Podstawy techniki pompowej Elementarz techniki pompowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podstawy techniki pompowej Elementarz techniki pompowej"

Transkrypt

1 Podstawy techniki pompowej Elementarz techniki pompowej

2 Podstawy techniki pompowej Elementarz techniki pompowej

3 SPIS TREŚCI Podstawy techniki pompowej 5 Historia techniki pompowej 7 Zaopatrzenie w wodę 7 Odprowadzenie ścieków 8 Technika grzewcza 9 Systemy pompowe 12 Otwarty układ pompowania wody 12 Zamknięty system grzewczy 13 Woda nośnik ciepła 15 Ciepło właściwe 15 Zwiększanie i zmniejszanie objętości 16 Wrzenie 17 Rozszerzalność wody grzewczej i zabezpieczenie przed powstaniem nadciśnienia 18 Ciśnienie 19 Charakterystyka pomp wirowych 21 Wysokość ssania i kawitacja 21 Pobór mocy i sprawność 23 Działanie pomp wirowych 25 Wirniki 25 Pompy bezdławnicowe (mokrobieżne) 26 Pompy dławnicowe (suchobieżne) 28 Pompy wirowe wysokociśnieniowe 31 Charakterystyki 33 Charakterystyki pomp 33 Charakterystyki instalacji 34 Punkt pracy 34 Dobór pomp w zależności od zapotrzebowania na ciepło 37 Wpływ pogody 37 Regulacja wydajności pracy pompy 38 Rodzaje regulacji 39 Przybliżone obliczanie pompy do standardowej instalacji grzewczej 43 Wydajność pompy 43 Wysokość podnoszenia pompy 43 Przykłady zastosowania 44 Wpływ przybliżonego doboru pompy na działanie instalacji 45 Oprogramowanie projektowe 45 Przykład doboru pompy obiegowej do instalacji c.o. za pomocą programu Wilo-Select 3 46 Praca kilku pomp 50

4

5 Podręcznik techniki pompowej 5 Podstawy techniki pompowej Pompy tłoczą media zimne i ciepłe, czyste i brudne, przy czym proces pompowania powinien być przyjazny dla środowiska i przebiegać z najwyższą sprawnością. W technice budowlanej pompy odgrywają bardzo dużą rolę i są stosowane w różnych instalacjach. Najbardziej znana jest obiegowa pompa grzewcza i właśnie ona będzie tematem naszych dalszych rozważań. W urządzeniach do zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków stosowane są pompy: w instalacjach do podnoszenia ciśnienia koniecznych zawsze tam, gdzie ciśnienie wody w sieci miejskiej nie wystarcza do zaopatrzenia budynku w wodę, jako cyrkulacyjne pompy w instalacjach c.w.u. zapewniające to, aby w każdym punkcie poboru była zawsze dostępna ciepła woda, do pompowania wody brudnej tam, gdzie ścieki lub fekalia gromadzą się poniżej poziomu cofki, w fontannach lub akwariach, do gaszenia pożarów, do wody ciepłej i zimnej, do wykorzystania deszczówki w toaletach, pralkach, do prac porządkowych i nawadniania, i do wielu innych celów. Należy pamiętać o tym, że różne media mają różną lepkość (np. fekalia i roztwór wody z glikolem). Należy też przestrzegać lokalnych norm oraz wytycznych i stosować pompy specjalne (np. w wykonaniu przeciwwybuchowym, do wody pitnej). Celem niniejszej broszury jest dostarczenie czytelnikom kształcącym się w zakresie techniki pompowej, podstawowych informacji w tej dziedzinie. Jasny i prosty opis, wraz z rysunkami i przykładami, powinien być wystarczającą podstawą do praktycznej działalności oraz prawidłowego doboru pomp (zgodnego z przeznaczeniem).

6

7 Podręcznik techniki pompowej 7 Historia techniki pompowej Zaopatrzenie w wodę Myśląc o pompie człowiek zdaje sobie sprawę z tego, że już w pradawnych czasach jego przodkowie szukali środków technicznych do podnoszenia cieczy, a w szczególności wody na wyższy poziom. Celem miało być zarówno nawadnianie pól, jak i napełnianie rowów obronnych wokół miast i zamków. Najprostszym czerpakiem wody jest dłoń, a jeszcze lepszym dwie dłonie. I tak nasi prehistoryczni przodkowie wpadli szybko na pomysł nadawania naczyniom glinianym kształtu niecki. Następnie wiele takich naczyń zawieszono na łańcuchu lub umocowano na kole. Te dawne urządzenia czerpalne były wprawiane w ruch za pomocą mięśni ludzkich lub zwierzęcych. Archeolodzy znaleźli takie konstrukcje datowane na ok lat p.n.e. zarówno w Egipcie, jak i w Chinach. Na poniższym rysunku pokazano rekonstrukcję chińskiego koła czerpalnego. Jest to koło z umocowanymi na nim glinianymi naczyniami, z których w punkcie szczytowym wylewa się woda. Rekonstrukcja chińskiego koła czerpalnego Archimedes ( p.n.e.), największy matematyk i naukowiec starożytności opisał ok. roku 250 p.n.e. tzw. śrubę Archimedesa. W wyniku obrotu śruby/ślimaka w rurze woda jest podnoszona do góry. W rzeczywistości, ponieważ nie znano jeszcze dobrych uszczelnień, zawsze pewna jej ilość spływała z powrotem. W ten sposób wykryto zależność pomiędzy nachyleniem śruby, a tłoczonym strumieniem i można było wybierać pomiędzy większą wydajnością i większą wysokością podnoszenia. Im bardziej śruba jest stroma, tym większa jest wysokość podnoszenia i mniejsza wydajność urządzenia. Rekonstrukcja śruby Archimedesa napęd ślimak tłoczona woda Kierunek przepływu Genialnym rozwinięciem w/w idei był dokonany w roku 1724 przez Jacoba Leupolda ( ) wynalazek polegający na wygięciu rury w kształt koła. Obrót koła powodował podniesienie wody do poziomu jego osi, przy czym woda płynąca w rzece była jednocześnie napędem tego urządzenia. Szczególnie uderzający w tej konstrukcji jest kształt wygiętej rury, który bardzo przypomina współczesne wirniki pomp wirowych. Rekonstrukcja kołowego urządzenia pompowego Jacoba Leupolda W tym przypadku zachodzi podobieństwo do dzisiejszych pomp wirowych. Opisana dalej charakterystyka pomp wykazuje taką samą zależność pomiędzy jej wysokością podnoszenia i wydajnością. Z różnych historycznych źródeł wynika, że takie pompy śrubowe pracowały przy nachyleniach i wysokościach podnoszenia od 2 m do 6 m oraz maksymalnej wydajności 10 m 3 /h. Patrz rozdział "Wirniki", strona 22

8 8 Podręcznik techniki pompowej Odprowadzanie ścieków O ile zaopatrzenie w wodę stało się dla ludzkości problemem życiowym, to problem odprowadzania ścieków dopiero później, i to wiele za późno, stał się tak samo ważny. Wszędzie tam, gdzie powstały osiedla i miasta, ścieki, brudy i odchody zanieczyszczały łąki, ulice i drogi, powodując nieprzyjemne zapachy, choroby i epidemie oraz zanieczyszczały wody gruntowe. Pierwsze kanały ściekowe zostały wybudowane lat p.n.e. Pod pałacem Minosa w Knossos na Krecie znaleziono murowane kanały i rury z terakoty odbierające deszczówkę i ścieki. Rzymianie także budowali w swoich miastach kanały ściekowe pod ulicami najbardziej znany to Cloaca Maxima w Rzymie odprowadzający ścieki do Tybru (również w Kolonii nad Renem znajdują się resztki podziemnych kanałów z czasów rzymskich). Ponieważ w zakresie utylizacji ścieków przez stulecia nie poczyniono żadnego postępu, to aż do ostatniego stulecia nieoczyszczone wody spływały do potoków, rzek, jezior i mórz. Wraz z uprzemysłowieniem i coraz bardziej rozrastającymi się miastami zaistniała potrzeba uporządkowania gospodarki ściekowej. Pierwszy niemiecki centralny system kanalizacji i oczyszczania ścieków powstał dopiero w roku 1856 w Hamburgu. Natomiast do lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku uruchomiono wiele domowych instalacji ściekowych z osadnikami. Dopiero regulacje ustawowe i lokalne przepisy wymusiły przyłączenie tych instalacji do sieci kanalizacyjnej. Dzisiaj ścieki domowe są prawie wszędzie odprowadzane do publicznej sieci kanalizacyjnej, a tam, gdzie nie jest to możliwe stosowane są rurociągi tłoczne i kanalizacja ciśnieniowa. Ścieki przemysłowe i domowe są odprowadzane za pomocą rozgałęzionej sieci kanalizacyjnej. W oczyszczalniach ścieków są one oczyszczane biologicznie i chemicznie, a następnie są wprowadzane ponownie w naturalny obieg wodny. W omawianych urządzeniach stosowane są różne pompy i systemy pompowe, jak np.: instalacje tłoczne, pompy zatapialne, stacje pompowe w studzienkach (z i bez urządzeń rozdrabniających) pompy odwadniające, pompy mieszające itd.

9 Podręcznik techniki pompowej 9 Technika grzewcza Hypokaustum W Niemczech znaleziono resztki urządzeń grzewczych pochodzących z czasów rzymskich, tzw. Hypokaustum. Jest to wczesna forma ogrzewania podłogowego, w którym spaliny z otwartego paleniska kierowane były pod posadzkę. Ochładzane spaliny napływały przez kanał grzewczy umieszczony w ścianie. W późniejszych latach w zamkach i pałacach budowano kominki, z podobnie nachylonymi paleniskami, z których gorące spaliny przepływały przez przewody prowadzone wokół pomieszczeń - i to była pierwsza forma centralnego ogrzewania. Wynaleziono również sposób podziału strumienia spalin na poszczególne obiegi wykorzystując do tego celu murowane komory w piwnicy grzewczej. Ogień ogrzewał równocześnie świeże powietrze, które można było następnie doprowadzić do pomieszczeń mieszkalnych. Ogrzewanie parowe Wraz z upowszechnianiem się maszyny parowej w drugiej połowie XVIII wieku rozwijało się także ogrzewanie parowe. Para wodna częściowo rozprężona w maszynie parowej doprowadzana była do biur i mieszkań. Powstał też pomysł wykorzystania resztkowej energii ogrzewania parowego do napędzania turbiny. Rekonstrukcja Hypokaustum z czasów rzymskich ściana zewnętrzna piwnica grzewcza rynna z wodą do usuwania popiołu palenisko kanał grzewczy w ścianie ściana wewnętrzna filary nośne posadzki posadzka Ogrzewanie grawitacyjne Następną fazą rozwoju techniki grzewczej było ogrzewanie grawitacyjne. Z doświadczenia wynikało, że do uzyskania temperatury pokojowej równej 20 C trzeba podgrzać wodę tylko do ok. 90 C, a więc poniżej punktu wrzenia. Gorąca woda unosiła się ku górze w rurociągach o dużej średnicy i po oddaniu części swojego ciepła (ochłodzeniu) pod działaniem siły ciężkości wracała do kotła. Układ ogrzewania grawitacyjnego z kotłem, naczyniem wzbiorczym i grzejnikiem

10 10 Podręcznik techniki pompowej Schemat ogrzewania grawitacyjnego zasilanie T V =90 C odpowiada G=9,46 N Pierwsza pompa obiegowa Dopiero, gdy niemiecki inżynier Gottlieb Bauknecht wynalazł zamknięty silnik elektryczny, można było go zastosować do przyspieszacza obiegu. Inżynier Wilhelm Opländer, przyjaciel Bauknechta, opracował taką konstrukcję i opatentował ją w roku powrót T R =70 C odpowiada G=9,58 N Przepływ wody w ogrzewaniu jest skutkiem różnicy jej ciężarów właściwych. Duża bezwładność takich obiegów grawitacyjnych była na początku naszego stulecia przyczyną powstania pomysłu, tzw. przyspieszaczy obiegu. W tym okresie nie stosowano silników elektrycznych, gdyż ze względu na otwarte uzwojenia wirników mogły one, w obecności wody stanowić poważne zagrożenie. W kolanie rurociągu zabudowano wirnik pompy w postaci śmigła napędzanego silnikiem elektrycznym poprzez uszczelniony wał. W tamtym okresie taki przyspieszacz obiegu nie był jeszcze nazwany pompą, ponieważ pojęcie to, jak wcześniej wspomniano, wiązano z podnoszeniem wody na wyższy poziom. Te przyspieszacze obiegu były produkowane do ok. roku 1955 i dzięki nim można było stale obniżać temperaturę wody grzewczej w układzie. Dzisiaj mamy wiele systemów grzewczych, z których najnowocześniejsze mogą pracować przy bardzo niskiej temperaturze wody. Bez pompy obiegowej, a więc bez serca tego układu, stosowanie tych technik grzewczych nie byłoby możliwe. Pierwsza obiegowa pompa do układu grzewczego, tzw. pompa kolanowa, rok budowy 1929, typu HP, DN 67/0,25 kw

11 Podręcznik techniki pompowej HISTORIA TECHNIKI POMPOWEJ 11 Rozwój układów grzewczych Ogrzewanie podłogowe Ogrzewanie jednorurowe Ogrzewanie płaszczyznowe sufitowe/ścienne Wodne ogrzewanie pompowe Ogrzewanie dwururowe system Tichelmanna XX wiek, czasy nowożytne Przyspieszacz obiegu Wilhelma Opländera, 1929 Ogrzewanie parowe Ogrzewanie grawitacyjne Ogrzewanie piecowe XIX wiek, rewolucja przemysłowa Do ok n.e. średniowiecze Ogrzewanie kominkowe Ogrzewanie gorącym powietrzem w siedzibach władców Do ok. 465 n.e. Cesarstwo Rzymskie Rzymskie Hypokaustum Na początku był ogień

12 12 Podręcznik techniki pompowej Systemy pompowe Otwarty układ pompowania wody Otwarty układ pompowania wody Zawór pływakowy Na schemacie przedstawiono składowe elementy systemu pompowego, tłoczącego ciecz z niskopołożonego zbiornika dopływowego do wyżej położonego zbiornika. Pompa tłoczy wodę na żądaną wysokość. Zawór geodezyjna wysokość podnoszenia Zawór pływakowy Przewód tłoczny Pompa Zbiornik górny W tej instalacji nie wystarcza dopasowanie wysokości podnoszenia pompy do geodezyjnej wysokości położenia, gdyż w ostatnim punkcie poboru wody, np. w prysznicu na najwyższym piętrze budynku musi być jeszcze wystarczająco wysokie ciśnienie hydrauliczne (na wypływie). Uwzględnić trzeba także straty ciśnienia przy przepływie wody przez przewód tłoczny. Zbiornik dopływowy Instalacja pompowa do tłoczenia wody na wyższy poziom Wysokość podnoszenia pompy = geodezyjna wysokość położenia + ciśnienie hydrauliczne + straty ciśnienia w rurociągach Aby można było wykonać niezbędne prace konserwacyjne, konieczne jest odcięcie poszczególnych odcinków rurociągu za pomocą zaworów. W szczególności odnosi się to do pomp, gdyż w przeciwnym wypadku, przed naprawą lub wymianą pompy, trzeba spuścić duże ilości wody z przewodów. Poza tym w nisko położonych zbiornikach dopływowych i w zbiornikach górnych należy przewidzieć zawory pływakowe lub inne elementy regulacyjne, zabezpieczające zbiorniki przed przelaniem. Ponadto na przewodzie tłocznym można, w dogodnym miejscu zamontować wyłącznik ciśnieniowy, który wyłącza pompę w przypadku, gdy nie ma poboru wody.

13 Podręcznik techniki pompowej 13 Zamknięty system grzewczy Zamknięty układ grzewczy Na schemacie przedstawiono różnice pomiędzy instalacją grzewczą, a układem pompowania wody. Urządzenie regulacyjne Odpowietrzenie Podczas gdy w przypadku tłoczenia wody występuje układ otwarty ze swobodnym wypływem (np. przez zawór wodny), to instalacja grzewcza jest układem zamkniętym. Zasilanie Pompa Odbiornik ciepła Powrót Zasadę jego działania można jeszcze łatwiej zrozumieć, gdy wyobrażamy sobie, że woda grzewcza jest po prostu utrzymywana w ruchu, tj. tylko cyrkuluje. Przeponowe naczynie wzbiorcze W instalacji grzewczej można wyróżnić następujące elementy składowe: źródło ciepła, układ przesyłania i rozdziału ciepła, zamknięte naczynie wzbiorcze do utrzymywania ciśnienia i jego regulacji, odbiorniki ciepła, urządzenia regulacyjne, zawór bezpieczeństwa. Wytwornicę ciepła stanowi kocioł grzewczy opalany m. in. gazem, olejem lub paliwem stałym lub przepływowy podgrzewacz wody. Do przepływowych podgrzewaczy wody zalicza się także elektryczne podgrzewacze pojemnościowe z centralnym podgrzewaniem c.w.u., węzły cieplne i pompy ciepła. Odbiorniki ciepła to elementy grzewcze w ogrzewanych pomieszczeniach (grzejniki, konwektory, ogrzewania powierzchniowe itp.). Ciepło przepływa z ośrodka o temperaturze wyższej do ośrodka o temperaturze niższej tym intensywniej, im większa jest różnica temperatury. Zjawisko to może odbywać się trzema sposobami, a mianowicie przez: przewodzenie, konwekcję, tzn. ruch powietrza, promieniowanie. Układ obiegowy na przykładzie instalacji grzewczej Uwaga: Nie uwzględnia się wysokości budynku, ponieważ woda tłoczona przez pompę do przewodu tłocznego powraca do kotła. Układ przesyłu i rozdziału ciepła obejmuje wszystkie przewody rurowe, rozdzielacze i kolektory oraz oczywiście pompę obiegową. Wysokość podnoszenia pompy w instalacji grzewczej zależy tylko od całkowitych oporów przepływu. Nie uwzględnia się wysokości budynku, ponieważ woda tłoczona przez pompę do przewodu tłocznego powraca do kotła. Zamknięte naczynie wzbiorcze zapewnia kompensację zmieniającej się, w zależności od temperatury roboczej, objętości wody w instalacji grzewczej. Ponadto stabilizuje ono ciśnienie w instalacji. Bez dobrego układu regulacji nie można już dzisiaj rozwiązać żadnego problemu technicznego. A więc zrozumiałe jest, że urządzenia regulacyjne znajdują się w każdej instalacji grzewczej. W najprostszej postaci są to zawory termostatyczne utrzymujące stałą temperaturę w pomieszczeniach. Ale skomplikowane regulatory mechaniczne, elektryczne i elektroniczne są obecnie stosowane także i w kotłach, zaworach trójdrogowych i oczywiście w pompach.

14

15 Podręcznik techniki pompowej 15 Woda - nośnik ciepła W instalacjach centralnego ogrzewania woda jest używana do transportu ciepła ze źródła do odbiornika. Najważniejsze właściwości wody to: ciepło właściwe, rozszerzalność objętościowa zarówno przy podgrzewaniu, jak i ochładzaniu, zmiana gęstości przy zwiększaniu i zmniejszaniu objętości, wrzenie pod ciśnieniem zewnętrznym, przepływ pod wpływem siły ciężkości. Ciepło właściwe Ważną właściwością każdego nośnika ciepła jest jego ciepło właściwe. Jest to wielkość zależna od masy i różnicy temperatury. Oznacza się ją przez c, a jednostką jest kj/ (kg K) Ciepło właściwe to ilość ciepła potrzebna do podniesienia lub obniżenia temperatury o 1K 1 kg substancji (np. wody). Średnie ciepło właściwe wody w zakresie temperatury 0 C, a 100 C wynosi: c = 4.19 kj/(kg K) lub c = 1.16 Wh/(kg K) Ilość doprowadzanego lub odprowadzanego ciepła Q, w J lub kj to iloczyn masy m w kg, ciepła właściwego c i różnicy temperatury t w K. Jest to np. różnica temperatury na zasileniu i powrocie układu grzewczego. Wzór do obliczania ilości ciepła ma postać: Q= m c t m= V ρ V = objętość wody w m 3 ρ = gęstość wody w kg/m 3 Masa m to iloczyn strumienia objętości V w m 3 i gęstości wody ρ w kg/m 3. A zatem wzór ten można także napisać w postaci: Q = V ρ c (t v - t r ) Gęstość wody zmienia się w zależności od jej temperatury. W rozważaniach energetycznych przyjmuje się, że w zakresie temperatury 4 C - 90 C gęstość wody w uproszczeniu wynosi ρ = 1 kg/dm 3. Fizyczne jednostki miary energii, pracy i ciepła są takie same. Do przeliczania J na inne dozwolone jednostki służy wzór: 1J = 1 Nm = 1 Ws lub 1 MJ = kwh Uwaga: Ciepło właściwe to ilość ciepła potrzebna do podniesienia lub obniżenia temperatury 1 kg substancji (np. wody) o 1K t = Theta r = Rho

16 16 Podręcznik techniki pompowej Zwiększanie i zmniejszanie objętości Większość substancji na Ziemi rozszerza się w czasie ogrzewania i kurczy w czasie ochładzania. Jedyną substancją odbiegającą od tej zasady jest woda. Właściwość ta nazywa się anomalną rozszerzalnością cieplną wody. Woda ma największą gęstość w temperaturze +4 C, a mianowicie: 1 dm 3 = 1 l = 1 kg. Zmiana objętości wody Objętość 1g wody [ml] 1,0016 1,0012 1,0008 1,0004 Także, gdy woda zostanie schłodzona do temperatury niższej niż +4 C, to jej objętość wzrasta. Tej anomalii wody zawdzięczamy to, że w zimie zamarza powierzchnia rzek i jezior. Dlatego tafle lodowe pływają na wodzie i wiosenne słońce może je roztopić. Nie nastąpiłoby to, gdyby lód miał większy ciężar właściwy i spoczywał na dnie. Ta szczególna właściwość wody jest przyczyną także pewnych zagrożeń, a mianowicie silniki samochodowe i przewody wodne pękają na skutek zamarzania wody i zwiększenia jej objętości. Aby temu zapobiec dodaje się do wody środki przeciw zamarzaniu. W układach grzewczych stosuje się, np. wodne roztwory glikoli, lub glikole. Ich stężenie określa producent. 1, T [C ] Zmiana objętości wody w czasie ogrzewania/ochładzania. Największa gęstość w 4 C: ρmax = 1000 kg/m 3 Jeżeli począwszy od tej temperatury woda będzie ogrzewana lub ochładzana, to jej gęstość będzie coraz mniejsza, a więc mniejszy będzie też jej ciężar właściwy. Dobrą ilustracją tego zjawiska jest pojemnik z przelewem, w którym znajduje się dokładnie 1,000 cm 3 wody o temperaturze +4 C. Gdy woda jest ogrzewana, jej część wylewa się przez przelew do cylindra miarowego. Gdy woda ma 90 C w cylindrze znajduje się dokładnie 35,95 cm 3 wody, co odpowiada masie 34,7 g. W sześcianie o pojemności 1000 cm 3 znajduje się 1000 g wody o temperaturze +4 C 1000 cm 3 wody o temperaturze 90 C waży 965,3 g 4 C 90 C 10 cm 1000 cm 3 = 1 l 1000 cm 3 = 1 l Ilość przelanej wody 35,95 cm 3 = 34,7 g 10 cm W czasie ogrzewania lub ochładzania wody jej gęstość jest coraz mniejsza, a więc mniejszy jest też jej ciężar właściwy, a objętość wzrasta.

17 Podręcznik techniki pompowej 17 Wrzenie Jeżeli woda jest ogrzewana powyżej 90 C, to w otwartym naczyniu wrze ona w temperaturze 100 C. Temperatura wrzenia pozostaje stała, aż do odparowania całej ilości wody. A więc do całkowitego odparowania wody, czyli do zmiany stanu skupienia, konieczny jest stały dopływ ciepła. Ciepło konieczne do zmiany stanu skupienia nazywane jest ciepłem parowania utajonym. Przy dalszym podgrzewaniu temperatura pary wodnej zaczyna rosnąć. Na poniższym rysunku wyraźnie widać, że temperatura wrzenia wody zależy od ciśnienia. Punkt wrzenia wody w zależności od ciśnienia Zmiany stanu skupienia w zależności od temperatury Ciepło przemiany (utajone) ciśnienie stan stały stan stały i ciekły ciecz ciecz i para para Układy grzewcze pracują przy zamierzonym nadciśnieniu, a więc w stanach krytycznych nie tworzą się bańki pary. Nadciśnienie zapobiega także przedostawaniu się powietrza zewnętrznego do wody. ilość ciepła Warunkiem opisanego wyżej przebiegu jest to, że na powierzchni lustra wody panuje ciśnienie normalne (NN) równe 1013 hpa. Zmiana tego ciśnienia powoduje przesunięcie punktu wrzenia. Powtórzenie opisanego doświadczenia na wysokości 3000 m n.p.m., np. na Zugspitze wykazuje, że woda wrze tam w temperaturze 90 C. Przyczyną tego jest spadek ciśnienia powietrza wraz ze wzrostem wysokości położenia n.p.m. Im niższe ciśnienie panuje na powierzchni lustra wody, tym niższa jest temperatura wrzenia i na odwrót. Zasada ta znalazła zastosowanie np. w szybkowarach.

18 18 Podręcznik techniki pompowej Rozszerzalność wody grzewczej i zabezpieczenie przed powstaniem nadciśnienia W wodnych obiegach grzewczych temperatura zasilania wynosi 90 C. Zwykle obiegi napełniane są wodą o temperaturze 15 C, a następnie jest ona podgrzewana. W czasie podgrzewania, a więc i zmiany objętości, nie można dopuścić do powstania nadciśnienia lub wypływu wody. Instalacja grzewcza z zaworem bezpieczeństwa Zawór bezpieczeństwa musi otwierać się przy nadciśnieniu i odprowadzać przyrost objętości wody, którego nie może przejąć zamknięte naczynie wzbiorcze. Jednak w prawidłowo zaprojektowanej i konserwowanej instalacji takie zjawisko nie powinno w ogóle wystąpić. W dotychczasowych rozważaniach pominięto fakt, że pompa obiegowa powoduje także przyrost ciśnienia. Zasilanie Pompa Urządzenie regulacyjne Odbiornik ciepła 90 C 1000 cm 3 = 1 l 34,7 g Odpowietrzenie Należy bardzo starannie dobrać pompę, wielkość naczynia wzbiorczego i nastawy zaworu bezpieczeństwa do maksymalnej temperatury wody grzewczej. Kierowanie się tylko np. ceną przy doborze poszczególnych elementów instalacji jest niedopuszczalne. Naczynie wzbiorcze jest napełnione azotem, którego ciśnienie musi być dopasowane do ciśnienia w instalacji grzewczej. Woda grzewcza napływa do naczynia wzbiorczego i poprzez przeponę działa na poduszkę gazową. Gazy są ściśliwe, a ciecze nie. Powrót Przeponowe naczynie wzbiorcze Kompensacja zmiennej objętości wody w instalacji grzewczej: 1 Zamknięte naczynie wzbiorcze po zamontowaniu W lecie, gdy ogrzewanie jest wyłączone, woda powraca do swojej poprzedniej objętości. Należy więc w instalacji uwzględnić odpowiednio duży zbiornik przejmujący przyrost objętości wody, tzw. naczynie wzbiorcze. W starych instalacjach naczynia takie znajdowały się zawsze nad jej najwyższym punktem. Podczas wzrostu temperatury, a więc zwiększania się objętości, woda wypełniała to naczynie, a podczas spadku temperatury wypływała z niego. 2 azot azot Ciśnienie wstępne 1.0/1.5 bar Zamknięte naczynie napełnione/zimne W dzisiejszych instalacjach grzewczych stosuje się zamknięte przeponowe naczynia wzbiorcze (MAG). W przypadku wzrostu ciśnienia w instalacji musi się mieć pewność, że nie zostanie przekroczone ciśnienie dopuszczalne wynikające z wytrzymałości rur i innych elementów instalacji. Dlatego przepisy wymagają, aby instalacja grzewcza była wyposażona w zawór bezpieczeństwa. 3 Zapas wody pod ciśnieniem wstępnym +0.5 bar Zamknięte naczynie wzbiorcze przy max temperaturze zasilania Ilość wody = zapas wody + przyrost objętości wody

19 Podręcznik techniki pompowej 19 Ciśnienie Definicja ciśnienia Ciśnienie - ciśnienie statyczne gazów lub cieczy w zbiornikach ciśnieniowych zmierzone w stosunku do ciśnienia atmosferycznego (Pa, mbar, bar). Ciśnienie spoczynkowe Ciśnienie statyczne przy braku przepływu medium. Ciśnienie spoczynkowe = wysokość napełnienia ponad punkt pomiaru + ciśnienie wstępne w zamkniętym naczyniu wzbiorczym Ciśnienie hydrauliczne Ciśnienie dynamiczne przy przepływie medium. Ciśnienie hydrauliczne = ciśnienie dynamiczne strata ciśnienia. Ciśnienie tłoczenia Ciśnienie w króćcu tłocznym pompy wirowej wytwarzane w czasie jej pracy. Wartość tego ciśnienia może być, w zależności od instalacji, inna niż różnica ciśnienia. Ciśnienie pompy (różnica ciśnienia) Ciśnienie wytworzone przez pompę wirową konieczne do pokonania wszystkich oporów instalacji mierzone pomiędzy króćcem ssawnym, a tłocznym pompy. Na skutek spadku ciśnienia tłoczenia spowodowanego stratami w rurociągach, armaturze i odbiornikach w każdym punkcie instalacji panuje inne ciśnienie robocze. Ciśnienie robocze Ciśnienie, które panuje lub powstaje w czasie pracy instalacji lub części instalacji. Dopuszczalne ciśnienie robocze Najwyższe, dozwolone ze względów bezpieczeństwa, ciśnienie robocze. Ciśnienie w instalacji w instalacjach grzewczych w atmosferze erozja, hałasy, pękniecia ciśnienie wyższe od roboczego dodatnia różnica ciśnienia ciśnienie hydrauliczne (ciśnienie dynamiczne) (+) nadciśnienie ujemna różnica ciśnienia ciśnienie spoczynkowe (ciśnienie statyczne) ciśnienie przepływu (ciśnienie dynamiczne) ciśnienie atmosferyczne 1013 hpa (normalne) (-) podciśnienie (ciśnienie na ssaniu) kawitacja, hałas, prasowanie ciśnienie niższe od roboczego zero absolutne

20

21 Podręcznik techniki pompowej 21 Charakterystyka pomp wirowych W ciepłownictwie, ogrzewnictwie, klimatyzacji i technice sanitarnej powszechnie stosowane są pompy wirowe. Można je podzielić w zależności od konstrukcji pomp oraz rodzaju przemian energetycznych w nich zachodzących. Wysokość ssania i kawitacja Przyczyną zdolności zasysania pomp jest ciśnienie działające na lustro cieczy w zbiorniku na ssaniu pompy. W zbiornikach otwartych jest to ciśnienie atmosferyczne. Jego średnia wartość na wysokości poziomu morza wynosi p b = N/m 2 (= 1,0132 bar) i odpowiada ciśnieniu słupa wody o wysokości 10,33 m w temp. 4 C. Zgodnie z tym, normalne ciśnienie powietrza powinno zapewnić pompie możliwość zassania wody z głębokości ok. 10 m. Rzeczywista osiągalna, geodezyjna wysokość zasysania HS geo jest jednak znacznie mniejsza, ponieważ: pompa nie wytwarza idealnej próżni, w rurociągu ssawnym występują starty ciśnienia na skutek tarcia i zmian prędkości przepływu. W praktyce, ze względów technicznych, maksymalna wysokość zasysania hs wynosi 7-8 m. Wartość ta składa się z różnicy wysokości pomiędzy najniżej położonym lustrem wody a króćcem ssawnym i wysokości strat ciśnienia na oporach przewodów, pompy i armatury. Zazwyczaj z jednego końca rurociągu podciśnienie wytwarza pompa, a z drugiego na powierzchnię cieczy działa ciśnienie atmosferyczne. Mówi się wówczas, iż pompa pracuje ze ssaniem, co oznacza że poziom wody w zbiorniku zasilającym znajduje się poniżej króćca ssawnego pompy. Warunek instalacyjny: Przewód ssawny powinien być ułożony wznosząco w kierunku króćca ssawnego pompy. Ponadto przewód powinien być możliwie krótki (dłuższy przewód = większe straty) oraz pozbawiony lewarów. Zalecane jest również instalowanie zaworów stopowych na przewodzie ssawnym zabezpieczającym przewód przed odpływem wody do zbiornika. dobrze źle Pompy można podzielić na samozasysające i normalnie zasysające. Konstrukcja pomp normalnie zasysających nie pozwala im na odprowadzenie powietrza z przewodu ssawnego, w wyniku czego przed każdym uruchomieniem wymagane jest zalanie wirnika pomp wraz z przewodem ssawnym. Konstrukcja pomp samozasysających, poprzez zastosowanie dyfuzora, pozwala na odpowietrzenie przewodu ssawnego. Tego rodzaju pompy wymagają zalania wyłącznie przy pierwszym uruchomieniu. minimalny poziom zasysania W celu zabezpieczenia pompy przed pracą na sucho zaleca się montaż zaworu stopowego na przewodzie ssawnym.

22 22 Podręcznik techniki pompowej Kawitacja Właściwy dobór Podciśnienie pompy obejmuje także wyeliminowanie możliwości powstania zjawiska kawitacji. Kawitację należy uwzględnić szczególnie w systemach otwartych (np. wieże chłodnicze) oraz także przy bardzo wysokich temperaturach i niskich ciśnieniach w instalacji. Zjawisko kawitacji, skomplikowane w swojej naturze, polega na tworzeniu się pęcherzyków mieszaniny powietrza i pary w obszarze, w którym ciśnienie bezwzględne spada poniżej ciśnienia parowania cieczy (np. wskutek oporów). Pęcherzyki pary porywane są przez przepływającą ciecz a zderzenie z powierzchnią ścianki lub wirnika pompy prowadzi do implodowania pęcherzyków. Procesowi kawitacji towarzyszy wiele zjawisk pochodnych, jak efekty energetyczne, akustyczne, wibracyjne, mechaniczne i termodynamiczne. Powoduje to spadek mocy (wysokości podnoszenia), nierównomierność pracy, spadek sprawności, emisję dźwięków i zniszczenie materiału (we wnętrzu pompy). W przypadku ponownego wzrostu ciśnienia, powyżej ciśnienia parowania cieczy, pęcherzyki zanikają. Jeżeli ciśnienie w instalacji na dopływie pompy (ciśnienie statyczne) spada poniżej potrzebnej dla pompy wartości naddatku antykawitacyjnego NPSH, to należy przynajmniej zapewnić równość tych wartości. W celu zapobiegania kawitacji należy: podwyższyć ciśnienie statyczne (zmienić usytuowanie pompy) obniżyć temperaturę przetłaczanej cieczy (redukcja ciśnienia pary nasyconej) - dobrać pompę o mniejszej wartości NPSH. Nadciśnienie Podciśnienie Nadciśnienie NPSH Ważną wielkością dla pompy wirnikowej jest wartość NPSH (Net Positive Suction Head). Podaje ona minimalne ciśnienie na dopływie do pompy, jakiego wymaga ten typ pompy, aby móc pracować bez kawitacji, tzn. dodatkowe ciśnienie, jakie jest wymagane, aby zapobiec parowaniu cieczy i utrzymać ją w stanie ciekłym. Wartość NPSH podawane jest przez producenta pomp i przedstawiana jest na jej charakterystyce. H [m] charakterystyka pompy Na wartość NPSH ze strony pompy wpływ ma kształt wirnika i prędkość obrotowa pompy, a ze strony otoczenia temperatura medium, wysokość słupa cieczy nad wlotem pompy oraz ciśnienie atmosferyczne. Rozróżnia się dwie wartości NPSH: 1. NPSH pompy = NPSH wymagane Określa ciśnienie dopływu, jakie jest wymagane, aby uniknąć kawitacji. Jako ciśnienie dopływu rozumiane jest również zatopienie (w przypadku pomp zatapialnych różnica wysokości pomiędzy dopływem do pompy a poziomem wody w studzience/zbiorniku). NPSH Q [m 3 /h] 2. NPSH instalacji = NPSH obecne Podaje, jakie ciśnienie obecne jest na dopływie pompy. NPSHinstal >NPSHpompy lub NPSHobec.>NPSHwymag. W przypadku pomp w ustawieniu mokrym wartość NPSH instalacji obliczana jest poprzez zsumowanie ciśnienia atmosferycznego, wysokości słupa cieczy nad wlotem pompy minus ciśnienie parowania medium. W ustawieniu suchym odejmuje się dodatkowo straty wysokości ciśnienia w rurociągu ssawnym.

OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY,

OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY, OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY, ZJAWISKO KAWITACJI. Kawitacja jest to proces tworzenia się pęcherzyków parowo-gazowych nasyconej cieczy, w skutek miejscowego spadku ciśnienia poniżej wartości

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

Zasada działania jest podobna do pracy lodówki. Z jej wnętrza, wypompowywuje się ciepło i oddaje do otoczenia.

Zasada działania jest podobna do pracy lodówki. Z jej wnętrza, wypompowywuje się ciepło i oddaje do otoczenia. Pompy ciepła Zasada działania pompy ciepła polega na pozyskiwaniu ciepła ze środowiska ( wody, gruntu i powietrza) i przekazywaniu go do odbiorcy jako ciepło grzewcze. Ciepło pobrane z otoczenia sprężane

Bardziej szczegółowo

RODZAJE OGRZEWAŃ. (grawitacyjne)

RODZAJE OGRZEWAŃ. (grawitacyjne) RODZAJE OGRZEWAŃ Ogrzewania (grawitacyjne) powietrzne 1 kocioł, 2 komin, 3 dopływ powietrza zewnętrznego, 4 kanał nawiewny, 5 dopływ powietrza ciepłego do pomieszczeń, 6 usuwanie powietrza ochłodzonego

Bardziej szczegółowo

WYMIENNIK PŁASZCZOWO RUROWY

WYMIENNIK PŁASZCZOWO RUROWY WYMIENNIK PŁASZCZOWO RUROWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO RUCHOWA Kraków 20.01.2014 Dział Handlowy: ul. Pasternik 76, 31-354 Kraków tel. +48 12 379 37 90~91 fax +48 12 378 94 78 tel. kom. +48 601 528 380 www.makroterm.pl

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie sieci przed uderzeniem hydraulicznym

Zabezpieczenie sieci przed uderzeniem hydraulicznym Zabezpieczenie sieci przed uderzeniem hydraulicznym PODSTAWY TEORETYCZNE Uderzeniem hydraulicznym nazywamy gwałtowne zmiany ciśnienia w przewodzie pod ciśnieniem, spowodowane szybkimi w czasie zmianami

Bardziej szczegółowo

Wszystkie rozwiązanie techniczne jakie znalazły zastosowanie w Avio kw zostały wykorzystane również w tej grupie urządzeń.

Wszystkie rozwiązanie techniczne jakie znalazły zastosowanie w Avio kw zostały wykorzystane również w tej grupie urządzeń. ZEUS 24 kw W ciągu ponad czterdziestoletniej produkcji gazowych kotłów grzewczych Immergas za cel nadrzędny stawiał sobie zapewnienie komfortu ciepłej wody użytkowej. Nie zapomnieliśmy o tym i w tym przypadku.

Bardziej szczegółowo

Pomiar pompy wirowej

Pomiar pompy wirowej Pomiar pompy wirowej Instrukcja do ćwiczenia nr 20 Badanie maszyn - laboratorium Opracował: dr inŝ. Andrzej Tatarek Zakład Miernictwa i Ochrony Atmosfery Wrocław, grudzień 2006 r. 1. Wstęp Pompami nazywamy

Bardziej szczegółowo

Potencjalne pytania dla studentów na egzamin z ogrzewnictwa część 1

Potencjalne pytania dla studentów na egzamin z ogrzewnictwa część 1 Potencjalne pytania dla studentów na egzamin z ogrzewnictwa część 1 Każdy student zna trud egzaminów i wie, że bez odpowiedniego przygotowania ciężko je zdać. Aby Wam ulżyć w trudach nauki, chcielibyśmy

Bardziej szczegółowo

Szczegóły budowy kolektora próżniowego typu HeatPipe. Część 1.

Szczegóły budowy kolektora próżniowego typu HeatPipe. Część 1. Szczegóły budowy kolektora próżniowego typu HeatPipe. Część 1. Popularność kolektorów próżniowych w Polsce jest na tle Europy zjawiskiem dość wyjątkowym w zasadzie wiele przemawia za wyborem kolektora

Bardziej szczegółowo

Pionowa samozasysająca pompa bocznokanałowa ze sprzęgłem magnetycznym Typ SMV

Pionowa samozasysająca pompa bocznokanałowa ze sprzęgłem magnetycznym Typ SMV Pionowa samozasysająca pompa bocznokanałowa ze sprzęgłem magnetycznym Typ SMV Ogólnie Pompy bocznokanałowe są samozasysające i pracują bardziej ekonomicznie (większa sprawność) niż normalne pompy z korpusem

Bardziej szczegółowo

Instalacje ogrzewcze w budynkach. projektowanie wodnych instalacji centralnego ogrzewania

Instalacje ogrzewcze w budynkach. projektowanie wodnych instalacji centralnego ogrzewania Instalacje ogrzewcze w budynkach. projektowanie wodnych instalacji centralnego ogrzewania Co zawiera norma PN-EN 12828:2006? W niniejszym artykule przedstawiono wybrane fragmenty normy PN-EN 12828, która

Bardziej szczegółowo

Hamulce elektromagnetyczne. EMA ELFA Fabryka Aparatury Elektrycznej Sp. z o.o. w Ostrzeszowie

Hamulce elektromagnetyczne. EMA ELFA Fabryka Aparatury Elektrycznej Sp. z o.o. w Ostrzeszowie Hamulce elektromagnetyczne EMA ELFA Fabryka Aparatury Elektrycznej Sp. z o.o. w Ostrzeszowie Elektromagnetyczne hamulce i sprzęgła proszkowe Sposób oznaczania zamówienia P Wielkość mechaniczna Odmiana

Bardziej szczegółowo

Magazynowanie cieczy

Magazynowanie cieczy Magazynowanie cieczy Do magazynowania cieczy służą zbiorniki. Sposób jej magazynowania zależy od jej objętości i właściwości takich jak: prężność par, korozyjność, palność i wybuchowość. Zbiorniki mogą

Bardziej szczegółowo

Pompy pionowe in line typu OPA

Pompy pionowe in line typu OPA Pompy pionowe in line typu OPA WYDANIE 01/2007 DANE OGÓLNE POMPY PIONOWE WIELOSTOPNIOWE TYPU OPA Pompy pionowe typu OPA są przeznaczone do pompowania i podwyższania ciśnienia wody pitnej, uzdatnionej nie

Bardziej szczegółowo

Nazwa firmy: Autor: Telefon: Fax: Dane:

Nazwa firmy: Autor: Telefon: Fax: Dane: Pozycja Ilość Opis Cena jednostkowa 1 UPS 2555 180 Nr katalogowy: 52002110 Bezdławnicowa pompa obiegowa z mokrym wirnikiem silnika, uszczelniona tylko dwoma uszczelkami spoczynkowymi. Pompa i silnik stanowią

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne SIW 8TU

Dane techniczne SIW 8TU Informacja o urządzeniu SIW 8TU Konstrukcja - źródło ciepła Solanka - Wykonanie Budowa uniwersalna - Regulacja - Obliczanie ilości ciepła Zintegrow. - Miejsce ustawienia Kryty - Stopnie mocy 1 Limity pracy

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne SIW 11TU

Dane techniczne SIW 11TU Informacja o urządzeniu SIW 11TU Konstrukcja - źródło ciepła Solanka - Wykonanie Budowa kompaktowa - Regulacja - Obliczanie ilości ciepła Zintegrow. - Miejsce ustawienia Kryty - Stopnie mocy 1 Limity pracy

Bardziej szczegółowo

Wilo-Yonos PICO Pompa o najwyższej sprawności do powszechnych zastosowań.

Wilo-Yonos PICO Pompa o najwyższej sprawności do powszechnych zastosowań. Wilo-Yonos PICO Pompa o najwyższej sprawności do powszechnych zastosowań. Unikalny system odpowietrzania pompy ODPOWIADA ZAŁOŻENIOM DYREKTYWY ErP (ENERGY RELATED PRODUCTS) Wilo-Yonos PICO Bezdławnicowa

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA ABSORPCYJNEJ POMPY CIEPŁA

BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA ABSORPCYJNEJ POMPY CIEPŁA Anna Janik AGH Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Energetyki i Paliw BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA ABSORPCYJNEJ POMPY CIEPŁA 1. WSTĘP W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania tematem pomp ciepła.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja montażu pompy ciepła Air 1,9 ST

Instrukcja montażu pompy ciepła Air 1,9 ST Nr.kat Nr. Fabryczny K.j. Instrukcja montażu pompy ciepła Air 1,9 ST W trybie pracy pompa ciepła max temp cwu 55 C Powietrzno-wodna pompa ciepła do przygotowania c.w.u Silesia Term Instrukcja obsługi i

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA MONTAŻU I OBSŁUGI SPRZĘGŁA HYDRAULICZNEGO TYPU SHT

INSTRUKCJA MONTAŻU I OBSŁUGI SPRZĘGŁA HYDRAULICZNEGO TYPU SHT INSTRUKCJA MONTAŻU I OBSŁUGI SPRZĘGŁA HYDRAULICZNEGO TYPU SHT 1. Informacje ogólne 1.2. Zastosowanie Sprzęgło hydrauliczne SHT jest przeznaczone do kotłowni jedno lub wielokotłowych zasilających układy

Bardziej szczegółowo

Modernizacja instalacji centralnego ogrzewania budynku poddanego kompleksowej termomodernizacji. Budynek ul. M. Konopnickiej 3 w Łęczycy.

Modernizacja instalacji centralnego ogrzewania budynku poddanego kompleksowej termomodernizacji. Budynek ul. M. Konopnickiej 3 w Łęczycy. Ekoprodet Zbigniew Grabarkiewicz Os. Rusa 45/1, 61-245 Poznań tel./fax 618740681/616496960, biuro@ekoprodet.pl Nazwa inwestycji Inwestor Modernizacja instalacji centralnego ogrzewania budynku poddanego

Bardziej szczegółowo

Urządzenia do hydraulicznego rozdziału cieplika

Urządzenia do hydraulicznego rozdziału cieplika Hydrauliczna separacja Urządzenia do hydraulicznego rozdziału cieplika Dipl.-Ing. Dariusz Mukomilow Prezes Sinus Polska Sp. z o.o. Kierownik ds. konstrukcyjnych Sinusverteiler GmbH Wprowadzenie: Systemy

Bardziej szczegółowo

OBIEKT : Modernizacja budynku mieszkalno-usługowego. Wiślica 34. TREŚĆ : Projekt techniczny inst. C.O. BRANŻA : Instalacje sanitarne

OBIEKT : Modernizacja budynku mieszkalno-usługowego. Wiślica 34. TREŚĆ : Projekt techniczny inst. C.O. BRANŻA : Instalacje sanitarne OBIEKT : Modernizacja budynku mieszkalno-usługowego. Wiślica 34 TREŚĆ : Projekt techniczny inst. C.O. BRANŻA : Instalacje sanitarne INWESTOR : ZARZĄD BUDYNKÓW MIEJSKICH 43-430 Skoczów ul.krzywa 4 PROJEKTOWAŁ:

Bardziej szczegółowo

EPR. Jednowrzecionowa pompa obrotowa. Wykonanie

EPR. Jednowrzecionowa pompa obrotowa. Wykonanie Jednowrzecionowa pompa obrotowa EPR Wykonanie Wykonanie żeliwowe GO to wykonanie podstawowe. Jest przeznaczne na normalne inaturalne ciecze. Pompa zawiera następujące części główne: korpus ssący i tłoczący

Bardziej szczegółowo

Ocena techniczna systemu FREE COOLING stosowanego w agregatach wody lodowej dla systemów klimatyzacji.

Ocena techniczna systemu FREE COOLING stosowanego w agregatach wody lodowej dla systemów klimatyzacji. POLITECHNIKA GDAŃSKA Wydział Mechaniczny Katedra Techniki Cieplnej Seminarium z Chłodnictwa Ocena techniczna systemu FREE COOLING stosowanego w agregatach wody lodowej dla systemów klimatyzacji. Jarosław

Bardziej szczegółowo

Dlaczego pompa ciepła?

Dlaczego pompa ciepła? domowa pompa ciepła darmowa energia z powietrza sprawność 400% COP 4 (B7/W35) kompletne źródło ciepła dla domu ogrzewanie, ciepła woda użytkowa (c.w.u), woda basenowa współpraca z dodatkowym źródłem ciepła

Bardziej szczegółowo

Parametry pracy pompy i zjawisko kawitacji

Parametry pracy pompy i zjawisko kawitacji Parametry pracy pompy i zjawisko kawitacji 1. Parametry pracy pompy 1.1. Wysokości podnoszenia 1.2. Wydajności 1.3. Moce 1.4. Sprawności 2. Kawitacja 2.1. Zjawisko kawitacji 2.2. Wpływ kawitacji na pracę

Bardziej szczegółowo

Wilo-Stratos Pierwsza na świecie pompa o najwyższej sprawności. ODPOWIADA ZAŁOŻENIOM DYREKTYWY ErP (ENERGY RELATED PRODUCTS)

Wilo-Stratos Pierwsza na świecie pompa o najwyższej sprawności. ODPOWIADA ZAŁOŻENIOM DYREKTYWY ErP (ENERGY RELATED PRODUCTS) Wilo-Stratos Pierwsza na świecie pompa o najwyższej sprawności. ODPOWIADA ZAŁOŻENIOM DYREKTYWY ErP (ENERGY RELATED PRODUCTS) Wilo-Stratos Pompy obiegowe do centralnego ogrzewania. Dane techniczne H/m 16

Bardziej szczegółowo

Zestaw Solarny SFCY-01-300-40

Zestaw Solarny SFCY-01-300-40 Zestaw Solarny SFCY-01-300-40 Zestaw solarny do ogrzewania wody c.w.u SFCY-01-300-40, przeznaczony jest do użytkowania w domach jednorodzinnych i pozwala na całoroczne podgrzewanie wody użytkowej dla rodziny

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła - zasada działania

Pompy ciepła - zasada działania Pompy ciepła - zasada działania Pochodząca od słońca energia cieplna zmagazynowana w ziemi w wodzie lub w powietrzu ma zbyt niską temperaturę aby mogła być bezpośrednio używana do ogrzewania. Dlatego do

Bardziej szczegółowo

LAURA 20/20 LAURA 20/20 F LAURA 20/20 T. Kocioł gazowy wiszący Instrukcja obsługi dla użytkownika

LAURA 20/20 LAURA 20/20 F LAURA 20/20 T. Kocioł gazowy wiszący Instrukcja obsługi dla użytkownika LAURA 20/20 LAURA 20/20 F LAURA 20/20 T R Kocioł gazowy wiszący Instrukcja obsługi dla użytkownika Charakterystyka ogólna LAURA 20/20: Kocioł dwufunkcyjny tj. C.O. i C.W.U. przepływowy. Spalanie odbywa

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła powietrze woda WPL 13/18/23 E/cool

Pompy ciepła powietrze woda WPL 13/18/23 E/cool European Quality Label for Heat Pumps powietrze woda WPL 1/1/ E/cool WPL 1 E WPL 1 E Do pracy pojedynczej lub w kaskadach (maksymalnie sztuk w kaskadzie dla c.o. przy zastosowaniu regulatorów WPMWII i

Bardziej szczegółowo

Dlaczego pompa ciepła?

Dlaczego pompa ciepła? domowa pompa ciepła darmowa energia z powietrza sprawność 400% COP 4 (B7/W35) kompletne źródło ciepła dla domu ogrzewanie, ciepła woda użytkowa (c.w.u), woda basenowa współpraca z dodatkowym źródłem ciepła

Bardziej szczegółowo

-1- Jak zapewnić optymalne warunki mieszkalne?

-1- Jak zapewnić optymalne warunki mieszkalne? -1- Jak zapewnić optymalne warunki mieszkalne? Domem określa się najczęściej pewną całość materialną (budowla, instalacje i wyposażenie) dostosowaną do potrzeb jego użytkowników. Pojęciem dom określamy

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA MONTAŻU I OBSŁUGI UKŁADU MIESZAJĄCEGO UM DO OGRZEWANIA PODŁOGOWEGO

INSTRUKCJA MONTAŻU I OBSŁUGI UKŁADU MIESZAJĄCEGO UM DO OGRZEWANIA PODŁOGOWEGO INSTRUKCJA MONTAŻU I OBSŁUGI UKŁADU MIESZAJĄCEGO UM DO OGRZEWANIA PODŁOGOWEGO 1. Informacje ogólne 1.1. Zastosowanie Typoszereg układów mieszających UM jest przeznaczony do instalacji centralnego ogrzewania

Bardziej szczegółowo

NKV. Seria NAGRZEWNICE WODNE

NKV. Seria NAGRZEWNICE WODNE NAGRZEWNICE WODNE Seria Zastosowanie Kanałowe nagrzewnice wodne przeznaczone do podgrzewania nawiewanego powietrza w systemach wentylacji o przekroju prostokątnym. Konstrukcja Obudowa jest wykonana z ocynkowanej

Bardziej szczegółowo

Instrukcja montażu Zasobnik SE-2

Instrukcja montażu Zasobnik SE-2 Przyjazne Technologie Instrukcja montażu Zasobnik SE-2 Wolf Technika Grzewcza Sp. z o.o. Al.Stanów Zjednoczonych 61A 04-028 Warszawa Tel. 22/5162060 Fax 22/5162061 Zasobnik SE-2 Zasobnik SE-2 Zasobnik

Bardziej szczegółowo

Temperatura powyżej 52 C Czujnik termostatyczny 1 zamknięty

Temperatura powyżej 52 C Czujnik termostatyczny 1 zamknięty HERZ-ZTB Cyrkulacyjny ogranicznik temperatury z automatycznym przepływem przy termicznej dezynfekcji Arkusz znormalizowany 4011, Wydanie 0612 Wartość kvs Czujnik termostatyczny 1 (52/55/58 C) Kierunek

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Teza ciepło niskotemperaturowe można skutecznie przetwarzać na energię elektryczną; można w tym celu wykorzystywać ciepło

Bardziej szczegółowo

Czynniki chłodnicze DuPont TM ISCEON MO59 i MO79. Materiały informacyjne

Czynniki chłodnicze DuPont TM ISCEON MO59 i MO79. Materiały informacyjne Czynniki chłodnicze DuPont TM ISCEON MO59 i MO79 Materiały informacyjne WSTĘP Czynniki chłodnicze DuPont TM ISCEON MO59 i MO79 odznaczają się łatwością w użyciu, pozwalają na ograniczenie kosztów, a co

Bardziej szczegółowo

LEKKIE POMPY DIAGONALNE DE 11.91. Lekkie pompy diagonalne DE

LEKKIE POMPY DIAGONALNE DE 11.91. Lekkie pompy diagonalne DE LEKKIE POMPY DIAGONALNE DE 426 2.98 11.91 SIGMA PUMPY HRANICE, s.r.o. Tovární 605, 753 01 Hranice tel.: 581 661 111, fax: 581 602 587 Email: sigmahra@sigmagra.cz Zastosowanie Z pomp DE można skorzystać

Bardziej szczegółowo

Wymagania UDT dotyczące instalacji ziębniczych z czynnikami alternatywnymi

Wymagania UDT dotyczące instalacji ziębniczych z czynnikami alternatywnymi Wymagania UDT dotyczące instalacji ziębniczych z czynnikami alternatywnymi Sylweriusz Brzuska Wydział Energetyki i Potwierdzania Kwalifikacji 1 Czynniki alternatywne: naturalne czynniki chłodnicze: R717

Bardziej szczegółowo

Wentylatory promieniowe typu WPO-10/25 WPO-18/25 PRZEZNACZENIE

Wentylatory promieniowe typu WPO-10/25 WPO-18/25 PRZEZNACZENIE Wentylatory promieniowe typu WPO-10/25 WPO-18/25 Typoszereg wentylatorów promieniowych wysokoprężnych ogólnego przeznaczenia składa się z pięciu wielkości: WPO-10/25; WPO-12/25; WPO-14/25; WPO-16/25; WPO-18/25,

Bardziej szczegółowo

Grzejniki aluminiowe

Grzejniki aluminiowe Grzejniki aluminiowe I AKCESORIA gdy potrzebujesz ciepła... Grzejniki aluminiowe CO Warto wiedzieć Nie zasłaniaj grzejników - zasłonięte czy zabudowane grzejniki muszą mieć wyższą temperaturę, by dostarczać

Bardziej szczegółowo

Zawory z gniazdem kątowym VZXF

Zawory z gniazdem kątowym VZXF Główne cechy i przegląd Funkcja Zawór z gniazdem kątowym VZXF jest sterowanym zewnętrznie zaworem 2/2. Zawory o tej konstrukcji są przełączane przez dodatkowe medium sterujące. Zawór w położeniu spoczynkowym

Bardziej szczegółowo

III/2 INSTALACJA CENTRALNEGO OGRZEWANIA

III/2 INSTALACJA CENTRALNEGO OGRZEWANIA III/2 INSTALACJA CENTRALNEGO OGRZEWANIA I. Spis zawartości 1.1. Straty ciepła dla budynku 1.2. Instalacja centralnego ogrzewania 1.3. Przewody i rozprowadzenie instalacji 1.4. Próby, montaż, izolacja termiczna

Bardziej szczegółowo

- centralne ogrzewanie 80 [kw] - c.w.u. (ze względu na priorytet c.w.u. przyjęto 50% c.o.) 220 [kw] Razem: 300,0 [kw] kg/s

- centralne ogrzewanie 80 [kw] - c.w.u. (ze względu na priorytet c.w.u. przyjęto 50% c.o.) 220 [kw] Razem: 300,0 [kw] kg/s Obliczenia do kotłowni gazowej 1. Bilans cieplny. Na podstawie obliczeń cieplnych ustalono zapotrzebowanie na moc cieplną: - centralne ogrzewanie 80 [kw] - c.w.u. (ze względu na priorytet c.w.u. przyjęto

Bardziej szczegółowo

INTEGRACYJNY WYMIENNIK CIEPŁA CONNECT II

INTEGRACYJNY WYMIENNIK CIEPŁA CONNECT II INTEGRACYJNY WYMIENNIK CIEPŁA CONNECT II INSTRUKCJA OBSŁUGI INSTRUKCJA INSTALOWANIA Dział Techniczny: ul. Pasternik 76, 31-354 Kraków tel. +48 12 379 37 80 fax +48 12 378 94 78 tel. kom. +48 665 001 613

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY. Seminarium z przedmiotu AUTOMATYKA CHŁODNICZA I KLIMATYZACYJNA

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY. Seminarium z przedmiotu AUTOMATYKA CHŁODNICZA I KLIMATYZACYJNA POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Seminarium z przedmiotu AUTOMATYKA CHŁODNICZA I KLIMATYZACYJNA Temat: Ocena możliwości wykorzystania rurki kapilarnej jako elementu dławiącego w tzw. klimatyzatorach

Bardziej szczegółowo

VICTRIX ZEUS SUPERIOR 26 kw

VICTRIX ZEUS SUPERIOR 26 kw VICTRIX ZEUS SUPERIOR 26 kw Prezentując najnowszy model gazowego wiszącego kotła kondensacyjnego Zeus Victrix Superior kw Immergas po raz kolejny wyznacza nowe standardy dla kotłów wiszących. To początek

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 24 lutego 2015 r. Poz. 247 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 17 lutego 2015 r.

Warszawa, dnia 24 lutego 2015 r. Poz. 247 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 17 lutego 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 24 lutego 2015 r. Poz. 247 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 17 lutego 2015 r. w sprawie wzorów protokołów z kontroli systemu

Bardziej szczegółowo

Energooszczędność budynku a ZUŻYCIE energii na przygotowanie c.w.u.

Energooszczędność budynku a ZUŻYCIE energii na przygotowanie c.w.u. Energooszczędność budynku a ZUŻYCIE energii na przygotowanie c.w.u. Do tej pory ze względu na obowiązujące prawo budowlane nie analizowano wpływu sprawności systemu grzewczego na końcowe zużycie energii

Bardziej szczegółowo

OSUSZACZE POWIETRZA AQUA-AIR AQUA-AIR DR120, AQUA-AIR DR190, AQUA-AIR DR250, AQUA-AIR DR310, AQUA-AIR DR70

OSUSZACZE POWIETRZA AQUA-AIR AQUA-AIR DR120, AQUA-AIR DR190, AQUA-AIR DR250, AQUA-AIR DR310, AQUA-AIR DR70 Bart Import Poland 64-500 Szamotuły ul. Dworcowa 34 tel. +48 61 29 30 685 fax. +48 61 29 26 144 www.aqua-air.pl OSUSZACZE POWIETRZA AQUA-AIR AQUA-AIR DR120, AQUA-AIR DR190, AQUA-AIR DR250, AQUA-AIR DR310,

Bardziej szczegółowo

Wentylatory oddymiające dachowe Typ BVD F400 F600 F600

Wentylatory oddymiające dachowe Typ BVD F400 F600 F600 dachowe Typ BVD F0 F600 F600 Program dostaw Typ BVD 6 Wielkości ponad typów Ilość powietrza V. max. 54.360 m 3 /h Spręż całkowity p 1 max. 2.300 Pa Typ BVD Temperatura-/min.czas funkcjonowania zgodne z

Bardziej szczegółowo

Instalacje wodne BERMAD Sejcom autoryzowany dystrybutor w Polsce

Instalacje wodne BERMAD Sejcom autoryzowany dystrybutor w Polsce Zasady działania Tryby otwarty/zamknięty (On/Off) Pozycja zamknięta Ciśnienie w rurociągu zaaplikowane do górnej komory regulacyjnej zaworu, stwarza siłę, która przesuwa zawór do pozycji zamkniętej i zapewnia

Bardziej szczegółowo

Powietrzna pompa ciepła ekologia i nowoczesne ogrzewanie domu

Powietrzna pompa ciepła ekologia i nowoczesne ogrzewanie domu Powietrzna pompa ciepła ekologia i nowoczesne ogrzewanie domu Coraz częściej decydujemy się na budowę domu w standardzie energooszczędnym wyróżniający się odpowiednią izolacją ścian, przegród zewnętrznych,

Bardziej szczegółowo

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia wyrównawcze z fizyki -Zestaw 4 -eoria ermodynamika Równanie stanu gazu doskonałego Izoprzemiany gazowe Energia wewnętrzna gazu doskonałego Praca i ciepło w przemianach gazowych Silniki cieplne

Bardziej szczegółowo

BADANIE SPRĘŻARKOWEJ POMPY CIEPŁA

BADANIE SPRĘŻARKOWEJ POMPY CIEPŁA BADANIE SPRĘŻARKOWEJ POMPY CIEPŁA Zenon Bonca, Waldemar Targański W rozdziale skrótowo omówiono teoretyczne podstawy działania parowej sprężarkowej pompy ciepła w zakresie niezbędnym do osiągnięcia celu

Bardziej szczegółowo

Schematy instalacji solarnych proponowanych dla inwestycji w prywatnych budynkach mieszkalnych na terenie powiatu suskiego

Schematy instalacji solarnych proponowanych dla inwestycji w prywatnych budynkach mieszkalnych na terenie powiatu suskiego Schematy instalacji solarnych proponowanych dla inwestycji w prywatnych budynkach mieszkalnych na terenie powiatu suskiego Wstęp Po przeanalizowaniu sporej ilości gospodarstw domowych, a w szczególności

Bardziej szczegółowo

SMAROWANIE PRZEKŁADNI

SMAROWANIE PRZEKŁADNI SMAROWANIE PRZEKŁADNI Dla zmniejszenia strat energii i oporów ruchu, ale również i zmniejszenia intensywności zużycia ściernego powierzchni trących, zabezpieczenia od zatarcia, korozji oraz lepszego odprowadzania

Bardziej szczegółowo

Elektryczne kotły c.o.

Elektryczne kotły c.o. Elektryczne kotły c.o. Kotły elektryczne doskonale nadają się do ogrzewania budynków oddalonych od sieci gazowej oraz takich, w których nie ma możliwości podłączenia gazu. Ich instalacja wiąże się z niewielkimi

Bardziej szczegółowo

Pompa ciepła, to bardzo oszczędne urządzenie grzewcze, jednakże aby wykorzystać wszystkie jej walory w 100 %, trzeba pamiętać o kilku szczegółach

Pompa ciepła, to bardzo oszczędne urządzenie grzewcze, jednakże aby wykorzystać wszystkie jej walory w 100 %, trzeba pamiętać o kilku szczegółach Tanie grzanie Pochodząca od słońca energia cieplna zmagazynowana w ziemi w wodzie lub w powietrzu ma zbyt niską temperaturę aby mogła by bezpośrednio używana do ogrzewania. Dlatego do korzystania z nieprzebranych

Bardziej szczegółowo

Trójfazowe silniki indukcyjne. serii dskgw do napędu organów urabiających kombajnów górniczych. 2006 Wkładka katalogowa nr 11a

Trójfazowe silniki indukcyjne. serii dskgw do napędu organów urabiających kombajnów górniczych. 2006 Wkładka katalogowa nr 11a Trójfazowe silniki indukcyjne serii dskgw do napędu organów urabiających kombajnów górniczych 2006 Wkładka katalogowa nr 11a ZASTOSOWANIE Silniki indukcyjne górnicze serii dskgw przeznaczone są do napędu

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo- Hutnicza Im. Stanisława Staszica w Krakowie

Akademia Górniczo- Hutnicza Im. Stanisława Staszica w Krakowie Akademia Górniczo- Hutnicza Im. Stanisława Staszica w Krakowie BADANIE POMP WIROWYCH I ICH UKŁADÓW PRACY Prowadzący: mgr inż. Tomasz Siwek siwek@agh.edu.pl 1. Wprowadzenie teoretyczne 1.1. Definicja pompy

Bardziej szczegółowo

Jak działają pompy ciepła?

Jak działają pompy ciepła? Jak działają pompy ciepła? Pompy ciepła Pompa ciepła to rodzaj ekologicznego urządzenia, zapewniającego możliwość korzystania z naturalnych zasobów darmowej energii. Gruntowe pompy ciepła wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 179299 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (2 1) Numer zgłoszenia. 313568 (2 2) Data zgłoszenia: 29.03.1996 (51) IntCl7 F04D 29/08 (54)

Bardziej szczegółowo

Audytoenerg Maciej Mierzejewski ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn. mgr inż. Maciej Mierzejewski, ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn

Audytoenerg Maciej Mierzejewski ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn. mgr inż. Maciej Mierzejewski, ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn Analiza możliwości racjonalnego wykorzystania, wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło w budynku mieszkalnym jednorodzinnym Mieszkalny Rodzaj budynku jednorodzinny Właściciel/Inwestor

Bardziej szczegółowo

Urządzenia do wyposażenia stanowisk smarowniczych w stacjach obsługi pojazdów i maszyn

Urządzenia do wyposażenia stanowisk smarowniczych w stacjach obsługi pojazdów i maszyn Urządzenia do wyposażenia stanowisk smarowniczych w stacjach obsługi pojazdów i maszyn Pompa centralnego smarowania PA 12 i PA12G Pistolet smarowniczy SP 10 i przewód giętki WP 10 Stanowisko do smarowania

Bardziej szczegółowo

Condesa: Nagrzewnica powietrza HP 45 z palnikiem GIERSCH na zużyty olej (45 kw)

Condesa: Nagrzewnica powietrza HP 45 z palnikiem GIERSCH na zużyty olej (45 kw) Condesa: Nagrzewnica powietrza HP 45 z palnikiem GIERSCH na zużyty olej (45 kw) Stacjonarne nagrzewnice powietrza, olejowe lub gazowe. Wysokowydajne urządzenia o wszechstronnym zastosowaniu, uniwersalne

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103 Wymagania edukacyjne PRZEDMIOT Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych KLASA II MPS NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES) 723103 1. 2. Podstawowe wiadomości o ch spalinowych

Bardziej szczegółowo

IR SANIT Usługi Projektowe Ireneusz Piotrowski 20 857 Lubin, ul. Króla Rogera 8/10 tel: 508 41 40 02, e-mail: irekpiotrowski@wp.pl

IR SANIT Usługi Projektowe Ireneusz Piotrowski 20 857 Lubin, ul. Króla Rogera 8/10 tel: 508 41 40 02, e-mail: irekpiotrowski@wp.pl BRANŻA SANITARNA Temat projektu: PROJEKT BUDOWLANY MODERNIZACJI INSTALACJI CENTRALNEGO OGRZEWANIA ZAPLECZA DYDAKTYCZNEGO ZESPOŁU SZKÓŁ IM. M. KOPERNIKA Adres inwestycji: ul. Wilczyńskiego 98 Bełżyce Inwestor:

Bardziej szczegółowo

VICTRIX 26 2 I. Seria Victrix 2 (wersja 2011) to wersja rozwojowa kotłów serii Victrix kw.

VICTRIX 26 2 I. Seria Victrix 2 (wersja 2011) to wersja rozwojowa kotłów serii Victrix kw. VICTRIX 26 2 I Seria Victrix 2 (wersja 2011) to wersja rozwojowa kotłów serii Victrix kw. Wieloletnie doświadczenie w produkcji urządzeń kondensacyjnych pozwoliło na połączenie tradycyjnych sprawdzonych

Bardziej szczegółowo

KARTA KATALOGOWA SILNIKÓW PRĄDU STAŁEGO

KARTA KATALOGOWA SILNIKÓW PRĄDU STAŁEGO KARTA KATALOGOWA SILNIKÓW PRĄDU STAŁEGO 1. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA SERII Silniki prądu stałego serii G przystosowane są do zasilania z przekształtników tyrystorowych. Wykonywane są jako silniki obcowzbudne

Bardziej szczegółowo

Q = 0,005xDxB. Q - ilość smaru [g] D - średnica zewnętrzna łożyska [mm] B - szerokość łożyska [mm]

Q = 0,005xDxB. Q - ilość smaru [g] D - średnica zewnętrzna łożyska [mm] B - szerokość łożyska [mm] 4. SMAROWANIE ŁOŻYSK Właściwe smarowanie łożysk ma bezpośredni wpływ na trwałość łożysk. Smar tworzy nośną warstewkę smarową pomiędzy elementem tocznym a pierścieniem łożyska która zapobiega bezpośredniemu

Bardziej szczegółowo

t E termostaty k r A M fazowe r c E t ja ta c k Af A u E M d or r AH f M In o p

t E termostaty k r A M fazowe r c E t ja ta c k Af A u E M d or r AH f M In o p MAHLE Aftermarket Informacja o produktach Termostaty fazowe Konwencjonalna regulacja temperatury: bezpieczeństwo w pierwszym rzędzie Optymalny przebieg procesu spalania w silniku samochodu osobowego zapewnia

Bardziej szczegółowo

Płytowy skręcany wymiennik ciepła XG

Płytowy skręcany wymiennik ciepła XG Płytowy skręcany wymiennik ciepła XG Opis / zastosowanie XG jest płytowym skręcanym wymiennikiem ciepła przeznaczonym do stosowania w miejskich systemach grzewczych i systemach chłodniczych. Wymiennik

Bardziej szczegółowo

Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy PALACZ C.O. pod red. Bogdana Rączkowskiego

Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy PALACZ C.O. pod red. Bogdana Rączkowskiego Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy PALACZ C.O. pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Regulacja EHPA w sprawie badań (B1) *

Regulacja EHPA w sprawie badań (B1) * Regulacja EHPA w sprawie badań (B1) * Badanie pomp ciepła typu woda-woda oraz solanka-woda Zasady, warunki oraz metody badania opracowane w oparciu o Normy Europejskie EN 14511-1 do 14511-4 oraz EN 12102

Bardziej szczegółowo

K raków 26 ma rca 2011 r.

K raków 26 ma rca 2011 r. K raków 26 ma rca 2011 r. Zadania do ćwiczeń z Podstaw Fizyki na dzień 1 kwietnia 2011 r. r. dla Grupy II Zadanie 1. 1 kg/s pary wo dne j o ciśnieniu 150 atm i temperaturze 342 0 C wpada do t urbiny z

Bardziej szczegółowo

Smay: Systemy odprowadzenia powietrza z budynków

Smay: Systemy odprowadzenia powietrza z budynków Smay: Systemy odprowadzenia powietrza z budynków Aby systemy zapobiegania zadymieniu dróg ewakuacyjnych w budynkach działały poprawnie, konieczne jest wykonanie instalacji zapewniającej odprowadzenie obliczeniowych

Bardziej szczegółowo

Symulacja działania instalacji z pompą ciepła za pomocą WP-OPT Program komputerowy firmy WPsoft GbR, Web: www.wp-opt.pl, e-mail: info@wp-opt.

Symulacja działania instalacji z pompą ciepła za pomocą WP-OPT Program komputerowy firmy WPsoft GbR, Web: www.wp-opt.pl, e-mail: info@wp-opt. Symulacja działania instalacji z pompą ciepła za pomocą WP-OPT Program komputerowy firmy WPsoft GbR, Web: www.wp-opt.pl, e-mail: info@wp-opt.pl Utworzone przez: Jan Kowalski w dniu: 2011-01-01 Projekt:

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH 04 INSTALACJA CENTRALNEGO OGRZEWANIA

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH 04 INSTALACJA CENTRALNEGO OGRZEWANIA SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH 04 INSTALACJA CENTRALNEGO OGRZEWANIA 19 Contents 1. Wstęp... 21 1.1 Przedmiot ST... 21 1.2. Zakres stosowania ST... 21 1.3. Zakres robót objętych

Bardziej szczegółowo

Czym w ogóle jest energia geotermalna?

Czym w ogóle jest energia geotermalna? Energia geotermalna Czym w ogóle jest energia geotermalna? Ogólnie jest to energia zakumulowana w gruntach, skałach i płynach wypełniających pory i szczeliny skalne. Energia ta biorąc pod uwagę okres istnienia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4: Wymienniki ciepła. Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła.

Ćwiczenie 4: Wymienniki ciepła. Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła. . Część teoretyczna Podstawy bilansowania ciepła Energia może być przekazywana na sposób pracy (L) lub ciepła (Q). W pierwszym przypadku, na skutek wykonania pracy, układ zmienia objętość (rys. ). Rys..

Bardziej szczegółowo

Stagnacja w instalacjach solarnych. rozwiązania techniczne na podstawie produktów firmy VAILLANT SAUNIER DUVAL. Vaillant Folie 1

Stagnacja w instalacjach solarnych. rozwiązania techniczne na podstawie produktów firmy VAILLANT SAUNIER DUVAL. Vaillant Folie 1 Stagnacja w instalacjach solarnych rozwiązania techniczne na podstawie produktów firmy VAILLANT SAUNIER DUVAL Vaillant Folie 1 Podstawowe informacje o stagnacji warunki brzegowe Temperatura stagnacji:

Bardziej szczegółowo

Systemy solarne Stiebel Eltron. Korzystaj z energii każdego dnia!

Systemy solarne Stiebel Eltron. Korzystaj z energii każdego dnia! KOLEKTORY SŁONECZNE Systemy solarne Stiebel Eltron. Korzystaj z energii każdego dnia! SOL 27 premium SOL 27 basic SOL 23 premium Najwyższa jakość Wysoka sprawność Więcej możliwości montażu 07 2012 Systemy

Bardziej szczegółowo

Nowości prawie w zasięgu ręki. ul. Wyścigowa 38 53-012 Wrocław tel. 71-364 72 88

Nowości prawie w zasięgu ręki. ul. Wyścigowa 38 53-012 Wrocław tel. 71-364 72 88 Nowości prawie w zasięgu ręki ul. Wyścigowa 38 53-012 Wrocław tel. 71-364 72 88 Tematyka prezentacji Kierunki rozwoju automatyki przemysłowej opartej na sprężonym powietrzu, mające na celu: pełne monitorowanie

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA ZAWIERA:

DOKUMENTACJA ZAWIERA: 1 DOKUMENTACJA ZAWIERA: A. Opis techniczny B. Załączniki 1. Warunki techniczne zasilania w ciepło projektowanego budynku wydane przez PEC w Kolnie. C. Część rysunkowa 1. Sytuacja 1:500 rys. nr 1 2. Instalacja

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła solanka woda WPC 04/05/07/10/13 /cool

Pompy ciepła solanka woda WPC 04/05/07/10/13 /cool solanka woda WPC //7// /cool WPC Kompaktowa pompa ciepła solanka woda z wbudowanym zasobnikiem ciepłej wody użytkowej o pojemności litrów świetnie nadaje się do montażu w małych, ciasnych pomieszczeniach.

Bardziej szczegółowo

Dutchi Motors. Moc jest naszym towarem Świat jest naszym rynkiem INFORMACJE OGÓLNE

Dutchi Motors. Moc jest naszym towarem Świat jest naszym rynkiem INFORMACJE OGÓLNE INFORMACJE OGÓLNE Niniejsza karta katalogowa dotyczy trójfazowych silników asynchronicznych, niskiego napięcia, z wirnikiem klatkowym - serii DM1 w kadłubach odlewanych żeliwnych, budowy zamkniętej IP,

Bardziej szczegółowo

Ręczne zawory równoważące MSV-F2, PN 16/25, DN 15-400

Ręczne zawory równoważące MSV-F2, PN 16/25, DN 15-400 Arkusz Informacyjny Ręczne zawory równoważące MSV-F2, PN 16/25, DN 15-400 Opis MSV-F2 DN 15-150 MSV-F2 DN 200-400 Zawory MSV-F2 są ręcznymi zaworami równoważącymi z nastawą wstępną. Zawory przeznaczone

Bardziej szczegółowo

SPRĘŻARKI TŁOKOWE. Przedsiębiorstwo Produkcji Sprężarek Sp. z o. o.

SPRĘŻARKI TŁOKOWE. Przedsiębiorstwo Produkcji Sprężarek Sp. z o. o. SPRĘŻARKI TŁOKOWE Przedsiębiorstwo Produkcji Sprężarek Sp. z o. o. w w w. a i r p o l. c o m. p l KILKA SŁÓW O NAS Przedsiębiorstwo Produkcji Sprężarek Airpol Sp. z o.o. powstało w 1991 roku przez połączenie

Bardziej szczegółowo

Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego.

Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego. Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego. 1. Moc odbiorników prądu stałego Prąd płynący przez odbiornik powoduje wydzielanie się określonej

Bardziej szczegółowo

AGB AGC APARAT GRZEWCZY APARAT GRZEWCZO-CHŁODZĄCY. do ogrzewania powietrza w pomieszczeniach o średniej i dużej kubaturze

AGB AGC APARAT GRZEWCZY APARAT GRZEWCZO-CHŁODZĄCY. do ogrzewania powietrza w pomieszczeniach o średniej i dużej kubaturze AGB APARAT GRZEWCZY AGC APARAT GRZEWCZO-CHŁODZĄCY do ogrzewania powietrza w pomieszczeniach o średniej i dużej kubaturze do ogrzewania bądź chłodzenia hal fabrycznych, magazynów, salonów samochodowych

Bardziej szczegółowo

Instytut Nawozów Sztucznych Puławy. Tytuł opracowania: Wymiana armatury regulacyjnej, odcinającej i zabezpieczającej

Instytut Nawozów Sztucznych Puławy. Tytuł opracowania: Wymiana armatury regulacyjnej, odcinającej i zabezpieczającej INSTYTUT Al. Tysiąclecia Państwa Polskiego 13A, 24-110 Puławy Tel. 081 473 14 00, fax. 081 473 14 10 e-mail: ins@ins.pulawy.pl, www.ins.pulawy.pl Regon: 000041619, NIP: 716-000-20-98 Nr projektu /zadania

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY NADLEŚNICTWO LEŚNY DWÓR PODLEŚNICTWO KRUSZYNA. ROMAN SOBOLEWSKI nr upr. AN/8346 708/86. MIASTKO, MAJ 2008r.

PROJEKT BUDOWLANY NADLEŚNICTWO LEŚNY DWÓR PODLEŚNICTWO KRUSZYNA. ROMAN SOBOLEWSKI nr upr. AN/8346 708/86. MIASTKO, MAJ 2008r. PROJEKT BUDOWLANY INSTALACJI WODOCIĄGOWO-KANALIZACYJNEJ I C.O. BUDYNKU MIESZKALNEGO W ZABUDOWIE BLIŹNIACZEJ W KRUSZYNIE (Nadleśnictwo Leśny Dwór; Podleśnictwo Kruszyna). INWESTOR: NADLEŚNICTWO LEŚNY DWÓR

Bardziej szczegółowo

FY 32. Filtr skośny gwintowany. Karta katalogowa

FY 32. Filtr skośny gwintowany. Karta katalogowa FY 32 Filtr skośny gwintowany Karta katalogowa Zastosowanie Filtry FY 32 przeznaczone są do instalacji przemysłowych. Zabezpieczają one instalacje i znajdujące się w nich urządzenia przed uszkodzeniem

Bardziej szczegółowo

Więcej niż automatyka More than Automation

Więcej niż automatyka More than Automation Więcej niż automatyka More than Automation ZASTOSOWANIE SIŁOWNIKI PNEUMATYCZNE MEMBRANOWE WIELOSPRĘŻYNOWE TYP P5/R5 Z INTEGRALNYM USTAWNIKIEM ELEKTROPNEUMATYCZNYM Siłowniki pneumatyczne membranowe wielosprężynowe

Bardziej szczegółowo