (Microsoft) CD ROM zapis optyczny Windows DVD WPADKI: - Thomas Watson (IBM, 1943) światu wystarczy maksimum 5 komputerów - Ben Olson (DEC, 1977) nikomu nie będzie potrzebny komputer w domu - Bill Gates (Microsoft, 1981) kto przy zdrowych zmysłach mógłby potrzebować więcej niż 640 KB pamięci operacyjnej INFORMATYKA W POLSCE Jan Łukasiewicz beznawiasowy zapis wyrażeń (Polish notation) Grupa Aparatów Matematycznych maszyna analogowa ARR (Analizator Równań Różniczkowych) Zakład Aparatów Matematycznych (ZAM) Elektroniczna Maszyna Automatycznie Licząca (lampowa, pamięć rtęciowa akustyczna) - pierwszy komputer XYZ-ZAM (wzorce IBM 701 i BESM 6 radz.) wysoki poziom oprogramowania UMC-1 (Uniwersalna Maszyna Cyfrowa) 50 egz ZAM 41 (16 egz.) rozpoczęcie produkcji komputerów EC (JS) wzorowanych na IBM K 202 (inż. Karpiński) pierwszy mikrokomputer LUBLIN UMCS Zakład Metod Numerycznych uruchomienie pierwszego komputera UMC-1 urządzeniem We/Wy był dalekopis pocztowy (7 zn/s) Odra 1013 UMCS, ZETO /74 Odra 13xx - 198x pierwsze mikrokomputery (Spectrum, IMZ, Amstrad, IBM XT) przyłączenie Lublina (UMCS) do EARN-u (European Academic&Reason Network) sieć (internetowa) pierwszy światłowód w Lublinie (UMCS-PL) przyłączenie do NASK-u (Internet)

8 ALGORYTMY I STRUKTURY DANYCH PROGRAMOWANIE: - proces układania programów, które może wykonać komputer - zespół czynności mających na celu utworzenie programu dla komputera ROZWIĄZYWANIE ZADAŃ Z UŻYCIEM KOMPUTERA: - analiza zadania (sformułowanie zadania, WE, algorytm, WY) - pisanie programu - realizacja programu (wykonanie, testowanie) PROGRAM: - ciąg instrukcji sprawiający, że komputer wykonuje określone zadanie (z punktu widzenia komputera) - opis zadania i sposób jego rozwiązania: wybór, metody i opracowanie planu stosowania tej metody dla konkretnego zadania (z punktu widzenia użytkownika) - algorytm zapisany w języku programowania - ciąg instrukcji w określonym języku programowania Programy stanowią skonkretyzowane sformułowanie abstrakcyjnych algorytmów na podstawie określonej reprezentacji i struktury danych Niklaus Wirth Programy = algorytmy + struktury danych MIEJSCE ALGORYTMIZACJI W PROGRAMOWANIU: - sformułowanie problemu definiowanie - zbudowanie modelu logiczno-matematycznego - określenie metody rozwiązania (w tym warunków istnienia i jednoznaczności) algorytmizacja - opracowanie metody numerycznej rozwiązania - zbudowanie algorytmu obliczeń - zakodowanie algorytmu programowanie (kodowanie) programowanie - wykonanie obliczeń ALGORYTMIZACJA zadania - czy problem może być rozwiązany w dostępnym czasie i pamięci? - jaki algorytm zastosować? - czy rozważany algorytm jest optymalny? - jak udowodnić, że dany algorytm rozwiąże problem?

9 PROCES PROGRAMOWANIA - schemat problem program w języku wysokiego poziomu biblioteki (moduły) model kompilacja algorytm dane wykonanie programu KOMPUTER rezultaty PIERWSZE ALGORYTMY n.e. arabski matematyk Muhammed ibn Musy al-chorezmi opisał pozycyjny system kodowania dziesiętnego liczb i sztukę liczenia w tym samym systemie - XII w. przetłumaczenie prac al.-chorezmiego (łac.- Algoricmus) na język łaciński rozwój sztuki rachowania na papierze (algorytmiści) w opozycji do rachowania z pomocą liczydeł (abacyści) i do rachowania z pomocą kamyków (kalkulatorzy) p.n.e. Euklides - algorytm NWP (największy wspólny podzielnik) ALGORYTMY definicje - przepis na postępowanie rachunkowe (definicja klasyczna) - opis obiektów i opis czynności, które należy wykonać z tymi obiektami, aby osiągnąć określony cel (definicja rozszerzona) CECHY ALGORYTMU: - poprawność osiągnięcie zamierzonego rezultatu (dowód: testowanie, formalne dowody) - uniwersalność umożliwia rozwiązanie całej klasy zadań, a nie pojedynczego, ustalonego problemu - ścisłość czynności i kolejność ich realizacji są opisane jasno i wyraźnie - jednoznaczność (powtarzalność) wielokrotne wykonywanie prowadzi dla identycznych danych do takich samych rezultatów - kompletność algorytm uwzględnia wszystkie możliwe przypadki, jakie mogą wystąpić podczas jego wykonywania

10 FORMY PRZEDSTAWIANIA ALGORYTMU: - opis słowny, często połączony z formułami matematycznymi - opis graficzny (jest jednoznaczny) a) schematy blokowe (znormalizowane symbole i ich znaczenie normy PN, DIN) sieci działań b) strukturogramy (schematy zwarte) - specjalny język matematyczny (pseudokod) - język programowania programy w języku wyższego poziomu niż wewnętrzny komputera (np. Pascal, C, Fortran, Basic, Simula) TYPY ALGORYTMÓW: - liniowy (sekwencyjny) wszystkie czynności są wykonywane w ściśle określonej kolejności, wynikającej z zapisu algorytmu (np. napisanie 2 listów) - z rozgałęzieniami (selekcją) kolejność i zakres wykonywanych czynności zależy od warunków, których spełnienie (lub nie) zależy od danych wejściowych i rezultatów działania algorytmu, tzw. rezultatów pośrednich (np. napisanie do adresata A w dzień parzysty, napisanie do adresata B w dzień nieparzysty) - iteracyjne pewien ciąg identycznych czynności (cykl, pętla) jest powtarzany wielokrotnie dla różnych danych (np. prowadzenie korespondencji według schematu: napisz list, wyślij, przeczytaj odpowiedź, napisz...) sens programowania SŁOWNY OPIS ALGORYTMU - opis obiektów - opis czynności x np. oblicz wartość funkcji f(x) = x dane: dowolna liczba rzeczywista -1 dla x < 0 wynik: wartość f(x) = 0 dla x = 0 1 dla x > 0 ALGORYTM W POSTACI LISTY KROKÓW - dane - wynik Algorytm: np. oblicz wartość funkcji f(x) = x x - krok 0: wczytaj wartość danej x - krok 1: jeśli x > 0 to f(x) = 1. zakończ algorytm - krok 2: {w tym wypadku x < 0 lub x = 0}, jeśli x = 0 to f(x) = 0. zakończ algorytm - krok 3: {w tym wypadku x < 0}...

11 SCHEMATY BLOKOWE blok początku początek Wprowadź a b c we blok we/wy blok końca algorytmu koniec warunek 1 blok blok decyzyjny operacyjny x = x + 4 nie tak bloki łącznikowe wy 2 Schematy Bohma-Jacopioniego DIN SCHEMATY BLOKOWE INTERACJE - Powtarzaj <ciąg czynności> aż do <warunek> ciąg ciąg czynności wykonuje się co najmniej czynności 1 raz, aż do realizacji warunku NIE w ciągu czynności musi nastąpić zmiana NIE na TAK (inaczej będzie iteracja TAK nieskończona) warunek - Dopóki <warunek> wykonuj <ciąg czynności> ciąg czynności nie musi być wykonywany warunek TAK NIE Ciąg czynności

12 x np. oblicz wartość funkcji f(x) = x początek czytaj x TAK x>0? NIE Wypisz 1 TAK x=0? NIE Wypisz 0 Wypisz-1 koniec koniec koniec DRZEWO ALGORYTMU np. oblicz wartość funkcji f(x) = x x korzeń x > 0 TAK NIE wierzchołki f(x) = 1 x = 0 pośrednie TAK NIE f(x) = 0 f(x) = -1 wierzchołki końcowe (liście)

13 STRUKTUROGRAMY (schematy zwarte) blok wejścia (np. klawiatura, plik) A blok wyjścia (np. monitor, drukarka, plik) blok operacyjny A operacja blok decyzyjny Tak Warunek Nie Blok 1 Blok 2 Diagramy Nassi-Shneidermana blok wyboru z szeregu możliwości W1 W2 Wyrażenie W3 Inaczej blok procedury (odrębnego, nazwanego fragmentu algorytmu) pętla cykliczne wykonanie bloku dla i = 1, 2,...,n Nazwa algorytmu i = 1, m blok treść pętli dopóki <warunek> wykonuj <blok> warunek blok powtarzaj <blok> aż do <warunek> warunek blok

14 SCHEMAT ZWARTY ALGORYTMU x WYKŁAD T x>0 N x>0 T N T N f(x) =,1 f(x) =,0 f(x) =, -1 drukuj PSEUDOKOD ALGORYTMU Typy zadań: - imperatywne czynność lub szereg czynności do wykonania - decyzyjne decyzje i ich ewentualne skutki jeżeli warunek to zadanie 1 w przeciwnym wypadku zadanie 2 skocz do - iteracyjne wielokrotne powtarzanie czynności: podczas gdy warunek wykonuj zadanie 1 dla lista sytuacji wykonuj zadanie 1 - grupujące grupują kilka zadań w jedno: {zdanie 1 zdanie 2} x np. oblicz wartość funkcji f(x) = x początek wczytanie x jeżeli x>0 to wypisz f(x) = 1 w przeciwnym wypadku jeżeli x = 0 to wypisz f(x) = 0 w przeciwnym wypadku wypisz f(x) = -1 koniec ALGORYTM ZAPISANY W JĘZYKU PROGRAMOWYM (Turbo Pascal) PROGRAM funkcja VAR x:real; BEGIN READ (x); IF x>0 THEN WRITE (1) ELSE IF x=0 THEN WRITE (0) ELSE WRITE (-1) END.

15 ALGORYTM ITERACYJNY Oblicz n! dla zadanego n według wzoru 1 dla n = 0 n! = 1*2*3*...*(n-1)*n dla n>0 Algorytm 1. podaj n 2. podstaw: i = 0, silnia = 1 3. jeśli; n = 0 to idź do (6) 4. oblicz: i = i + 1; silnia = silnia * i 5. jeśli i < n to idź do (4) 6. wyświetl: n, silnia 7. koniec. start n i = 0 silnia=1 TAK n =0 NIE PĘTLA i = i + 1 silnia = s*1 n, silnia NIE i < n TAK koniec lub n warunek zakończenia pętli silnia: = 1 T n=0 N i = 1, n silnia: =silnia*1 n, silnia

16 ZŁOŻONOŚĆ ALGORYTMÓW Ilość zasobów komputera niezbędna do wykonania algorytmu : - czas działania (T) na etapie wykonania złożoność czasowa (zależy od ilości operacji do wykonania i szybkości komputera) - zajętość pamięci (P) złożoność pamięciowa a) jednoznaczna jednostka (np. Byte, słowo maszynowe, komórka) b) złożoność: P(n) c) traci na znaczeniu (np. ceny RAM maleją, ale nie do końca - przetwarzanie obrazów), np. P(n) = 2 n (dla n = 150; liczba komórek pamięci przekracza liczbę atomów we wszechświecie). - rozmiar zadania (n) liczba pojedynczych danych w zadaniu - T i P funkcje od n (są związane ze sobą) ZŁOŻONOŚĆ CZASOWA - jednostka miary: liczba (szacunek operacji) - operacje dominujące (zliczane) - złożoność pesymistyczna i oczekiwana - złożoność praktyczna T(n) - złożoność teoretyczna klasa algorytmu (n) = O(T(n)), gdzie O rząd funkcji T(n) asymptotyczny n rozmiar zadania np. T(n) n+1 n 2 n+1 2 n +n 2 +4 O O(n) O(n 2 ) O(2 n ) KLASA ALGORYTMU - przykład - obliczanie wartości wielomianu (zwykłe) W(x, n) = a n x n + a n-1 x n a 1 x + a 0 operacja dominująca mnożenie złożoność praktyczna: n T(n) = n = (n-1) = = n 2 + n klasa algorytmu (n) = O(n 2 ) - obliczanie wartości wielomianu schemat Hornera W(x, n) = a 0 +x(a 1 +x(a x(a n-1 +x an )...)) operacja dominująca mnożenie złożoność praktyczna: T(n) = n klasa algorytmu (n) = O(n)

17 KLASY ALGORYTMÓW I ZAGROŻENIA - zastosowanie szyfrowanie danych - NP zupełne algorytmy złożoność wykładnicza (np. 2 n ) - w praktyce złożoność zależy od danych wejściowych (np. zerowe współczynniki wielomianu) STRUKTURY DANYCH sposób przechowywania i dostępu do danych - dana elementarna (zmienna, stała) i jej atrybut (typ, format, sposób przedstawienia i wyświetlania, itp.) - kolekcje danych elementarnych (tablice, rekordy, zbiory) połączenie danych elementarnych - złożone struktury danych (łączenie kolekcji danych elementarnych): a) lista b) stos c) drzewo binarne d) graf - typ zbiór dopuszczalnej wartości danej - moc typu liczba różnych wartości TYPY - zmienne proste a) standardowe (int, float, char, boolean) b) wyliczeniowe (np. type T = (ALA, OLA, ELA, IZA) c) okrojone (np. type T = (ALA... ELA) - kolekcje (typy strukturalne) Tablica skończona, uporządkowana kolekcja jednorodnych danych (posiadających te same atrybuty) Element1 Element2 Element3 Element4 Indeks (uzyskanie dostępu do elementu) Typ elementu Typ indeksu - wymiary tablicy a) tablice jednowymiarowe wektory b) tablice dwuwymiarowe macierze (wektor wektorów) c) tablice wielowymiarowe typ elementu (dowolny prosty i tablicowy) typ indeksu (zwykle ograniczony do tzw. porządkowych, policzalnych) Dostęp do danych w tablicy - wspólna nazwa - wyrażenia indeksujące, np. A[2], A[i], A[3*j+9], B[3,5] - operowanie na tablicach (na elementach i całych tablicach)

18 Rekord kolekcja niejednorodnych danych (iloczyn kartezjański elementów składowych, liczba elementów składowych nieokreślona, uporządkowana, dostęp sekwencyjny, o wewnętrznej hierarchicznej strukturze elementem rekordu może być inny rekord) np. Osoba: Nazwisko opis hierarchii danych: Imię dane elementarne - poziom zanurzenia Nazwisko matki - grupowanie danych Data urodzenia - różne atrybuty Adres: Kod rekord Miasto const Ulica Dzieci: Liczba rekord Imię1 var Imię2 lub Osoba Nazwisko Imię... Adres... Kod Miasto Ulica Listy Lista struktura oszczędna pamięciowo pozwalająca grupować dowolną (pamięć) liczbę dowolnych elementów (prostych, kolekcji) Lista jednokierunkowa Element Informacyjny Wartość Wartość Wartość S K początek koniec wskaźnik pokazuje, gdzie znajdzie się początek następnej informacji null

