Regionalna Strategia Innowacji. Województwa Łódzkiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Regionalna Strategia Innowacji. Województwa Łódzkiego"

Transkrypt

1 Regionalna Strategia Innowacji Województwa Łódzkiego ANALIZA POTENCJAŁU NAUKOWO- BADAWCZEGO W REGIONIE ŁÓDZKIM wersja robocza prof. dr hab. Andrzej Pomykalski dr Konstanty Owczarek dr Przemysław Pomykalski dr n. med. Jacek Michalak mgr Robert Blalak mgr Magdalena Dzikowska mgr in. Piotr Józwiak mgr in. Maria Woniak mgr Agnieszka Dawydzik Łód, 2004

2 Spis treci: 1. Analiza potencjału naukowo-badawczego w regionie łódzkim Analiza potencjału naukowo-badawczego w regionie łódzkim Cele analizy Pojcia wykorzystane w analizie Działalno badawczo-rozwojowa w Polsce Region łódzki Uniwersytet Łódzki Badanie i ródła danych Wnioski z bada Uniwersytet Medyczny w Łodzi Informacja wstpna o Uniwersytecie Medycznym Wyniki przeprowadzonych bada na Uniwersytecie Medycznym Wnioski z przeprowadzonych bada Dostpne Technologie Lista jednostek Uniwersytetu Medycznego, do których rozesłano ankiet: Suplement do raportu z bada Politechnika Łódzka Tematyka badawcza- wykaz Realizowane prace naukowo-badawcze (badania własne, działalno statutowa, granty, zlecenia, usługi) Patenty Innowacje, zaawansowane technologie, przedsiwzicia Centra Zaawansowanych Technologii Wprowadzenie Tworzenie Centrum Zaawansowanych Technologii Centrum Zaawansowanych Technologii - AGROTECH Centrum Zaawansowanych Technologii - BioTechMed Centrum Zaawansowanych Technologii Pro Humano Tex Jednostki Badawczo-Rozwojowe Działanie JBR-ów Działanie Placówek Naukowych Polskiej Akademii Nauk Załoenia bada Zatrudnienie w jednostkach Branowe ukierunkowanie Typy prowadzonych bada Realizowane prace badawcze i zlecenia z przemysłu Wykorzystywana aparatura badawcza Powizania ze sfer gospodarcz Wnioski z działalnoci Jednostek Badawczo Rozwojowych Metodologia Oceny Efektywnoci Potencjału Naukowo-Badawczego ródła danych Produktywno w nauce i technologii Bibliografia...181

3 1. Analiza potencjału naukowo-badawczego w regionie łódzkim 1.1. Analiza potencjału naukowo-badawczego w regionie łódzkim Przy analizie potencjału naukowo-badawczego i jego wpływie, na innowacyjno regionu, nie mona pomin analizy elementów składajcych si na rozwój innowacji. Biorc pod uwag czynniki ekonomiczne, ewidentne jest to, e skala innowacji jest proporcjonalna do wzrostu ekonomicznego pastwa, w którym znajduje si analizowany region, do wzrostu ekonomicznego samego regionu jako takiego, do inwestycji dokonywanych w rónych sektorach przemysłu i działa poszczególnych przedsibiorstw wystpujcych w regionie, jak równie do odpowiedniego otoczenia naukowo-badawczego, wystpujcego w regionie lub w jego bliskim ssiedztwie. Na rozwój innowacji składa si wiedza i wysiłek ludzki oraz kapitał niezbdny do wdroenia nowych produktów, procesów i organizacji na rynek. Niebłahym elementem jest równie prawo własnoci intelektualnej, które motywuje do rozwoju innowacji poprzez umoliwienie zabezpieczenia prawa do wykorzystania efektu pracy badawczo-rozwojowej; jej publikacja pozwala innym badaczom na korzystanie z wyników badania, a wic umoliwia dalszy rozwój innowacji w danej dziedzinie. Obecnie innowacja nie jest jedynie spraw poszczególnych przedsibiorstw czy badaczy, lecz coraz czciej staje si centrum zainteresowania dla organów władzy publicznej, zarówno pastwa jak i pojedynczych regionów. Rozwój innowacji wynika głównie ze wzajemnego oddziaływania na siebie czynników otoczenia (w tym elementów polityki regionalnej) i sfery badawczorozwojowej. Niniejszy referat przedstawia potencjał innowacyjny za porednictwem analizy potencjału naukowo-badawczego w kontekcie regionalnym. Od połowy lat osiemdziesitych, Regionalny System Innowacji (RSI) uznawany jest za efektywn form analizy i wdraania takiej polityki regionalnej, która sprzyja rozwojowi innowacji. Wszelkie innowacje w regionie s wynikiem wspólnego, dynamicznego procesu, w którym uczestniczy wiele rónych jednostek tworzc w regionie sie relacji o efekcie synergetycznym. RSI wspomagaj władze lokalnych w planach wdroenia skutecznej polityki innowacyjnoci w regionie, budowaniu partnerstwa i współpracy pomidzy jednostkami naukowo-badawczymi i przemysłem oraz wzmocnieniu i wykorzystaniu potencjału sektora akademickiego i naukowo-badawczego w regionie dla rozwoju przedsibiorczoci i wzmocnienia konkurencyjnoci. Badania wykazuj, e wszyscy uczestnicy odnosz korzyci efektów sieciowych w RSI, cho oczywicie korzyci te bywaj róne i pojawiaj si w 3

4 rónym stopniu. Sieci regionalne, które raz uznano za innowacyjne ze wzgldu na kierunek ich rozwoju, nie zawsze pozostaj takie wraz z dalszym rozwojem, gdy wiele czynników stymuluje, lub przeciwnie, ogranicza działania RSI. Właciwe wykorzystanie istniejcego RSI wymaga takie stymulowanie wszelkich czynników wpływajcych korzystnie na cał sie, aby relacje podmiotowo-przedmiotowe pomidzy uczestnikami systemu sprzyjały rozwojowi innowacji. Relacje te mog oznacza formaln współprac pomidzy regionaln sfer B+R, poszczególnymi firmami produkcyjnymi i usługowymi, bankami, władzami regionalnymi, i klientami, lecz mog take oznacza współprace nieformaln, tak jak nieoficjalne kontakty i spotkania celem wymiany informacji. W zwizku z tym ich stymulowanie musi przyj róne formy. W Polsce rozwój RSI znajduje si w fazie pocztkowej, szczególnie w porównaniu do dowiadcze krajów Unii Europejskiej (jej pitnastu członków sprzed poszerzenia z 1 maja 2004 r.), z których wynika, e proces rozwoju RSI jest długotrwały i wymaga dojrzałej polityki regionalnej popierajcej innowacje. Obecnie, RSI zostały wpisane w priorytety Narodowego Planu Rozwoju dotyczcego restrukturyzacji bazy ekonomicznej regionów i tworzenia warunków jej dywersyfikacji oraz rozwoju midzynarodowej współpracy regionów. Według załoe ministerstwa nauki i informatyzacji, projekty RSI zostan przygotowane do koca 2004 r., a projekt Narodowej Strategii Innowacji zostanie opracowany nastpi do koca 2005 r. Regionalna polityka w zakresie innowacji jest poddawana ograniczeniom, gdy jest osadzona w krajowej i midzynarodowej polityce naukowo-badawczej i technologicznej, a wic potencjał regionu nie moe by analizowany w oderwaniu od szerszej perspektywy Cele analizy Cele przedstawianej analizy regionalnego potencjału naukowo-badawczego dla regionu łódzkiego to zbadanie: - wielkoci i zrónicowanie potencjału naukowo-badawczego w regionie (poprzez wskazanie jednostek badawczych w regionie i ich ogólnego profilu); - wymiernych i moliwych do zaobserwowania efektów działalnoci jednostek naukowo-badawczych (patenty, projekty, wdroone rozwizania); - powiza jednostek naukowo-badawczych ze sfer gospodarcz - branowego ukierunkowania działalnoci jednostek naukowo-badawczych. 4

5 Spodziewane efekty przedstawionej analizy to rozpowszechnienie informacji o potencjale naukowo-badawczym regionu łódzkiego Pojcia wykorzystane w analizie Dla potrzeb niniejszego opracowania, przyjmuje si, za Głównym Urzdem Statystycznym, e okreleniem sfera B+R objte zostaj organizacje i instytucje zajmujce si działalnoci naukowo-badawcz, jak równie przedsibiorstwa, w których prowadzane s badania i prace rozwojowe (na uytek wewntrzny i dla innych jednostek). Praca przyjmuje, e do sfery B+R zalicza si te jednostki organizacyjne, które z prowadzonej działalnoci naukowo-badawczej, osigaj praktyczne efekty takie jak: innowacje produktowi, nowe technologie i usługi, nowe rozwizania w sferze organizacji i zarzdzania, bez wzgldu na ich przynaleno do konkretnej sfery (nauki czy przedsibiorstw). Według GUS, nastpujce jednostki wchodz w skład sfery B+R w Polsce: - placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk (PAN); - jednostki badawczo rozwojowe (JBR), na które składaj si: - instytuty naukowo-badawcze, - centralne laboratoria i - orodki badawczo-rozwojowe; - szkoły wysze: publiczne i prywatne prowadzce działalno B+R; - jednostki obsługi nauki; - jednostki rozwojowe (podmioty gospodarcze, zajmujce si działalnoci B+R obok swojej podstawowej działalnoci, prowadzce przede wszystkim prace rozwojowe); - pozostałe jednostki (m.in. szpitale i kliniki prowadzce prace badawczorozwojowe, inne ni uniwersytety medyczne i kliniki ujte w kategorii szkół wyszych). Udział typu bada poszczególnych jednostek jest zaleny od rodzaju jednostki. Placówki PAN i szkoły wysze prowadz głównie badania podstawowe, a w ograniczonym zakresie badania rozwojowe. Jednostki badawczo-rozwojowe i jednostki rozwojowe prowadz takie badania, z których mona osign dochód. 5

6 Działalno badawczo-rozwojowa w Polsce W roku 2002 nakłady na działalno B+R wyniosły 4582,7 mln zł i były o 5,7 % nisze ni w roku Trend spadkowy nakładów jest niepokojcy, gdy moe oznacza zmniejszanie si potencjału badawczo-rozwojowego całego pastwa, co z kolei wpływa niekorzystnie na innowacyjno poszczególnych regionów. rodki z budetu pastwa, wynoszce 2800,2 mln zł stanowiły w 2002 r. 61,6 % ogólnych nakładów (wobec 64,8 % w roku 2001). Nakłady pozabudetowe w 2002 r. były wysze ni w roku poprzednim (wyniosły 1782,5 mln zł wzrost o 4,2 %), mimo i nakłady podmiotów gospodarczych na B+R okazały si nisze ni w 2001 r. (wyniosły 1038,3 mln zł spadek o 12,1 %). Wzrósł natomiast (o 84 %) nakład rodków pochodzcych z zagranicy, z czego ponad jedna czwarta stanowiły fundusze pochodzce z Unii Europejskiej. W stosunku do produktu krajowego brutto wydatki budetowe na nauk (GERD/PKB) w Polsce odnotowuj systematyczny spadek od roku 1994 (Rysunek 1.1.1). Rysunek Nakłady na działalno B+R oraz udział nakładów B+R w relacji do produktu krajowego brutto w latach (Polska) Rok Nakłady na B+R 1 721, , , , , , , , ,7 (mln zł) Nakłady na B+R / 0,82 % 0,69 % 0,71 % 0,71 % 0,72 % 0,75 % 0,67 % 0,65 % 0,59 % PKB ródło: GUS Rysunek ilustruje powysz tabel: Rysunek Nakłady na działalno B+R oraz udział nakładów B+R w relacji do produktu krajowego brutto w latach (Polska) - wykres Nakłady na działalno B+R (mln zł) Nakłady na działalno B+R w relacji do PKB w mln zł ,90% 0,80% 0,70% 0,60% 0,50% 0,40% 0,30% 0,20% 0,10% 0,00% ródło: GUS 6

7 W latach wzrost nakładów na B+R zwizany był z rosncym PKB, osigajc najwysz warto w roku Od roku 2000 zmieniono metodologia obliczania PKB, co równie wpłynło na zmian analizowanych danych. W roku 2002, ponad 60 % nakładów na działalno B+R pochodziła z budetu pastwa (Rysunek 1.1.3). Stanowi to pewien spadek w porównaniu z 2000 r. i 2001 r., lecz ogólnie udział rodków publicznych w B+R jest niepokojco wysoki. Wysoki udział finansowania ze rodków publicznych jest typowy dla krajów słabo rozwinitych, gdy w krajach wysoko rozwinitych przewaaj rodki niepubliczne, głównie od podmiotów gospodarczych. W krajach ODCE i UE-15 udział rodków publicznych waha si w granicach 30 % (Rysunek 1.1.4). Rysunek Struktura nakładów na działalno B+R według ródeł finansowania w latach (Polska) 100% 1,5% 1,6% 1,5% 1,7% 1,8% 2,4% 4,8% 90% 11,9% 9,5% 9,8% 9,2% 10,3% 8,5% 11,4% 80% 70% 28,8% 27,3% 29,7% 30,6% 24,5% 24,3% 22,7% z zagranicy [ % ] 60% 50% 40% z pozostalych ródeł krajow ych z podmiotów gospodarczych 30% 20% 57,8% 61,6% 59,0% 58,5% 63,4% 64,8% 61,1% z budetu pastw a 10% 0% rok ródło: GUS Rysunek Struktura nakładów na działalno B+R według ródeł finansowania w % 90% 2,4% 8,5% 7,7% 2,1% 3,1% 4,6% z zagranicy 80% 24,3% 70% 60% 50% 55,9% 63,2% z pozostalych ródeł krajow ych 40% 30% 64,8% z podmiotów gospodarczych 20% 10% 0% 34,3% 29,1% Polska UE-15 OECD z budetu pastw a ródło: GUS 7

8 Procentowe nakłady na działalno B+R według dziedzin nauk w 2002 r. przedstawiały si nastpujco (Rysunek 1.1.5): Rysunek Procentowe nakłady na działalno B+R według dziedzin nauk w 2002 r. nauki społeczne i humanistyczne 11,1% nauki rolnicze 8,1% nauki techniczne 43,3% nauki medyczne 11,2% nauki przyrodnicze 26,3% ródło: GUS Przewaaj nakłady na nauki techniczne (ok. 40 %) i nauki przyrodnicze (ok. 25 %), które w sumie angauj ok. dwóch trzecich wszystkich nakładów na B+R. Po raz kolejny w Polsce od roku 1997 zmniejszyła si liczba zatrudniona w działalnoci badawczo-rozwojowej do poziomu ok. 0,12 mln osób w 2002 r. (wobec ok. 0,13 mln w 1997 r.) W Polsce w roku 2002 ponad 38 % wydatków na działalno B+R przeznaczanych była na badania podstawowe (Rysunek 1.1.6), gdy na ogół w krajach wysoko rozwinitych udział nakładów na badania podstawowe pozostaje poniej progu 25 %. Rysunek Struktura nakładów biecych na działalno B+R według rodzajów bada w 2002 r. Prace rozw ojow e; 35,5% Badania podstaw ow e ; 38,8% Badania stosow ane; 25,7% ródło: GUS Kolejnym mankamentem obecnej struktury typów bada w Polsce jest brak powiza pomidzy rónymi rodzajami bada (podstawowe, stosowane i prace rozwojowe). Wysoki 8

9 udział bada podstawowych w strukturze nakładów na badania charakteryzuje kraje słabiej rozwinite, gdy nie wszystkie prace musz mie bezporedni zwizek z potrzebami rynku. Z kolei badania podstawowe mog przynie efekty dla gospodarki w dalszej perspektywie czasowej, lecz niejednokrotnie długa perspektywa czasowa moe oznacza zbyt długie oczekiwanie na wymierne korzyci wykonywanych bada. W roku 2002 w zakresie praw zwizanych z ochron intelektualn w Polsce, liczba wynalazków zgłoszonych do ochrony patentowej przez osoby mieszkajce w kraju wyniosła (z czego udzielono 834 patentów), a przez wynalazców z zagranicy wyniosła (z czego udzielono patentów). Liczba wynalazków polskich zgłoszonych do rejestracji zagranic w roku 2000, wyniosła (z czego udzielono 123 patentów). W zakresie patentów zgłaszanych w Europejskim Urzdzie Patentowym na 1 mln ludnoci, wskanik dla Polski wynosi 0,9, podczas gdy rednia dla krajów UE-25 wynosi 107,7, a wic Polska wypada stosunkowo słabo w porównaniu z innymi pastwami Unii Europejskiej Region łódzki Województwo łódzkie zajmuje obszar km 2 (5,8 % powierzchni kraju) połoony w centrum Polski. Liczba mieszkaców województwa w roku 2001 wynosiła 2,6 mln (prawie 7 % ludnoci kraju). Pod wzgldem liczby mieszkaców, zajmuje szóste miejsce w Polsce. W regionalnej strukturze działalnoci badawczo-rozwojowej w Polsce obserwuje si due zrónicowanie pomidzy województwami. W roku 2002 nakłady wewntrzne na działalno B+R w Polsce wyniosły ogółem mln zł, z duym zrónicowaniem na poszczególne województwa (Rysunek 1.1.7). Du przewag w wielkoci nakładów cieszyło si województwo mazowieckie. W 2002 r. województwo łódzkie było pite pod wzgldem nakładów wewntrznych na działalno B+R, co stanowiło 6,2 % ogółu nakładów wewntrznych na działalno B+R w Polsce. Nakłady wewntrzne na działalno B+R w regionie łódzkim s prawie siedmiokrotnie nisze ni w regionie warszawskim. 9

10 Rysunek Nakłady wewntrzne na działalno B+R według województw w 2002 r. (w mln zł) [ mln zł ] SWI TOKRZYSKIE ródło: GUS LUBUSKIE OPOLSKIE PODLASKIE ZACHODNIOPOMORSKIE WARMINSKO - MAZURSKIE KUJAWSKO - POMORSKIE PODKARPACKIE LUBELSKIE 139 POMORSKIE 227 DOLNOLASKIE ŁÓDZKIE 325 WIELKOPOLSKIE 342 LASKIE 497 MAŁOPOLSKIE MAZOWIECKIE 1994 W województwie łódzkim znajduje si 65 placówek badawczo-rozwojowych, w tym 21 szkół wyszych z ponad 100 tys. studentów (Rysunek 1.1.8), w których w działalnoci B+R jest zatrudnionych ok osób (Rysunek 1.1.9). Rysunek Liczba jednostek i nakłady wewntrzne na działalno B+R według ródeł finansowania w województwie łódzkim w 2002 r. Z tego rodki [ mln zł ] Obszar Liczba Ogółem [mln zł ] budetowe szkół wyszych jednostek placówek PAN i jednostek badawczo -rozwojowych przedsibiorstw prywatnych instytucji niedochodowych zagraniczne własne Polska ,7 2800,2 16,9 42,1 455,2 9,8 218,3 1040,2 Łódzkie ,6 219,4 0,5 0,8 18,0 0,3 9,3 50,3 Procentowo ( obszar = 100 % ) Polska x ,1 0,4 0,9 9,9 0,2 4,8 22,7 Łódzkie x ,5 0,2 0,3 6,0 0,1 3,1 16,9 ródło: GUS 10

11 Rysunek Zatrudnieni w działalnoci B+R według grup stanowisk w województwie łódzkim w 2002 r. (stan na dzie 31 grudnia 2002 r.) Obszar Ogółem Z tego rodki [ mln zł ] pracownicy naukowo-badawczy technicy i pracownicy równorzdni Pozostały personel Polska Łódzkie Procentowo (grupy stanowisk dla Polski = 100 %) Łódzkie 6,3 % 6,1 % 6,4 % 7,7 % Procentowo ( obszar = 100 %) Polska ,9 % 14,2 % 11,9 % Łódzkie ,2 % 14,3 % 14,5 % ródło: GUS Struktura nakładów na działalno B+R według rodzaju bada w województwie łódzkim przedstawiała si niekorzystnie, gdy przewaaj nakłady na badania podstawowe, a badania stosowane i prace rozwojowe maj duo mniejszy udział w nakładach poniesionych na działalno B+R (Rysunek ). Rysunek Nakłady na działalno B+R według rodzajów bada w województwie łódzkim w 2002 r. (w procentach) prace rozw ojow e; badania 21,4% podstaw ow e; 49,7% ródło: GUS badania stosow ane; 28,9% Prawie 50 % z ogólnej kwoty poniesionych nakładów stanowiły nakłady poniesione na badania podstawowe, co jest przewaajcym trendem w Polsce, cho w niektórych województwach gdzie ogół wydatków na działalno B+R (Rysunek 1.1.7) jest stosunkowo niszy zdarzaj si takie województwa, w których przewaaj badania innego typu (Rysunek ). 11

12 Rysunek Nakłady na działalno B+R według rodzajów bada według województw w 2002 r. (w procentach) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 13,8% 21,4% 35,5% 30,2% 27,2% 35,2% 35,1% 30,1% 23,5% 30,5% 43,3% 43,1% 40,9% 51,0% 51,0% 59,7% 64,0% 28,9% 25,4% 42,6% 24,0% 21,4% 28,2% 17,5% 25,7% 28,0% 17,3% 41,4% 16,9% 29,5% 28,7% 22,4% 18,4% 48,9% 49,7% 47,3% 51,1% 38,8% 41,6% 24,9% 48,1% 43,6% 39,4% 37,0% 28,5% 32,1% 27,4% 26,6% 30,4% 22,0% 11,1% POLSKA DOLNOLASKIE KUJAWSKO - POMORSKIE LUBELSKIE LUBUSKIE ŁÓDZKIE MAŁOPOLSKIE MAZOWIECKIE OPOLSKIE PODKARPACKIE PODLASKIE POMORSKIE LASKIE SWI TOKRZYSKIE ZACHODNIOPOMORSKIE WARMINSKO - MAZURSKIE WIELKOPOLSKIE prace rozwojowe badania stosowane badania podstawowe ródło: GUS Porównujc nakłady wewntrzne na działalno B+R w relacji do produktu krajowego brutto w województwie łódzkim do innych województw w Polsce jak równie do redniej UE-15, redniej Europejskiego Obszaru Gospodarczego i kilku regionów europejskich z wysokim wskanikiem widzimy, e województwo łódzkie plasuje si dokładnie w redniej krajowej, lecz pozostaje daleko w tyle w skali europejskiej (Rysunek ) Rysunek Nakłady na działalno B+R w relacji do PKB według regionów w 2002 r. (w procentach) 6,00 5,00 6,21 5,27 4,82 4,72 4,36 4,33 4,22 4,21 4,00 3,68 3,56 3,00 2,00 1,98 1,97 1,39 1,00 0,00 Braunschweig (1999) DE Västsverige (2001) SE Stuttgart (1999) DE Oberbayern (1999) DE Pohjois-Suomi (2001) FI Stockholm (2001) SE Tübingen (1999) DE Uusimaa (2001) FI Berlin (1999) DE Eastern (1999) UK EU-15 0,85 0,65 0,65 0,58 0,50 0,50 0,49 0,48 0,39 0,35 0,34 0,25 0,23 0,19 0,10 0,10 EOG MAZOWIECKIE MAŁOPOLSKIE ŁÓDZKIE POLSKA DOLNOLASKIE PODLASKIE WIELKOPOLSKIE LUBELSKIE POMORSKIE LASKIE KUJAWSKO - POMORSKIE PODKARPACKIE WARMINSKO - MAZURSKIE OPOLSKIE ZACHODNIOPOMORSKIE LUBUSKIE SWI TOKRZYSKIE ródło: GUS i - European Communities, Statistics on Science and Technology in Europe: Data , Official Publications of the European Communities, Luxembourg 2004, s

13 Warto i przychód aparatury naukowo-badawczej w województwie łódzkim jest stosunkowo niska, gdy jej warto nie przekracza 6 % w skali kraju (Rysunek ) dajc województwie łódzkiemu szóste miejsce wród polskich województw. Warto aparatury naukowo-badawczej w województwie łódzkim wynosiła w 2002 r. 203 mln zł (Rysunek ), przynoszc jedynie 2,7 % dochodu. Rysunek Warto brutto i przychód aparatury naukowo-badawczej w województwie łódzkim w 2002 r. (stan na dzie 31 grudnia 2002 r.) w mln zł. Obszar Aparatura naukowo-badawcza zaliczona do rodków trwałych Warto brutto [mln zł ] Stopie zuycia w % Przychód w 2002 r. [ mln zł ] Polska 3 525,2 74,0 258,5 Łódzkie 203,2 77,0 7,0 ródło: GUS Rysunek Warto brutto i przychód aparatury naukowo-badawczej według województw (warto brutto i przychody = 100). 50% 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% MAZOWIECKIE 39,8% ródło: GUS 11,8% 9,6% 8,4% 8,4% 5,8% 4,2% 2,7% 2,6% 2,1% 1,0% 1,0% 1,0% 0,7% 0,7% 0,1% MAŁOPOLSKIE DOLNOLASKIE LASKIE WIELKOPOLSKIE ŁÓDZKIE POMORSKIE LUBELSKIE ZACHODNIOPOMORSKIE KUJAWSKO - POMORSKIE OPOLSKIE PODLASKIE WARMINSKO - MAZURSKIE PODKARPACKIE w arto brutto przychód w 2002 r. SWI TOKRZYSKIE LUBUSKIE Biorc pod uwag zgłoszone wynalazki krajowe oraz udzielone patenty według województwa, województwo łódzkie znajduje si na szóstym miejscu w roku 2002 (Rysunek ) z 130 zgłoszonymi przez mieszkaców wynalazkami i 58 udzielonymi patentami. 13

14 Rysunek Wynalazki krajowe zgłoszone oraz udzielone patenty wynalazki zgłoszone Udzielone patenty MAZOWIECKIE LASKIE DOLNOLASKIE MAŁOPOLSKIE WIELKOPOLSKIE ŁÓDZKIE POMORSKIE KUJAWSKO - POMORSKIE PODKARPACKIE LUBELSKIE ZACHODNIOPOMORSKIE SWI TOKRZYSKIE OPOLSKIE LUBUSKIE WARMINSKO - MAZURSKIE PODLASKIE ródło: GUS Reasumujc, potencjał naukowo-badawczy regionu łódzkiego nie jest w pełni wykorzystywany. Region łódzki (a głównie miasto Łód) jest duym orodkiem akademickim (21 szkoły wysze) z silnym zapleczem naukowo-badawczym (65 jednostek badawczorozwojowych). To w połczeniu z dowiadczeniem i kultur techniczno-naukow daj podstaw dla tworzenia RSI opartego na nowoczesnych technologiach i wiedzy we współpracy z uczestnikami społecznoci lokalnych. W analizie potencjału regionu nie mona pomin kwestii bliskoci Warszawy (całego regionu mazowieckiego), którego potencjał jest niekwestionowany i współpraca ssiadujcych ze sob regionów moe pomóc w pełniejszym wykorzystaniu potencjału regionu łódzkiego. Ta współpraca moe polega na wyeksponowaniu tych dziedzin i potencjału naukowo-badawczego, które mog pełni rol komplementarn wobec silnego potencjału warszawskiego. Nakłady na działalno B+R ogółem w województwie łódzkim s stosunkowo niskie. Mimo, i plasuj si na pitym miejscu w Polsce, to jednoczenie s prawie siedmiokrotnie nisze ni nakłady ponoszone w województwie mazowieckim. Tak due zrónicowanie w wielkoci nakładów nie pozwala na skuteczne konkurowanie w działalnoci badawczorozwojowej z regionem mazowieckim, a jego bezporednie ssiedztwo moe powodowa wypływanie moliwoci, które byłyby dostpne przy zwikszeniu nakładów. Przy wyszych 14

15 nakładach, współpraca z regionem warszawskim, mogłaby przynie wiksze korzyci dla obydwu regionów. Porównujc nakłady na działalno naukowo-rozwojow z produktem krajowym brutto, region łódzki ma wskanik przybliony do redniej krajowej (0,65 %), lecz w porównaniu z innymi regionami europejskimi (UE-15), nakłady te (w stosunku do PKB) s prawie trzykrotnie nisze. Przy porównaniu z regionami czołowymi rónica jest olbrzymia dziewiciokrotna, tym bardziej, gdy wemie si pod uwag fakt, i polskie PKB jest nisze, a wic w wartociach bezwzgldnych, rónica ta staje si jeszcze wiksza. Aby wykorzysta istniejcy potencjał naukowo-badawczy skuteczniej, nakłady na działalno naukowobadawcz w regionie łódzkim naleałoby znaczco zwikszy. Aparatura naukowo-badawcza nie jest w pełni wykorzystana w regionie, gdy stosunkowo rednia (w skali kraju) jej warto pozwala na wielokrotnie mniejsze przychody ni w innych regionach. Oznacza to, e dostpny potencjał aparatury moe by wyszy od jej dotychczasowych efektów. Udział bada podstawowych w ogólnej strukturze wydatków na działalno badawczo-rozwojow według typów bada w regionie łódzkim nie odbiega znaczco od struktury wydatków na działalno B+R w kraju (38 % nakładów na działalno B+R w Polsce przeznaczonych jest na badania podstawowe), cho jest ona jeszcze mniej korzystna (50 % nakładów na działalno B+R w regionie łódzkim) od redniej krajowej. Udział nakładów na badania podstawowe w regionie jest dwukrotnie wysza od udziału tych nakładów w wydatkach na działalno B+R w wikszoci krajów wysoko-rozwinitych. Taki układ zmniejsza moliwo skutecznego konkurowania regionu o istniejce lub przyszłe dofinansowania, a wic porednio zmniejsza jego potencjał. Punktem wyjcia dla strategii rozwoju regionu łódzkiego i rozwinicia skutecznych RSI jest uwzgldnienie wiatowych tendencji zmian zachodzcych w podejciu do finansowania działalnoci B+R jak równie zmodyfikowania stosunku bada podstawowych do bada stosowanych i prac rozwojowych. W regionie łódzkim konieczny jest rozwój przemysłu opartego na wysokich technologiach, aby mona było zmieni struktur bada za porednictwem nakładów poczynionych przez taki przemysł na badania stosowane czy prace rozwojowe. Potencjał regionu jest stosunkowo duy w skali kraju, lecz naleałoby stworzy odpowiednie instrumenty zarzdzania tym potencjałem, jak równie umoliwi współprac rónych uczestników Regionalnego Systemu Innowacji, aby potencjał ten uruchomi i dalej rozwija, szczególnie w celu zwikszenia innowacyjnoci regionu. 15

16 1.2. Uniwersytet Łódzki Uniwersytet Łódzki powstał w 1945 roku. Obecnie Uniwersytet Łódzki jest jednym z najwikszych polskich uniwersytetów i posiada 11 wydziałów: Biologii i Ochrony rodowiska, Ekonomiczno-Socjologiczny, Filologiczny, Filozoficzno-Historyczny, Fizyki i Chemii, Matematyki, Nauk Geograficznych, Nauk o Wychowaniu, Prawa i Administracji, Studiów Midzynarodowych i Politologicznych, Zarzdzania Ogółem w Uniwersytecie Łódzkim w roku akademickim 2002/2003 studiowało ponad 41 tys. osób. Rysunek Liczba studentów i słuchaczy studiów podyplomowych (na wykresie oznaczonych kolorem białym)- stan na Wydział Wydział Zarzdzania Wydział Studiów Midzynaodowych i Politologicznych Wydział Prawa i Administracji Wydział Nauk o Wychowaniu Wydział Nauk Geograficznych Wydział Matematyki Wydział Fizyki i Chemii Wydział Filozoficzno - Historyczny Wydział Filologiczny Wydział Ekonomiczno - Socjologiczny Wydział Biologii i Ochrony rodowiska liczba studentów 16

17 W Uczelni tworzone s od kilku lat wyodrbnione ze struktur wydziałowych orodki naukowo-badawcze: Orodek Bada Europejskich, Orodek Bada i Studiów Przekładowych, Orodek Naukowo-Badawczy Europejskiej Polityki Przestrzennej i Rozwoju Lokalnego, Orodek Badawczy Myli Chrzecijaskiej, Orodek Naukowo-Badawczy Problematyki Kobiet, Orodek Polskiego Komitetu Współpracy z Alliance Française oraz Regionalny Orodek Informacji Patentowej. Pracownicy Uniwersytetu Łódzkiego bior udział w wielu programach midzynarodowych m.in.: SOCRATES/ERASMUS, TEMPUS, INCO-COPERNICUS, ACE, Jean Monnet, CEEPUS. Uniwersytet Łódzki jest zbiorowym członkiem organizacji midzynarodowych: European University Association (EUA), Association of European Schools of Planning (AESOP), Alliance of Universities for Democracy, działa take w ramach sieci GRUPO COMPOSTELA DE UNIVERSIDADES. PRACOWNICY STRUKTURA ZATRUDNIENIA Uczelnia zatrudnia 2120 pracowników naukowych (w tym 211 profesorów tytularnych, 305 doktorów habilitowanych, 891 doktorów). Rysunek Liczba pracowników Uniwersytetu Łódzkiego na dzie Ogólna liczba pracowników 3827 Nauczyciele akademiccy 2205 Pracownicy administracyjni, naukowo-techniczni i biblioteczni 1102 Pracownicy obsługi % 14% 57% 17

18 Rysunek Liczba pracowników naukowych Uniwersytetu Łódzkiego 34% 10% 42% 14% Pracownicy naukowi 2120 profesorów tytularnych 212 doktorów habilitowanych 305 doktorów 891 Magistrów 712 Rysunek Liczba nauczycieli akademickich wg Wydziałów stan na dzie Wydział Studiów Midzynarodowych i Politologicznych Zarzdzania Prawa i Administracji Nauk o Wychowaniu Matematyki Filozoficzno-Historyczny Fizyki i Chemii Filologiczny Ekonomiczno - Socjologiczny Nauk Geograficznych Biologii i Ochrony rodowiska liczba nauczycieli akademickich DZIAŁALNO NAUKOWA (wg Wydziałów) Wydział Biologii i Ochrony rodowiska (dyscyplina naukowa wg KBN 20 biologia oraz 39 inynieria i ochrona rodowiska) Adres: ul. Pilarskiego nr Łód tel. (48 42) , fax. (48 42) Dziekan : prof. dr hab. Antoni Róalski www: Obszar bada 18

19 algologia, mikologia i lichenologia, antropologia, biochemia, biofizyka, biologia molekularna, biologia ewolucyjna, geobotanika i ekologia rolin, cytologia, biologia molekularna i fizjologia rolin, cytogenetyka, hydrobiologia i biologia polarna, zoologia i ekologia, mikrobiologia, immunologia, genetyka bakterii, biotechnologia, neurofizjologia i neurobiologia, dydaktyka biologii, ekohydrologia, ochrona rodowiska. Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny (dyscypliny naukowe wg KBN - 08 socjologia oraz 12 ekonomia) Adres: Dziekan : prof. dr hab. Paweł Starosta ul. P.O.W. nr 3/ Łód tel. (48 42) , , fax. (48 42) www: Obszary badawcze pogłbienie i rozszerzenie Unii Europejskiej, globalne zarzdzanie, regulacje i rola Unii Europejskiej w tych procesach, dostosowanie polityki - wobec rynku pracy do wymogów członkostwa w UE, procesy demokracji, nowe instrumenty polityki gospodarczej, obywatelstwo europejskie i wielokulturowo, dialog kulturowy w ramach społeczestwa europejskiego, nowe perspektywy historii integracji europejskiej. 19

20 Wydział Filozoficzno-Historyczny (dyscypliny naukowe wg KBN 01 nauki filozoficzne oraz 07 nauki historyczne) Adres: ul. Lindleya nr 3/ Łód tel. (48 42) fax. (48 42) Dziekan : prof. dr hab. Stefan Pytlas Obszary bada Archeologia, Etnologia, Filozofia, Historia, Historia Sztuki. Wydział Nauk Geograficznych (dyscypliny naukowe wg KBN 15 geografia, 16 geologia, 19 geodezja i kartografia) Adres: Dziekan : prof. dr hab. Kazimierz Kłysik ul. Narutowicza nr Łód tel. (48 42) www: Obszary bada potencjał naturalny geokompleksów oraz rozwój ekumeny na pograniczu nizin i wyyn Polski rodkowej, wpływ antropopresji na rodowisko glebowe w Polsce, współczesne zmiany klimatu i bioklimatu Polski. klimat i bioklimat miast, wahania i zmienno klimatu w Polsce i w Europie na tle ogólnej cyrkulacji atmosfery, klimatologia regionalna Polski, bioklimatologia. przemiany rodowiska naturalnego regionu łódzkiego pod wpływem czynników naturalnych i antropogenicznych, 20

WYKAZ KIERUNKÓW I SPECJANOŚCI W UŁ W ROKU AK. 2009/2010 /uwzględniono zamiejscowe ośrodki dydaktyczne i Filię UŁ w Tomaszowie Maz.

WYKAZ KIERUNKÓW I SPECJANOŚCI W UŁ W ROKU AK. 2009/2010 /uwzględniono zamiejscowe ośrodki dydaktyczne i Filię UŁ w Tomaszowie Maz. WYKAZ KIERUNKÓW I SPECJANOŚCI W UŁ W ROKU AK. 2009/2010 /uwzględniono zamiejscowe ośrodki dydaktyczne i Filię UŁ w Tomaszowie Maz./ WYDZIAŁ FILOLOGICZNY: 1. FILOLOGIA POLSKA 2. KULTUROZNAWSTWO filmoznawstwo

Bardziej szczegółowo

Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP)

Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP) str. 1 Załcznik Nr 1 Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP) Działanie 1.4 Wzmocnienie współpracy midzy sfer badawczo-rozwojow

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i &rednich Przedsi'biorstw... 9

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Maych i &rednich Przedsi'biorstw... 9 SPIS TRE%CI Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i &rednich Przedsi'biorstw... 9 Streszczenie raportu... 11 $. Stan sektora ma!ych i "rednich

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Załcznik nr 5 WZÓR MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.4:

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie...

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Maych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie... SPIS TRE%CI Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9 Streszczenie... 11 1. Zmiany makroekonomiczne w Polsce w latach

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY REALIZOWANE NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA POLITECHNIKI BIAŁOSTOCKIEJ W ROKU AKAD. 2008/2009

PRZEDMIOTY REALIZOWANE NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA POLITECHNIKI BIAŁOSTOCKIEJ W ROKU AKAD. 2008/2009 PRZEDMIOTY REALIZOWANE NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA POLITECHNIKI BIAŁOSTOCKIEJ W ROKU AKAD. 2008/2009 Logistyka I stopnia Lp Nazwa przedmiotu ECTS 1 Język obcy do wyboru (angielski, niemiecki, rosyjski) 2 2

Bardziej szczegółowo

Kierunek Ekonomia Rok I Lp. Przedmioty Blok Wymiar

Kierunek Ekonomia Rok I Lp. Przedmioty Blok Wymiar Kierunek Ekonomia Rok I Semestr 1 Semestr 2 Matematyka wstęp 60 1 30 30 1 Matematyka A 60 6 30 30 E 2 Podstawy statystyki A 60 6 30 30 E 3 Podstawy mikroekonomii A 60 6 30 30 E 4 Podstawy makroekonomii

Bardziej szczegółowo

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Warszawa, maj 2006 Spis treci Wprowadzenie...3 Cz I Zbiorcze wykonanie budetów jednostek samorzdu terytorialnego...7 1. Cz operacyjna...7

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

Kierunek Pedagogika - studia dzienne. semestr 1

Kierunek Pedagogika - studia dzienne. semestr 1 Program studiów na kierunku pedagogika dla wszystkich specjalnoci studia dzienne i zaoczne Zgodnie z uchwał Rady Głównej Szkolnictwa Wyszego wyrónia si dwa podstawowe bloki zaj: - blok I kanon obowizkowy

Bardziej szczegółowo

1. Konkurs jest prowadzony w dwóch kategoriach: granty doktorskie,

1. Konkurs jest prowadzony w dwóch kategoriach: granty doktorskie, Konkurs grantów doktorskich i habilitacyjnych w roku 2015 na Wydziale Inżynierii Kształtowania Środowiska i Geodezji Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu finansowanych z dotacji celowej na prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Podstaw rozwoju kadego społeczestwa jest jego rozwój gospodarczy, a energia stanowi wan rol w jego realizacji. Z uwagi na cigły

Bardziej szczegółowo

Kierunki studiów w Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2012/2013

Kierunki studiów w Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2012/2013 Kierunki studiów w Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2012/2013 Wydział Filologiczny Wydział Polonistyki Wydział Wydział Prawa i Administracji Kierunek Specjalność Studia stacjonarne Studia

Bardziej szczegółowo

Pakiet ECTS Europeistyka I. IV. Aneks. 4.1. Alfabetyczny wykaz przedmiotów na studiach I stopnia wraz kodami ECTS

Pakiet ECTS Europeistyka I. IV. Aneks. 4.1. Alfabetyczny wykaz przedmiotów na studiach I stopnia wraz kodami ECTS IV. Aneks 4.1. Alfabetyczny wykaz przedmiotów na studiach I stopnia wraz kodami ECTS Uwaga: nie wszystkie przedmioty ujęte w zestawieniu są realizowane w roku ak. 2010-11. Lp. A. Przedmioty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Główne wnioski Wartość nakładów wewnętrznych 1 ogółem na działalność badawczo-rozwojową

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MATEMATYKI I INFORMATYKI. Informatyka pierwszego stopnia stacjonarne, jeśli są to studia na drugim lub kolejnym kierunku studiów

WYDZIAŁ MATEMATYKI I INFORMATYKI. Informatyka pierwszego stopnia stacjonarne, jeśli są to studia na drugim lub kolejnym kierunku studiów Wysokość opłat za I rok studiów rozpoczynających się : studia niestacjonarne (zaoczne i wieczorowe) oraz studia stacjonarne (gdy są to studia na drugim i ) WYDZIAŁ MATEMATYKI I INFORMATYKI 3. 4. 5. Informatyka

Bardziej szczegółowo

Stan akredytacji. Ponownej akredytacji na okres 5 lat udzielono 25 czerwca 2010 roku Instytutowi Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UJ

Stan akredytacji. Ponownej akredytacji na okres 5 lat udzielono 25 czerwca 2010 roku Instytutowi Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UJ Archeologia STAN AKREDYTACJI Ponownej akredytacji udzielono na okres 5 lat 28 czerwca 2004 rok Instytutowi Archeologii UJ Instytutowi Archeologii UŁ Instytutowi Prahistorii UAM Instytutowi Archeologii

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

kierunek/ specjalność studiów 1 2 3 4 5 6 WYDZIAŁ BIOLOGII 1. Olimpiada Chemiczna F. st. c. L. st. c.

kierunek/ specjalność studiów 1 2 3 4 5 6 WYDZIAŁ BIOLOGII 1. Olimpiada Chemiczna F. st. c. L. st. c. Wykaz olimpiad przedmiotowych stopnia centralnego, których laureaci lub finaliści mogą korzystać z preferencji w procesie rekrutacji na I rok studiów I stopnia i jednolitych magisterskich w Uniwersytecie

Bardziej szczegółowo

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Banki komercyjne Spółdzielcze Kasy Oszczdnociowo-Kredytowe Fundusze

Bardziej szczegółowo

ETIUDA 1 STATYSTYKI. Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r.

ETIUDA 1 STATYSTYKI. Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r. ETIUDA 1 STATYSTYKI Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r. Konkurs ETIUDA na finansowanie stypendiów doktorskich został ogłoszony po raz pierwszy przez Narodowe Centrum Nauki 15 grudnia 2012 roku. W ramach konkursu

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK KOSMETOLOGIA

KIERUNEK KOSMETOLOGIA KIERUNEK KOSMETOLOGIA MARKETING I KOMUNIKACJA SPOŁECZNA Studia niestacjonarne II stopnia Etap studiów II rok, semestr III Wymiar zaj Seminaria: 10 godz. Łcznie: 10 godz. Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Bardziej szczegółowo

1 26671 ABC zdrowia dziecka 978-83-200-3869-9. 2 469 Analiza finansowa przedsiębiorstwa 978-83-01-14871-3

1 26671 ABC zdrowia dziecka 978-83-200-3869-9. 2 469 Analiza finansowa przedsiębiorstwa 978-83-01-14871-3 Lp. Ibuk ID Tytuł ISBN 1 26671 ABC zdrowia dziecka 978-83-200-3869-9 2 469 Analiza finansowa przedsiębiorstwa 978-83-01-14871-3 3 2307 Analiza finansowa w procesie decyzyjnym współczesnego przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Wiesława Ziółkowska. Finanse publiczne. Teoria i zastosowanie. Wydanie pite zmienione i uzupełnione

Wiesława Ziółkowska. Finanse publiczne. Teoria i zastosowanie. Wydanie pite zmienione i uzupełnione Wiesława Ziółkowska Finanse publiczne Teoria i zastosowanie Wydanie pite zmienione i uzupełnione Wydawnictwo Wyszej Szkoły Bankowej Pozna 2012 Wydanie pierwsze 2000, drugie 2002, trzecie 2005, czwarte

Bardziej szczegółowo

Nazwa uczelni/placówki naukowej. Instytut Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk, Zakład Fizykochemii Płynów i Miękkiej Materii

Nazwa uczelni/placówki naukowej. Instytut Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk, Zakład Fizykochemii Płynów i Miękkiej Materii Załącznik do uchwały Zarządu Województwa Mazowieckiego Nr 127/226/13 z dnia 22 stycznia 2013 r. Lista doktorantów, którym przyznano stypendium w ramach II edycji projektu systemowego Samorządu Województwa

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne II stopnia geografia, wszystkie specjalizacje

Studia niestacjonarne II stopnia geografia, wszystkie specjalizacje Studia niestacjonarne II stopnia geografia, wszystkie specjalizacje Lp. Nazwa przedmiotu Forma zaliczenia 1 Metodologia nauk geograficznych Egzamin 2 Filozofia 3 Biogeografia 4 Geografia rolnictwa Egzamin

Bardziej szczegółowo

ANKIETA: BAZA PRAC NAUKOWYCH I EKSPERTYZ

ANKIETA: BAZA PRAC NAUKOWYCH I EKSPERTYZ ANKIETA: BAZA PRAC NAUKOWYCH I EKSPERTYZ 1. Proszę określić status opracowania (proszę wybrać właściwą odpowiedź): 1.1. Praca dyplomowa 1.2. Praca naukowo-badawcza 1.3. Ekspertyza 2. Proszę określić status

Bardziej szczegółowo

Koncepcja systemowego wsparcia przedsiębiorczości na obszarach wiejskich Opinie, wnioski i rekomendacje

Koncepcja systemowego wsparcia przedsiębiorczości na obszarach wiejskich Opinie, wnioski i rekomendacje Koncepcja systemowego wsparcia przedsiębiorczości na obszarach wiejskich Opinie, wnioski i rekomendacje Dr inż. Paweł Chmieliński Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY Wydziały Instytuty Katedry Studenci

SZKOŁY Wydziały Instytuty Katedry Studenci VII. WYŻSZE TABL. 1 (61). WYBRANE DANE O SZKOŁACH WYŻSZYCH Wydziały Instytuty Katedry Studenci Absolwenci Nauczyciele akademiccy a O G Ó Ł E M... 66 35 374 99101 19491 5646 Uniwersytet Gdański... 10 19

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH

WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH Załącznik nr 1 WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH INSTYTUT MUZYKI Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej - studia pierwszego stopnia stacjonarne edukacja muzyczna (n) Przyjęcie kandydatów na studia następuje

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 112/2013 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 28 czerwca 2013 r.

Zarządzenie Nr 112/2013 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 28 czerwca 2013 r. Zarządzenie Nr 112/2013 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego w sprawie opłat za studia w Uniwersytecie Wrocławskim w roku akademickim 2013/2014 Na podstawie art. 66 ust. 2. oraz art. 99 ust. 2, w związku

Bardziej szczegółowo

! "#$!%&'(#!) "34! /(5$67%&'8#!)

! #$!%&'(#!) 34! /(5$67%&'8#!) 3 4! " #"$ % # " &# & ' & & (! " % &$ #) * & & &*## " & + # % &! & &*),*&&,) &! "& &-&. && *# &) &!/ & *) *&" / &*0 & /$ % &&, # ) *&")",$&%& 1&&2& 3 '! "#$!%&'(#!) % *+ +, - (. /0 *1 ", + 2 + -.-1- "34!

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Załcznik 1 ANALIZA SWOT RYNKU PRACY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO

Załcznik 1 ANALIZA SWOT RYNKU PRACY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Załcznik 1 ANALIZA SWOT RYNKU PRACY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO SILNE STRONY SŁABE STRONY Usługowy charakter regionu wysoka pracochłonno sektora Due obszary województwa obejmujce tereny popegerowskie;

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny PROJEKT Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny z dnia w sprawie programu współpracy Miasta Rejowiec Fabryczny z organizacjami pozarzdowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalnoci

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 86 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 16 lipca 2015 roku

Zarządzenie nr 86 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 16 lipca 2015 roku 75.0200.94.2015 Zarządzenie nr 86 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 16 lipca 2015 roku w sprawie: wysokości opłat za powtarzanie zajęć przez studentów i doktorantów z powodu niezadowalających wyników

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA

Bardziej szczegółowo

WYKAZ organów jednoosobowych i jednostek organizacyjnych Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego

WYKAZ organów jednoosobowych i jednostek organizacyjnych Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego WYKAZ organów jednoosobowych i jednostek organizacyjnych Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego REKTOR 1. Biuro Rektora 2. Dział Kadr i Szkolenia 3. Biuro Ochrony Informacji Niejawnych PROREKTOR

Bardziej szczegółowo

PROFIL UśYTKOWNIKA SZYBKOPRACA.PL

PROFIL UśYTKOWNIKA SZYBKOPRACA.PL PROFIL UśYTKOWNIKA SZYBKOPRACA.PL PoniŜej przedstawiamy Państwu statystyki dotyczące uŝytkowników naszego serwisu. Dane zostały stworzone na podstawie CV tworzonych w kreatorze dostępnym na stronie www.szybkopraca.pl.

Bardziej szczegółowo

Obszary nauki (dyscypliny) wyodrbnione w ramach Zespołu Roboczego Nauk Przyrodniczych (ZR-3)

Obszary nauki (dyscypliny) wyodrbnione w ramach Zespołu Roboczego Nauk Przyrodniczych (ZR-3) Obszary nauki (dyscypliny) wyodrbnione w ramach Zespołu Roboczego Nauk Przyrodniczych (ZR-3) N301: Biologia molekularna i komórkowa biochemia biofizyka bioinformatyka i biologia obliczeniowa biologia molekularna

Bardziej szczegółowo

MASLANKA & Co. PATENTY I ZNAKI TOWAROWE. Logroño - Maj 2012

MASLANKA & Co. PATENTY I ZNAKI TOWAROWE. Logroño - Maj 2012 MASLANKA & Co. PATENTY I ZNAKI TOWAROWE Logroño - Maj 2012 CZYM SIĘ ZAJMUJEMY Oferujemy kompleksowe usługi w zakresie Praw Własności Przemysłowej: zgłoszenia, rejestracja i ochrona w trybie krajowym i

Bardziej szczegółowo

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Analiza ryzyka działalności gospodarczej Business Intelligence Ekonometria Klasyfikacja i analiza danych Metody ilościowe na rynku kapitałowym Metody ilościowe w analizach

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 WZÓR Załcznik nr 6 MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.5:

Bardziej szczegółowo

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie.

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie. Spis treci: I. Wprowadzenie II. Zadania i czynnoci 1) Potencjalne miejsca pracy. 2) Zakres obowizków. III. Wymagania zawodu 1) Wymagania fizyczne i zdrowotne 2) Wymagania psychologiczne IV. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

II. Studia stacjonarne

II. Studia stacjonarne II. Studia stacjonarne 2.1. Przedmioty realizowane w roku ak. 2010-11 na studiach stacjonarnych Uwaga: w roku akademickim 2010-11 kaŝdy rok studiów jest realizowany według odrębnego planu studiów. Stąd

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007 Załcznik Do Uchwały Nr... Rady Powiatu Opolskiego z dnia...2007r. PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007

Bardziej szczegółowo

Kierunki studiów w Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2013/2014

Kierunki studiów w Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2013/2014 Kierunki studiów w Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2013/2014 Wydział Wydział Prawa i Administracji Studia niestacjonarne Studia stacjonarne Kierunek Specjalność Profil Obszar kształcenia

Bardziej szczegółowo

Strona 1 WYKAZ JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UPRAWNIONYCH DO NADAWANIA STOPNI NAUKOWYCH I STOPNI W ZAKRESIE SZTUKI ORAZ NAZWY NADAWANYCH STOPNI

Strona 1 WYKAZ JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UPRAWNIONYCH DO NADAWANIA STOPNI NAUKOWYCH I STOPNI W ZAKRESIE SZTUKI ORAZ NAZWY NADAWANYCH STOPNI Strona 1 Stan na dzień 26 stycznia 2015 r. L.p. I WYKAZ JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UPRAWNIONYCH DO NADAWANIA STOPNI NAUKOWYCH I STOPNI W ZAKRESIE SZTUKI ORAZ NAZWY NADAWANYCH STOPNI Nazwa jednostki Nazwa

Bardziej szczegółowo

Opisy przedmiotów ECTS dla kierunku Socjologia forma studiów stacjonarne nabór 2013 2016

Opisy przedmiotów ECTS dla kierunku Socjologia forma studiów stacjonarne nabór 2013 2016 Opisy przedmiotów ECTS dla kierunku Socjologia forma studiów stacjonarne nabór 2013 2016 Semestr I (limit 30) I. Przedmioty obowiązkowe (limit 28) 1 Wstęp do filozofii 4 30 15 E 08.1 2 Pracownia komputerowa

Bardziej szczegółowo

Analiza polityki WOW NFZ w Poznaniu wobec mieszkaców regionu koniskiego

Analiza polityki WOW NFZ w Poznaniu wobec mieszkaców regionu koniskiego Analiza polityki WOW NFZ w Poznaniu wobec mieszkaców regionu koniskiego Pogarszajca si sytuacja finansowa WSZ w Koninie wymaga od osób zarzdzajcych podjcia prawidłowych działa, aby doprowadzi do stabilizacji

Bardziej szczegółowo

Uprawnieni do przyjęcia na studia z pominięciem postępowania rekrutacyjnego laureaci lub finaliści. kierunek/ specjalność studiów

Uprawnieni do przyjęcia na studia z pominięciem postępowania rekrutacyjnego laureaci lub finaliści. kierunek/ specjalność studiów Wykaz olimpiad przedmiotowych stopnia centralnego, których mogą korzystać z preferencji w procesie rekrutacji na I rok studiów w Uniwersytecie Szczecińskim w latach 2009-2011. Lp. Nazwa olimpiady Uprawnieni

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Informacja i Promocja Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Spis treci 1. Wstp... 3 2. Ogólne działania informacyjno - promocyjne... 3 3. Działania informacyjno-promocyjne projektu... 4

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 86/2014 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 30 czerwca 2014 r.

ZARZĄDZENIE Nr 86/2014 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 30 czerwca 2014 r. ZARZĄDZENIE Nr 86/2014 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego wprowadzające zmiany Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego w sprawie opłat za studia w Uniwersytecie Wrocławskim w roku akademickim 2014/2015 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego?

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? Cz I Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? 1. Podstawowe definicje wprowadzenie!" # " " $ % % & &%'# " (& )#&!* *! "(* *! "(* ł ł $ % # &+,"% + & ", *! "(*! " #$% $ % # &!

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie funduszy unijnych w zadaniach geodezji na szczeblu lokalnym oraz do budowy systemów informacji o terenie

Wykorzystanie funduszy unijnych w zadaniach geodezji na szczeblu lokalnym oraz do budowy systemów informacji o terenie Wykorzystanie funduszy unijnych w zadaniach geodezji na szczeblu lokalnym oraz do budowy systemów informacji o terenie Matela Wojciech Firma Usługowo Konsultingowa INFOGIS Wisła, 10 wrzenia 2008 Strategia

Bardziej szczegółowo

Strona 1 WYKAZ JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UPRAWNIONYCH DO NADAWANIA STOPNI NAUKOWYCH I STOPNI W ZAKRESIE SZTUKI ORAZ NAZWY NADAWANYCH STOPNI

Strona 1 WYKAZ JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UPRAWNIONYCH DO NADAWANIA STOPNI NAUKOWYCH I STOPNI W ZAKRESIE SZTUKI ORAZ NAZWY NADAWANYCH STOPNI Strona 1 Stan na dzień 29 lutego 2016 r. L.p. I WYKAZ JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UPRAWNIONYCH DO NADAWANIA STOPNI NAUKOWYCH I STOPNI W ZAKRESIE SZTUKI ORAZ NAZWY NADAWANYCH STOPNI Nazwa jednostki Nazwa

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

8. Informatyka 9. Flora i fauna Polski 10. Geodezja i kartografia 11. Planowanie przestrzenne 12. Meteorologia i klimatologia

8. Informatyka 9. Flora i fauna Polski 10. Geodezja i kartografia 11. Planowanie przestrzenne 12. Meteorologia i klimatologia PLAN 3,5-LETNICH STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (INŻYNIERSKICH) STACJONARNYCH (DZIENNYCH) I NIESTACJONARNYCH (ZAOCZNYCH) NA KIERUNKU OCHRONA ŚRODOWISKA PRZEDMIOTY KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO, PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII/47/2003 Rady Miejskiej w Chełmku z dnia 28 kwietnia 2003 r.

Uchwała Nr VII/47/2003 Rady Miejskiej w Chełmku z dnia 28 kwietnia 2003 r. Uchwała Nr VII/47/2003 Rady Miejskiej w Chełmku z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia Miejskiej Strefy Aktywnoci Gospodarczej w Chełmku. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

obejmuje usług w zakresie tłumacze (z jzyka polskiego na jzyk obcy, a take z jzyka obcego

obejmuje usług w zakresie tłumacze (z jzyka polskiego na jzyk obcy, a take z jzyka obcego Warszawa: wiadczenie usług w zakresie tłumacze jzykowych ZP_9_2012 Numer ogłoszenia: 43569-2012; data zamieszczenia: 23.02.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowizkowe. Ogłoszenie

Bardziej szczegółowo

kierunek/ specjalność studiów 1 2 3 4 5 6 WYDZIAŁ FILOLOGICZNY 1. Olimpiada Literatury i Języka Polskiego

kierunek/ specjalność studiów 1 2 3 4 5 6 WYDZIAŁ FILOLOGICZNY 1. Olimpiada Literatury i Języka Polskiego Wykaz olimpiad przedmiotowych stopnia centralnego, których laureaci lub finaliści mogą korzystać z preferencji w procesie rekrutacji na I rok studiów w Uniwersytecie Szczecińskim w latach 2009-2011. Lp.

Bardziej szczegółowo

administracja S O 1 st s 1 prawo S O j.m. s 1 etyka H O 1 st s 5 filozofia filozofia wschodu H O 1 st s 5 kognitywistyka H, S, P O 1 st s 3

administracja S O 1 st s 1 prawo S O j.m. s 1 etyka H O 1 st s 5 filozofia filozofia wschodu H O 1 st s 5 kognitywistyka H, S, P O 1 st s 3 Wydział Prawa i Administracji administracja S O 1 st s 1 prawo S O j.m. s 1 prawo własności intelektualnej i nowych mediów prawo własności intelektualnej i nowych mediów S P 1 st s 2 S P 1 st n 2 Wydział

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

Zakład Polityki Transportowej, Metod Matematycznych i Finansów

Zakład Polityki Transportowej, Metod Matematycznych i Finansów ZAKRESY TEMATYCZNE PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH I MAGISTERSKICH DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I i II STOPNIA rok akademicki 2015/2016 prof. dr hab. Janusz Soboń Zakład Polityki

Bardziej szczegółowo

Dział 010 Rolnictwo i łowiectwo 398 666 zł. Dział 700 Gospodarka mieszkaniowa 200 400 zł

Dział 010 Rolnictwo i łowiectwo 398 666 zł. Dział 700 Gospodarka mieszkaniowa 200 400 zł Załcznik nr 1 PLAN DOCHODÓW BUDETOWYCH GMINY CISEK na 2006 rok Dział 010 Rolnictwo i łowiectwo 398 666 zł Rozdział 01028 Fundusz Ochrony Gruntów Rolnych 398 666 zł 6260 Dotacje otrzymane z funduszy celowych

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

STOPIE INFORMATYZACJI URZDÓW W POLSCE RAPORT GENERALNY Z BADA ILOCIOWYCH DLA MINISTERSTWA NAUKI I INFORMATYZACJI

STOPIE INFORMATYZACJI URZDÓW W POLSCE RAPORT GENERALNY Z BADA ILOCIOWYCH DLA MINISTERSTWA NAUKI I INFORMATYZACJI STOPIE INFORMATYZACJI URZDÓW W POLSCE RAPORT GENERALNY Z BADA ILOCIOWYCH DLA MINISTERSTWA NAUKI I INFORMATYZACJI Warszawa, wrzesie 2004 SPIS TRECI 1. NAJWANIEJSZE WNIOSKI Z BADANIA...3 2. OGÓLNE INFORMACJE

Bardziej szczegółowo

Gorzów Wlkp. 20 marca 2006 roku

Gorzów Wlkp. 20 marca 2006 roku Gorzów Wlkp. 20 marca 2006 roku Prezydent Miasta Gorzowa Wlkp. zgodnie z art. 199 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych (z. U. z 2005 roku Nr 249, poz. 2104 ze zmianami) przedkłada

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. in. Lech Dzienis Rektor Politechniki Bia ostockiej

Prof. dr hab. in. Lech Dzienis Rektor Politechniki Bia ostockiej Prof. dr hab. in. Lech Dzienis Rektor Politechniki Biaostockiej Politechnika Biaostocka w latach 2013-2015 zamierza zrealizowa 3 due projekty ukierunkowane na edukacj, dydaktyk, realizacj bada oraz promowanie

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Informator ETS na rok akademicki 2009/2010 STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE www.ka.edu.pl Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE

Bardziej szczegółowo

I-go stopnia i jednolite studia magisterskie Wydział Artes Liberales filologia nowogrecka 2.000 euro -

I-go stopnia i jednolite studia magisterskie Wydział Artes Liberales filologia nowogrecka 2.000 euro - UNIWERSYTET WARSZAWSKI Warszawa, 6 czerwca 2013 r. Biuro Spraw Studenckich WYSOKOŚCI OPŁAT ZA STUDIA USTALONE DLA CUDZOZIEMCÓW 1 ROZPOCZYNAJĄCYCH STUDIA NA ZASADACH ODPŁATNOŚCI W UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM

Bardziej szczegółowo

KONKURS ETIUDA 2 STATYSTYKI

KONKURS ETIUDA 2 STATYSTYKI KONKURS ETIUDA 2 ATYYKI Rozstrzygnięcie: czerwiec 2014 r. dyscyplin (,, ). W związku z tym, analiza wartości obu tych wskaźników została przeprowadzona na dwóch poziomach: ogółem dla całego konkursu oraz

Bardziej szczegółowo

RZĄDOWY PROGRAM KIERUNKI ZAMAWIANE. Studiuj kierunki strategiczne dla Polski! prof. Barbara Kudrycka minister nauki i szkolnictwa wyższego

RZĄDOWY PROGRAM KIERUNKI ZAMAWIANE. Studiuj kierunki strategiczne dla Polski! prof. Barbara Kudrycka minister nauki i szkolnictwa wyższego RZĄDOWY PROGRAM KIERUNKI ZAMAWIANE Studiuj kierunki strategiczne dla Polski! prof. Barbara Kudrycka minister nauki i szkolnictwa wyższego Sukces KIERUNKÓW ZAMAWIANYCH 2008 pilotaŝ programu: wpłynęło 51

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w UZASADNIENIE Projekt rozporzdzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej uczelni publicznych stanowi wykonanie delegacji ustawowej wynikajcej z art. 105 ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

Ewa Janczar Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego. ewa.janczar@bgwm.pl www.bgwm.pl; www.gismazowsza.pl. Wisła 5-7.09 2007 r.

Ewa Janczar Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego. ewa.janczar@bgwm.pl www.bgwm.pl; www.gismazowsza.pl. Wisła 5-7.09 2007 r. Ewa Janczar Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego ewa.janczar@bgwm.pl www.bgwm.pl; www.gismazowsza.pl Wisła 5-7.09 2007 r. Słuba Geodezyjna i Kartograficzna funkcjonuje w realnej rzeczywistoci, ukształtowanej

Bardziej szczegółowo

LOSY ABSOLWENTÓW 2013 II Liceum im. K. K. Baczyńskiego w Koninie

LOSY ABSOLWENTÓW 2013 II Liceum im. K. K. Baczyńskiego w Koninie LOSY ABSOLWENTÓW 2013 II Liceum im. K. K. Baczyńskiego w Koninie Zebraliśmy informacje o losach 246 tegorocznych maturzystów (87,54%). 1. Naukę będzie kontynuować 97,97% absolwentów (2,03% - wyjazd za

Bardziej szczegółowo

Wysokość opłat za I rok studiów rozpoczynających się w roku akademickim 2014/2015: studia niestacjonarne (zaoczne i wieczorowe)

Wysokość opłat za I rok studiów rozpoczynających się w roku akademickim 2014/2015: studia niestacjonarne (zaoczne i wieczorowe) Wysokość opłat za I rok studiów rozpoczynających się : studia (zaoczne i wieczorowe) WYDZIAŁ FILOLOGICZNY 1. 3. 4. 5. 7. 9. 10. 11. 1 13. 14. Dziennikarstwo i komunikacja społeczna pierwszego stopnia Dziennikarstwo

Bardziej szczegółowo

Lista doktorantów, którym przyznano stypendium

Lista doktorantów, którym przyznano stypendium Załącznik nr 2 do uchwały Nr 2092/90/11 Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 27 września 2011 r. Lista doktorantów, którym przyznano stypendium w ramach I edycji projektu systemowego Samorządu Województwa

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Historia

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Historia Załcznik nr 42 Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Historia A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia pierwszego stopnia trwaj nie krócej ni 6 semestrów. Liczba godzin zaj nie powinna

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załcznik do Uchwały Nr XXVIII/75/03 Rady Powiatu Pabianickiego z dnia 13 listopada 2003 r. (w zakresie : rehabilitacji społecznej, rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie danych i dostarczanie informacji z systemów informatycznych OPI

Przetwarzanie danych i dostarczanie informacji z systemów informatycznych OPI Przetwarzanie danych i dostarczanie informacji z systemów informatycznych OPI w ramach projektu Stworzenie systemu informacji o szkolnictwie wyższym (Pol-on). Z-ca Dyrektora OPI ds. utrzymania zasobów

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

Briefing prasowy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. Barbary Kudryckiej

Briefing prasowy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. Barbary Kudryckiej 24 czerwca 2013 r. Briefing prasowy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. Barbary Kudryckiej ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 Odwróciliśmy

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH OFERTA DLA PRZEMYSŁU i nie tylko http://www.uz.zgora.pl Uniwersytet Zielonogórski Uniwersytet Zielonogórski został utworzony 1 września

Bardziej szczegółowo

Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE DO PODJĘCIA STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA

Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE DO PODJĘCIA STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA 1. Administracja 1. Administracja 2. Bezpieczeństwo narodowe 3. Bezpieczeństwo wewnętrzne 4. Ekonomia 5. Europeistyka 6. Nauki o rodzinie 7. Politologia 8. Praca socjalna 9. Prawo 10. Socjologia 11. Stosunki

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób Uniwersytet Mikołaja Kopernika odpowiada na potrzeby rynku pracy

W jaki sposób Uniwersytet Mikołaja Kopernika odpowiada na potrzeby rynku pracy Prorektor ds. Rozwoju i Informatyzacji, dr hab. Grzegorz Jarzembski prof. UMK Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu W jaki sposób Uniwersytet Mikołaja Kopernika odpowiada na potrzeby rynku pracy Konferencja

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. Projekt z dnia 8 listopada 2006 r. ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zada umoliwiajcych

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI Gimnazjalisto! W roku szkolnym 2014/15 oferujemy Ci 5 klas ogólnych od drugiego roku nauczania sprofilowanych zgodnie z preferencjami uczniów. Klasa 1a z rozszerzonym programem nauczania języka polskiego,

Bardziej szczegółowo