K.Błażejowski, E.Filipczyk "Wpływ jasnych nawierzchni na trwałość nawierzchni, bezpieczeństwo i komfort uczestników ruchu"

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "K.Błażejowski, E.Filipczyk "Wpływ jasnych nawierzchni na trwałość nawierzchni, bezpieczeństwo i komfort uczestników ruchu""

Transkrypt

1 Wpływ jasnych nawierzchni na trwałość nawierzchni, bezpieczeństwo i komfort uczestników ruchu oraz na obniżkę kosztów energii elektrycznej do oświetlenia dróg dr inż. Krzysztof Błażejowski Erwin Filipczyk (Śląskie Kruszywa Naturalne sp. z o.o.) Konferencja Jasne nawierzchnie jako istotny czynnik znaczącego zwiększenia oświetlenia dróg. Doświadczenia w Europie i w Polsce. Chorzów, r. Po co oświetlamy drogi? Aby zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników dróg (kierowców, pieszych, rowerzystów itd.) i ograniczyć liczbę wypadków drogowych. Poprawne oświetlenie drogi pozwala: widzieć więcej, łatwiej określać dystans do innych pojazdów, przeszkód i pieszych zwiększyć czas na reakcję kierowcy, Aby zwiększyć bezpieczeństwo osobiste (napady, kradzieże, rozboje itd.) Aby uzyskiwać specjalne efekty w zabudowie miejskiej oraz polepszyć jakość życia mieszkańców. 2 1

2 Dobre oświetlenie drogi... Poziom luminancji drogi odpowiedni poziom luminancji ma wpływ na widoczność jaką dysponuje kierowca (dostrzeżenie przeszkody na pasie ruchu). Luminancja odzwierciedla to, co widzi kierowca (odczuwanie jasności nawierzchni). Równomierność luminancji drogi zapewnienie w miarę stałej luminancji wzdłuż osi i w przekroju poprzecznym drogi (bez ciemnych stref) polepsza warunki jazdy i uniemożliwia ukrycie przeszkody przed wzrokiem kierowcy Ograniczenie olśnienia u kierowcy dobór odpowiednich opraw oświetleniowych. Prowadzenie wzrokowe kierowcy dobór opraw oświetleniowych, rodzaju oświetlenia, barwy światła itd., które prowadzą kierowcę i umożliwiają mu z pewnym wyprzedzeniem odczytać przebieg drogi i ukształtowania np. skrzyżowania czy węzła drogowego. źródło [6, 7] 3 Oświetlenie drogi... Oświetlenie ulic to ważny element infrastruktury zapewniających bezpieczeństwo użytkownikom dróg, a to jest ważny element polityki UE. Jest to także element bezpieczeństwa mieszkańców, stąd presja społeczna na instalację systemów oświetlenia ulicznego jako elementu zapobiegania przestępczości. Prostą konsekwencją rozbudowy oświetlenia ulicznego jest znaczący wzrost kosztów w budżecie każdego samorządu lub zarządcy drogi. A więc względy bezpieczeństwa i społeczne coraz częściej będą wymuszały modernizację oświetlenia ulic. Nieunikniony jest wzrost kosztów. Czy jedynym wyjściem są lepsze źródła światła i nowocześniejsze oprawy oświetleniowe? A może jest szansa, aby jasne nawierzchnie drogowe były sposobem na znaczące oszczędności energii elektrycznej? 4 2

3 Nawierzchnia drogi... Nawierzchnia drogowa jest układem warstwowym. W zakresie interesującego nas tematu właściwe jest rozpatrywanie wyłącznie materiału i charakterystyki warstwy powierzchniowej (tzw. warstwy ścieralnej). W sensie materiałowym możemy wyróżnić warstwy ścieralne: z mieszanki mineralno-asfaltowej, z betonu cementowego. Nawierzchnie z betonu cementowego są zwykle jaśniejsze niż nawierzchnie asfaltowe. Ponieważ jednak oświetlenie dróg najczęściej stosowane jest na terenie zabudowanym z infrastrukturą podziemną pod nawierzchnią, a dominującym typem nawierzchni w takich obszarach są nawierzchnie asfaltowe, w dalszej części prezentacji odniesiono się do asfaltowych warstw ścieralnych. 5 Nawierzchnia drogi... wymagane cechy Wymagania wobec nawierzchni z punktu widzenia użytkownika drogi związane są głównie z bezpieczeństwem i komfortem jazdy: równość poprzeczna i podłużna szorstkość (wsp. tarcia) niska głośność dobra widoczność jezdni (szczególnie o zmroku i przy mokrej nawierzchni) Zarządzający drogami do tych wymagań dodaje jeszcze: maksymalna trwałość odporność na koleinowanie i odkształcenia trwałość zmęczeniowa brak spękań zimowych ekonomiczna opłacalność: relacja kosztów budowy do efektywności (koszty eksploatacji, naprawy, remonty) 6 3

4 Nawierzchnia drogi... wymagane cechy Złożenie obu punktów widzenia prowadzi do określenia końcowych wymagań wobec nawierzchni. Warunki jazdy: równość, szorstkość, dobra widoczność. Efektywność ekonomiczna: długowieczność nawierzchni, niski koszt budowy, utrzymania i eksploatacji. Przez ostatnie kilkadziesiąt lat w Polsce nie zwracano uwagi na aspekt koloru nawierzchni w sensie trwałości konstrukcji i komfortu jazdy kierowców. Nie brano także pod uwagę faktu, że rozjaśnienie warstwy ścieralnej może przynieść wymierne efekty techniczne i ekonomiczne. 7 Jasna nawierzchnia drogi...? Jasność nawierzchni rozumiemy jako zdolność nawierzchni do odbijania światła dziennego lub sztucznego. Zdolność do odbijania światła przez nawierzchnię zależy od: Stopnia jasności powierzchni warstwy ścieralnej (jaka ilość światła padającego zostaje odbita). Rodzaju odbicia światła - rzeczywiste odbicie jest wypadkową czterech składowych: rozproszonej, kierunkowej idealnej, kierunkowej rzeczywistej, powrotnej. Nawierzchnia asfaltowa (również betonowa), nie rozprasza światła równomiernie i charakteryzują się one kierunkowo-rozproszonym charakterem odbicia. 8 4

5 Jasna nawierzchnia drogi...? Jasne nawierzchnie, szczególnie o rozwiniętej makroteksturze wykazują znaczący wzrost wskaźnika odbicia dyfuzyjnego (rozproszonego). światło padające światło odbite korzystne niekorzystne 9 Jasna nawierzchnia drogi...? Przykład wpływu makrotekstury na odbicia światła od nawierzchni. fot. K.Błażejowski 10 5

6 Jasna nawierzchnia drogi Parametry związane z jasnością nawierzchni: Luminancja - odzwierciedla ilość światła, która jest widziana przez obserwatora. Wszystko, widzimy posiada określoną luminancję. Współczynnik odbicia światła zdolność danej powierzchni do odbijania światła, inaczej jest to jasność nawierzchni, zawiera dwie składowe odbicia: składową kierunkową ρk (odbicie kierunkowe) składową rozproszoną ρr (odbicie rozproszone, dyfuzyjne) Średni współczynnik luminancji q 0 [cd/m2 lx] stanowi iloraz wartości luminancji nawierzchni i natężenia oświetlenia w danym punkcie nawierzchni. Jest zależny od kierunku padania promienia świetlnego oraz od kierunku obserwacji. Współczynnik odbicia lustrzanego (niem. Spiegelfaktor) kp - miara stopnia odbicia lustrzanego 11 Jasna nawierzchnia drogi... jak uzyskać Sposoby uzyskania efektu jasnej nawierzchni asfaltowej: stosowanie jasnych kruszyw (pełen efekt rozjaśnienia następuje dopiero po około 1,5 roku eksploatacji nawierzchni), stosowanie syntetycznych lepiszczy (bezbarwnych lub barwionych jasnymi pigmentami), stosowanie jasnych kruszyw do uszorstniania nawierzchni (pokrycia klasycznej, ciemnej warstwy ścieralnej) na etapie układania warstwy ścieralnej, piaskowanie (ew. zmywanie wodą pod ciśnieniem) nawierzchni przed oddaniem do ruchu, w celu uzyskania natychmiastowego efektu rozjaśnienia np. w tunelach polega na mechanicznym zdjęciu warstwy ciemnego lepiszcza z powierzchni ziaren jasnego kruszywa (uwaga - możliwość zniszczenia powierzchni i uszkodzenia materiału!). 12 6

7 Jasna nawierzchnia drogi... jak uzyskać Przykład użycie jasnego kruszywa w mieszance mineralno-asfaltowej 13 Jasna nawierzchnia drogi... jak uzyskać Przykład użycie syntetycznego lepiszcza fot. K.Błażejowski 14 7