19 Operacje - możliwe wczytywanie tylko pojedynczych elementów (pamięć) - operacje: a) tworzenie b) wstawianie / usuwanie elementu (początek, środek, koniec) c) przeglądanie (udostępnianie poszczególnych elementów listy) sekwencyjne d) sortowanie (porządkowanie wg wartości elementu listy) Lista dwukierunkowa Pierścień (lista cykliczna) Stos struktura pamięciowa służąca do przechowywania danych dane wysyłane są danymi ostatnio pobranymi PUSH POP LIFO Last In First Out Kolejka element pobierany jest elementem pierwszym obszar przechowywanych danych przemieszcza się FIFO First In First Out Drzewa (hierarchia) Korzeń poziom 1 Potomek poziom 2 Liść poziom 3 Drzewo binarne

20 ZASADY DOBORU STRUKTUR DANYCH - reprezentacja rzeczywistości (dokładność zakres) - planowane operacje - zajętość pamięci - szybkość przetwarzań REPREZENTACJA DANYCH - pamięć operacyjna - zbiory danych na nośnikach zewnętrznych - dane logiczne a fizyczne (zapis liczby rzeczywistej binarny zapis liczby fizycznej przekodowany na logiczną wartość liczby rzeczywistej) POPRAWNOŚĆ STRUKTUR przykład np. ewidencja przebiegu pojazdów dzień po dniu Samochód: Nr rejestracyjny (7B) Zapis: Data (8B) Przebieg (4B) n liczba samochodów = P(n) 439 MB lub Samochód: Nr rejestracyjny Przebieg[data] tablica data = (nie przechowywana jest indeksem w tablicy) P(n) n*(7 + 4*365) 147 MB REKURENCJA (REKURSJA) - algorytm rekurencyjny algorytm, który wywołuje samego siebie np. 1 dla n=0 n! = n* (n-1)! dla n>0 lub function silnia(n:integer):integer; begin if n=0 then silnia:=1 else silnia:=n*silnia(n-1) end;

21 - musi wystąpić warunek zakończenia rekursji np. 3! 3! = 3 * 2! y = 3 * y 2! = 2 * 1! y = 2 * y 1! = 1 * 0! y = 1 * y 0! = 1 y - wywołanie rekurencyjne - powrót - wstawianie INNE ALGORYTMY REKURENCYJNE - schemat Hornera wielomianu W(x, n) = a 0 x n + a 1 x n a n-1 x + a n W(x, n) = a 0 dla n=0 - potęgowanie W(x, n-1) * x + a n dla n 0, a n wyraz wolny x dla m = 1 x m = (x m/2 ) 2 dla m parzystego (x m-1/2 ) 2 * x dla m nieparzystego np. x 22 (x 11 ) 2 ((x 5 ) 2 x) (((x 2 ) 2 x) 2 x) 2 T(22) = 6 ZALETY REKURENCJI - czytelność - naturalność - zwięzłość (elegancja) - łatwość wykrycia błędu WADY REKURENCJI - duże obciążenie pamięci (odkładanie na stos poszczególnych wywołań) - niestabilność - możliwość nieskończonej liczby wywołań (przepełnienie stosu)

22 ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH GENERACJE KOMPUTERÓW - zerowa mechaniczne i elektromechaniczne - pierwsza lampowe - druga tranzystorowe - trzecia układy scalone - czwarta układy scalone VLSI (mikrokomputery) KLASYFIKACJE KOMPUTERÓW - ze względu na rozmiary: a) komputery b) minikomputery c) mikrokomputery - ze względu na przeznaczenie: a) ogólnego przeznaczenia b) dedykowane (np. animacja) c) specjalizowane (sterowanie maszynami) - ze względu na lokalizację: a) stacjonarne (mainframe i minikomputery) b) biurkowe (desktopy) c) mobilne (portable, laptop, notebook) PROSTA MASZYNA CYFROWA Arytmometr (procesor) Wejście Pamięć Wyjście Układ sterowania ASPEKTY OPISU KOMPUTERA - architektura jak się zachowuje, jakie są bloki, jakie funkcje pełnią bloki - organizacja jak działa jak są połączone poszczególne bloki - realizacja techniczna technologia układów elektronicznych Architektura = konstrukcja

23 ZGODNOŚĆ ARCHITEKTURY = kompatybilność komputera - możliwość łatwego przenoszenia oprogramowania na nowe modele tej samej rodziny (kompatybilność programowa) - możliwość wykorzystania urządzeń (kompatybilność sprzętowa) Przykłady długowiecznych architektur: - IBM/360 (1964) kontynuacja: rodzina S/370, 4300, 3080, 370-EX, 390 (obecnie) - DEC PDP 11 (1970) kontynuacja: rodzina VAX - INTEL x86 (1981) w trybie real mode zachowuje architekturę 8086/8088 CYKL PRACY PROCESORA (arytmometru) - organizacja przetwarzania 1 pobranie rozkazu 3 wykonanie rozkazu 2 dekodowanie (rozpoznanie) rozkazu PRZETWARZANIE SZEREGOWE rozkaz 1 Pobranie Wykonanie rozkaz 2 Pobranie Wykonanie rozkaz 3 Pobranie Wykonanie czas PRZETWARZANIE POTOKOWE (pipeline) rozkaz 1 Pobranie Wykonanie rozkaz 2 Pobranie Wykonanie rozkaz 3 Pobranie Wykonanie czas

24 PRZETWARZANIE WIELOPOTOKOWE (superskalar) więcej niż jedna jednostka arytmetyczno-logiczna (ALU) rozkaz 1 rozkaz 3 rozkaz 5 rozkaz 2 rozkaz 4 rozkaz 6 Pobranie Pobranie Wykonanie Pobranie Wykonanie Pobranie Wykonanie Pobranie Wykonanie Pobranie Wykonanie Wykonanie czas ELEMENTY ARCHITEKTURY - procesor a) zredukowana liczba rozkazów (uproszczona budowa mikroprocesorów) b) równoległość (2, 4 lub więcej procesorów) c) potokowość (ważna jest kolejność wykonywanych programów) d) optymalizacja kolejności (szybkie pobieranie rozkazów z pamięci) PROCESOR REJESTRY ALU JEDNOSTKA STERUJĄCA MAGISTRALA WEWNĘTRZNA CACHE MEMORY - pamięć: a) liniowa organizacja b) cache (pamięć pośrednicząca) - wejście wyjście: a) magistrale kanały transmisji danych b) przerwania (sterowanie) żądanie obsługi wysyłane do procesora c) kanały we-wy (DMA kanał bezpośredniego dostępu) ominięcie procesora w transmisji danych

25 KLASYFIKACJA ARCHITEKTUR WYKŁAD KOMPUTERY Sterowane instrukcjami (Instruction flow) Sterowane danymi (Data flow) SISD Single Instruction Stream / Single Data Stream CISC Complex Instruction Set Computers RISC Reduce Instruction Set Computers SIMD Single Instruction Stream / Multiple Data Stream wektorowe CRAY I MIMD Multiple Instruction Stream / Multiple Data Stream (SGI Power Challenge, IBM RS 6000, CRAY T3D/E, Convex Exemplar SPP Sieciowe Klaster układ komputerów wspólnie pracujących nad jednym zadaniem Rozproszone (np. wyszukiwanie w Internecie) Metakomputer zbiór wielu komputerów zadanie wykonuje komputer najbardziej dostosowany do tego CISC Complex Instruction Set Computer (INTEL x86, MOTOROLA 68000) - duży repertuar rozkazów ( ) Architektura IBM 370 VAX INTEL x86 Liczba rozkazów Długość rozkazu (B) Sposoby adresowania różnorodne sposoby adresowania argumentów rozkazów (5 20) Architektura np. VAX : 2 % wykonań 43 % rozkazów 85 % mikrokodu Lista rozkazów Udział w 50% operacji IBM VAX INTELx

26 CISC problemy - niewykorzystanie rozkazów - długi cykl projektowania - duża pamięć mikrokodu - spowolnienie cyklu rozkazowego - częste i skomplikowane odwoływania do pamięci - komplikacja układu sterowania RISC Reduced Instruction Set Computer - mała liczba rozkazów - prostsze operacje - uproszczone formaty rozkazów - prostsze sposoby współpracy z pamięcią (2 rozkazy) - dużo rejestrów - wykonanie rozkazu w jednym cyklu zegara (szybkość) Przykłady: - RISC I University of Berkeley - MIPS Stanford University - IBM 801 (1983) - SPARC Scalable Processor ARChitecture (Sun Corporation) - R MIPS - Power PC Performance Optimized With Enhanced RISC (IBM) - Inne (ALPHA DEC, PA 8000 HP) PRZYSPIESZANIE PRACY SYSTEMU - tor danych magistrala (8, 16, 32, 64 b zewnętrzna; do 300 b wewnętrzna) - CPU (arytmometr) wiele specjalizowanych, pracujących równolegle (np. stało- i zmiennoprzecinkowe, koprocesor, MMX multimedialne, SIMD) - sterowanie organizacja dostępu do magistrali - pamięć danych i rozkazów; cache (oddzielna danych i rozkazów), większa pojemność - systemy wieloprocesorowe ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH - system jednostanowiskowy - system terminalowy (host based) przetwarzanie danych na jednym komputerze - klaster komputerów - lokalna sieć z serwerem plików - sieć rozległa (WAN) - architektura klient serwer - komputer sieciowy

27 MIKROKOPUTERY IBM PC - mikrokomputery osobiste - nowoczesność, uniwersalność - elastyczność, rozbudowywanie (otwarta architektura) - kompatybilność serii (od 1981): a) sprzętowa b) programowa - niska cena, duże możliwości IBM PC ARCHITEKTURA Z E G A R ROM RAM Pamięć operacyjna Magistrala danych i adresów Mikroprocesor Sterownik 1 Sterownik 2 Sterownik 3 JEDNOSTKA CENTRALNA Zasilacz FDD Płyta główna HDD CD PŁYTA GŁÓWNA stanowi najważniejszy element jednostki centralnej; układy elektroniczne płyty realizują większość funkcji decydujących o poprawnej pracy i wydajności komputera. Elementy płyty głównej: - mikroprocesor (CPU) - pamięć operacyjna - gniazda rozszerzeń służą do wstawienia standardowych kart dostosowujących parametry komputera do potrzeb użytkownika - chipset układ scalony organizujący i kontrolujący połączenia i transmisję danych pomiędzy podzespołami płyty (sterowanie) - sterowniki układy kontrolujące pracę urządzeń wejściowych i wyjściowych - BIOS Basic Input Output System

28 CPU Central Processing Unit centralna jednostka przetwarzająca element półprzewodnikowy wykonany w postaci układu scalonego wielkiej skali integracji; podstawowymi elementami każdego układu scalonego są tranzystory pełniące rolę elementów przełączających (procesor może zawierać do kilkunastu milionów tranzystorów) Parametry charakteryzujące procesor (wpływające na wydajność procesora - szybkość wykonywania instrukcji przez procesor): - wewnętrzna konstrukcja oraz lista instrukcji - szybkość (częstotliwość taktowania) określana częstotliwością zegara (MHz) transmisja wewnętrzna - długość słowa szyna danych (liczba bitów, na których wykonuje się operacje) - wielkość magistrali danych (liczba przesyłanych jednocześnie bitów 4, 8, 16, 32, 64) i częstotliwość taktowania magistrali transmisja zewnętrzna - wielkość pamięci CACHE pierwszego (L1) i drugiego (L2) poziomu pobierają dane potrzebne do pracy procesora; wielopoziomowa. MAGISTRALE DANYCH Częstotliwość taktowania magistrali danych. - szybkość komunikowania się szybkość przepływu danych pomiędzy elementami składowymi komputera zależy od wyboru magistrali, za pośrednictwem której dane urządzenie lub karta rozszerzająca komunikuje się z procesorem lub pamięcią - konstrukcja karty rozszerzającej determinuje typ magistrali, jakiej będzie ona używać. Typy magistrali danych. - ISA Industry Standard Architecture taktowanie 8 MHz, 8 i 16 b - EISA Extended Industry Standard Architecture 32 b, rozszerzona ISA - PCI Peripheral Connect Interface 32 i 64 b - AGP Advanced Graphic Port zastosowania multimedialne (grafika) ADAPTERY podłączenie urządzeń zewnętrznych. - kontrolery dysków (IDE) max. 4 urządzeń, na stałe - SCSI wiele programowalnych urządzeń, stabilna praca, szybkość. RODZAJE PAMIĘCI - RAM Random Access Memory pamięć o dostępie swobodnym, pamięć robocza, operacyjna; przechowuje dane w trakcie pracy komputera i pozwala na zapis i odczyt danych DRAM, SRAM - ROM Read Only Memory pamięć stała (EPROM) - CMOS niewielka pojemność (ok. 256B), której zawartość jest podtrzymywana po wyłączeniu komputera przez akumulatorek; przechowuje dane data, czas, rodzaj podłączonych dysków i ustawienia zaprogramowane przez użytkownika (Setup)

29 - CACHE (kieszeniowa) bardzo szybka pamięć 128KB 1MB pośrednicząca w wymianie danych pomiędzy procesorem a pamięcią RAM, przechowuje najczęściej używane dane. Pamięć operacyjna. - moduły o różnych pojemnościach (4, 16, 32, 64, 126, 256, 512 MB) - czas dostępu ( ns) - cykle oczekiwania - kontrola parzystości Zwiększanie szybkości pamięci: - zwiększenie częstotliwości - przetwarzanie danych na zboczu narastającym - przetwarzanie danych na obydwu zboczach Pamięć BIOS pamięć stała przechowująca. - instrukcje współpracy z urządzeniami we-wy - instrukcje testowania układów komputera w momencie startu (Power On Self Test) - firmy produkujące układy BIOS AWARD, AMI, PHOENIX Pamięć CACHE. - współpraca procesora z pamięcią CACHE (wzrost wydajności ok.30%) Procesor 400 MHz Cache L1 400 MHZ 32 KB Cache L2 200 MHz 512 KB RAM 100 MHz 64 MB URZĄDZENIA ZEWNĘTRZNE. KARTA GRAFICZNA MONITOR Karta graficzna: - znakowe graficzne - monochromatyczne barwne - parametry: a) rozdzielczość - piksel (wielkość logiczna) (640 x 480, 800 x 600, 1024 x 768, 1280 x 1024) b) ilość kolorów (16, 65536, ) - bit / piksel (4, 8, 16, 24) c) pamięć obrazu (4 MB...) d) szybkość

Charakterystyka urządzeń zewnętrznych

Charakterystyka urządzeń zewnętrznych Charakterystyka urządzeń zewnętrznych PAMIĘĆ OPERACYJNA MIKROPROCESOR KANAŁY WE WY Urządzenia zewnętrzne WE WY Urządzenia pamięci zewnętrznej Urządzenia transmisji danych Budowa jednostki centralnej Pamięć

Bardziej szczegółowo

Urządzenia zewnętrzne

Urządzenia zewnętrzne Urządzenia zewnętrzne SZYNA ADRESOWA SZYNA DANYCH SZYNA STEROWANIA ZEGAR PROCESOR PAMIĘC UKŁADY WE/WY Centralna jednostka przetw arzająca (CPU) DANE PROGRAMY WYNIKI... URZ. ZEWN. MO NITORY, DRUKARKI, CZYTNIKI,...

Bardziej szczegółowo

1. Budowa komputera schemat ogólny.

1. Budowa komputera schemat ogólny. komputer budowa 1. Budowa komputera schemat ogólny. Ogólny schemat budowy komputera - Klawiatura - Mysz - Skaner - Aparat i kamera cyfrowa - Modem - Karta sieciowa Urządzenia wejściowe Pamięć operacyjna

Bardziej szczegółowo

Algorytm. a programowanie -

Algorytm. a programowanie - Algorytm a programowanie - Program komputerowy: Program komputerowy można rozumieć jako: kod źródłowy - program komputerowy zapisany w pewnym języku programowania, zestaw poszczególnych instrukcji, plik

Bardziej szczegółowo

Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym).

Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym). Sieci komputerowe Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym). Zadania sieci - wspólne korzystanie z plików i programów - współdzielenie

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI

Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI Organizacja ISO opracowała Model Referencyjny Połączonych Systemów Otwartych (model OSI RM - Open System Interconection Reference Model) w celu ułatwienia realizacji otwartych

Bardziej szczegółowo

156.17.4.13. Adres IP

156.17.4.13. Adres IP Adres IP 156.17.4.13. Adres komputera w sieci Internet. Każdy komputer przyłączony do sieci ma inny adres IP. Adres ten jest liczbą, która w postaci binarnej zajmuje 4 bajty, czyli 32 bity. W postaci dziesiętnej

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1 Spis treúci Przedmowa... 9 Wstęp... 11 1. Komputer PC od zewnątrz... 13 1.1. Elementy zestawu komputerowego... 13 1.2.

Bardziej szczegółowo

Programowanie komputerów

Programowanie komputerów Programowanie komputerów Wykład 1-2. Podstawowe pojęcia Plan wykładu Omówienie programu wykładów, laboratoriów oraz egzaminu Etapy rozwiązywania problemów dr Helena Dudycz Katedra Technologii Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Wstęp do Informatyki. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Wstęp do Informatyki dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Literatura 1. Brookshear, J. G. (2003). Informatyka w ogólnym zarysie. WNT, Warszawa. 3. Małecki, R. Arendt D. Bryszewski A. Krasiukianis

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 12 Jan Kazimirski 1 Magistrale systemowe 2 Magistrale Magistrala medium łączące dwa lub więcej urządzeń Sygnał przesyłany magistralą może być odbierany przez wiele urządzeń

Bardziej szczegółowo

Definicje. Algorytm to:

Definicje. Algorytm to: Algorytmy Definicje Algorytm to: skończony ciąg operacji na obiektach, ze ściśle ustalonym porządkiem wykonania, dający możliwość realizacji zadania określonej klasy pewien ciąg czynności, który prowadzi

Bardziej szczegółowo

Język ludzki kod maszynowy

Język ludzki kod maszynowy Język ludzki kod maszynowy poziom wysoki Język ludzki (mowa) Język programowania wysokiego poziomu Jeśli liczba punktów jest większa niż 50, test zostaje zaliczony; w przeciwnym razie testu nie zalicza

Bardziej szczegółowo

Język programowania PASCAL

Język programowania PASCAL Język programowania PASCAL (wersja podstawowa - standard) Literatura: dowolny podręcznik do języka PASCAL (na laboratoriach Borland) Iglewski, Madey, Matwin PASCAL STANDARD, PASCAL 360 Marciniak TURBO

Bardziej szczegółowo

Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola

Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola Ogólny schemat komputera Jak widać wszystkie bloki (CPU, RAM oraz I/O) dołączone są do wspólnych

Bardziej szczegółowo

Opracował: Jan Front

Opracował: Jan Front Opracował: Jan Front Sterownik PLC PLC (Programowalny Sterownik Logiczny) (ang. Programmable Logic Controller) mikroprocesorowe urządzenie sterujące układami automatyki. PLC wykonuje w sposób cykliczny

Bardziej szczegółowo

Algorytm. Krótka historia algorytmów

Algorytm. Krótka historia algorytmów Algorytm znaczenie cybernetyczne Jest to dokładny przepis wykonania w określonym porządku skończonej liczby operacji, pozwalający na rozwiązanie zbliżonych do siebie klas problemów. znaczenie matematyczne

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania

Podstawy programowania Podstawy programowania Część pierwsza Od języka symbolicznego do języka wysokiego poziomu Autor Roman Simiński Kontakt roman.siminski@us.edu.pl www.us.edu.pl/~siminski Niniejsze opracowanie zawiera skrót

Bardziej szczegółowo

Kurs SIMATIC S7-300/400 i TIA Portal - Podstawowy. Spis treści. Dzień 1. I System SIEMENS SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1503)

Kurs SIMATIC S7-300/400 i TIA Portal - Podstawowy. Spis treści. Dzień 1. I System SIEMENS SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1503) Spis treści Dzień 1 I System SIEMENS SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1503) I-3 Rodzina sterowników programowalnych SIMATIC S7 firmy SIEMENS I-4 Dostępne moduły i ich funkcje I-5 Jednostki centralne I-6

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Kurs Podstawowy S7. Spis treści. Dzień 1

Kurs Podstawowy S7. Spis treści. Dzień 1 Spis treści Dzień 1 I System SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1401) I-3 Rodzina sterowników programowalnych SIMATIC S7 firmy SIEMENS I-4 Dostępne moduły i ich funkcje I-5 Jednostki centralne I-6 Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Programowanie. programowania. Klasa 3 Lekcja 9 PASCAL & C++

Programowanie. programowania. Klasa 3 Lekcja 9 PASCAL & C++ Programowanie Wstęp p do programowania Klasa 3 Lekcja 9 PASCAL & C++ Język programowania Do przedstawiania algorytmów w postaci programów służą języki programowania. Tylko algorytm zapisany w postaci programu

Bardziej szczegółowo

Sprzęt komputera - zespół układów wykonujących programy wprowadzone do pamięci komputera (ang. hardware) Oprogramowanie komputera - zespół programów

Sprzęt komputera - zespół układów wykonujących programy wprowadzone do pamięci komputera (ang. hardware) Oprogramowanie komputera - zespół programów Sprzęt komputera - zespół układów wykonujących programy wprowadzone do pamięci komputera (ang. hardware) Oprogramowanie komputera - zespół programów przeznaczonych do wykonania w komputerze (ang. software).

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne (6) Zdzisław Szyjewski

Technologie informacyjne (6) Zdzisław Szyjewski Technologie informacyjne (6) Zdzisław Szyjewski Systemy operacyjne Technologie pracy z komputerem Funkcje systemu operacyjnego Przykłady systemów operacyjnych Zarządzanie pamięcią Zarządzanie danymi Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne - wykład 2 -

Technologie informacyjne - wykład 2 - Zakład Fizyki Budowli i Komputerowych Metod Projektowania Instytut Budownictwa Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechnika Wrocławska Technologie informacyjne - wykład 2 - Prowadzący: dr inż. Łukasz

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów wer. 7

Architektura komputerów wer. 7 Architektura komputerów wer. 7 Wojciech Myszka 2013-10-29 19:47:07 +0100 Karty perforowane Kalkulator IBM 601, 1931 IBM 601 kalkulator Maszyna czytała dwie liczby z karty, mnożyła je przez siebie i wynik

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe. Wstęp

Sieci komputerowe. Wstęp Sieci komputerowe Wstęp Sieć komputerowa to grupa komputerów lub innych urządzeń połączonych ze sobą w celu wymiany danych lub współdzielenia różnych zasobów, na przykład: korzystania ze wspólnych urządzeń

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 7 Jan Kazimirski 1 Pamięć podręczna 2 Pamięć komputera - charakterystyka Położenie Procesor rejestry, pamięć podręczna Pamięć wewnętrzna pamięć podręczna, główna Pamięć zewnętrzna

Bardziej szczegółowo

Jednostka centralna. Miejsca na napędy 5,25 :CD-ROM, DVD. Miejsca na napędy 3,5 : stacja dyskietek

Jednostka centralna. Miejsca na napędy 5,25 :CD-ROM, DVD. Miejsca na napędy 3,5 : stacja dyskietek Ćwiczenia 1 Budowa komputera PC Komputer osobisty (Personal Komputer PC) komputer (stacjonarny lub przenośny) przeznaczony dla pojedynczego użytkownika do użytku domowego lub biurowego. W skład podstawowego

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Kula - wprowadzenie do Turbo Pascala i algorytmiki

Elżbieta Kula - wprowadzenie do Turbo Pascala i algorytmiki Elżbieta Kula - wprowadzenie do Turbo Pascala i algorytmiki Turbo Pascal jest językiem wysokiego poziomu, czyli nie jest rozumiany bezpośrednio dla komputera, ale jednocześnie jest wygodny dla programisty,

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i struktury danych

Algorytmy i struktury danych Algorytmy i struktury danych Definicja i cechy algorytmów Sieci działań Programowanie strukturalne Witold Marańda maranda@dmcs.p.lodz.pl 1 Literatura 1. iklaus Wirth, Algorytmy + Struktury danych = Programy,

Bardziej szczegółowo

Struktura i działanie jednostki centralnej

Struktura i działanie jednostki centralnej Struktura i działanie jednostki centralnej ALU Jednostka sterująca Rejestry Zadania procesora: Pobieranie rozkazów; Interpretowanie rozkazów; Pobieranie danych Przetwarzanie danych Zapisywanie danych magistrala

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 2. Przedmowa... 11. Wstęp... 13

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 2. Przedmowa... 11. Wstęp... 13 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 2 Spis treúci Przedmowa... 11 Wstęp... 13 1. Urządzenia peryferyjne i układy wejścia/wyjścia... 15 Wstęp... 15 1.1. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

KOMPUTER. Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości

KOMPUTER. Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości KOMPUTER Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości Budowa zestawu komputerowego Monitor Jednostka centralna Klawiatura Mysz Urządzenia peryferyjne Monitor Monitor wchodzi w skład zestawu komputerowego

Bardziej szczegółowo

urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego.

urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego. Komputer (z ang. computer od łac. computare obliczać, dawne nazwy używane w Polsce: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Podstawy Technik Informatycznych. Mariusz Stenchlik mariuszs@onet.eu www.marstenc.republika.pl www.ecdl.strefa.pl

Podstawy Technik Informatycznych. Mariusz Stenchlik mariuszs@onet.eu www.marstenc.republika.pl www.ecdl.strefa.pl Podstawy Technik Informatycznych Mariusz Stenchlik mariuszs@onet.eu www.marstenc.republika.pl www.ecdl.strefa.pl ICT Technologie Informacyjne i Komunikacyjne Platformy Komputer PC Komputer Apple Plaforma

Bardziej szczegółowo

Model sieci OSI, protokoły sieciowe, adresy IP

Model sieci OSI, protokoły sieciowe, adresy IP Model sieci OSI, protokoły sieciowe, adresy IP Podstawę działania internetu stanowi zestaw protokołów komunikacyjnych TCP/IP. Wiele z używanych obecnie protokołów zostało opartych na czterowarstwowym modelu

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Instrukcja obsługi Modułu Komunikacji internetowej MKi-sm TK / 3001 / 016 / 002. Wersja wykonania : wersja oprogramowania v.1.

Tytuł: Instrukcja obsługi Modułu Komunikacji internetowej MKi-sm TK / 3001 / 016 / 002. Wersja wykonania : wersja oprogramowania v.1. Zakład Elektronicznych Urządzeń Pomiarowych POZYTON sp. z o. o. 42-200 Częstochowa ul. Staszica 8 p o z y t o n tel. : (034) 361-38-32, 366-44-95, 364-88-82, 364-87-50, 364-87-82, 364-87-62 tel./fax: (034)

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki. Program, proces tworzenia programu Środowisko programistyczne Języki programowania

Wstęp do Informatyki. Program, proces tworzenia programu Środowisko programistyczne Języki programowania Wstęp do Informatyki Program, proces tworzenia programu Środowisko programistyczne Języki programowania Program - definicje Program jest przekładem problemu użytkownika na język maszyny Niklaus Wirth:

Bardziej szczegółowo

Algorytm. Słowo algorytm pochodzi od perskiego matematyka Mohammed ibn Musa al-kowarizimi (Algorismus - łacina) z IX w. ne.

Algorytm. Słowo algorytm pochodzi od perskiego matematyka Mohammed ibn Musa al-kowarizimi (Algorismus - łacina) z IX w. ne. Algorytm znaczenie cybernetyczne Jest to dokładny przepis wykonania w określonym porządku skończonej liczby operacji, pozwalający na rozwiązanie zbliżonych do siebie klas problemów. znaczenie matematyczne

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Rozkład zgodny

Bardziej szczegółowo

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia ZP/ITS/11/2012 Załącznik nr 1a do SIWZ ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest: Przygotowanie zajęć dydaktycznych w postaci kursów e-learningowych przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE

INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE Studia podyplomowe dla nauczycieli INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE Przedmiot JĘZYKI PROGRAMOWANIA DEFINICJE I PODSTAWOWE POJĘCIA Autor mgr Sławomir Ciernicki 1/7 Aby

Bardziej szczegółowo

Języki programowania zasady ich tworzenia

Języki programowania zasady ich tworzenia Strona 1 z 18 Języki programowania zasady ich tworzenia Definicja 5 Językami formalnymi nazywamy każdy system, w którym stosując dobrze określone reguły należące do ustalonego zbioru, możemy uzyskać wszystkie

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE PYTANIA NA PRÓBNY EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE ZAWODOWE

PRZYKŁADOWE PYTANIA NA PRÓBNY EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE ZAWODOWE PRZYKŁADOWE PYTANIA NA PRÓBNY EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE ZAWODOWE Zawód: technik informatyk symbol cyfrowy: 312[01] opracował: mgr inż. Paweł Lalicki 1. Jaką kartę przedstawia poniższy rysunek?

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Rozkład wymagający

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne (3) Zdzisław Szyjewski

Technologie informacyjne (3) Zdzisław Szyjewski Technologie informacyjne (3) Zdzisław Szyjewski Technologie informacyjne Technologie pracy z komputerem Funkcje systemu operacyjnego Przykłady systemów operacyjnych Zarządzanie pamięcią Zarządzanie danymi

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU URZĄDZENIA TECHNIKI KOMPUTEROWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU URZĄDZENIA TECHNIKI KOMPUTEROWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU URZĄDZENIA TECHNIKI KOMPUTEROWEJ Klasa: Program: Wymiar: 1TIR Technikum, Technik Informatyk Program nauczania dla zawodu Technik Informatyk, 351203,

Bardziej szczegółowo

Rok szkolny 2014/15 Sylwester Gieszczyk. Wymagania edukacyjne w technikum. SIECI KOMPUTEROWE kl. 2c

Rok szkolny 2014/15 Sylwester Gieszczyk. Wymagania edukacyjne w technikum. SIECI KOMPUTEROWE kl. 2c Wymagania edukacyjne w technikum SIECI KOMPUTEROWE kl. 2c Wiadomości Umiejętności Lp. Temat konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające Zapamiętanie Rozumienie W sytuacjach typowych W sytuacjach problemowych

Bardziej szczegółowo

Adresowanie obiektów. Adresowanie bitów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie timerów i liczników. Adresowanie timerów

Adresowanie obiektów. Adresowanie bitów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie timerów i liczników. Adresowanie timerów Adresowanie obiektów Bit - stan pojedynczego sygnału - wejście lub wyjście dyskretne, bit pamięci Bajt - 8 bitów - wartość od -128 do +127 Słowo - 16 bitów - wartość od -32768 do 32767 -wejście lub wyjście

Bardziej szczegółowo

Wykład II. Reprezentacja danych w technice cyfrowej. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład II. Reprezentacja danych w technice cyfrowej. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład II Reprezentacja danych w technice cyfrowej 1 III. Reprezentacja danych w komputerze Rodzaje danych w technice cyfrowej 010010101010 001010111010

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia Budowa komputera Schemat funkcjonalny i podstawowe parametry Podstawowe pojęcia Pojęcia podstawowe PC personal computer (komputer osobisty) Kompatybilność to cecha systemów komputerowych, która umoŝliwia

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Sieć komputerowa (angielskie computer network), układ komputerów i kompatybilnych połączonych ze sobą łączami komunikacyjnymi, umożliwiającymi wymianę danych. Sieć komputerowa zapewnia dostęp użytkowników

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów

Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów Poszczególne podzespoły komputera 1. Monitor 2. Płyta główna 3. Procesor 4. Gniazda kontrolerów dysków

Bardziej szczegółowo

Rywalizacja w sieci cd. Protokoły komunikacyjne. Model ISO. Protokoły komunikacyjne (cd.) Struktura komunikatu. Przesyłanie między warstwami

Rywalizacja w sieci cd. Protokoły komunikacyjne. Model ISO. Protokoły komunikacyjne (cd.) Struktura komunikatu. Przesyłanie między warstwami Struktury sieciowe Struktury sieciowe Podstawy Topologia Typy sieci Komunikacja Protokoły komunikacyjne Podstawy Topologia Typy sieci Komunikacja Protokoły komunikacyjne 15.1 15.2 System rozproszony Motywacja

Bardziej szczegółowo

Wydajność obliczeń a architektura procesorów. Krzysztof Banaś Obliczenia Wysokiej Wydajności 1

Wydajność obliczeń a architektura procesorów. Krzysztof Banaś Obliczenia Wysokiej Wydajności 1 Wydajność obliczeń a architektura procesorów Krzysztof Banaś Obliczenia Wysokiej Wydajności 1 Wydajność komputerów Modele wydajności-> szacowanie czasu wykonania zadania Wydajność szybkość realizacji wyznaczonych

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do SIWZ OPIS TECHNICZNY SPRZĘTU KOMPUTEROWEGO

Załącznik Nr 5 do SIWZ OPIS TECHNICZNY SPRZĘTU KOMPUTEROWEGO Zadanie 1 Komputery stacjonarne Procesor Pamięć RAM Dysk Twardy Napęd Optyczny Płyta główna Dwurdzeniowy w architekturze x86 o częstotliwości 2,5 GHz (preferowany Intel Core 2 Duo lub inny o takiej samej

Bardziej szczegółowo

DZANIA I MARKETINGU BIAŁYSTOK,

DZANIA I MARKETINGU BIAŁYSTOK, 5 - POCZĄTKI OSIECIOWANIA - nie były łatwe i oczywiste IBM-owskie pojęcie Connectivity martwy model sieci 1977 - ISO dla zdefiniowania standardów w sieciach opracowała siedmiowarstwowy model sieci OSI

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY NIEROZSTRZYGALNE

PROBLEMY NIEROZSTRZYGALNE PROBLEMY NIEROZSTRZYGALNE Zestaw 1: T Przykład - problem domina T Czy podanym zestawem kafelków można pokryć dowolny płaski obszar zachowując odpowiedniość kolorów na styku kafelków? (dysponujemy nieograniczoną

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy Systemy operacyjne Systemy operacyjne Dr inż. Ignacy Pardyka Literatura Siberschatz A. i inn. Podstawy systemów operacyjnych, WNT, Warszawa Skorupski A. Podstawy budowy i działania komputerów, WKiŁ, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie. semestr 1 klasa 2

Podsumowanie. semestr 1 klasa 2 Podsumowanie semestr 1 klasa 2 Interfejsy sprzętowe komputera: interfejsy wewnętrzne (IDE, EIDE, SCSI, Serial ATA) interfejsy zewnętrzne (RS-232, PS/2, FireWire, esata, USB, Ethernet) IDE (wewnętrzny,

Bardziej szczegółowo

Stos protokołów TCP/IP (ang. Transmission Control Protocol/Internet Protocol)

Stos protokołów TCP/IP (ang. Transmission Control Protocol/Internet Protocol) Stos protokołów TCP/IP (ang. Transmission Control Protocol/Internet Protocol) W latach 1973-78 Agencja DARPA i Stanford University opracowały dwa wzajemnie uzupełniające się protokoły: połączeniowy TCP

Bardziej szczegółowo

Siemens Simatic S7-300 Informacje podstawowe o sterowniku programowalnym

Siemens Simatic S7-300 Informacje podstawowe o sterowniku programowalnym Siemens Simatic S7-300 Informacje podstawowe o sterowniku programowalnym Zakład Napędu Elektrycznego ISEP PW Wstęp Sterowniki swobodnie programowalne S7-300 należą do sterowników średniej wielkości. Są

Bardziej szczegółowo

Dane, informacja, programy. Kodowanie danych, kompresja stratna i bezstratna

Dane, informacja, programy. Kodowanie danych, kompresja stratna i bezstratna Dane, informacja, programy Kodowanie danych, kompresja stratna i bezstratna DANE Uporządkowane, zorganizowane fakty. Główne grupy danych: tekstowe (znaki alfanumeryczne, znaki specjalne) graficzne (ilustracje,

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów PCI EXPRESS Rozwój technologii magistrali Architektura Komputerów 2 Architektura Komputerów 2006 1 Przegląd wersji PCI Wersja PCI PCI 2.0 PCI 2.1/2.2 PCI 2.3 PCI-X 1.0 PCI-X 2.0

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Funkcje systemu operacyjnego Zapewnia obsługę dialogu między użytkownikiem a komputerem Nadzoruje wymianę informacji między poszczególnymi urządzeniami systemu komputerowego Organizuje zapis

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I

Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I ... nazwisko i imię ucznia Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I 1. Na rys. 1 procesor oznaczony jest numerem A. 2 B. 3 C. 5 D. 8 2. Na rys. 1 karta rozszerzeń oznaczona jest numerem A. 1 B. 4 C. 6 D.

Bardziej szczegółowo

BUDOWA KOMPUTERA. Monika Słomian

BUDOWA KOMPUTERA. Monika Słomian BUDOWA KOMPUTERA Monika Słomian Kryteria oceniania O znam podstawowe elementy zestawu komputerowego O wiem, jakie elementy znajdują się wewnątrz komputera i jaka jest ich funkcja O potrafię wymienić przykładowe

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera. Magistrala. Procesor Pamięć Układy I/O

Budowa komputera. Magistrala. Procesor Pamięć Układy I/O Budowa komputera Magistrala Procesor Pamięć Układy I/O 1 Procesor to CPU (Central Processing Unit) centralny układ elektroniczny realizujący przetwarzanie informacji Zmiana stanu tranzystorów wewnątrz

Bardziej szczegółowo

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład V Rzut okiem na języki programowania 1 Kompilacja vs. interpretacja KOMPILACJA Proces, który przetwarza program zapisany w języku programowania,

Bardziej szczegółowo

ETAP I SZKOLNY. Czas rozwiązywania testu 30 minut. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymujesz 1pkt. POWODZENIA!!

ETAP I SZKOLNY. Czas rozwiązywania testu 30 minut. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymujesz 1pkt. POWODZENIA!! TEST (max. 25 pkt.) Przed rozpoczęciem rozwiązywania testu wpisz swoje dane na karcie odpowiedzi. Następnie przeczytaj uważnie pytania. W każdym pytaniu jest tylko jedna poprawna odpowiedź. Poprawne odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

NX70 PLC www.atcontrol.pl

NX70 PLC www.atcontrol.pl NX70 PLC NX70 Właściwości Rozszerzalność, niezawodność i łatwość w integracji Szybki procesor - zastosowanie technologii ASIC pozwala wykonywać CPU proste instrukcje z prędkością 0,2 us/1 krok Modyfikacja

Bardziej szczegółowo

Formularz cenowy Pakiet nr 2

Formularz cenowy Pakiet nr 2 ... nazwa i adres wykonawcy Załącznik r 2 Formularz cenowy Pakiet nr 2 Postępowanie prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego nr ZP-4/09 p.n. Dostawa sprzętu komputerowego Lp. Wyszczególnienie Cena

Bardziej szczegółowo

METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE. Wykład 02

METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE. Wykład 02 METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE Wykład 02 NAJPROSTSZY PROGRAM /* (Prawie) najprostszy przykład programu w C */ /*==================*/ /* Między tymi znaczkami można pisać, co się

Bardziej szczegółowo

Komputer będzie wykorzystywany na potrzeby aplikacji: biurowych, obliczeniowych, multimedialnych.

Komputer będzie wykorzystywany na potrzeby aplikacji: biurowych, obliczeniowych, multimedialnych. 1. Komputer stacjonarny: a) typ 1 (36szt.) Typ Zastosowanie Stacjonarny. Komputer będzie wykorzystywany na potrzeby aplikacji: biurowych, obliczeniowych, multimedialnych. Wydajność Komputer powinien osiągać

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Formalne podstawy informatyki Rok akademicki: 2013/2014 Kod: EIB-1-220-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek: Inżynieria Biomedyczna

Bardziej szczegółowo

Pytanie 1 Z jakich protokołów korzysta usługa WWW? (Wybierz prawidłowe odpowiedzi)

Pytanie 1 Z jakich protokołów korzysta usługa WWW? (Wybierz prawidłowe odpowiedzi) Pytanie 1 Z jakich protokołów korzysta usługa WWW? (Wybierz prawidłowe odpowiedzi) Pytanie 2 a) HTTPs, b) HTTP, c) POP3, d) SMTP. Co oznacza skrót WWW? a) Wielka Wyszukiwarka Wiadomości, b) WAN Word Works,

Bardziej szczegółowo

Podsystem graficzny. W skład podsystemu graficznego wchodzą: karta graficzna monitor

Podsystem graficzny. W skład podsystemu graficznego wchodzą: karta graficzna monitor Plan wykładu 1. Pojęcie podsystemu graficznego i karty graficznej 2. Typy kart graficznych 3. Budowa karty graficznej: procesor graficzny (GPU), pamięć podręczna RAM, konwerter cyfrowo-analogowy (DAC),

Bardziej szczegółowo

Literatura. adów w cyfrowych. Projektowanie układ. Technika cyfrowa. Technika cyfrowa. Bramki logiczne i przerzutniki.

Literatura. adów w cyfrowych. Projektowanie układ. Technika cyfrowa. Technika cyfrowa. Bramki logiczne i przerzutniki. Literatura 1. D. Gajski, Principles of Digital Design, Prentice- Hall, 1997 2. C. Zieliński, Podstawy projektowania układów cyfrowych, PWN, Warszawa 2003 3. G. de Micheli, Synteza i optymalizacja układów

Bardziej szczegółowo

ALGORYTMY I PROGRAMY

ALGORYTMY I PROGRAMY ALGORYTMY I PROGRAMY Program to ciąg instrukcji, zapisanych w języku zrozumiałym dla komputera. Ten ciąg instrukcji realizuje jakiś algorytm. Algorytm jest opisem krok po kroku jak rozwiązać problem, czy

Bardziej szczegółowo

Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List)

Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Wykład w ramach przedmiotu: Sterowniki programowalne Opracował dr inż. Jarosław Tarnawski 08.12.2009 Norma IEC 1131 Języki tekstowe Języki graficzne

Bardziej szczegółowo

Pamięci masowe. ATA (Advanced Technology Attachments)

Pamięci masowe. ATA (Advanced Technology Attachments) Pamięci masowe ATA (Advanced Technology Attachments) interfejs systemowy w komputerach klasy PC i Amiga przeznaczony do komunikacji z dyskami twardymi zaproponowany w 1983 przez firmę Compaq. Używa się

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 Do Umowy nr z dnia. . Wymagania techniczne sieci komputerowej.

Załącznik nr 1 Do Umowy nr z dnia. . Wymagania techniczne sieci komputerowej. Załącznik nr 1 Do Umowy nr z dnia.. Wymagania techniczne sieci komputerowej. 1. Sieć komputerowa spełnia następujące wymagania techniczne: a) Prędkość przesyłu danych wewnątrz sieci min. 100 Mbps b) Działanie

Bardziej szczegółowo

Lp. Nazwa Parametry techniczne

Lp. Nazwa Parametry techniczne Załącznik do Zaproszenia Nr sprawy 1/N/2012 Opis Przedmiotu Zamówienia Przedmiotem zamówienia jest dostawa stacjonarnych zestawów komputerowych oraz komputerów przenośnych wraz z oprogramowaniem o parametrach

Bardziej szczegółowo

Podstawy technologii informacyjnej. Beata Kuźmińska

Podstawy technologii informacyjnej. Beata Kuźmińska Podstawy technologii informacyjnej Beata Kuźmińska Podstawowe definicje Informatyka - nazwa powstała w 1968 roku, stosowana w Europie. Informatyka zajmuje się całokształtem przechowywania, przesyłania,

Bardziej szczegółowo

Kurs Projektowanie i programowanie z Distributed Safety. Spis treści. Dzień 1. I Bezpieczeństwo funkcjonalne - wprowadzenie (wersja 1212)

Kurs Projektowanie i programowanie z Distributed Safety. Spis treści. Dzień 1. I Bezpieczeństwo funkcjonalne - wprowadzenie (wersja 1212) Spis treści Dzień 1 I Bezpieczeństwo funkcjonalne - wprowadzenie (wersja 1212) I-3 Cel stosowania bezpieczeństwa funkcjonalnego I-4 Bezpieczeństwo funkcjonalne I-5 Zakres aplikacji I-6 Standardy w zakresie

Bardziej szczegółowo

Wykład Nr 4. 1. Sieci bezprzewodowe 2. Monitorowanie sieci - polecenia

Wykład Nr 4. 1. Sieci bezprzewodowe 2. Monitorowanie sieci - polecenia Sieci komputerowe Wykład Nr 4 1. Sieci bezprzewodowe 2. Monitorowanie sieci - polecenia Sieci bezprzewodowe Sieci z bezprzewodowymi punktami dostępu bazują na falach radiowych. Punkt dostępu musi mieć

Bardziej szczegółowo

Vat % Słownie złotych:...

Vat % Słownie złotych:... PAKIET NR 1 1 Sprzęt komputerowy PC szt. 13 Słownie złotych:... -Wymagania dotyczące sprzętu komputerowego PC L.p. Komponent Parametry wymagane oferowana 1 Obudowa miniatx/microatx/atx -dwa porty USB 2.0

Bardziej szczegółowo

2014-10-15. Historia komputera. Architektura komputera Historia komputera. Historia komputera. Historia komputera. Historia komputera

2014-10-15. Historia komputera. Architektura komputera Historia komputera. Historia komputera. Historia komputera. Historia komputera Architektura komputera dr inż. Tomasz Łukaszewski 1 2 500 p.n.e: pierwsze liczydło (abakus) Babilonia. 1614kostkiJohnaNapiera szkockiego matematyka pozwalające dodawać i odejmować 3 4 1621suwak logarytmicznyopracowany

Bardziej szczegółowo

Informatyka. Prowadzący: Dr inż. Sławomir Samolej D102 C, tel: 865 1766, email: ssamolej@prz-rzeszow.pl WWW: ssamolej.prz-rzeszow.

Informatyka. Prowadzący: Dr inż. Sławomir Samolej D102 C, tel: 865 1766, email: ssamolej@prz-rzeszow.pl WWW: ssamolej.prz-rzeszow. Informatyka Prowadzący: Dr inż. Sławomir Samolej D102 C, tel: 865 1766, email: ssamolej@prz-rzeszow.pl WWW: ssamolej.prz-rzeszow.pl 1 Program zajęć Wykład: Wprowadzenie Budowa i działanie sprzętu komputerowego

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski Architektura systemów komputerowych dr Artur Bartoszewski Rozwój płyt głównych - część 2 Magistrale kart rozszerzeń Rozwój magistral komputera PC Płyta główna Czas życia poszczególnych magistral Pentium

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo