W CIENIUCZEPKA BIULETYN INFORMACYJNY DOLNOŚLĄSKIEJ OKRĘGOWEJ IZBY PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "W CIENIUCZEPKA BIULETYN INFORMACYJNY DOLNOŚLĄSKIEJ OKRĘGOWEJ IZBY PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH"

Transkrypt

1 NUMER 1 /267/ STYCZEŃ W CIENIUCZEPKA BIULETYN INFORMACYJNY DOLNOŚLĄSKIEJ OKRĘGOWEJ IZBY PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH ZMIANY W OPIECE POŁOŻNICZEJ ŻYWIENIE NOWORODKÓW PIELĘGNIARKA ROKU 2013 KONKURS ISSN

2 2 W CIENIU CZEPKA Biuletyn informacyjny Dolnośląskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych we Wrocławiu (www.doipip.wroc.pl) Wydawca: Dolnośląska Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych we Wrocławiu. Redaguje Prezydium DORPiP: Urszula Olechowska, Leokadia Jędrzejewska, Anna Szafran, Lucyna Bogumił, Ewa Koziarz, Beata Łabowicz, Marzenna Golicka, Jolanta Kolasińska, Teresa Szerszeń redakcja techniczna, skład, korekta, i przygotowanie do druku Włodziwoj Sawicki Materiałów niezamówionych redakcja nie zwraca, w tekstach publikowanych zastrzega sobie prawo skrótów, zmian tytułów oraz poprawek stylistyczno językowych. Artykuły, listy, uwagi i inną korespondencję prosimy nadsyłać na adres redakcji: Dolnośląska Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych we Wrocławiu, ul. Powstańców Śląskich 50, Wrocław, fax , e mail: REDAKCJA NIE PONOSI ODPOWIEDZIALNOŚCI ZA TREŚĆ TEKSTÓW, OGŁOSZEŃ I REKLAM DOIPiP NIE PROWADZI POŚREDNICTWA PRACY W KRAJU I ZAGRANICĄ UWAGA: Nie przyjmujemy do publikacji tekstów przekazywanych telefonicznie! Nasza okładka: Numer zamknięto r. Do druku przygotowano r. Nakład 3500 egz. Pismo nieodpłatnie rozprowadzane wśród członków Samorządu Pielęgniarek i Położnych. Druk ABIS. Wszystkie artykuły (i nie tylko) na str. wroc.pl WYKAZ TELEFONÓW W SIEDZIBIE BIURA DOIPiP WE WROCŁAWIU Sekretariat tel/fax Przewodnicząca Wiceprzewodnicząca Sekretarz Skarbnik Dyrektor Biura Ewidencja Rejestr praktyk Księgowość Radca prawny Kasa Biblioteka Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych Dział Kształcenia Kierownik Działu Kształcenia Dział Kształcenia Oddział w Lubinie DOLNOŚLĄSKA OKRĘGOWA IZBA PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH we Wrocławiu, ul. Powstańców Śląskich 50, Wrocław, e mail: tel. 71/ , tel/fax 71/ KONTO IZBY: NUMER KONTA BANKOWEGO, na który należy przekazywać składki członkowskie: Dolnośląska Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych we Wrocławiu, ul. Powstańców Śląskich 50, Wrocław, Bank PEKAO SA O/Wrocław GODZINY PRACY BIURA Dolnośląskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych poniedziałek czwartek od 8 00 do z wyjątkiem wtorków i piątków wtorek od 8 00 do a w piątek do DZIAŁ KSZTAŁCENIA tel./fax , tel. 71/ poniedziałek czwartek od 8 00 do z wyjątkiem wtorków i piątków wtorek od 8 00 do 17 00, a w piątek do BIURO W LUBINIE, ul. Odrodzenia 18/2, Lubin, tel./fax 76/ KONTO DZIAŁU KSZTAŁCENIA Bank PEKAO SA O/Wrocław KASA poniedziałek wtorek środa czwartek piątek... NIECZYNNA BIBLIOTEKA wtorek...od 13 do 17 czwartek... od 13 do 16 piątek...od 9 do 14 OKRĘGOWY RZECZNIK ODPOWIEDZIALNOŚCI ZAWODOWEJ tel. 71/ , informacja o dyżurach na stronie internetowej DOIPiP w zakładce ORGANIZACJA PRACY BIURA- ORzOZ OKRĘGOWY SĄD PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH Inf.: tel. 71/ lub w Sekretariacie Biura DOIPiP DYŻURY RADCY PRAWNEGO poniedziałki 14 16; środa (mgr E. Stasiak); KASA POŻYCZKOWA PRZY DOIPIP Bank PKO BP IV Oddział Wrocław, ul. Gepperta 4 Nr: Informacje o stanie swojego konta w Kasie Pożyczkowej można uzyskać w czasie dyżuru w środy od do telefonicznie lub osobiście KSIĘGOWOŚĆ IZBY NIE PROWADZI KASY POŻYCZ- KOWEJ I NIE UDZIELA INFORMACJI KONSULTANCI WOJEWÓDZCY W DZIEDZINACH: PIELĘGNIARSTWA mgr JOLANTA KOLASIŃSKA, UM Wydział Nauk o Zdrowiu, ul. Bartla 5, Wrocław, tel. 0-71/ ; PIELĘGNIARSTWA RODZINNEGO EWA CHLEBEK, ul. Urzędnicza 1, Żórawina, tel PIELĘGNIARSTWA PEDIATRYCZNEGO mgr DOROTA MILECKA Uniwersyteckii Szpital Kliniczny, ul. Borowska 213, Wrocław tel. 071/ , , PIELĘGNIARSTWA EPIDEMIOLOGICZNEGO mgr KATARZYNA SALIK Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1, ul. M. Skłodowskiej-Curie 58, Wrocław tel , 71/ ; PIELĘGNIARSTWA W GINEKOLOGII I POŁOŻNICTWIE mgr URSZULA ŻMIJEWSKA, Szpital Specjalistyczny im. A. Falkiewicza, ul. Warszawska 2, Wrocław, tel. 0-71/ wew. 344, ,

3 3 OD REDAKCJI Szanowni Państwo, Wraz z nowym rokiem sporządzamy nowe plany, wyznaczamy nowe cele i wyzwania. To czas kontynuacji a zarazem czas, w którym można zacząć coś od nowa. Czas nadziei, który otwiera przed człowiekiem kolejne dwanaście miesięcy, jakby dwanaście niezapisanych rozdziałów księgi życia. Księgi, którą, czy chcemy czy nie chcemy, piszemy dzień po dniu. W naszej pracy spotykamy ludzi zdrowych i chorych, będących na różnych etapach życia. Niech nasza obecność, uśmiech, życzliwość i empatia pozwolą im łatwiej przejść przez niełatwe chwile w ośrodkach związanych z ochroną zdrowia i leczeniem. Jak trudne są to przeżycia dla zwykłych ludzi, świadczy powszechnie występujący, wszystkim nam dobrze znany tzw. syndrom białego fartucha. Nawet nam pracującym w ochronie zdrowia podczas wizyty u lekarza medycyny pracy rośnie ciśnienie i tętno... Nowy rok rozpoczynamy, publikując w naszym biuletynie artykuły poświęcone problemom związanym z nowym życiem, czyli sprawami położniczymi. Zadania położnych to wbrew powszechnej opinii nie tylko przyjmowanie na świat nowych ludzi, ale przede wszystkim opieka nad kobietą w ciąży i po porodzie nad matką i niemowlęciem. Każde działanie położnej jest działaniem na rzecz poprawy zdrowia całego społeczeństwa, bowiem dobrze prowadzona ciąża, bezpieczny poród i prawidłowa edukacja młodych rodziców zapewnia w przyszłości zdrowie dzieci, radosnych rodziców i prawidłowe relacje społeczne. Pogłębianie wiedzy zawodowej i nabywanie nowych kompetencji jest integralną częścią życia zawodowego każdej z pielęgniarek i położnych. Wychodząc naprzeciw potrzebom społeczności pielęgniarek i położnych i realizując zadania zawarte w ustawie o Samorządzie Pielęgniarek i Położnych, Dział Kształcenia Dolnośląskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych proponuje różne formy kształcenia podyplomowego. Na łamach niniejszego numeru, zamieszczamy plan kształcenia podyplomowego Działu Kształcenia Dolnośląskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych obejmujący szkolenia nieodpłatne i odpłatne na pierwsze półrocze 2014 roku. Rok 2014 dopiero się rozpoczął i wiele jeszcze możemy w nim zdziałać, dlatego życzymy Wszystkim Czytelnikom naszego pisma, w imieniu DORPiP i swoim, powodzenia w nadchodzących miesiącach, wiele satysfakcji w pracy i spełnienia wszystkich marzeń w życiu osobistym. Redakcja W NUMERZE: 4 Informacja dla absolwentek liceów 15 Położna rodzinna wsparciem dla Z aktualności NIPiP XVI Krajowy Zjazd PTP Zmiany w opiece położniczej 17 Ogłoszenie o konkursie Pielęgniarka Roku 2013 Plan kształcenia podyplomowego DOIPiP 9 Żywienie noworodków 20 Ogłoszenia 27 Pamięć i serce

4 4 INFORMACJE INFORMACJA DLA ABSOLWENTEK LICEÓW MEDYCZNYCH W ASPEKCIE ZMIENIONEJ DYREKTYWY 2005/36/WE Ministerstwo Zdrowia Pielęgniarka posiadająca dyplom liceum medycznego, która chciałaby podjąć pracę w państwie Unii Europejskiej po l stycznia 2014 r. (czyli po wejściu w życie unowocześnionej dyrektywy 2005/36/WE), powinna przede wszystkim zgłosić się do organu rejestrującego w danym kraju by uzyskać informacje na temat warunków uzyskania rejestracji. W poszczególnych krajach często funkcjonują wewnętrzne przepisy korporacyjne regulujące tę kwestię w różny sposób. Pielęgniarka, absolwentka liceum medycznego, przed wyjazdem powinna przetłumaczyć dyplom u tłumacza przysięgłego (niektóre kraje wymagają dodatkowego poświadczenia go w MSZ, MZ lub ambasa- dzie danego kraju -dlatego ważne jest aby wcześniej poznać wymagania danego organu rejestrującego). Niezbędne jest też uzyskanie zaświadczenia z okręgowej izby pielęgniarek i położnych, wydawanego osobom chcącym podjąć pracę na terenie UE. Zaświadczenie takie ważne jest 3 miesiące i zawiera informacje m. inn. na temat posiadanego wykształcenia (dyplomu), stażu pracy czy braku prowadzonych postępowań w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej. Należy pamiętać, że zmiany dotyczące uznawania dyplomów liceum pielęgniarskiego nie oznaczają ich automatycznego i bezwarunkowego uznania w innych krajach UE, bez konieczności spełnienia warunków wynikających z przepisów dyrektywy oraz krajowych uregulowań. Ważna u wyjeżdżających absolwentów liceów medycznych powinna być świadomość konieczności spełnienia podstawowego warunku umożliwiającego podjęcie pracy, jakim jest posiadanie co najmniej 3 letniego stażu (pracy) w zawodzie pielęgniarki w ostatnich 5 latach. W związku z tym absolwentki liceów, które dawno temu wyjechały do innych krajów i podjęły pracę poza zawodem pielęgniarki (np. opiekuna, asystenta itp.) i w związku z tym nie spełniają powyższego warunku aktualnego wykonywania pracy w zawodzie (3/5), nie będą mogły skorzystać z nowych uregulowań dyrektywy. Informacje zebrane przez Departament Pielęgniarek i Położnych dotyczące regulacji w zakresie podawania środków przeciwbólowych do przestrzeni zewnątrzoponowej przez położne w innych państwach UE W związku z trwającymi pracami nad projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardu postępowania medycznego w łagodzeniu bólu porodowego oraz koniecznością przedstawienia stanowiska Departamentu Pielęgniarek i Położnych dotyczącego uprawnień położnej do podawania na zlecenie lekarza leków różnymi drogami, w tym z wykorzystaniem analgezji zewnatrzoponowej. zebrano informacje z poszczególnych krajów UE dotyczące tego zagadnienia. Lp. Państwo Położna możliwość podawania leku drogą zewnątrzoponową Forma nabywania kwalifikacji (szkolenia, kursy) 1. Finlandia tak kontynuacja zlecenia lekarskiego w trakcie studiów oraz kursy dodatkowe 2. Cypr nie tylko lekarz tylko w trakcie nauki 3. Czechy nie tylko lekarz w trakcie nauki 4. Belgia tak kontynuacja zlecenia lekarskiego w trakcie nauki 5. Wielka Brytania 6. Estonia tak odpowiednie przepisy w trakcie tworzenia (raczej tak) kontynuacja zlecenia lekarskiego - zgodnie z krajowym standardem kwalifikacji odpowiednie przepisy w trakcie tworzenia (raczej tak -kontynuacja zlecenia lekarskiego) w trakcie studiów + wymagane dodatkowe szkolenia co 2 lata odpowiednie przepisy w trakcie tworzenia 7. Słowacja nie tylko lekarz w trakcie nauki 8. Słowenia nie tylko lekarz w trakcie nauki 9. Dania nie tylko lekarz w trakcie nauki 10. Malta nie tylko lekarz szkolenia dodatkowe prowadzone przez anestezjologów 11. Szkocja (GB) tak kontynuacja zlecenia tak 12. Hiszpania tak kontynuacja zlecenia tak 13. Chorwacja nie nie w trakcie nauki 14. Austria nie tylko lekarz w trakcie nauki

5 INFORMACJE 5 XVI KRAJOWY ZJAZD POLSKIEGO TOWARZYSTWA PIELĘGNIARSKIEGO Teresa Fichtner- Jeruzel Przewodnicząca Oddziału Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego we Wrocławiu Dorota Milecka Członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego w Warszawie W dniach r. odbył się w Warszawie XVI Krajowy Zjazd Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego. Wśród zaproszonych gości obecne były m.in.: Dyrektor Departamentu Pielęgniarek i Położnych- Beata Cholewka, Prezes Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych Grażyna Rogala-Pawelczyk, Prezes Fundacji Rozwoju Pielęgniarstwa Polskiego Jolanta Czerniak. Rozpoczęcie Zjazdu poświęcone było wręczeniu nagród i wyróżnień pielęgniarkom zasłużonym dla Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego. Wśród wyróżnionych była m.in. Pani Teresa Fichtner-Jeruzel, Przewodnicząca Oddziału wrocławskiego PTP. W Zjeździe uczestniczyły delegatki na Zjazd Krajowy z Oddziału wrocławskiego w osobach: Teresa Fichtner Jeruzel, Krystyna Mania z 4 Wojskowego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu oraz Dorota Milecka z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. Z uwagi na zakończenie kadencji, Zjazd zdominowany był sprawozdaniami ustępującego Zarządu, Rady Naukowej, Komisji Rewizyjnej, Komisji Historycznej oraz wyborami nowych władz Towarzystwa. Oddział wrocławski był reprezentowany przez Panią Dorotę Milecką, która została wybrana do Komisji Uchwał i Wniosków. Na stanowisko nowego Prezesa Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego, została wybrana Pani Grażyna Wójcik. Na stanowisko Przewodniczącej Rady Naukowej została wybrana Pani Beata Dobrowolska. Pani Dorota Milecka została wybrana na stanowisko członka Zarządu Głównego PTP w Warszawie. Zarząd Główny PTP składa się z 8 członków wybranych na Zjeździe oraz Przewodniczących Oddziałów. Na Zjeździe ustalono główne kierunki działań PTP, dokonano zmian w statucie oraz regulaminach Towarzystwa, podjęto wiele wniosków, uchwał oraz apeli istotnych dla funkcjonowania PTP. Dwa dni Krajowego Zjazdu PTP upłynęły w niezwykle twórczej i miłej atmosferze, a spotkania oraz wspólne rozmowy w kuluarach stanowiły ważne dopełnienie Zjazdu.

6 6 POŁOŻNICTWO ZMIANY W OPIECE POŁOŻNICZEJ W JAKIM KIERUNKU ZMIERZAMY? Leokadia Jędrzejewska Wiceprzewodnicząca DORPiP Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Lata powojenne w Polsce były trudnym okresem we wszystkich sferach życia w tym w opiece nad kobietą, matką i dzieckiem. Przed wyniszczonymi działaniami wojennymi państwem stanęło wiele zadań w tym m.in.: ochrona i poprawa stanu zdrowia ludności, kształcenie personelu medycznego i odbudowa zniszczonych obiektów służby zdrowia. Trudne warunki finansowe, personalne i materialne, uniemożliwiały wykonanie opieki okołoporodowej w placówkach ochrony zdrowia, spowodowały tym samym, że położnym powierzono opiekę nad kobietami rodzącymi w domu. Do połowy lat 50-tych ponad 50% porodów odbyło się w domu. Następnie część tych porodów przeniesiona została do szpitali i izb porodowych. Instrukcja o organizacji i prowadzeniu izby porodowej, wydana przez Ministerstwa Zdrowia w lipcu 1950 r. regulowała kwestię ich funkcjonowania. Izba porodowa stanowiła część ośrodka zdrowia i posiadała w zależności od terenu od 3 do 10 łóżek (1 łóżko na 1000 mieszkańców). Do zadań izby należało udzielanie pomocy położniczej przy porodach prawidłowych, pielęgnowanie położnic i noworodków, kierowanie rodzącej do szpitala w razie przypadku porodu patologicznego, przypadku gorączki połogowej (ponad 38 C) oraz powikłań występujących zarówno u położnicy, jak i u noworodka. Do izby porodowej były przyjmowane kobiety rodzące zamieszkałe na określonym terenie, czasami spoza. Z 813 izb porodowych, które zarejestrowano w 1958 r., w 1970 roku pozostało 561, a w ciągu następnych 12 lat liczba ich zmniejszyła do 252. Ostatnia izba porodowa w Lędzinach zakończyła swoje funkcjonowanie w 2008 roku. W trosce o kobiety ciężarne, z inicjatywy prof. Fijałkowskiego zorganizowane zostały pierwsze kursy Szkoły Rodzenia przy II Klinice Położnictwa i Chorób Kobiecych Akademii Medycznej w Łodzi. Przetrwały one do dnia dzisiejszego w swojej idei psychoprofilaktyki porodowej i przygotowania ciężarnej do samodzielnego i odpowiedzialnego wypełniania funkcji macierzyńskiej, wzbogacając jednakże zakres tematyczny, formy i metody prowadzenia zajęć. Szkoły rodzenia cieszą się ogromnym zainteresowaniem rodziców. Przemiany w położnictwie były związane z rozwojem społeczno-gospodarczym Polski w różnych okresach jego funkcjonowania kraju. W okresie Polski Ludowej, zwłaszcza do 1955 r. towarzyszył dynamiczny wzrost liczby ludności, następnie w latach wystąpił długotrwały spadek liczby urodzeń i kolejny wyraźny wzrost urodzeń zanotowano pod koniec lat siedemdziesiątych XX w. W okresie Rzeczypospolitej Polskiej zarejestrowano także obniżenia i wzrosty urodzeń, niestety nie doprowadziły one do pożądanych zmian demograficznych. Okres transformacji ustrojowej w Polsce wpłynął w sposób znaczący na zmiany wzorców postaw i zachowań prokreacyjnych, które pociągnęły za sobą spadek liczby urodzeń /564,4 tys. w 1989 r. i 378,3 tys. w 2000 r./ oraz obniżenie się współczynników płodności /odp.60,4 i 36,9 na 1000 kobiet w wieku rozrodczym/ i dzietności /odp. 2,08 i 1,34 na 1 kobietę w wieku rozrodczym/. Sięgając do historii nie można zapomnieć, że jeszcze w początkach lat osiemdziesiątych XX wieku większość oddziałów położniczych w dużych miastach w Polsce pracowała w systemie tak zwanych ostrych dyżurów, w czasie których w ciągu jednej doby odbywało się nawet po kilkadziesiąt porodów. Zgłaszająca się do szpitalnej izby przyjęć rodząca, najczęściej traktowana była w sposób czysto techniczny, położna tam pracująca wykonywała szereg obowiązkowych czynności (golenie, lewatywa, przebieranie w szpitalną odzież). Rodząca, pozbawiona bliskich osób, pozostawała sama w obcym środowisku podczas porodu i w okresie połogu. Z izby przyjęć przekazywana była do wielostanowiskowej, wypełnionej krzykami innych kobiet sali porodowej, gdzie do momentu urodzenia dziecka, przez wiele godzin zmuszona była do pozostawania w łóżku w pozycji na wznak, podłączona do detektora tętna płodu i z kroplowym wlewem dożylnym. Podczas porodu nie mogła chodzić, przyjmować doustnie płynów. Z reguły nie podawano jej również środków przeciwbólowych. Zaraz po przyjściu na świat dziecko odbierane było matce, poddawane szpitalnej procedurze w tzw. kąciku noworodkowym (mierzenie, ważenie, odśluzowywanie, badanie, zabieg Credego) i przekazywane do pilnie strzeżonego oddziału noworodkowego. Swoje dziecko mogła zobaczyć dopiero po kilku godzinach po porodzie, a następnie tylko o wyznaczonych porach, przywożone było do karmienia, które trwało przepisowo 30 minut. Dzieci, które potrzebowały na karmienie więcej czasu, były następnie dokarmiane mieszanką przyrządzaną w oddziale. Położnice przebywały w wieloosobowych salach, często na dostawionych, z powodu braku dostatecznej liczby łóżek, kozetkach. Mąż lub inni członkowie rodziny, od momentu pozostawienia rodzącej w szpitalu, przez kilka dni nie mogli zobaczyć mamy ani nowo narodzonego dziecka. Jedyną możliwością kontaktu były telefon stacjonarny umieszczony na korytarzu oddziału położniczego lub rozmowy przez okno (często z wysokiego pietra). Niesamowity był widok pociąganych przez położnicę sznurków, do których wiązano torbę najczęściej z produktami żywnościowymi, obowiązkowo z rosołem, sztuką mięsa i czekoladą. Pobyt w szpitalu ze względu na zakaz odwiedzin był dla kobiety ewidentnym odcięciem od świata i najbliższych. Taki model postępowania był po części usankcjonowany wypowiedziami uznanych autorytetów medycznych. W książce Zdrowie kobiety prof. Ireneusz Roszkowski napisał: Przekroczywszy próg izby przyjęć ciężarna jest pod opieką szpitala. Od tego momentu musi poddać się rygorom i zasadom szpitalnym i przestrzegać regulaminu, którego ostatecznym celem jest dobro jej i jej dziecka. Podstawowe elementy każdej organizacji to dyscyplina i koleżeństwo. Rodząca staje się członkiem tej organizacji. Jej postępowanie i zachowanie musi być takie, by ułatwiało personelowi pracę. Do personelu, który pracuje z dużym poświęceniem, powinna ustosunkować się życzliwie i z całym zaufaniem wykonywać jego polecenia. Obserwowane zmiany w położnictwie były najczęściej wynikiem struktury demograficznej, postępu technologicznego, czynników socjalnych, kulturowych i zmian

7 POŁOŻNICTWO 7 obowiązującego prawa. Rozwój technologii, dostępność do wysokospecjalistycznej aparatury medycznej w tym szczególnie diagnostycznej, postęp w naukach podstawowych spowodował wzrost medykalizacji, doprowadzając do uznania kobiety ciężarnej, rodzącej jako pacjentki a ciąży niejednokrotnie jako choroby. Wykorzystywanie niejednokrotnie bez ograniczeń ultrasonografii, kardiotokografii, oksytocyny, wzrost interwencji w okresie porodu (cięcia cesarskie, nacięcia krocza), miały uczynić położnictwo łatwiejszym i bezpieczniejszym. Wieloletnie badania prowadzone przez ekspertów WHO ukazały drugie oblicze medykalizacji, które niosą za sobą zagrożenia dla kobiety lub dziecka. Procedury pod nazwą aktywne prowadzenie porodu, które dotarły do naszego kraju z Dublina w latach 70 ubiegłego wieku, znalazły podatny grunt i stały się stylem pracy personelu sal porodowych, który przejął pełną kontrolę nad rodzącymi nie uwzględniając ich oczekiwań i potrzeb, odbierając kobietom podmiotowość i możliwość podejmowania decyzji dotyczących własnego porodu. Ten okres był też czasem promocji karmienia sztucznego. W 1990 roku przyjęto Deklarację z Innocenti O ochronie, promowaniu i wspieraniu karmienia piersią, która szczególnie mocno podkreśla znaczenie karmienia naturalnego dla zdrowia matki i dziecka. Ustalone zostały cele operacyjne dla organów państwowych, z których jeden zaleca realizację w każdej placówce służby zdrowia sprawującej opiekę nad matką i dzieckiem 10 kroków do udanego karmienia piersią. Od 1992 roku prowadzone były w Polsce prace wdrożeniowe, wielkie zadanie wykonał Komitet Upowszechniania Karmienia Piersią, efektem tego jest wzrastające zainteresowanie kobiet karmieniem piersią, które jest tanie, wpływa pozytywnie na rozwój dziecka i zdrowie kobiety.. Postępująca w położnictwie dehumanizacja spowodowała aktywność organizacji konsumenckich, w tym szczególnie Fundacji Rodzić po Ludzku, która już w latach 90 ubiegłego stulecia włączyła się z wielką determinacją, do walki o prawa kobiety i o poprawę kondycji narodzin. Poszczególne kampanie unaoczniły liczne niedociągnięcia w opiece okołoporodowej, często brak poszanowania podstawowych praw pacjenta a wprowadzenie dekalogu rodzenia po ludzku wywołało w środowisku medycznym prawdziwą burzę. Wydaje się, że efekt tych działań jest już widoczny, niestety jeszcze nie w pełni zadawalający, bowiem opieka okołoporodowa w Polsce zbyt często nie odpowiada na oczekiwania i potrzeby kobiet, zarówno w okresie ciąży, porodu i połogu, szczególnie w zakresie wpływu rodzących na przebieg porodu, zapewnienia intymności oraz możliwości wyboru osób do sprawowania opieki (prowadzenia porodu). Otwarcie sal porodowych, oddziałów położniczych i neonatologicznych dla rodziców, było wielkim wydarzeniem zarówno dla kobiet, ich rodzin jak i personelu medycznego, który nieufnie przyglądał się tym poczynaniom, upatrując w tym wielkich zagrożeń dla zdrowia i życia matek a szczególnie noworodków. Już w latach 70 ub. stulecia dostrzegano znaczącą rolę ojca podczas porodu, uznając go ważnym członkiem ze-

8 8 POŁOŻNICTWO społu. Fijałkowski wówczas pisał, że jego obecność jest mile widziana, choćby z uwagi na umożliwienie odpoczynku, koniecznego dla personelu fachowego i uznał, że przygotowany ojciec reprezentuje wartość pozytywną i powinno się go zachęcać do włączenia do zespołu asystującego podczas porodu. Niestety trzeba było wiele lat aby poród rodzinny stał się rzeczywistością w polskich szpitalach. Na szczęście obecnie jesteśmy świadkami przemiany kulturowej w postrzeganiu narodzin, które z wydarzenia medycznego staje się także wydarzeniem rodzinnym. Zdecydowana większość rodziców jest zainteresowana wspólnym przeżyciem narodzin swojego dziecka. Z krajowych doświadczeń wynika, że poród rodzinny znalazł miejsce w systemie organizacyjnym oddziału położniczego, niestety często rozumiany i traktowany jest czysto formalnie, stając się tylko modyfikacja tradycyjnych wewnętrznych standardów procedur, przekreślając tym samym całą ideę. Idea rodzenia we dwoje jest powiązana ściśle z porodem naturalnym, który w ostatnich latach określany jest za pomocą wielu przymiotników: fizjologiczny, ekologiczny, aktywny, rodzinny, co oznacza, że powinien on przebiegać inaczej niż ten najczęściej praktykowany. Wprowadzanie do praktyki położniczej nowych technik porodowych umożliwia rodzącej realizację instynktownych potrzeb oraz zapewnia poczucie autonomii podczas jego przebiegu. Poród zaczyna zmieniać się w wydarzenie, w którym rodząca staje się ważną, a przede wszystkim świadomą całego procesu osobą. Na aktualny stan opieki okołoporodowej w kraju ogromny wpływ wywiera rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 września 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem, wdrażany z ogromnym trudem do praktyki od 08 kwietnia 2011 r. Standard określa zakres i sposób sprawowanej opieki w okresie ciąży porodu i połogu. Umożliwia podejmowanie przez kobiety świadomych decyzji dotyczących opieki ciążowej i sposobu odbycia porodu. Plan opieki prenatalnej i plan porodu daje możliwość wskazania własnych preferencji i uwzględnienia potrzeb i oczekiwań. Opieka przedporodowa sprawowana przez położną z uwzględnieniem systematycznej edukacji ciężarnej daje szanse na zmianę negatywnych zachowań prozdrowotnych, które maja wpływ na zdrowie nienarodzonego dziecka, dobre przygotowanie do porodu, oraz do opieki nad noworodkiem. W wielu podmiotach leczniczych i praktykach lekarzy, położnych docenia się i szanuje założenia standardowe oraz dokłada wszelkich starań aby ciąża przebiegała prawidłowo a poród był procedurą bezpieczną i jednocześnie wydarzeniem rodzinnym. W przypadku narodzin zdrowego dziecka (i nie tylko) szpitale powinny uwzględnić w postępowaniu poporodowym bezpośredni kontakt dziecka z matka skóra do skóry przez dwie godziny, pierwszą ocenę stanu noworodka na brzuchu mamy, wdrażanie do karmienia piersią już na Sali porodowej, nie stosowanie bez zlecenia lekarskiego mleka modyfikowanego. Standard zobowiązuje szpitale do stosowania zasad nierozerwalności matki z dzieckiem w dalszej opiece poporodowej. Podsumowując, można stwierdzić, że jesteśmy świadkami dużych przemian w polskim systemie opieki nad matką i dzieckiem. Dzięki pozytywnym działaniom osób i instytucji, położnictwo staje się coraz bezpieczniejsze, jest bliższe rodzicom i społeczeństwu gdyż wypełnia medyczne, społeczne i psychologiczne potrzeby kobiet i rodzin i wychodzi naprzeciw ich oczekiwaniom.

9 POŁOŻNICTWO 9 ANALIZA REALIZACJI WYTYCZNYCH DOTYCZĄCYCH ŻYWIENIA NOWORODKÓW ORAZ WPŁYWU WCZESNYCH DECYZJI PERSONELU MEDYCZNEGO NA SPOSÓB KARMIENIA NIEMOWLĄT W SZÓSTYM TYGODNIU ŻYCIA mgr Iwona Dudkowska - położna Karmienie niemowląt wyłącznie piersią w pierwszych 6 miesiącach życia przynosi korzystne efekty zarówno w krótko- jak i długoterminowej perspektywie. W pierwszym przypadku przyczynia się do zmniejszenia zapadalności na niektóre choroby infekcyjne i atopowe oraz zmniejszenia umieralności wcześniaków. W perspektywie długoterminowej zaś wywiera korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy, ciśnienie tętnicze, schorzenia autoimmunologiczne, otyłość, cukrzycę. Karmienie piersią to bezsprzecznie najzdrowszy sposób karmienia noworodków i małych dzieci, co od dawna podkreślają największe autorytety medyczne. Od lat temat karmienia piersią nie jest już wiedzą przekazywaną ustnie z pokolenia na pokolenie, ale stał się dziedziną opartą na licznych badaniach naukowych. Już w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku zaczęto określać skutki propagowanego wcześniej sztucznego karmienia jako negatywne. Pojawiły się sugestie powrotu do metody naturalnej, choć jeszcze nie do końca uświadamiano sobie wpływ pokarmu kobiecego na rozwój niemowlęcia oraz na późniejszy stan zdrowia człowieka. Początkowo sądzono, że wystarczające jest karmienie naturalne w połączeniu ze sztucznym. Nieco później sformułowano tezę o wyłącznym karmieniu piersią, ale miało ono trwać stosunkowo krótko. Z tego powodu już w 1979 roku Światowa Organizacja Zdrowia oraz UNICEF rekomendowały tę metodę jedynie w odniesieniu do pierwszych 4-6 miesięcy życia dziecka. Dalsze badania doprowadziły do sformułowania w 1997 roku tezy, przedstawionej przez AAP (American Academy of Pediatrics), w której podkreślono, że ludzkie mleko, to substancja niezastąpiona, immunologicznie czynna i żaden substytut nie może się jej równać. Dziecko karmione piersią uznane zostało za wzorzec rozwoju i stanu zdrowia [15]. Przeprowadzono szereg analiz, które ostatecznie zaowocowały rekomendacją wyłącznego karmienia piersią przez pierwsze sześć miesięcy oraz utrzymania go przynajmniej przez okres dwóch lat życia, przy jednoczesnym włączaniu innego, odpowiedniego do wieku, żywienia uzupełniającego. Takie też stanowisko zawarte jest w Rezolucji 54.2 Światowego Zgromadzenia Zdrowia (WHA) z 2001 roku. W maju 2002 roku na 55 sesji WHA przyjęto dokument pod nazwą Globalna Strategia Żywienia Niemowląt i Małych Dzieci, wskazujący na działania jakie należy podjąć w celu wdrożenia wspomnianych rekomendacji w opiece nad matką i dzieckiem. A zatem kwestia żywienia niemowląt uzyskała rangę globalną. Znajduje się w centrum zainteresowania uznanych organizacji i stowarzyszeń, które rekomendują rządom, a także innym podmiotom, podjęcie stosownych działań, wynikających z przyjętej Strategii. Karmienie niemowląt wyłącznie piersią w pierwszych 6 miesiącach życia przynosi korzystne efekty zarówno w krótko jak i długoterminowej perspektywie. W pierwszym przypadku przyczynia się do zmniejszenia zapadalności na niektóre choroby infekcyjne i atopowe oraz zmniejszenia umieralności wcześniaków. W perspektywie długoterminowej zaś wywiera korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy, ciśnienie tętnicze, schorzenia autoimmunologiczne, otyłość, cukrzycę. Rozwój wiedzy o karmieniu zwiększa jednocześnie świadomość matek, które coraz częściej podejmują decyzję o karmieniu naturalnym jeszcze w okresie ciąży. Wiedzę na temat karmienia naturalnego wynoszą z zajęć w Szkołach Rodzenia, rozmów z bliskimi, z literatury czy mediów. Podjęcie decyzji o karmieniu naturalnym nie zawsze jednak idzie w parze z jego rozpoczęciem i kontynuowaniem przez kilka miesięcy. Pojawiające się tuż po porodzie trudności i jednoczesny brak wsparcia ze strony personelu medycznego, udzielającego sprzecznych informacji, mogą w znacznej mierze przyczynić się do rozpoczęcia karmienia sztucznego. Późniejszy powrót do karmienia naturalnego jest niestety już niemożliwy. W dalszej części artykułu przedstawiona jest analiza wpływu realizacji wytycznych dotyczących żywienia noworodków oraz wczesnych decyzji personelu medycznego na sposób karmienia niemowląt w szóstym tygodniu życia na podstawie zebranej literatury oraz badań własnych. Oparłam się głównie na wytycznych zawartych w poniższych dokumentach. Niestety, ze względu na szczupłość miejsca bliższe ich omówienie w tej publikacji nie

1a. Osobą sprawującą opiekę był/była:?

1a. Osobą sprawującą opiekę był/była:? 1. Czy miała Pani wyznaczoną osobę sprawującą opiekę? osoba sprawująca opiekę lekarz specjalista w dziedzinie położnictwa i ginekologii, lekarz ze specjalizacją I stopnia w dziedzinie położnictwa i ginekologii,

Bardziej szczegółowo

Powody zaprzestania karmienia... 12

Powody zaprzestania karmienia... 12 RAPORT Z BADANIA Ocena wdrażania praktyk laktacyjnych w ramach obowiązującego standardu opieki okołoporodowej oraz sposobu żywienia dzieci od urodzenia do 12. miesiąca życia Spis treści Założenia ogólne...

Bardziej szczegółowo

Pan Arkadiusz Stępniewski Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Pniewach Pniewy 2A Pniewy

Pan Arkadiusz Stępniewski Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Pniewach Pniewy 2A Pniewy Warszawa, 14 sierpnia 2015 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-R.9612.3.3.2015 Pan Arkadiusz Stępniewski Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Pniewach Pniewy 2A 05-652 Pniewy W Y S T Ą P I E N I E P

Bardziej szczegółowo

Rola położnej w opiece nad ciężarną, rodzącą, położnicą z cukrzycą Leokadia Jędrzejewska Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Kraków 20 21 maja 2011r. Grażyna

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WEWNETRZNY ODDZIAŁU NEONATOLOGICZNEGO

REGULAMIN WEWNETRZNY ODDZIAŁU NEONATOLOGICZNEGO PŁOCKI ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 09-402 Płock ul. Kościuszki 28 tel. (024) 64-51-00 fax. (024) 64-51-02 www.szpitalplock.pl e-mail: sekretariat@plockizoz.pl REGULAMIN

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kozioł Katarzyna Latuszek - Pasternak. Warszawa, marzec 2015 r.

Katarzyna Kozioł Katarzyna Latuszek - Pasternak. Warszawa, marzec 2015 r. Katarzyna Kozioł Katarzyna Latuszek - Pasternak Warszawa, marzec 2015 r. Rzecznik Praw Pacjenta jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony praw pacjentów określonych w

Bardziej szczegółowo

Wystąpienie pokontrolne

Wystąpienie pokontrolne WOJEWODA DOLNOŚLĄSKI Wrocław, dnia 7 października 2015 r. PS-ZPSM.9612.12.2015.IS Pani Alicja Kulawiec Dyrektor Szpitala Św. Antoniego w Ząbkowicach Śląskich Wystąpienie pokontrolne W dniach od 30 do 31

Bardziej szczegółowo

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 1.ZARZĄDZENIE MINISTRA 2.REKOMENDACJE TOWARZYSTW NAUKOWYCH 3.OPINIE EKSPERTÓW

Bardziej szczegółowo

Zadania położnej rodzinnej w opiece okołoporodowej - obowiązujące standardy. mgr Barbara Gardyjas

Zadania położnej rodzinnej w opiece okołoporodowej - obowiązujące standardy. mgr Barbara Gardyjas Zadania położnej rodzinnej w opiece okołoporodowej - obowiązujące standardy mgr Barbara Gardyjas 1 Wzorcowa reguła postępowania w danej dziedziny Obowiązująca procedura postępowania w danym zakresie mgr

Bardziej szczegółowo

Plan Opieki Okołoporodowej (PLAN PORODU)

Plan Opieki Okołoporodowej (PLAN PORODU) Plan Opieki Okołoporodowej (PLAN PORODU) Do Personelu Medycznego, Dokument ten został stworzony by wskazać, jakie są nasze oczekiwania związane z opieką okołoporodową. Mamy nadzieje, że weźmiecie je pod

Bardziej szczegółowo

Pomaga przygotować się do porodu. Rozwiązuje problemy laktacyjne oraz udziela wskazówek w pielęgnacji noworodka.

Pomaga przygotować się do porodu. Rozwiązuje problemy laktacyjne oraz udziela wskazówek w pielęgnacji noworodka. Agnieszka Brześcińska położna z wyższym wykształceniem, specjalizacja położnicza, pedagog. Pracuje od 1998 roku w Klinice Położnictwa i Patologii Ciąży Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr

Bardziej szczegółowo

Plan Opieki Okołoporodowej

Plan Opieki Okołoporodowej Plan Opieki Okołoporodowej Do Personelu Medycznego, Wiem, że ten dokument powinien stać się częścią dokumentacji medycznej, w myśl obowiązującego od 8 kwietnia 2011 r. standardu opieki okołoporodowej (Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E Warszawa, 31 sierpnia 2015 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-S.9612.3.2.2015 Pani Urszula Szyszło Dyrektor Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Siedlcach

Bardziej szczegółowo

IV WIELKOPOLSKIEJ KONFERENCJI

IV WIELKOPOLSKIEJ KONFERENCJI Plan porodu jest to rodzaj dokumentu, w którym kobieta opisuje swoje oczekiwania wobec porodu. Taki plan ciężarna powinna opracować wspólnie ze swoim lekarzem prowadzącym ciążę czy położną (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Opieka nad kobietą i dzieckiem realizowana przez położną. Dr Barbara Prażmowska Instytut Pielęgniarstwa CMUJ

Opieka nad kobietą i dzieckiem realizowana przez położną. Dr Barbara Prażmowska Instytut Pielęgniarstwa CMUJ Opieka nad kobietą i dzieckiem realizowana przez położną Dr Barbara Prażmowska Instytut Pielęgniarstwa CMUJ Cele wystąpienia Definicja zawodu położnej Uregulowania prawne zawodu położnej Świadczenia zdrowotne

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. (Dz. U. Nr 210, poz. 1540)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. (Dz. U. Nr 210, poz. 1540) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną

Bardziej szczegółowo

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E Warszawa, 27 stycznia 2016 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-II.9612.3.7.2015 Pan Mirosław Wielgoś Uniwersyteckie Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka Warszawski Uniwersytet Medyczny Sp. z o.o. ul. Starynkiewicza

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2014-2015

Sylabus na rok 2014-2015 (1) Nazwa Poradnictwo laktacyjne (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod - (4) Studia Kierunek studiów Poziom Forma studiów

Bardziej szczegółowo

(1) Nazwa przedmiotu. Poradnictwo laktacyjne (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

(1) Nazwa przedmiotu. Poradnictwo laktacyjne (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (1) Nazwa Poradnictwo laktacyjne (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod - (4) Studia Kierunek studiów Poziom Forma studiów

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia Okres realizacji programu: lata 2014 2020 Opinia Agencji Technologii Medycznych: - pozytywna I). Typ programu: edukacyjny II) Uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

porady laktacja bez tajemnic Szczęśliwe dziecko, to szczęśliwa mama... Sposoby na udane karmienie piersią. Jak poznać czy dziecko się najada?

porady laktacja bez tajemnic Szczęśliwe dziecko, to szczęśliwa mama... Sposoby na udane karmienie piersią. Jak poznać czy dziecko się najada? porady laktacja bez tajemnic Szczęśliwe dziecko, to szczęśliwa mama... Sposoby na udane karmienie piersią. Jak poznać czy dziecko się najada? porady laktacja bez tajemnic Rzeczywisty niedobór pokarmu występuje

Bardziej szczegółowo

Wyzwania pielęgniarstwa

Wyzwania pielęgniarstwa Wyzwania pielęgniarstwa dr n. med. Grażyna Rogala-Pawelczyk Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych Uniwersytet Medyczny w Lublinie Medyczny Uprawniający do udzielania świadczeń zdrowotnych Samodzielny

Bardziej szczegółowo

Wystąpienie pokontrolne

Wystąpienie pokontrolne WOJEWODA DOLNOŚLĄSKI Wrocław, dnia /

Bardziej szczegółowo

Wystąpienie pokontrolne

Wystąpienie pokontrolne WOJEWODA DOLNOŚLĄSKI PS-ZP.9612.17.2015.IS Wrocław, dnia Z ) czerwca 2015 r. Pan Tadeusz Tofel Dyrektor Oddziału Polskiego Centrum Zdrowia Góra Śląska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Wystąpienie

Bardziej szczegółowo

Gdzie urodzę dziecko?

Gdzie urodzę dziecko? Gdzie urodzę dziecko? Jak kontaktować się z naszymi oddziałami: Oddział w Bronglais prowadzony przez położne /lekarzy specjalistów 01970 635633 Oddział w Glangwili prowadzony przez lekarzy specjalistów

Bardziej szczegółowo

Odciąganie i przechowywanie pokarmu. Anna Kortas

Odciąganie i przechowywanie pokarmu. Anna Kortas Odciąganie i przechowywanie pokarmu Anna Kortas PROGRAM ZDROWOTNY KARMIENIE NATURALNE DZIECKA JAKO PROFILAKTYKA NIEKORZYSTNYCH WPŁYWÓW ŚRODOWISKA aktualizacja: Gdańsk, październik 2014 PROGRAM ZDROWOTNY

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN Oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu

SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN Oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu Załącznik Nr 1.5 SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN Oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu 1 1. Pracą oddziału kieruje Ordynator, któremu podlega cały personel.

Bardziej szczegółowo

kurs dla kobiet wtorki dla kobiet z osobą towarzyszącą czwartki PROGRAM ZAJĘĆ I spotkanie II spotkanie

kurs dla kobiet wtorki dla kobiet z osobą towarzyszącą czwartki PROGRAM ZAJĘĆ I spotkanie II spotkanie Zajęcia w Szkole Rodzenia odbywają się w cyklu 8 spotkań. Zapraszamy Panie pomiędzy 20 34 tygodniem ciąży do udziału w spotkaniach: - indywidualnie kurs dla kobiet wtorki godz. 18.00 20.00 - kurs dla kobiet

Bardziej szczegółowo

Pani Lena Krajewska MEDICON Sp. z o.o. ul. Gagarina Radom

Pani Lena Krajewska MEDICON Sp. z o.o. ul. Gagarina Radom Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-R.9612.3.5.2015 Pani Lena Krajewska MEDICON Sp. z o.o. ul. Gagarina 1 26-600 Radom W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E Na podstawie art. 111

Bardziej szczegółowo

Szczecińska fundacja ZDROJE

Szczecińska fundacja ZDROJE Szczecińska fundacja ZDROJE UMOWA NA ŚWIADCZENIE PONADSTANDARDOWYCH USŁUG OPIEKI OKOŁOPORODOWEJ NR../2015 Zawarta w dniu... roku, w Szczecinie, pomiędzy: Szczecińską Fundacją ZDROJE wpisaną do Krajowego

Bardziej szczegółowo

Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim

Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim MAMY PRAWO Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO Kraków Szpital Specjalistyczny im. S. Żeromskiego Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E Warszawa, 4 lutego 2015 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-R.9612.3.3.2014 Pan Tomasz Skura Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Nowym Mieście nad Pilicą ul. Tomaszowska 43 26-420 Nowe

Bardziej szczegółowo

MAMY PRAWO. Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO

MAMY PRAWO. Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO MAMY PRAWO Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO Tuchów Centrum Zdrowia Tuchów Sp. z o.o. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014

Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014 wersja robocza Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014 Pomysłodawcy: Komisja Zdrowia, Opieki Społecznej i Profilaktyki Rady Gminy Izabelin Autor: Anita Mamczur 1 I. Opis problemu zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

Zakres zadań pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej

Zakres zadań pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej Załącznik nr 2 Zakres zadań pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej Część I. 1. Pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej i położna podstawowej opieki zdrowotnej, zwane dalej pielęgniarką

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI 1 Załącznik nr 3 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Część I. 1. Świadczenia gwarantowane położnej podstawowej opieki zdrowotnej obejmują:

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA

ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA Załącznik nr 2 ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA Termin badania (wiek) Badania (testy) przesiewowe oraz świadczenia

Bardziej szczegółowo

NA II PÓŁROCZE 2015 ROKU

NA II PÓŁROCZE 2015 ROKU PLAN KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO DOLNOŚLĄSKIEJ OKRĘGOWEJ IZBY PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH OBEJMUJACA SZKOLENIA NIEODPŁATNE NA II PÓŁROCZE ROKU SZKOLENIA SPECJALIZACYJNE KONTYNUOWANE Dziedzina Miejsce prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Ginekologia i położnictwo Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-GiPoł Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil

Bardziej szczegółowo

KARTA PRAW I OBOWIĄZKÓW PACJENTA

KARTA PRAW I OBOWIĄZKÓW PACJENTA KARTA PRAW I OBOWIĄZKÓW PACJENTA 1 Dział I Prawa Pacjenta Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. z dnia 06.11.2008r. (Dz.U.2009 nr 52, poz.417 z póź.zm.) w rozdziałach II XI określa następujące

Bardziej szczegółowo

Pion ginekologiczno - położniczy

Pion ginekologiczno - położniczy Pion ginekologiczno - położniczy Pion ginekologiczno- położniczy w rybnickim szpitalu usytuowany jest na 4 piętrze i składa się z 4 pododdziałów: - ginekologia operacyjna i zachowawcza - patologia ciąży

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 15.02.2015r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa pediatrycznego za rok 2014

Warszawa, dnia 15.02.2015r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa pediatrycznego za rok 2014 Teresa Pych Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Al. Dzieci Polskich 20 04-745 Warszawa Tel.: 22 8157714; fax: 22 8151513 Email: t.pych@czd.pl Warszawa, dnia 15.02.2015r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego

Bardziej szczegółowo

O P I N I A P R A W N A. dotycząca samodzielnej opieki położnej podczas transportu kobiety ciężarnej do ośrodka o wyższym stopniu re ferencyjnym

O P I N I A P R A W N A. dotycząca samodzielnej opieki położnej podczas transportu kobiety ciężarnej do ośrodka o wyższym stopniu re ferencyjnym Opole, dnia 2 grudnia 2014 r. Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Opolu ul. Świerkowa 24, 45-407 Opole O P I N I A P R A W N A dotycząca samodzielnej opieki położnej podczas transportu kobiety ciężarnej

Bardziej szczegółowo

Ulotka informacyjna. Witamina K Informacje dla rodziców. Wersja 2

Ulotka informacyjna. Witamina K Informacje dla rodziców. Wersja 2 Ulotka informacyjna Witamina K Informacje dla rodziców Wersja 2 Czym jest witamina K? Witamina K jest witaminą naturalnie występującą w produktach spożywczych, szczególnie w wątrobie i niektórych warzywach.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, MDP JK. Pani Joanna Pietrusiewicz Prezeska Zarządu Fundacji Rodzić po Ludzku w imieniu Koalicji Rodzę Mam Prawa

Warszawa, MDP JK. Pani Joanna Pietrusiewicz Prezeska Zarządu Fundacji Rodzić po Ludzku w imieniu Koalicji Rodzę Mam Prawa Warszawa, 19-09-2016 MDP.077.7.2016.JK Pani Joanna Pietrusiewicz Prezeska Zarządu Fundacji Rodzić po Ludzku w imieniu Koalicji Rodzę Mam Prawa Szanowna Pani Prezes Uprzejmie informuję, że z uwagą zapoznaliśmy

Bardziej szczegółowo

1. Urlop macierzyński

1. Urlop macierzyński 1.1. Prawo do urlopu macierzyńskiego Urlop macierzyński przysługuje pracownicy, która urodziła dziecko w okresie zatrudnienia (tj. w okresie pozostawania w stosunku pracy). Celem urlopu macierzyńskiego

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta

Aneks III. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta Aneks III Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta Uwaga: Charakterystyka Produktu Leczniczego i Ulotka dla pacjenta są wynikiem zakończenia procedury

Bardziej szczegółowo

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Ginekologia i położnictwo Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-GiP Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil

Bardziej szczegółowo

Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r.

Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r. Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r. 1. Firma albo imię i nazwisko podmiotu leczniczego oraz adres siedziby: Nowy Szpital w Kostrzynie nad Odrą Spółka z ograniczoną

Bardziej szczegółowo

2. Egzamin dyplomowy licencjata pielęgniarstwa albo egzamin dyplomowy licencjata położnictwa zwany dalej jest egzaminem dyplomowym.

2. Egzamin dyplomowy licencjata pielęgniarstwa albo egzamin dyplomowy licencjata położnictwa zwany dalej jest egzaminem dyplomowym. Regulamin egzaminu dyplomowego licencjata pielęgniarstwa albo licencjata położnictwa Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie Wydział Nauk o Zdrowiu obowiązuje od roku akademickiego 2013/2014 Podstawa

Bardziej szczegółowo

Opis:... ... ... 22. Zgon matki: a. podczas ciąŝy: ciąŝa ektopowa, poronienie wczesne do 12 t.c.

Opis:... ... ... 22. Zgon matki: a. podczas ciąŝy: ciąŝa ektopowa, poronienie wczesne do 12 t.c. Pieczęć oddziału/kliniki Miejscowość, dnia... adres, tel./fax Analiza zgonu kobiety w okresie ciąŝy, porodu i połogu I. DANE OGÓLNE: 1. Imię i nazwisko matki :... 2. Data urodzenia:... Wiek:... 3. Miejsce

Bardziej szczegółowo

Pytania z zakresu położnictwa

Pytania z zakresu położnictwa Pytania z zakresu położnictwa - 2017 1. Proszę omówić zapotrzebowanie na składniki mineralne i witaminowe u kobiet ciężarnych i karmiących piersią ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia profilaktyki jodowej.

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH

PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH ZAKŁAD PIELĘGNIARSTWA W GINEKOLOGII I POŁOŻNICTWIE KATEDRY ZDROWIA KOBIETY Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach 8 00-15 30 PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH Z PRZEDMIOTU PIELĘGNIARSTWO POŁOŻNICZO-GINEKOLOGICZNE

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Nazwa przedmiotu POŁOŻNICTWO I GINEKOLOGIA Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka realizująca

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia KONKURS OFERT na realizację zadania wynikającego z Programu Profilaktyki i Promocji Zdrowia w Katowicach w 2014 roku pn.: Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia I. PRZEDMIOT KONKURSU:

Bardziej szczegółowo

Pani Teresa Bogiel Mazowiecki Szpital Bródnowski Spółka z o.o. ul. Kondratowicza Warszawa

Pani Teresa Bogiel Mazowiecki Szpital Bródnowski Spółka z o.o. ul. Kondratowicza Warszawa Warszawa, 21 czerwca 2016 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-II.9612.3.2.2016 Pani Teresa Bogiel Mazowiecki Szpital Bródnowski Spółka z o.o. ul. Kondratowicza 8 03-242 Warszawa W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T

Bardziej szczegółowo

Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim

Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim MAMY PRAWO Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO Nowy Sącz Szpital Specjalistyczny im. Jędrzeja Śniadeckiego

Bardziej szczegółowo

1 Vademecum Młodych Rodziców Magdalena Sękowska

1 Vademecum Młodych Rodziców Magdalena Sękowska 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......6 Część I: Ciąża...... 9 Świadome przygotowanie się do ciąży.... 10 Pierwsze oznaki ciąży.... 12 Pokonać ciążowe nudności.... 14 Rozwój płodowy dziecka....

Bardziej szczegółowo

Raport z audytu społecznego Realizacja Standardów Opieki Okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim

Raport z audytu społecznego Realizacja Standardów Opieki Okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim Raport z audytu społecznego Realizacja Standardów Opieki Okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim Justyna Krawczyk Kraków, 28 września 2016 r. Projekt Mamy prawo

Bardziej szczegółowo

MAMY PRAWO. Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO

MAMY PRAWO. Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO MAMY PRAWO Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO Kraków Szpital Specjalistyczny im. L. Rydygiera Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Pan Jarosław Rosłon Dyrektor Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego w Warszawie ul. Bursztynowa Warszawa

Pan Jarosław Rosłon Dyrektor Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego w Warszawie ul. Bursztynowa Warszawa Warszawa, 30 listopada 2015 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-II.9612.3.6.2015 Pan Jarosław Rosłon Dyrektor Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego w Warszawie ul. Bursztynowa 2 04-749 Warszawa W Y S T Ą P I

Bardziej szczegółowo

UMOWA PORÓD W CENTRUM NARODZIN MAMMA

UMOWA PORÓD W CENTRUM NARODZIN MAMMA W dniu roku, w Szczecinie pomiędzy: Panią zamieszkałą w legitymującą się numer PESEL, zwaną w dalszej części Umowy Pacjentką, a Centrum Narodzin MAMMA Sp. z o.o., z siedzibą w Szczecinie, ul. Sowia 38,

Bardziej szczegółowo

MAMY PRAWO. Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO

MAMY PRAWO. Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO MAMY PRAWO Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO Tarnów Szpital Wojewódzki im. św. Łukasza Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

1. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki. 1) Rozpoznawanie, ocena i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym podopiecznych.

1. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki. 1) Rozpoznawanie, ocena i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym podopiecznych. Zakres zadań pielęgniarki i położnej POZ 1. Pielęgniarka i położna podstawowej opieki zdrowotnej wybrana przez świadczeniobiorcę planuje i realizuje kompleksową opiekę pielęgniarską i pielęgnacyjną opiekę

Bardziej szczegółowo

STATUT. podmiotu leczniczego Szpitala Powiatowego w Wyrzysku Sp. z o. o. (tekst jednolity) Postanowienia ogólne 1.

STATUT. podmiotu leczniczego Szpitala Powiatowego w Wyrzysku Sp. z o. o. (tekst jednolity) Postanowienia ogólne 1. Załącznik do Uchwały Nr 24/2012 Zgromadzenia Wspólników Szpital Powiatowy w Wyrzysku Spółka z o. o. z dnia 25 czerwca 2012 r. STATUT podmiotu leczniczego Szpitala Powiatowego w Wyrzysku Sp. z o. o. (tekst

Bardziej szczegółowo

Krok po kroku do sukcesu karmienia naturalnego

Krok po kroku do sukcesu karmienia naturalnego Krok po kroku do sukcesu karmienia naturalnego Istotą udanego karmienia piersią jest przede wszystkim wiara w siebie, ponieważ Mama jak nikt inny potrafi najlepiej się zająć swoim dzieckiem. Nie mniej

Bardziej szczegółowo

Wyniki leczenia noworodków urodzonych z ekstremalnie małą urodzeniową masą ciała (ELBW)

Wyniki leczenia noworodków urodzonych z ekstremalnie małą urodzeniową masą ciała (ELBW) Wyniki leczenia noworodków urodzonych z ekstremalnie małą urodzeniową masą ciała (ELBW) Marek Szczepański Klinika Neonatologii i intensywnej Terapii Noworodka Uniwersytet Medyczny w Białymstoku Interdyscyplinarna

Bardziej szczegółowo

Regulamin Porządkowy Zespołu Poradni Specjalistycznych

Regulamin Porządkowy Zespołu Poradni Specjalistycznych Regulamin Porządkowy Zespołu Poradni Specjalistycznych I. Charakterystyka 1. Zespół Poradni Specjalistycznych jest jednostką organizacyjną Krakowskiego Centrum Rehabilitacji i Ortopedii, realizującą zadania

Bardziej szczegółowo

Stanowisko NRPiP w sprawie projektu zarządzenia Prezesa NFZ zmieniającego zarz...

Stanowisko NRPiP w sprawie projektu zarządzenia Prezesa NFZ zmieniającego zarz... Strona 1 z 6 02/03 2016 Stanowisko NRPiP w sprawie projektu zarządzenia Prezesa NFZ zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia zdrowotne

Bardziej szczegółowo

Wszystko o urlopie macierzyńskim i wychowawczym

Wszystko o urlopie macierzyńskim i wychowawczym e-poradnik egazety Prawnej Wszystko o urlopie macierzyńskim i wychowawczym Wyjaśnienia, przykłady, porady Kiedy będzie można skorzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego Jakie prawa przysługują rodzicom

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo

4 Forma studiów stacjonarne niestacjonarne. Zajęcia z bezpośrednim udziałem nauczyciela

4 Forma studiów stacjonarne niestacjonarne. Zajęcia z bezpośrednim udziałem nauczyciela Lp. Element Opis 1 Nazwa Położnictwo, ginekologia i pielęgniarstwo położniczo-ginekologiczne modułu/przedmiotu 2 Instytut Pielęgniarstwa 3 Kierunek, poziom, Pielęgniarstwo, studia stopnia pierwszego, profil

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ DRUGI: BADANIA PRZESIEWOWE/PROFILAKTYKA

ROZDZIAŁ DRUGI: BADANIA PRZESIEWOWE/PROFILAKTYKA NARODZINY Narodziny dziecka są najważniejszym wydarzeniem w życiu rodziny. Ważne jest, żeby adaptacja do życia pozamacicznego przebiegała w sposób najbardziej naturalny. Dlatego tak istotny jest pierwszy

Bardziej szczegółowo

2013-07-03. Co nam daje bank mleka ludzkiego? Historia. Banki mleka na świecie. Maria Wilińska

2013-07-03. Co nam daje bank mleka ludzkiego? Historia. Banki mleka na świecie. Maria Wilińska Co nam daje bank mleka ludzkiego? MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWO-SZKOLENIOWA "NEONATUS 2013" 24-25 maja 2013 r. Maria Wilińska Historia 2013-05-24 2 Banki mleka na świecie 2013-05-24 3 1 Banki mleka

Bardziej szczegółowo

Bydgoszcz 15 maja 2015 roku

Bydgoszcz 15 maja 2015 roku Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Bydgoszczy Komisja ds. Położnych przy OIPiP W Bydgoszczy Oddział Akademicki Polskiego Towarzystwa Położnych w Bydgoszczy oraz Zakład Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 października 2005 r. (Dz. U. z dnia 28 października 2005 r.)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 października 2005 r. (Dz. U. z dnia 28 października 2005 r.) Dz.U.05.214.1816 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 października 2005 r. w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z dnia 28 października

Bardziej szczegółowo

V LECZNICTWO STACJONARNE

V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE W 2004 r. na terenie województwa lubelskiego funkcjonowało 35 szpitali ogólnych, 3 szpitale psychiatryczne, 1 sanatorium przeciwgruźlicze oraz jeden zakład

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Regulamin Porządkowy Oddziału Rehabilitacji Dziennej dla Dzieci z Zaburzeniami Wieku Rozwojowego.

Regulamin Porządkowy Oddziału Rehabilitacji Dziennej dla Dzieci z Zaburzeniami Wieku Rozwojowego. Regulamin Porządkowy Oddziału Rehabilitacji Dziennej dla Dzieci z Zaburzeniami Wieku Rozwojowego. I. Charakterystyka Oddziału 1. Oddział Dzienny Rehabilitacji Dzieci z Zaburzeniami Wieku Rozwojowego działa

Bardziej szczegółowo

TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO

TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO Alicja Szewczyk Polska Federacja Edukacji w Diabetologii Gdańsk 15 maja 2014r. EDUKACJA jest kluczem do zbudowania relacji terapeutycznej z

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji www.aotmit.gov.pl Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nr 150/2015 z dnia 12 października 2015 r. o projekcie programu polityki

Bardziej szczegółowo

Dobry start w życie. Jak pomagają położne

Dobry start w życie. Jak pomagają położne Dobry start w życie Jak pomagają położne Jesteś w ciąży? Właśnie urodziłaś dziecko? Serdecznie gratuluję i cieszę się razem z Tobą! Narodziny dziecka to radosne wydarzenie. Jednocześnie ciąża i poród niosą

Bardziej szczegółowo

Program zdrowotny przygotowujący ciężarną i ojca dziecka do aktywnego porodu

Program zdrowotny przygotowujący ciężarną i ojca dziecka do aktywnego porodu Program Promocji Zdrowia i Przeciwdziałania Wybranym Chorobom Społecznym dla Gminy Miasta Gdańsk Program zdrowotny przygotowujący ciężarną i ojca dziecka do aktywnego porodu Okres realizacji programu 2014

Bardziej szczegółowo

Wystąpienie pokontrolne

Wystąpienie pokontrolne WOJEWODA DOLNOŚLĄSKI Wrocław, dnia 10 marca 2015 r. PS-ZP.964.14.2014.MRR Pani Iwona Mielczarek-Kawałko PREZES ZARZĄDU Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Przychodnia Kosmonautów sp.z o.o. ul. Horbaczewskiego

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie w działaniach Ministerstwa Zdrowia.

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie w działaniach Ministerstwa Zdrowia. 1 Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie w działaniach Ministerstwa Zdrowia. Dagmara Korbasińska Dyrektor Departamentu Matki i Dziecka Ministerstwa Zdrowia 2 Czy rolą lekarza/pielęgniarki/położnej jest zajmowanie

Bardziej szczegółowo

Pan Artur Skóra Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej ul. Kościuszki Węgrów

Pan Artur Skóra Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej ul. Kościuszki Węgrów Warszawa, 15 maja 2015 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-S.9612.3.1.2015 Pan Artur Skóra Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej ul. Kościuszki 201 07-100 Węgrów W Y S T Ą P I E N I E P O

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkolenia Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Radomiu.

Ośrodek Szkolenia Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Radomiu. Ośrodek Szkolenia Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Radomiu. Informujemy, że Ośrodek Szkolenia Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Radomiu organizuje kursy w ramach szkolenia podyplomowego

Bardziej szczegółowo

Karmienie naturalne dobre dla dziecka zdrowe dla matki. Katarzyna Dobosz, Latem.

Karmienie naturalne dobre dla dziecka zdrowe dla matki. Katarzyna Dobosz, Latem. Karmienie naturalne dobre dla dziecka zdrowe dla matki Katarzyna Dobosz, Latem. PROGRAM ZDROWOTNY KARMIENIE NATURALNE DZIECKA JAKO PROFILAKTYKA NIEKORZYSTNYCH WPŁYWÓW ŚRODOWISKA aktualizacja: Gdańsk, październik

Bardziej szczegółowo

Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim

Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim MAMY PRAWO Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO Gorlice Szpital Specjalistyczny im. H. Klimontowicza

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji zadań wynikających z pełnienia funkcji Konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego za rok 2008.

Sprawozdanie z realizacji zadań wynikających z pełnienia funkcji Konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego za rok 2008. Sprawozdanie z realizacji zadań wynikających z pełnienia funkcji Konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego za rok 2008. Działając na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY ODDZIAŁU PSYCHIATRYCZNEGO WSZ W KALISZU

REGULAMIN ORGANIZACYJNY ODDZIAŁU PSYCHIATRYCZNEGO WSZ W KALISZU REGULAMIN ORGANIZACYJNY ODDZIAŁU PSYCHIATRYCZNEGO WSZ W KALISZU Oddział Psychiatryczny wchodzi w skład WSZ im. L. Perzyny w Kaliszu. Swoją działalność prowadzi na podstawie następujących przepisów prawa:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul.

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Lidia Popek Warszawa, 01.02.2015 Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Sobieskiego 9 tel. 22 4582806; fax22 6421272 ; email. lpopek@ipi.edu.pl Raport

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA RADY. z dnia 21 stycznia 1980 r.

DYREKTYWA RADY. z dnia 21 stycznia 1980 r. DYREKTYWA RADY z dnia 21 stycznia 1980 r. dotycząca koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i wykonywania działalności przez położne (80/155/EWG)

Bardziej szczegółowo

Badanie opinii na temat karmienia piersią wśród mam i kobiet w ciąży

Badanie opinii na temat karmienia piersią wśród mam i kobiet w ciąży Badanie opinii na temat karmienia piersią wśród mam i kobiet w ciąży Raport z wynikami badania ilościowego realizowanego dla: 22.05.2014, Warszawa Spis treści 2 Metoda badania 3 Podsumowanie i główne wyniki

Bardziej szczegółowo

Pan Tomasz Maciejewski Dyrektor Instytutu Matki i Dziecka ul. Kasprzaka 17A Warszawa

Pan Tomasz Maciejewski Dyrektor Instytutu Matki i Dziecka ul. Kasprzaka 17A Warszawa Warszawa, 26 maja 2015 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-II.9612.3.2.2015 Pan Tomasz Maciejewski Dyrektor Instytutu Matki i Dziecka ul. Kasprzaka 17A 01-211 Warszawa W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E

Bardziej szczegółowo

Regulamin Organizacyjny Gminnego Ośrodka Zdrowia w Lisewie

Regulamin Organizacyjny Gminnego Ośrodka Zdrowia w Lisewie Regulamin Organizacyjny Gminnego Ośrodka Zdrowia w Lisewie Rozdział I. Postanowienia ogólne. Rozdział II. Cele i zadania podmiotu. Rozdział III. Struktura organizacyjna. SPIS TREŚCI Rozdział IV. Zakres

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWA OPIEKA ZDROWOTNA

PODSTAWOWA OPIEKA ZDROWOTNA PODSTAWOWA OPIEKA ZDROWOTNA Świadczenia podstawowej opieki zdrowotnej realizowane są od poniedziałku do piątku w godzinach pomiędzy 8.00 18.00. Natomiast w godz. 18.00 8.00 dnia następnego oraz całodobowo

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Kształcenia Kadr Medycznych Świętokrzyskiej Izby Pielęgniarek i Położnych.

Ośrodek Kształcenia Kadr Medycznych Świętokrzyskiej Izby Pielęgniarek i Położnych. Ośrodek Kształcenia Kadr Medycznych Świętokrzyskiej Izby Pielęgniarek i Położnych. Informujemy, że Ośrodek Kształcenia Kadr Medycznych Świętokrzyskiej Izby Pielęgniarek i Położnych w Kielcach organizuje

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 22 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 22 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 22 SECTIO D 2004 Zakład Organizacji Pracy Pielęgniarskiej Wydziału Opieki i Oświaty Zdrowotnej Śląskiej Akademii Medycznej

Bardziej szczegółowo

Raport z działalności Konsultanta Krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki w 2010 roku.

Raport z działalności Konsultanta Krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki w 2010 roku. Raport z działalności Konsultanta Krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki w 2010 roku. I. Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008r. o konsultantach

Bardziej szczegółowo