Wstęp.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wstęp. www.gastro-projekt.pl"

Transkrypt

1

2 Wstęp Realizacja wielu obiektów, w zakresie projektowania technologicznego obiektów żywienia, i z tym związana satysfakcja klientów, skłoniły mnie do napisania tej książki. Chciałabym w ten sposób podziękować im za zaufanie i współpracę. Projektowanie technologiczne wymaga udziału przedstawicieli wielu dziedzin : architektów, inżynierów, kucharzy. Spełnienie wymagań tego zespołu stanowi warunek prawidłowego wykonania dokumentacji. Książka ta stawia sobie za cel pomóc w tym zadaniu. Podstawy merytoryczne w niej zawarte pochodzą z dorobku naukowego wielu specjalistów jest to literatura angielska, niemiecka i amerykańska zebrana podczas stypendiów w Niemczech i Anglii. Ważnym źródłem są też zawarte wyniki badań prac magisterskich i doktorskich Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, gdzie miałam przyjemność pracować przez wiele lat. Tu rozpoczęła się moja wielka przygoda i trwa do dzisiaj. Projektowanie to niekończąca się opowieść o ludziach, ich pasjach i sukcesie mistrzowie sztuki kulinarnej stanowią tu najlepszy przykład. Złożoność zagadnień technicznych i czas potrzebny na opracowanie poszczególnych etapów projektu skłania do wyeliminowania czynności powtarzalnych poprzez zastosowanie oprogramowań. W tej dziedzinie nazywa się to wspomaganiem komputerowym projektowania CAD /Computer Aided Design/. Wspomaganie, a nie jak to zwykle określa się zastosowanie komputerów wyraźnie podkreśla inwencję twórczą projektanta i jego rolę. Prace nad opracowaniem wielu metod,a następnie programów komputerowych, wspomagających ten proces rozpoczęłam pod koniec lat 80-tych. Praca doktorska stanowiła tu już pierwszy, tylko pierwszy i jednocześnie niekończący się temat. W jednym z ostatnich rozdziałów jest o tym mowa. Obecnie prowadzę prace nad stworzeniem systemu ekspertowego, dostępnego przez Internet, dla wszystkich zainteresowanych tą branżą. Nadrzędnym celem prac jest wspomaganie procesów decyzyjnych związanych z ekonomią danego przedsięwzięcia inwestycyjnego jakim jest kuchnia centralna, cateringowa, restauracja, stołówka czy bar. To zadanie jest możliwe do wykonania dopiero teraz, po 18 latach doświadczenia w tej dziedzinie. Chciałabym tą książką rozbudzić cel i pasję życia wielu młodym ludziom, bo w nich tkwi niekończący się potencjał i talent. Niestety nie da się nauczyć z niej projektowania i to jest najważniejsze w tej dziedzinie nie należy tworzyć reguł. Kilka podstawowych zasad związanych z przestrzeganiem przepisów wystarczy, aby realizować swoje i innych marzenia. Barbara Koziorowska

3 Spis treści: Rozdział. 2 STRUKTURA PRZESTRZENNA I FUNKCJONALNA ZAKŁADÓW GASTRONOMICZNYCH 2.1. Podstawowe rodzaje zakładów gastronomicznych Układ funkcjonalny pomieszczeń Drogi technologiczne Lokalizacja pomieszczeń w zależności od stron świata Możliwości sytuowania obiektów gastronomicznych w odniesieniu do pionowego układu budynku Zmienność funkcjonalno-przestrzenna zakładów gastronomicznych oraz adaptacyjne możliwości istniejących struktur budowlanych Wymagania terenowe i środowiskowe sytuowania zakładów gastronomicznych Podstawowe parametry wymiarowe w projektowaniu Preferowane układy modularne poziome i pionowe oraz zależności modularne w obrębie zakładu gastronomicznego Rozdział. 3 DZIAŁ MAGAZYNOWY 3.1. Wiadomości ogólne Zasady określania powierzchni, wyposażenia oraz warunków składowania surowców i artykułów w pomieszczeniach magazynowych Przedmagazyn Magazyn ziemniaków i warzyw okopowych Magazyn warzyw liściastych Magazyn owoców Magazyn kiszonek Magazyn produktów suchych oraz pieczywa Magazyny chłodzone Wprowadzenie Komory chłodnicze Magazyn napojów i alkoholi Magazyn jaj Magazyny gospodarcze Rozdział. 4 DZIAŁ PRODUKCYJNY 4.1. Zasady określania powierzchni pomieszczeń produkcyjnych i wyposażenia technologicznego Przygotowalnia wstępna ziemniaków i warzyw Przygotowalnia wstępna mięsa Przygotowalnia wstępna ryb Przygotowalnia właściwa ziemniaków i warzyw Przygotowalnia właściwa mięsa Przygotowalnia właściwa ryb Przygotowalnia wyrobów mącznych Kuchnia potraw zimnych Kuchnia potraw gorących (główna) spis treści:

4 Wprowadzenie Wyposażenie technologiczne Rozmieszczenie sprzętu technologicznego Zasady doboru wyposażenia do obróbki termicznej Magazyn dobowy (podręczny) Pokój szefa kuchni Zmywalnia naczyń kuchennych Rozdział. 5 DZIAŁ EKSPEDYCYJNY 5.1. Rozdzielnia kelnerska Zmywalnia naczyń stołowych Transport wewnętrzny Rozdział. 6 DZIAŁ HANDLOWY 6.1. Sala konsumencka Systemy obsługi konsumenta Samoobsługa Obsługa kelnerska Pozostałe pomieszczenia działu handlowego Rozdział. 7 DZIAŁ ADMINISTRACYJNO - SOCJALNY 7.1. Dział administracyjno-socjalny Przepisy Rozdział. 8 SYSTEMY PRODUKCJI POTRAW 8.1. Wiadomości ogólne System schładzania potraw ( cook-chill ) System zamrażania potraw ( cook-freeze ) System próżniowego pakowania ( sous-vide ) Tradycyjny system produkcji potraw System typu fast-food Rozdział. 9 SYSTEMY DYSTRYBUCJI POTRAW W SZPITALACH 9.1. Bemarowy system dystrybucji posiłków (zbiorczy) Tacowy system dystrybucji posiłków (indywidualny) Klasyfikacja tacowego systemu dystrybucji potraw Wyposażenie technologiczne działu dystrybucji posiłków Zasady pracy w tacowym systemie dystrybucji posiłków System identyfikacji diet Zautomatyzowany transport wózków tacowych Czynniki decydujące o możliwości zastosowania tacowego systemu dystrybucji posiłków Rozdział. 10 KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE PROCESU TECHNOLOGICZNEGO PROJEKTOWANIA Zastosowanie techniki przetwarzania danych w kuchniach szpitalnych

5 Rozdział. 2 STRUKTURA PRZESTRZENNA I FUNKCJONALNA ZAKŁADÓW GASTRONOMICZNYCH 2.1. Podstawowe rodzaje zakładów gastronomicznych Układ funkcjonalny pomieszczeń Drogi technologiczne Lokalizacja pomieszczeń w zależności od stron świata Możliwości sytuowania obiektów gastronomicznych w odniesieniu do pionowego układu budynku Zmienność funkcjonalno-przestrzenna zakładów gastronomicznych oraz adaptacyjne możliwości istniejących struktur budowlanych Wymagania terenowe i środowiskowe sytuowania zakładów gastronomicznych Podstawowe parametry wymiarowe w projektowaniu Preferowane układy modularne poziome i pionowe oraz zależności modularne w obrębie zakładu gastronomicznego... 13

6 ROZDIAŁ: Podstawowe rodzaje zakładów gastronomicznych Zakład gastronomiczny. Jest to jednostka gospodarcza prowadząca działalność gastronomiczną, wyodrębniona lokalowo i organizacyjnie. Działalność gastronomiczna może mieć charakter przemysłowy (zakłady gastronomiczne zajmują się produkcją gastronomiczną polegającą na przetwarzaniu surowców spożywczych na potrawy,napoje, wyroby cukiernicze itp.), handlowy (działalność zakładów polega na sprzedaży napojów, wyrobów cukierniczych i towarów bezpośrednio konsumentom), jak również usługowy (zakłady świadczą usługi związane z organizowaniem konsumpcji na miejscu). Działalność ta zmienia się wraz z ewolucją rynku usług, dostosowując się do potrzeb konsumentów [53]. Zakład żywienia zbiorowego. Nazwa ta pochodzi z okresu poprzedzającego gospodarkę rynkową. Jest ona mało popularna i stosowana głównie w szkolnictwie zawodowym i publikacjach, gdy zachodzi potrzeba odwołania się do wydawnictw z tamtego okresu. Obecnie nazwa zakład żywienia zbiorowego zastępowana jest nazwą zakład gastronomiczny. W okresie poprzedzającym gospodarkę rynkową obowiązywała ścisła terminologia, kreślająca rodzaje zakładów gastronomicznych [44,53]. Szybka prywatyzacja państwowych i spółdzielczych zakładów gastronomicznych spowodowała, że obowiązująca terminologia zaczęła ulegać zmianom, a kryteria klasyfikacyjne przestały być stosowane. Cechą charakterystyczną tych przemian są: niczym nie ograniczone zmiany w słownictwie, zaniechanie podziału na kategorie oraz częste stosowanie nazw i określeń obcojęzycznych. Zakład gastronomii sieci otwartej i zamkniętej. Różnica między tymi zakładami polega na tym, że w odróżnieniu od zakładu gastronomii otwartej, który jest przeznaczony dla każdego konsumenta, zakład gastronomii zamkniętej przeznaczony jest dla ściśle określonych konsumentów i jest dostosowany do ich specyficznych wymagań. Do zakładów gastronomii zamkniętej zalicza się głównie stołówki - w szkołach, domach wczasowych, szpitalach, zakładach pracy itp. Obecnie ze względów ekonomicznych zakłady gastronomii zamkniętej w coraz większym stopniu udostępniają swoje usługi również konsumentom z zewnątrz. Zakres tematyczny niniejszej publikacji został poświęcony tylko niektórym - najbardziej popularnym zakładom gastronomicznym, takim jak: restauracja, stołówka i bar. Restauracja - nazwa o dużej tradycji. Restauracje posiadają następujące cechy, które wyróżniają je spośród innych zakładów gastronomicznych: l oferowanie konsumentowi szerokiego asortymentu dań przygotowywanych na indywidualne zamówienie, l produkcja potraw głównie z surowców, l podawanie napojów alkoholowych (zdarzają się również restauracje bezalkoholowe), l obsługa kelnerska, l odpowiedni do charakteru obiektu, wystrój wnętrz. Restauracje często specjalizują się w kuchniach regionalnych i narodowych oraz prowadzą działalność rozrywkową [9]. Stołówka posiada ograniczony w stosunku do restauracji, asortyment potraw - przeważnie 2-3 dania do wyboru; posiłki wydawane są w systemie samoobsługowym i produkowane z surowców, półproduktów oraz gotowych potraw. Bary popularnie nazywane zakładami typy fast-food (szybkiego żywienia), są rodzajem zakładów gastronomicznych, których powstaje najwięcej. Charakteryzuje je bogactwo form i rodzajów oraz dążenie do szybkiej i taniej obsługi. Aby to osiągnąć bary zawężają asortyment oferowanych dań, produkują potrawy wyłącznie z gotowych dań, wymagających jedynie szybkiej obróbki termicznej bezpośrednio przed konsumpcją. Dania typu fast-food wydawane są zazwyczaj w systemie samoobsługowym z konsumpcją na miejscu lub na wynos [38, 44]. Definicję produktu fast-food można określić następująco [38]: Fd = f{rm, T, D, P} gdzie: Fd definicja produktu fast-food ; Rm stosunkowo niska cena produktu; T krótki czas wydawania i dostawy produktu; D łatwe pakowanie produktu; P produkt o niskiej trwałości. spis treści:

7 STRUKTURA PRZESTRZENNA I FUNKCJONALNA 2.2. Układ funkcjonalny pomieszczeń e czynności usługowe, polegające na przykład na dostarczaniu środków do utrzymania higieny produkcji [111]. Układ funkcjonalny zakładu gastronomicznego jest to przestrzenne powiązanie ze sobą pomieszczeń, w których w najszerszym stopniu uwzględnione są wszelkie wymagania związane z produkcją i kierunkiem przepływu towarów, pracowników i konsumentów. Wielkość i rozkład pomieszczeń zakładu gastronomicznego w dużym stopniu decyduje o organizacji pracy i sprawności przebiegu procesów pracy, takich jak: zaopatrzenie i magazynowanie, ilość i jakość produkcji, wielkość obrotu, poziom świadczenia usług [107]. Podstawą do opracowania układu funkcjonalnego pomieszczeń w zakładzie gastronomicznym jest proces technologiczny produkcji potraw. Procesem technologicznym nazywa się ciąg operacji i procesów jednostkowych, następujących w określonej sekwencji czasowej, począwszy od chwili odbioru surowca do chwili otrzymania gotowego produktu [111]. Procesem produkcji określa się najogólniej działalność ludzką przystosowującą zasoby i siły przyrody do potrzeb społecznych. Proces ten jest podstawowym ogniwem bardziej złożonego procesu gospodarczego, który obejmuje, oprócz produkowania (lub wytwarzania) dóbr materialnych, zwanych produktami, energii i usług materialnych, także i inną świadomą i celową działalność ludzką, jak: podział, wymiana i konsumpcja dóbr [111]. Technologia żywności traktuje proces produkcyjny jako zbiór świadomych czynności, zmierzających do przekształcania surowców roślinnych i zwierzęcych w produkty spożywcze o jak największej wartości użytkowej i odżywczej. Analizując czynności produkcyjne, można je podzielić na: e czynności zasadnicze, dokonywane bezpośrednio na surowcu i wpływające w sposób celowy na zmianę właściwości oraz na postać surowca; e czynności pomocnicze, jak przemieszczanie, magazynowanie i kontrola materiału podlegającego przetwarzaniu; Z odpowiednim rodzajem produkcji wiążą się określone zespoły pomieszczeń (działy), tworzące wzajemny, ściśle uzależniony układ funkcjonalny, charakterystyczny dla danego zakładu gastronomicznego. Zgodnie z przyjętym obecnie schematem funkcjonalnym zakładów gastronomicznych rozróżnia się następujące działy: magazynowy, produkcyjny, ekspedycyjny, handlowy, administracyjno-socjalny [107, 125]. Pod pojęciem dział należy rozumieć zespół pomieszczeń po wiązanych ze sobą funkcjonalnie oraz rodzajem wykonywanej w nich pracy i świadczonych usług [53]. Dział magazynowy składa się z: e rampy; e przedmagazynu; e magazynów żywnościowych; e magazynów gospodarczych. Dział produkcyjny obejmuje: e wszelkiego rodzaju przygotowalnie wstępne i właściwe; e kuchnię potraw zimnych i kuchnię potraw gorących; e przygotowalnię wyrobów mącznych oraz przygotowalnię lodów i deserów; e magazyn dobowy; e pokój szefa kuchni; e zmywalnię naczyń kuchennych. Dział ekspedycyjny - w restauracjach i stołówkach występuje jako funkcjonalnie wyodrębniony zespół pomieszczeń, do którego należą: e rozdzielnia kelnerska, usytuowana między salą konsumencką, zmywalnią naczyń stołowych a kuchnią: e wzajemne usytuowanie tych pomieszczeń powinno zapewnić prawostronny ruch w rozdzielni, z zachowaniem powyższej kolejności; e zmywalnia naczyń stołowych, która powinna mieć bezpośrednie powiązanie z bufetem, rozdzielnią kelnerską i kuchnią oraz możliwość usuwania pojemników z odpadkami na zewnątrz bez przechodzenia przez pomieszczenia produkcyjne. spis treści:

8 ROZDIAŁ: 2 Dział handlowy składa się z następujących pomieszczeń: e przedsionka; e hallu, który powinien mieć bezpośrednie połączenie z salą konsumencką, szatnią i zespołem sanitarnym dla konsumentów; e sali konsumenckiej - w lokalach z działalnością rozrywkową integralną częścią sali konsumenckiej jest parkiet do tańca i podium dla orkiestry; e bufetu, który występuje jako wydzielona powierzchnia sali konsumenckiej lub, w przypadku restauracji, wchodzi w skład rozdzielni kelnerskiej; e magazynu bufetu. W skład działu administracyjno - socjalnego wchodzą następujące pomieszczenia: e pokój biurowy; e pokój personelu; e szatnia dla personelu; e pomieszczenia natrysków; e szatniowy zespół sanitarny; e pomieszczenia techniczne. Zakłady gastronomiczne cechuje ogromne zróżnicowanie, dlatego przedstawiony powyżej podział należy traktować elastycznie. Ponadto, możliwe jest zespoleniedwóch lub więcej zakładów gastronomicznych w jeden obiekt o zintegrowanej funkcji. Celem takich sprzężeń są korzyści funkcjonalno-organizacyjne i ekonomiczne. Sprzężone zakłady umożliwiają wszechstronną i pełniejszą obsługę konsumenta, organizacyjnie upraszczają procesy produkcyjne i administrowanie kilkoma zakładami w jednym obiekcie [138]. Walorem dodatkowym, wykraczającym poza sferę względów funkcjonalno-organizacyjnych i ekonomicznych, jest przestrzenna ranga obiektu zawierającego sprzężone zakłady, co wyraża się większą kubaturą, szerszymi możliwościami kształtowania architektonicznego, percepcji i psychologicznego oddziaływania na użytkownika. Integracja funkcji, która zachodzi przy połączeniu kilku zakładów gastronomicznych, polega na wspólnym użytkowaniu zblokowanych funkcji identycznych i grupowaniu funkcji podobnych. Zblokowaniu podlegają powierzchnie komunikacyjne, pomieszczenia administracyjne i socjalne, magazynowe, techniczne i częściowo produkcyjne (kuchnie, przygotowalnie), oczywiście w miarę istniejących możliwości w przestrzennej strukturze obiektu (parter, piętro). Nie podlegają integracji handlowe działy zakładów (sale konsumentów wraz z pomieszczeniami towarzyszącymi). Sprzężenia zakładów gastronomicznych w jeden obiekt mogą odbywać się między dowolnymi rodzajami zakładów, jeśli uzasadniają to potrzeby użytkowe. Najwłaściwsze ze względów użytkowych, funkcjonalnych i ekonomicznych są połączenia zakładów podstawowych o najszerszym asortymencie z zakładami uzupełniającymi,mającymi ograniczony asortyment, charakterystyczny dla danego zakładu. Tak łączone zakłady uzupełniają się wzajemnie, podnosząc rangę obiektu, który tworzą [104, 105, 138] Drogi technologiczne Podstawą do zaprojektowania układu funkcjonalnego pomieszczeń w zakładzie gastronomicznym są tak zwane drogi technologiczne. Stanowią one odzwierciedlenie procesów technologicznych produkcji potraw, począwszy od dostawy surowców, poprzez ekspedycję a skończywszy na konsumpcji. Strukturę przestrzenną i funkcjonalną tworzą następujące drogi technologiczne: e droga surowców; e droga półproduktów; e droga gotowych potraw; e droga czystych naczyń stołowych; e droga brudnych naczyń stołowych; e droga naczyń kuchennych; e droga odpadów poprodukcyjnych; e droga odpadów pokonsumpcyjnych; e droga konsumentów; e droga personelu. Ze względów sanitarnych i funkcjonalnych niedopuszczalne jest łączenie: e drogi konsumentów z drogą dostawy surowca; e drogi naczyń kuchennych z drogą naczyń stołowych; spis treści:

9 STRUKTURA PRZESTRZENNA I FUNKCJONALNA e drogi naczyń czystych stołowych z drogą naczyń brudnych stołowych (na zapleczu); e dróg pojemników na odpadki pokonsumpcyjne z drogami gotowych potraw i czystych naczyń; e drogi konsumentów z drogą naczyń brudnych. Drogi technologiczne są związane z procesem technologicznym produkcji potraw, który składa się z następujących etapów: dostawy surowca, magazynowania, obróbki wstępnej, obróbki właściwej, obróbki termicznej i ekspedycji. Dodatkowe etapy towarzyszące i uzależnione od charakteru obiektu to: zmywanie naczyń stołowych, zmywanie naczyń kuchennych oraz usuwanie odpadów poprodukcyjnych i pokonsumpcyjnych. Powyższy, wieloetapowy proces produkcji potraw jest charakterystyczny dla restauracji oraz stołówki. W celu ograniczenia nakładów inwestycyjnych dąży się do eliminowania wielu etapów technologicznych, wprowadzając do produkcji półprodukty i gotowe wyroby. W wyniku takich założeń projektuje się obiekty typu fast-food, w których nie występuje magazynowanie surowców, ich obróbka wstępna i właściwa oraz proces mycia naczyń stołowych (konsumpcja odbywa się w naczyniach jednorazowego użytku) [141] Lokalizacja pomieszczeń w zależności od stron świata Pomieszczenia magazynowe i produkcyjne, znajdujące się w danym obiekcie, wymagają odpowiedniej, zgodnej z kierunkami świata, lokalizacji. Rysunek 1 przedstawia prawidłowe rozmieszczenie pomieszczeń w zależności od stron świata. Kuchnię, przygotowalnie oraz zmywalnię naczyń stołowych lokalizuje się od strony północnej, sala konsumencka wymaga umieszczenia od strony południowo-zachodniej, natomiast magazyny oraz wydawalnię potraw należy sytuować od strony wschodniej [107]. Jest to rozwiązanie właściwe dla obiektów jednokondygnacyjnych, dla obiektów podpiwniczonych usytuowanie magazynów w piwnicy nie zależy od stron świata. Kształt budynku powinien uwzględniać właściwe, wzajemne usytuowanie pomieszczeń i jednocześnie zapewnić prawidłowe oświetlenie tych pomieszczeń. RYSUNEK 1. Rozmieszczenie pomieszczeńw zależności od stron świata [107] 2.5. Możliwości sytuowania obiektów gastronomicznych w odniesieniu do pionowego układu budynku Prawidłowym przestrzennym rozwiązaniem funkcji obiektu gastronomicznego jest rozwiązanie w jednym poziomie - poziomie parteru. Względy ekonomiczne oraz wynikające z lokalizacji obiektu sytuacje wymagają spiętrzenia różnych funkcji w jednym wielopoziomowym obiekcie. Podstawowe funkcje obiektu, dotyczące jego działu produkcyjnego, ekspedycyjnego i handlowego, powinny być sytuowane w jednym poziomie. W szczególnych przypadkach dopuszcza się zróżnicowanie poziomów działu ekspedycyjnego i handlowego oraz działu produkcyjnego, ale tylko w zakładach o małej rotacji i mających obsługę kelnerską, np. restauracje. W żadnym wypadku nie powinno się stosować zróżnicowania poziomów w barach. Zróżnicowanie poziomów między, na przykład, działem magazynowym czy administracyjno-socjalnym jest stosowane na ogół bez szkody dla funkcjonalnych wartości zakładu gastronomicznego [138]. Najczęściej obiekt gastronomiczny lub sprzężone zakłady gastronomiczne, stanowiące jeden indywidualny obiekt architektoniczny, wykorzystują najwyżej trzy poziomy, to jest parter, podpiwniczenie i piętro [103, 138]. Na poziomie parteru jest usytuowany dział handlowy i produkcyjny, w piwnicy - magazyny, część techniczna i czasami część socjalna (szatnie, natryski z bezpośrednim oświetleniem naturalnym), zaś na piętrze - dział ad- spis treści:

10 ROZDIAŁ: 2 ministracyjny, czasami część socjalna (jadalnia personelu, ewentualnie szatnie i natryski) oraz zakład kooperujący z podstawową funkcją gastronomiczną, jak na przykład kawiarnia nad barem szybkiej obsługi. budowlanymi, instalacyjnymi, wyposażeniowymi i wykończeniowymi; e adaptacji jak wyżej, z koniecznością dodatkowej rozbudowy lub nadbudowy przestrzennej dla uzyskania powierzchni użytkowych zgodnych z wymaganiami modernizacyjnymi. Obiekty gastronomiczne wbudowane powinny być podporządkowane podobnym zasadom sytuowania w pionie. Obiekty gastronomiczne wbudowane powinny być podporządkowane podobnym zasadom. Należy je sytuować na parterze zabudowy, ewentualnie z możliwościąspiętrzenia funkcji samego zakładu zgodnie z omówionymi uprzednio wskazaniami. Podane na rysunku 2 przykłady przedstawiają podstawowe warianty rozwiązania w pionie funkcji obiektów gastronomicznych wbudowanych w inną strukturę Zmienność funkcjonalno-przestrzenna zakładów gastronomicznych oraz adaptacyjne możliwości istniejących struktur budowlanych Adaptacja istniejących obiektów gastronomicznych lub innych obiektów do aktualnych potrzeb w zakresie gastronomii może być przeprowadzona według następujących kierunków modernizacyjnych [138]: e pełnej adaptacji istniejącej struktury, przy niewielkich robotach remontowo budowlanych, instalacyjnych, wyposażeniowych i wnętrzarskich; e adaptacji istniejącej struktury, z generalną przebudową układu przestrzennego i wynikającymi z niej robotami Te trzy kierunki modernizacji istniejących obiektów obejmują w zasadzie wszystkie przypadki, jakie mogą zaistnieć przy konieczności adaptowania starych struktur budowlanych do nowych potrzeb. Mieści się w nich również ewentualne adaptowanie obiektów zabytkowych do potrzeb gastronomii. W tym przypadku będzie to pełna adaptacja istniejącej RYSUNEK 2. Przykładowe warianty rozwiązania w pionie funkcji struktury, bez naruszania jej wartości obiektów gastronomicznych wbudowanych w inną strukturę [138] zabytkowych pod względem przestrzennym i architektonicznym, a jednocześnie powstanie konieczność podporządkowania programu i funkcji zakładu gastronomicznego przestrzennym możliwościom obiektu zabytkowego [138] Wymagania terenowe i środowiskowe sytuowania zakładów gastronomicznych Przyjmując, że obiekt gastronomiczny w ośrodku usługowym pełni funkcję podrzędną w stosunku do innych, nie musi on być zbytnio eksponowany w zespole zabudowy tego ośrodka. Ze względu jednak na spełnianie - oprócz funkcji żywieniowej - funkcji wypoczynkowej, jego usytuowanie powinno być atrakcyjne. W tym celu wykorzystywane są często walory przyrodniczo-krajobrazowe, ukształtowanie terenu, zbiorniki wodne i zieleń. Warunki fizjograficzne i gruntowe, którym powinna odpowiadać działka pod obiekt gastronomiczny, są następujące [138]: e proporcje najwłaściwsze dla działki - prostokąt zbliżony do kwadratu umożliwiający najbardziej prawidłowe, a więc optymalne rozwiązanie rzutu obiektu; e położenie - umożliwiające łatwy dostęp konsumentowi i łatwy dojazd do zaplecza z zaopatrzeniem; 10 spis treści:

11 STRUKTURA PRZESTRZENNA I FUNKCJONALNA e parking - w bezpośrednim sąsiedztwie działki, lecz nie w jej granicach, o wielkości wynikającej z aktualnie obowiązującego wskaźnika; e teren - w zasadzie płaski, co nie wyklucza bogatszego ukształtowania, pod warunkiem prawidłowego rozwiązania funkcji obiektu; e wody gruntowe - przy najwyższym ich stanie nie powinny przekraczać głębokości 2 m od projektowanego poziomu podłogi w odniesieniu do budynków niepodpiwniczonych, zaś w stosunku do podpiwniczonych powinny znajdować się odpowiednio niżej - o wysokość piwnic brutto; e wytrzymałość gruntu - nie mniejsza niż 1,5 kg/cm2; e uzbrojenie terenu - w warunkach miejskich w pełnym zakresie (instalacja wodno-kanalizacyjna, elektryczna, gazowa, cieplna, telefoniczna); e ochrona środowiska - zagospodarowanie działki bez naruszenia jej walorów naturalnych, tj. ukształtowania terenu i zadrzewienia (szczególnie starodrzewu). W odniesieniu do obiektów gastronomicznych nie obowiązuje w zasadzie strefa ochronna z uwagi na ich małą uciążliwość dla otoczenia. Niemniej jednak duże zakłady, prowadzące działalność rozrywkową, zakłady z wyszynkiem oraz zakłady mające rozbudowane zaplecze produkcyjne dla kooperacji z innymi zakładami lub punktami gastronomicznymi powinny być odizolowane od otoczenia, a szczególnie od budynków mieszkalnych. W przypadku konieczności sytuowania obiektów gastronomicznych na parterze budynku mieszkalnego wskazane jest wydzielenie go z konstrukcji całego budynku za pomocą dylatacji, wykonanie skutecznej izolacji przeciwdźwiękowej, oddzielenie dojść i dojazdów do zaplecza tak, aby uciążliwość produkcji zakładu dla otoczenia ograniczyć do minimum. Do uciążliwych przejawów działalności obiektu gastronomicznego, związanych z obecnością w sąsiedztwie zabudowy mieszkalnej należą: hałas, zapachy, dojścia i dostawy. Obiekt gastronomiczny wymaga również zabezpieczenia przed pewnymi uciążliwościami otoczenia. Tu jednak sytuacja jest bardziej zróżnicowana w zależności od rodzaju zakładu gastronomicznego [138]. Szczegółowe warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podaje Dziennik Ustaw nr 45, Warszawa, dnia 19 kwietnia 1996 r., Rozporządzenie Podstawowe parametry wymiarowe w projektowaniu Określeniem parametrów związanych z wysokością stanowisk pracy, zasięgiem podręcznego wyposażenia, wymiarami urządzeń zajmuje się ergonomia - nauka o relacjach między człowiekiem, a środowiskiem [36]. Ponieważ we wzroście ludzi występują znaczne różnice, dlatego przyjęto pewne uśrednione wysokości stanowisk pracy w zależności od stopnia uciążliwości wykonywanej pracy, co przedstawia poniższe zestawienie. Wymagane wysokości stołów używanych do pracy lekkiej do pracy ciężkiej mm dla kobiet mm dla kobiet mm dla mężczyzn mm dla mężczyzn Wymagana długość horyzontalnej (poziomej) powierzchni pracy przypadającej na 1 osobę wynosi około 1200 mm [95, 104]. Podstawowym zagadnieniem w zakładzie żywienia jest zapewnienie prawidłowej organizacja pracy i bezpieczeństwa pracowników. Jednym z warunków, gwarantujących te wymagania jest zachowanie odpowiednich odległości i szerokości przejść w pomieszczeniach oraz traktach komunikacyjnych. Rysunek 3 przedstawia podstawowe odległości występujące w obiektach gastronomicznych [136, 139]. Szerokości przejść w magazynach oraz w strefach przygotowania i produkcji są zróżnicowane, w zależności od tego, czy przejścia te pełnią wyłącznie funkcje komunikacyjne, czy też nakładają się na strefy obsługi, i wynoszą: e szerokość przejść roboczych 0,9-1,2 m; e szerokość przejść bocznych, czasowo użytkowanych w inny sposób 1,5-1,8 m; e szerokość przejść głównych 2,1-3,3 m. spis treści: 11

12 ROZDIAŁ: 2 Szczegółowe wytyczne dotyczące wysokości pomieszczeń magazynowych i produkcyjnych, w zależności od warunków pracy, podają między innymi: Dziennik Ustawnr 15,Warszawa, dnia 25 lutego 1999 r., Dziennik Ustaw nr 10,Warszawa, dnia 8 lutego 1995 r. oraz Dziennik Ustaw nr 129, Warszawa, dnia 23 października 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Ogólnie przyjmuje się, że wysokość pomieszczeń stałej pracy nie może być mniejsza niż: e 3 m w świetle, jeżeli w pomieszczeniu nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia; e 3,3 m w świetle, jeżeli w pomieszczeniu prowadzone są prace, mogące spowodować występowanie substancji szkodliwych dla zdrowia. RYSUNEK 3. Wymagane wymiary przy projektowaniu stanowisk pracy 12 spis treści:

13 STRUKTURA PRZESTRZENNA I FUNKCJONALNA RYSUNEK 4. Wymagane wysokości regałów w pomieszczeniach magazynowych: a - wysokość maksymalna, b - optymalna wysokość dla użytkownika przy częstym korzystaniu z regału W pomieszczeniach magazynowych, oprócz szerokości przejść i traktów komunikacyjnych, ważna jest również wysokość składowania towarów na regałach. Nam rysunku 4 przedstawiono wymagane wysokości regałów w pomieszczeniach magazynowych Preferowane układy modularne poziome i pionowe oraz zależności modularne w obrębie zakładu gastronomicznego Podstawowym modułem budowlanym, stosowanym również w budownictwie obiektów gastronomicznych, jest ogólnie obowiązujący moduł 30 cm, stanowiący jednostkę wymiarowania poziomego. Oparte na wielokrotności modułu modularne układy poziome, czyli tak zwane siatki konstrukcyjno-budowlane, kształtują się w zależności od stosowanej technologii budowlanej. W obiektach gastronomicznych najpopularniejsze rozpiętości konstrukcyjne są następujące: 600x900, 600x1200, 600x1800, 600x2100 cm. Wartości te są uwarunkowane funkcjonalnymi względami struktury obiektu oraz ekonomią budowy [138]. Wymiarowanie pionowe nie jest podporządkowane zasadzie wielokrotności modułu. Wysokości kondygnacji i poszczególnych pomieszczeń obiektu gastronomicznego nie są podporządkowane żadnym rygorom wynikającym z układów modularnych. Stan ten jest spowodowany zmienną grubością stropów przy różnych technologiach budowlanych oraz koniecznością zachowania minimalnych wysokości pomieszczeń. Wymiarowanie tych wysokości zostało określone przez normy w odniesieniu do poszczególnych zespołów pomieszczeń, podporządkowanych tej samej lub podobnej funkcji. Normy są zróżnicowane również według rodzajów zakładów i stanowią obecnie jedyny wykładnik określający prawidłowe wymiarowanie pionowe [138]. Podstawowe informacje dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podają między innymi: Dziennik Ustaw nr 15,Warszawa, dnia 25 lutego 1999 r., Dziennik Ustawnr 10,Warszawa, dnia 8 lutego 1995 r. oraz Dziennik Ustaw nr 129,Warszawa, dnia 23 października 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. spis treści: 13

14 Rozdział. 3 DZIAŁ MAGAZYNOWY 3.1. Wiadomości ogólne Zasady określania powierzchni, wyposażenia oraz warunków składowania surowców i artykułów w pomieszczeniach magazynowych Przedmagazyn Magazyn ziemniaków i warzyw okopowych Magazyn warzyw liściastych Magazyn owoców Magazyn kiszonek Magazyn produktów suchych oraz pieczywa Magazyny chłodzone Wprowadzenie Komory chłodnicze Magazyn napojów i alkoholi Magazyn jaj Magazyny gospodarcze

15 ROZDIAŁ: Wiadomości ogólne Liczba i rodzaj magazynów są ściśle związane z procesem technologicznym produkcji potraw. Dla obiektów takich jak restauracje i stołówki, w których produkcja opiera się na wykorzystaniu surowców, konieczne jest zaprojektowanie pomieszczeń magazynowych do składowania: e produktów suchych (mąka, kasza, cukier, sól, pieczywo itp.); e produktów nietrwałych, z wydzielonymi urządzeniami (szafy chłodnicze) lub pomieszczeniami (komory chłodnicze na mięso, nabiał, ryby, drób, mrożonki, warzywa i owoce nietrwałe oraz gotowe potrawy); e ziemniaków i warzyw; e kiszonek; e napojów; e odpadów poprodukcyjnych i pokonsumpcyjnych. Ponadto zespół magazynowy obejmuje również pomieszczenia nie związane z przechowywaniem żywności, do których należą: e przedmagazyn; e magazyn gospodarczy, tzw. zasobów, do przechowywania zapasu naczyń stołowych i innego sprzętu; e magazyn środków czystości; e magazyn sprzętu porządkowego. Wraz ze zmianą w sposobie żywienia ludności, jaka dokonuje się w ostatnich latach w większości krajów rozwiniętych, ulegają zmianie trendy dotyczące sposobu magazynowania żywności. Do głównych kierunków zmian w tej dziedzinie można zaliczyć: e zwiększony udział produkcji mrożonej, zarówno surowców (ryby, mięso, drób, warzywa), jak i półproduktów oraz gotowych wyrobów (gotowe zestawy dań, wyroby cukiernicze); e zwiększone dostawy suchych i przetworzonych produktów (proszki - zupy, sosy, farsze); e zmniejszenie ilości warzyw o długim okresie przechowywania; e zwiększenie ilości warzyw świeżych. Powyższe trendy mają głównie na celu wyeliminowanie magazynowania łatwo psujących się towarów, zminimalizowanie powierzchni przeznaczonej na obróbkę surowców, ograniczenie liczby zatrudnionych i w efekcie obniżenie kosztów związanych z użytkowaniem obiektu Zasady określania powierzchni, wyposażenia oraz warunków składowania surowców i artykułów w pomieszczeniach magazynowych Powierzchnia magazynowa składa się z powierzchni składowania i powierzchni pomocniczej, przeznaczonej na cele transportowo-komunikacyjne i manipulacyjne, związane z przyjmowaniem i wydawaniem towarów (liczenie, ważenie itp.). Zależność tę można wyrazić następującymi wzorami [50]: gdzie: S = Ss + Sp lub S = Ss + Sw + Sd S powierzchnia magazynu [m2]; Ss powierzchnia składowania [m2]; Sp powierzchnia pomocnicza [m2]; Sw powierzchnia przeznaczona na odbiór, sortowanie, wydawanie [m2]; Sd powierzchnia zajęta przez drogi komunikacyjne tj. przejazdy i przejścia [m2]. Powierzchnia składowania obliczana jest następującymi metodami [50]: e dopuszczalnego obciążenia; e z zastosowaniem współczynnika wypełnienia kubatury; e doświadczalnego ułożenia. Najczęściej stosowana jest metoda dopuszczalnego obciążenia, która opiera się, w przypadku magazynów w zakładach gastronomicznych, na normie załadowania produktu na 1m2 powierzchni (dopuszczalna ilość produktu na 1m2 powierzchni). Wykorzystuje się wtedy wzór: S s = P C gdzie: P masa materiału składowanego [kg]; C norma eksploatacyjna wykorzystania 1 m2 powierzchni [kg/m2]. Norma eksploatacyjna określa masę materiału, jaka może być składowana na 1 m2 powierzchni przy uwzględnieniu warunków składowania, cech materiału i rodzaju opakowania. Rodzaje opakowań, w jakich składowane są produkty spożywcze w zakładach gastronomicznych, i normy eksploatacyjne odpowiednie dla warunków składowania, cech materiału i opakowań podano w tabeli spis treści:

16 DZIAŁ MAGAZYNOWY TABELA 1. Normy eksploatacyjne odpowiednie dla warunków składowania produktów spożywczych [50]. Rodzaj surowca Opakowania, w jakich składuje się surowiec Norma składowania [kg/m2] Mięso chłodzone Mięso mrożone Podroby Smalec Ryby chłodzone Ryby mrożone Drób świeży Drób mrożony Wędliny Śmietana Margaryna Jaja Sery twarde Sery twarogowe Oleje roślinne Warzywa korzeniowe Warzywa liściaste, nowalijki Owoce Ziemniaki Pieczarki Kiszonki Mrożonki mączne i owocowo-warzywne Mąka, ryż, kasza, sól, cukier Bułka tarta Makarony Pieczywo Groch, fasola Przyprawy Koncentrat zup i deserów Koncentrat pomidorowy Susze Kompoty Konserwy warzywne Dżemy półtusze luzem, elementy w pojemnikach worki papierowe po 30 lub 50 kg typowe pojemniki kartony po 12,5 lub 25 kg typowe pojemniki kartony po 30 kg, bloki luzem po 30 kg typowe pojemniki typowe pojemniki typowe pojemniki konwie 20 lub 30 l kartony po 20 kg skrzynki po 360 szt. (18 kg) luzem w blokach typowe pojemniki 9 butelek 0,85 l w kartonie ok. 7,5 l 30 butelek w kartonie ok. 15 l w zasiekach regały lub skrzynki po 10, 15 lub 20 kg skrzynki po 15 lub 20 kg w zasiekach skrzynki po 10 kg kapusta - beczki po 100 kg, ogórki - beczki po 75 kg worki papierowe po 20 lub 25 kg worki po 50 kg worki po 20 kg, kartony po 10 lub 20 kg regały lub pojemniki po 20 lub 6 bochenków worki po 50 kg kartony po 5 lub 1 kg kartony po 200 lub 140 szt. puszki 3,5 lub 0,98 kg worki papierowe po 10 lub 20 kg słoiki o pojemności 1 l puszki o pojemności 1 i 0,8 kg, słoiki o pojemności 0,5 i 1 kg słoiki o pojemności 0,45 kg spis treści: 17

17 ROZDIAŁ: 3 Masę składowanego produktu P oblicza się, mnożąc jego średnie dzienne zużycie przez okres składowania, czyli liczbę dni, na jaką powinny wystarczyć zapasy przyokreślonym dziennym zużyciu. P = t Q śr.dz. gdzie: t Q śr.dz. okres składowania [dni]; średnie dzienne zużycie surowca [kg/dzień]. Czas składowania ma istotny wpływ zarówno na jakość surowca, jak i na koszt transportu. Zbyt długie składowanie wpływa ujemnie na jakościowe cechy towaru i wymaga dużych powierzchni magazynowania. Zbyt małe zapasy powodują wzrost kosztów transportu i utrudniają planowanie posiłków. W tabeli 2 przedstawiono najczęściej stosowane okresy składowania produktów spożywczych w zakładach gastronomicznych. W ostatnich latach okresy te uległy znacznemu skróceniu. Jest to spowodowane między innymi oszczędnością powierzchni magazynowej. Coraz więcej obiektów, przeważnie małych i średnich, zamawia towary na bieżące potrzeby (1 dzień). Drugi czynnik iloczynu ze wzoru, czyli średnie dzienne zużycie surowców Qśr.dz, można obliczyć dwiema metodami. Pierwsza polega na ustaleniu 10 różnych jadłospisów i wyliczeniu na podstawie receptur, obowiązujących w danym zakładzie gastronomicznym, zapotrzebowania poszczególnych surowców na jeden posiłek w każdym dniu [50]. Po zsumowaniu poszczególnych surowców, zużywanych w ciągu 10 dni oblicza się średnią wartość, która odpowiada średniemu zapotrzebowaniem danego surowca na jeden posiłek. Mnożąc liczbę posiłków, jaką będzie produkować dany obiekt, przez średnie zapotrzebowanie każdego z surowców, otrzymuje się średnie dzienne zużycie poszczególnych surowców [50]: Q śr.dz. = kg śr.dz. gdzie: k g śr.dz liczba produkowanych posiłków; średnie dzienne zapotrzebowanie surowca na jeden posiłek [kg/dzień]. Tabela 3 podaje średnie zapotrzebowanie surowca na jeden posiłek obiadowy, wyliczony jako średnia ze 100 jadłospisów. Druga metoda wykorzystuje zalecaną dzienną rację pokarmową w całodziennym wyżywieniu określonych grup ludności, wyrażoną w produktach (Dziennik Urzędowy TABELA 2. Okresy składowania produktów spożywczych w zakładach gastronomicznych [50, 56]. Nazwa surowca Mięso Podroby Smalec Drób Wędliny Ryby Śmietana Margaryna Jaja Ser żółty Ser biały Oleje Mrożonki Warzywa korzeniowe Warzywa liściaste Owoce Nowalijki Pieczarki Ziemniaki Kiszonki Pieczywo Artykuły sypkie Dopuszczalny czas składowania 14 dni 1,5 dnia 6-12 miesięcy 1 tydzień 14 dni 1-2 dni do 5 dni 2 miesiące 1-2 miesiące 3 miesiące 5 dni 3 miesiące 2-4,5 miesięcy 8 miesięcy 2-12 dni 4-60 dni 2 dni 5 dni 6-8 miesięcy 1-3 miesiące 1 dzień 6-8 miesięcy Zalecany czas składowania 4 dni 1 dzień 3 dni 3 dni 4 dni 2 dni 2 dni 3 dni 2 tygodnie 5 dni 2 dni 6 tygodni 2 tygodnie 30 dni 4 dni 3 tygodnie 2 dni 1 dzień 30 dni 15 dni 2 dni 20 dni 18 spis treści:

18 DZIAŁ MAGAZYNOWY Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, Warszawa, dnia 25 września 1974, nr 16, poz. 69). Racja określa ilość produktów w gramach, jaką średnio spożywa się w ciągu dnia, czyli inaczej jest to średnie dzienne zapotrzebowanie produktów na trzy posiłki: śniadanie, obiad i kolację. Zalecaną rację pokarmową dla wybranej grupy ludności podaje tabela 4. Średnie dzienne zużycie surowców na jeden obiad wylicza się, mnożąc zalecane ilości przez 0,4, gdyż na obiady powinno przypadać do 40% dziennego zapotrzebowania produktów. Metoda pierwsza jest uważana za dokładniejszą, czyli średnie dzienne zużycie surowców należy obliczać, mnożąc liczbę produkowanych obiadów przez średnie zapotrzebowanie surowców na jeden obiad (podane w tab. 3). Z kolei, mnożąc średnie dzienne zużycie surowców przez zalecany okres składowania (podany w tab. 2), oblicza się masę składowanego produktu P. Dzieląc tę masę przez normę eksploatacyjną wykorzystania 1m2 powierzchni (podaną w tab. 1), otrzymuje się wielkość powierzchni składowania. Pozostaje jeszcze do określenia powierzchnia pomocnicza. Stopień wykorzystania powierzchni magazynu określa współczynnik Ks, który jest stosunkiem powierzchni składowania Ss do całej powierzchni magazynowej S: K s = S s S Współczynnik ten waha się w granicach 0,3-0,7 zależnie od rodzaju magazynowanych towarów i wielkości magazynu [118]. Przyjmuje się, że w zakładach żywienia zbiorowego procent powierzchni pomocniczej w stosunku do powierzchni składowej dla określonych magazynów wynosi [39]: e w komorach chłodniczych około 100%; e w magazynach artykułów sypkich, przetworów owocowo-warzywnych, warzyw, kiszonek %; e w magazynie ziemniaków i warzyw 80%; e w magazynie ziemniaków 60%. Natomiast procent powierzchni pomocniczej w stosunku do powierzchni całego magazynu wynosi [39, 118]: e w komorach chłodniczych 50%; e w magazynach artykułów sypkich, przetworów owocowo-warzywnych, warzyw, kiszonek 50-60%; e w magazynie ziemniaków i warzyw 40%; w magazynie ziemniaków 30%. Znając powierzchnię składowania i zakładany procent powierzchni pomocniczej w stosunku do powierzchni całego magazynu, możemy wyliczyć szukaną powierzchnię magazynu: TABELA 3. Średnie zapotrzebowanie surowca na jeden posiłek obiadowy [50]. Nazwa surowca Mięso Podroby Smalec Ryby Drób Nabiał Jaja Margaryna Oleje Warzywa korzeniowe Warzywa liściaste i nowalijki Owoce Ziemniaki Kiszonki Mrożonki mączne i owocowo-warzywne Produkty sypkie Makarony Pieczywo Groch, fasola Przyprawy Koncentraty Przetwory owocowo- -warzywne Średnie zapotrzebowanie surowca na jeden obiad [kg] 0,105 0,1 0,015 0,15 0,15 0,08 0,01 0,007 0,003 0,11 0,1 0,05 0,335 0,4 0,06 0,064 0,024 0,06 0,008 0,0015 0,006 0,004 spis treści: 19

19 ROZDIAŁ: 3 TABELA 4. Zalecana racja pokarmowa dla wybranej grupy ludności [35]. Nazwa artykułu Produkty zbożowe, w tym: pieczywo mieszane mąka i makarony kasza Mleko i produkty mleczne, w tym: mleko tawróg sery podpuszczkowe Jaja Mięso, wędliny i ryby, w tym: mięso wędliny ryby Masło i śmietana, w tym: masło śmietana 20% Norma na 1 osobę w g/dzień ,75 szt. 40 g Inne tłuszcze 25 Ziemniaki 450 Warzywa i owoce obfitujące w witaminę C, w tym: warzywa kapustne pomidory owoce S = S s 1 E gdzie: E procent powierzchni pomocniczej w stosunku do powierzchni całego magazynu (przy czym procent ten powinien być wyrażony w dziesiątych częściach jedności); 1 - E wartość współczynnika wykorzystania powierzchni magazynowej. Znając powierzchnię składowania i zakładany procent powierzchni pomocniczej w stosunku do powierzchni składowania, możemy wyliczyć powierzchnię magazynu, posługując się wzorem: S = Ss + B gdzie: B procent powierzchni pomocniczej w stosunku do powierzchni składowania (przy czym procent ten powinien być wyrażony w dziesiątych częściach jedności). Przedstawioną metodą można obliczyć powierzchnię magazynów surowcowych Przedmagazyn Dostawa towarów do pomieszczenia przedmagazynu zakładu gastronomicznego (rys. 5) odbywa się RYSUNEK 5. Przedmagazyn (wg projektu kuchni dla Szpitala Zachodniego w Grodzisku Mazowieckim); wyposażenie: waga magazynowa do 500 kg, stół, waga stołowa do 10 kg, wózek transportowy, umywalka 20 spis treści:

20 DZIAŁ MAGAZYNOWY RYSUNEK 6. Przykładowe warianty rozwiązania rampy rozładunkowej [56]: a - rampa rozładunkowa przed budynkiem, b - rampa rozładunkowa w budynku, c - rozładowanie w przypadku budynku pozbawionego rampy przez podwórze gospodarcze lub zjazd do kondygnacji podziemnej. Podwórze powinno być takiej wielkości, aby zapewniało możliwość swobodnego poruszania się na nim samochodów dostawczych. Usytuowanie przedmagazynu i magazynów musi zapewnić dogodne, szybkie i mało pracochłonne rozładowanie przywiezionych towarów i produktów oraz dostarczenie ich do przygotowalni i kuchni. Duże obiekty powinny mieć platformę (rampę) do wygodnego rozładunku z samochodu dostawczego (rys. 6). Wysokość platformy określa się na minimum 390 mm. Przedmagazyn musi być dobrze oświetlony. Transport surowców do poszczególnych magazynów zależy od ich lokalizacji i może odbywać się poprzez [68]: e wsypy - do magazynów ziemniaków i warzyw korzeniowych, jak marchew, buraki, pietruszka, produkty dostarczane są przez okienka piwniczne lub wsypy na wysokości 1,0-1,1 m od nawierzchni podwórza, w przypadku umieszczenia na parterze; e dźwigi kg lub 500 kg; e ześlizgi - towary pakowane w beczki lub skrzynki można transportować ześlizgami prostymi, końcowa prędkość ładunku na ześlizgu dochodzi do 0,75 m/s; e transport poziomy - wózki 2-kołowe lub 3-4 kołowe Wyposażenie przedmagazynu stanowią: waga, stół, wózki do transportu Magazyn ziemniaków i warzyw okopowych Lokalizacja tego pomieszczenia jest związana ze sposobem magazynowania surowców oraz architekturą obiektu. W dużych, przeważnie podpiwniczonych obiektach takich jak: stołówki lub kuchnie szpitalne, ziemniaki i warzywa składowane są w pomieszczeniach zlokalizowanych w podpiwniczeniu z dostępem od podwórza gospodarczego. Transport produktów do magazynu odbywa się przez wsypy w ścianie. Zaleca się, aby magazyn przyle- RYSUNEK 7. Wózek magazynowy do transportu towarów o masie do 120 kg [65] spis treści: 21

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze spis treści 3 Wstęp... 8 1. Żywność 1.1. Podstawowe definicje związane z żywnością... 9 1.2. Klasyfikacja żywności... 11 2. Przechowywanie i utrwalanie żywności 2.1. Zasady przechowywania żywności... 13

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PROJEKTOWANIA TECHNOLOGICZNEGO PLACÓWEK I ZAKŁADÓW GASTRONOMICZNYCH

PODSTAWY PROJEKTOWANIA TECHNOLOGICZNEGO PLACÓWEK I ZAKŁADÓW GASTRONOMICZNYCH PODSTAWY PROJEKTOWANIA TECHNOLOGICZNEGO PLACÓWEK I ZAKŁADÓW GASTRONOMICZNYCH I. Ogólne zasady projektowania technologicznego zakładów gastronomicznych Projektowanie technologiczne zakładu gastronomicznego

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTOWY ZESTAWIENIE DLA PAKIETU NR 1. RAZEM DLA PAKIETU I wartość brutto oferty:

FORMULARZ OFERTOWY ZESTAWIENIE DLA PAKIETU NR 1. RAZEM DLA PAKIETU I wartość brutto oferty: ZESTAWIENIE DLA PAKIETU NR 1 Pakiet nr 1 - Dostawa drobiu Pakiet/L p. Produkt Orientacyjna ilość zamawiana w ciągu roku I Drób 2. Filet drobiowy 800 kg 2 dni 3. Podudzia drobiowe 180 kg 2 dni 4. Skrzydła

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII SYMBOL CYFROWY 512[05] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) stosować zasady

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 Spis treści WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 1.1. Podstawowe pojęcia towaroznawstwa 12 1.2. Towar 14 1.2.1. Podział towaroznawstwa 14 1.2.2. Przydatność wiedzy o towarach w pracy w handlu 15

Bardziej szczegółowo

Zawód: technik żywienia i gospodarstwa domowego - przykładowe rozwiązanie zadania nr 1

Zawód: technik żywienia i gospodarstwa domowego - przykładowe rozwiązanie zadania nr 1 TYTUŁ PROJEKT REALIZACJI PRAC ZWIĄZANYCH Z PRZYGOTOWANIEM OBIADU W PRZEDSZKOLU WG OBOWIĄZUJĄCEGO JADŁOSPISU ORAZ SPORZĄDZENIE ZAPOTRZEBOWANIA ŻYWNOŚCIOWEGO I RAPORTU ŻYWIENIOWEGO W ODNIESIENIU DO OBIADU.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 1. Podstawy towaroznawstwa 13 1.1. Zakres towaroznawstwa 13 1.2. Klasyf ikacja towarów 15 1.3. Kryteria podziału towarów (PKWiU) 15 1.4. Normalizacja

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM. Klasa 1 kucharz. L. p. Zakres treści. Moduł - dział -temat

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM. Klasa 1 kucharz. L. p. Zakres treści. Moduł - dział -temat TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasa 1 kucharz Moduł - dział -temat Zapoznanie z PSO Kryteriami egzaminu zawodowego 1 Proces produkcyjny w zakładzie gastronomicznym Cele i zadania przedmiotu

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

Wytyczne lokalizowania kotłowni gazowych. Wymagania i zalecenia dotyczące pomieszczeń kotłowni wybrane informacje

Wytyczne lokalizowania kotłowni gazowych. Wymagania i zalecenia dotyczące pomieszczeń kotłowni wybrane informacje Wytyczne lokalizowania kotłowni gazowych Wymagania i zalecenia dotyczące pomieszczeń kotłowni wybrane informacje Literatura Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dn. 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Warunki higieniczno-sanitarne produkcji potraw

Ćwiczenie 3. Warunki higieniczno-sanitarne produkcji potraw Ćwiczenie 3. Warunki higieniczno-sanitarne produkcji potraw Aby otrzymać potrawy o wysokiej jakości zdrowotnej należy właściwie postępować we wszystkich etapach procesu technologicznego. Ważne jest, aby

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2. Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2. Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2 Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek SPIS TREŚCI Rozdział 1. Podstawowe wiadomości o produktach spożywczych

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA (WYKAZ ARTYKUŁÓW ŻYWNOŚCIOWYCH)

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA (WYKAZ ARTYKUŁÓW ŻYWNOŚCIOWYCH) SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA (WYKAZ ARTYKUŁÓW ŻYWNOŚCIOWYCH) Szczegółowe wymagania związane z realizacją przedmiotu zamówienia: 1. Wymagana jest należyta staranność przy realizacji przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkolno Przedszkolny w Przyrowie REGULAMIN FUNKCJONOWANIA STOŁÓWKI SZKOLNEJ

Zespół Szkolno Przedszkolny w Przyrowie REGULAMIN FUNKCJONOWANIA STOŁÓWKI SZKOLNEJ REGULAMIN FUNKCJONOWANIA STOŁÓWKI SZKOLNEJ PRZYRÓW 2014 1 R E G U L A M I N OKREŚLAJĄCY ZASADY KORZYSTANIA ZE STOŁÓWKI SZKOLNEJ ORAZ WYSOKOŚĆ OPŁAT ZA OBIADY W ZESPOLE SZKOLNO-PRZEDSZKOLNYM W PRZYROWIE

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (MS i TŻiŻCz z uz.)

Bardziej szczegółowo

Gospodarka magazynowa. Definicja magazynu (1) Definicja magazynu (2) 2014-10-06. Podstawowe pojęcia i definicje. Zadania i funkcje magazynów

Gospodarka magazynowa. Definicja magazynu (1) Definicja magazynu (2) 2014-10-06. Podstawowe pojęcia i definicje. Zadania i funkcje magazynów Gospodarka magazynowa Podstawowe pojęcia i definicje. Zadania i funkcje magazynów Definicja magazynu (1) Wyodrębnione: pomieszczenie zamknięte (budynki), przestrzeń zadaszona (wiata), otwarte składowisko

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT, CEL I ZAKRES OPRACOWANIA

PRZEDMIOT, CEL I ZAKRES OPRACOWANIA CZĘŚĆ OPISOWA 1. PRZEDMIOT, CEL I ZAKRES OPRACOWANIA... 2 2. PODSTAWA OPRACOWANIA... 2 3. ZAŁOŻENIA PROJEKTOWE... 2 4. OPIS PROJEKTOWANEGO PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO... 2 5. ZESTAWIENIE POMIESZCZEŃ OBJĘTYCH

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik żywienia i gospodarstwa domowego 321[10]

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik żywienia i gospodarstwa domowego 321[10] Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik żywienia i gospodarstwa domowego 321[10] Zadanie egzaminacyjne Ośrodek sportowo-wypoczynkowy otrzymał zamówienie na całodzienne

Bardziej szczegółowo

Sukcesywną dostawę produktów żywnościowych dla Zespołu Żłobków nr 3 w Poznaniu V części

Sukcesywną dostawę produktów żywnościowych dla Zespołu Żłobków nr 3 w Poznaniu V części FORMULARZ OFERTOWY Nazwa albo imię i nazwisko Wykonawcy... Siedziba albo miejsce zamieszkania i adres Wykonawcy... NIP, REGON Wykonawcy... Telefon/fax Wykonawcy... Adres e mail Wykonawcy:... Do: nazwa

Bardziej szczegółowo

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia Zasady układania jadłospisów, zmiany w wykorzystywanych dotychczas produktach spożywczych, obliczanie wartości odżywczej posiłku, przykładowy jadłospis dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska

Bardziej szczegółowo

Formularz cenowy. Zał 4.1 PRZETWORY SYPKIE

Formularz cenowy. Zał 4.1 PRZETWORY SYPKIE Formularz cenowy Zał 4.1 PRZETWORY SYPKIE L. p. Nazwa artykułu przybliżeni u 1 Barszcz biały 65g. 250szt. 2 Bułka tarta 500g 200 szt 3 Cukier kryształ 1 kg. 235szt 4 Cukier wanilinowy 32 g 860 szt. 5 Kasza

Bardziej szczegółowo

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Wysiłek fizyczny codziennie ok. 30-60 minut Codzienna aktywność fizyczna wpływa na dobre samopoczucie i lepsze funkcjonowanie organizmu. Każdy wysiłek fizyczny jest

Bardziej szczegółowo

PROJEKT TECHNOLOGICZNY

PROJEKT TECHNOLOGICZNY PROJEKT TECHNOLOGICZNY ROZWIĄZAŃ FUNKCJONALNYCH KUCHNI I ZAPLECZA GASTRONOMICZNEGO INWESTOR: USŁUGI GASTRONOMICZNE I CATERINGOWE PAWEŁ OBORSKI ul. KRZEMIENICKA 3/8 45-401 OPOLE NIP: 754-115-67-40 ADRES

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD ARCHITEKTURY BUDYNKÓW SPOŁECZNO - USŁUGOWYCH

ZAKŁAD ARCHITEKTURY BUDYNKÓW SPOŁECZNO - USŁUGOWYCH PROJEKT KURSOWY TEMAT NR 1 BUDYNEK USŁUGOWO-MIESZKALNY FUNKCJA WIODĄCA USŁUG HANDEL OPIS: Zaprojektować budynek handlowo-mieszkalny z różnorodnymi przestrzeniami do wynajmowania. Część handlowa umieszczona

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: II stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010 Zawód: technik żywienia i gospodarstwa domowego Symbol cyfrowy zawodu: 321[10] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 321[10]-01-102 Czas trwania egzaminu:

Bardziej szczegółowo

PROJEKT TECHNOLOGICZNY

PROJEKT TECHNOLOGICZNY PROJEKT TECHNOLOGICZNY NAZWA OBIEKTU PUBLICZNE PRZEDSZKOLE NR 18 BUDOWLANEGO: W JANKOWICACH ZAMIERZENIE BUDOWLANE: DZIAŁ śywienia LOKALIZACJA: JANKOWICE UL. KASZTANOWA NR 7 DZIAŁKI NR 2883/17, 2884/17,

Bardziej szczegółowo

P R O J E K T W Y K O N A W C Z Y

P R O J E K T W Y K O N A W C Z Y P R O J E K T W Y K O N A W C Z Y Projekt wykonawczy budynku Gimnazjum w Radzyminie, ul. 11go Listopada wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą. dz. ew. 89/1; 89/2 obręb 04-02 Radzymin, ul. 11go

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

Projekt realizacji prac dotyczących produkcji 5 ton koncentratu pomidorowego 30% w zakładzie produkcyjnym przemysłu spożywczego.

Projekt realizacji prac dotyczących produkcji 5 ton koncentratu pomidorowego 30% w zakładzie produkcyjnym przemysłu spożywczego. Technik technologii żywności przykładowe rozwiązanie Przykładowe rozwiązanie zadania TYTUŁ Projekt realizacji prac dotyczących produkcji 5 ton koncentratu pomidorowego 30% w zakładzie produkcyjnym przemysłu

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WSTĘP... 9

SPIS TREŚCI WSTĘP... 9 SPIS TREŚCI WSTĘP................................. 9 I. Podstawy bezpieczeństwa, higieny i prawa pracy 1. Ochrona i nadzór państwa nad przestrzeganiem przepisów bezpieczeństwa, prawa i higieny pracy..............

Bardziej szczegółowo

Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, ul. Pocztowa 10, 59-820 Leśna, woj. dolnośląskie, tel. 75 721 14 94, fax. 75 721 14 94.

Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, ul. Pocztowa 10, 59-820 Leśna, woj. dolnośląskie, tel. 75 721 14 94, fax. 75 721 14 94. Ogłoszenie powiązane: Ogłoszenie nr 328678-2015 z dnia 2015-12-03 r. Ogłoszenie o zamówieniu - Leśna ustawą z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej (t.j... Termin składania ofert: 2015-12-14 Numer ogłoszenia:

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z MONITORINGU POZOSTAŁOŚCI PESTYDYCÓW W PRÓBKACH ŻYWNOŚCI W POLSCE PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 R.

RAPORT Z MONITORINGU POZOSTAŁOŚCI PESTYDYCÓW W PRÓBKACH ŻYWNOŚCI W POLSCE PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 R. RAPORT Z MONITORINGU POZOSTAŁOŚCI PESTYDYCÓW W PRÓBKACH ŻYWNOŚCI W POLSCE PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 R. Warszawa, 2008 rok MONITORING I URZĘDOWA KONTROLA POZOSTAŁOŚCI PESTYCYDÓW

Bardziej szczegółowo

Program praktyk. Lublin, 2012

Program praktyk. Lublin, 2012 Program praktyk przeznaczony dla nauczycieli przedmiotów zawodowych i instruktorów praktycznej nauki zawodu w branży gastronomicznej opracowany w ramach projektu Praktyka kluczem do sukcesu Opracował:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA Uwaga: Dopuszcza się modyfikację kolejności zaplanowanych tematów. Kolejne zajęcia Temat główny - Liczba godzin Metody prowadzenia zajęć: Opis 1 PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE DO ZŁOŻENIA OFERTY

ZAPROSZENIE DO ZŁOŻENIA OFERTY BIS PLETTAC Sp. z o.o. Ostrzeszów, dnia 12.11.2012 63-500 Ostrzeszów ZAPROSZENIE DO ZŁOŻENIA OFERTY Zarząd Spółki Bis Plettac, członek Bilfinger Berger Industrial Services Group, z siedzibą w Ostrzeszowie

Bardziej szczegółowo

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Kasza jęczmienna perłowa 9,5 0,095 Marchew 15,5 0,155 Pietruszka, korzeń 6,5 0,065 Por 6,5 0,065 Seler korzeniowy 3,0 0,030 Ziemniaki 62,5 0,625 Margaryna 3,0 0,030 Ziele

Bardziej szczegółowo

PROGRAM FUNKCJONALNO UŻYTKOWY

PROGRAM FUNKCJONALNO UŻYTKOWY Załącznik Nr 9 PROGRAM FUNKCJONALNO UŻYTKOWY dla obiektu kubaturowego o funkcji sportowo-oświatowej zlokalizowanego w miejscowości Węgierka. Zamawiający Gmina Roźwienica Adres: 37-565 Roźwienica Roźwienica

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie 13

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie 13 SPIS TREŚCI Wprowadzenie 13 I. Mąka, kasze, ryż, makarony 15 1. Wstęp 15 2. Mąka 16 2.1. Przemiał ziarna zbożowego 16 2.2. Mąki chlebowe i niechlebowe 17 2.2.1. Mąki chlebowe 17 2.2.2. Mąki niechlebowe

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (ZBiJŻ) Ćwiczenie nr

Bardziej szczegółowo

O F E R T A DANE WYKONAWCY

O F E R T A DANE WYKONAWCY ... (nazwa, oznaczenie, firma i adres Wykonawcy) Załącznik nr 1 do specyfikacji istotnych warunków zamówienia O F E R T A DANE WYKONAWCY 1. Pełna nazwa (oznaczenie, firma)........ 2. Adres siedziby (ulica,

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY. Remont kuchni w Domu Kultury w Garzynie. Dom Kultury, Garzyn, ul. Jesionowa

PROJEKT BUDOWLANY. Remont kuchni w Domu Kultury w Garzynie. Dom Kultury, Garzyn, ul. Jesionowa PROJEKT BUDOWLANY OBIEKT: Remont kuchni w Domu Kultury w Garzynie ADRES: Dom Kultury, Garzyn, ul. Jesionowa BRANśA: TECHNOLOGIA INWESTOR: Gminne Centrum Kultury w Krzemieniewie Ul. Zielona 6, 64-120 Krzemieniewo

Bardziej szczegółowo

Magazynowanie. Logistyka zaopatrzenia i produkcji. Gospodarka magazynowa LZIP_2_LW. dr inż. L. Wicki

Magazynowanie. Logistyka zaopatrzenia i produkcji. Gospodarka magazynowa LZIP_2_LW. dr inż. L. Wicki Logistyka zaopatrzenia i produkcji Magazynowanie dr inż. L. Wicki LZIP_2_LW Funkcjonalne rozgraniczenie systemów logistycznych Gospodarka magazynowa Zapasy magazynowe przy przepływie towarów Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Wartość odżywcza zestawu

Wartość odżywcza zestawu Wartość odżywcza zestawu Energia kcal 605 Białko ogółem g 29,7 Tłuszcz ogółem g 20,0 Węglowodany ogółem g 82,4 Wapń mg 287 Żelazo mg 2,6 Witamina A - ekwiwalent retinolu Ilg 126 Witamina C mg 62,1 Kwas

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA 1. Dane ogólne 2. Zatrudnienie 3. Określenie pomieszczeń gastronomii 4. Opis zasadniczych pomieszczeń 5. Wyposażenie 6. Dane ogólne do wytycznych branżowych II. TABELA Nr 1

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY Żywienie, szczególnie zbiorowe, nie powinno być realizowane w sposób doraźny. Jest to istotny problem

Bardziej szczegółowo

Polska-Wieluń: Usługi dostarczania posiłków 2015/S 232-421902

Polska-Wieluń: Usługi dostarczania posiłków 2015/S 232-421902 1 / 8 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:421902-2015:text:pl:html Polska-Wieluń: Usługi dostarczania posiłków 2015/S 232-421902 Samodzielny Publiczny Zakład Opieki

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY ORAZ WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Gimnazja

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY ORAZ WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Gimnazja ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY ORAZ WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Gimnazja Zestaw 1 Krupnik Waga 1 porcji - 400 g I porcja 10 porcji g kg Kasza jęczmienna perłowa 15,0 0,150

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

OFERTA. I Pieczywo świeże. Załącznik nr 1 do Regulaminu Przetargu Pisemnego Otwartego. Przybliżona Jedn. Lp. Artykuł spożywczy

OFERTA. I Pieczywo świeże. Załącznik nr 1 do Regulaminu Przetargu Pisemnego Otwartego. Przybliżona Jedn. Lp. Artykuł spożywczy Załącznik nr 1 do Regulaminu Przetargu Pisemnego Otwartego. Formularz ofertowy I Pieczywo świeże 1 Bułka pszenna poznańska 50 g. Szt. 500 2 Chleb baltonowski krojony 1 kg Szt. 1100 3 Chleb razowy krojony

Bardziej szczegółowo

Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015

Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Magazyn def. (I): Wyodrębnione pomieszczenie zamknięte (budynki), przestrzeń zadaszoną

Bardziej szczegółowo

Zestaw 12. Ziemniaki gotowane Waga l porcji -150 g. 10 porcji kg. l porcja g. Ziemniaki Sól 210,0 2,100

Zestaw 12. Ziemniaki gotowane Waga l porcji -150 g. 10 porcji kg. l porcja g. Ziemniaki Sól 210,0 2,100 Zestaw 12 Zupa ogórkowa Waga 1 porcji - 300 g I porcja 10 porcji Ogórek kwaszony 30,0 0,300 Marchew 18,7 0,187 Pietruszka, korzeń 7,5 0,075 Por 7,5 0,075 Seler korzeniowy 3,7 0,037 Ziemniaki 75,0 0,750

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ORGANIZACJI USŁUG GASTRONOMICZNYCH

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ORGANIZACJI USŁUG GASTRONOMICZNYCH Załącznik nr 9 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ORGANIZACJI USŁUG GASTRONOMICZNYCH SYMBOL CYFROWY 341[07] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1)

Bardziej szczegółowo

I.1.1. Kucharz 512[02]

I.1.1. Kucharz 512[02] I.1.1. Kucharz 512[02] Do egzaminu zostało zgłoszonych: 2237 Przystąpiło łącznie: 1968 przystąpiło: 1950 przystąpiło: 1934 ETAP PISEMNY ETAP PRAKTYCZNY zdało: 1764 (90,5%) zdało: 1477 (76,4%) DYPLOM POTWIERDZAJĄCY

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Podstawowe wiadomości o zakładach gastronomicznych... 11. 2. Podział przestrzenny zakładu gastronomicznego... 26

Spis treści. 1. Podstawowe wiadomości o zakładach gastronomicznych... 11. 2. Podział przestrzenny zakładu gastronomicznego... 26 Spis treści 1. Podstawowe wiadomości o zakładach gastronomicznych... 11 1.1. Działalność usługowa zakładów gastronomicznych........ 11 1.2. Podział zakładów gastronomicznych w zależności od zakresu świadczonych

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. II. LOKALIZACJA Usługi będą realizowane w obiekcie znajdującym się w powiecie augustowskim lub hajnowskim.

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. II. LOKALIZACJA Usługi będą realizowane w obiekcie znajdującym się w powiecie augustowskim lub hajnowskim. Załącznik nr 1 do SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia jest zapewnienie warunków technicznych dla zorganizowania serii wyjazdowych szkoleń oraz seminariów. Zadaniem

Bardziej szczegółowo

Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY

Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: http://www.lubiszyn.pl (logo BIP) http://lubiszyn.biuletyn.net/ Lubiszyn: Sukcesywna dostawa artykułów

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM (Instytutu Żywności i Żywienia 2009) 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna 43-400 Cieszyn ul. Liburnia 2 asystent Teresa Kopiec asystent Halina Dziadek st. asystent Czesława Lis

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna 43-400 Cieszyn ul. Liburnia 2 asystent Teresa Kopiec asystent Halina Dziadek st. asystent Czesława Lis Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna 43-400 Cieszyn ul. Liburnia 2 asystent Teresa Kopiec asystent Halina Dziadek st. asystent Czesława Lis Żywienie i aktywność fizyczna mają wpływ na rozwój psychofizyczny

Bardziej szczegółowo

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA Na terenie województwa lubelskiego nadzór sanitarny nad zakładami żywieniowożywnościowymi sprawuje w poszczególnych powiatach 20 Powiatowych

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu na jednodniowy jadłospis dla dzieci pn. Zdrowe dzieci jedzą radomszczańską zalewajkę

Regulamin Konkursu na jednodniowy jadłospis dla dzieci pn. Zdrowe dzieci jedzą radomszczańską zalewajkę Reulamin Konkursu na jednodniowy jadłospis dla dzieci pn. Zdrowe dzieci jedzą radomszczańską zalewajkę I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Oranizatorem Konkursu pn. Zdrowe dzieci jedzą radomszczańską zalewajkę

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2 TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2 Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Przetwórstwo mięsne 1.1. Mięso jako surowiec do przetwórstwa 1.2. Ubój zwierząt

Bardziej szczegółowo

Rynek owoców i warzyw świeżych

Rynek owoców i warzyw świeżych Nr 31/2015 ` Rynek owoców i warzyw świeżych 6 sierpnia 2015r. NOTOWANIA W DNIACH: 27.07.2015-06.08.2015 r. I. Badanie prowadzone jest w wybranych spółdzielniach ogrodniczych, zakładach przetwórczych i

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO:

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Ogłoszenie powiązane: Ogłoszenie nr 95225-2013 z dnia 2013-05-29 r. Ogłoszenie o zamówieniu - Przylep 1. Przedmiotem zamówienia jest Przygotowanie, dostarczanie i wydawanie posiłków dla dzieci Gminnego

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

Założenia do budowy taśmociągu ogólny opis procesu transportu naczyń i usuwania przez konsumentów resztek odpadów pokonsumpcyjnych

Założenia do budowy taśmociągu ogólny opis procesu transportu naczyń i usuwania przez konsumentów resztek odpadów pokonsumpcyjnych Założenia do budowy taśmociągu ogólny opis procesu transportu naczyń i usuwania przez konsumentów resztek odpadów pokonsumpcyjnych I. Organizacja strefy zdawania naczyń (sala konsumpcyjna) Głównym założeniem

Bardziej szczegółowo

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 1.Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2.Bądź codziennie aktywny fizycznie ruch korzystnie wpływa na sprawność

Bardziej szczegółowo

Komentarz dietetyk 321[11]-01 Czerwiec 2009

Komentarz dietetyk 321[11]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 16 Strona 2 z 16 Strona 3 z 16 Strona 4 z 16 Strona 5 z 16 Strona 6 z 16 Strona 7 z 16 Strona 8 z 16 W pracach egzaminacyjnych oceniane były następujące elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: TOWAR JAKO PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

Przedmioty zawodowe gastronomia. Żywność wygodna

Przedmioty zawodowe gastronomia. Żywność wygodna Przedmioty zawodowe gastronomia Żywność wygodna dr inż. Alicja Kucharska Zakład Technologii Owoców i Warzyw Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu 1/23 PLAN WYKŁADU Definicje żywności wygodnej Cel produkcji

Bardziej szczegółowo

- kotlet z indyka - indyk gotowany - indyk gotowany - mielony - indyk gotowany - mielony

- kotlet z indyka - indyk gotowany - indyk gotowany - mielony - indyk gotowany - mielony DZIEŃ PIERWSZY - PONIEDZIAłEK Dieta normalna Dieta lekka Dieta roczna Dieta pooperacyjna - zupa selerowa z zieleniną - zupa selerowa z zieleniną - zupa selerowa z zieleniną -zupa selerowa z zieleniną -

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Zawodowych w Przeworsku

Zespół Szkół Zawodowych w Przeworsku poznanie zwyczajów i kultury włoskiej, zasad organizacji pracy w zakładach gastronomicznych, sporządzanie i ekspedycja potraw i napojów kuchni włoskiej, wyposażenie uczniów w umiejętności, umożliwiające

Bardziej szczegółowo

Ilość Cena jednostkowa netto w zł

Ilość Cena jednostkowa netto w zł Załącznik Nr 2/1 Pakiet Nr 1 - JARZYNY - Kod CPV 01121111-2, 01121113-6, 01121210-6, 01121000-1, 01121410-8, 01121112-9, 01121270-4, 01121240-5, 01121110-5, 01121260-1, Cena jednostkowa Wartość (kol. 4

Bardziej szczegółowo

OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW

OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW Przy wzrastającym nasyceniu rynku, coraz większych wymaganiach konsumenta i silniejszej konkurencji, jakość produktów niezmiennie wpływa na wielkość popytu. Określa się je

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 84 IM RUCHU OBROOCÓW POKOJU UL. ŁUKASZA GÓRNICKIEGO 20 50-337 WROCŁAW. Jadłospis wiosna. Obowiązuje od 01 kwietnia do 31 maja

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 84 IM RUCHU OBROOCÓW POKOJU UL. ŁUKASZA GÓRNICKIEGO 20 50-337 WROCŁAW. Jadłospis wiosna. Obowiązuje od 01 kwietnia do 31 maja SZKOŁA PODSTAWOWA NR 84 IM RUCHU OBROOCÓW POKOJU UL. ŁUKASZA GÓRNICKIEGO 20 50-337 WROCŁAW Jadłospis wiosna Obowiązuje od 01 kwietnia do 31 maja Szkoła została zgłoszona do udziału w projekcie Szkoła w

Bardziej szczegółowo

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Kasza jęczmienna perłowa 9,5 0,095 Marchew 15,5 0,155 Pietruszka, korzeń 6,5 0,065 Por 6,5 0,065 Seler korzeniowy 3,0 0,030 Ziemniaki 62,5 0,625 Margaryna 3,0 0,030 Ziele

Bardziej szczegółowo

dostawa warzyw i owoców świeżych

dostawa warzyw i owoców świeżych Załącznik nr 1 do SIWZ Formularz ofertowy Ja (My), niżej podpisany (ni) działając w imieniu i na rzecz : (pełna nazwa Wykonawcy) (adres siedziby Wykonawcy) REGON... Nr NIP... Nr KRS... Nr konta bankowego:...

Bardziej szczegółowo

PRZEZ ŻOŁĄDEK DO MÓZGU. odżywianie a sprawność umysłowa dziecka

PRZEZ ŻOŁĄDEK DO MÓZGU. odżywianie a sprawność umysłowa dziecka Obecny styl życia i towarzyszące mu zmiany, także w naszym sposobie odżywiania się, zmniejszają zdolność uczenia się, sprzyjają przemęczeniu psychicznemu i fizycznemu, powodują drażliwość a nawet agresję.

Bardziej szczegółowo

Rynek owoców i warzyw świeżych

Rynek owoców i warzyw świeżych Nr 26/2015 02 lipca 2015r. ` Rynek owoców i warzyw świeżych NOTOWANIA W DNIACH: 22.06.2015-02.07.2015 r. I. Badanie prowadzone jest w wybranych spółdzielniach ogrodniczych, zakładach przetwórczych i chłodniach,

Bardziej szczegółowo

Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy MAGAZYNIER. pod red. Bogdana Rączkowskiego

Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy MAGAZYNIER. pod red. Bogdana Rączkowskiego Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy MAGAZYNIER pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH

WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH dr inż. Dominika Głąbska Zakład Dietetyki Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW warzywa i owoce są istotnym elementem codziennej

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: 3 Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIE EGZAMINACYJNE DLA ZAWODU KUCHARZ NA POZIOMIE TECHNIKUM 512[02]

PRZYKŁADOWE ZADANIE EGZAMINACYJNE DLA ZAWODU KUCHARZ NA POZIOMIE TECHNIKUM 512[02] PRZYKŁADOWE ZADANIE EGZAMINACYJNE DLA ZAWODU KUCHARZ NA POZIOMIE TECHNIKUM 512[02] Restauracja Jan III Sobieski przyjęła zamówienie na wykonanie zestawów obiadowych dla grupy młodzieży klasy 4K, która

Bardziej szczegółowo

Rynek owoców i warzyw świeżych

Rynek owoców i warzyw świeżych Nr 34/2015 ` Rynek owoców i warzyw świeżych 27 sierpnia 2015r. NOTOWANIA W DNIACH: 17.08.2015-27.08.2015 r. I. Badanie prowadzone jest w wybranych spółdzielniach ogrodniczych, zakładach przetwórczych i

Bardziej szczegółowo

WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1

WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1 WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1 W żywieniu zbiorowym dzieci i młodzieży w jednostkach systemu

Bardziej szczegółowo

Ostrołęka: Samorządowa Jednostka Budżetowa Numer ogłoszenia: 3793-2015; data zamieszczenia: 12.01.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy

Ostrołęka: Samorządowa Jednostka Budżetowa Numer ogłoszenia: 3793-2015; data zamieszczenia: 12.01.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.lo1.ostroleka.pl Ostrołęka: Samorządowa Jednostka Budżetowa Numer ogłoszenia: 3793-2015; data

Bardziej szczegółowo

Dietetyk Angelika Frączek DZIENNICZEK KILKU DNIOWEGO SPOŻYCIA. Imię i nazwisko...

Dietetyk Angelika Frączek DZIENNICZEK KILKU DNIOWEGO SPOŻYCIA. Imię i nazwisko... DZIENNICZEK KILKU DNIOWEGO SPOŻYCIA Imię i nazwisko... Proszę o sumienne wypełnienie niniejszego wywiadu żywieniowego, który posłuży do oceny Pani/Pana sposobu żywienia. Dobrze, aby dzienniczek wypełniać

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNKCJONALNO UŻYTKOWY BUDYNKU BIUROWEGO NOWEJ SIEDZIBY WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH.

OPIS FUNKCJONALNO UŻYTKOWY BUDYNKU BIUROWEGO NOWEJ SIEDZIBY WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH. OPIS FUNKCJONALNO UŻYTKOWY BUDYNKU BIUROWEGO NOWEJ SIEDZIBY WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH. Zamawiający: Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Bardziej szczegółowo

DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH

DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH ZAWÓD: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH 343404 Zespól Szkół Nr 1 im. Batalionów Chłopskich 95-015 Bratoszewice, Pl. Staszica 14 tel.42/719-89-83 fax 42/719-66-77

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU SZACOWANIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU SZACOWANIA Załącznik nr 1 SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU SZACOWANIA 1. Przedmiotem szacowania jest świadczenie usług cateringowych na potrzeby spotkań/szkoleń/konferencji organizowanych przez Zamawiającego, Departament

Bardziej szczegółowo

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU 1 Plan zajęć dydaktycznych dla klasy I na rok szkolny. TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU Kwalifikacja A.18 Prowadzenie sprzedaży Zawód: technik handlowiec 522305, technik księgarstwa 522306, sprzedawca 522301

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum 8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum Temat: Wybory żywieniowe produkty zalecane i niezalecane w żywieniu. Cel: Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych. Zdobyte

Bardziej szczegółowo

PRZETWÓRSTWO SPOŻYWCZE. 206 Długofalowe i higieniczne rozwiązania. Apetycznie praktyczne.

PRZETWÓRSTWO SPOŻYWCZE. 206 Długofalowe i higieniczne rozwiązania. Apetycznie praktyczne. 204 PRZETWÓRSTWO SPOŻYWCZE 206 Długofalowe i higieniczne rozwiązania Apetycznie praktyczne. PRZETWÓRSTWO SPOŻYWCZE 205 Apetycznie praktyczne. Długofalowe i higieniczne rozwiązania Co zrobić z artykułami

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 201

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 201 Zawód: technik żywienia i gospodarstwa domowego Symbol cyfrowy zawodu: 321[10] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 321[10]-01-12 Czas trwania egzaminu:

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Vademecum BHP. Lesław Zieliński. BHP w magazynie

Vademecum BHP. Lesław Zieliński. BHP w magazynie Vademecum BHP Lesław Zieliński BHP w magazynie Lesław Zieliński BHP W MAGAZYNIE Autor: Lesław Zieliński Kierownik Grupy Wydawniczej: Agnieszka Konopacka-Kuramochi Redaktor: Kinga Grodzicka-Lisek Menager

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum Nr 1 w Płońsku SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Części I - IX

Gimnazjum Nr 1 w Płońsku SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Części I - IX Załącznik nr 2 Gimnazjum Nr 1 w Płońsku SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Części I - IX CZĘŚĆ I MIĘSO I PRZETWORY ( kod CPV 15100000-9 produkty zwierzęce, mięso i produkty mięsne) 1. Przewidywana

Bardziej szczegółowo