Anna Warchoł, Iwona Maciejowska PROGRAM NAUCZANIA CHEMII. Szkoła ponadgimnazjalna zakres podstawowy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Anna Warchoł, Iwona Maciejowska PROGRAM NAUCZANIA CHEMII. Szkoła ponadgimnazjalna zakres podstawowy"

Transkrypt

1 Anna Warchoł, Iwona Maciejowska PROGRAM NAUCZANIA CHEMII Szkoła ponadgimnazjalna zakres podstawowy Kraków 2012

2 Spis treści Wstęp... 3 I. Ogólne założenia programu... 4 II. Cele nauczania... 5 III. Treści nauczania... 6 IV. Ogólny rozkład materiału... 6 V. Szczegółowy rozkład materiału... 7 VI. Opis założonych osiągnięć ucznia (cele operacyjne, plan wynikowy) VII. Procedury osiągania celów kształcenia i wychowania VIII. Propozycje metod oceny osiągnięć uczniów... 21

3 WSTĘP Poniższy program nauczania jest przeznaczony do pracy z podręcznikiem Świat chemii. Podręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych. Zakres podstawowy autorstwa Iwony Maciejowskiej i Anny Warchoł. Zgodnie z nową Podstawą programową nauczanie chemii w zakresie podstawowym na IV etapie edukacyjnym jest kontynuacją procesu kształcenia realizowanego w gimnazjum i kończy obowiązkowy dla każdego ucznia cykl uczenia się tego przedmiotu. Treści nauczania chemii w zakresie podstawowym w pierwszej klasie szkoły ponadgimnazjalnej dotyczą substancji chemicznych znajdujących zastosowanie w życiu codziennym oraz ich przemian, a także wpływu tych substancji na zdrowie człowieka i środowisko naturalne. Zagadnienia zostały zgrupowane w czterech rozdziałach: 1. Zasoby Ziemi 2. Chemia a żywność 3. Chemia wokół nas 4. Ratujmy naszą planetę. Zaproponowany układ treści pozwala na realizację wymagań szczegółowych ujętych w kontekście zagadnień dotyczących życia codziennego, a równocześnie daje możliwość odwoływania się do wiadomości i umiejętności zdobytych w gimnazjum, zgodnie z zasadą stopniowania trudności (od łatwiejszych do trudniejszych, od prostych do złożonych). Równocześnie dołożono starań, aby w maksymalnym stopniu zainteresować wszystkich uczniów omawianymi treściami i zachęcić do kontynuowania nauki chemii na poziomie rozszerzonym. W trosce o jak najlepszą i jak najbardziej efektywną realizację programu nauczania przygotowano multimedialną obudowę podręcznika i dodatkowe materiały dydaktyczne (scenariusze lekcji z kartami pracy, gry edukacyjne, filmy, propozycje zadań na sprawdziany wraz z kryteriami oceniania). Szczegółowe informacje na ten temat zamieszczono w Poradniku dla nauczycieli. 3

4 I. OGÓLNE ZAŁOŻENIA PROGRAMU 1. Zgodnie z Ramowym planem nauczania na kształcenie podstawowe w zakresie przedmiotu chemii w szkołach ponadgimnazjalnych przeznaczono 30 godzin. Prezentowany program można zrealizować w tej liczbie godzin. 2. Program służy realizacji obowiązującej Podstawy programowej na wybranych, możliwie łatwych, pewnych merytorycznie i interesujących treściach, rozwiniętych w kontekście otaczającej ucznia rzeczywistości. Obejmuje on rozwinięcie wszystkich haseł zawartych w Podstawie programowej przedmiotu chemia, IV etap edukacyjny zakres podstawowy. 3. Program można realizować zarówno z uczniami liceum ogólnokształcącego, technikum, jak i uczniami szkół zawodowych. Zgodnie z ideą reformy nauczanie chemii w zakresie podstawowym odnosi się do znanej uczniom rzeczywistości, do zastosowania osiągnięć chemii w życiu codziennym. Dotyczy bezpiecznego i odpowiedzialnego stosowania środków chemicznych. Kształci postawę prozdrowotną i proekologiczną. Z drugiej strony bazuje na wiadomościach i umiejętnościach zdobytych w gimnazjum, przygotowuje do samodzielnego uzupełnienia wiedzy, do czytania ze zrozumieniem tekstów popularnonaukowych, do rozumnego i krytycznego odbioru informacji medialnych, do sprawnego funkcjonowania w dzisiejszym świecie. 4. Planując zamierzone osiągnięcia uczniów, do niezbędnego minimum ograniczono liczbę informacji do zapamiętania, czyli tzw. wiedzę bierną. Kierowano się przy tym zasadą, że wiedza powinna być operatywna i służyć do: wyjaśniania podstawowych przemian zachodzących w przyrodzie, przewidywania zastosowań substancji występujących w warunkach naturalnych na podstawie ich właściwości, zrozumienia sposobu działania substancji chemicznych stosowanych na co dzień, wchodzących w skład np. środków czystości i kosmetyków, planowania prawidłowego odżywiania, rozwiązywania problemów stymulujących ogólny rozwój ucznia. 5. Aby nauczanie chemii mogło się przyczynić znacząco do wypełnienia zadań przypisanych zreformowanej szkole, należy stosować takie metody pracy z uczniami, które będą wyzwalały ich aktywność, rozwijały zainteresowanie wiedzą przyrodniczą, kształtowały umiejętności uczenia się i samokontroli. 6. Zadaniem szkoły jest stworzenie uczniom odpowiednich warunków do samodzielnego zdobywania informacji z różnych źródeł poprzez zapewnienie możliwości korzystania z Internetu i dostępu do literatury popularnonaukowej oraz czasopism (np. Świat Nauki, Wiedza i Życie ). 4

5 II. CELE NAUCZANIA Cel strategiczny: Zapoznanie ucznia z zastosowaniem i ze znaczeniem chemii w życiu codziennym. Kształcenie postawy prozdrowotnej i proekologicznej. Uporządkowanie najważniejszych wiadomości i umiejętności zdobytych na wcześniejszych etapach edukacyjnych. Ogólne cele nauczania 1. W zakresie wiadomości operuje informacjami pewnymi merytorycznie; łączy wiadomości teoretyczne z ich praktycznym zastosowaniem; jest rzetelnie przygotowany do nauki na wyższych poziomach edukacyjnych i do egzaminów zewnętrznych. 2. W zakresie umiejętności czyta teksty podręcznikowe ze zrozumieniem, analizuje je, wyciąga wnioski, operuje wiedzą, która pozwala mu rozwiązywać problemy; planuje i wykonuje eksperymenty chemiczne, przewiduje i weryfikuje rezultaty, formułuje obserwacje, wyciąga wnioski; zbiera informacje, selekcjonuje je i przetwarza, tworzy własne i potrafi je zaprezentować; organizuje własną pracę i dokonuje samooceny; efektywnie pracuje w grupie (komunikuje się, mediuje, negocjuje) i pełni w niej różne funkcje. 3. W zakresie postaw ma świadomość obowiązku dbania o środowisko przyrodnicze; dostrzega konieczność racjonalnego gospodarowania zasobami Ziemi oraz przewidywania skutków działalności człowieka; bierze odpowiedzialność za swoją przyszłość (dostrzega związek między wiedzą matematyczno-przyrodniczą a ważnymi dziedzinami życia, dzięki czemu jest przygotowany do podejmowania decyzji dotyczących dalszej nauki). 5

6 III. TREŚCI NAUCZANIA 1. Zasoby Ziemi Zasoby Ziemi pierwiastki występujące w stanie wolnym, odmiany alotropowe pierwiastków, ze szczególnym uwzględnieniem węgla Zasoby Ziemi tlenki występujące w przyrodzie, ich właściwości i zastosowanie na przykładzie tlenku krzemu(iv) Zasoby Ziemi ważne sole, występowanie, właściwości i zastosowanie na przykładzie węglanu wapnia i siarczanu(vi) wapnia Gleba życiodajne źródło Zasoby Ziemi tradycyjnie stosowane surowce energetyczne Zasoby Ziemi alternatywne sposoby pozyskiwania energii 2. Chemia a żywność Żywność to substancje chemiczne (białka, cukry, tłuszcze, sole mineralne, woda) Sposób odżywiania decyzja, którą można oprzeć na wiedzy chemicznej Używki, dopalacze i narkotyki substancje chemiczne, których należy unikać Produkcja żywności to procesy fizyczne i reakcje chemiczne Konserwacja żywności to również procesy fizyczne i reakcje chemiczne 3. Chemia wokół nas Chemia zapobiega chorobom i leczy Chemia pomaga umyć, uprać, wyczyścić Chemia dba o urodę Chemia opakowań Chemia ubiera 4. Ratujmy naszą planetę Powietrze atmosferyczne i jego ochrona Zasoby wodne i ich ochrona Gleba i jej ochrona Odpady i ich zagospodarowanie IV. OGÓLNY ROZKŁAD MATERIAŁU Nr Dział Liczba godzin przeznaczonych na lekcje bieżące (nowe treści) utrwalanie i sprawdzanie 1. Zasoby Ziemi Chemia a żywność Chemia wokół nas Ratujmy naszą planetę Lekcje nie realizują punktów podstawy programowej. Przypomnienie wiadomości z gimnazjum dotyczących substancji o znaczeniu biologicznym. Przypomnienie wiadomości z gimnazjum dotyczących zanieczyszczenia i ochrony powietrza. 6

7 V. SZCZEGÓŁOWY ROZKŁAD MATERIAŁU uwzględniający nawiązanie do wiadomości i umiejętności gimnazjalnych Numer lekcji 1., 2. 3., 4. 5., Nawiązanie do wiadomości realizowanych w gimnazjum Budowa atomu Układ okresowy źródło informacji o pierwiastku Tlenki, kwasy, zasady (budowa, wzory, nazewnictwo,właściwości) Sole (budowa, wzory, nazewnictwo,właściwości) Dysocjacja elektrolityczna kwasów, zasad, soli (odczyn, reakcje strąceniowe) Temat lekcji bieżącej Realizowane punkty podstawy programowej Tytuł rozdziału I: Zasoby Ziemi Zasoby Ziemi pierwiastki występujące w stanie wolnym Zasoby Ziemi tlenki Zasoby Ziemi ważne sole Gleba życiodajne źródło wyjaśnia pojęcie alotropii pierwiastków; na podstawie znajomości budowy diamentu, grafitu i fullerenów tłumaczy ich właściwości i zastosowania; bada i opisuje właściwości SiO 2 ; wymienia odmiany SiO 2 występujące w przyrodzie i wskazuje na ich zastosowania; opisuje proces produkcji szkła, jego rodzaje, właściwości i zastosowania; opisuje rodzaje skał wapiennych (wapień, marmur, kreda), ich właściwości i zastosowania; projektuje wykrycie skał wapiennych wśród innych skał i minerałów; zapisuje równania reakcji; zapisuje wzory hydratów i soli bezwodnych (CaSO 4, (CaSO 4 ) 2 H 2 O i CaSO 4 2H 2 O); podaje ich nazwy; opisuje różnice we właściwościach hydratów i substancji bezwodnych; przewiduje zachowanie się hydratów podczas ogrzewania i weryfikuje swoje przewidywania poprzez doświadczenie; wymienia zastosowania skał gipsowych; wyjaśnia proces twardnienia zaprawy gipsowej (zapisuje odpowiednie równanie reakcji); wymienia surowce do produkcji wyrobów ceramicznych, cementu, betonu; tłumaczy, na czym polegają sorpcyjne właściwości gleby; opisuje wpływ ph gleby na wzrost wybranych roślin; planuje i przeprowadza badanie kwasowości gleby oraz badanie właściwości sorpcyjnych gleby; podaje przykłady nawozów naturalnych i sztucznych, uzasadnia potrzebę ich stosowania; 7

8 8. 9. Węglowodory podział, właściwości (spalanie, charakter nienasycony) Zasoby Ziemi tradycyjnie stosowane surowce energetyczne Zasoby Ziemi alternatywne sposoby pozyskiwania energii podaje przykłady surowców naturalnych wykorzystywanych do uzyskiwania energii (bezpośrednio i po przetworzeniu); opisuje przebieg destylacji ropy naftowej i węgla kamiennego; wymienia nazwy produktów tych procesów i uzasadnia ich zastosowania; wyjaśnia pojęcie liczby oktanowej (LO) i podaje sposoby zwiększania LO benzyny; tłumaczy, na czym polegają kraking oraz reforming, i uzasadnia konieczność prowadzenia tych procesów w przemyśle; analizuje wpływ różnorodnych sposobów uzyskiwania energii na stan środowiska przyrodniczego; proponuje alternatywne źródła energii analizuje możliwości ich zastosowań (biopaliwa, wodór, energia słoneczna, energia wodna, energia jądrowa, energia geotermalna itd.); analizuje wpływ różnorodnych sposobów uzyskiwania energii na stan środowiska przyrodniczego kontynuacja; 10. Lekcja powtórzeniowa 11. Sprawdzian wiadomości Tytuł rozdziału II: Chemia a żywność 12. Żywność to substancje chemiczne 13. Związki o znaczeniu biologicznym: białka, cukry, tłuszcze (występowanie, podział, sposób wykrywania, funkcje) Sposób odżywiania decyzja, którą można oprzeć na wiedzy chemicznej wyszukuje informacje na temat składników napojów dnia codziennego (mleko, woda mineralna) w aspekcie ich działania na organizm ludzki; Lekcja nie realizuje punktów podstawy programowej. 8

9 Pochodne węglowodorów: alkohole, kwasy, estry (budowa, właściwości, zastosowanie) Lekcja powtórzeniowa 18. Sprawdzian wiadomości 19. Obliczenia chemiczne: rozpuszczalność, stężenie procentowe 20. Wiązania chemiczne (sposób powstawania i wynikające z tego właściwości) Sole nieorganiczne i organiczne Używki, dopalacze i narkotyki substancje chemiczne, których należy unikać Produkcja żywności to procesy fizyczne i reakcje chemiczne Konserwacja żywności to również procesy fizyczne i reakcje chemiczne tłumaczy, na czym mogą polegać i od czego zależeć lecznicze oraz toksyczne właściwości substancji chemicznych (dawka, rozpuszczalność w wodzie, rozdrobnienie, sposób przenikania do organizmu): aspiryny, nikotyny, alkoholu etylowego; wyszukuje informacje na temat składników napojów dnia codziennego (kawa, herbata, napoje typu cola) w aspekcie ich działania na organizm ludzki kontynuacja; opisuje procesy fermentacyjne zachodzące podczas wyrabiania ciasta i pieczenia chleba, produkcji wina, otrzymywania kwaśnego mleka, jogurtów, serów; zapisuje równania reakcji fermentacji alkoholowej i octowej; wyjaśnia przyczyny psucia się żywności i proponuje sposoby zapobiegania temu procesowi; przedstawia znaczenie i konsekwencje stosowania dodatków do żywności, w tym konserwantów; Tytuł rozdziału III: Chemia wokół nas Chemia zapobiega chorobom i leczy Chemia pomaga umyć, uprać, wyczyścić tłumaczy, na czym mogą polegać i od czego zależeć lecznicze oraz toksyczne właściwości substancji chemicznych (dawka, rozpuszczalność w wodzie, rozdrobnienie, sposób przenikania do organizmu): aspiryny, nikotyny, alkoholu etylowego kontynuacja; wyszukuje informacje na temat działania składników popularnych leków (np. węgla aktywowanego, aspiryny, środków neutralizujących nadmiar kwasów w żołądku); opisuje proces zmydlania tłuszczów; zapisuje (słownie) przebieg tej reakcji; wyjaśnia, na czym polega proces usuwania brudu, i bada wpływ twardości wody na powstawanie związków trudno rozpuszczalnych; zaznacza fragmenty hydrofobowe i hydrofilowe we wzorach cząsteczek substancji powierzchniowo czynnych; tłumaczy przyczynę eliminowania fosforanów(v) ze składu proszków (proces eutrofizacji); wskazuje na charakter chemiczny składników środków do mycia szkła, przetykania rur, czyszczenia metali i biżuterii w aspekcie zastosowań tych produktów; stosuje te środki z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa; wyjaśnia, na czym polega proces usuwania zanieczyszczeń za pomocą tych środków; 9

10 Rodzaje mieszanin (jednorodne i niejednorodne), rodzaje roztworów (właściwe, koloidalne) Typy reakcji chemicznych (analiza, synteza, wymiana) Reakcje chemiczne w chemii organicznej: addycja, polimeryzacja 23. Reakcje charakterystyczne Chemia dba o urodę Chemia opakowań opisuje tworzenie się emulsji, ich zastosowania; analizuje skład kosmetyków (na podstawie etykiet kremu, balsamu, pasty do zębów itd.) i wyszukuje w dostępnych źródłach informacje na temat ich działania; podaje przykłady opakowań (celulozowych, szklanych, metalowych, sztucznych) stosowanych w życiu codziennym; opisuje ich wady i zalety; klasyfikuje tworzywa sztuczne w zależności od ich właściwości (termoplasty i duroplasty); zapisuje równania reakcji otrzymywania PVC; wskazuje na zagrożenia związane z gazami powstającymi w wyniku spalania się PVC; uzasadnia potrzebę zagospodarowania odpadów pochodzących z różnych opakowań; Chemia ubiera klasyfi kuje włókna na naturalne (białkowe i celulozowe), sztuczne i syntetyczne; wskazuje ich zastosowania; opisuje wady i zalety; uzasadnia potrzebę stosowania tych włókien; projektuje doświadczenie pozwalające zidentyfikować włókna białkowe i celulozowe, sztuczne i syntetyczne; 24. Lekcja powtórzeniowa 25. Sprawdzian wiadomości Tytuł rozdziału IV: Ratujmy naszą planetę 26. Powietrze atmosferyczne i jego ochrona Obliczenia chemiczne Zasoby wodne i ich ochrona Gleba i jej ochrona tłumaczy przyczynę eliminowania fosforanów(v) ze składu proszków (proces eutrofizacji) przypomnienie; wymienia źródła chemicznego zanieczyszczenia gleb oraz podstawowe rodzaje zanieczyszczeń (metale ciężkie, węglowodory, pestycydy, azotany); proponuje sposoby ochrony gleby przed degradacją; 29. Odpady i ich zagospodarowanie uzasadnia potrzebę zagospodarowania odpadów pochodzących z różnych opakowań przypomnienie. 30. Podsumowanie wspólnej pracy 31. Sprawdzian podsumowujący najważniejsze wiadomości zdobyte na lekcjach chemii Lekcja nie realizuje punktów podstawy programowej. 10

11 VI. OPIS ZAŁOŻONYCH OSIĄGNIĘĆ UCZNIA (cele operacyjne, plan wynikowy) Podział osiągnięć na podstawowe i ponadpodstawowe jest względny. Zaproponowany poniżej powstał na podstawie kategorii Blooma i Niemierki. Według Blooma przedstawione osiągnięcia podstawowe są reprezentowane przez następujące kategorie: wiadomości, rozumienie i zastosowanie, a ponadpodstawowe przez: analizę, syntezę i ocenę. Według podziału B. Niemierki do osiągnięć podstawowych zaliczamy kategorie A i B, a do ponadpodstawowych C i D. Kategorie celów nauczania i procesy poznawcze uczniów według Blooma Kategoria Wiadomości Rozumienie Zastosowania Analiza Synteza Ocena Proces poznawczy ucznia Uczeń potrafi: przypomnieć, nazwać, zdefiniować, wymienić, wyliczyć, rozpoznać, wskazać Uczeń potrafi: opisać, streścić, wyjaśnić, porównać, wytłumaczyć, podać przykład, zademonstrować, zilustrować, rozróżnić Uczeń posłuży się wiadomościami w praktyce: narysuje schemat, wykona doświadczenie, zastosuje, użyje, wybierze właściwy zestaw (np. do doświadczenia), porówna, sklasyfikuje, scharakteryzuje, zmierzy, określi, wykreśli Uczeń określi związki między... : rozpozna zasadę klasyfikacji, wyciągnie wniosek, zanalizuje, wykryje, udowodni Uczeń zbierze w całość informacje: uogólni wnioski, przewidzi skutki Uczeń potrafi zastosować kryteria do oceny czegoś: oceni, osądzi, znajdzie błędy, uporządkuje według określonego kryterium Taksonomia ABCD według B. Niemierki Poziom Wiadomości Umiejętności A. Zapamiętanie wiadomości B. Zrozumienie wiadomości Kategorie C. Stosowanie wiadomości w sytuacjach typowych D. Stosowanie wiadomości w sytuacjach problemowych Wskazane jest, aby na podstawie wymienionych poniżej osiągnięć ucznia, przypisanych do realizowanych działów programowych, sporządzić swój własny spis dostosowany do możliwości zespołu uczniowskiego, sposobu realizacji programu nauczania (realizowanych treści, stosowanych pomocy dydaktycznych). 11

12 Rozdział 1. Zasoby Ziemi Temat lekcji Zasoby Ziemi pierwiastki występujące w stanie wolnym Umiejętności nabyte w gimnazjum opisuje budowę atomu pierwiastka na podstawie jego położenia w układzie okresowym dla pierwiastków grup 1, 2, od 13 18; wyjaśnia różnice pomiędzy odmianami izotopowymi tego samego pierwiastka. Zasoby Ziemi tlenki porównuje właściwości pierwiastków: grup 1 i 17 oraz okresu trzeciego; ustala wzory sumaryczne i nazwy tlenków, kwasów i wodorotlenków; opisuje zastosowanie tlenków żelaza, wapnia i glinu. Zasoby Ziemi ważne sole ustala wzory sumaryczne i nazwy soli; wymienia najważniejsze sole występujące w przyrodzie. Osiągnięcia podstawowe podaje przykłady pierwiastków występujących w stanie wolnym, opisuje ich właściwości i najważniejsze zastosowanie; wyjaśnia pojęcie alotropii pierwiastków; porównuje budowę i właściwości odmian alotropowych węgla; opisuje ich zastosowanie. wymienia najważniejsze tlenki występujące w przyrodzie; podaje przykłady minerałów zawierających tlenek krzemu(iv) oraz wskazuje ich zastosowanie; opisuje właściwości tlenku krzemu(iv); opisuje proces produkcji szkła; wymienia rodzaje szkła i wskazuje ich zastosowanie; wymienia rodzaje wyrobów ceramicznych. wyjaśnia kryterium podziału na sole kwasów tlenowych i beztlenowych; opisuje rodzaje skał wapiennych (wapień, marmur, kreda), ich właściwości i zastosowanie; projektuje sposób wykrywania skał wapiennych wśród innych skał i minerałów; zapisuje równania reakcji; zapisuje wzory hydratów i soli bezwodnych (CaSO 4, (CaSO 4 ) 2 H 2 O i CaSO 4 2H 2 O); podaje ich nazwy; opisuje różnice we właściwościach hydratów i substancji bezwodnych; wyjaśnia proces twardnienia zaprawy gipsowej (zapisuje odpowiednie równanie reakcji); wymienia surowce do produkcji wyrobów cementu, betonu. Osiągnięcia ponadpodstawowe wyjaśnia różnicę pomiędzy odmianami izotopowymi i alotropowymi pierwiastków; porównuje budowę odmian alotropowych pierwiastków; potrafi wskazać właściwości wynikające z budowy odmian alotropowych węgla, decydujące o ich zastosowaniu. porównuje budowę kwarcu i szkła; wyjaśnia, co wspólnego ma piasek z elektroniką; porównuje wyroby ceramiczne. przewiduje zachowanie się hydratów podczas ogrzewania i weryfikuje swoje przewidywania poprzez doświadczenie; wymienia zastosowania skał gipsowych; porównuje procesy twardnienia zaprawy wapiennej i gipsowej; wyjaśnia sposób powstawania zjawisk krasowych; porównuje materiały stosowane w budownictwie. 12

13 Gleba życiodajne źródło Zasoby Ziemi tradycyjnie stosowane surowce energetyczne Zasoby Ziemi alternatywne sposoby pozyskiwania energii wyjaśnia pojęcia: proces dysocjacji elektrolitycznej, jony, odczyn roztworu, skala ph; wymienia najważniejsze wskaźniki oraz podaje ich barwę w zależności od środowiska. opisuje budowę węglowodorów; wyjaśnia różnicę w budowie alkanów, alkenów i alkinów, wyjaśnia pojęcie charakter nienasycony związku ; rysuje wzory półstrukturalne, strukturalne i szkieletowe węglowodorów; na podstawie wzoru szkieletowego zapisuje wzór sumaryczny węglowodoru; zapisuje równania reakcji spalania i przyłączania. tłumaczy, na czym polegają sorpcyjne właściwości gleby; opisuje wpływ ph gleby na wzrost wybranych roślin; planuje i przeprowadza badanie kwasowości gleby oraz badanie właściwości sorpcyjnych gleby; wymienia pierwiastki, których obecność w glebie czyni ją pełnowartościową dla roślin; podaje przykłady nawozów naturalnych i sztucznych, uzasadnia potrzebę ich stosowania. porównuje pojęcia: surowce odnawialne i nieodnawialne; wyjaśnia przebieg procesu uwęglania; podaje przykłady surowców naturalnych wykorzystywanych do uzyskiwania energii (bezpośrednio i po przetworzeniu); opisuje przebieg destylacji ropy naftowej i węgla kamiennego; wymienia nazwy produktów tych procesów i uzasadnia ich zastosowanie; wyjaśnia pojęcie liczby oktanowej (LO) i podaje sposoby zwiększania LO benzyny; tłumaczy, na czym polegają kraking oraz reforming; analizuje wpływ różnorodnych sposobów uzyskiwania energii na stan środowiska przyrodniczego. proponuje alternatywne źródła energii analizuje możliwości ich zastosowania (biopaliwa, wodór, energia słoneczna, energia wodna, energia jądrowa, energia geotermalna itd.); analizuje wpływ różnorodnych sposobów uzyskiwania energii na stan środowiska przyrodniczego kontynuacja. wyjaśnia proces powstawania gleby ze specjalnym uwzględnianiem wietrzenia chemicznego; porównuje sorpcję chemiczną gleby do innych rodzajów sorpcji; wyjaśnia znaczenie właściwości sorpcyjnych gleby; wyjaśnia powody erozji gleby. porównuje znaczenie nieodnawialnych surowców energetycznych; przewiduje i analizuje skutki stosowania paliw kopalnych; wyjaśnia, dlaczego bardziej opłacalne jest przetwarzanie ropy naftowej i węgla kamiennego aniżeli ich spalanie; uzasadnia konieczność stosowania procesów krakingu i reformingu; analizuje skutki spalania surowców energetycznych w aspekcie ekologicznym i ekonomicznym; omawia zobowiązania Polski wobec Unii Europejskiej dotyczące ograniczenia emisji dwutlenku węgla. wyjaśnia, na czym polega eksploatacja gazu łupkowego; analizuje przedstawia zalety i wady pozyskiwania energii jądrowej; analizuje wpływ warunków geograficznych na sposób pozyskiwania energii; opisuje możliwości wykorzystania biomasy do produkcji energii; analizuje i ocenia możliwości stosowania alternatywnych paliw do napędu środków transportu. 13

14 Rozdział 2. Chemia a żywność Temat lekcji Żywność to substancje chemiczne Sposób odżywiania decyzja, którą można oprzeć na wiedzy chemicznej Używki, dopalacze i narkotyki substancje chemiczne, których należy unikać Umiejętności nabyte w gimnazjum wymienia związki o znaczeniu biologicznym (białka, tłuszcze, węglowodany); projektuje doświadczenia pozwalające na i ch identyfikację. podaje przykłady związków należących do różnych pochodnych węglowodorów; wskazuje we wzorach strukturalnych grupy funkcyjne; intepretuje wzory sumaryczne, strukturalne, półstrukturalne związków organicznych; opisuje wpływa alkoholu na organizm człowieka. Produkcja żywności to procesy fizyczne i reakcje chemiczne Konserwacja żywności to również procesy fizyczne i reakcje chemiczne wymienia najważniejsze właściwości poznanych w gimnazjum pochodnych węglowodorów (alkoholi, kwasów, amin, estrów). odróżnia wzory złożonych związków organicznych, wskazuje białka, węglowodany, tłuszcze. Osiągnięcia podstawowe opisuje występowanie oraz funkcje, jakie spełnią w codziennej diecie białka, węglowodany, tłuszcze, sole mineralne, woda i witaminy; wyszukuje informacje na temat składników napojów spożywanych codziennie (mleka, wody mineralnej) w aspekcie ich działania na organizm ludzki. podaje przykłady substancji, które nie mają walorów odżywczych, a są spożywane przez człowieka; wyszukuje informacje na temat składników napojów spożywanych codziennie (kawa, herbata, napoje typu cola) w aspekcie ich działania na organizm ludzki; wskazuje substancje, których spożywanie jest zakazane prawem; projektuje doświadczenie potwierdzające szkodliwy wpływ alkoholu i tytoniu na organizm ludzki; wskazuje miejsce lub numer telefonu, pod którym mogą uzyskać pomoc osoby uzależnione lub poszukujące informacji na temat uzależnień. opisuje procesy fermentacyjne zachodzące podczas wyrabiania ciasta i pieczenia chleba, produkcji wina, otrzymywania kwaśnego mleka, jogurtów, serów; zapisuje równania reakcji fermentacji alkoholowej i octowej. wyjaśnia przyczyny psucia się żywności; proponuje sposoby zapobiegania temu procesowi; przedstawia znaczenie i konsekwencje stosowania dodatków do żywności, w tym konserwantów. Osiągnięcia ponadpodstawowe interpretuje piramidę żywności, omawia zasady zdrowego odżywiania; wyjaśnia pojęcia: wartość energetyczna, wartość odżywcza pokarmu. na podstawie wzorów szkieletowych zapisuje wzory sumaryczne pochodnych węglowodorów; opisuje konsekwencje stosowania różnego rodzaju używek, dopalaczy i narkotyków na organizm ludzki; przygotowuje plakat, gazetkę, prezentację upowszechniające informacje na temat niebezpiecznych substancji, po które sięgają młodzi ludzie. opisuje powody i konsekwencje dodawania substancji chemicznych w trakcie produkcji żywności; analizuje informacje na temat żywności genetycznie modyfikowanej. we wzorach złożonych związków organicznych wskazuje grupy funkcyjne; porównuje procesy służące konserwacji żywności, używa argumentów i słownictwa opartych na wiedzy chemicznej. 14

15 Rozdział 3. Chemia wokół nas Temat lekcji Chemia zapobiega chorobom i leczy Umiejętności nabyte w gimnazjum interpretuje pojęcia: rozpuszczalność i stężenie procentowe; wykonuje proste obliczenia dotyczące tych wielkości; wyjaśnia, na czym polegają reakcje zachodzące pomiędzy jonami (zobojętnienia i strącania). Chemia pomaga umyć, uprać, wyczyścić wymienia najważniejsze rodzaje wiązań chemicznych; na podstawie wiązań chemicznych występujących w związku przewiduje jego właściwości; opisuje budowę wody oraz soli kwasów nieorganicznych i organicznych; przewiduje przebieg i zapisuje równania reakcji strąceniowych. Chemia dba o urodę wymienia rodzaje mieszanin; podaje kryterium podziału roztworów. Osiągnięcia podstawowe tłumaczy, na czym mogą polegać i od czego zależeć lecznicze oraz toksyczne właściwości substancji chemicznych; wyjaśnia pojęcia: dawka dopuszczalna, lecznicza, letalna; tłumaczy, używając słownictwa chemicznego, sposób działania węgla aktywowanego, środków neutralizujących nadmiar kwasów w żołądku; porównuje działanie środków przeciwzapalnych: paracetamolu i aspiryny ze względu na różnicę w budowie chemicznej (obecność lub brak grupy karboksylowej). opisuje proces zmydlania tłuszczów; zapisuje (słownie) przebieg tej reakcji; zaznacza fragmenty hydrofobowe i hydrofilowe we wzorach cząsteczek substancji powierzchniowo czynnych; wymienia związki chemiczne, które powodują twardość wody; tłumaczy przyczynę eliminowania fosforanów(v) ze składu proszków (proces eutrofizacji); wskazuje na charakter chemiczny składników środków do mycia szkła, przetykania rur, czyszczenia metali i biżuterii w aspekcie zastosowania tych produktów; stosuje te środki z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa. wymienia składniki emulsji, opisuje tworzenie się emulsji i ich zastosowanie; określa formy fizykochemiczne najczęściej stosowanych kosmetyków; analizuje skład kosmetyków (na podstawie etykiet kremu, balsamu, pasty do zębów itd.) i wyszukuje w dostępnych źródłach informacje na temat ich działania. Osiągnięcia ponadpodstawowe wyjaśnia zależności dotyczące sposobu podawania leków oraz ich postaci; udowadnia konieczność analizowania ulotek informacyjnych dołączanych do leków przez ich zażywaniem; wyszukuje informacje na temat działania składników, innych niż wymienione, popularnych leków. wyjaśnia, na czym polega proces usuwania brudu; bada wpływ twardości wody na powstawanie związków trudno rozpuszczalnych; wyjaśnia, na czym polega proces usuwania zanieczyszczeń za pomocą środków do mycia szkła, przetykania rur, czyszczenia metali i biżuterii; wymienia substancje, które poprawiają skuteczność prania. wyjaśnia sposób działania emulgatora; poszukuje i prezentuje informacje na temat składników kosmetyków nowej generacji. 15

16 Chemia opakowań określa typy reakcji chemicznych (analiza, synteza, wymiana); podaje przykłady reakcji chemicznych w chemii organicznej addycji i polimeryzacji. Chemia ubiera wyjaśnia pojęcie reakcji charakterystycznych; podaje przykłady reakcji charakterystycznych poznanych na lekcjach chemii. podaje przykłady opakowań (celulozowych, szklanych, metalowych, sztucznych) stosowanych w życiu codziennym; opisuje ich funkcje, wady i zalety; klasyfikuje tworzywa sztuczne w zależności od ich właściwości (termoplasty i duroplasty); zapisuje równania reakcji otrzymywania PVC; wskazuje na zagrożenia związane z gazami powstającymi w wyniku spalania PVC; uzasadnia potrzebę zagospodarowania odpadów pochodzących z różnych opakowań. klasyfikuje włókna na naturalne (białkowe i celulozowe), sztuczne i syntetyczne; wskazuje ich zastosowanie; opisuje wady i zalety tych włókien; uzasadnia potrzebę ich stosowania; projektuje doświadczenie pozwalające zidentyfikować włókna białkowe i celulozowe, sztuczne i syntetyczne. porównuje funkcjonalność, koszty oraz wpływ na środowisko naturalne różnego rodzaju opakowań; na podstawie wzoru polimeru przewiduje wzór monomeru; opasuje sposób identyfikacji niektórych tworzyw sztucznych; na podstawie właściwości surowców, z których wykonane są opakowania, wskazuje ich zastosowanie. porównuje włókna ze względu na ich właściwości i wynikające z nich zastosowanie; opisuje wpływ składu chemicznego na sposób czyszczenia i prania różnego rodzaju tkanin. 16

17 Rozdział 4. Ratujmy naszą planetę Temat lekcji Powietrze atmosferyczne i jego ochrona Umiejętności nabyte w gimnazjum wyjaśnia pojęcia: kwaśne opady, dziura ozonowa, efekt cieplarniany. Zasoby wodne i ich ochrona wyjaśnia pojęcie eutrofizacji zbiorników wodnych. Gleba i jej ochrona wykonuje proste obliczenia w oparciu o prawo zachowania masy i prawo stałości składu Odpady i ich zagospodarowanie Osiągnięcia podstawowe wymienia czynniki wpływające na zanieczyszczenia powietrza, dokonuje ich podziału na naturalne i antropogeniczne; wymienia związki chemiczne zanieczyszczające powietrze oraz opisuje ich działanie na organizmy żywe. wyjaśnia, w jaki sposób określa się stan czystości wód; opisuje źródła zanieczyszczenia wody; podaje kryteria podziału zanieczyszczeń wód. wymienia źródła chemicznego zanieczyszczenia gleb oraz podstawowe rodzaje zanieczyszczeń (metale ciężkie, węglowodory, pestycydy, azotany); wymienia przyczyny i skutki degradacji gleby; proponuje sposoby ochrony gleby przed degradacją. opisuje sposoby klasyfikacji odpadów; wyjaśnia, jak należy segregować odpady; uzasadnia potrzebę zagospodarowania odpadów pochodzących z różnych opakowań; podaje przykłady sposobu wykorzystania różnego rodzaju odpadów. Osiągnięcia ponadpodstawowe analizuje wpływ pory roku, dnia, zaludnienia oraz zakładów przemysłowych na zanieczyszczenie powietrza; wyjaśnia proces powstawania i zanikania ozonu w stratosferze; projektuje działania mające na celu ochronę powietrza. opisuje sposoby badania czystości wód; projektuje działania mające na celu ochronę wód. opisuje wpływ biosfery, atmosfery i hydrosfery oraz działania człowieka na stan pedosfery; projektuje działania mające na celu ochronę gleby przed zanieczyszczeniami. projektuje działania związane z likwidacją dzikich wysypisk śmieci; wyjaśnia różnicę pomiędzy spalaniem śmieci w gospodarstwach domowych a spalaniem ich w nowoczesnych spalarniach śmieci. 17

18 VII. PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA Nauczanie chemii według prezentowanego programu powinno się odbywać zgodnie z teorią kształcenia wielostronnego. Uczniów należy systematycznie pobudzać do różnych form aktywności umysłowej. Praca powinna przebiegać w kilku tokach nauczania, tj. w toku praktycznym, podającym, problemowym i eksponującym. Tok praktyczny najważniejszy w nauczaniu chemii jest realizowany poprzez: doświadczenia uczniowskie, zadania interaktywne gry edukacyjne. W ramach toku podającego szczególnie przydatne będą następujące metody: animacje, symulacje multimedialne, pogadanka, pokaz, opis. Tok problemowy powinien być realizowany głównie poprzez takie metody, jak: dyskusja, metody sytuacyjne, metoda seminaryjna, metoda projektów. Tok eksponujący, związany z przeżywaniem i wyzwalaniem stanów emocjonalnych, może być połączony z zastosowaniem metod problemowych i praktycznych, np.: planowania i wykonywania eksperymentów chemicznych, dyskusji nad wynikami obserwacji, przygotowania planu pracy nad projektem oraz prezentacji zrealizowanego projektu, rozgrywania gier edukacyjnych. W zależności od treści nauczania na każdej lekcji nauczyciel powinien stosować różne metody. Zdaniem M. Śnieżyńskiego świadome różnicowanie podczas lekcji metod nauczania aktywizuje uczniów, uatrakcyjnia zajęcia i przyczynia się do zrozumienia i trwalszego zapamiętania opracowanego materiału. I tak na przykład pokaz może służyć inicjacji burzy mózgów prowadzącej do wskazania i nazwania zjawiska lub zjawisk występujących w pokazie. Praca z podręcznikiem może być wstępem do rozwiązywania problemów lub do dyskusji, podczas której uczniowie wykorzystają zdobytą samodzielnie wiedzę. Wśród szczególnie przydatnych metod opartych na toku podającym celowo nie wymieniono wykładu. Zrobiono to ze względu na jego znikomą skuteczność związaną z trudnościami uczniów w koncentracji oraz brakiem umiejętności selekcjonowania jego najistotniejszych elementów. Szczególną wartość w nauczaniu chemii mają metody problemowe, które rozbudzają aktywność intelektualną uczniów, wyzwalają samodzielne i twórcze myślenie. Pracując takimi metodami, nauczyciel odgrywa rolę inspiratora i doradcy w rozwiązywaniu trudniejszych kwestii. Nauczyciel powinien zadbać o jak najczęstsze stawianie uczniów w sytuacji problemowej i o indywidualizowanie nauczania poprzez różnicowanie problemów dla poszczególnych grup uczniów w zależności od ich aktualnych możliwości intelektualnych. Metody te są preferowane przez reformę edukacji. W nauczaniu chemii preferencje te mogą się objawiać w szerszym stosowaniu metody sytuacyjnej. Powinna ona obejmować nie tylko sytuacje wymagające dokonywania obliczeń (zadania obliczeniowe), ale przede wszystkim wymagające wyjaśniania, oceniania, przewidywania, poszukiwania argumentów itp. Nauczyciel musi przy tym stwarzać uczniom możliwość formułowania dłuższych wypowiedzi w języku chemii, zwracając uwagę na poprawność merytoryczną i logiczną. 18

19 Zatrważające doniesienia o powszechnym w polskim społeczeństwie braku rozumienia czytanego tekstu nakładają na nauczycieli obowiązek stosowania metody polegającej na pracy z dostarczonym przez nauczyciela tekstem i prezentacją jego treści (metoda seminaryjna). Według M. Śnieżyńskiego metoda ta ma dużą wartość dydaktyczną, gdyż uczy koncentracji uwagi, czytania ze zrozumieniem, poszerza zakres słownictwa, uczy odpowiedzialności za słowo. Stosowanie jej w nauczaniu chemii przyczyni się do ukształtowania umiejętności posługiwania się przez uczniów językiem chemii, poprawnego definiowania pojęć chemicznych, odczytywania ich sensu fizycznego, ustalania zależności i powiązań, poprawnego wypowiadania praw chemicznych (prawa stałości składu, zachowania masy) i zapisywania ich w języku matematyki oraz poprawnej interpretacji praw przedstawionych w formie matematycznej. Podstawa programowa nakłada na nauczyciela chemii obowiązek kształtowania umiejętności planowania, wykonywania i opisywania doświadczeń chemicznych. Umiejętności te należy kształtować, posługując się metodami toku praktycznego, tj. doświadczeniem uczniowskim lub pokazem połączonym z obserwacją oraz wnioskowaniem. Przed przystąpieniem do wykonywania doświadczenia uczniowie powinni: znać jego cel, przygotować odpowiedni sprzęt i szkło laboratoryjne, postępować zgodnie z instrukcją słowną lub pisemną przygotowaną przez nauczyciela. Po jego wykonaniu należy bezwzględnie wymagać od ucznia sporządzenia notatki zawierającej: tytuł doświadczenia, spis sprzętu i odczynników, schematyczny rysunek, obserwacje, wnioski. Taki nawyk robienia sprawozdania z przeprowadzanych doświadczeń należy kształcić u uczniów od pierwszych lekcji chemii, zwracając szczególną uwagę na poprawność formułowanej obserwacji i odróżnianie jej od wniosku, np.: Obserwacja: Nie obserwujemy żadnych zmian. Wniosek: Nie zachodzi reakcja chemiczna. Obserwacja: Wydziela się bezbarwny gaz, który spala się z charakterystycznym trzaskiem. Wniosek: Wydzielającym się gazem jest wodór. W przypadku gdy uczniowie mają samodzielnie zaprojektować, a potem wykonać doświadczenie, powinni najpierw przygotować instrukcję, skonsultować ją z nauczycielem i dopiero po akceptacji z jego strony przystąpić do jej realizacji. W sytuacji kiedy nauczyciel lub wybrani uczniowie prezentują pokaz doświadczenia bądź są one prezentowane na filmie, należy zwrócić uwagę na: cel jego wykonywania, powody, dla których używany sprzęt został tak a nie inaczej zestawiony oraz dla których używane są takie a nie inne odczynniki, zapewnienie powszechności obserwacji, czyli umożliwienie każdemu uczniowi jak najdokładniejszej obserwacji można komentować trwający pokaz (np.: proszę zwrócić uwagę na to, co dzieje się na dnie zlewki ), natomiast nie wolno formułować obserwacji za ucznia, jeśli zachodzi taka potrzeba można powtórzyć pokaz, dotyczy to szczególnie sfilmowanych doświadczeń. Ze względu na małą liczbę godzin chemii, brak podziału na grupy i często słabe wyposażenie pracowni skomplikowane doświadczenia, wymagające długiego czasu wykonywania i drogiej aparatury, zastępuje się prostymi doświadczeniami, głównie z wykorzystaniem przedmiotów codziennego użytku. Rodzaj wykorzystywanych materiałów nie wpływa na wartość naukową doświadczenia. Ważne jest natomiast jego staranne przygotowanie, zarówno od strony metodycznej (uświadomienie celu, przedyskutowanie koncepcji doświadczenia, sformułowanie obserwacji, wyprowadzenie wniosków), jak i organizacyjnej (przygotowanie koniecznych przedmiotów, ustalenie formy pracy: indywidualnej lub zespołowej). 19

20 Ze względu na ograniczenia czasowe na całym świecie realne doświadczenia chemiczne są częściowo zastępowane przez doświadczenia sfilmowane lub symulacje komputerowe. Doświadczenie symulowane nigdy nie zastąpi jednak doświadczenia realnego. Dobrze przygotowany nauczyciel może je włączyć w problemowy tok nauczania z dużą korzyścią dla uczniów. Modelowanie i symulacje komputerowe są nieocenione w realizacji treści dotyczących mikroświata, czyli treści, które ze swej natury nie mogą być ilustrowane realnym doświadczeniem. Bezwzględnie konieczne jest jednak zaprojektowanie i\lub wykonanie doświadczeń, które są wskazane w celach szczegółowych podstawy programowej. Kluczowymi umiejętnościami kształtowanymi w zreformowanej szkole mają być: umiejętności efektywnego współdziałania w zespole i pracy w grupie, budowanie więzi międzyludzkich, podejmowanie indywidualnych i grupowych decyzji, skuteczne działania na gruncie zachowania obowiązujących norm, rozwiązywanie problemów w twórczy sposób, poszukiwanie, porządkowanie i wykorzystywanie informacji z różnych źródeł, odnoszenie zdobytej wiedzy do praktyki, tworzenie potrzebnych doświadczeń i nawyków; rozwój osobistych zainteresowań. Wszystkie wymienione wyżej umiejętności mogą być kształtowane przy wykorzystaniu metody projektów. Według K. Chałas istota tej metody zawiera się w samodzielnym podejmowaniu i realizacji przez uczniów określonych dużych przedsięwzięć na podstawie przyjętych wcześniej zasad, reguł i procedur postępowania. Projekty realizowane w praktyce szkolnej mogą być wykonywane indywidualnie i zespołowo. Mogą mieć charakter poznawczy (projekty typu: opisać, sprawdzić, odkryć ) lub praktyczny (typu: usprawnić, wykonać, wynaleźć ). Mogą także łączyć oba charaktery działania. Według K. Chałas metoda projektów ma wszechstronne walory edukacyjne: przyczynia się do wielostronnego kształcenia osobowości ucznia, umożliwia realizację zadań zreformowanej szkoły poprzez kształtowanie umiejętności, wdraża uczniów do pracy naukowo-badawczej, przyczynia się do rozwoju zainteresowań uczniów, ma duże walory wychowawcze. Ucząc chemii, staramy się wymagać od uczniów: samodzielnego wyszukiwania i gromadzenia materiałów służących do opracowania wybranych zagadnień z chemii lub tematów interdyscyplinarnych, korzystania z literatury popularnonaukowej i stron internetowych, sporządzania konspektów, notatek i referatów na zadany temat. Wszystkie te rodzaje aktywności uczniów mogą stanowić elementy realizacji metody projektów, którą nauczyciele chemii powinni uwzględnić w swojej pracy. Prezentowany program nauczania daje takie możliwości. Propozycje zagadnień tematów do zastosowania metody projektów znajdują się w poradniku. Mogą one także stanowić tematykę szkolnych sesji popularnonaukowych. Teoria kształcenia wielostronnego postuluje stosowanie wielu urozmaiconych środków dydaktycznych. W nauczaniu chemii, oprócz tradycyjnego zestawu środków związanych głównie z wykonywaniem doświadczeń, ogromną rolę zaczyna odgrywać komputer. Interaktywne programy komputerowe indywidualizują nauczanie, np. pozwalają samodzielnie eksperymentować. Głównym źródłem informacji dla uczniów staje się Internet. Osiągnięcia naukowe docierają do uczniów bez pośredników. 20

Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy

Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy Temat lekcji Treści nauczania 1. Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania

Bardziej szczegółowo

Tematy i zakres treści z chemii dla klasy 2 TA

Tematy i zakres treści z chemii dla klasy 2 TA Tematy i zakres treści z chemii dla klasy 2 TA Temat lekcji Anna Kulaszewicz 2 godziny tygodniowo- I semestr zakres podstawowy Treści nauczania 1. Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania i wymaganiami

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie III VII. Węgiel i jego związki z wodorem

Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie III VII. Węgiel i jego związki z wodorem Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie III VII. Węgiel i jego związki z wodorem 1 Uczeń: wyjaśnia, czym zajmuje się chemiaorganiczna (2) definiuje pojęcie węglowodory (2) wymienia naturalne

Bardziej szczegółowo

Projekt interdyscyplinarny: chemia-informatyka

Projekt interdyscyplinarny: chemia-informatyka Projekt interdyscyplinarny: chemia-informatyka DOPING W SPORCIE TWORZENIE SZKOLNEJ STRONY INTERNETOWEJ Podstawa programowa chemii zakres podstawowy Dział 3. Chemia wspomaga nasze zdrowie. Chemia w kuchni.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII W POWIATOWYM ZESPOLE SZKÓŁ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII W POWIATOWYM ZESPOLE SZKÓŁ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII W POWIATOWYM ZESPOLE SZKÓŁ Przedmiotowy system oceniania z chemii opracowany w oparciu o: 1. Podstawę programową. 2. Rozporządzenie MEN z dnia 19.04.1999 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego

Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego 1. Przyporządkuj opisom odpowiadające im pojęcia. Wpisz litery (A I) w odpowiednie kratki. 3 p. A. hydraty D. wapno palone G. próchnica B. zaprawa wapienna

Bardziej szczegółowo

Program nauczania przedmiotu uzupełniającego Praktyczne zastosowania informatyki

Program nauczania przedmiotu uzupełniającego Praktyczne zastosowania informatyki II Liceum ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej Curie w Piotrkowie Trybunalskim Praktyczne zastosowanie informatyki program nauczania Agnieszka Pluczak, Paweł Bąkiewicz 205/206 Program nauczania przedmiotu

Bardziej szczegółowo

II. OBSZARY AKTYWNOŚCI PODLEGAJĄCE OCENIE:

II. OBSZARY AKTYWNOŚCI PODLEGAJĄCE OCENIE: PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII dla I, II, III klasy gimnazjum ( uwzględnia główne ramy i systemy wartości określone w Wewnątrzszkolnym Systemie Oceniania). Nauczyciel zapoznaje uczniów z Przedmiotowym

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI. realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości. nr. POKL.09.01.

PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI. realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości. nr. POKL.09.01. Mołodiatycze, 22.06.2012 PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości nr. POKL.09.01.02-06-090/11 Opracował: Zygmunt Krawiec 1 W ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Tematy prac kontrolnych z chemii dla Liceum Ogólnokształcącego w roku szkolnym 2014/2015

Tematy prac kontrolnych z chemii dla Liceum Ogólnokształcącego w roku szkolnym 2014/2015 Tematy prac kontrolnych z chemii dla Liceum Ogólnokształcącego w roku szkolnym 2014/2015 Jeden temat opisowy na oceny ( dopuszczający- dostateczny) 1. Charakterystyka trzech najważniejszych odmian alotropowych

Bardziej szczegółowo

KONSPEKTY LEKCJI. do przedmiotu ekonomika i organizacja przedmiotów

KONSPEKTY LEKCJI. do przedmiotu ekonomika i organizacja przedmiotów KONSPEKTY LEKCJI do przedmiotu ekonomika i organizacja przedmiotów Zestaw konspektów do lekcji z przedmiotu ekonomika i organizacja przedsiębiorstw dotyczących działu Planowanie działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI. Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie:

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI. Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie: I. Postanowienia ogólne PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie: 1. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dn. 30 kwietnia 2007 r.

Bardziej szczegółowo

starannego opracowania wyników pomiaru (w tym tworzenia wykresów);

starannego opracowania wyników pomiaru (w tym tworzenia wykresów); Publiczne Gimnazjum im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Miastkowie Przedmiotowe Zasady Oceniania Fizyka Opracowano na podstawie: - Rozporządzenia MEN z dnia 30 kwietnia w sprawie warunków i sposobu oceniania,

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Tytuł projektu: Realizacja Przedmiot Treści nauczania z podstawy programowej Treści wykraczające poza podstawę

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z chemii w klasie III gimnazjum. Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który:

Wymagania edukacyjne z chemii w klasie III gimnazjum. Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który: Wymagania edukacyjne z chemii w klasie III gimnazjum Dział 1. WĘGLOWODORY rozumie pojęcia: chemia nieorganiczna, chemia organiczna; wie, w jakich postaciach występuje węgiel w przyrodzie; pisze wzory sumaryczne,

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT LEKCJI Z REALIZACJI EDUKACJI EKOLOGICZNEJ I PROZDROWOTNEJ - KORELACJA MIĘDZYPRZEDMIOTOWA

KONSPEKT LEKCJI Z REALIZACJI EDUKACJI EKOLOGICZNEJ I PROZDROWOTNEJ - KORELACJA MIĘDZYPRZEDMIOTOWA KONSPEKT LEKCJI Z REALIZACJI EDUKACJI EKOLOGICZNEJ I PROZDROWOTNEJ - KORELACJA MIĘDZYPRZEDMIOTOWA Temat: CZY ŻYWNOŚĆ ZAWSZE JEST ZDROWA? Opracowanie: mgr Izydora Antczak Czas trwania zajęć: 2godziny Przedmiot:

Bardziej szczegółowo

Ocena dobra. Ocena celująca. Uczeń: Uczeń: Uczeń: stosuje zasady bhp obowiązujące w. zapisuje równanie. samodzielnie korzysta z pracowni chemicznej,

Ocena dobra. Ocena celująca. Uczeń: Uczeń: Uczeń: stosuje zasady bhp obowiązujące w. zapisuje równanie. samodzielnie korzysta z pracowni chemicznej, WYMAGANIA PROGRAMOWE Z CHEMII DLA KLASY Ia, Ib, Ic, Id, Ie, If ZAKRES PODSTAWOWY Opracowano na podstawie programu kształcenia w zakresie podstawowym w szkołach ponadgimnazjalnych nr dopuszczenia: 523/2012

Bardziej szczegółowo

PROGRAMU NAUCZANIA CHEMII poziom rozszerzony. W SPOŁECZNYM GIMNAZJUM NR 8 STO W KRAKOWIE OMOTANI CHEMIĄ

PROGRAMU NAUCZANIA CHEMII poziom rozszerzony. W SPOŁECZNYM GIMNAZJUM NR 8 STO W KRAKOWIE OMOTANI CHEMIĄ PROGRAMU NAUCZANIA CHEMII poziom rozszerzony. W SPOŁECZNYM GIMNAZJUM NR 8 STO W KRAKOWIE OMOTANI CHEMIĄ CEL STRATEGICZNY: Zapoznanie ucznia z zastosowaniem i ze znaczeniem chemii w życiu codziennym. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Kwasy 1. Poznajemy elektrolity i nieelektrolity. Wymagania edukacyjne. Temat lekcji Treści nauczania. Tytuł rozdziału w podręczniku

Kwasy 1. Poznajemy elektrolity i nieelektrolity. Wymagania edukacyjne. Temat lekcji Treści nauczania. Tytuł rozdziału w podręczniku 1 Roczny plan wynikowy nauczania chemii w II klasie gimnazjum Materiał opracowany na podstawie Programu nauczania chemii w gimnazjum autorstwa Teresy Kulawik i Marii Litwin oraz Wymagań programowych na

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1.

Bardziej szczegółowo

Ogólne kryteria oceniania z biologii

Ogólne kryteria oceniania z biologii Ogólne kryteria oceniania z biologii Ocenę celującą otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania, a ponadto spełnia jeden z warunków: opanował w pełni rozszerzone

Bardziej szczegółowo

Dział 9. Węglowodory. Wymagania na ocenę. dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą. Przykłady wymagań nadobowiązkowych

Dział 9. Węglowodory. Wymagania na ocenę. dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą. Przykłady wymagań nadobowiązkowych Dział 9. Węglowodory rozumie pojęcia: chemia nieorganiczna, chemia organiczna; wie, w jakich postaciach występuje węgiel w przyrodzie; pisze wzory sumaryczne, zna nazwy czterech początkowych węglowodorów

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY

PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY Danuta Rozmarynowska Gimnazjum Publiczne w Głuszycy PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY I. Wyjątki z rozporządzeń MENiS w sprawie programów nauczania.

Bardziej szczegółowo

PROZDROWOTNA W GIMNAZJUM NR 1 IM. GEN BRONI ST. MACZKA W JAWORZU

PROZDROWOTNA W GIMNAZJUM NR 1 IM. GEN BRONI ST. MACZKA W JAWORZU Gimnazjum nr 1 im. gen broni St. Maczka w Jaworzu Innowacja pedagogiczna EDUKACJA PROZDROWOTNA W GIMNAZJUM NR 1 IM. GEN BRONI ST. MACZKA W JAWORZU 1. Wstęp Inspiracją do opracowania innowacji stało się

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI - GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI - GIMNAZJUM 1 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI - GIMNAZJUM I System oceniania w nauczaniu matematyki ma sprzyjać : dostarczaniu uczniowi bieżącej informacji o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych i postępach

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA I ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania w Zespole Szkół przy ul. Grunwaldzkiej 9 w Łowiczu.

KRYTERIA I ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania w Zespole Szkół przy ul. Grunwaldzkiej 9 w Łowiczu. KRYTERIA I ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania w Zespole Szkół przy ul. Grunwaldzkiej 9 w Łowiczu. Nauczanie matematyki w szkole podstawowej w klasach IV VI odbywa

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab CZĄSTECZKA I RÓWNANIE REKCJI CHEMICZNEJ potrafi powiedzieć co to jest: wiązanie chemiczne, wiązanie jonowe, wiązanie

Bardziej szczegółowo

Chemia. Nauczyciel jest zobowiązany w terminie do dwóch tygodni ocenić i omówić z uczniami wyniki sprawdzianu oraz udostępnić je uczniom do wglądu.

Chemia. Nauczyciel jest zobowiązany w terminie do dwóch tygodni ocenić i omówić z uczniami wyniki sprawdzianu oraz udostępnić je uczniom do wglądu. Chemia Obowiązki i prawa ucznia na lekcjach chemii zgodne ze Szkolnym Systemem Oceniania. Kryteria oceniania i metod sprawdzania osiągnięć uczniów oraz wymagania edukacyjne. Oceniane będą: - sprawdziany

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH

OCENIANIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH Wymagania edukacyjne z biologii w gimnazjum OCENIANIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH METODY I NARZĘDZIA ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA, KTÓRE MOGĄ BYĆ STOSOWANE W OCENIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH UCZNIÓW: 1.Wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE Beata Biedrzycka Przedmiotowe zasady oceniania z przedmiotu został opracowany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 30.IV.2007

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Wydział: INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Kierunek: OCHRONA ŚRODOWISKA (OS) Stopień studiów: I Efekty kształcenia na I stopniu dla kierunku OS K1OS_W01 K1OS_W02 K1OS_W03 OPIS KIERUNKOWYCH

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ 1. Umiejscowienie studiów w obszarze nauki Studia podyplomowe, realizowane są jako kierunek kształcenia obejmujący wybrane

Bardziej szczegółowo

Tematy prac kontrolnych z chemii dla słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w CKZiU w Pionkach semestr II w roku szkolnym 2013/2014

Tematy prac kontrolnych z chemii dla słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w CKZiU w Pionkach semestr II w roku szkolnym 2013/2014 Tematy prac kontrolnych z chemii dla słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w CKZiU w Pionkach semestr II w roku szkolnym 2013/2014 Słuchacz przygotowuje jeden z podanych sześciu tematów jako

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII. Przedmiotowy system oceniania z chemii w gimnazjum opracowany został na podstawie:

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII. Przedmiotowy system oceniania z chemii w gimnazjum opracowany został na podstawie: Anna Janek PG w Rudzie Wielkiej PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII Przedmiotowy system oceniania z chemii w gimnazjum opracowany został na podstawie: 1. Statutu Publicznego Gimnazjum w Rudzie Wielkiej

Bardziej szczegółowo

Planowanie, realizacja i ewaluacja pracy dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej w kontekście nowej podstawy programowej

Planowanie, realizacja i ewaluacja pracy dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej w kontekście nowej podstawy programowej Planowanie, realizacja i ewaluacja pracy dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej w kontekście nowej podstawy programowej Autor programu: Barbara Maciąg Autor scenariusza warsztatów: Marta Kobza Przedstawione

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z chemii w Gimnazjum im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Grzymiszewie

Przedmiotowy System Oceniania z chemii w Gimnazjum im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Grzymiszewie Przedmiotowy System Oceniania z chemii w Gimnazjum im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Grzymiszewie Ocena jest odzwierciedleniem stopnia opanowania przez ucznia wiadomości i umiejętności z poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Czas trwania lekcji: 2x 45 minut Cele lekcji: 1. Ogólny zapoznanie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE CHEMII DLA KLASY I, II, III GIMNAZJUM NR 1 W LĘBORKU

PRZEDMIOTOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE CHEMII DLA KLASY I, II, III GIMNAZJUM NR 1 W LĘBORKU PRZEDMIOTOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE CHEMII DLA KLASY I, II, III GIMNAZJUM NR 1 W LĘBORKU I WYMAGANIA EDUKACYJNE / OGÓLNE CELE KSZTAŁCENIA: Uczeń oceniany jest za posiadane wiadomości i umiejętności zdobywane

Bardziej szczegółowo

TRYB OCENIANIA POSZCZEGÓLNYCH FORM PRACY UCZNIA

TRYB OCENIANIA POSZCZEGÓLNYCH FORM PRACY UCZNIA 1. Na lekcjach matematyki obserwowane i oceniane są następujące obszary aktywności uczniów: kształtowanie pojęć matematycznych- sprawdzanie stopnia zrozumienia pojęć matematycznych, kształtowanie języka

Bardziej szczegółowo

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery.

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. Dział - Substancje i ich przemiany WYMAGANIA PODSTAWOWE stosuje zasady bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZYRODY 2014/2015. OPRACOWAŁ: Wiesław Chomiuk

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZYRODY 2014/2015. OPRACOWAŁ: Wiesław Chomiuk PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZYRODY 2014/2015 OPRACOWAŁ: Wiesław Chomiuk Wymagania edukacyjne opracowane zostały w oparciu o: podstawę programową przedmiotu przyroda z dn.23.08.2007r. (kl. V- VI)

Bardziej szczegółowo

im. Wojska Polskiego w Przemkowie

im. Wojska Polskiego w Przemkowie Szkołła Podstawowa nr 2 im. Wojska Polskiego w Przemkowie PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA PRZYRODA Nauczyciel: mgr inż. Maria Kowalczyk Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

OPINIA dotycząca programu nauczania przedmiotu informatyka dla czwartego etapu edukacyjnego - szkoły ponadgimnazjalnej

OPINIA dotycząca programu nauczania przedmiotu informatyka dla czwartego etapu edukacyjnego - szkoły ponadgimnazjalnej Dąbrowa Górnicza, 15 czerwca 2012r OPINIA dotycząca programu nauczania przedmiotu informatyka dla czwartego etapu edukacyjnego - szkoły ponadgimnazjalnej Przedmiot: Przeznaczenie programu: Tytuł programu:

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Opracowanie: Eleonora Żmijowska-Wnęk Wrocław 2014 SPIS TREŚCI: 1. WSTĘP... 3 2. CELE OGÓLNE SZKOLENIA... 4 3. METODY PRACY... 4 4. TREŚCI I PRZEWIDYWANE

Bardziej szczegółowo

Nr lekcji. Liczba godzin. Temat lekcji. Zakres treści. Osiągnięcia ucznia

Nr lekcji. Liczba godzin. Temat lekcji. Zakres treści. Osiągnięcia ucznia Zespół Szkół Nr 5 w Zamościu Etap edukacyjny gimnazjum ZAJĘCIA TECHNICZNE Nauczyciel realizujący: Marzena Mazurek Szczegółowy rozkład materiału II rok nauki (5 godzin) Nr lekcji Temat lekcji Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI I. Postanowienia ogólne Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie: 1. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania - Monitoring środowiska, Pracownia badań laboratoryjnych

Przedmiotowy System Oceniania - Monitoring środowiska, Pracownia badań laboratoryjnych Przedmiotowy System Oceniania - Monitoring środowiska, Pracownia badań laboratoryjnych Wymagania na poszczególne stopnie Składnikami stanowiącymi przedmiot oceny są: zakres wiadomości i umiejętności rozumienie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAPRAWCZY PO ANALIZIE WYNIKÓW SPRAWDZIANU ZEWNĘTRZNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. WL.

PROGRAM NAPRAWCZY PO ANALIZIE WYNIKÓW SPRAWDZIANU ZEWNĘTRZNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. WL. PROGRAM NAPRAWCZY PO ANALIZIE WYNIKÓW SPRAWDZIANU ZEWNĘTRZNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. WL. SZAFERA W ŻARKACH I CELE PROGRAMU Cel główny: poprawa efektywności kształcenia w szkole

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI. I. Postanowienia ogólne Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie:

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI. I. Postanowienia ogólne Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie: PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI I. Postanowienia ogólne Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie: 1. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dn. 30 kwietnia 2007 r.

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Kuchnia to nie apteka

TEMAT: Kuchnia to nie apteka TEMAT: Kuchnia to nie apteka STRESZCZENIE Przepisy na ten sam wypiek mogą znacznie się od siebie różnić składem procentowym składników, a mimo to ciasta po upieczeniu będą miały podobny wygląd i smak.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W KLASACH IV VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W KLASACH IV VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W KLASACH IV VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ Przedmiotowy system oceniania z matematyki jest zgodny z Wewnątrzszkolnym Systemem Oceniania w Zespole Szkół w Świlczy Nauczanie

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z chemii kl I Ocena dopuszczająca -stosuje zasady BHP w pracowni -nazywa sprzęt laboratoryjny i szkło oraz określa ich

Kryteria oceniania z chemii kl I Ocena dopuszczająca -stosuje zasady BHP w pracowni -nazywa sprzęt laboratoryjny i szkło oraz określa ich Kryteria oceniania z chemii kl I Ocena dopuszczająca -stosuje zasady BHP w pracowni -nazywa sprzęt laboratoryjny i szkło oraz określa ich przeznaczenie -opisuje właściwości substancji używanych na co dzień

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z matematyki

Przedmiotowy system oceniania z matematyki Przedmiotowy system oceniania z matematyki 1 Uczeń ma prawo znać plan wynikowy z matematyki określający, co uczeń powinien wiedzieć, rozumieć i umieć po zakończeniu procesu nauczania (według poziomów nauczania)

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania na lekcjach chemii. w Gimnazjum w Starym Kurowie

Przedmiotowy system oceniania na lekcjach chemii. w Gimnazjum w Starym Kurowie Przedmiotowy system oceniania na lekcjach chemii w Gimnazjum w Starym Kurowie Przedmiotowy system oceniania jest zgodny ze szkolnym systemem oceniania w Gimnazjum w Starym Kurowie. 1. Priorytety oceniania

Bardziej szczegółowo

I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO?

I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO? I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO? Projekt edukacyjny jest to metoda nauczania, która kształtuje wiele umiejętności oraz integruje wiedzę z różnych przedmiotów. Istotą projektu jest samodzielna praca

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe Zasady Oceniania

Przedmiotowe Zasady Oceniania Strona tytułowa Przedmiotowe Zasady Oceniania Chemia podstawa Liceum Krzysztof Pietrasik Podręcznik: 1. To jest chemia 2. R. Hassy, A. Mrzigod, J. Mrzigod 3. Nowa Era 1 1. Formy sprawdzania wiedzy Forma

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania MATEMATYKA Miejskie Gimnazjum nr 3 im. Jana Pawła II

Przedmiotowy system oceniania MATEMATYKA Miejskie Gimnazjum nr 3 im. Jana Pawła II Przedmiotowy system oceniania MATEMATYKA Miejskie Gimnazjum nr 3 im. Jana Pawła II Przedmiotem oceniania są: - wiadomości, - umiejętności, - postawa ucznia i jego aktywność. Cele ogólne oceniania: - rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

Koło matematyczne 2abc

Koło matematyczne 2abc Koło matematyczne 2abc Autor: W. Kamińska 17.09.2015. Zmieniony 08.12.2015. "TO CO MUSIAŁEŚ ODKRYĆ SAMODZIELNIE, ZOSTANIE W TWYM UMYŚLE ŚCIEŻKĄ, KTÓRĄ W RAZIE POTRZEBY MOŻESZ PÓJŚĆ RAZ JESZCZE" G. CH.

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA treści nauczania i system oceniania. Cele edukacyjne. Treści nauczania wymagania szczegółowe

INFORMATYKA treści nauczania i system oceniania. Cele edukacyjne. Treści nauczania wymagania szczegółowe INFORMATYKA treści nauczania i system oceniania Cele edukacyjne 1. Wykształcenie umiejętności świadomego i sprawnego posługiwania się komputerem oraz narzędziami i metodami informatyki. 2. Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Planowanie zajęć dydaktycznych stanowi roboczą syntezę treści nauczania, logiczne dopełnienie wcześniej przeprowadzonej analizy.

Planowanie zajęć dydaktycznych stanowi roboczą syntezę treści nauczania, logiczne dopełnienie wcześniej przeprowadzonej analizy. Planowanie zajęć dydaktycznych stanowi roboczą syntezę treści nauczania, logiczne dopełnienie wcześniej przeprowadzonej analizy. PROCES PLANOWANIA ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH MOŻE BYĆ ROZDZIELONY NA TRZY ETAPY:

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe Ocenianie fizyki z astronomią rok szkolny 2015/2016

Przedmiotowe Ocenianie fizyki z astronomią rok szkolny 2015/2016 XLV Liceum Ogólnokształcące im. R. Traugutta w Warszawie nauczyciele fizyki z astronomią Izabela Pucko Przedmiotowe Ocenianie fizyki z astronomią rok szkolny 2015/2016 1. ustawie z dnia 07 września 1991

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania i metody sprawdzania osiągnięć ucznia

Kryteria oceniania i metody sprawdzania osiągnięć ucznia Kryteria oceniania i metody sprawdzania osiągnięć ucznia Przedstawione poniżej kryteria oceniania na zajęciach z Informatyki są zgodne z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI I. Postanowienia ogólne Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie: 1. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z historii dla uczniów Gimnazjum.

Przedmiotowy system oceniania z historii dla uczniów Gimnazjum. Przedmiotowy system oceniania z historii dla uczniów Gimnazjum. 1. Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie Wewnątrzszkolnego Systemu Oceniania (WSO) zgodnego z Rozporządzeniem Ministra

Bardziej szczegółowo

Romuald Hassa, Aleksandra Mrzigod, Janusz Mrzigod To jest chemia. Program nauczania chemii w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych

Romuald Hassa, Aleksandra Mrzigod, Janusz Mrzigod To jest chemia. Program nauczania chemii w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych Romuald Hassa, Aleksandra Mrzigod, Janusz Mrzigod To jest chemia Program nauczania chemii w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych Temat lekcji/ Punkt Lp. podstawy programowej 1. Pracownia chem.

Bardziej szczegółowo

NIEPUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA INSPIRACJA WARSZAWA, UL. MEHOFFERA 90

NIEPUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA INSPIRACJA WARSZAWA, UL. MEHOFFERA 90 NIEPUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA INSPIRACJA WARSZAWA, UL. MEHOFFERA 90 Z A S A D Y O C E N I A N I A DLA KLAS I - III Znowelizowane i zatwierdzone uchwałą Rady Pedagogicznej w dn. 21.10.2013r. Niepubliczna

Bardziej szczegółowo

Tryb ustalania i podwyższania oceny semestralnej oceny semestralnej, końcoworocznej:

Tryb ustalania i podwyższania oceny semestralnej oceny semestralnej, końcoworocznej: Przedmiotowy system oceniania geografia gimnazjum Przedmiotowy system oceniania z geografii w gimnazjum opracowany w oparciu o : 1. Podstawę programową. 2. Rozporządzenie MEN z dnia 21.03.2001r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe ocenianie z chemii, Biologii i edukacji ekologicznej

Przedmiotowe ocenianie z chemii, Biologii i edukacji ekologicznej Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 1 I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁĄCE w Nowogardzie Przedmiotowe ocenianie z chemii, Biologii i edukacji ekologicznej Opracowała Mirosława Janiak Przedmiotowe ocenianie z chemii

Bardziej szczegółowo

im. Wojska Polskiego w Przemkowie

im. Wojska Polskiego w Przemkowie Szkołła Podstawowa nr 2 im. Wojska Polskiego w Przemkowie PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI JĘZYK NIEMIECKI Nauczyciel: mgr Sylwia Szumińska mgr Piotr Zbiegień ZASADY OGÓLNE Przedmiotowy system

Bardziej szczegółowo

Analiza wód powierzchniowych, podziemnych i przeznaczonych do konsumpcji.

Analiza wód powierzchniowych, podziemnych i przeznaczonych do konsumpcji. Scenariusz lekcji przygotowany w ramach projektu Innowacyjna Szkoła Zawodowa w roku szkolnym 2009/2010. Opracowanie: mgr Anna Szuster Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Zdzieszowicach. Analiza wód powierzchniowych,

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Nr 4 w Wałbrzychu Przedmiotowy system oceniania z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum i liceum w roku szkolnym 2012/2013

Zespół Szkół Nr 4 w Wałbrzychu Przedmiotowy system oceniania z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum i liceum w roku szkolnym 2012/2013 Zespół Szkół Nr 4 w Wałbrzychu Przedmiotowy system oceniania z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum i liceum w roku szkolnym 2012/2013 Przedmiotem oceny z wiedzy o społeczeństwie są 1. Wiadomości ( stopień

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA CHEMIA OBSZARY AKTYWNOŚCI

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA CHEMIA OBSZARY AKTYWNOŚCI PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA CHEMIA OBSZARY AKTYWNOŚCI Na lekcjach chemii oceniane są następujące obszary aktywności ucznia: 1. Rozumienie pojęć chemicznych i znajomości ich definicji. 2. Znajomość i

Bardziej szczegółowo

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Opracowała Janina Nowak WOM Gorzów Wlkp. 2006 Co to jest projekt edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z przyrody

Przedmiotowy system oceniania z przyrody Przedmiotowy system oceniania z przyrody Ocenianie wiadomości i umiejętności przyrodniczych uczniów jest zgodne z WSO. Jego podstawę stanowią ustalone wymagania programowe na poszczególne poziomy. Wymagania

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII Liceum Ogólnokształcące im. W. Pola w Czersku PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII W czasie kształcenia chemicznego w liceum ogólnokształcącym uczeń powinien osiągnąć następujące umiejętności: Posługiwanie

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N KONKURSU CHEMICZNEGO. im. Marii Skłodowskiej - Curie. dla uczniów gimnazjów Powiatu Gdańskiego. w roku szkolnym 2009/2010

R E G U L A M I N KONKURSU CHEMICZNEGO. im. Marii Skłodowskiej - Curie. dla uczniów gimnazjów Powiatu Gdańskiego. w roku szkolnym 2009/2010 R E G U L A M I N KONKURSU CHEMICZNEGO im. Marii Skłodowskiej - Curie dla uczniów gimnazjów Powiatu Gdańskiego w roku szkolnym 2009/2010 POLSKIE PT CH TOWAR ZYSTWO CHEMICZNE Organizatorem konkursu jest

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI 1. Postanowienia ogólne Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie: 1. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu

Bardziej szczegółowo

Ocenę dobrą otrzymuje uczeń który: - opanował materiał programowy w stopniu zadowalającym,

Ocenę dobrą otrzymuje uczeń który: - opanował materiał programowy w stopniu zadowalającym, Sposoby Sprawdzania Osiągnięć Edukacyjnych Uczniów z Edukacji Dla Bezpieczeństwa Dokument został opracowany na podstawie: 1. Podstawy programowej dla gimnazjum z edukacji dla bezpieczeństwa. 2. Programu

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe warunki realizacji projektu edukacyjnego w Publicznym Gimnazjum w Osieku. Informacje ogólne

Szczegółowe warunki realizacji projektu edukacyjnego w Publicznym Gimnazjum w Osieku. Informacje ogólne Szczegółowe warunki realizacji projektu edukacyjnego w Publicznym Gimnazjum w Osieku. Informacje ogólne Uczniowie klas II gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Udział w projekcie jest

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA ZEWNĘTRZNA

EWALUACJA ZEWNĘTRZNA Zespół Szkół Zawodowych Nr 1 im. Władysława Korżyka w Rykach Wnioski do pracy Rok szkolny 2015/2016 EWALUACJA ZEWNĘTRZNA Zasadnicza Szkoła Zawodowa Wnioski z ewaluacji zewnętrznej/ problemowej/ dotyczące

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05)

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) 1. Informacje ogólne koordynator modułu/wariantu rok akademicki 2014/2015

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

WYMAGANIA EDUKACYJNE I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA WYMAGANIA EDUKACYJNE I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA dla klas IV Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Integracyjnymi i Liceum Sportowego im. J. Kusocińskiego w Wałbrzychu

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Ochrona Środowiska I Protection of Environment Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Małgorzata Kłyś Zespół dydaktyczny dr Anna Chrzan, dr Małgorzata Kłyś Opis kursu (cele

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. z przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. z przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa Przedmiotowy System Oceniania opracowany jest zgodnie z Zasadami Oceniania Wewnątrzszkolnego. Obejmuje ocenę wiadomości, umiejętności

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA

SZKOLNY PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA SZKOLNY PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA W ZSZ NR 1 IM. WŁADYSŁAWA KORŻYKA W RYKACH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Wstęp Po dokonaniu analizy wyników egzaminu maturalnego z polskiego,matematyki,języka

Bardziej szczegółowo

KLASA PIERWSZA. Opracowała: Anna Szczepanik

KLASA PIERWSZA. Opracowała: Anna Szczepanik Rozkład materiału nauczania zajęć technicznych: Podstawy laboratorium chemicznego na podstawie Programu nauczania Podstawy laboratorium chemicznego Anny Szczepanik KLASA PIERWSZA Opracowała: Anna Szczepanik

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA I. Postanowienia ogólne Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie: 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI DLA KLAS I, II, III W GIMNAZJUM NR 2 W LUDŹMIERZU

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI DLA KLAS I, II, III W GIMNAZJUM NR 2 W LUDŹMIERZU PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI DLA KLAS I, II, III W GIMNAZJUM NR 2 W LUDŹMIERZU I. Dokumenty prawne stanowiące podstawę PSO Przedmiotowy system oceniania opracowany został po przeprowadzonej

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Na rok szkolny 2008/2009 (4-6 szkoły podstawowej, oraz

Bardziej szczegółowo

Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK. Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :...

Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK. Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :... Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :... 1 I Udokumentowanie realizacji praktyk przedmiotowo-metodycznych przez studenta

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII LUB BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SPOSÓB NA IDEALNĄ PIANĘ

SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII LUB BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SPOSÓB NA IDEALNĄ PIANĘ SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII LUB BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SPOSÓB NA IDEALNĄ PIANĘ SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III.

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy i wymagania edukacyjne w klasie 3 gimnazjum. Węgiel i jego związki z wodorem. Wymagania edukacyjne. Tytuł rozdziału w podręczniku

Plan wynikowy i wymagania edukacyjne w klasie 3 gimnazjum. Węgiel i jego związki z wodorem. Wymagania edukacyjne. Tytuł rozdziału w podręczniku 1 Plan wynikowy i wymagania edukacyjne w klasie 3 gimnazjum Tytuł rozdziału w podręczniku Temat lekcji Treści nauczania podstawowe (P) Wymagania edukacyjne ponadpodstawowe (PP) Węgiel i jego związki z

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa Wymagania edukacyjne z zostały opracowane na podstawie: 1. Podstawy programowej dla gimnazjum z edukacji dla bezpieczeństwa 2. Programu nauczania edukacji

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. Z CHEMII DLA KLAS I (poziom podstawowy) LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO W KAMIENNEJ GÓRZE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. Z CHEMII DLA KLAS I (poziom podstawowy) LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO W KAMIENNEJ GÓRZE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII DLA KLAS I (poziom podstawowy) LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO W KAMIENNEJ GÓRZE 1 Narzędzia sprawdzania wiedzy i umiejętności oraz waga poszczególnych stopni: Uczeń oceniany

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z chemii w klasie VII OSB

Wymagania edukacyjne z chemii w klasie VII OSB Wymagania edukacyjne z chemii w klasie VII OSB Podręcznik: To jest chemia. Zakres podstawowy; Autorzy: R. Hassa, A. Mrzigod, J. Mrzigod; Wyd. Nowa Era Nr dopuszczenia 438/2012 Opracowała: D. Michałowska-Wasiak

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI W KLASACH 4 6 W SP18 W ZIELONEJ GÓRZE Ocenianie osiągnięć jest w przypadku plastyki trudne ze względu na

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI W KLASACH 4 6 W SP18 W ZIELONEJ GÓRZE Ocenianie osiągnięć jest w przypadku plastyki trudne ze względu na PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI W KLASACH 4 6 W SP18 W ZIELONEJ GÓRZE Ocenianie osiągnięć jest w przypadku plastyki trudne ze względu na duże różnice w uzdolnieniach uczniów oraz subiektywizm

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU PRODUKCJA ROŚLINNA i PRACOWNIA ROLNICZA

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU PRODUKCJA ROŚLINNA i PRACOWNIA ROLNICZA PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU PRODUKCJA ROŚLINNA i PRACOWNIA ROLNICZA 1. Przedmiotowy system oceniania opracowany został w oparciu o następujące dokumenty: Ustawa o systemie oświaty z dnia

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI I. Postanowienia ogólne Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie: 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 czerwca 2015 r.

Bardziej szczegółowo