8 Jasna nawierzchnia drogi... jak uzyskać Przykład użycie jasnych kruszyw do uszorstniania nawierzchni 15 Jasna nawierzchnia drogi... jak zbadać Jasność nawierzchni drogi można zmierzyć np. aparatem Memphis. Memphis to nowy sposób pomiaru charakterystyki odbiciowej nawierzchni drogowej materiały firmy Schreder 8

9 Jasna nawierzchnia drogi... jak zbadać Szybki pomiar (w ciągu 12s) Pomiar terenowy, metoda nieinwazyjna, możliwość wykonania przez całą dobę. materiały firmy Schreder 17 Jasna nawierzchnia drogi... jak klasyfikować Klasyfikacja jasności nawierzchni asfaltowych wg Norddeutsche Expertengruppe für aufgehellte Asphaltdeckschichten: Praktische Hinweise für den Bau von hellen Asphaltdeckschichten [1] Kategoria q 0 (cd/m 2.lx) Opis warstwy nawierzchni D I >0,11 Bardzo rozjaśnione nawierzchnie D II 0,09 Rozjaśniane nawierzchnie D III 0,07 Jasne nawierzchnie D IV <0,07 Ciemne nawierzchnie Wymagania wobec jasności nawierzchni asfaltowych wg FGSV Arbeitspapier Reflexionseigenschaften von Gesteinskörnungen und Oberflächen aus Asphalt. Ausgabe [4] q 0 Range (cd/m 2.lx) Przykład zastosowania A 0,09 Tunele B 0,07 Drogi przejazdowe w terenie zabudowanym C Brak specjalnych wymagań 18 9

10 Jasna nawierzchnia drogi... jak klasyfikować Przyporządkowanie nawierzchni do klas wg normy DIN 5044 oraz Publikacji Międzynarodowej Komisji ds. Oświetlenia CIE (Commission Internationale d Eclairage) Przedział k p (współczynnik odbicia lustrzanego) Standard wg DIN 5044 Standard wg CIE 0,22 R 1 C1 (odb. rozproszone) 0,22 < k p 0,33 R 2 0,33 < k p 0,44 R 3 C 2 (odb. lustrzane) 0,44 < k p 0,55 R 4 19 Jasna nawierzchnia drogi oczekiwane efekty: - trwałość - redukcja wysp gorąca - bezpieczeństwo i komfort jazdy - oszczędność energii elektr

11 Jasna nawierzchnia drogi wpływ na trwałość Roczne amplitudy temperatury powietrza w Polsce sięgają ok. 65 C, co przekłada się na zakres temperatury warstwy ścieralnej od -30 C do +50 C. Wiemy, że ciemne powierzchnie nagrzewają się w lecie do znacznie większej temperatury niż jasne. Z tym zjawiskiem związane jest zwiększenie temperatury warstw asfaltowych i obniżenie ich odporności na koleinowanie. Przeprowadzone badania wykazały, że dzięki rozjaśnieniu warstwy ścieralnej możliwe jest obniżenie temperatury lepiszcza asfaltowego i zmniejszenie ryzyka koleinowania. Rozjaśnienie powierzchni drogi powoduje obniżenie najwyższych wartości temperatury od 5 do 10 C w stosunku do nawierzchni ciemnych. Innym aspektem obniżenia temperatury warstw asfaltowych w lecie jest możliwość zastosowania nieco bardziej miękkiego lepiszcza, a co za tym idzie o lepszej odporności na spękania w zimie. 21 Jasna nawierzchnia drogi wpływ na trwałość Rozkład temperatury w nawierzchni na różnych głębokościach: - wpływ bezpośredniego nasłonecznienia - wpływ długości okresu z dniami gorącymi - wpływ amplitudy temperatury między dniem a nocą 22 11

12 Koleinowanie, % K.Błażejowski, E.Filipczyk "Wpływ jasnych nawierzchni na trwałość nawierzchni, Jasna nawierzchnia drogi wpływ na trwałość Przykład badań Instytutu Badawczego Dróg i Mostów w Warszawie, w których porównano wpływ wysokiej temperatury na wynik badania koleinowania z kruszywami o różnej jasności [2]: Cykle Bazalt w 60C Gabro w 60C Gabro w 50C Rys. 1. Wyniki badania koleinowania LCPC mieszanek SMA z gabro i bazaltem 23 Jasna nawierzchnia drogi wpływ na trwałość Przykład drogi z kruszywami o różnej jasności (DK nr 46 Opole Częstochowa. Stan nawierzchni: mokra) 24 12

13 Jasna nawierzchnia drogi wpływ na trwałość Badania porównawcze zbudowanej nawierzchni z dwóch typów kruszyw, jasnych i ciemnych [2] Kilometraż, położenie obwodnica Opola, przed skrzyżowaniem z DK nr 4, SMA gabro DK nr 4 przed skrzyżowaniem z obwodnicą Opola, BA bazalt Współczynnik odblasku R L mcd/m 2 lx (widzialność nocna) średnio średnio 7 Wyniki pomiarów Współczynnik luminancji =0,079 =0,078 =0,078 =0,080 śr. =0,079 =0,047 =0,048 =0,047 =0,049 śr. =0, Jasna nawierzchnia drogi wpływ na trwałość Podsumowanie: rozjaśnienie nawierzchni ma wpływ na zwiększenie trwałości nawierzchni asfaltowych przez obniżenie ich temperatury w okresie lata (szacunkowo do 10 C), bezpośrednim efektem jest zmniejszenie ryzyka koleinowania w wysokiej temperaturze, dodatkowo, istnieje potencjalna możliwość zastosowania bardziej miękkich lepiszczy asfaltowych o lepszej odporności na spękania niskotemperaturowe

14 Jasna nawierzchnia drogi wpływ na klimat w mieście Rozgrzewanie dużych, ciemnych powierzchni w mieście niesie za sobą także inne efekty niż wyłącznie drogowe. Podczas słonecznego dnia ciemne nawierzchnie nagrzewają się do wysokiej temperatury, a przez kolejne godziny ciepło jest oddawane do otoczenia sprawiając, że w mieście temperatura powietrza nie spada znacząco w nocy (różnica między miastem a otoczeniem w nocy sięga C). Efektem są tzw. miejskie wyspy gorąca, które mają znaczący i negatywny wpływ na jakość życia mieszkańców miast: wyższe koszty klimatyzacji negatywny wpływ na zdrowie spadek sprawności i wydajności u ludzi wzrost ryzyka wypadkowości 27 Jasna nawierzchnia drogi... a bezpieczeństwo i komfort użytkowników drogi Rozkład luminancji nawierzchni o wskaźnikach: q 0 = 0,05 cd/m 2 i q 0 = 0,10 cd/m 2 Jasność nawierzchni drogi przekłada się bezpośrednio na lepszą widzialność przeszkód na drodze w warunkach słabszego oświetlenia (kontrast pomiędzy przeszkodą a nawierzchnią). Podobnie, lepiej widoczne są krawędzie jezdni lub granica między poboczem a nawierzchnią, co ułatwia prowadzenie pojazdów. Większa jasność nawierzchni wpływa także na równomierną luminancję drogi

15 Jasna nawierzchnia drogi... a koszty oświetlenia Skoro jasne nawierzchnie (lub rozjaśnione) mają wpływ na trwałość nawierzchni, komfort i bezpieczeństwo jazdy, to na ile są w stanie także polepszyć efektywność finansowania oświetlenia dróg? Poniżej porównano koszty oświetlenia odcinka 1 km drogi z nawierzchniami o różnej jasności. Porównanie dla instalacji oświetleniowej drogi jednojezdniowej przy założeniu L= 1 cd/m 2.lx zgodnie z DIN EN W analizie: zmniejszono moc lamp, liczbę źródeł światła na 1 km oraz wsk. luminancji nawierzchni 29 Jasna nawierzchnia drogi... a jakość i koszty oświetlenia Porównanie dla instalacji oświetleniowej autostrady miejskiej przy założeniu L= 2 cd/m 2 zgodnie z DIN/DIN EN Współczynnik luminacji q 0 (cd/m 2.lx) 0,07 0,09 0,11 Odległość pomiędzy masztami (m) 30,5 39,5 46,00 Średnia luminacja L m (cd/m 2 ) 2,01 2,00 2,10 Równomierność oświetlenia U o 0,52 0,50 0,48 Równomierność oświetlenia wzdłużna U l 0,84 0,73 0,70 Wzrost wartości progowych TI (%) 10,60 9,30 8,20 Ilość żródeł światła na km 65,57 50,63 43,48 Moc przyłącza (kw/km) 18,033 13,924 11,957 Roczne zużycie prądu kw/h na km (przy 4200 godzinach świecenia) Porównanie kosztów utrzymania 100 % 77,2 % 66,3 % Porównanie kosztów zużycia prądu w odniesieniu na 2 cd/m % 76,8 % 63,5 % Lampy: 2 źródła światła na słup, żarówki sodowe 250 W, wysokość źródeł światła 14 m, odległość pomiędzy słupami zmienna. Źródło: [5] 30 15

16 Jasna nawierzchnia drogi... a jakość i koszty oświetlenia Podsumowanie: Stosowanie jasnych lub rozjaśnionych naiwerzchni generuje konkretne efekty ekonomiczne dla Zarządcy drogi. Pojawiają się znaczące oszczędności w kosztach oświetlenia dróg i ulic o jasnych nawierzchniach o 25-40%, poprzez np.: przy już istniejącej infrastrukturze: zmniejszenie mocy, zmniejszenie liczby źródeł światła optymalne projektowanie infrastruktury oświetleniowej na nowych drogach: zmniejszenie mocy, zwiększenie odległość pomiędzy źródłami światła. Ewentualne wyższe/dodatkowe nakłady amortyzują się po dość krótkim czasie. 31 WNIOSKI Poprzez zastosowanie jasnych kruszyw możliwe jest uzyskanie jasnych nawierzchni o wskaźniku luminancji q o > 0,07 cd/m 2.lx Jasne nawierzchnie wpływają znacząco na obniżenie kosztów oświetlenia ulicznego. Optymalne zaprojektowanie oświetlenia w przypadku dróg nowobudowanych pozwala obniżyć nie tylko koszty energii, ale również koszty utrzymania. Jasne nawierzchnie wpływają na zwiększenie odporności nawierzchni asfaltowych na koleinowanie. Istnieje możliwość stosowania asfaltów o wyższej penetracji tzw. miękkich, co zredukuje liczbę spękań niskotemperaturowych. Powstanie rzeczywiste obniżenie kosztów budowy, utrzymania i eksploatacji dróg

17 WNIOSKI Zwiększa się bezpieczeństwo uczestników ruchu: Znacznie lepsza widoczność w porze nocnej lub/i w przypadku mokrych nawierzchni. Zwiększenie kontrastowości, a przez to lepsza rozpoznawalność obiektów na drodze. Jest to szczególnie istotne przy ciemnych obiektach na ciemnych nawierzchniach. Zmniejszenie efektu oślepienia ze względu na odbicia lustrzane światła padającego od reflektorów pojazdów. Zwiększenie efektywności oświetlenia reflektorów pojazdu. Znaczące zwiększenie bezpieczeństwa poprzez wyeliminowanie problemu koleinowania i stąd także spadek wypadkowości. 33 WNIOSKI Asfaltowe warstwy ścieralne z jasnym kruszywem umożliwiają wykonywanie trwalszych, bardziej ekonomicznych a przede wszystkim bezpieczniejszych nawierzchni na wszystkich drogach publicznych w Polsce

18 DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ Kontakt: Krzysztof Błażejowski: Erwin Filipczyk: tel BIBLIOGRAFIA [1] Norddeutsche Expertengruppe für aufgehellte Asphaltdeckschichten: Praktische Hinweise für den Bau von hellen Asphaltdeckschichten Praktyczne Wskazówki do Budowy Jasnych Nawierzchni Asfaltowych, [2] Dariusz Sybilski, Robert Mularzuk, IBDiM: Wpływ zastosowania kruszywa gabro na właściwości nawierzchni asfaltowej. [3] Peter Pohlmann: Helle Decken verbessern den Verformungschutz. Bitumen 1/96. Jasne nawierzchnie poprawiają odporność na deformacje. Bitumen 1/96 [4] FGSV Forschungsgesellschaft für Strassen- und Verkerswehsen; Arbeitspapier Reflexionseigenschaften von Gesteinskörnungen und Oberflächen aus Asphalt. Ausgabe Dokument roboczy: Właściwości Refleksyjne Kruszyw i Nawierzchni Asfaltowych. Wydanie [5] Dr Hans Meseberg: Gutachten G 04/2011 zu Ermittlung des optimalen Leuchtdichtekoeffizienten q 0 von Fahrbahnoberflechen hinsichtlich Energieeinsparung ortsfest beleuchtete Strassen, Standfestigkeit von Fahrbandecken und Kontrastverhältnissen nicht ortsfeste beleuchtete Strassen. Ekspertyza nr G 04/2011 w celu ustalenia optymalnego wskaźnika luminescencji q 0 nawierzchni dróg pod kątem oszczędności energii elektrycznej stałego oświetlenia dróg, trwałości nawierzchni i poprawy warunków kontrastowości dróg nieoświetlonych. Berlin [6] Przemysław Oziemblewski. Wprowadzenie do oświetlenia drogowego. [7] Przemysław Oziemblewski. Dlaczego luminancja drogi, a nie jej natężenie oświetlenia?

Beton asfaltowy AC WMS, jako jedyny skuteczny sposób walki z koleinowaniem?

Beton asfaltowy AC WMS, jako jedyny skuteczny sposób walki z koleinowaniem? Beton asfaltowy AC WMS, jako jedyny skuteczny sposób walki z koleinowaniem? Jasne nawierzchnie jako skuteczna metoda zapobiegania zjawisku koleinowania nawierzchni Erwin Filipczyk Śląskie Kruszywa Naturalne

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI FOTOMETRYCZNE KRUSZYWA I MASY MINERALNO- ASFALTOWEJ

WŁAŚCIWOŚCI FOTOMETRYCZNE KRUSZYWA I MASY MINERALNO- ASFALTOWEJ Konferencja Jasność nawierzchni jako czynnik wpływający na wzrost bezpieczeństwa kierowców i trwałości ulic. Doświadczenia WŁAŚCIWOŚCI FOTOMETRYCZNE KRUSZYWA I MASY MINERALNO- ASFALTOWEJ Andreas Otto Chorzów,

Bardziej szczegółowo

Jasne nawierzchnie. Technologia zrównoważonego rozwoju 9/24/2014

Jasne nawierzchnie. Technologia zrównoważonego rozwoju 9/24/2014 Jasność nawierzchni jako czynnik wpływający na wzrost bezpieczeństwa kierowców i trwałości dróg oraz na obniżenie kosztów oświetlenia ulic Chorzów ul. Paderewskiego 35 Konferencja 16 17.09.2014 Jasne nawierzchnie

Bardziej szczegółowo

FRANCUSKIE DOŚWIADCZENIA W ZASTOSOWANIU JASNYCH NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH PRZEGLĄD TECHNOLOGII

FRANCUSKIE DOŚWIADCZENIA W ZASTOSOWANIU JASNYCH NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH PRZEGLĄD TECHNOLOGII FRANCUSKIE DOŚWIADCZENIA W ZASTOSOWANIU JASNYCH NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH PRZEGLĄD TECHNOLOGII OLIWIA MERSKA WIADOMOŚCI OGÓLNE Cel oświetlenia drogowego Głównym celem sytemu oświetlenia drogowego jest umożliwienie

Bardziej szczegółowo

Możliwości stosowania jasnych nawierzchni w Polsce, ograniczenia i uwarunkowania. Dostępność jasnych kruszyw w Polsce.

Możliwości stosowania jasnych nawierzchni w Polsce, ograniczenia i uwarunkowania. Dostępność jasnych kruszyw w Polsce. Możliwości stosowania jasnych nawierzchni w Polsce, ograniczenia i uwarunkowania. Dostępność jasnych kruszyw w Polsce. Erwin Filipczyk Śląskie Kruszywa Naturalne Sp. z o.o. Jasność nawierzchni jako czynnik

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne przejście Bogdan Mężyk

Bezpieczne przejście Bogdan Mężyk Bezpieczne przejście Bogdan Mężyk Wypadki na drogach dane KG Policji Ogólna ilość wypadków w latach 2012-2014 maleje Liczba ilość wypadków z udziałem pieszych w latach 2012-2014 rośnie Wypadki na drogach

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z dotychczasowych wdrożeń nawierzchni z zastosowaniem kruszyw jasnych z kopalni gabra.

Doświadczenia z dotychczasowych wdrożeń nawierzchni z zastosowaniem kruszyw jasnych z kopalni gabra. Doświadczenia z dotychczasowych wdrożeń nawierzchni z zastosowaniem kruszyw jasnych z kopalni gabra. Erwin Filipczyk Śląskie Kruszywa Naturalne Sp. z o.o. SALON KRUSZYW Targi AUTOSTRADA 2016 Kielce 01.06.2016

Bardziej szczegółowo

Asfalty do specjalnych zastosowań

Asfalty do specjalnych zastosowań LOTOS Asfalt Asfalty do specjalnych zastosowań Agnieszka Kędzierska Biuro Badań i Rozwoju Nasze wartości wspierają dobrą organizację spotkań przygotowujemy się do spotkań jesteśmy punktualni unikamy dygresji

Bardziej szczegółowo

Asfalt Beton Za i Przeciw. Prof. dr hab. inż. Dariusz Sybilski IBDiM

Asfalt Beton Za i Przeciw. Prof. dr hab. inż. Dariusz Sybilski IBDiM Asfalt Beton Za i Przeciw Prof. dr hab. inż. Dariusz Sybilski IBDiM Black & White Witajcie! Hello Everybody! 2 O czym będę mówił Typy nawierzchni drogowych Rak betonu Za i przeciw Postęp techniczny Udział

Bardziej szczegółowo

Asfalty do budowy cichych nawierzchni i ścieżek rowerowych

Asfalty do budowy cichych nawierzchni i ścieżek rowerowych LOTOS Asfalt Asfalty do budowy cichych nawierzchni i ścieżek rowerowych Agnieszka Kędzierska 11-13.03.2015 Małopolskie Forum Drogowe w Racławicach. 1 Agenda 1 Prezentacja MODBIT- u CR i powody, dla których

Bardziej szczegółowo

drodze a bezpieczeństwo ruchu dr inż. Arkadiusz Zielinkiewicz Politechnika Krakowska

drodze a bezpieczeństwo ruchu dr inż. Arkadiusz Zielinkiewicz Politechnika Krakowska Nocne ograniczenia widoczności na drodze a bezpieczeństwo ruchu dr inż. Arkadiusz Zielinkiewicz Politechnika Krakowska Porządek prezentacji 1. Charakterystyka t k brd w nocy 2. Oszacowanie skali zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Wstępne propozycje tematów prac dyplomowych:

Wstępne propozycje tematów prac dyplomowych: Serdecznie zapraszam na konsultacje studentów z własnymi pomysłami na tematy prac dyplomowych z dziedziny elektrotechniki i oświetlenia w transporcie. Szczególnie aktualna jest tematyka elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

Znaczenie fazy użytkowej dla nawierzchni dróg dr inż. Marcin Tłustochowicz

Znaczenie fazy użytkowej dla nawierzchni dróg dr inż. Marcin Tłustochowicz Znaczenie fazy użytkowej dla nawierzchni dróg dr inż. Marcin Tłustochowicz 8 stycznia 2014r. Treść wykładu Wstęp znaczenie fazy użytkowej Zużycie paliwa w zależności od nawierzchni Współczynnik odbicia

Bardziej szczegółowo

Technika świetlna. Przegląd rozwiązań i wymagań dla tablic rejestracyjnych. Dokumentacja zdjęciowa

Technika świetlna. Przegląd rozwiązań i wymagań dla tablic rejestracyjnych. Dokumentacja zdjęciowa Technika świetlna Przegląd rozwiązań i wymagań dla tablic rejestracyjnych. Dokumentacja zdjęciowa Wykonał: Borek Łukasz Tablica rejestracyjna tablica zawierająca unikatowy numer (kombinację liter i cyfr),

Bardziej szczegółowo

Nawierzchnie złożone odpowiedź na wzrost obciążenia ruchem pojazdów i zmiany klimatyczne

Nawierzchnie złożone odpowiedź na wzrost obciążenia ruchem pojazdów i zmiany klimatyczne IV Śląskie Forum Drogownictwa 13-14.04.2016, Chorzów Nawierzchnie złożone odpowiedź na wzrost obciążenia ruchem pojazdów i zmiany klimatyczne Dipl.-Ing. Stefan Höller Bundesanstalt für Straßenwesen (BASt)

Bardziej szczegółowo

SPÓŁDZIELNIE, DEVELOPERZY, WSPÓLNOTY MIESZKANIOWE

SPÓŁDZIELNIE, DEVELOPERZY, WSPÓLNOTY MIESZKANIOWE SPÓŁDZIELNIE, DEVELOPERZY, WSPÓLNOTY MIESZKANIOWE Korzyści z modernizacji oświetlenia MNIEJSZE ZUŻYCIE ENERGII Stosowanie radiowych czujników ruchu oraz diod LED pozwala zaoszczędzić 90% energii. ZABEZPIECZENIE

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE GRANULATU GUMOWEGO W MIESZANKACH MINERALNO-ASFALTOWYCH

WYKORZYSTANIE GRANULATU GUMOWEGO W MIESZANKACH MINERALNO-ASFALTOWYCH WYKORZYSTANIE GRANULATU GUMOWEGO W MIESZANKACH MINERALNO-ASFALTOWYCH Dr inż. Robert Jurczak Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie/GDDKiA PLAN PREZENTACJI 1. Problem zużytych opon samochodowych

Bardziej szczegółowo

Warstwy SAM i SAMI na bazie asfaltu modyfikowanego gumą. prof. Antoni Szydło Katedra Dróg i Lotnisk

Warstwy SAM i SAMI na bazie asfaltu modyfikowanego gumą. prof. Antoni Szydło Katedra Dróg i Lotnisk Warstwy SAM i SAMI na bazie asfaltu modyfikowanego gumą prof. Antoni Szydło Katedra Dróg i Lotnisk Wrocław - Pokrzywna 2011 Plan prezentacji 1. Cechy asfaltu i mma modyfikowanych gumą 2. Uszkodzenia nawierzchni

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA KONTRAKTOWE BUDOWA MOSTU DROGOWEGO W TORUNIU

WYMAGANIA KONTRAKTOWE BUDOWA MOSTU DROGOWEGO W TORUNIU www.tpaq i.com Dr inż. Igor RUTTMAR Mgr inż. Michał BEDNARZ Fot. Marcin Łaukajtys "Zastosowanie jasnej nawierzchni jezdni na przykładzie realizacji mostu w Toruniu oraz wybrane procedury badawcze". WYMAGANIA

Bardziej szczegółowo

Zasady oświetlania przejść dla pieszych

Zasady oświetlania przejść dla pieszych Zasady oświetlania przejść dla pieszych dr hab. inż. Piotr Tomczuk Politechnika Warszawska Wydział Transportu 1 Plan wystąpienia 1. Wstęp. 2. Wymagania oświetleniowe. 3. Propozycja zaleceń dotyczących

Bardziej szczegółowo

NAWIERZCHNIE BETONOWE MITY I FAKTY. Jan Deja Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków Stowarzyszenie Producentów Cementu

NAWIERZCHNIE BETONOWE MITY I FAKTY. Jan Deja Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków Stowarzyszenie Producentów Cementu NAWIERZCHNIE BETONOWE MITY I FAKTY Jan Deja Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków Stowarzyszenie Producentów Cementu Kraków, 26-27 listopada 2015 Dlaczego NAWIERZCHNIE BETONOWE? KONKURENCJA TECHNOLOGII DOBRE

Bardziej szczegółowo

LAMPY SOLARNE I HYBRYDOWE

LAMPY SOLARNE I HYBRYDOWE 20 W ok. 18 lux pod lampą* Średnie natężenie oświetlenia: ok. 6 lux na obszarze 30m x 6m* Turbina wiatrowa: Typ Wysokość montażu turbiny: Drogowa lampa hybrydowa Jupiter 20LH-6 zabezpieczona mechanicznie

Bardziej szczegółowo

BADANIA MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH W NISKICH TEMPERATURACH

BADANIA MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH W NISKICH TEMPERATURACH BADANIA MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH W NISKICH TEMPERATURACH Dr inż. Marek Pszczoła Katedra Inżynierii Drogowej, Politechnika Gdańska Warsztaty Viateco, 12 13 czerwca 2014 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Dwa problemy związane z jakością dróg

Dwa problemy związane z jakością dróg Dwa problemy związane z jakością dróg Leszek Rafalski Instytut Badawczy Dróg i Mostów Jakość w realizacji robót drogowych Ostróda 7-8. 10. 2010 r. 1 1. Obciążenia nawierzchni. 2. Przemarzanie nawierzchni

Bardziej szczegółowo

Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki, Katedra K4 OŚWIETLENIE ULICZNE. Wrocław 2014 WSTĘP

Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki, Katedra K4 OŚWIETLENIE ULICZNE. Wrocław 2014 WSTĘP Wydział Elektroniki, Katedra K4 OŚWIETLENIE ULICZNE Wrocław 2014 WSTĘP Zapewnienie prawidłowego oświetlenia dróg i ulic to stworzenie najlepszych warunków obserwacji, przy zapewnieniu maksymalnej rozpoznawalności

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Tomasz Kosiński

mgr inż. Tomasz Kosiński mgr inż.. Tomasz Kosiński ski Budowa siatki Drut brzegowy Pręt poprzeczny 10cm 8cm 16cm Drut siatki Parametry siatki: Dlaczego ROAD MESH? Wzrost natężenia ruchu oraz zwiększone obciążenia na ośpojazdu

Bardziej szczegółowo

NAWIERZCHNIE DŁUGOWIECZNE W TECHNOLOGII BETONU CEMENTOWEGO. Prof. Antoni Szydło

NAWIERZCHNIE DŁUGOWIECZNE W TECHNOLOGII BETONU CEMENTOWEGO. Prof. Antoni Szydło NAWIERZCHNIE DŁUGOWIECZNE W TECHNOLOGII BETONU CEMENTOWEGO Prof. Antoni Szydło NAWIERZCHNIE DŁUGOWIECZNE - DEFINICJA 1. Wg obowiązujących przepisów: Nawierzchnie betonowe 30 lat; Nawierzchnie podatne 20

Bardziej szczegółowo

Kryteria wyboru rodzaju nawierzchni na drogach zarządzanych przez GDDKiA

Kryteria wyboru rodzaju nawierzchni na drogach zarządzanych przez GDDKiA Kryteria wyboru rodzaju nawierzchni na drogach zarządzanych przez GDDKiA Analiza wyboru rodzaju nawierzchni Departamenty merytoryczne GDDKiA przeprowadziły analizy kosztów i korzyści związanych z zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

S P I S T R E Ś C I. 1. Fragment mapy zasadniczej 2. Plan sytuacyjny 3. Fragment mapy z uzbrojeniem terenu

S P I S T R E Ś C I. 1. Fragment mapy zasadniczej 2. Plan sytuacyjny 3. Fragment mapy z uzbrojeniem terenu 1 S P I S T R E Ś C I 1. Przedmiot opracowania 2. Podstawa opracowania 3. Zakres opracowania 4. Charakterystyka terenu 5. Stan istniejący 6. Uzbrojenie terenu 7. Zakres projektowany 8. Technologia robót

Bardziej szczegółowo

BADANIE MMA Z DODATKIEM GRANULATU GUMOWEGO. Wykonali: Tomasz Kurc Waldemar Gancarz

BADANIE MMA Z DODATKIEM GRANULATU GUMOWEGO. Wykonali: Tomasz Kurc Waldemar Gancarz BADANIE MMA Z DODATKIEM GRANULATU GUMOWEGO Wykonali: Tomasz Kurc Waldemar Gancarz Wstęp Mieszanki mineralno-asfaltowe w Polsce, Europie i na świecie stanowią podstawowy materiał do budowy warstw konstrukcyjnych

Bardziej szczegółowo

Drogi Betonowe Listopad 2011

Drogi Betonowe Listopad 2011 Drogi Betonowe Listopad 2011 KIM JESTEŚMY. CEMEX W POLSCE 2 Cementownie Gdaosk 2 Terminale logistyczne Olsztyn 1 Przemiałownia Szczecin Białystok 33 Betoniarnie stacjonarne 8 Betoniarni mobilnych 9 Kopalni

Bardziej szczegółowo

Hałaśliwość drogowych nawierzchni betonowych

Hałaśliwość drogowych nawierzchni betonowych Hałaśliwość drogowych nawierzchni betonowych Dr hab. inż. Władysław Gardziejczyk, prof. PB Kielce, 14 maja 2015 r. 1 1. Wprowadzenie 2. Hałas opona/nawierzchnia i hałas toczenia pojazdów samochodowych

Bardziej szczegółowo

Odwodnienie a bezpieczeństwo ruchu drogowego

Odwodnienie a bezpieczeństwo ruchu drogowego Stanisław Gaca Marian Tracz Katedra Budowy Dróg i Inżynierii Ruchu Politechnika Krakowska Odwodnienie a bezpieczeństwo ruchu drogowego Cele prezentacji Identyfikacja możliwych problemów brd wynikających

Bardziej szczegółowo

OGÓLNA KONCEPCJA METODY UGIĘĆ

OGÓLNA KONCEPCJA METODY UGIĘĆ 1 OGÓLNA KONCEPCJA METODY UGIĘĆ modyfikacja metody ugięć zastosowanej w Katalogu Typowych Konstrukcji Nawierzchni Podatnych i Półsztywnych z 1983 roku, założenie - trwałość nawierzchni jest zależna od

Bardziej szczegółowo

Nawierzchnie asfaltowe.

Nawierzchnie asfaltowe. Nawierzchnie asfaltowe. Spis treści: 1. Wprowadzenie 11 1.1. Historia nawierzchni asfaltowych 11 1.2. Konstrukcja nawierzchni 12 Literatura 13 2. Materiały 14 2.1. Kruszywa 14 2.1.1. Kruszywa mineralne

Bardziej szczegółowo

Recykling jako uzupełnienie zapotrzebowania materiałowego do produkcji mma

Recykling jako uzupełnienie zapotrzebowania materiałowego do produkcji mma Recykling jako uzupełnienie zapotrzebowania materiałowego do produkcji mma Dariusz Słotwiński Prezes Polskiego Stowarzyszenia Wykonawców Nawierzchni Asfaltowych Konferencja ZASTOSOWANIE DESTRUKTU ASFALTOWEGO

Bardziej szczegółowo

Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska Katedra Inżynierii Drogowej

Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska Katedra Inżynierii Drogowej Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska Katedra Inżynierii Drogowej WPŁYW POJAZDÓW PRZECIĄŻONYCH NA TRWAŁOŚĆ ZMĘCZENIOWĄ NAWIERZCHNI PODATNYCH ORAZ NA KOSZTY ICH UTRZYMANIA dr inż. Dawid Ryś prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

OCENA PRACY WZROKOWEJ NA STANOWISKACH KOMPUTEROWYCH W RÓśNYCH WARUNKACH OŚWIETLENIOWYCH

OCENA PRACY WZROKOWEJ NA STANOWISKACH KOMPUTEROWYCH W RÓśNYCH WARUNKACH OŚWIETLENIOWYCH STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA wersja z dnia 3.12.2009 KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA SEM 3. Laboratorium PODSTAW TECHNIKI ŚWIETLNEJ TEMAT: OCENA PRACY WZROKOWEJ NA STANOWISKACH KOMPUTEROWYCH W RÓśNYCH WARUNKACH

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE II STOPNIA, sem KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA Laboratorium TECHNIKI ŚWIETLNEJ OCENA JAKOŚCI OŚWIETLENIA WNĘTRZ

STUDIA STACJONARNE II STOPNIA, sem KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA Laboratorium TECHNIKI ŚWIETLNEJ OCENA JAKOŚCI OŚWIETLENIA WNĘTRZ STUDIA STACJONARN II STOPNIA, sem. 1 15.04.2016 KIRUNK LKTROTCHNIKA Laboratorium TCHNIKI ŚWITLNJ wersja z dn. TMAT: OCNA JAKOŚCI OŚWITLNIA WNĘTRZ Opracowanie wykonano na podstawie: 1. PN-N 12464-1:2012:

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie oraz pole elektryczne i magnetyczne na stanowisku do pracy z komputerem.

Oświetlenie oraz pole elektryczne i magnetyczne na stanowisku do pracy z komputerem. Oświetlenie oraz pole elektryczne i magnetyczne na stanowisku do pracy z komputerem. I. Oświetlenie. 1. Przedmiot. Pomiar parametrów technicznych pracy wzrokowej na stanowiskach wyposażonych w monitory

Bardziej szczegółowo

KATEGORIE PRZEJAZDÓW PODSTAWOWA WIEDZA WYMAGANIA W ZAKRESIE OŚWIETLENIA URZĄDZEŃ PRZEJAZDOWYCH, JEZDNI, CHODNIKÓW I INNYCH ELEMENTÓW PRZEJAZDU

KATEGORIE PRZEJAZDÓW PODSTAWOWA WIEDZA WYMAGANIA W ZAKRESIE OŚWIETLENIA URZĄDZEŃ PRZEJAZDOWYCH, JEZDNI, CHODNIKÓW I INNYCH ELEMENTÓW PRZEJAZDU OŚWIETLENIE PRZEJAZDÓW KOLEJOWYCH WARUNKI TECHNICZNE OŚWIETLENIA PRZEJAZDÓW KATEGORIE PRZEJAZDÓW Kategoria A rogatki lub półrogatki obsługiwane przez pracownika Kategoria B automatycznie półrogatki zamykane

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA. Kompleksowe rozwiązania w oświetleniu

SZKOŁA. Kompleksowe rozwiązania w oświetleniu SZKOŁA Kompleksowe rozwiązania w oświetleniu Wymagania odnośnie projektowania oświetlenia w szkole Głównym zadaniem wzrokowym ucznia jest czytanie i pisanie, które zwykle wymagają skupienia. W celu zapewnienia

Bardziej szczegółowo

D - 01.00.00 FREZOWANIE

D - 01.00.00 FREZOWANIE SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 01.00.00 FREZOWANIE 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych

Bardziej szczegółowo

Inteligentne i Energooszczędne Oświetlenie LED

Inteligentne i Energooszczędne Oświetlenie LED Inteligentne i Energooszczędne Oświetlenie LED Inteligentne oświetlenie to ważny czynnik w ograniczeniu zużycia energii Natasza Kopczyńska Product Manager Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska Warszawa,

Bardziej szczegółowo

OMA GROUP Sp. z o. o.

OMA GROUP Sp. z o. o. OMA GROUP Sp. z o. o. Systemy fotowoltaiczne off-grid Oświetlenie solarne billboardów Lampy solarne uliczne Lampy solarne uliczne zintegrowane Lampy uliczne LED ~ 230V OMA GROUP Sp. z o. o. jest nowoczesną,

Bardziej szczegółowo

PRZEBUDOWA SKRZYŻOWANIA ULICY SOKOŁOWSKIEJ I WACŁAWA W SOKOŁOWIE - GMINA MICHAŁOWICE, POWIAT PRUSZKOWSKI

PRZEBUDOWA SKRZYŻOWANIA ULICY SOKOŁOWSKIEJ I WACŁAWA W SOKOŁOWIE - GMINA MICHAŁOWICE, POWIAT PRUSZKOWSKI Nazwa inwestycji: PRZEBUDOWA SKRZYŻOWANIA ULICY SOKOŁOWSKIEJ I WACŁAWA W SOKOŁOWIE - GMINA MICHAŁOWICE, POWIAT PRUSZKOWSKI Inwestor: POWIAT PRUSZKOWSKI ul. Drzymały 30 05-800 PRUSZKÓW tel. (22) 738-14-00,

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA PROJEKTOWA. NAZWA ZADANIA: REMONT NAWIERZCHNASFALTOBETONOWEJ JEZDNI DK-94 na terenie miasta Sosnowca (fragmenty).

DOKUMENTACJA PROJEKTOWA. NAZWA ZADANIA: REMONT NAWIERZCHNASFALTOBETONOWEJ JEZDNI DK-94 na terenie miasta Sosnowca (fragmenty). DOKUMENTACJA PROJEKTOWA NAZWA ZADANIA: REMONT NAWIERZCHNASFALTOBETONOWEJ JEZDNI DK-94 na terenie miasta Sosnowca (fragmenty). ADRES OBIEKTU: Droga Krajowa DK-94 w granicach miasta Sosnowca (od ul. J. Długosza

Bardziej szczegółowo

Indywidualne projektowanie konstrukcji nawierzchni dzięki metodzie mechanistyczno - empirycznej Dawid Siemieński Pracownia InŜynierska KLOTOIDA

Indywidualne projektowanie konstrukcji nawierzchni dzięki metodzie mechanistyczno - empirycznej Dawid Siemieński Pracownia InŜynierska KLOTOIDA Indywidualne projektowanie konstrukcji nawierzchni dzięki metodzie mechanistyczno - empirycznej Dawid Siemieński Pracownia InŜynierska KLOTOIDA Zakopane 4-6 lutego 2009r. 1 Projektowanie konstrukcji nawierzchni

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. inż. Dariusz Sybilski Instytut Badawczy Dróg i Mostów Politechnika Lubelska d.sybilski@ibdim.edu.pl. Zakopane, 15 września 2010 2

Prof. dr hab. inż. Dariusz Sybilski Instytut Badawczy Dróg i Mostów Politechnika Lubelska d.sybilski@ibdim.edu.pl. Zakopane, 15 września 2010 2 Ciche nawierzchnie Prof. dr hab. inż. Dariusz Sybilski Instytut Badawczy Dróg i Mostów Politechnika Lubelska d.sybilski@ibdim.edu.pl Zakopane, 15 września 2010 1 O czym opowiem Problem hałasu drogowego

Bardziej szczegółowo

Oznakowanie adaptacyjne dróg. Dokumentacja zdjęciowa. Wymagania.

Oznakowanie adaptacyjne dróg. Dokumentacja zdjęciowa. Wymagania. Oznakowanie adaptacyjne dróg. Dokumentacja zdjęciowa. Wymagania. Wykonał: Łukasz Dzięgielewski 1. Znaki drogowe o zmiennej treści (VMS Variable Message Signs) Są to znaki, w których w zależności od bieżących

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE TECHNOLOGII PRZEBUDÓW DRÓG WOJEWÓDZKICH

PROJEKTOWANIE TECHNOLOGII PRZEBUDÓW DRÓG WOJEWÓDZKICH PROJEKTOWANIE TECHNOLOGII PRZEBUDÓW DRÓG WOJEWÓDZKICH Dr inż. Bohdan Dołżycki Katedra Inżynierii Drogowej Politechnika Gdańska III Warmińsko Mazurskie Forum Drogowe Projekt drogowy Projekt budowy lub przebudowy

Bardziej szczegółowo

Konieczność wzmacniania asfaltowych nawierzchni drogowych. Prof. dr hab. inż. Dariusz Sybilski

Konieczność wzmacniania asfaltowych nawierzchni drogowych. Prof. dr hab. inż. Dariusz Sybilski Konieczność wzmacniania asfaltowych nawierzchni drogowych Prof. dr hab. inż. Dariusz Sybilski 1 O czym opowiem Lata 1980-1990 Lata 1990-2003: problemy i innowacje Lata 2004-2014: problemy i innowacje Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Badanie właściwości oznakowania poziomego i pionowego wymagane parametry, metody pomiaru i stosowany sprzęt

Badanie właściwości oznakowania poziomego i pionowego wymagane parametry, metody pomiaru i stosowany sprzęt Badanie właściwości oznakowania poziomego i pionowego wymagane parametry, metody pomiaru i stosowany sprzęt Paweł Skierczyński Rafał Lusa IBDiM Pracownia Chemii i Ochrony Środowiska Pracownia Chemii i

Bardziej szczegółowo

2. OBLICZENIE PRZEPUSTOWOŚCI SKRZYŻOWANIA

2. OBLICZENIE PRZEPUSTOWOŚCI SKRZYŻOWANIA - 1 - Spis treści 1. OPIS TECHNICZNY str. 2 1.1. Przedmiot opracowania str. 2 1.2. Podstawa opracowania str. 2 1.3. Lokalizacja skrzyżowania str. 2 1.4. Dane do projektu dotyczące ruchu str. 2 1.5. Parametry

Bardziej szczegółowo

Beton wiemy jak i dlaczego!

Beton wiemy jak i dlaczego! Beton wiemy jak i dlaczego! Drogi ekspresowe i autostrady- doświadczenia krajowe. Mikulicki Ireneusz - GDDKiA O/Łódź Kielce, 21 maja 2013r. 1 Nawierzchnie rzymskie Kielce, 21 maja 2013r. 2 NAWIERZCHNIE

Bardziej szczegółowo

Asfalty wysokomodyfikowane sposobem na zwiększenie trwałości dróg wojewódzkich.

Asfalty wysokomodyfikowane sposobem na zwiększenie trwałości dróg wojewódzkich. Asfalty wysokomodyfikowane sposobem na zwiększenie trwałości dróg wojewódzkich. Zbigniew Tabor Warszawa, 29 listopada 2016 r. Asfalt jest to mieszanina wielkocząsteczkowych węglowodorów pochodzenia naturalnego

Bardziej szczegółowo

sumaryczna oszczędność poboru mocy całej inwestycji 67,6 %

sumaryczna oszczędność poboru mocy całej inwestycji 67,6 % NEWSLETTER 3/2013 KOLEJNA GENERACJA OPRAW LED Najnowsza generacja diod LED pozwala osiągnąć wydajność oprawy na poziomie 120 lm/w, co powoduje, że koszty realizacji inwestycji są mniejsze w porównaniu

Bardziej szczegółowo

Zakład Technologii Nawierzchni. Pracownia Lepiszczy Bitumicznych TN-1

Zakład Technologii Nawierzchni. Pracownia Lepiszczy Bitumicznych TN-1 There are no translations available. Zakład Technologii Nawierzchni. Pracownia Lepiszczy Bitumicznych TN-1 Cienka warstwa ścieralna na gorąco INFORMACJA O WYRÓŻNIENIU W KONKURSIE POLSKI PRODUKT PRZYSZŁOŚCI.

Bardziej szczegółowo

Chorzów ul.niedźwiedziniec

Chorzów ul.niedźwiedziniec Partner kontaktowy: Firma: Data: Edytor: Wiesław Gola PHILIPS BGP303 1xLED73/740 DM / Karta danych oprawy Wylot światła 1: Klasyfikacja oświetleń CIE: 100 Kod Flux CIE: 42 76 97 100 85 powodu braku właściwości

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA METODY WYBORU URZĄDZEŃ BRD DLA PIESZYCH

PROPOZYCJA METODY WYBORU URZĄDZEŃ BRD DLA PIESZYCH PROPOZYCJA METODY WYBORU URZĄDZEŃ BRD DLA PIESZYCH dr hab. inż. Kazimierz Jamroz, prof. PG - kierownik Katedry Inżynierii Drogowej, Politechnika Gdańska, prof. dr hab. inż. Stanisław Gaca, kierownik Katedry

Bardziej szczegółowo

Pomiar natężenia oświetlenia

Pomiar natężenia oświetlenia Pomiary natężenia oświetlenia jako jedyne w technice świetlnej nie wymagają stosowania wzorców. Pomiary natężenia oświetlenia dokonuje się za pomocą miernika zwanego luksomierzem. Powody dla których nie

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7 Dzień dobry BARWA ŚWIATŁA Przemysław Tabaka e-mail: przemyslaw.tabaka@.tabaka@wp.plpl POLITECHNIKA ŁÓDZKA Instytut Elektroenergetyki Co to jest światło? Światło to promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie

Bardziej szczegółowo

Przeszkody przy drodze jako główne źródło poważnych zagrożeń dla uczestników ruchu w Polsce

Przeszkody przy drodze jako główne źródło poważnych zagrożeń dla uczestników ruchu w Polsce Przeszkody przy drodze jako główne źródło poważnych zagrożeń dla uczestników ruchu w Polsce dr hab. inż. Kazimierz Jamroz dr inż. Marcin Budzyński mgr inż. Marcin Antoniuk mgr inż. Łukasz Jeliński Plan

Bardziej szczegółowo

Korzyści z zastosowania nawierzchni asfaltowych na drogach lokalnych

Korzyści z zastosowania nawierzchni asfaltowych na drogach lokalnych Korzyści z zastosowania nawierzchni asfaltowych na drogach lokalnych Asfalt, dla ludzi, dla środowiska 2/15 Nawierzchnie drogowe dawniej i dziś Droga miejska, ~ I wiek n.e. Pompeje, Włochy Budowa drogi

Bardziej szczegółowo

1. Wawelska Ludwika Pasteura. Oświetlenie przejść dla pieszych. 2. Wawelska - Raszyńska. Plan przejścia. Plan przejścia 3. Filtrowa Raszyńska (1)

1. Wawelska Ludwika Pasteura. Oświetlenie przejść dla pieszych. 2. Wawelska - Raszyńska. Plan przejścia. Plan przejścia 3. Filtrowa Raszyńska (1) 1. Wawelska Ludwika Pasteura Oświetlenie przejść dla pieszych Wykonały: Linda Braun Agnieszka Kryczka Grupa SRD 2. Wawelska - Raszyńska 3. Filtrowa Raszyńska (1) 4. Filtrowa Raszyńska (2) Plan skrzyżowania

Bardziej szczegółowo

Technologia warstw asfaltowych. Spis treści: Przedmowa 10 Od autorów 11

Technologia warstw asfaltowych. Spis treści: Przedmowa 10 Od autorów 11 Technologia warstw asfaltowych. Spis treści: Przedmowa 10 Od autorów 11 1. Asfalty drogowe 13 1.1. Co trzeba wiedzieć o budowie i produkcji asfaltu 14 1.1.1. Budowa asfaltu 14 1.1.2. Produkcja asfaltu

Bardziej szczegółowo

sumaryczna oszczędność poboru mocy całej inwestycji 67,6 %

sumaryczna oszczędność poboru mocy całej inwestycji 67,6 % NEWSLETTER 3/2013 KOLEJNA GENERACJA OPRAW LED Najnowsza generacja diod LED pozwala osiągnąć wydajność oprawy na poziomie 120 lm/w, co powoduje, że koszty realizacji inwestycji są mniejsze w porównaniu

Bardziej szczegółowo

JAK MOŻNA OGRANICZYĆ KOSZTY OŚWIETLENIA?

JAK MOŻNA OGRANICZYĆ KOSZTY OŚWIETLENIA? JAK MOŻNA OGRANICZYĆ KOSZTY OŚWIETLENIA? NIEZAWODNYM SPOSOBEM NA OGRANICZENIE KOSZTÓW OŚWIETLENIA MAGAZYNÓW I HAL PRODUKCYJNYCH JEST WYKORZYSTANIE SYSTEMU COLUMBUS KIM JESTEŚMY? Firmą specjalizującą się

Bardziej szczegółowo

KATALOG OŚWIETLENIA PRZEMYSŁOWEGO

KATALOG OŚWIETLENIA PRZEMYSŁOWEGO 1 KATALOG OŚWIETLENIA PRZEMYSŁOWEGO 2 Spis Treści Opis firmy.. 3 1. Oświetlenie przemysłowe.. 4 1.1 Lampa przemysłowa LED dużej mocy 20x4... 6 1.2 Lampa przemysłowa LED dużej mocy 30X4 7 1.3 Lampa przemysłowa

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka nawierzchni z betonu cementowego. Prof. Antoni Szydło, Politechnika Wrocławska

Diagnostyka nawierzchni z betonu cementowego. Prof. Antoni Szydło, Politechnika Wrocławska Diagnostyka nawierzchni z betonu cementowego Prof. Antoni Szydło, Politechnika Wrocławska PROGRAM WYSTĄPIENIA podział nawierzchni betonowych wykonawstwo nawierzchni betonowych nośność i trwałość zmęczeniowa

Bardziej szczegółowo

Badania i analizy kosztów budowy i utrzymania nawierzchni betonowych i asfaltowych. Prof. Antoni Szydło

Badania i analizy kosztów budowy i utrzymania nawierzchni betonowych i asfaltowych. Prof. Antoni Szydło Badania i analizy kosztów budowy i utrzymania nawierzchni betonowych i asfaltowych Prof. Antoni Szydło Plan wystąpienia 1.Wprowadzenie 2.Przyjęte założenia techniczne do analizy kosztów 3.Rodzaje konstrukcji

Bardziej szczegółowo

Wstępne propozycje tematów prac dyplomowych:

Wstępne propozycje tematów prac dyplomowych: Serdecznie zapraszam na konsultacje studentów z własnymi pomysłami na tematy prac dyplomowych z dziedziny elektrotechniki i oświetlenia w transporcie. Szczególnie aktualna jest tematyka elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

Beton wałowany- Idea i zastosowanie

Beton wałowany- Idea i zastosowanie Beton wałowany- Idea i zastosowanie CEMEX Polska jako jeden z największych producentów betonu w kraju i na świecie, posiadamy: 2 cementownie 8 kopalni kruszyw 40 wytwórni betonu blisko 1200 pracowników

Bardziej szczegółowo

Instytut Badawczy Dróg i Mostów. Zakład Technologii Nawierzchni

Instytut Badawczy Dróg i Mostów. Zakład Technologii Nawierzchni Instytut Badawczy Dróg i Mostów Zakład Technologii Nawierzchni Temat WS-04 Zalecenia doboru materiałów, projektowania składu, wymagań empirycznych i funkcjonalnych mieszanek mineralno-asfaltowych betonu

Bardziej szczegółowo

NAZWA ZADANIA: Remont nawierzchni jezdni Ronda Ludwik w Sosnowcu.

NAZWA ZADANIA: Remont nawierzchni jezdni Ronda Ludwik w Sosnowcu. DOKUMENTACJA PROJEKTOWA NAZWA ZADANIA: Remont nawierzchni jezdni Ronda Ludwik w Sosnowcu. ADRES OBIEKTU: Rondo Ludwik ( rondo u zbiegu ulic: Gen. Władysława Andersa, Stanisława Mikołajczyka, 1 Maja, Gabriela

Bardziej szczegółowo

Barwa ciepła Barwa neutralna Barwa chłodna

Barwa ciepła Barwa neutralna Barwa chłodna W sprzedaży różnych źródeł światła spotykamy pojęcie barwy światła. Najczęściej spotykane rodzaje barw światła to: biała ciepła biała naturalna biała chłodna Odbiór przestrzeni w której się znajdujemy

Bardziej szczegółowo

Analiza rozkładu luminancji wybranego odcinka drogi dwujezdniowej oświetlonego przez system latarni ulicznych

Analiza rozkładu luminancji wybranego odcinka drogi dwujezdniowej oświetlonego przez system latarni ulicznych Marcin Chrzanowicz 1 Politechnika Warszawska, Wydział Elektryczny Piotr Tomczuk 2 Politechnika Warszawska, Wydział Transportu Analiza rozkładu luminancji wybranego odcinka drogi dwujezdniowej oświetlonego

Bardziej szczegółowo

Wędrówka światła. Światło nad kamerą

Wędrówka światła. Światło nad kamerą Wędrówka światła W praktyce zdjęciowej w studiu pracujemy zespołem lamp. Prawidłowe projektowanie oświetlenia ułatwia przypisanie poszczególnym oprawom oświetleniowym odpowiedniej funkcji w realizacji

Bardziej szczegółowo

Gmina Kolbudy - Węzeł Kowale

Gmina Kolbudy - Węzeł Kowale Gmina Kolbudy - Węzeł Kowale Osiągnięto 54 % oszczędności i redukcji CO2 w ciągu roku. Geneza projektu: Koronnymi argumentami, które przesądziły o podjęciu decyzji dotyczącej montażu tego systemu oświetlenia

Bardziej szczegółowo

ClearWay. Ekonomiczna oprawa LED o wysokich parametrach świetlnych

ClearWay. Ekonomiczna oprawa LED o wysokich parametrach świetlnych ClearWay Ekonomiczna oprawa LED o wysokich parametrach świetlnych ClearWay Ekonomiczna oprawa LED o wysokich parametrach świetlnych Technologia Philips LED wprowadza przełom w oświetleniu pod wieloma względami,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY Y ODBLASKOWE STOSOWANE W OZNAKOWANIU DRÓG. ZASTOSOWANIA. DOKUMENTACJA ZDJĘCIOWA. WYMAGANIA. Oznakowanie pionowe

MATERIAŁY Y ODBLASKOWE STOSOWANE W OZNAKOWANIU DRÓG. ZASTOSOWANIA. DOKUMENTACJA ZDJĘCIOWA. WYMAGANIA. Oznakowanie pionowe MATERIAŁY Y ODBLASKOWE STOSOWANE W OZNAKOWANIU DRÓG. ZASTOSOWANIA. DOKUMENTACJA ZDJĘCIOWA. WYMAGANIA. Autor: Jarosław Małyska Oznakowanie pionowe Podział ze względu na treść: Ostrzegawcze (A) Zakazu (B)

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZADANIA

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZADANIA Załącznik Nr 8 do SIWZ SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZADANIA I. Droga gminna w Hilarowie 1. Specyfikacja: Powierzchniowe pojedyncze utrwalanie nawierzchni wykonane grysami bazaltowymi płukanymi, o frakcji 5/8mm

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne Oświetlenie Miast. Efektywne i dynamiczne systemy oświetlenia miejskiego

Nowoczesne Oświetlenie Miast. Efektywne i dynamiczne systemy oświetlenia miejskiego Nowoczesne Oświetlenie Miast Efektywne i dynamiczne systemy oświetlenia miejskiego Modernizacja oświetlenia w miastach jest koniecznością 1. Samorządy dążą do zmniejszenia kosztów funkcjonowania i utrzymania

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY CZĘŚĆ DROGOWA. Al. Wojska Polskiego Żory

OPIS TECHNICZNY CZĘŚĆ DROGOWA. Al. Wojska Polskiego Żory OPIS TECHNICZNY CZĘŚĆ DROGOWA DO PROJEKTU KOREKTY NIWELETY PODŁUŻNEJ NA ODCINKU DROGI UL. BOGUSZOWICKIEJ W ŻORACH ADRES BUDOWY Żory, ul. Boguszowicka INWESTOR Gmina Miejska Żory Al. Wojska Polskiego 25

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA PROJEKTOWA

DOKUMENTACJA PROJEKTOWA DOKUMENTACJA PROJEKTOWA NAZWA ZADANIA: Remont nawierzchni jezdni DK-94 fragment od ulicy Będzińskiej do ulicy Antoniego Frankiewicza ADRES OBIEKTU: Remont nawierzchni jezdni DK-94 fragment od ulicy Będzińskiej

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie kruszyw lokalnych dzięki nanotechnologii

Zastosowanie kruszyw lokalnych dzięki nanotechnologii Zastosowanie kruszyw lokalnych dzięki nanotechnologii ZycoTherm II Warmińsko-Mazurskie Forum Drogowe mgr inż. Piotr Heinrich, 5.10.2015, Lidzbark Warmiński Piotr Heinrich Nanotechnologia w drogownictwie

Bardziej szczegółowo

Mieszanki z destruktem asfaltowym. Mieszalność lepiszczy

Mieszanki z destruktem asfaltowym. Mieszalność lepiszczy Mieszanki z destruktem asfaltowym. Mieszalność lepiszczy Krzysztof Błażejowski Recykling starych nawierzchni bitumicznych (asfaltowych i smołowych) to najczęściej wprowadzenie do nowej mieszanki granulatu

Bardziej szczegółowo

1. Spis zawartości opracowania 1. Spis zawartości opracowania 2. Spis rysunków 3. Karta uzgodnień 4. Opis techniczny 5. Rysunki. 2.

1. Spis zawartości opracowania 1. Spis zawartości opracowania 2. Spis rysunków 3. Karta uzgodnień 4. Opis techniczny 5. Rysunki. 2. 1. Spis zawartości opracowania 1. Spis zawartości opracowania 2. Spis rysunków 3. Karta uzgodnień 4. Opis techniczny 5. Rysunki 2. Spis rysunków Lp Nr rys. Treść rysunku Skala 1 1 Orientacja 2 1-2. Stała

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH załącznik nr 6 do SIWZ

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH załącznik nr 6 do SIWZ Nr sprawy: GK i IT/341 /15 / 2010 Zamawiający: Gmina Wisznia Mała ul. Wrocławska 9 55-114 Wisznia Mała SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH załącznik nr 6 do SIWZ Remont dróg gminnych

Bardziej szczegółowo

HAŁAŚLIWOŚĆ NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH I NAWIERZCHNI Z BETONU CEMENTOWEGO analiza porównawcza

HAŁAŚLIWOŚĆ NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH I NAWIERZCHNI Z BETONU CEMENTOWEGO analiza porównawcza HAŁAŚLIWOŚĆ NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH I NAWIERZCHNI Z BETONU CEMENTOWEGO analiza porównawcza Dr hab. inż. Władysław Gardziejczyk, prof. PB Politechnika Białostocka 1. Wprowadzenie 2. Badanie i ocena hałaśliwości

Bardziej szczegółowo

Ultra COOL Pigment. Trwałość, ochrona, komfort.

Ultra COOL Pigment. Trwałość, ochrona, komfort. Ultra COOL Pigment Trwałość, ochrona, komfort. System Ultra Cool Pigment Nowatorski System Ultra Cool Pigment zapewnia trwałość koloru, ochronę fasad przed wpływem i następstwami wysokich temperatur (jak

Bardziej szczegółowo

Etapy Projektowania Instalacji Fotowoltaicznej. Analiza kosztów

Etapy Projektowania Instalacji Fotowoltaicznej. Analiza kosztów Etapy Projektowania Instalacji Fotowoltaicznej Analiza kosztów Główne składniki systemu fotowoltaicznego 1 m 2 instalacji fotowoltaicznej może dostarczyć rocznie 90-110 kwh energii elektrycznej w warunkach

Bardziej szczegółowo

CHARAKTER OŚWIETLENIA

CHARAKTER OŚWIETLENIA CHARAKTER OŚWIETLENIA W studiu możemy dowolnie kształtować oświetlenie i naświetlenie, osiągając dzięki pełnemu panowaniu nad światłem rezultaty zbliżone do efektów osiąganych w warunkach plenerowych przy

Bardziej szczegółowo

WIKTORÓW. ul. POGODNA dz. nr 61/18 i 61/24 Data: R.I.B Zdzisław Łukasiak ul. Powstańców Śląskich 102 m.

WIKTORÓW. ul. POGODNA dz. nr 61/18 i 61/24 Data: R.I.B Zdzisław Łukasiak ul. Powstańców Śląskich 102 m. ul. POGODN dz. nr 6/8 i 6/24 Data: 6-03-204 Klient: Gmina Leszno Kod klienta: l. Wojska Polskiego 2 Przedstawiciel klienta: 05-084 Leszno Wartości przedstawione w raporcie są wynikiem precyzyjnych obliczeń,

Bardziej szczegółowo

Materiały odblaskowe 3M do oznakowania dróg. Aplikacja taśm Stamark na nawierzchnie asfaltowe i betonowe

Materiały odblaskowe 3M do oznakowania dróg. Aplikacja taśm Stamark na nawierzchnie asfaltowe i betonowe Materiały odblaskowe 3M do oznakowania dróg Aplikacja taśm Stamark na nawierzchnie asfaltowe i betonowe 3M oznacza Minnesota Mining & Manufacturing Firma powstała w 1902 r. w mieście Two Harbors, w Stanach

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska?

TEMAT: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? 1 TEMAT: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko ucznia Klasa.. Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie prowadzi

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Karta pracy II.. Imię i nazwisko klasa Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie

Bardziej szczegółowo

-lampy magazynowe LED. -lampy uliczne LED. -naświetlacze LED -świetlówki liniowe LED -panele LED

-lampy magazynowe LED. -lampy uliczne LED. -naświetlacze LED -świetlówki liniowe LED -panele LED -lampy magazynowe LED -lampy uliczne LED -naświetlacze LED -świetlówki liniowe LED -panele LED Nazwa modelu Producent Pobór energii Zamiennik HPS Strumień świetlny Certyfikaty Gwarancja Lampa uliczna LED

Bardziej szczegółowo

Światło powinno być tylko tam, gdzie jest potrzebne i tylko takie, jakie jest potrzebne

Światło powinno być tylko tam, gdzie jest potrzebne i tylko takie, jakie jest potrzebne Good practices in modernization of street lighting and its. challenges Przykłady dobrych praktyk w modernizacji oświetlenia ulicznego. Światło powinno być tylko tam, gdzie jest potrzebne i tylko takie,

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-05.03.11 FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-05.03.11 FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO WYDZIAŁ DRÓG URZĄD MIASTA GDYNIA SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-05.03.11 FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO Gdynia 2006 2 Frezowanie nawierzchni asfaltowych na zimno D-05.03.11 SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo