Prawne formy działania administracji. 4/13/10 D.R. Kijowski & P.J. Suwaj

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Prawne formy działania administracji. 4/13/10 D.R. Kijowski & P.J. Suwaj"

Transkrypt

1 Prawne formy działania administracji

2 KLASYFIKACJA FORM DZIAŁANIA CZYNNOŚCI PRAWNE CZYNNOŚCI FAKTYCZNE (INNE DZIAŁANIA) CZYNNOŚCI ADMINISTRACYJNO- PRAWNE CZYNNOŚCI CYWILNO- PRAWNE DZIAŁANIA SPOŁECZNO- ORGANIZATORSKIE DZIAANIA MATERIALNO- TECHNICZNE ZWYKŁE POŚWIADCZENIA UKŁAD PRAWA POWSZECHNEGO AKTY TWORZĄCE NORMY OGÓLNE AKTY PLANOWANIA AKTY TWORZĄCE SYTUACJE PRAWNE DLA OBYWATELI AKTY ADMINISTRACYJNE AKTY EGZEKUCYJNE AKTY WEWNĘTRZNE AKTY TWORZĄCE NORMY OGÓLNE AKTY PLANOWANIA POLECENIA SŁUŻBOWE ZAKŁADOWE AKTY ADMINISTRACJI CZYNNOŚCI NIE BĘDĄCE AKTAMI

3 Formy działania administracji formy działania administracji dzielone są na takie, których wykorzystanie wywołuje bezpośrednie i równoczesne skutki w sferze praw lub/i obowiązków podmiotów, w stosunku do których są one podejmowane oraz podmiotów administrujących, jak też takie, które owych skutków nie wywołują. Te pierwsze nazwane są czynnościami (działaniami) prawnymi, te drugie czynnościami (działaniami) faktycznymi.

4 Czynności prawne Dokonywanie czynności prawnych musi być wyraźnie przewidziane przepisami obowiązującego prawa. Reguluje ono przeważnie i zasady, i tryb ich podejmowania. Czynnościami prawnymi są czynności podejmowane w następujących formach: aktu administracyjnego, aktu normatywnego, umowy i porozumienia. Są nimi także te zachowania organów administracji publicznej (przeważnie inspekcji, kontroli, niektóre czynności egzekucyjne itp. czynności materialnotechniczne)

5 Czynności faktyczne Działania faktyczne, to np. działania polegające na świadczeniu usług zaspakajających zbiorowe potrzeby ludności, udzielanie: informacji, schronienia lub opieki (medycznej, socjalnej, prawnej) osobie jej potrzebującej, porad zawodowych, gospodarczych, ustalanie faktów bez zastosowania środków władczych itp.. Obowiązujące prawo nie określa do końca ani wyczerpującego zbioru tego typu czynności, ani form, w jakich są realizowane, ani też szczegółowych zasad (materialnych i proceduralnych) ich stosowania.

6 Czynności faktyczne Organy administracji publicznej podejmują je często wyłącznie na podstawie ogólnych przepisów wyznaczających im zadania do wykonania (tzw. norm kompetencyjnych zawartych w przepisach ustrojowych). Niejednokrotnie i typ czynności i jego forma są rezultatem twórczych poszukiwań osób piastujących funkcje organu lub zatrudnionych w jego aparacie pomocniczym (urzędzie).

7 Czynności faktyczne Do działań faktycznych także regulowanych prawem - zaliczyć należy działania zmierzające do wydania aktu prawnego lub podjęcia innej czynności prawnej (przygotowanie projektu aktu, prowadzenie postępowania wyjaśniającego w postaci oględzin, przyjmowania wyjaśnień stron postępowania),

8 Formy władcze działania władcze - takie formy działania administracji publicznej, w których dokonuje ona jednostronnego uregulowania sytuacji prawnej jednostki opierając swoje upoważnienie do dokonania tego na przyznanej jej przez obowiązujące prawo kompetencji. Przykładem takich działań może być akt wykonawczy do ustawy (rozporządzenie, uchwała organu stanowiącego j.s.t.), zawierający powszechnie obowiązujące przepisy prawa, każda decyzja administracyjna lub zarządzenie skierowane do jednostek podporządkowanych organizacyjnie autorowi takiego zarządzenia, polecenie służbowe itp.

9 Formy niewładcze W pozostałych przypadkach mamy do czynienia z formami działań niewładczych. Do grupy tej należą umowy, porozumienia, informacje, wyjaśnienia, apele, odezwy, czynności rzeczowe (materialne) realizujące zadania organów administracji publicznej, jak np. świadczenie usług opiekuńczych, udzielenie schronienia, pomocy doraźnej itp.

10 Formy indywidualne Klasyfikacja prawnych form działania administracji będących aktami może być przeprowadzona według kryterium sposobu określenia adresata oraz - na podstawie konkretności sytuacji, której dane działanie dotyczy. Jeżeli adresatem działania administracji jest osoba (jednostka) lub grupa osób oznaczone co do ich tożsamości (np. z imienia i nazwiska, miejsca zamieszkania, imion rodziców, z nazwy i siedziby), mamy do czynienia z indywidualnymi formami działania (będą to decyzje administracyjne, postanowienia, umowy, rozkazy i polecenia służbowe).

11 Formy generalne Jeżeli natomiast adresatami działań administracji publicznej są jednostki określone za pomocą wskazania sytuacji, w jakiej się znajdują bądź posiadanych przez nie przymiotów (np. mieszkańcy gminy X, osoby przebywające w miejscu Y, podmioty wykonujące działalność Z itp.), wykorzystywane są do tego formy działań generalnych (np. rozporządzenia i inne akty ustanawiające przepisy prawa powszechnie obowiązującego, akty generalne stosowania prawa, takie jak wytyczne, zakazy lub nakazy zachowań określonych przepisami powszechnie obowiązującymi w konkretnej sytuacji).

12 Akty ogólne Akty ogólne mogą mieć charakter zarówno aktów indywidualnych, jak i generalnych. Indywidualny akt ogólny to akt mający imiennie oznaczonego adresata ale nie rozstrzygający o jego prawach lub/i obowiązkach w konkretnej, jednostkowej i niepowtarzalnej sytuacji, lecz nadający mu określoną pozycję w stosunku do innych jednostek (np. upoważnienie przedsiębiorcy do wykonywania funkcji zarządzającego specjalną strefą ekonomiczną, upoważnienie kierownika samorządowej jednostki organizacyjnej do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach należących do kompetencji organów danej jednostki samorządu terytorialnego).

13 Akty ogólne Generalne akty ogólne to przeważnie klasyczne akty normatywne, a ponadto - inne akty regulujące abstrakcyjnie zachowania osób określonych według posiadanych przez nie cech. Abstrakcyjność regulacji - sytuacja, w której generalny akt ogólny będzie miał zastosowanie nie jest jedną, konkretna, możliwą do zidentyfikowania sytuacją faktycznie istniejącą, lecz wyobrażoną przez autora aktu jako prawdopodobna i opisaną przy pomocy odpowiednich zwrotów językowych. W rzeczywistości sytuacja taka może zaistnieć wielokrotnie albo też nie wydarzyć się wcale (akt ogólny będzie wówczas aktem martwym ).

14 Akty konkretne Akty konkretne mają przeważnie indywidualnie oznaczonego adresata, ale główną ich cechą jest to, że rozstrzygają konkretną, istniejącą aktualnie lub przewidzianą w przyszłości sytuację, stwierdzając bądź wyznaczając w niej swemu adresatowi przewidziane prawem obowiązki lub/i uprawnienia. Do grupy tej należą takie akty jak pozwolenie na broń, decyzja o zmianie imienia lub nazwiska, decyzja o wydaniu lub odebraniu prawa jazdy, polecenie służbowe przeprowadzenia przez pracownika organu wizji lokalnej itp.

15 Akty konkretne Niektóre akty konkretne mają specyficzny charakter, oprócz określenia praw i obowiązków indywidualnie oznaczonych (z imienia i nazwiska, adresu lub z nazwy i siedziby) adresatów ustalają konkretne prawa i obowiązki osób lub jednostek organizacyjnych wyznaczonych generalnie, za pomocą opisania cech przez te jednostki posiadanych. Są to przeważnie różnego rodzaju pozwolenia i koncesje w ścisłym tego słowa znaczeniu.

16 Akty konkretne W praktyce administracyjnej możemy mieć także do czynienia z aktami konkretnymi występującymi w postaci aktów generalnych. Stosowane są one przeważnie w sferze prawa celnego, dewizowego i podatkowego. Są to tzw. pozwolenia lub zwolnienia generalne (nazywane niejednokrotnie ogólnymi ). Na gruncie prawa podatkowego np. wprowadzane w formie rozporządzenia Ministra Finansów zwolnienia określonych grup podatników z obowiązku opłacania określonego typu podatku w danym roku podatkowym lub zaniechania ich poboru.

17 Akty administracji - te formy jej działania, których rezultatem jest uregulowanie (określenie lub ustanowienie) praw i/ lub obowiązków osób, do których są kierowane. Tworzą one ogólne lub indywidualne normy prawne. Są to np. rozporządzenia, zarządzenia, uchwały kolegialnych organów publicznej władzy wykonawczej, akty administracyjne (a wśród nich decyzje administracyjne, postanowienia, polecenia i rozkazy służbowe).

18 Nie akty Jeżeli prawa i/lub obowiązki jednostki, względem której czynność jest dokonywana, powstają ipso iure przez sam fakt jej wykonania w okolicznościach określonych ustawą i mają taką treść, jaka z niej wynika, należy zaliczyć ją właśnie do tej drugiej grupy tj. czynności prawnych administracji nie będących aktami (zaświadczenia, akty rejestracji i ewidencji, czynności egzekucyjne - zajęcie rzeczy lub prawa, zabezpieczenie wykonania obowiązku na rzeczy lub prawie), przewidziane przepisami prawa (budowlanego, sanitarnego, ochrony środowiska etc.) inspekcje nieruchomości, budynków, działalności gospodarczej itd.

19 Jednostronne formy działania to wszelkie zachowania władzy wykonawczej, poprzez które zmiana sytuacji prawnej ich adresatów oraz podmiotów administrujących (określenie lub ustanowienie ich obowiązków lub uprawnień) następuje w wyniku oświadczenia woli tylko jednej ze stron kształtowanego w ten sposób stosunku prawnego - organu działającego w imieniu podmiotu sprawującego tę władzę.

20 Jednostrone formy działania To np. wydawanie rozporządzeń i innych aktów ustanawiających powszechnie obowiązujące przepisy prawa (uchwał rad gmin, powiatów oraz sejmików wojewódzkich), indywidualnych lub ogólnych nakazów i zakazów administracyjnych, pozwoleń, poleceń i rozkazów służbowych itp. Jednostronny charakter mają nie tylko czynności organów administracji publicznej regulowane prawem administracyjnym i nie zawsze są to działania władcze.

21 Jednostrone formy działania Organy administracji mogą także podejmować jednostronne czynności prawne z zakresu prawa cywilnego. Np. z art. 179 Kc, zgoda starosty na zrzeczenie się prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub dokonane przez Komendanta Policji publiczne przyrzeczenie nagrody za dostarczenie informacji pozwalającej na ujęcie ukrywającego się przestępcy.

22 wielostronne formy działania wykorzystywane są w takich przypadkach, w których uregulowanie stosunków prawnych zachodzących między organami administrującymi a jednostkami, w stosunku do których działania te są podejmowane, mają być następstwem zgodnego oświadczenia woli organu i co najmniej jednego, innego podmiotu prawa. Nie zawsze będą to musiały być oświadczenia wszystkich podmiotów lub jednostek, których sytuacja prawna kształtowana jest takim działaniem.

23 Działania wewnętrzne i zewnętrzne Oparte są na kryterium stosunku adresata danego działania lub czynności podejmowanej w danej formie do organu administrującego, który ją stosuje. Jeżeli dana forma działania wykorzystywana jest w związku z tym, że między organem działającym, a adresatem istnieje więź organizacyjnej lub służbowej nadrzędności i podporządkowania, mamy wówczas do czynienia z formą działań wewnętrznych. Jeżeli więź taka nie występuje, mówimy o działaniach (formach) zewnętrznych.

24 Akty wewnętrzne to zarządzenia wyznaczające zadania lub powołujące na stanowisko bądź do wykonywania określonej funkcji osobę służbowo podporządkowaną, instrukcje, wytyczne, polecenia służbowe, rozkazy służbowe.

25 Działania zewnętrzne występują w postaci: aktu generalnego (wydanego w formie rozporządzenia, zarządzenia porządkowego lub uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego zawierającej przepisy miejscowego prawa powszechnie obowiązującego), decyzji administracyjnej, postanowienia, czynności egzekucyjnej, aktu rejestracji, czynności ewidencyjnej, umowy (cywilnej lub publicznoprawnej).

26 Akty wewnętrzne i zewnętrzne Bardzo istotne jest w tym podziale podkreślenie związku między danym działaniem a organizacyjną zależnością adresata działania od organu w praktyce administracyjnej występują też podejmowane przez organy nadrzędne typowe aktów zewnętrzne wobec jednostek podporządkowanych organizacyjnie (np. mianowanie na stanowisko urzędnika w służbie cywilnej lub funkcjonariusza którejkolwiek z pozostałych służb, zezwolenie ministra na uruchomienie nowego kierunku studiów w państwowej szkole wyższej, udzielenie pozwolenia na budowę wydane szkole prowadzonej przez powiat itp.).

27 Pojęcie aktu administracyjnego formę aktu administracyjnego winny przyjmować czynności zmierzające do realizacji zadań z zakresu administracji publicznej charakteryzujące się: 1. podejmowaniem ich w celu ustanowienia normy zachowania się, 2. wywoływaniem bezpośrednich skutków w sferze prawa administracyjnego, 3. jednostronnością, 4. władczością, 5. wykonawczym stosunkiem wobec ogólnej i generalnej normy prawa administracyjnego 6. nieposiadaniem równocześnie cechy ogólności i generalności.

28 Akt administracyjny Akty administracyjne mogą być stosowane zarówno w zewnętrznej, jak i wewnętrznej sferze funkcjonowania administracji publicznej. W sferze wewnętrznej najbardziej typowymi aktami administracyjnymi będą: polecenie służbowe, rozkaz, instrukcje, wytyczne itp. W sferze zewnętrznej mamy natomiast do czynienia przeważnie z decyzjami i postanowieniami administracyjnymi, podejmowanymi na podstawie aktów materialnego prawa administracyjnego w trybie określonym w trzech, usystematyzowanych regulacjach proceduralnych (Kpa, OP i PostEgzAdmU).

29 Akt administracyjny istnieje pewna grupa aktów administracyjnych, które mają charakter mieszany: ich indywidualnymi adresatami są jednostki administracji publicznej lub osoby podporządkowane organizacyjnie bądź służbowo organowi je podejmującemu, ale równocześnie wpływają one bezpośrednio na sytuację prawną (prawa lub/i obowiązki) jednostek mu nie podporządkowanych (akty nadzoru).

30 Rodzaje aktów administracyjnych decyzje administracyjne to zewnętrzne akty administracyjne skierowane do indywidualnie oznaczonego adresata, rozstrzygające co do istoty konkretne sprawy w sytuacji, gdy między organem podejmującym akt, a jego adresatem nie występuje żadna szczególna więź zależności.

31 Akty konstytutywne i deklaratoryjne AKTY KONSTYTUTYWNE wydawane są na podstawie norm, które upoważniają lub zobowiązują organy administracji publicznej do ustanawiania, w okolicznościach faktycznych opisanych w części hipotetycznej normy, uprawnień lub obowiązków indywidualnie określonych osób, bądź też do dokonywania zmian w tym zakresie (np. odwołanie lub ograniczenie obowiązku, wstrzymanie, pozbawienie lub rozszerzenie uprawnienia itp.).

32 Akty konstytutywne i deklaratoryjne Normy, które łączą taką samą zmianę sytuacji prawnej jednostki z samym faktem zaistnienia określonych w przepisie prawa okoliczności nie wymagają - ze swojej istoty ich konkretyzacji. Jednak, ustawodawca często przewiduje, że ich wystąpienie, a co za tym idzie także zmiana w sferze sytuacji prawnej indywidualnie oznaczonych osób stwierdzane będzie autorytatywnie przez określony organ administracji publicznej. Taki akt stwierdzający to AKT DEKLARATORYJNY

33 Akty konstytutywne i deklaratoryjne Przykładem klasycznym aktu konstytutywnego może być decyzja ustalająca wysokość należnego od adresata podatku (obowiązek zapłaty tak ustalonej daniny powstaje dopiero po doręczeniu takiej decyzji), natomiast decyzją deklaratoryjną z tej samej dziedziny administracji będzie decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego, jakie mimo obowiązku ustawowego samodzielnego obliczenia wysokości podatku i jego uiszczenia nie zostało wykonane przez podatnika (w całości lub w części).

34 akty deklaratoryjne wydawane są w warunkach ścisłego związania organu administracji przepisami obowiązującego prawa i istniejącym w danym momencie stanem faktycznym. Organ administracji nie ma możliwości swobodnego kształtowania ich treści. Realizują one funkcję porządkującą ich celem jest usuwanie wątpliwości co do sytuacji prawnej jednostek: czy znalazły się one w okolicznościach faktycznych, których zaistnienie rodzi określone ustawą skutki prawne? W akcie takim może on stwierdzić jedynie to, co przewiduje przepis prawny i tylko wówczas, gdy zaistnieją okoliczności faktyczne wskazane tym 4/13/10 przepisie. D.R. Kijowski & P.J. Suwaj

35 W przypadku aktów konstytutywnych rola organu administracji może być bardziej twórcza może on, w granicach obowiązującego prawa, sam formułować treść aktu, ustalać termin jego obowiązywania, uzależniać jego trwałość i/lub obowiązywanie od zaistnienia/niezaistnienia w przyszłości pewnych zdarzeń. Przy pomocy aktów tego rodzaju organ władzy wykonawczej może inicjować zachowania pożądane z punktu widzenia interesu publicznego bądź zapobiegać powstawaniu sytuacji dla tego interesu szkodliwych.

36 Akty konstytutywne i deklaratoryjne akty deklaratoryjne jeżeli są aktami prawidłowymi nie mogą być zmieniane lub uchylane tak, jak niektóre akty konstytutywne w związku ze zmianą okoliczności faktycznych. Są w zasadzie niewzruszalne

37 Akty konstytutywne i deklaratoryjne Natomiast pewna część aktów konstytutywnych, z których wynikają uprawnienia lub obowiązki podlegające ciągłej realizacji (np. pozwolenie na budowę, licencja na wykonywanie działalności usługowej w zakresie przewozu osób, decyzja o przyznaniu zasiłku stałego lub okresowego), może ulegać modyfikacjom w trakcie ich wykorzystywania, a nawet pozbawiana mocy prawnej.

38 Skutki aktów administracyjnych w sferze prawa cywilnego Skutkami aktów administracyjnych są uprawnienia i obowiązki określonego zachowania się ich adresatów, a czasami także organów administracji publicznej, których przedmiot mieści się czasami nie tylko w obszarze obowiązywania prawa administracyjnego, ale także w zakresie stosunków regulowanych normami prawa cywilnego. Akty administracyjne mogą mieć albo bezpośredni, albo pośredni, albo żaden wpływ na sferę stosunków cywilnoprawnych

39 Skutki aktów administracyjnych w sferze prawa cywilnego Akademickim przykładem aktu wywołującego bezpośrednie skutki w sferze prawa cywilnego jest decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości niezbędnej na realizację celu publicznego. Na mocy tego typu aktu dotychczasowy właściciel traci, a Skarb Państwa lub odpowiednia jednostka samorządu terytorialnego nabywa prawo własności nieruchomości

40 Skutki aktów administracyjnych w sferze prawa cywilnego Zmiana sytuacji prawnej adresata aktu administracyjnego w zakresie regulowanym prawem cywilnym może jednak wymagać - oprócz jego podjęcia i doręczenia wykonania innej czynności (np. zawarcia umowy z osobą trzecią). Równocześnie, uzyskanie aktu administracyjnego może być warunkiem skuteczności lub ważności czynności cywilnoprawnej. Wówczas możemy stwierdzić, że mamy do czynienia z aktem wywołującym pośrednio skutki cywilnoprawne.

41 Skutki aktów administracyjnych w sferze prawa cywilnego Przykładami takich aktów będą np. uchwały rady gminy o wyrażeniu zgody na zbycie lub na wieloletnie wydzierżawienie nieruchomości komunalnej przez wójta, zgoda wojewody na zbycie nieruchomości Skarbu Państwa w trybie bezprzetargowym, przyznanie uprawnienia do nabycia broni palnej i amunicji itp.

42 Zależność aktu administracyjnego od woli adresata Istotą tego podziału jest wyodrębnienie takich aktów, które nie mogą być wydane bez akceptacji przez adresata zarówno samego faktu ich podjęcia, jak też czasami brzmienia ustanawianych uprawnień i obowiązków (na treść aktów deklaratoryjnych adresaci nie mają wpływu) od aktów, których podejmowanie oraz treść zależne jest wyłącznie od woli organu władzy publicznej.

43 Zależność aktu administracyjnego od woli adresata akty zależne do woli adresata pozostają nadal aktami jednostronnymi w tym sensie, że skutek zmiany sytuacji prawnej jednostki jest w tym przypadku nadal wynikiem oświadczenia woli jednej ze stron stosunku prawnego organu administrującego. W odróżnieniu od aktów dwustronnych, nie mogą one zmienić swojej treści lub utracić moc w wyniku zgodnych oświadczeń woli obu stron.

44 Zależność aktu administracyjnego od woli adresata Nie zmienia tego faktu regulacja art. 155 Kpa, w myśl której każda decyzja, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ, który wydał daną decyzję. Korzystając z takiej możliwości organ nadal kształtuje sytuację strony postępowania wyłącznie własnym oświadczeniem woli. Wymagana zgoda jest warunkiem poprawności wydawanego aktu, ale nadal od organu i tylko od niego zależy, czy dany akt zostanie podjęty.

45 Zależność aktu administracyjnego od woli adresata przedstawiany podział nie jest równoznaczny z podziałem aktów na akty podejmowane przez organy administracji publicznej z urzędu i akty wydawane na żądanie stron. Kryterium wyodrębniającym oba typy aktów w tym drugim podziale jest bowiem tryb wszczynania postępowania.

46 Zależność aktu administracyjnego od woli adresata Akty wydawane w postępowaniu wszczętym na żądanie strony mogą być bowiem całkowicie niezależne od woli wnioskodawcy i co więcej mogą to być identyczne rozstrzygnięcia z aktami wydawanymi z urzędu (np. nakaz wstrzymania robót budowlanych prowadzonych niezgodnie z pozwoleniem na budowę może być wydany zarówno z urzędu, jak i na żądanie osoby trzeciej, która może dochodzić ochrony swych interesów).

47 Zależność aktu administracyjnego od woli adresata pojawienie się aktów zależnych od woli strony wiąże się z praktycznymi koncepcjami wolności i praw jednostek, które doznają różnego rodzaju ograniczeń na skutek inicjatyw władzy prawodawczej w państwie, usiłującej osiągnąć lub ochronić pewne dobra i wartości wspólne dla całego państwa i społeczeństwa.

48 Zależność aktu administracyjnego od woli adresata Ustanawia ona generalne i abstrakcyjne nakazy i zakazy, które z racji braku pełnej przewidywalności sytuacji i okoliczności, w jakich nakazy i zakazy te będą stosowane w przyszłości wyrażone są na tyle ogólnie i nieprecyzyjnie, że bezwzględne ich egzekwowanie mogłoby być bezcelowe, spowodować szkody w innych dobrach i wartościach wymagających ochrony albo - byłoby rażąco niesprawiedliwe dla konkretnego adresata.

49 Zależność aktu administracyjnego od woli adresata Aby temu zapobiec ustawodawcy przewidują możliwości uzyskania przez osobę zainteresowaną aktu uwalniającego ją od danego nakazu lub zakazu w całości lub w części: poprzez zastosowanie ulgi lub zwolnienia w daninie publicznej, przyznania uprawnienia do wykonywania generalnie zakazanych lub nakazanych czynności lub działalności albo wreszcie przyznania uprawnienia do wykonywania działań charakterystycznych dla władzy publicznej lub jej 4/13/10 tylko z zasady - D.R. przynależnej. Kijowski & P.J. Suwaj

50 Zależność aktu administracyjnego od woli adresata Pozwolenia, koncesje i upoważnienia administracyjne Jest to grupa aktów administracyjnych zależnych od woli adresata, wydawanych poza ostatnim - wyłącznie na jego wniosek, których wspólną cechą jest to, że zezwalają na zachowania niedopuszczalne z prawnego punktu widzenia, o ile podejmujący je nie dysponuje którymś z tych aktów.

51 koncesja Koncesja jest aktem nadającym adresatom szczególną pozycję wśród innych podmiotów prawa, wyrażającą się w możliwości - i równocześnie - obowiązku prowadzenia działalności na rzecz ogółu mieszkańców i jednostek organizacyjnych, stanowiącej realizację zadań i uprawnień należących do państwa lub jednostki samorządu terytorialnego

52 koncesja Przykładami mogą tu być koncesje: na budowę i eksploatację autostrady, na holowanie statków w portach morskich, na zarządzanie liniami kolejowymi, na wykonywanie przewozów kolejowych, na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłania i dystrybucji energii, na wydobywanie kopalin.

53 koncesja W każdym z tych przykładów posiadacz koncesji zmuszany jest do świadczenia usług na rzecz każdego domagającego się wyświadczenia usługi i - wyposażany w takie kompetencje, których nie da się wyprowadzić z autonomii gospodarczej jednostki, gdyż wyrażają się one w możliwości wykorzystywania instrumentów należących władzy publicznej w stosunku do osób trzecich (wymuszania ich zachowań, podporządkowania się poleceniom itp.).

54 upoważnienie Podobne rezultaty dają upoważnienia, udzielane osobom prywatnym lub organizacjom społecznym przez organy administracji publicznej, do wykonywania zadań z zakresu administracji publicznej

55 upoważnienie Na ich podstawie dany podmiot staje się właściwym do podejmowania w imieniu upoważniającego, ale na własną odpowiedzialność, czynności polegających na rozstrzyganiu spraw administracyjnych lub realizacji innych obowiązków depozytariuszy władzy publicznej.

56 upoważnienie Np. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny - działając na podstawie 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia i środowiska pracy (Dz. U. Nr 86, poz. 394) może udzielić upoważnienia do wykonywania pomiarów hałasu i oświetlenia elektrycznego.

57 pozwolenia Typowe pozwolenia administracyjne (w tym także tzw. licencje) spełniają podobnie jak inne instrumenty prawa administracyjnego - trojakiego rodzaju funkcje: regulacyjną, ochronną i sterującą. Na pierwszy plan wysuwa się tu dwie pierwsze funkcje. W przypadku koncesji dominujące znaczenie mają natomiast funkcja sterująca i regulująca.

58 pozwolenia Ustanawiając wymóg uzyskania pozwolenia przed podjęciem określonego typu zachowania lub działalności ustawodawca daje władzy wykonawczej sposobność skonkretyzowania w indywidualnej sytuacji faktycznej ogólnych nakazów lub zakazów (określenia sytuacji prawnej jednostki) ustanowionych w celu zapobieżenia naruszaniu interesów wspólnoty (państwa, społeczności gminy, powiatu lub województwa etc). Stwierdzając brak zagrożenia dla określonego prawem interesu, właściwy organ udziela oczekiwanego zezwolenia.

59 pozwolenia Równocześnie, o ile wynika to z ustawy, organ administracji może czasami precyzować przedmiotowy, podmiotowy, przestrzenny lub czasowy zakres udzielanych uprawnień, ustanawiać indywidualne zalecenia lub uzależniać prawną skuteczność pozwolenia od określonych zachowań posiadacza pozwolenia, aby skierować jego działalność ku celom korzystnym z punktu widzenia wspólnoty (a więc sterować tą działalnością). Władza publiczna realizuje w ten sposób wyznaczone cele polityki społecznej, gospodarczej itp

60 Moc obowiązująca, trwałość i wadliwość aktu administracyjnego

61 Akt administracyjny, jako wyraz woli podmiotu sprawującego władzę publiczną, korzysta z atrybutu posiadania mocy wiążącej (obowiązującej) od momentu wskazanego w: 1) akcie normatywnym przewidującym jego wydanie albo - 2) ustawach regulujących tryb wydawania określonego rodzaju aktów (np. decyzje administracyjne regulowane Kpa lub OP) lub - władcze działania danego rodzaju organu administrującego (np. ustawy o: Radzie Ministrów, Policji, samorządzie gminnym itp.). Przeważnie momentem tym jest doręczenie aktu na piśmie albo jego (ustne lub publiczne) ogłoszenie.

62 Domniemanie mocy wiążącej aktu Domniemania tego nie usuwa nawet oczywista wadliwość aktu. Dopóki nie zostanie ona stwierdzona w odpowiednim trybie i przez właściwy do tego organ, akt taki korzysta z przymiotu rozstrzygnięcia wywołującego określone nim skutki prawne

63 Domniemanie mocy wiążącej aktu W stosunku do ostatecznych decyzji administracyjnych zasada powyższa wynika logicznie z art Kpa. W stosunku do pozostałych rodzajów aktów jest wyprowadzana z istoty działań władzy wykonawczej stosujących (wykonujących) obowiązujące sprawo.

64 Domniemanie mocy wiążącej aktu W państwie prawnym jednostka musi być pewna swoich praw i obowiązków ustalonych lub określonych przez władzę publiczną. Nie może być zmuszana do oceniania na własne ryzyko i odpowiedzialność prawidłowości i prawnej skuteczności otrzymywanych od organów administracji aktów prawnych. W państwie tym jego władze, a nie jednostki, odpowiadać też będą za skutki wydania aktów naruszających prawo.

65 Prawomocność aktu Z momentem zaistnienia przewidzianych prawem okoliczności (doręczenie lub ogłoszenie oraz brak możliwości odwołania się) akty administracyjne stają się prawomocne (niezmienialne), podlegają wykonaniu, a podporządkowanie się im gwarantowane jest ewentualnością użycia przymusu państwowego. Jest to jednak prawomocność formalna.

66 Prawomocność aktu Odpowiednie procedury przewidywać mogą możliwość wzruszenia (uchylenia) mocy obowiązującej aktu z uwagi na jego wady prawne, w trybie i okolicznościach wskazanych przepisami prawa. Prawo przewidywać też może utratę mocy obowiązującej aktu albo - stwierdzenie prawnej bezskuteczności (nieważności) od chwili jego podjęcia.

67 Prawomocność aktu Jeżeli dany akt ze względu na jego treść i procedurę, w jakiej został wydany - nie może być pozbawiony mocy prawnej ani przez organ administracji, ani przez sąd, możemy uznać go za posiadający walor aktu administracyjnego prawomocnego materialnie, tzn. aktu faktycznie zgodnego z obowiązującym prawem.

68 Wadliwość aktu administracyjnego to niespełnianie przezeń wymogów prawidłowości, do których zalicza się zachowanie przepisów o właściwości, posiadanie podstawy prawnej, dochowanie przy jego wydaniu norm prawa procesowego oraz zgodność jego treści z obowiązującymi przepisami prawa.

69 Wadliwość aktu administracyjnego Wadliwość nieistotna ma miejsce w przypadku, gdy niezgodność z prawem posiadającego podstawę aktu, podjętego przez właściwy organ, nie daje podstaw do pozbawienia go mocy obowiązującej (np. naruszenie decyzją administracyjną prawa procesowego, które nie miało wpływu na wynik sprawy.

70 Wadliwość aktu administracyjnego Przykładowo pominięcie w podstawie prawnej decyzji administracyjnej stosowanego przepisu prawa materialnego lub podania informacji o wydaniu jej z faktycznie udzielonego upoważnienia organu administracji.

71 Wadliwość aktu administracyjnego Poza tą granicą mamy do czynienia z wadliwością istotną, wymagającą usunięcia aktu z obrotu prawnego poprzez jego uchylenie bądź stwierdzenie, że był to akt nieważny. W tym ostatnim przypadku zachodzi wadliwość kwalifikowana aktu administracyjnego.

72 Wadliwość aktu administracyjnego Ma ona natomiast miejsce wówczas, gdy ciężar naruszenie prawa jest tak znaczny, że uniemożliwia to uznanie aktu za wywołujący skutki prawne w praworządnym państwie.

73 Wadliwość aktu administracyjnego Przesłankami kwalifikującymi decyzje i postanowienia administracyjne do uznania ich za nieważne w świetle Kpa oraz OP - są: brak podstawy prawnej, naruszenie przepisów o właściwości, skierowanie aktu do osoby nie będącej stroną postępowania, podjęcie go w sprawie rozstrzygniętej innym aktem ostatecznym, zobowiązanie lub uprawnienie adresata do wykonania czynu karalnego, trwała niewykonalność od dnia podjęcia.

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - instytucje - Administracja, prawo administracyjne i prawne formy działania administracji.

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - instytucje - Administracja, prawo administracyjne i prawne formy działania administracji. Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - instytucje - Administracja, prawo administracyjne i prawne formy działania administracji Zestaw 1 Przedmiot 1 2 3 4 Ustalenia organizacyjne Pojęcie administracji

Bardziej szczegółowo

Akt administracyjny. A. Akt administracyjny

Akt administracyjny. A. Akt administracyjny Akt administracyjny A. Akt administracyjny Akt administracyjny stanowi władcze jednostronne oświadczenie woli organu wykonującego zadania z zakresu administracji, oparte na przepisach prawa administracyjnego,

Bardziej szczegółowo

Inne określenia: akty prawa miejscowego prawo lokalne lokalne źródła prawa lokalne akty normatywne akty terenowe

Inne określenia: akty prawa miejscowego prawo lokalne lokalne źródła prawa lokalne akty normatywne akty terenowe CZ.1 Inne określenia: akty prawa miejscowego prawo lokalne lokalne źródła prawa lokalne akty normatywne akty terenowe Źródła prawa powszechnie obowiązującego, stanowione przez terenowe organy administracji

Bardziej szczegółowo

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak Art. 92 ust. 1 Konstytucji RP Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego

Bardziej szczegółowo

3) jest stanowiony na podstawie i w granicach ustaw

3) jest stanowiony na podstawie i w granicach ustaw CZ. 2 1) jest to podstawowe źródło prawa powszechnie obowiązującego 2) obowiązuje powszechnie na obszarze działania organów, które go ustanowiły (a więc lokalnie) 3) jest stanowiony na podstawie i w granicach

Bardziej szczegółowo

Materiały do samodzielnego studiowania z zakresu Prawa Administracyjnego

Materiały do samodzielnego studiowania z zakresu Prawa Administracyjnego Materiały do samodzielnego studiowania z zakresu Prawa Administracyjnego Prawne formy działania administracji Wszelka działalność administracji musi mieć podstawę prawną i przebiegać w określonych formach

Bardziej szczegółowo

Pojęcie stosowania prawa. Kompetencja do stosowania prawa

Pojęcie stosowania prawa. Kompetencja do stosowania prawa Pojęcie stosowania prawa Pojęcie stosowania prawa W prawoznawstwie stosowanie prawa nie jest pojęciem w pełni jednoznacznym, gdyż konkretny model stosowania prawa może wykazywać szereg cech związanych

Bardziej szczegółowo

Przedmiot:: Prawo administracyjne ECTS: 10 Liczba godzin: 120

Przedmiot:: Prawo administracyjne ECTS: 10 Liczba godzin: 120 WYDZIAŁ PRAWA UwB STUDIA STACJONARNE PRAWO ROK AKAD. 2008/2009 Przedmiot:: Prawo administracyjne Punkty ECTS: 10 Liczba godzin: 120 Wykładowca: dr hab. Dariusz R. Kijowski Prowadzący ćwiczenia: Dr Agnieszka

Bardziej szczegółowo

PRAWO ADMINISTRACYJNE SSP SEMESTR ZIMOWY ROKU AKADEMICKIEGO 2017/18 ZAJĘCIA 05 z 10 - KONSPEKT

PRAWO ADMINISTRACYJNE SSP SEMESTR ZIMOWY ROKU AKADEMICKIEGO 2017/18 ZAJĘCIA 05 z 10 - KONSPEKT PRAWO ADMINISTRACYJNE SSP SEMESTR ZIMOWY ROKU AKADEMICKIEGO 2017/18 ZAJĘCIA 05 z 10 - KONSPEKT Formy działania administracji publicznej, uznanie administracyjne, interes prawny, interes faktyczny, publiczne

Bardziej szczegółowo

Prawne formy działania administracji. Pojęcie i rodzaje

Prawne formy działania administracji. Pojęcie i rodzaje Prawne formy działania administracji Pojęcie i rodzaje Prawne formy działania administracji - pojęcie Wykonując swoje różnorodne zadania, organy administracji publicznej podejmuje działania o zróżnicowanym

Bardziej szczegółowo

Dawny podział form działania administracji publicznej:

Dawny podział form działania administracji publicznej: Dawny podział form działania administracji publicznej: 1. Akty władzy publicznej; 2. Czynności administracyjne; 3. Działania administracji publicznej Ad. 1-2 - Akty władzy publicznej oraz czynności administracyjne

Bardziej szczegółowo

ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ. po rozstrzygnięciu sporu kompetencyjnego. uznaję

ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ. po rozstrzygnięciu sporu kompetencyjnego. uznaję (miejscowość, data) (nazwa urzędu) ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ Stosownie do treści art. 22 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000

Bardziej szczegółowo

Konwersatorium prawo administracyjne mgr Agata Klorek semestr zimowy 2010/2011. Zajęcia nr 2. Stosunek administracyjnoprawny

Konwersatorium prawo administracyjne mgr Agata Klorek semestr zimowy 2010/2011. Zajęcia nr 2. Stosunek administracyjnoprawny Zajęcia nr 2 Stosunek administracyjnoprawny A. Stosunek administracyjnoprawny Stosunek administracyjnoprawny jest tego rodzaju stosunkiem prawnym, w którym dają zauważyć się następujące elementy: 1. Organ

Bardziej szczegółowo

AKTY NORMATYWNE JAKO FORMA DZIAŁANIA ADMINISTRACJI

AKTY NORMATYWNE JAKO FORMA DZIAŁANIA ADMINISTRACJI PRAWNE FORMY DZIAŁANIA PUBLICZNEJ Pojęcie (prawne) formy działania administracji publicznej służy do opisu różnych kategorii zachowań (działań) podejmowanych przez adminsitrację publiczną Forma działalności

Bardziej szczegółowo

Podaj na czym polega definicja negatywna administracji - 3. Podaj kto jest autorem definicji podmiotowej administracji - 1

Podaj na czym polega definicja negatywna administracji - 3. Podaj kto jest autorem definicji podmiotowej administracji - 1 Pytania z prawa administracyjnego Podaj jaka jest geneza pojęcia administracja 2 Podaj na czym polega definicja negatywna administracji - 3 Podaj kto jest twórcą definicji negatywnej administracji - 1

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP SYSTEM PRAWA Zbiór uporządkowanych i wzajemnie ze sobą powiązanych norm generalnych i abstrakcyjnych wysłowionych w tekstach aktów prawotwórczych i nieuchylonych

Bardziej szczegółowo

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii 21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii Wśród spraw z zakresu geodezji i kartografii dominowały sprawy oznaczone podsymbolem 6120, dotyczące ewidencji gruntów i budynków. Głównym zagadnieniem, poruszanym

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA POJĘCIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ:

ŹRÓDŁA POJĘCIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ: ŹRÓDŁA POJĘCIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ: - MINISTRARE SŁUŻYĆ - AD OZNACZAJĄCA CECHĘ CELOWOŚCI TEGO DZIAŁANIA PODZIAŁ: - ADMINISTRACJA PUBLICZNA - ADMINISTRACJA PRYWATNA Trzy znaczenia administracji publicznej:

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA PRACY. mgr Małgorzata Grześków

PODSTAWY PRAWA PRACY. mgr Małgorzata Grześków PODSTAWY PRAWA PRACY mgr Małgorzata Grześków Pojęcie prawa pracy Pojęcie prawa pracy - odrębna gałąź prawa, wyróżniania ze względu na kryterium: przedmiotowe metody regulacji (w tym zakresie prawo pracy

Bardziej szczegółowo

Cele odpowiedzialności administracji publicznej:

Cele odpowiedzialności administracji publicznej: Cele odpowiedzialności administracji publicznej: 1. wewnętrzny; 2. zewnętrzny. Wewnętrzny cel odpowiedzialności: Doskonalenie funkcjonowania administracji, poprzez: - Zmianę postępowania osób w administracji;

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r.

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. BAS-WAL-923/10 Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. Opinia prawna w sprawie konsekwencji braku przepisów prawnych w Prawie budowlanym, regulujących lokalizację i budowę farm wiatrowych I. Teza opinii Brak

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe "Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy". Opracowanie: dr Artur Woźny

Studia podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy. Opracowanie: dr Artur Woźny ŹRÓDŁA PRAWA PRACY Pod pojęciem źródła prawa rozumie się wszelkiego rodzaju formy, poprzez które zostają wyrażone normy prawne. Charakter oficjalnego źródła prawa stanowionego (wydanego przez uprawnione

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZKI I PORZUMIENIA JST. mgr Arkadiusz Łukaszów Zakład Prawa Administracyjnego Instytut Nauk Administracyjnych

ZWIĄZKI I PORZUMIENIA JST. mgr Arkadiusz Łukaszów Zakład Prawa Administracyjnego Instytut Nauk Administracyjnych ZWIĄZKI I PORZUMIENIA KOMUNALNE, MIENIE KOMUNALNE I GOSPODARKA FINANSOWA JST mgr Arkadiusz Łukaszów Zakład Prawa Administracyjnego Instytut Nauk Administracyjnych ZWIĄZKI KOMUNALNE I POROZUMIENIA KOMUNALNE

Bardziej szczegółowo

Prawo konstytucyjne. Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy

Prawo konstytucyjne. Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy Prawo konstytucyjne Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy Stosunek prawa międzynarodowego do prawa krajowego Artykuł 38. 1. Trybunał, którego zadaniem jest orzekać na podstawie prawa międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

PRAWNE FORMY DZIAŁANIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ. mgr Arkadiusz Łukaszów Zakład Prawa Administracyjnego Uniwersytet Wrocławski

PRAWNE FORMY DZIAŁANIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ. mgr Arkadiusz Łukaszów Zakład Prawa Administracyjnego Uniwersytet Wrocławski PRAWNE FORMY DZIAŁANIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ mgr Arkadiusz Łukaszów Zakład Prawa Administracyjnego Uniwersytet Wrocławski KLASYFIKACJA FORM DZIAŁANIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ Wśród podstawowych form

Bardziej szczegółowo

Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe

Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe mgr Karol Magoń Asystent w Katedrze Prawa UEK Czym jest prawo podatkowe? Prawo podatkowe ogół przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygasania

Bardziej szczegółowo

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Czym jest prawo publiczne? Czym jest prawo prywatne? Gdzie zaliczamy prawo gospodarcze? (metody, przedmiot, prawo interwencji, stosunki wertykalne i horyzontalne, określa

Bardziej szczegółowo

TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY

TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY Konstytucja wk 10 TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY Został ustanowiony nowelą konstytucyjną 26 marca 1982r Ustawa o TK została uchwalona 29 kwietnia 1985r TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY jest organem władzy sądowniczej, choć

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY INTERTEMPORALNE

PRZEPISY INTERTEMPORALNE PRZEPISY INTERTEMPORALNE 30. 1. W przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych. 2. W przepisach przejściowych rozstrzyga

Bardziej szczegółowo

PN-II Lublin, dnia 22 września 2016 r.

PN-II Lublin, dnia 22 września 2016 r. PN-II.4130.251.2016 Lublin, dnia 22 września 2016 r. Szanowni Państwo Wójtowie, Burmistrzowie, Prezydenci Miast, Starostowie w województwie lubelskim W związku z sygnalizowanymi wątpliwościami prawnymi

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1991 r. Nr 55 poz. 235, z 1996 r. Nr 34, poz. 148, z 1997 r.

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1996 Nr 106 poz. 498. USTAWA z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy o terenowych organach rządowej administracji ogólnej

Dz.U. 1996 Nr 106 poz. 498. USTAWA z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy o terenowych organach rządowej administracji ogólnej Kancelaria Sejmu s. 1/5 Dz.U. 1996 Nr 106 poz. 498 USTAWA z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy o terenowych organach rządowej administracji ogólnej Art. 1. W ustawie z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO PRAWA ADMINISTRACYJNEGO

WPROWADZENIE DO PRAWA ADMINISTRACYJNEGO Maciej M. Sokołowski WPROWADZENIE DO PRAWA ADMINISTRACYJNEGO Warszawa, 2/10/2014 r. ADMINISTRACJA JAKO ORGANIZACJA Administracja jest organizacją Różne jednostek organizacyjne (system różnych jednostek

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO W SYSTEMIE PRAWA WEWNĘTRZNEGO

ŹRÓDŁA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO W SYSTEMIE PRAWA WEWNĘTRZNEGO Maciej M. Sokołowski ŹRÓDŁA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO W SYSTEMIE PRAWA WEWNĘTRZNEGO Warszawa, 16/10/2014 r. POJĘCIE ŹRÓDEŁ PRAWA Czynniki wpływające na treść prawa np. wola narodu czy prawodawcy, stosunki

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Pracodawcy mają prawo tworzyć, bez uzyskania uprzedniego zezwolenia, związki według

Bardziej szczegółowo

Prawo administracyjne. Część ogólna wyd. 9

Prawo administracyjne. Część ogólna wyd. 9 Prawo administracyjne. Część ogólna wyd. 9 Eugeniusz Ochendowski, 978-83-72856-89-0, TNOIK 2013 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 15 DZIAŁ I ZAGADNIENIA OGÓLNE Administracja publiczna i prawo administracyjne...

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/5 ust. 2 w art. 6 skreślony USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1991 r. Nr 55 poz. 235, z 1996 r.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 11 stycznia 2016 r. Poz. 40 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 18 grudnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kontrola rozstrzygnięć administracyjnych (nadzwyczajna) Zestaw 10

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kontrola rozstrzygnięć administracyjnych (nadzwyczajna) Zestaw 10 Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kontrola rozstrzygnięć administracyjnych (nadzwyczajna) Zestaw 10 Przedmiot 1 2 3 4 5 6 Wprowadzenie Środki prawne kontroli nadzwyczajnej

Bardziej szczegółowo

Wstęp do prawa administracyjnego ogólnego. Autor: Michał Możdżeń- Marcinkowski

Wstęp do prawa administracyjnego ogólnego. Autor: Michał Możdżeń- Marcinkowski Wstęp do prawa administracyjnego ogólnego. Autor: Michał Możdżeń- Marcinkowski Rozdział pierwszy Administracja publiczna 1.Pojęcie administracji 2.Cechy i funkcje administracji publicznej 3.Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Samorząd. Istota samorządu i jego rodzaje

Samorząd. Istota samorządu i jego rodzaje Samorząd Istota samorządu i jego rodzaje Samorząd ZASADY OGÓLNE DOTYCZĄCE SAMORZĄDU Pomocniczość Państwo powinno wykonywać tylko te zadania, których nie mogą wykonać samodzielnie obywatele. Jeżeli już

Bardziej szczegółowo

Prawo administracyjne. Mateusz Stręk, Jacek Radomański, Karol Trajkowski

Prawo administracyjne. Mateusz Stręk, Jacek Radomański, Karol Trajkowski Prawo administracyjne Mateusz Stręk, Jacek Radomański, Karol Trajkowski Administracja Łac. ministrare słuŝyć administrare być pomocnym, obsługiwać, zarządzać system podmiotów utworzonych i wyposaŝonych

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach

USTAWA z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1984 Nr 21 poz. 97 USTAWA z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach Art. 1. Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Procedury administracyjne (KPA), organy I i II instancji Podstawowe zasady postępowania administracyjnego konstytucyjne podstawy procedury administracyjnej zasada praworządności (art. 6 Kpa) Organy administracji

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE U Z A S A D N I E N I E

ZAGADNIENIE PRAWNE U Z A S A D N I E N I E 1 Sygn. akt III CZP 31/12 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie z powództwa Firmy B. A. M. S. spółki jawnej z siedzibą w G. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie Wielkopolskiemu o zapłatę na skutek apelacji powódki

Bardziej szczegółowo

NORMY PRAWA CYWILNEGO

NORMY PRAWA CYWILNEGO NORMY PRAWA CYWILNEGO Norma prawna: wypowiedz językowa-> wyznaczenie jej adresata, zakres zastosowania, zakres normowania (czyny nakazane lub zakazane) Normy postępowania są tworzone także przez uczestników

Bardziej szczegółowo

Podmioty prowadzące postępowanie administracyjne. Podmiotowy zakres ogólnego postępowania administracyjnego

Podmioty prowadzące postępowanie administracyjne. Podmiotowy zakres ogólnego postępowania administracyjnego Podmiotowy zakres ogólnego postępowania administracyjnego Podmiotowy zakres zastosowania przepisów regulujących ogólne postępowanie administracyjne wyznacza art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Podmioty prowadzące

Bardziej szczegółowo

PRAWO URZĘDNICZE. Wykład 1. Dr Dominika Cendrowicz Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski

PRAWO URZĘDNICZE. Wykład 1. Dr Dominika Cendrowicz Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski PRAWO URZĘDNICZE Wykład 1 Dr Dominika Cendrowicz Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski Nie jest pojęciem ustawowym. Prawo urzędnicze Nie tworzy zwartego systemu norm z klarownym

Bardziej szczegółowo

Samorząd terytorialny. Autor: Bogdan Dolnicki. Wykaz skrótów Wstęp

Samorząd terytorialny. Autor: Bogdan Dolnicki. Wykaz skrótów Wstęp Samorząd terytorialny. Autor: Bogdan Dolnicki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział pierwszy Pojęcie i istota samorządu terytorialnego 1. Wprowadzenie 2. Podmiot samorządu 3. Przedmiot samorządu 4. Zadania samorządu

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA ADMINISTRACYJNEGO SEMESTR I

PODSTAWY PRAWA ADMINISTRACYJNEGO SEMESTR I PODSTAWY PRAWA ADMINISTRACYJNEGO SEMESTR I L.p. TEMAT Zagadnienia 1 Istota prawa. Historyczny charakter państwa i prawa pojęcia: państwo i prawo związki między państwem a prawem 2 Sposoby powstawania prawa

Bardziej szczegółowo

Naliczanie odsetek i egzekucja.

Naliczanie odsetek i egzekucja. Naliczanie odsetek i egzekucja. Jak postępować w przypadku zaległości z tytułu opłaty planistycznej, a jak w przypadku opłaty adiacenckiej? W jakiej wysokości naliczać odsetki - moim zdaniem wg Ordynacji

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 29 czerwca 2010 r., III CZP 46/10

Postanowienie z dnia 29 czerwca 2010 r., III CZP 46/10 Postanowienie z dnia 29 czerwca 2010 r., III CZP 46/10 Statut spółki wodnej nie może ograniczać uprawnienia członka do wystąpienia ze spółki również wtedy, gdy jego członkostwo powstało ex lege na podstawie

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach

USTAWA. z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach Fundacje. Dz.U.2016.40 z dnia 2016.01.11 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 11 stycznia 2016 r. tekst jednolity USTAWA z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach Art. 1. [Cele fundacji] Fundacja może być

Bardziej szczegółowo

Podmioty administracji publicznej

Podmioty administracji publicznej Podmioty administracji publicznej Podmiotowe ujęcie administracji Administracja publiczna w ujęciu podmiotowym to ogół jednostek organizacyjnych wykonujących funkcje administracji. PODMIOTY ADMINISTRACJI

Bardziej szczegółowo

1. Nadzór sprawowany w ramach układu scentralizowanego (administracji rządowej):

1. Nadzór sprawowany w ramach układu scentralizowanego (administracji rządowej): Cz. 4 1. Nadzór sprawowany w ramach układu scentralizowanego (administracji rządowej): A) nadzór wewnątrzadministracyjny rozporządzeń B) nadzór wewnątrzadministracyjny aktów prawa miejscowego terenowych

Bardziej szczegółowo

Strona postępowania administracyjnego

Strona postępowania administracyjnego Pojęcie strony w ogólnym postępowaniu o art. 28 k.p.a.: Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ

PODMIOTY ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ PODMIOTY ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ PODMIOTOWE UJĘCIE ADMINISTRACJI Administracja publiczna w ujęciu podmiotowym to ogół jednostek organizacyjnych wykonujących funkcje administracji. PODMIOTY ADMINISTRACJI

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt K 43/02

POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt K 43/02 45 POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt K 43/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Wyrzykowski przewodniczący Wiesław Johann Ewa Łętowska Jadwiga Skórzewska-Łosiak Marian Zdyb sprawozdawca,

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kontrola rozstrzygnięć administracyjnych (nadzwyczajna) Zestaw 10

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kontrola rozstrzygnięć administracyjnych (nadzwyczajna) Zestaw 10 Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kontrola rozstrzygnięć administracyjnych (nadzwyczajna) Zestaw 10 Przedmiot 1 2 3 4 5 6 Wprowadzenie Środki prawne kontroli nadzwyczajnej

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach

USTAWA. z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach Art. 1. Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie

Bardziej szczegółowo

Prawo administracyjne. Wprowadzenie do prawa administracyjnego

Prawo administracyjne. Wprowadzenie do prawa administracyjnego Prawo administracyjne Wprowadzenie do prawa administracyjnego ministro, ministrare służyć, wykonywać Stosowany przedrostek ad- wskazuje na celowość działania. Pojęcie Administracja w ujęciu statycznym/organizacyjnym

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9...\:l.f. :<:.ę.~.j!.jr-..?q09 r

Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9...\:l.f. :<:.ę.~.j!.jr-..?q09 r - A)ZĄD powiat~ z K Dworze Mazowieckim N NoWym. O ul MazowIecka l... O 6 MazoWIeckI ns-100 Nowy w r Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9.... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9....\:l.f. :

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXVIII/317/09 RADY MIEJSKIEJ W WYRZYSKU z dnia 29 grudnia 2009 r.

UCHWAŁA NR XXXVIII/317/09 RADY MIEJSKIEJ W WYRZYSKU z dnia 29 grudnia 2009 r. UCHWAŁA NR XXXVIII/317/09 RADY MIEJSKIEJ W WYRZYSKU z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu. Na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 27 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 27 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw. BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 27 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 196) USTAWA z dnia

Bardziej szczegółowo

ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE

ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE WOJEWODA ŚLĄSKI NR NPII.4131.1.352.2015 Katowice, 30 września 2015 r. ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013r.

Bardziej szczegółowo

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa.

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. VII EDYCJA Konwent Prawa Pracy Joanna Kaleta Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. 1 1 Treść stosunku pracy art. 22 k.p. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje

Bardziej szczegółowo

Prawo konstytucyjne SNA I (III) Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Semestr zimowy 2014/2015

Prawo konstytucyjne SNA I (III) Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Semestr zimowy 2014/2015 Prawo konstytucyjne SNA I (III) Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Semestr zimowy 2014/2015 Źródła prawa konstytucyjnego to źródła, które zawierają normy zaliczane do tej gałęzi prawa Koncepcja paostwa

Bardziej szczegółowo

z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach

z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach Kancelaria Sejmu s. 1/6 U S T AWA Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 40. z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach Art. 1. Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi

Bardziej szczegółowo

Postępowanie administracyjne

Postępowanie administracyjne Pojęcie postępowania administracyjnego Postępowanie administracyjne A. Szerokie ujęcie pojęcia postępowania administracyjnego B. Ścisłe ujęcie pojęcia postępowania administracyjnego Postępowanie administracyjne

Bardziej szczegółowo

Rozstrzygnięcie nadzorcze. stwierdzam nieważność

Rozstrzygnięcie nadzorcze. stwierdzam nieważność WOJEWODA ŚLĄSKI Katowice, 29 grudnia 2009 roku NP/II/0911/322/384/09 Rozstrzygnięcie nadzorcze Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr

Bardziej szczegółowo

Ustawa. o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych oraz niektórych innych ustaw

Ustawa. o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2010 r., Nr 229, poz. 1497 Ustawa z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa w gospodarce (PPwG) Samorząd terytorialny

Podstawy prawa w gospodarce (PPwG) Samorząd terytorialny Podstawy prawa w gospodarce (PPwG) Samorząd terytorialny Przedmiot 1 2 3 4 5 Istota samorządu terytorialnego i podstawy prawne działania Struktura i organy Wybory Funkcje i zadania Nadzór nad samorządem

Bardziej szczegółowo

Stosunek pracy pojęcie i strony. dr Ariel Przybyłowicz Zakład Prawa Pracy WPAiE UWr

Stosunek pracy pojęcie i strony. dr Ariel Przybyłowicz Zakład Prawa Pracy WPAiE UWr Stosunek pracy pojęcie i strony dr Ariel Przybyłowicz Zakład Prawa Pracy WPAiE UWr Definicja stosunku pracy Art. 22 1 k.p. Zobowiązania pracownika: wykonywanie pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy,

Bardziej szczegółowo

Konstytucyjne środki ochrony praw. Prawo do sądu Prawo do odszkodowania art. 77 ust. 1 Skarga konstytucyjna RPO

Konstytucyjne środki ochrony praw. Prawo do sądu Prawo do odszkodowania art. 77 ust. 1 Skarga konstytucyjna RPO Konstytucyjne środki ochrony praw Prawo do sądu Prawo do odszkodowania art. 77 ust. 1 Skarga konstytucyjna RPO Konstytucyjne prawo do sądu 1) prawo dostępu do sądu, tj. prawo uruchomienia procedury przed

Bardziej szczegółowo

FORMY UCZESTNICTWA OBYWATELI W ŻYCIU PUBLICZNYM Związki zawodowe

FORMY UCZESTNICTWA OBYWATELI W ŻYCIU PUBLICZNYM Związki zawodowe Związki zawodowe Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Cechy związków zawodowych DOBROWOLNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych oraz niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 29 października 2010 r. Opracowano na podstawie Dz. U. z 2010 r. Nr 229, poz. 1497. o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych oraz niektórych innych ustaw 1) Art.

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH DOLiS 035 710/15/BG Warszawa, dnia marca 2015 r. Pan Maciej H. Grabowski Minister Środowiska ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa WYSTĄPIENIE Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Pojęcie interesu Interes jest relacją pomiędzy: Ocena ta może mieć charakter: A. subiektywny; B. obiektywny.

Pojęcie interesu Interes jest relacją pomiędzy: Ocena ta może mieć charakter: A. subiektywny; B. obiektywny. Pojęcie interesu Interes jest relacją pomiędzy: - Istniejącym obiektywnie stanem technicznym; - a oceną jakiegoś podmiotu. Ocena ta może mieć charakter: A. subiektywny; B. obiektywny. Ocena ta może mieć

Bardziej szczegółowo

Maciej M. Sokołowski PODSTAWOWE POJĘCIA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO

Maciej M. Sokołowski PODSTAWOWE POJĘCIA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO Maciej M. Sokołowski PODSTAWOWE POJĘCIA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO (II) WŁADZTWO ADMINISTRACYJNE Władztwo możność przeprowadzenia zarządzenia w drodze przymusu państwowego przez organ państwa. Władztwo administracyjne

Bardziej szczegółowo

Czynności prawne. Zagadnienia wstępne. mgr Małgorzata Dziwoki

Czynności prawne. Zagadnienia wstępne. mgr Małgorzata Dziwoki Czynności prawne. Zagadnienia wstępne mgr Małgorzata Dziwoki Zdarzenie cywilnoprawne Fakty (okoliczności), z którymi hipotezy norm wiążą określone w dyspozycjach norm konsekwencje cywilnoprawne. Skutki

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt V CSK 366/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 12 marca 2009 r. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Stwierdzenie nieważności decyzji

Stwierdzenie nieważności decyzji Stwierdzenie nieważności decyzji Nadzwyczajny środek prawny Dr Ewa Pierzchała Uniwersytet Opolski O pojęciu nieważności Nieważność jest to instytucja procesowa nieznana w postępowaniu cywilnym, które nie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Wstęp... 13

Spis treści. Wykaz skrótów Wstęp... 13 Spis treści Wykaz skrótów........................................................... 11 Wstęp... 13 ROZDZIAŁ I. Rozwój nauki prawa administracyjnego w Polsce... 15 1. Początki nauki prawa administracyjnego...

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i prawna regulacja zasad techniki prawodawczej. ZTP reguły konstruowania aktów normatywnych przez legislatorów

Pojęcie i prawna regulacja zasad techniki prawodawczej. ZTP reguły konstruowania aktów normatywnych przez legislatorów CZ. 3 Pojęcie i prawna regulacja zasad techniki prawodawczej ZTP reguły konstruowania aktów normatywnych przez legislatorów ZTP stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.06.2002

Bardziej szczegółowo

Akty normatywne. PPwG prof. Stanisław Piątek

Akty normatywne. PPwG prof. Stanisław Piątek Akty normatywne PPwG prof. Stanisław Piątek Rodzaje aktów normatywnych Akty normatywne (źródła prawa) - dokumenty odpowiednio ustanowione przez organy władzy publicznej, które zawierają przepisy prawa,

Bardziej szczegółowo

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa Art. 1. W ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417, z późn.

Bardziej szczegółowo

Postępowanie sądowoadministracyjne. mgr Paweł Majczak

Postępowanie sądowoadministracyjne. mgr Paweł Majczak Postępowanie sądowoadministracyjne mgr Paweł Majczak 1 Definicja Postepowanie administracyjne Regulowany prawem procesowym ciąg czynności procesowych podejmowanych przez organy administracji publicznej

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna Norma prawna PRAWO zbiór wszystkich obowiązujących w danym państwie norm prawnych. NORMA PRAWNA reguła ustanowiona lub uznana przez państwo, która określa jak należy postępować w oznaczonych okolicznościach.

Bardziej szczegółowo

źródło: Nauka o pracy - bezpieczeństwo, higiena i ergonomia, Prawna ochrona pracy, inż. Jerzy Kowalski - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

źródło: Nauka o pracy - bezpieczeństwo, higiena i ergonomia, Prawna ochrona pracy, inż. Jerzy Kowalski - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej System ochrony pracy w Polsce źródło: Nauka o pracy - bezpieczeństwo, higiena i ergonomia, Prawna ochrona pracy, inż. Jerzy Kowalski - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Mówiąc o systemie ochrony

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r.

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. WYKŁAD III SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. I. Pojęcie i rodzaje źródeł prawa II. Cechy systemu źródeł prawa w Polsce: 1. konstytucjonalizacja 2. dychotomiczny podział

Bardziej szczegółowo

PRAWO ADMINISTRACYJNE. REPETYTORIUM. Red.: Beata Orlik, Aleksandra Puczko

PRAWO ADMINISTRACYJNE. REPETYTORIUM. Red.: Beata Orlik, Aleksandra Puczko PRAWO ADMINISTRACYJNE. REPETYTORIUM Red.: Beata Orlik, Aleksandra Puczko Rozdział 1 Podstawowe zasady prawa administracyjnego 1.1. Zasady wywodzące się z Konstytucji RP 1.1.1. Zasada lex retro non agit

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach

USTAWA z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach Kancelaria Sejmu s. 1/5 Dz.U. 1984 Nr 21 poz. 97 USTAWA z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach Opracowano na podstawie: tj. Dz.U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203, z 1997 r. Nr 121, poz. 769, z 2000 r. Nr 120,

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1288)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1288) Warszawa, dnia 25 lipca 2011 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1288) I. Cel i przedmiot ustawy Opiniowana ustawa wprowadza

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik nr 1 do Zarzadzenia2/2009 REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO INSPEKTORATU NADZORU BUDOWLANEGO W TYCHACH I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin Organizacyjny Powiatowego Inspektoratu Nadzoru

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne wybrane zagadnienia części ogólnej. Wydział Prawa i Administracji Katedra Prawa Cywilnego Dr Piotr Kostański

Prawo cywilne wybrane zagadnienia części ogólnej. Wydział Prawa i Administracji Katedra Prawa Cywilnego Dr Piotr Kostański Prawo cywilne wybrane zagadnienia części ogólnej Wydział Prawa i Administracji Katedra Prawa Cywilnego Dr Piotr Kostański 24.11.2012 r. 9.45-11.15 (90 ) i 11.30 13.00 (90 ) 1. Pojęcie prawa cywilnego 2.

Bardziej szczegółowo

Rozstrzygnięcie nadzorcze. stwierdzam nieważność. Uzasadnienie

Rozstrzygnięcie nadzorcze. stwierdzam nieważność. Uzasadnienie Warszawa, 22 marca 2016 r. WOJEWODA MAZOWIECKI LEX-I.4131.42.2016.MO Rada Miejska Góry Kalwarii ul. 3 Maja 10 05 530 Góra Kalwaria Rozstrzygnięcie nadzorcze Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 247/2016 RADY MIASTA SIEMIANOWIC ŚLĄSKICH. z dnia 23 czerwca 2016 r.

UCHWAŁA NR 247/2016 RADY MIASTA SIEMIANOWIC ŚLĄSKICH. z dnia 23 czerwca 2016 r. UCHWAŁA NR 247/2016 RADY MIASTA SIEMIANOWIC ŚLĄSKICH z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie: nadania Regulaminu Organizacyjnego Straży Miejskiej w Siemianowicach Śląskich. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 14,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Maria Szulc

POSTANOWIENIE. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Maria Szulc Sygn. akt IV CSK 616/12. POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo