B. Nauka i technologia. 9. Wynalazki, które zmieniły świat. Ilość scenariuszy. (*) Czas [min]

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "B. Nauka i technologia. 9. Wynalazki, które zmieniły świat. Ilość scenariuszy. (*) Czas [min]"

Transkrypt

1 B. Nauka i technologia. 9. Wynalazki, które zmieniły świat L.P. Wątek Tematy zajęć Treści nauczania Cele kształcenia wymagania szczegółowe. Uczeń potrafi Czas [min] (*) Czas [min] Liczba godzin lekcyjnych Ilość scenariuszy Ilość scenariuszy wycieczek Ilość scenariuszy wycieczek z '*' DL Zobaczyć niewidoczne wynalezienie mikroskopu, ulepszanie jego budowy.. Jak to działa? Połącz dyscypliny nauki, by zrozumieć mikroskop Anthony van Leeuwenhoek pierwszy mikroskop optyczny (powiększenia 00x)... Nowa technologia w ulepszaniu mikroskopu mikroskop elektronowy..2. Mikroskop skaningowy powiększanie sto tysięcy razy omówić budowę mikroskopu optycznego opisać zasadę działania mikroskopu optycznego przedstawić historię wybranych odkryć i wynalazków, analizując proces dokonywania wynalazku i wskazując jego uwarunkowania.... wymienić przykłady organelli komórkowych, widocznych w mikroskopie optycznym, obiekty z pogranicza zdolności rozdzielczej mikroskopu optycznego i..2. podać zasadę działania mikroskopu elektronowego...3. wymienić w jakich dziedzinach wykorzystywany jest mikroskop elektronowy i podać przykłady, co można zobaczyć dzięki tak ogromnym.2.. odróżnić obrazy uzyskane z mikroskopu skaningowego i elektronowego. 25

2 3. Wyjście (wycieczka) do Pracowni Mikroskopii Skaningowej Nauk Biologicznych i Geologicznych (*) 32. Nowoczesne szczepionki 33. Maszyna cieplna silnik parowy. 34. Wybrane typy silników spalinowych. 35. Wpływ pola magnetycznego na przewodnik z prądem silnik elektryczny Szczepionki dobrodziejstwo, czy zagrożenie? 33.. Układy otwarte, zamknięte, izolowane II zasada termodynamiki. Procesy odwracalne, nieodwracalne 34.. Silniki dwu i czterosuwowe Silnik wysokoprężny (*) Siła elektrodynamiczna Zasada działania mikrofonu wymienić kilka przykładów szczepionek, określić rodzaj odporności nabytej w trakcie interpretować indywidualny kalendarz szczepień podać przykłady układów otwartych, zamkniętych i odróżnić procesy odwracalne i opisać zasadę działania silników parowych, opisać zasadę działania silników spalinowych i opisać zasadę działania silnika wysokoprężnego zapisać wzór opisujący siłę elektrodynamiczną wyjaśnić zasadę działania mikrofonu Czym różni się telefon od telegrafu? 36.. Kodowanie informacji (alfabet Morse a) wymienić podstawowe różnice między telegrafem i telefonem. 0 2

3 37. Doświadczenie Hertza i jego rola w powstaniu radia. 38. Wynalazki służące geografii. 39. Kompas w użyciu. 40. GPS trudno zabłądzić. 4. Tworzywa sztuczne. Era plastiku Zjawisko rezonansu Wykonujemy odbiornik fal długich wg załączonego schematu. (*) 38.. Urządzenia mierzące wielkości parametrów środowiska przyrodniczego Budowa i zastosowanie kompasu Azymut geograficzny i magnetyczny Działanie i wykorzystanie systemu nawigacji GPS (nawigacja samochodowa, turystyczna, wodna) Współrzędne geograficzne na mapach turystycznych zgodnych z GPS. 4.. Właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych (celuloid, celofan, bakelit, igelit, polimetakrylan metylu, PCW, PE, PP, PET, polistyren, kevlar, polimery przewodzące prąd) wyjaśnić zjawisko rezonansu elektromagnetycznego i podać przykład jego zastosowania wyszukać 20 informacje na temat najważniejszych odkryć oraz analizować ich znaczenie naukowe, społeczne i gospodarcze wykonać odbiornik fal długich opisać działanie termometru, barometru, anemometru, sejsmografu i in omówić budowę i działanie kompasu określić azymut magnetyczny obiektu odszukać obiekt o podanym azymucie omówić zasadę działania systemu nawigacji GPS posługiwać się odbiornikiem GPS odczytywać współrzędne geograficzne na mapie odnaleźć na mapie turystycznej punkt o podanych współrzędnych geograficznych wskazać tworzywa sztuczne w otaczającej nas rzeczywistości, podać ich nazwy

4 4. Tworzywa sztuczne. Era plastiku. 42. Penicylina i antybiotyki. 4.. Właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych (celuloid, celofan, bakelit, igelit, polimetakrylan metylu, PCW, PE, PP, PET, polistyren, kevlar, polimery przewodzące prąd) 4.2. Przeróbka wtórna tworzyw sztucznych (recykling) 42.. Odkrycie penicyliny (A. Fleming) i poznanie jej działania XX wiek wiekiem antybiotyków. Rola antybiotyków w leczeniu chorób zakaźnych (zakażeń bakteryjnych) Podstawowe działanie antybiotyków Działania niepożądane antybiotyków podać przykłady różnego zastosowania tworzyw sztucznych określić właściwości fizyczne niektórych tworzyw sztucznych omówić, jakie znaczenie dla naszego życia i otoczenia ma recykling wyjaśnić, czym jest penicylina i jakie ma działanie omówić, jakie znaczenie dla życia ludzi i zwierząt miało wprowadzenie antybiotyków do terapii omówić podstawowe działania antybiotyków wymienić niepożądane skutki zażywania antybiotyków Leki nowej generacji. Terapia celowana 44. Proch czarny i bezdymny. Alfred Nobel i jego dynamit Jak stosować antybiotyki? 43.. Podstawowe kierunki działań zmierzających do skonstruowania leku nowej generacji Przykłady leków nowej generacji i sposobu ich działania (np. leki antynowotworowe, przeciwcukrzycowe, nadciśnieniowe) Właściwości prochu czarnego i bezdymnego podać kilka zasad zażywania antybiotyków krótko opisać kierunki badań naukowych, których celem jest otrzymanie leku nowej generacji podać przykłady kilku leków nowej generacji krótko opisać podstawowe działanie jednego, wybranego leku wyjaśnić różnice pomiędzy składem i właściwościami prochu czarnego i bezdymnego 5 5

5 44. Proch czarny i bezdymny. Alfred Nobel i jego dynamit Znaczenie zastosowania prochu na polu walki Dynamit i jego wykorzystanie w celach pokojowych i wojskowych.. Papier wczoraj i dziś....historia papieru. Papier czerpany, znak wodny. 46. Produkcja szkła..2. Maszyny papiernicze i rozwój drukarstwa.3. Współczesna produkcja papieru. Wyroby papierowe Czym jest szkło? Jaka jest jego budowa? omówić zmiany, jakie zaszły w sposobie prowadzenia działań wojennych po wynalezieniu prochu przedstawić historię odkrycia dynamitu oraz dokonać oceny znaczenia tego odkrycia wyszukać informacje na temat prochu czarnego i dynamitu oraz Nagrody Nobla.... wyjaśnić, jak dawniej wytwarzano papier, co to jest papier czerpany oraz znak wodny.2.. wyszukać informacje na temat rozwoju drukarstwa oraz produkcji papieru.3.. omówić różnice pomiędzy różnymi rodzajami wyrobów papierowych wyjaśnić budowę i strukturę szkła Porcelana, fajans, kamionka Proces produkcji szkła Rodzaje szkła i ich zastosowanie w przemyśle i życiu codziennym (szkło okienne, wielowarstwowe, hartowane, kryształowe, barwne, kwarcowe, itp.) 47.. Czym jest porcelana? Produkcja porcelany szkliwionej i nieszkliwionej omówić z czego i w jaki sposób produkuje się szkło podać przykłady różnych rodzajów szkła oraz ich zastosowanie wymienić kilka najważniejszych cech charakteryzujących różne rodzaje szkła wyjaśnić, z czego i w jaki sposób produkuje się porcelanę 5 5

6 B. Nauka i technologia. 0. Energia od Słońca do żarówki Porcelana, fajans, kamionka. 48. Stopy metali. 49. Energia Słońca w Wielkim Zdarzeniu Oksydacyjnym, które zmieniło losy Ziemi. 50. Jak schwytać energię świetlną? 47.. Czym jest porcelana? Produkcja porcelany szkliwionej i nieszkliwionej Wyroby fajansowe i kamionkowe Różne rodzaje stopów metali (stopy glinu, miedzi, żelaza, niklu) Zastosowanie stopów metali Światło i proces fotochemiczny Rola organizmów żywych w pojawieniu się tlenu w atmosferze Ziemi fotosynteza podać kilka przykładów wyrobów porcelanowych wyjaśnić, z czego i w jaki sposób produkuje się fajans oraz kamionkę podać różnice w składzie i właściwościach pomiędzy porcelaną, fajansem i kamionką podać kilka przykładów wyrobów fajansowych i kamionkowych wyjaśnić, czym są stopy oraz podać skład kilku stopów metali wymienić kilka zastosowań różnych 5 stopów, np. w lotnictwie, przemyśle samochodowym, odlewniczym, życiu codziennym. SUMA scharakteryzować atmosferę Ziemi przed pojawieniem się fotoautotrofów wymienić znane 25 nauce przykłady, potwierdzające beztlenową atmosferę Ziemi, około 2 mld. lat temu omówić, wykorzystując wzór chlorofilu światłoczułość tego omówić przebieg i ocenić znaczenie biologiczne fotosyntezy 20

7 B. 0. Energia o 5. 3 Energia świetlna w łańcuchach troficznych Związek energii świetlnej z materią fotoautotrofy Fotosynteza, a oddychanie wewnątrzkomórkowe ; ATP jako substrat i produkt reakcji Porfiria omówienie jednostki chorobowej (*) Właściwości tlenu i ozonu Znaczenie ozonu dla ochrony przed promieniowaniem ultrafioletowym Związki chemiczne światłoczułe. Zjawisko chemiluminescencji. 5.. Energia świetlna, jej przepływ w łańcuchu pokarmowym Ekosystemy niezależne od energii słonecznej wymienić inne, podobne, światłoczułe związki w organizmach żywych (układ porfiryn) wyjaśnić związek między budową ATP, a jego funkcją jako przenośnika użytecznej biologicznie energii chemicznej dostrzec, że przez upośledzoną przemianie porfiryn, skóra człowieka może być nadwrażliwa na światło (*) podać właściwości fizykochemiczne tlenu i ozonu wyjaśnić rolę warstwy ozonowej dla życia na Ziemi wyjaśnić na czym polega zjawisko chemiluminescencji wymienić kilka zastosowań związków światłoczułych uzasadnić rolę światła w łańcuchach pokarmowych podać rangę znaczenia redukcji dwutlenku węgla do poziomu cukrów podać przykład ekosystemu funkcjonującego bez dopływu energii wyjaśnić funkcjonowanie oazy hydrotermalnej ,86

8 52. Rozświetlić mrok Pochodnie. Zapałki wymienić substancje chemiczne używane do produkcji zapałek Uliczne lampy gazowe Spalanie gazowych węglowodorów Lampa naftowa. Spalanie węglowodorów ciekłych Świeczki i znicze podać różne produkty procesu spalania Parafina, stearyna, olej i wosk Żarówki tradycyjne, halogenowe, energooszczędne, jarzeniówki Lampy LED wyjaśnić, na czym polega spalanie gazu ziemnego oraz mieszaniny propanu i butanu związków organicznych wyjaśnić, czym jest parafina, stearyna, olej i wosk wyjaśnić: dlaczego świeczki parafinowe kopcą, czym różnią się świeczki woskowe od świec parafinowych i wyjaśnić budowę i zasadę działania żarówek tradycyjnych opisać działanie żarówki halogenowej oraz świetlówek wyjaśnić zasadę działania lamp LEDowych oraz podać ich zastosowanie omówić sposoby uzyskiwania oświetlenia w czasach dawnych i współczesnych wymienić różnice i podobieństwa między światłami płomienia, żarówki i lasera 53. Jakie są wspólne cechy a jakie różnice świateł płomienia, żarówki oraz lasera? 53.. Kwantowy charakter promieniowania. Korpuskularna natura światła. 70 0,5

9 53. Jakie są wspólne cechy a jakie różnice świateł płomienia, żarówki oraz lasera? Pojęcie spójności odróżnić źródła źródeł i fal. światła spójnego i niespójnego 54. Równoważność masy i energii. Deficyt masy Równoważność masy i energii interpretować wzór E = mc Reakcje syntezy jąder atomowych energia słoneczna Reakcje egzoenergetyczne syntezy jąder atomowych na przykładzie cyklu CNO podać przykład reakcji syntezy z wydzieleniem energii, Słońce daje energię Przepływ energii w ekosystemach wodnych i lądowych Reakcje rozszczepienia jąder atomowych Wykorzystanie energii słonecznej Dostępność energii słonecznej zależna od cech środowiska przyrodniczego Projekt stoków solarnych Przykład reakcji rozszczepienia. Reakcje samorzutne i wymuszone omówić przepływ energii w ekosystemach wodnych i lądowych wyjaśnić działanie oaz hydrotermalnych wskazać wpływ elementów środowiska przyrodniczego na możliwość korzystania z energii słonecznej (nasłonecznienie, usłonecznienie, ekspozycja stoków) omówić na podstawie źródeł informacji, jakie jest wykorzystanie energetyki słonecznej dla potrzeb gospodarki ocenić perspektywy rozwoju energetyki słonecznej podać przykład reakcji rozszczepienia z wydzieleniem energii wskazać różnice pomiędzy reakcjami samorzutnymi i wymuszonymi 35 0,4

10 B. Nauka i technologia.. Światło i obraz Widmo fal elektromagnetycznych obszar widzialny, mieszanie barw doświadczenie. 59. Znaczenie światła i barw w życiu codziennym człowieka. 60. Substancje światłoczułe w fotografii 6. Obraz barwny czyli dlaczego w słabym oświetleniu znikają kolory? 58.. Obszar widzialny widma fal elektromagnetycznych Osadnicza bariera świetlnych Uwarunkowania społeczne i kulturowe obrazu jako nośnika informacji Fotografia monochromatyczna (światłoczułe związki srebra) SUMA wymienić podstawowe rodzaje fal elektromagnetycznych dostrzec znaczenie nadmiaru i niedoboru światła jako bariery osadniczej przedstawić funkcję przekazu informacji za pomocą obrazu w różnych kulturach wyjaśnić, jak powstaje obraz na materiale światłoczułym podać różnice pomiędzy negatywem i pozytywem omówić, na czym polega wywoływanie i utrwalanie materiału fotograficznego Fotografia barwna wyjaśnić jak powstaje barwne zdjęcie fotograficzne Fotografia cyfrowa omówić zasadę zapisu cyfrowego analizować i porównywać informacje zawarte w ulotkach reklamowych producentów aparatów i kamer fotograficznych 6.. Budowa oka z podkreśleniem warstwy światłoczułej Czopki i pręciki i ich różnice w odbieraniu bodźców 6... przedstawić budowę siatkówki omówić różnice między czopkami i pręcikami

11 dlaczego w słabym oświetleniu znikają kolory? 62. Systemy zapisu barw RGB, CMYK Różnice w budowie oka u zwierząt dziennych i nocnych (*) Jaką informację niosą ze sobą barwy Barwy podstawowe i uzupełniające omówić budowę oka zwierząt aktywnych nocą i aktywnych w dzień wyjaśnić znaczenie barw i zapachów w okresach godowych i podczas wychowywania potomstwa u zwierząt wyjaśnić różnice między barwami podstawowymi i uzupełniającymi Mieszanie barw wytłumaczyć sposób mieszania barw 63. Stosujemy filtry w aparatach fotograficznych. 64. Hipsometryczna skala barw. Mapa hipsometryczna. 65. Mapa topograficzna graficzny obraz terenu. Mapy tematyczne jako graficzne źródło informacji Rodzaje sposobu tworzenia barwnych obrazów na przykładzie telewizji Doświadczalne sprawdzenie odbieranych barw Barwy w skali hipsograficznej Romera Mapa topograficzna i tematyczna wyjaśnić w jaki sposób powstaje wielobarwny obraz na ekranie telewizora lub monitora opisać zastosowanie filtrów omówić i uzasadnić układ barw w skali hipsograficznej dla map warstwicowo czytać mapę ogólno geograficzną omówić rodzaje znaków topograficznych stosowanych na mapach czytać mapę topograficzną i tematyczną czytać mapy z osnową GPS(*) 66. Ziemia z satelity 66.. Fotografia satelitarna dostrzec zmiany naturalne i antropogeniczne, zachodzące w środowisku przyrodniczym na

12 B. Nauka i technologia. 3. Technologie współczesne i przyszłości Ziemia z satelity dostrzec zmiany Obraz, jako dokument przemian warunków środowiskowych oraz społecznogospodarczych, naturalne i antropogeniczne, zachodzące w środowisku przyrodniczym na SUMA Wpływ przemysłu hightech na nasze życie. 68. Pasmowa teoria przewodnictwa 69. Diody budowa i zasada działania. 70. Ciekły kryształ w polu elektrycznym. 7. Fulereny i nanorurki węglowe jako elementy konstrukcyjne nanotechnologii 67.. Czynniki lokalizacji przemysłu wysokich technologii Rodzaje przemysłu hightech Technologie rozwiązujące współczesne problemy środowiskowe Wpływ wysokich technologii na rozwój gospodarczy w świecie Pasmowa teoria przewodzenia jako współczesna koncepcja przewodnictwa Budowa i zasada działania diody. Zastosowanie diody w układach prostowniczych Ciekły kryształ w polu elektrycznym. 7.. Przewodzenie prądu elektrycznego przez fulereny i nanorurki podać czynniki lokalizacji ośrodków przemysłowych hightech (baza surowcowa, wykwalifikowana kadra pracownicza, ośrodki naukowe, rynki zbytu) ocenić wpływ przemysłu hightech na nasze życie (plusy i podać przykłady najnowszych osiągnięć przemysłu hightech, wskazać regiony świata o wysokim stopniu rozwoju przemysłu wysokich technologii omówić pasmową teorię przewodzenia podać przykład materiałów półprzewodnikowych i zastosowanie ich w przemyśle wyjaśnić zmiany właściwości ciekłych kryształów pod wpływem pola elektrycznego podać przykłady wykorzystania ciekłych kryształów wyjaśnić budowę fulerenów i nanorurek węglowych

13 8. logia iagnostyka i medycyna 7. Fulereny i nanorurki węglowe jako elementy konstrukcyjne nanotechnologii 72. Polimery biodegradowalne 7.2. Wykorzystanie polimerów przewodzących w nanotechnologii 72.. Wytwarzanie biopolimerów Biodegradowalny plastik np. z cukru buraczanego Zastosowanie mikromacierzy w biologii molekularnej Zastosowanie mikromacierzy w 73. Recykling organiczny onkologii Zagadnienie recyklingu organicznego. 74. Pojęcie ruchu falowego. Wielkości charakteryzujące fale. Zjawiska falowe dyfrakcja, interferencja, polaryzacja. Prawa; odbicia i załamania fal. 7.. Przewodzenie prądu elektrycznego przez fulereny i nanorurki Właściwości biopolimerów biodegradowalnych Wprowadzenie pojęcia fali, rodzajów i efektów falowych Prawa; odbicia i załamania fal opisać w jaki sposób fulereny i nanorurki przewodzą prąd elektryczny omówić zastosowanie polimerów przewodzących prąd elektryczny we współczesnej nanotechnologii opisać, jak powstają biopolimery biodegradowalne wymienić właściwości polimerów biodegradowalnych porównać ich zalety wobec innych podać przykłady zastosowania żywych komórek w mechanizmach degradacji wyjaśnić, co to są mikromacierze i omówić możliwości ich wykorzystania w różnych dziedzinach nauki, omówić rolę recyklingu organicznego w gospodarowaniu wymienić końcowe produkty recyklingu organicznego i podać ich dalsze zastosowanie. SUMA wymienić rodzaje fal i efekty im towarzyszące omówić prawa odbicia i załamania fal

14 B. Nauka i technologia 4. Współczesna diagnostyka i medycyn 75. Fala stojąca, przykłady fali stojącej. Oddziaływanie fal z materią. Elementy akustyki. Efekt Dopplera. 76. Budowa i zasada działania USG Pojęcie fali stojącej na przykładach itd. akustycznych i zjawisko rezonansu 77. Wycieczka szpital USG (*) 78. Radioterapia 78.. Rodzaje stosowanej akceleratory, gamma radioterapii. knife, brachyterapia. 79. Laseroterapia Laseroterapia i jej zastosowanie itd. w kosmetologii. 80. Promieniowanie X tomograf komputerowy a RTG 8. NMR budowa i zasada działania wyjaśnić na przykładzie zjawisko rezonansu i jego związek z powstawaniem fali Zjawisko Dopplera wytłumaczyć zjawisko Dopplera 76.. Budowa i zasada wskazać działania USG i jego zastosowanie zjawiska zastosowanie. Dopplera do konstrukcji przyrządów diagnostycznych i terapeutycznych stosowanych w medycynie 80.. Tomografia komputerowa i RTG. 8.. Budowa i zasada działania magnetycznego rezonansu jądrowego Techniki oparte o amplifikację DNA 82. Molekularne i immunologiczne metody wykrywania patogenów, wykrywanie mutacji genowych; medycyna molekularna podać przykłady analizy płynów ustrojowych i ich znaczenie w profilaktyce chorób (np. wykrywanie białka i glukozy w moczu) Metoda PCR w wykrywaniu wirusów porównać zasadę i skuteczność klasycznych, 83. Choroby cywilizacyjne które są najczęstsze? Diagnoza 83.. Współczesne techniki tomograficzne i ich możliwości. molekularnych i immunologicznych metod wykrywania patogenów wymienić stare i nowe metody diagnozowania. wybranych chorób cywilizacyjnych omówić zasadę działanie akceleratora, noża gamma, itd wskazać zastosowanie laserów 0,79 różnych typów omówić budowę i zasadę działania tomografu i RTG opisać budowę i zasadę działania NMR ,2 8

15 83. Choroby cywilizacyjne które są najczęstsze? Diagnoza wybranych chorób cywilizacyjnych. 84. Współczesna diagnostyka chorób cywilizacyjnych techniki tomograficzne. 85. Analiza chemiczna tkanek i płynów ustrojowych. 86. Materiały, z których wykonuje się implanty. 87. Czy choroby cywilizacyjne mogą zagrozić światu? 83.. Współczesne techniki tomograficzne i ich możliwości Metody wykrywania nowotworów 85.. Wykrywanie białka i glukozy w moczu Analiza morfologiczna krwi Immunologia kliniczna. Ocena zgodności tkankowej i dawcy i biorcy przeszczepu Implanty w stomatologii Endoprotezy stawu biodrowego i kolanowego Implanty piersi Implanty ślimakowe dla osób głuchych 87.. Choroby cywilizacyjne dostrzec możliwości powikłań w badaniach inwazyjnych wymienić metody nieinwazyjne w diagnozie omówić metody wykrywania mutacji genowych i ocenia ich znaczenie diagnostyczne wyjaśnić, w jakim celu dokonuje się analizy moczu omówić, co oznacza się w analizie morfologicznej krwi podać znaczenie analizy krwi i moczu w profilaktyce chorób wyjaśnić cel oceny zgodności tkankowej dawcy i biorcy uczestniczyć w dyskusji poświęconej przeszczepom organów ludzkich podać przykłady materiałów, z których wykonywane są różne implanty omówić cechy, którymi muszą się charakteryzować materiały stosowane do produkcji różnych implantów podać przykłady współczesnych chorób cywilizacyjnych podać przyczyny i wskazać regiony występowania chorób cywilizacyjnych ,2 25

16 B. Nauka i technologia 2. Sport zagrozić światu? Ciśnienie, rodzaje ciśnień. 89. Rodzaje przepływów. Siły nośne. 90. Opory ruchu i sposoby ich zmniejszenia. (Formuła I, II, kolarstwo itp). Jak najlepiej dobrać strój do danej dyscypliny sportowej? 9. Geografia osiągnięć sportowych Dostęp do medycyny w różnych regionach świata Wpływ medycyny na długość trwania życia ocenić postęp medycyny w różnych regionach świata i dostęp do świadczeń medycznych dla ludności określić wpływ poziomu medycyny na regionalne zróżnicowanie oczekiwanej długości trwania życia wyszukać i analizować informacje i dane statystyczne o przyczynach i występowaniu chorób cywilizacyjnych w świecie SUMA 88.. Definicja ciśnienia podać definicję i jednostkę ciśnienia Rodzaje ciśnień rozróżnić ciśnienia hydrostatyczne i hydrodynamiczne Przepływy laminarne i turbulentne Sposoby zmniejszenia oporów ruchu 9.. Pionowa zmienność warunków przyrodniczych zastosować (podać przykłady zastosowania) prawa Archimedesa i Pascala wykazać i uzasadnić wpływ kształtu ciała i rodzaju ośrodka na opory ruchu 9... omówić prawidłowości geograficzne dotyczące zmienności warunków przyrodniczych wraz ze wzrostem wysokości

17 sportowych 9.2. Bariera wysokości obliczyć wartości temperatury i ciśnienia. atmosferycznego na danej wysokości uwzględniając odpowiedni gradient 9.3. Wpływ warunków przyrodniczych na kondycję organizmu człowieka Genetyczne przystosowania odmian ludzkich do panujących warunków klimatycznych i wysokościowych analizować warunki życia ludzi w różnych strefach klimatycznych i na różnych wysokościach nad wykazać związek miedzy warunkami przyrodniczymi obszarów a predyspozycjami do uprawiania wybranych dyscyplin sportowych 92. Doping w sporcie Pojęcie dopingu. Rodzaje dopingu wyjaśnić pojęcie i rodzaje dopingu wyjaśnić skutek działania sterydów anabolicznych, EPO oraz amfetaminy na organizm człowieka Substancje chemiczne stosowane w dopingu (sterydy anaboliczne, hormony EPO, substancje psychoaktywne amfetamina) Skutki dopingu uzasadnić szkodliwość stosowania dopingujących substancji chemicznych podać przykłady negatywnych skutków dopingu wymienić metabolity uboczne w dopingu energetycznym mięśni uzasadnić, że wprowadzenie substancji dopingującej moduluje szlak metaboliczny komórek, tkanek, organów. 5 5

18 B. Nauka i technologia 6. Nauka i sztuka Rekordy w świecie zwierząt przystosowania budowy ciała do pokonana oporów ruchu. 94. Biologiczne granice rekordów sportowych. Co nam dała medycyna sportowa? 95. Metody izotopowego określenia wieku próbek(datowania). Dlaczego w datowaniu stosujemy określony rodzaj izotopów 93.. Układ powłokowy zwierząt w pokonywaniu oporów ruchu Jakie przystosowania ze świata ożywionego skopiował człowiek współczesne technologie w biciu rekordów. Fizjologiczne możliwości organizmu Sport wyczynowy granice ludzkiej wytrzymałości przykłady rekordów z różnych dyscyplin sportowych 95.. Prawo zaniku promieniotwórczego, czas połowicznego zaniku, pojęcie izotopu wykazać związek budowy ciała zwierząt ze środowiskiem, w którym żyją wymienić przykłady najnowszych technologii stosowanych w sporcie, opartych o rozwiązania ze świata podać przykłady modyfikacji układu powłokowego zwierząt do pokonywania oporów ruchu w różnych środowiskach przeanalizować wpływ różnych czynników na kondycję i osiągnięcia sportowe (np. dieta, trening, warunki wysokogórskie) przeanalizować wpływ sportu wyczynowego na zdrowie przeanalizować informacje dotyczące biologicznej granicy rekordów sportowych SUMA obliczyć wiek próbki na podstawie czasu połowicznego rozpadu Metody datowania omówić rodzaje datowania i zastosowanie izotopów Termoluminescencja i bioluminescencja. Fluorescencja i chemiluminescencja 96.. Pojęcie termoluminescencji i bioluminescencji oraz chemiluminescencji wyjaśnić różnice między bioluminescencją, termoluminescencją oraz chemiluminescencją 2

19 B. Nauka 6. N Termoluminescencja i bioluminescencja. Fluorescencja i chemiluminescencja 97. Tomografia, holografia i rentgenografia ocena dzieł sztuki. 98. Analiza widmowa (CSI). 99. Identyfikacja materiałów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego używanych przez dawnych artystów. Plastynaty dzieło sztuki i lekcja anatomii? 00. Chemia w malarstwie Pojęcie termoluminescencji i bioluminescencji oraz chemiluminescencji Tomografia i rentgenografia podać przykłady substancji chemiluminescencyjnych podać przykłady zastosowania termografii i rentgenografii, holografii 98.. Analiza widmowa wyjaśnić zasadę stosowania analizy widmowej 99.. Zwierzęta w najsłynniejszych dziełach sztuki Plastynaty von Hagensa techniki preparowania Muzea Historii Naturalnej (Wiedeń, Londyn, Berlin 00.. Chemia dawnego malarstwa. Pigmenty i barwniki wykorzystywane w tworzeniu malowideł i obrazów Barwniki syntetyczne używane do tworzenia dzieł sztuki Identyfikacja materiałów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego używanych przez dawnych artystów wyjaśnić, czym jest preparowanie, zna podstawy preparowania omówić różnorodność preparatów wymienić wystawy preparatów pogranicze nauki i sztuki analizuje symbolikę przedstawień roślin i zwierząt w sztuce podać przykłady związków chemicznych pełniących rolę pigmentów i barwników opisać barwniki stosowane w malarstwie dawniej i obecnie wymienić kilka przykładów pigmentów i barwników pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, stosowanych np. w starożytności oraz czasach współczesnych na podstawie analizy przykładowych malowideł i obrazów

20 B. Nauka i technologia przyrody i środowiska. 0. Analiza spektroskopowa dzieł sztuki. 02. Konserwacja dzieł sztuki. (*) 03. Dzieła sztuki źródłem informacji geograficznej. 04. Zagrożenia dla środowiska naturalnego. 0.. Wykorzystanie spektroskopowych metod badania składu substancji chemicznych wykorzystywanych do tworzenia dzieł sztuki (spektroskopia Ramana, ATRFTIR, mikroskopia skaningowa, 02.. Czynniki niszczące dzieła sztuki Wykorzystanie środków chemicznych do konserwacji dzieł sztuki (żywice, środki grzybobójcze, silikony, barwniki, itp.) 03.. Kataklizmy w dziejach ludzkości przedstawiane w dziełach sztuki przedstawić metody analizy obrazowej stosowaniu przy badaniu dzieł sztuki spektroskopia Ramana i podać przykłady informacji, które można uzyskać za pomocą tych metod przedstawić zasady badań spektroskopowych, stosowanych do analizy dzieł sztuki wymienić czynniki niszczące dzieła podać przykłady substancji chemicznych wykorzystywanych do konserwacji dzieł sztuki oraz określić ich zastosowanie wskazać zmiany środowiska jakie można zauważyć porównując krajobrazy przedstawione w dawnym malarstwie z ich obecnym wyglądem określić poziom rozwoju rolnictwa, przemysłu i techniki czasów ukazanych na obrazach Działalność rolnicza i przemysłowa człowieka uwieczniona na dawnych obrazach Dzieło sztuki źródłem informacji geograficznej. SUMA Działalność gospodarcza człowieka zagrażająca środowisku naturalnemu podać przykłady działań człowieka zagrażających środowisku naturalnemu, wskazać regiony na świecie będące największymi trucicielami środowiska

21 B. Nauka i technolo 5. Ochrona przyrody i środowi zagrażająca środowisku naturalnemu. 05. Zmodyfikowane bakterie w utylizacji szkodliwych zanieczyszczeń. 06. Zanieczyszczenie wód Nadmierna eksploatacja zasobów naturalnych Zasoby odnawialne i nieodnawialne Biologiczne oczyszczalnie ścieków GMO w unieszkodliwianiu zanieczyszczeń środowiska Rodzaje zanieczyszczenia wód wskazać najbardziej degradowane przez człowieka regiony na świecie podać przykłady świadczące o rabunkowej gospodarce człowieka i ich skutki podać przykłady zasobów odnawialnych, nieodnawialnych przedstawić udział bakterii w unieszkodliwianiu zanieczyszczeń środowiska (np ocenić znaczenie genetyczne zmodyfikowanych bakterii w tym procesie wymienić i omówić rodzaje zanieczyszczeń wód Główne zanieczyszczenia chemiczne wód oraz ich źródła (pestycydy, metale ciężkie, detergenty, substancje ropopochodne) wymienić kilka głównych zanieczyszczeń chemicznych wód, podać ich źródła omówić znaczenie dla rolnictwa i konsekwencje stosowania chemicznych środków zwalczania szkodników Jak oczyszcza się wodę? omówić, dwa (wybrane przez siebie) sposoby oczyszczania wody wyjaśni, na czym polega uzdatnianie wody 07. Zanieczyszczenia powietrza Rodzaje zanieczyszczeń powietrza wymienić i omówić źródła zanieczyszczenia powietrza

PROGRAM NAUCZANIA. Przedmiot uzupełniający: Przyroda. IV etap edukacyjny

PROGRAM NAUCZANIA. Przedmiot uzupełniający: Przyroda. IV etap edukacyjny ELŻBIETA ĆWIORO, PAWEŁ SŁOWIAK, ZBIGNIEW FRYT, JACEK ŚLÓSARZ PROGRAM NAUCZANIA Przedmiot uzupełniający: Przyroda IV etap edukacyjny KRAKÓW 2012 Program nauczania został przygotowany w ramach projektu Kształcenie

Bardziej szczegółowo

ELŻBIETA ĆWIORO, ZBIGNIEW FRYT, PAWEŁ SŁOWIAK, JACEK ŚLÓSARZ. PROGRAM NAUCZANIA Przedmiot uzupełniający: Przyroda. IV etap edukacyjny

ELŻBIETA ĆWIORO, ZBIGNIEW FRYT, PAWEŁ SŁOWIAK, JACEK ŚLÓSARZ. PROGRAM NAUCZANIA Przedmiot uzupełniający: Przyroda. IV etap edukacyjny ELŻBIETA ĆWIORO, ZBIGNIEW FRYT, PAWEŁ SŁOWIAK, JACEK ŚLÓSARZ PROGRAM NAUCZANIA Przedmiot uzupełniający: Przyroda IV etap edukacyjny KRAKÓW 2012 Program nauczania został przygotowany w ramach projektu Kształcenie

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ

REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA WE WŁOCŁAWKU REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ Koordynator ścieżki dr Wojciech Górecki Szczegółowe cele kształcenia i wychowania dla ścieżki ekologicznej

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor.

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. DKOS-5002-2\04 Anna Basza-Szuland FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA REALIZOWANYCH TREŚCI PROGRAMOWYCH Kinematyka

Bardziej szczegółowo

Zakres materiału i kryteria oceniania dla przedmiotu uzupełniającego PRZYRODA dla klasy 2A i 2B

Zakres materiału i kryteria oceniania dla przedmiotu uzupełniającego PRZYRODA dla klasy 2A i 2B Zakres materiału i kryteria oceniania dla przedmiotu uzupełniającego PRZYRODA dla klasy 2A i 2B W niniejszym programie nauczania do realizacji we wszystkich czterech przedmiotach wybrano piętnaście wątków

Bardziej szczegółowo

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data 1. Struktura organizmu i funkcje, jakim ona służy ( komórki,

Bardziej szczegółowo

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji Plan wynikowy z biologii- zakres podstawowy, dla klasy III LO i III i IV Technikum LO im.ks. Jerzego Popiełuszki oraz Technikum w Suchowoli Nauczyciel: Katarzyna Kotiuk Nr programu: DKOS-4015-5/02 Dział

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA PRZYRODY DLA KLASY II LO W ROKU SZKOLNYM 2014 / 2015.

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA PRZYRODY DLA KLASY II LO W ROKU SZKOLNYM 2014 / 2015. ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA PRZYRODY DLA KLASY II LO W ROKU SZKOLNYM 2014 / 2015. ( 4 godz. / tyg. ) 1. Organizacja pracy na lekcjach przyrody 2. Metoda naukowa pozwala zrozumieć świat 3. W stronę teorii

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»»

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»» ««*» ( # * *»» CZĘŚĆ I. POJĘCIA PODSTAWOWE 1. Co to jest fizyka? 11 2. Wielkości fizyczne 11 3. Prawa fizyki 17 4. Teorie fizyki 19 5. Układ jednostek SI 20 6. Stałe fizyczne 20 CZĘŚĆ II. MECHANIKA 7.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

Zakres materiału i kryteria oceniania oraz zakres wymagań dla przedmiotu uzupełniającego PRZYRODA dla klasy 3B

Zakres materiału i kryteria oceniania oraz zakres wymagań dla przedmiotu uzupełniającego PRZYRODA dla klasy 3B Zakres materiału i kryteria oceniania oraz zakres wymagań dla przedmiotu uzupełniającego PRZYRODA dla klasy 3B W niniejszym programie nauczania do realizacji we wszystkich czterech przedmiotach wybrano

Bardziej szczegółowo

PLAN DYDAKTYCZNY ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ

PLAN DYDAKTYCZNY ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ PLAN DYDAKTYCZNY ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ EDUKACJA EKOLOGICZNA NA LEKCJACH BIOLOGII i GODZINIE WYCHOWAWCZEJ W KLASACH I i II TECHNIKUM i LICEUM ZAKRES PODSTAWOWY. 1.TREŚCI Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ: Podstawa

Bardziej szczegółowo

Numer lekcji 1. Zakres treści. 1.PSO 2.Podstawa programowa 3.Wymagania edukacyjne. Zapoznanie z PSO oraz wymaganiami edukacyjnymi.

Numer lekcji 1. Zakres treści. 1.PSO 2.Podstawa programowa 3.Wymagania edukacyjne. Zapoznanie z PSO oraz wymaganiami edukacyjnymi. Przyroda- KL.II LO Numer lekcji 1 Temat Zapoznanie z PSO oraz wymaganiami edukacyjnymi. Zakres treści 1.PSO 2.Podstawa programowa 3.Wymagania edukacyjne 2 3 2. Wielcy rewolucjoniści nauki 3.Dylematy moralne

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z biologii

Tematyka zajęć z biologii Tematyka zajęć z biologii klasy: I Lp. Temat zajęć Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową Podstawowe zagadnienia materiału nauczania

Bardziej szczegółowo

Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum

Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum Lp. Treść Temat Ilość godzin Cel lekcji 1 Czy człowiek musi Znaczenie i ochrona wód 2 - uświadomienie zanieczyszczać wody? konieczności ochrony

Bardziej szczegółowo

Tytuł projektu: Jak żyć ekologicznie?

Tytuł projektu: Jak żyć ekologicznie? Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Tytuł projektu: Jak żyć ekologicznie? Realizacja Przedmiot Treści nauczania z podstawy programowej Treści wykraczające

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału

Bardziej szczegółowo

Jak prowadzić edukację dla zrównoważonego rozwoju

Jak prowadzić edukację dla zrównoważonego rozwoju Jak prowadzić edukację dla zrównoważonego rozwoju Zrównoważony rozwój w polskim systemie oświaty IV etap edukacyjny 1. Zrównoważony rozwój definicje Raport ONZ z 1987 r. Nasza Wspólna Przyszłość (Raport

Bardziej szczegółowo

Klasa 6 wymagania edukacyjne z przyrody

Klasa 6 wymagania edukacyjne z przyrody Klasa 6 wymagania edukacyjne z przyrody Dział 1 CHROŃMY PRZYRODĘ wyjaśnia wpływ codziennych zachowań w domu, w szkole, w miejscu zabawy na stan środowiska, podaje przykłady miejsc w najbliższym otoczeniu,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przyrody dla wątku geografia w klasach 2 i 3 Społecznego Liceum Ogólnokształcącego Splot im. Jana Karskiego

Wymagania edukacyjne z przyrody dla wątku geografia w klasach 2 i 3 Społecznego Liceum Ogólnokształcącego Splot im. Jana Karskiego Wątek tematyczny Lp. Sugerowany temat lekcji Poziom wymagań na poszczególne oceny dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący Wielcy rewolucjoniści nauki 1. Odkrywanie i poznawanie kuli ziemskiej

Bardziej szczegółowo

KONKURS Z PRZYRODY SZKOŁA PODSTAWOWA

KONKURS Z PRZYRODY SZKOŁA PODSTAWOWA KONKURS Z PRZYRODY SZKOŁA PODSTAWOWA Człowiek i jego środowisko". 1. Celem Konkursu Przyrodniczego jest: rozwijanie u uczniów zainteresowań przyrodniczych i ekologicznych, rozbudzanie wrażliwości uczniów

Bardziej szczegółowo

Nr lekcji. Liczba godzin. Temat lekcji. Zakres treści. Osiągnięcia ucznia

Nr lekcji. Liczba godzin. Temat lekcji. Zakres treści. Osiągnięcia ucznia Zespół Szkół Nr 5 w Zamościu Etap edukacyjny gimnazjum ZAJĘCIA TECHNICZNE Nauczyciel realizujący: Marzena Mazurek Szczegółowy rozkład materiału II rok nauki (5 godzin) Nr lekcji Temat lekcji Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

12 wydziałów 59 kierunków studiów 196 specjalności (6 w języku angielskim) 13 studiów doktoranckich (w 21 dyscyplinach) ponad 28000 studentów i

12 wydziałów 59 kierunków studiów 196 specjalności (6 w języku angielskim) 13 studiów doktoranckich (w 21 dyscyplinach) ponad 28000 studentów i 12 wydziałów 59 kierunków studiów 196 specjalności (6 w języku angielskim) 13 studiów doktoranckich (w 21 dyscyplinach) ponad 28000 studentów i doktorantów 43 uprawnienia do nadawania stopni naukowych

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z biologii - klasa III gimnazjum

Szczegółowe kryteria oceniania z biologii - klasa III gimnazjum Szczegółowe kryteria oceniania z biologii - klasa III gimnazjum Temat lekcji Ekologia a ochrona i ochrona Czym jest gatunek? Jakie czynniki ograniczają rozmieszczenie organizmów? Przegląd wybranych gatunków

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Tytuł projektu: Światło w życiu. Przedmi ot Treści nauczania z podstawy programowej Treści wykraczające poza

Bardziej szczegółowo

Nanotechnologie w diagnostyce

Nanotechnologie w diagnostyce Nanotechnologie w diagnostyce Diagnostyka endoskopowa Nanotechnologie mogą być przydatne w diagnostyce niedostępnych miejsc w badaniach endoskopowych. Temu mogą służyć mikrokamery wielkości antybiotyku,

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II Piotr Ludwikowski XI. POLE MAGNETYCZNE Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe. Uczeń: 43 Oddziaływanie

Bardziej szczegółowo

Temat: Zagrożenie ludności spowodowane zanieczyszczeniem środowiska

Temat: Zagrożenie ludności spowodowane zanieczyszczeniem środowiska Bożena Kaczmarska kaczmarska1@wp.pl nauczyciel Przysposobienia Obronnego Liceum Ogólnokształcące Nr IV im. C. K. Norwida w Ostrowcu Św. 1 KONSPEKT DO LEKCJI W KLASIE II Temat: Zagrożenie ludności spowodowane

Bardziej szczegółowo

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32 Spis treści 5 Spis treści Przedmowa do wydania czwartego 11 Przedmowa do wydania trzeciego 13 1. Wiadomości ogólne z metod spektroskopowych 15 1.1. Podstawowe wielkości metod spektroskopowych 15 1.2. Rola

Bardziej szczegółowo

Dział: 7. Światło i jego rola w przyrodzie.

Dział: 7. Światło i jego rola w przyrodzie. Dział: 7. Światło i jego rola w przyrodzie. TEMATY I ZAKRES TREŚCI NAUCZANIA Fizyka klasa 3 LO Nr programu: DKOS-4015-89/02 Moduł Dział - Temat L. Zjawisko odbicia i załamania światła 1 Prawo odbicia i

Bardziej szczegółowo

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze 138 SPRAWDZIANY LEKCJI Sprawdzian z działu Relacje człowiek środowisko przyrodnicze Grupa I Zadanie 1 (0 4 p.) Każdemu terminowi przyporządkuj odpowiadającą mu definicję. 1. Zasoby przyrody A. Zasoby mające

Bardziej szczegółowo

Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie

Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie DEFINICJA Mikroorganizm (drobnoustrój) to organizm niewidoczny gołym okiem. Pojęcie to nie jest zbyt precyzyjne lecz z pewnością mikroorganizmami są: bakterie,

Bardziej szczegółowo

Cele operacyjne Uczeń:

Cele operacyjne Uczeń: Numer i tytuł wątku tematycznego w podstawie programowej Temat w podręczniku Temat lekcji Numer wymagania szczegółowego z podstawy programowej Cele operacyjne Uczeń: konieczne podstawowe Wymagania ponadpodstawowe

Bardziej szczegółowo

Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego.

Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego. Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego. Zmienne pole magnetyczne wytwarza zmienne pole elektryczne i odwrotnie zmienne pole elektryczne jest źródłem zmiennego pola magnetycznego

Bardziej szczegółowo

1. Pogadanka, praca nad wykresami i schematem, praca w grupach MAGDALENA SZEWCZYK. Dział programowy : Ekologia

1. Pogadanka, praca nad wykresami i schematem, praca w grupach MAGDALENA SZEWCZYK. Dział programowy : Ekologia MAGDALENA SZEWCZYK Dział programowy : Ekologia temat lekcji : Przyczyny i skutki kwaśnych deszczy Cele lekcji w kategoriach czynności uczniów (cele operacyjne): WIADOMOŚCI Uczeń: - podaje definicje kwaśnych

Bardziej szczegółowo

Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa

Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa Promieniowanie ciała doskonale czarnego Ciało doskonale czarne ciało pochłaniające całkowicie każde promieniowanie, które padnie na jego powierzchnię, niezależnie od

Bardziej szczegółowo

Kat. A C C A A A B A B

Kat. A C C A A A B A B Wątek tematyczny Materiał nauczania Wymagania podstawowe (pismem półgrubym zaznaczono wymagania z podstawy programowej) Uczeń poprawnie: Kat. Wymagania ponadpodstawowe (pismem półgrubym zaznaczono wymagania

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Scenariusz zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Scenariusz zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Temat: Niekonwencjonalne źródła energii, bezpieczeństwo energetyczne Czas: 45 minut (godzina lekcyjna) Przedmiot: Lekcja biologii lub

Bardziej szczegółowo

Zmiany w środowisku naturalnym

Zmiany w środowisku naturalnym Zmiany w środowisku naturalnym Plan gospodarki niskoemisyjnej jedną z form dążenia do czystszego środowiska naturalnego Opracował: Romuald Meyer PGK SA Czym jest efekt cieplarniany? Ziemia posiada atmosferę

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY

PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY Danuta Rozmarynowska Gimnazjum Publiczne w Głuszycy PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY I. Wyjątki z rozporządzeń MENiS w sprawie programów nauczania.

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Wariant C 6 godzin w cyklu kształcenia Dział Tematy Cele kształcenia I. Procesy demograficzne na świecie. 1. Rozwój ludnościowy świata eksplozja demograficzna. 2. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PRZYRODNICZA

EDUKACJA PRZYRODNICZA EDUKACJA PRZYRODNICZA KLASA I Ocenie podlegają następujące obszary: środowisko przyrodnicze/park, las, ogród, pole, sad, zbiorniki wodne, krajobrazy/, środowisko geograficzne, historyczne, ochrona przyrody

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYNIKÓW EGZAMINU GIMNAZJALNEGO w GIMNAZJUM nr 1 KWIECIEŃ 2012. WYNIKI ZESTAWU w CZĘŚCI MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEJ

ANALIZA WYNIKÓW EGZAMINU GIMNAZJALNEGO w GIMNAZJUM nr 1 KWIECIEŃ 2012. WYNIKI ZESTAWU w CZĘŚCI MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEJ ANALIZA WYNIKÓW EGZAMINU GIMNAZJALNEGO w GIMNAZJUM nr 1 KWIECIEŃ 2012 WYNIKI ZESTAWU w CZĘŚCI MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEJ Egzamin gimnazjalny organizowany przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w Jaworznie

Bardziej szczegółowo

Tytuł projektu: Zrozumieć fizykę i poznać przyrodę - innowacyjne programy nauczania dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych.

Tytuł projektu: Zrozumieć fizykę i poznać przyrodę - innowacyjne programy nauczania dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Tytuł projektu: Zrozumieć fizykę i poznać przyrodę - innowacyjne programy nauczania dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Program nauczania z przyrody IV etap edukacji "Nauka, technologia i zdrowie"

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - PRZYRODA

WYMAGANIA EDUKACYJNE - PRZYRODA WYMAGANIA EDUKACYJNE - PRZYRODA Lp. Sugerowany temat lekcji Poziom wymagań (pismem półgrubym zostały zaznaczone wymagania z podstawy programowej) Metoda naukowa i wyjaśnianie świata Metoda naukowa pozwala

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum. Autor: Joanna Łęcka

Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum. Autor: Joanna Łęcka Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum Autor: Joanna Łęcka Temat zajęć: Czy zgasną światła na Ziemi? Alternatywne źródła energii. Uczeń

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy nauczania techniki w gimnazjum w dwuletnim cyklu kształcenia

Plan wynikowy nauczania techniki w gimnazjum w dwuletnim cyklu kształcenia Plan wynikowy nauczania techniki w gimnazjum w dwuletnim cyklu kształcenia Gimnazjum kl. III II rok nauki: godz. tygodniowo Alojzy Stawinoga Zawarte w planie wynikowym treści są zgodne z podstawą programową

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III GIMNAZJUM DZIAŁ I. PRĄD ELEKTRYCZNY - co to jest prąd elektryczny - jakie są jednostki napięcia elektrycznego - jaki jest umowny kierunek płynącego prądu - co to

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z przyrody dla wątku geografia

Przedmiotowy system oceniania z przyrody dla wątku geografia Wątek tematyczny Lp. Sugerowany temat lekcji wymagania konieczne stopień dopuszczający Poziom wymagań (pismem półgrubym zaznaczone zostały wymagania z podstawy programowej) wymagania podstawowe stopień

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016)

ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016) ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016) Malarz R., Więckowski M., Oblicza geografii, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2012 (numer dopuszczenia

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI. z katedr dyplomowania. dla kierunku TRANSPORT

PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI. z katedr dyplomowania. dla kierunku TRANSPORT PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI z katedr dyplomowania dla kierunku TRANSPORT 1 Katedra Energetyki i Pojazdów 1. Charakterystyka procesu dystrybucji paliw płynnych w Polsce. 2. Przegląd, budowa,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przyrody dla wątku fizyka w klasach 2 i 3 Społecznego Liceum Ogólnokształcącego Splot im. Jana Karskiego

Wymagania edukacyjne z przyrody dla wątku fizyka w klasach 2 i 3 Społecznego Liceum Ogólnokształcącego Splot im. Jana Karskiego Ważne: wymagania na każdy stopień wyższy niż dopuszczający obejmują również wymagania na stopień niższy. Wątek tematyczny: Wielcy rewolucjoniści nauki wskazuje sylwetki i dokonania jednego wybranego uczonego

Bardziej szczegółowo

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B.

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B. Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz właściwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi podłużnymi Pytanie 2/ Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Ochrona Środowiska I Protection of Environment Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Małgorzata Kłyś Zespół dydaktyczny dr Anna Chrzan, dr Małgorzata Kłyś Opis kursu (cele

Bardziej szczegółowo

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I PRZEDMIOT Chemia ogólna EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. posiada wiedzę

Bardziej szczegółowo

Propozycja planu wynikowego Chemia Nowej Ery - klasa 1 gimnazjum

Propozycja planu wynikowego Chemia Nowej Ery - klasa 1 gimnazjum Propozycja planu wynikowego Chemia Nowej Ery - klasa 1 gimnazjum Tytuł rozdziału w podręczniku Temat lekcji Wstęp 1. Wprowadzenie chemia jako nauka przyrodnicza Szkło laboratoryjne Sprzęt laboratoryjny

Bardziej szczegółowo

Warsztaty szkoleniowe dla nauczycieli i trenerów. Zbigniew Kaczkowski, Zuzanna Oleksińska

Warsztaty szkoleniowe dla nauczycieli i trenerów. Zbigniew Kaczkowski, Zuzanna Oleksińska Całkowity budżet projektu: 1 244 319 Koszt kwalifikowany: 1 011 069 Udział finansowy KE: 489 157 Udział finansowy NFOŚiGW: 451 612 Wkład własny beneficjentów: 303 550 (w tym udział finansowy WFOŚiGW: 1

Bardziej szczegółowo

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI:

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: 1. Szczeble organizacji materii żywej (komórki, tkanki roślinne i zwierzęce, narządy i układy narządów). 2. Budowa chemiczna

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne fizyka kl. 3

Wymagania edukacyjne fizyka kl. 3 Wymagania edukacyjne fizyka kl. 3 Wymagania na poszczególne oceny konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra Rozdział 1. Elektrostatyka wymienia dwa rodzaje

Bardziej szczegółowo

Ścieżki edukacyjne w nauczaniu chemii w gimnazjum

Ścieżki edukacyjne w nauczaniu chemii w gimnazjum Małgorzata Ziobroń Ścieżki edukacyjne w nauczaniu chemii w gimnazjum Cele edukacyjne: - kształtowanie zdrowego stylu życia i inspirowanie harmonijnego rozwoju, - uświadomienie zagrożeń środowiska przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe

Wymagania programowe Wymagania programowe w klasie III wg nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego Lp Wymagania programowe Europa. elacje: człowiek przyroda gospodarka. kategoria celu poziom wymagań 1. Wskazać na mapie

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia.

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. SYABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. BIOFIZYKA Kod modułu K.3.B.001 I Wydział ekarski z Oddziałem Stomatologicznym II Wydział ekarski z Odziałem

Bardziej szczegółowo

Samoodkażające się powierzchnie ceramiki sanitarnej. Biologicznie aktywne materiały polimerowe i ceramiczne

Samoodkażające się powierzchnie ceramiki sanitarnej. Biologicznie aktywne materiały polimerowe i ceramiczne Samoodkażające się powierzchnie ceramiki sanitarnej Biologicznie aktywne materiały polimerowe i ceramiczne Nowe standardy bezpieczeństwa, komfortu i higieny życia Innowacyjna technologia aplikacji nanosrebra,

Bardziej szczegółowo

7. Metody przeprowadzenia lekcji:

7. Metody przeprowadzenia lekcji: Scenariusz lekcji, przeprowadzonej w klasie II/III szkoły ponadgimnazjalnej, z przyrody 1. Wątek i TEMAT: B. Nauka i technologia 14. Współczesna diagnostyka i medycyna Temat 86: Materiały, z których wykonuje

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie molekularne w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Obrazowanie molekularne w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego Obrazowanie molekularne w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego dr Zbigniew Rogulski Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Wydział Chemii, Uniwersytet Warszawski Obrazowanie molekularne

Bardziej szczegółowo

mgr Roman Rusin nauczyciel fizyki w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 w Kwidzynie

mgr Roman Rusin nauczyciel fizyki w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 w Kwidzynie Indywidualny plan nauczania z przedmiotu Fizyka, opracowany na podstawie programu,,ciekawi świata autorstwa Adama Ogazy, nr w Szkolnym Zestawie Programów Nauczania 12/NPP/ZSP1/2012 dla kl. I TL a na rok

Bardziej szczegółowo

1 Propozycja planu wynikowego z przyrody dla wątku geografia

1 Propozycja planu wynikowego z przyrody dla wątku geografia 1 Propozycja planu wynikowego z przyrody dla wątku geografia Wątek tematyczny Materiał nauczania Wymagania podstawowe Uczeń poprawnie: Kat. Wymagania ponadpodstawowe Uczeń poprawnie: Kat. Metoda naukowa

Bardziej szczegółowo

Zdobycze biotechnologii w medycynie i ochronie środowiska

Zdobycze biotechnologii w medycynie i ochronie środowiska Zdobycze biotechnologii w medycynie i ochronie środowiska InŜynieria genetyczna - badania biomedyczne Jednym z najbardziej obiecujących zastosowań nowych technologii opartych na przenoszeniu genów z jednego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej gastronomii.

Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej gastronomii. Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej. Opracowała : Jolanta Próchniewicz Dział programowy Dopuszczający Dostateczny

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA MIEDZYKLASOWY KONKURS PRZYRODNICZY

PYTANIA NA MIEDZYKLASOWY KONKURS PRZYRODNICZY PYTANIA NA MIEDZYKLASOWY KONKURS PRZYRODNICZY 1. Pierwszy Park Narodowy utworzono w Stanach Zjednoczonych. 2. Główną przyczyną "kwaśnych deszczy" są tlenki azotu i siarki. 3. Odzyskiwanie surowców z materiałów

Bardziej szczegółowo

Edukacja techniczno-informatyczna I stopień studiów. I. Pytania kierunkowe

Edukacja techniczno-informatyczna I stopień studiów. I. Pytania kierunkowe I stopień studiów I. Pytania kierunkowe Pytania kierunkowe KMiETI 7 KTMiM 7 KIS 6 KMiPKM 6 KEEEiA 5 KIB 4 KPB 3 KMRiMB 2 1. Omów sposób obliczeń pracy i mocy w ruchu obrotowym. 2. Co to jest schemat kinematyczny?

Bardziej szczegółowo

Oko i ucho. Źródła światła. Źródła akustyczne. Pokazy fizyczne w Instytucie Fizyki UMK. Marta Michalska, III r. FN Toruń, luty 2009

Oko i ucho. Źródła światła. Źródła akustyczne. Pokazy fizyczne w Instytucie Fizyki UMK. Marta Michalska, III r. FN Toruń, luty 2009 Oko i ucho Źródła światła. Źródła akustyczne. Pokazy fizyczne w Instytucie Fizyki UMK Marta Michalska, III r. FN Toruń, luty 2009 Źródła światła Słońce Tryboluminescencja krzesanie ognia Świeca Żarówka

Bardziej szczegółowo

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania.

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. W czasie zajęć ocenie podlegają wyłącznie zaangażowanie i aktywność ucznia na zajęciach. Planowane są w semestrze: - 3 oceny z zadań

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Podstawowe pojęcia i określenia z zakresu towaroznawstwa żywności 1.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Monitoring i ocena środowiska

Monitoring i ocena środowiska Monitoring i ocena środowiska Monika Roszkowska Łódź, dn. 12. 03. 2014r. Plan prezentacji: Źródła zanieczyszczeń Poziomy dopuszczalne Ocena jakości powietrza w Gdańsku, Gdyni i Sopocie Parametry normowane

Bardziej szczegółowo

8. Informatyka 9. Flora i fauna Polski 10. Geodezja i kartografia 11. Planowanie przestrzenne 12. Meteorologia i klimatologia

8. Informatyka 9. Flora i fauna Polski 10. Geodezja i kartografia 11. Planowanie przestrzenne 12. Meteorologia i klimatologia PLAN 3,5-LETNICH STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (INŻYNIERSKICH) STACJONARNYCH (DZIENNYCH) I NIESTACJONARNYCH (ZAOCZNYCH) NA KIERUNKU OCHRONA ŚRODOWISKA PRZEDMIOTY KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO, PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU/PRZEDMIOTU

KARTA MODUŁU/PRZEDMIOTU KARTA MODUŁU/PRZEDMIOTU 1. 2.. Nazwa modułu/przedmiotu Kod modułu/przedmiotu Przynależność do grupy przedmiotów BIOFIZYKA TREŚCI PODSTAWOWE 4. Status modułu/przedmiotu OBOWIĄZKOWY 5. 6. 7. 8. Poziom kształcenia

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Przyroda

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Przyroda Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 227 242 i 258) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w

Bardziej szczegółowo

Kolejność realizacji jednostek lekcyjnych może ulec zmianie.

Kolejność realizacji jednostek lekcyjnych może ulec zmianie. Rozkład materiału plan wynikowy Przedmiot: geografia Podręcznik: Oblicza geografii, Wydawnictwo Nowa Era Rok szkolny: 2015/16 Nauczyciel: Katarzyna Pierczyk Klas I poziom podstawowy Lp. Klasa I Temat lekcji

Bardziej szczegółowo

www.harcerskanatura.eu PROJEKT

www.harcerskanatura.eu PROJEKT PROJEKT kampania edukacyjna dla dzieci i młodzieży 4 żywioły przyjaciele człowieka cykl konkursów w szkołach główna nagroda w konkursach wymiana dzieci i młodzieży między Partnerami projektu program edukacyjny

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

ph roztworu (prawie) się nie zmieniło. Zawiesina soi ma ph obojętne (lekko kwaśne). Zapach nie zmienił się.

ph roztworu (prawie) się nie zmieniło. Zawiesina soi ma ph obojętne (lekko kwaśne). Zapach nie zmienił się. Ureaza - dodatek krajowy 1. Odniesienie do podstawy programowej (starej) Kształcenie w zakresie podstawowym Odżywianie się człowieka - budowa i funkcja układu pokarmowego, główne składniki pokarmowe i

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami. Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska

Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami. Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska Spis treści: 1. Co to jest grafen? Budowa i właściwości. 2. Zastosowanie grafenu. 3. Dlaczego może być wykorzystany

Bardziej szczegółowo

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Cel analizy: Uzyskanie odpowiedzi na pytania 1. Czy ogólne kształcenie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: inżynieria środowiska Rodzaj przedmiotu: nauk ścisłych, moduł 1 Rodzaj zajęć: Wykład, ćwiczenia Profil kształcenia: ogólnoakademicki Fizyka Physics Poziom kształcenia: I stopnia

Bardziej szczegółowo

Wymagania szczegółowe. Jednostka tematyczna. Cele ogólne Kształcone umiejętności Propozycje metod nauczania Propozycje środków dydaktycznych.

Wymagania szczegółowe. Jednostka tematyczna. Cele ogólne Kształcone umiejętności Propozycje metod nauczania Propozycje środków dydaktycznych. Jednostka tematyczna Temat zajęć Wątek tematyczny Liczba godzin Wymagania szczegółowe Cele ogólne Kształcone umiejętności Propozycje metod nauczania Propozycje środków dydaktycznych Uwagi Lekcja organizacyjna

Bardziej szczegółowo

Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic?

Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic? Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic? Projekt realizuje: Zanieczyszczenia powietrza Projekt realizuje: Definicja Rodzaje zanieczyszczeń Przyczyny Skutki (dla człowieka,

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3 Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3 Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZEPROWADZANIA EGZAMINU DYPLOMOWEGO KOŃCZĄCEGO STUDIA PIERWSZEGO ORAZ DRUGIEGO STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA

ZASADY PRZEPROWADZANIA EGZAMINU DYPLOMOWEGO KOŃCZĄCEGO STUDIA PIERWSZEGO ORAZ DRUGIEGO STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA ZASADY PRZEPROWADZANIA EGZAMINU DYPLOMOWEGO KOŃCZĄCEGO STUDIA PIERWSZEGO ORAZ DRUGIEGO STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ MATEMATYKI, FIZYKI I TECHNIKI UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO

Bardziej szczegółowo

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D.

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D. OPTYKA - ĆWICZENIA 1. Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 o. Jaki był kąt padania promienia na zwierciadło? A. 15 o B. 30 o C. 60 o

Bardziej szczegółowo

Główne cele lekcji w postaci wymagań edukacyjnych Uczeń: I. PRZEMIANY POLITYCZNE I GOSPODARCZE ŚWIATA

Główne cele lekcji w postaci wymagań edukacyjnych Uczeń: I. PRZEMIANY POLITYCZNE I GOSPODARCZE ŚWIATA Rozkład materiału i plan dydaktyczny: Oblicza geografii 2, zakres rozszerzony Nr Temat lekcji 1. Lekcja organizacyjna 2. Regiony turystyczne świata 3 Nowoczesne usługi 4. Lekcja powtórzeniowa Treści nauczania

Bardziej szczegółowo

Szkolny Quiz Wiedzy Ekologicznej

Szkolny Quiz Wiedzy Ekologicznej Szkolny Quiz Wiedzy Ekologicznej W dniach 01.12 12.12.2014 r. w naszej szkole, z inicjatywy p. M. Marciniak i p. D. Ambrochowicz, odbyła się II edycja Szkolnego Quizu Wiedzy Ekologicznej, którego celem

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III Dział XI. DRGANIA I FALE (9 godzin lekcyjnych) Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: wskaże w otaczającej rzeczywistości przykłady

Bardziej szczegółowo

Technologia wymagania edukacyjne

Technologia wymagania edukacyjne Technologia wymagania edukacyjne Zawód: Lakiernik 714(03) SZPN/SZ/07/19 714[03]/ZSZ/MENiS/ 2002.08.26 Program wykonany przez mgr inż. Tomasza Reclika Liczba godzin: 2 kl.-4 2012/13 Klasa II 1. Nanoszenie

Bardziej szczegółowo

Projekt Czy te oczy mogą kłamac

Projekt Czy te oczy mogą kłamac Projekt Czy te oczy mogą kłamac Zajęcia realizowane metodą przewodniego tekstu Cel główny: Rozszerzenie wiedzy na temat mechanizmu widzenia. Treści kształcenia zajęć interdyscyplinarnych: Fizyka: Rozchodzenie

Bardziej szczegółowo

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Piotr MAŁECKI Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 1 PODATKI EKOLOGICZNE W POLSCE NA TLE INNYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 2

Bardziej szczegółowo

S16. Elektryzowanie ciał

S16. Elektryzowanie ciał S16. Elektryzowanie ciał ZADANIE S16/1: Naelektryzowanie plastikowego przedmiotu dodatnim ładunkiem polega na: a. dostarczeniu protonów, b. odebraniu części elektronów, c. odebraniu wszystkich elektronów,

Bardziej szczegółowo

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność:

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność: Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna Specjalność: CHEMIA W MEDYCYNIE CHEMIA W MEDYCYNIE Studia mają charakter interdyscyplinarny, łączą treści programowe m.in. takich obszarów, jak: Analityka

Bardziej szczegółowo