3 Sprawozdanie ze spotkania logopedów. Szanowni Czytelnicy!

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "3 Sprawozdanie ze spotkania logopedów. Szanowni Czytelnicy!"

Transkrypt

1 TE M AT M I E S I ĄC A BEZPŁATNY KWARTALNIK K W IE C IE Ń NR 2 J AK ZROZU M I E Ć N I E TYP OWE ZAC H OWAN I E D Z I E C KA S P RAWOZD AN I E ZE S P OTKAN I A LOG OP E D ÓW WARS ZTATY P ROF I LAKTYC ZN E " S P OTKAN I E AF RYKAŃ S KI E " W S KAWI N I E WS P I E R A N I E R O Z WO J U D Z I E C K A N I E P E ŁN OS P RAWN E G O WP ŁYW ROZWOJ U M OTORYC ZN E G O D ZI E C KA W WI E KU P RZE D S ZKOLN YM N A S U KC E S Y W E D U KA C J I U WARU N KOWAN I A S P E C YF I C ZN YC H TRU D N OŚ C I U C ZE N I A S I Ę W M ŁOD S ZYM WI E KU S ZKOLN YM C Z Y I S T N I E J E S KU T E C Z N A T E R A P I A D YS LE KS J I? U WARU N KOWAN I A TRU D N OŚ C I S ZKOLN YC H O KI E M F I Z J O T E R A P E U T Y C O Z TYM WĘ D ZI D E ŁKI E M?

2 WSTĘP Szanoni Czytelnicy! Przyszła iosna, czas, kiedy przyroda budzi się do życia a raz z nią rodzą się szanse, plany i nadzieje. Wychodząc naprzeci oczekianiom rodzicó, którzy tym czasie podejmują jakże ażne decyzje dotyczące przyszłości soich pociech, prezentujemy Państu cykl artykułó pośięconych uarunkoaniu specyficznych trudności uczeniu się oraz czynnikó rozojoych, które sprzyjają harmonijnemu ejściu noą rzeczyistość szkolną. W dziale psychologicznym zracamy szczególną uagę na nietypoe zachoania śród dzieci, chcąc urażliić Państa na problem blokady emocjonalnej, który ma soje przełożenie trudności naiązyaniu relacji z róieśnikami oraz rzutuje na niepraidłoości rozoju psy chofizycznym. W bieżącym numerze przypominamy także o roli logopedy, którego śięto obchodziliśmy szóstego marca, zdiagnozoaniu niepraidłoości budoy ędzidełka podjęzykoego. W artykule pośięconym tej tematyce autorka ukazuje zależność pomiędzy praidłoą artykulacją a budoą anatomiczną ędzidełka. Zapraszam do lektury. Urszula Stopińska redaktor naczelny kartalnika NASZA PORADNIA SPIS TREŚCI 3 Spraozdanie ze spotkania logopedó 3 Warsztaty profilaktyczne "spotkania afrykańskie" Skainie 6 Wspieranie rozoju dziecka niepełnospranego 8 Wpły rozoju motorycznego dziecka ieku przedszkolnym na sukcesy edukacji 10 Uarunkoania specyficznych trudności uczenia się młodszym ieku szkolnym 12 Uarunkoania trudności szkolnych "okiem" fizjoterapeuty 13 Czy istnieje skuteczna terapia dysleksji? 16 Warto przeczytać 17 Jak zrozumieć nietypoe zachoania dziecka 22 Co z tym ędzidełkiem? Kartalnik Specjalistycznej Poradni Psychologiczno Pedagogicznej Skainie. Skład redakcyjny: mgr Janina Kasza mgr Anna Piotroska mgr Katarzyna Płonka mgr Marta Jurek mgr Urszula Stopińska mgr Jadiga Graboska Wydra mgr Beata Ninard mgr Barbara Koal opraa graficzna: Paeł Tatko 2

3 Z Ż Y C IA P O R A D N I S P R AW O Z D A N I E Z Z E B R A N I A L O G O P E D Ó W m gr J ani na K as z a logopeda Kolejne zebranie logopedó zatrudnionych psychofizycznego. Dzięki temu możemy określić normy oraz Gminy Mogilany, odbyło się r. i było spraności i umiejętności, który poszczególnych placókach ośiatoych Miasta i Gminy Skaina proadzone przez logopedó SPP P. Wiodącym tematem poruszanym podczas spo tkania była dojrzałość szkolna dzieci. Janina Kasza omóiła funkcje psychofizyczne, które należy brać pod uagę, aby określić dojrzałość dziecka do podjęcia nauki szkole, między innymi : spraność motoryczna (duża motoryka, spraność manualna, spraność narządó artykulacyjnych), rozojoe i torzyć ich charakterystyki. Układ latach życia najczęściej ystępuje u dzieci nazyamy układem typoym (przeciętnym). Dziecko o przeciętnym rozoju yżej ymienionych funkcji nie poinno napotkać na trudności podczas nauki szkolnej. Natomiast dziecko, które nie osiągnęło dojrzałości i jego rozój przebiega sposób nieharmonijny może być narażone na iele niepoodzeń i porażek. Uczestnicy zięli udział dyskusji odnoszącej lateralizacja i orientacja przestrzeni, percepcja się do roli logopedó diagnozie i przygotoaniu operacje myśloe, rozój emocjonalny. szkolną. Odniesiono się do logopedycznych metod zrokoa, percepcja słuchoa, umiejętności językoe, Większość dzieci rozija się ten sposób, że określonemu iekoi odpoiada stan rozoju językoym mającego rozpocząć naukę diagnostycznych umożliiających ykonanie badań przesieoych. WA R S Z TA TY P R O F I L A K TY C Z N E, S P O T K A N I E A F R Y K A Ń S K I E W S K AW I N I E dziecka relacja: Marta Jurek pedagog, terapeuta pedagogiczny 3

4 30 listopada 2012 roku Specjalistyczna Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna Skainie raz z Gim nazjum nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi im. Noblistó Polskich oraz z Centrum Wspierania Rodziny spółorganizoała Skainie arsztaty profi laktyczne zatytułoane Spotkanie Afryka ńskie. Warsztaty odbyły się ramach ogólnopolskiego Polska Pomoc programu 2012, a Wolontariat dokładniej stanoiły część międzynarodoego projektu: Rozój To niezykle oryginalne przedsięzięcie edukacyjne, spółfinansoane ramach programu polskiej spółpracy rozojoej Ministersta Spra Zagranicznych RP 2012 r., koordynoane było przez olontariuszkę, Barbarę Janus, która jesienią 2012 roku róciła z Burundi, gdzie realizując prace iedzy i umiejętności psychologicznych praconikó Ośrodka dla Niepełnospranych Muyinga, Burundii oraz jego podopiecznych i ich rodzin. 4

5 Z Ż Y C IA P O R A D N I kulinarna. Ochotnicy mogli spróboać popularnych, jak i rzadziej spotykanych oocó afrykańskich. Mogli też zobaczyć na fotografiach jak rosną ich ulubione przysmaki. Wielu zaskoczyło na przykład, że ananasy rosną pod ziemią Cierplii i ytrali próboali opanoać sztukę utrzymania kosza na głoie. Trzeba przyznać, że niektórym udało się perfekcyjnie. badacze i edukacyjne spędziła ostanie pół roku. W przygotoanie zajęć dla trzech, zróżnicoanych iekoo grup dzieci zaangażoały się: Marta Jurek, Małgorzata Knap, Agnieszka Pasternak (zatrudnione skaińskiej poradni) oraz Joanna Józefczyk Janek z Gimnazjum nr 1 Skainie oraz Liliana Guzik z Radziszoie. Warsztaty Zespołu uśietnili Szkół Publicznych soją obecnością Polacy najbardziej zaskakujące pytania afrykańskiego pochodzenia, którzy chętnie i cierpliie odpoiadali na uczestnikó, np. Skąd się zięła naza Afryka?, Jak rosną ananasy? Warto zaznaczyć, że całej inicjatyie uczestniczyły, poza środoiskiem skaińskim, tylko trzy ybrane konkursoo małopolskie placóki ośiatoe. Warsztaty odbyały się rónolegle trzech salach i uczestniczyły nich jednocześnie trzy grupy iekoe Uczestnikó (grupa z Gimnazjum nr 1, gimnazjaliści z Radziszoa oraz najmłodsza grupa podopiecznych Specjalistycznej Poradni Psychologiczno Pedagogicznej Skainie). W pierszej sali uczestnicy mogli zeryfikoać soją dotychczasoą iedzę o Afryce, a także doiedzieć się ielu ciekaostek o obyczajach, kuchni, historii i życiu sportoym Afryki. W sali drugiej na uczestnikó czekała pradzia uczta W trzeciej sali Uczestnicy mogli poruszać się rytm afrykańskich tańcó i pograć na oryginalnych bębnach, przyiezionych z Czarnego Lądu. Organizatorzy i proadzący zajęcia zadbali o to, by korzystne emocje toarzyszyły uczestnikom do końca spotkania. Każdy, kto ykonał łasny instrument muzyczny, zabakę lub maskę afrykańską mógł liczyć na życzliość Jury i atrakcyjne nagrody raz z pamiątkoym dyplomem. Wszyscy Uczestnicy spotkania otrzymali oryginalne kenijskie zabaki, które obok niezapomnianych rażeń z penością będą najlepszą pamiątką listopadoego afrykańskiego spotkania Skainie. 5

6 WSPIERANIE ROZWOJU DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO Z Ż Y C IA P O R A D N I p r z y g o to a ł a i y g ł o s i ł a r e fe r a t m g r A n n a P i o tr o s k a fi z j o te r a p e u ta, p e d a g o g r o d z i n y Streszczenie, na temat "Wspieranie rozoju dziecka niepełnospranego realizm i kompleksoość opieki", ygłoszonego r. podczas I Małopolskiego Forum Poradnicta Krakoie. Referat obejmoał dośiadczenia i refleksje oparte na arsztacie, który pedagog, fizjoterapeutka Anna Piotroska buduje od 7 lat, zajmując się głónie czesnym spomaganiem rozoju dziecka Specjalistycznej Poradni Psychologiczno Pedagogicznej Skainie. Wraz z oligofrenopedeagogiem Jadigą Graboską Wydrą oraz rodzicem Eą Szostek przedstaiła Ona krótko ideę pracy terapeutycznej, jaką realizuje. Wykorzystuje głonie metody niedyrektyne, które ułatiają Zespołoi Wczesnej Interencji pochylenie się nad dzieckiem i jego rodziną, zrozumienie jego potrzeb i dostosoanie się do nich, podążając za dzieckiem. W prezentacji przedstaiony został, między innymi, obraz kotka, który przeglądając się lustrze idzi la stanoi to analogię do dziecka, które otoczone profesjonalną, kompleksoą opieką poinno taki łaśnie sposób postrzegać siebie. Kompleksoość opieki jest to zintegroane podejście różnych oddziałyań terapeutycznych, które ma na celu pomoc nie tylko dziecku, ale i jego rodzinie. Realizoane jest poprzez zespół, skład którego skaińskiej poradni specjalistycznej chodzi: lekarz (najczęściej neurolog dziecięcy, psychiatra, ortopeda i specjalista rehabilitacji medycznej), logopeda, pedagog terapeuta psycholog, i fizjoterapeuta. Torzony jest on zgodnie z indyidualnymi potrzebami dziecka. Rodzic nie jest terapeutą łasnego dziecka, ale członkiem zespołu terapeutycznego: Przekazuje informacje o dziecku niezbędne do Istotny jest poód zgłoszenia, ponieaż do tego Informuje przed sesją terapeutyczną, m.in., jak diagnozy i terapii. problemu należy się odnieść diagnozie i terapii. dziecko się czuje, ile miało zajęć, co dziś się ydarzyło (dostosoujemy terapię). Uzyskujemy informację zrotną po cześniejszych zajęciach (efekt może być odroczony czasie i nie zasze korzystny i óczas modyfikacja terapii). Rodzic poinien mieć możliość uczestniczenia terapii, aby iedzieć co dzieje się z jego dzieckiem i móc ykorzystyać zdobyte umiejętności poza terapią. Ziązane jest to z modelem pracy: terapia dom śiat. Podejście to jest zgodne z ICF (Międzynarodoą Klasyfikacją Funkcjonalności, Niepełnospraności i Zdroia), którą ze zględó praktycznych można podzielić na 3 poziomy: Poziom I Struktura i terapia. Poziom II Aktyność, funkcja, co ynika z terapii, do czego przygotouję dziecko, należy pamiętać, że głóną aktynością dziecka jest zabaa. Poziom III Udział, partycypacja, tu platamy życie umiejętności, dziecko uczy się dośiadczając, stąd tak ażna rola rodziny. 6

7 Z Ż Y C IA P O R A D N I Istotne jest, aby szyscy specjaliści móili zrozumiałym Organizacja otoczenia spoodoała, że szybko doszło ażnym celem tej klasyfikacji jest ustalenie spólnego byłą językiem i prezentoali spólne stanoisko. Dlatego słonicta dotyczącego opisu zdroia i jego stanó. Zespół jest niezbędny, gdyż dziś nie można pracoać samodzielnie, biorąc pod uagę biopsychospołeczną do interakcji terapeuta dziecko i óczas możlia realizacja celó terapeutycznych, które postaiono. Drugi film pokazuje z jak dużą motyacją, radością i zaangażoaniem ćiczy dziecko. Czasami nieielka modyfikacja otoczenia jest sferę człoieka. Nie przychodzi do fizjoterapeuty noga, skuteczna. Jeśli tym przypadku fizjoterapeutka miała problem, przychodzi dziecko, a zespołoo ustala się ćiczyć układu kostno mięśnioego, nie patrząc na do pedagoga ręka, do logopedy tarz, a do psychologa plan działań. Terapeuta pracujący z małym i niepełnospranym dzieckiem poinien posiadać określone cechy. Zalicza się do nich: pracoać nad siłą mięśnioą i postaą, to nie mogłam dziecko. Najażniejsza jest interakcja z dzieckiem i organizacja otoczenia i tedy można skutecznie realizoać terapię. Prelegentka zaznacza soim ystąpieniu, że Zaangażoanie (analizuję, planuję, przeiduję, zasze należy próboać i obseroać dziecko, a nie Wiedzę i kompetencje (na podstaie dużej iedzy realizoać zamierzone cele różnymi drogami, ale zasze zastanaiam się co jeszcze mogę) łatiej zrozumieć potrzeby dziecka i się do nich dostosoać, bo to ja mam się dostosoać do dziecka, a nie dziecko do mnie. Pamiętając, że dziecko realizujące WWRDz jest szczególnym klientem Poradni) Rzeczoość, Słoność, Elastyczność. Podczas referatu zaprezentoano 2 krótkie filmy z sesji terapeutycznych oceniać i dostosoyać dziecko do siebie. Można zasze z dzieckiem, a nie kierując dzieckiem, nieustannie dbając o jakość śiadczonych usług. Ważną inicjatyą są realizoane Grupy Wsparcia dla rodzicó dzieci niepełnospranych, gdzie rodzice między sobą mogą: odreagoyać emocje, dzielić się iedzą, zaierać noe znajomości i miło spędzać czas. z 2,5 letnim chłopcem. Na pierszym dziecko biega, nie reaguje na polecenia, nadmiernie pobudzone jest co pooduje, że nie potrafi się koncentroać. Po takim spotkaniu zasze analizuje się to, co można zmienić. W tym przypadku następnego dnia fi zjoterapeutka spotkała się z Michałkiem cześniej tak, aby chłopiec był sam na sali. 7

8 D Z IA Ł P E D A G O G A Szanoni Czytelnicy! Celem prezentoanego cyklu artykułó jest ukazanie uarunkoań, a także kierunkó oddziałyań profilaktycznych i terapeutycznych procesie uczenia się dzieci przedszkolnych i szkolnych. Autorami zbioru tekstó pośięconych poyższej tematyce są pedagodzy i fizjoterapeuci SPPP Skainie. Zamiarem Zespołu było yeksponoanie zależności pomiędzy ogólnym rozojem psychoruchoym dziecka a efektynością zdobyania umiejętności szkolnych. Prezentoane propozycje oddziałyań mają za zadanie dostarczenie zaróno rodzicom, jak i nauczycielom przedszkoli i szkół sugestii dotyczących sposobó i form codziennej zabay i pracy z dzieckiem. Dla osób szczególnie zainteresoanych problemem został zamieszczony ykaz książek poszerzających iedzę na temat rozoju psychoruchoego dziecka. Celem Zespołu jest także praktyczne przełożenie prezentoanych treści poprzez zaplanoanie i realizację cyklu zajęć dla poszczególnych grup iekoych. Autorzy: Jadiga Graboska Wydra, oligofrenopedagog, terapeuta pedagogiczny Marta Jurek, pedagog, terapeuta pedagogiczny Urszula Stopińska, logopeda, filolog Katarzyna Płonka, fizjoterapeuta Anna Piotroska, fizjoterapeuta, pedagog rodziny W P Ł Y W R O Z W O J U M O TO R Y C Z N E G O D Z I E C K A W WIEKU PRZEDSZKOLNYM NA SUKCESY W EDUKACJI m g r K a ta r z y n a P ł o n k a fi z j o te r a p e u ta u dzieci motoryki małej i dużej ma na celu Jednym z arunkó poodzenia dziecka nauce doskonalenie poszczególnych czynności ruchoych, oraz spraności manualnej. zinności i ytrzymałości. szkolnej jest praidłoy rozój motoryki ogólnej ciała Ruch, jako naturalna potrzeba każdego dziecka nabyanie przez nich zręczności, yrabianie szybkości, W tym ieku istotne są zabay parach, ieku przedszkolnym, stanoi istotny czynnik jego pozalają one na rozijanie inencji tórczej u dzieci, długo skoncentroać się na jednej czynności, co spradzenia łasnych możliości i porónania ich rozoju fizycznym. W tym ieku, dziecko nie może pooduje konieczność częstych zmian zaba ruchoych i ćiczeń gimnastycznych. Rozijanie dają możliość yrażenia najpier siebie, potem z możliościami innych dzieci. Naturalną potrzebą dziecka jest przebyanie atrakcyjnym środoisku, 8

9 D Z IA Ł P E D A G O G A śród róieśnikó, co daje mu możliość ryalizacji, Im ięcej aktyności fizycznej, tym szybciej rozoju kreatyności, a także uczy spółpracy rozija się spraność motoryczna, a dziecko ma ruchoo dziecko łatiej się uczy i szybciej przysaja niepoodzeń szkolnych. i spółzaodnicta. Badania doodzą, że aktyne noe iadomości. iększe szanse na akceptację róieśnikó i uniknięcie Motoryka mała pobudzana jest Warto pamiętać, że dziecko między innymi przez naśladoanie, podstaoą formą jego działania. koordynację zrokoo ruchoą. uczy się poprzez zabaę, która jest Podczas zabay kształtują motorykę dużą, a przede szystkim się Jest ona rozijana przez precyzję cechy potrzebne nauce tj.: planoa realizacja ruchó dłoni i palcó. zamierzeń, Doskonalenie motoryki małej śiadome koncentroanie uagi na ieku przedszkolnym rozijamy określonych funkcji i ról. W zabaie lepienie, rysoanie, nalekanie. ybranym przedmiocie, pełnienie przez: rozija rónież spraność fizyczną, układanie, Czynności doskonali ruchy rąk, nabya praę dziecko obseroaniu, przysaja noe maloanie, samoobsługoe przedszkolne doskonali słoa i określenia. Dziecko ieku przedszkolnym poinno u c z e s t n i c z y ć ż y c i u r o d z i n y... uczestniczyć życiu rodziny tz. czynnościach poprzez: ubieranie się, iązanie butó, zapinanie całego ciała oraz spraności manualne: płynność samodzielne spożyanie posiłkó. Dziecko ieku przedszkolnym poinno codziennych, dzięki którym rozija zręczność ruchoą i precyzję ruchó rąk, dłoni i palcó. Dziecko musi mieć kontakt ze środoiskiem, dlatego konieczne są spólne spacery, ycieczki, jazda na roerze, korzystanie z urządzeń na placu zaba. Na belkach balansujących, łaeczkach, dzieci uczą się balansoania ciałem, koordynacji soich ruchó, a także kształtują praidłoe reakcje rónoażne. guzikó, przekładanie ubrań ze strony leej na praą, Opisane yżej czynności rozijają podstaoe umiejętności z zakresu motoryki małej takie jak: kontroloane ruchy rąk i palcó jak rónież chyt pęsetkoy, chytanie przedmiotó jedną ręką, manipuloanie przedmiotem celu ykonania zadania, skoordynoane użyanie obu rąk. Dziecko panujące nad dłońmi i palcami jest Różnego rodzaju drabinki i elementy spinaczkoe mniej narażone na frustrację, a nauka i przysajanie rónież na popraę zręczności i zmocnienie mięśni zadoolenie. także płyają na odpoiednią koordynację ruchoą jak kończyn. Nie można zapominać o dużym znaczeniu noych iadomości i umiejętności spraia mu Trzeba pamiętać, że motoryczność całego ciała zaba skocznych, rzutnych, rytmicznych, które ułatiają i spraności manualne nie kształtują się yniku schemacie łasnego ciała. i doskonalone na każdym etapie życia. dziecku przedszkolnemu opanoanie orientacji procesu dojrzeania, lecz muszą być rozijane 9

10 D Z IA Ł P E D A G O G A UWARUNKOWANIA SPECYFICZNYCH TRUDNOŚCI W UCZENIU SIĘ m g r M a r ta J u r e k, p e d a g o g, te r a p e u ta p e d a g o g i c z n y m g r U r s z u l a S to p i ń s k a, l o g o p e d a, fi l o l o g Wśród opanoanie ielu umiejętności przyczyn utrudniających popranego czytania i ortograficznego pisania na pierszym planie ymienia się niedostateczny poziom rozoju analizy i syntezy Trudności różnicoaniu yrazó podobnie brzmiących spoodoane są zaburzeniem zjaiska selekcji. Dla uspraniania słuchu fonemoego istotne zrokoo słuchoej. Dzieci, u których stierdzono znaczenie ma stymuloanie słuchu dziecka ogóle. obszarach często przestaiają kolejność zaróno potarzaniu zakłócenia funkcji słuchoo językoych tych pojedynczych liter, jak i całych sylab odczytyanych oraz zapisyanych yrazach. Częstym problemem jest pomijanie lub dodaanie liter i sylab yrazach, jak też zastępoanie jednych liter innymi, co proadzi do takich zniekształceń, które zmieniają niekiedy sens czytanych, bądź zapisyanych yrazó. W trakcie czytania dzieci spierają się często cichym głoskoaniem lub sylabizoaniem, osłabiona pamięć słuchoa utrudnia im Nieocenioną rolę odgryają zabay polegające na usłyszanego przez dziecko rytmu, zapamiętyaniu prezentoanych sekencji dźiękó, kojarzeniu słyszanego dźięku z jego źródłem ( księgarniach można nabyć zestay ćiczeń zaierające plansze i płytę do odtorzenia), czy szukaniu skąd dochodzi dźięk, którym dziecko jak zabaie Ciepło zimno, kieruje się głośnością lub yciszaniem się dźięku. Nie mniej istotne dla opanoania dojrzałej jednak dokonanie łaściej analizy, a następnie syntezy techniki czytania i umiejętności popranego pisania jest dekodoanie tekstu próbują odgadnąć dalsze brzmienie Słaba integracja zrokoo przestrzenna pooduje dłuższych yrazó. Chcąc zatem przyspieszyć yrazu po odczytaniu pierszej jego sylaby. Dzieci te charakteryzuje także niska śiadomość odpoiedniości kształtó graficznych liter i słyszanych bądź ypoiadanych głosek. Bardzo istotne jest łaście funkcjonoanie słuchu fonemoego. Odzierciedlenie cech ymoy piśmie, tz. substytucje fonologiczne, mają boiem pły na mylenie liter, którym odpoiadają głoski dźięczne i ich bezdźięczne odpoiedniki (np. rzotkieka zamiast: rzodkieka jusz zamiast: już itp.). Błędy pisoni mogą ięc ynikać z niemożności ybrania adekatnego grafemu (co najczęściej ujania się podczas pisania ze słuchu czyli tz. dyktand). praidłoy rozój funkcji zrokoo przestrzennych. trudności odzoroyaniu liter, popranym łączeniu ich ze sobą, a także łaściym rozmieszczaniu liniaturze. Mała pojemność pamięci zrokoej ujania się natomiast kłopotami zapamiętyaniu kształtó liter, co proadzi do częstego mylenia liter podo bnych kształtem (np. g p, b d, n u), opuszczania elementó graficznych liter (np. zapisyanie o zamiast a czy u zamiast y) lub mylenia dużej i małej ersji danej 10

11 D Z IA Ł P E D A G O G A litery. Warto spomnieć także o istotnym płyie z lateralizacji. lateralizacją na kształtoaniu umiejętności popranego Dzieci nieustaloną pisania. Warto jednak zauażyć, że nie lub szystkie adlie sposoby artykulacji skrzyżoaną ujaniają skłonności do znajdują soje odbicie piśmie. Za lustrzanego zapisu liter oraz cyfr. przykład może posłużyć nam głoska Częste dla nich kłopoty z praidłoym [r],która choć bya ymaiana języczkoo, odzoroyaniem liter, a następnie rozmieszczaniem ich zapisyana jest praidłoo. liniach W ziązane są z kreśleniem znakó języku polskim ystępuje stosunkoo dużo różnic pomiędzy ymoą graficznych kierunku odrotnym niż a pisonią. Wystarczy przypomnieć, że zasada poszechnie przyjęty (np. górna linia rysoana jest od fonetyczna polegająca na zapisyaniu yrazó zgodnie jego estetykę (złaszcza, że na etapie nauczania ortograficznej pisoni języku polskim. Trudności dołu do góry). Taki sposób zapisu płya negatynie na zintegroanego dzieci piszą na ogół piórem) przez co dodatkoo zniechęca dziecko do samej czynności pisania. Szczególnie narażone na trudności czytaniu i pisaniu są dzieci z opóźnionym rozojem moy, bądź adami ymoy, z uzględnieniem zaburzenia typu z ich brzmieniem jest tylko jedną z czterech reguł pisaniu ujaniają się momencie, kiedy zachodzi rozbieżność między ymoą a pisonią. Tyczy się to szczególnie spółgłosek palatalnych, samogłosek nosoych i pisoni asymilacji grup spółgłoskoych enątrz yrazu. Parafrazując angielskie poiedzenie, ostatni ale obodoego. Niepraidłoa artykulacja nie stanoi, nie najmniej istotny jest fakt, iż podstaą harmonijnego szkolnych. A. Ciechanoicz Kałuzińska sformułoała rónież motyacja enętrzna, a tą można dziecku oczyiście, jedynej przyczyny ich niepoodzeń hipotezę dającą szersze spektrum problemu, jakim jest trudność uczeniu się. Badaczka stierdziła, iż naet utajone lub przezyciężone zaburzenia moy rónież mogą mieć soje odzierciedlenie dalszym procesie edukacji obok innych uarunkoań takich, jak: zaburzenia słuchu fonetycznego, analizy i syntezy słuchoej, czy niedosłuchu. Zykło się przyjmoać, iż dzieci piszą tak, jak przysajania umiejętności czytania i pisania toarzyszy rozijać rozbudzając ciekaość słoa. Wielu rodzicó czyni to intuicyjnie ucząc soje dzieci rymoanek i ierszykó oraz prookując zabay polegające np. na yszukianiu rozpoczynających jak się najiększej określoną liczby głoską słó (znana poszechnie zabaa: Jedzie pociąg naładoany na literę.) czy dobieraniu rymu do podanego słoa. Ciekaym ćiczeniem rozijającym jedno móią. Czynność pisania opiera się dużej mierze na cześnie yobraźnię jest torzenie yrazó nielo soje odbicie tekście pisanym czy przepisyanym. hipopotam krokogotam). Dopiero oa ciekaość języka ymoie, toteż każde jej niepraidłoości znajdują Dlatego najpier należy szelkie działania ukierunkoać na yeliminoanie u dziecka ady ymoy, a dopiero na dalszym etapie koncentroać się gicznych, ale rymujących się do podanych (np. jest fundamentem, na którym rodzice a później nauczyciele budoać będą sukcesy szkolne dziecka. 11

12 D Z IA Ł P E D A G O G A UWARUNKOWANIA TRUDNOŚCI SZKOLNYCH "OKIEM" FIZJOTERAPEUTY m g r A n n a P i o tr o s k a p e d a g o g, fi z j o te r a p e u ta Obecnie iele osób (naukocy, nauczyciele, rodzice) nieobecne, reagują olno, nieefektynie lub cale, co szkolne oraz brak efektó mimo ytrałej pracy ucznia Zdarza się, że dziecko samo ypracoało sobie zastanaiają się, jak ytłumaczyć rozmaite trudności i rodzica. Przedstaię zarysie najażniejsze przyczyny ziązane z rozojem sensomotorycznym dziecka, które mogą być podłożem niektórych problemó nauce, a które ydają się mniej istotne okresie szkolnym. Są one jednak fundamentem pod inne bardziej złożone pooduje rónież zaburzony proces uczenia się. mechanizm ucieczki przed bodźcami, dzięki czemu panuje nad soim zachoaniem szkole (choć jest ycofane), ale napradę jest nadmiernie ruchlie i soje potrzeby zaspakaja domu ( szkole taki grzeczny, a domu diabełek ) lub odrotnie. umiejętności. Najażniejsze deficyty dotyczą: U a g i. Najczęściej utrudnia ją nadmierne pobudzenie dziecka, które może ynikać z osłabionego napięcia mięśnioego. Dziecko tedy koncentruje się na utrzymaniu pozycji na krześle i nie jest stanie rónocześnie koncentroać się na zadaniu intelektualnym. Uczeń taki często podpiera głoę o łakę, ierci się i kia na krześle (móienie siedź spokojnie nic nie da ponieaż on nie jest stanie należy rozpocząć ćiczenia nad siłą mięśnioą i postaą oraz dopasoać krzesło przy biurku). Są też dzieci, które cały czas się poruszają, szędzie ich pełno, konsekencji mają problem z organizoaniem i planoaniem soich zajęć. Warto tedy poszukać Tru d n oś ci czytan i u. Mięśnie ystępują całym ciele są rónież takie które kontrolują gałkę oczną, jeśli dziecko ma trudność z płynnym odzeniem zrokiem, fiksacją, szybką lokalizacją, musi poruszać oczami i rónocześnie głoą (pomimo braku ady zroku) można spodzieać się, że trudność sprai mu czytanie tekstu zaróno książce jak i przepisyanie z tablicy. Możlie jest, że będzie potrafił popranie czytać, ale będzie musiał mocniej się koncentroać co płynie na jego olne tempo pracy. 3. Tru d n oś ci pi s an i u. W rozoju dziecka istotny jest kierunek podłoża nadmiernego napędu ruchoego, często nabyania umiejętności, tzn. najpier muszą rozinąć Dzieci, pozornie nie spraiające problemó (spokojne), tej stabilnej bazie kształtują się precyzyjne ruchy rąk. poodem są problemy ze snem lub niełaścia dieta. napradę są bierne i apatyczne z jakiegoś poodu się ruchy motoryce dużej tułó, obręcz barkoa i na Dlatego obserując trudności z grafomotoryką arto 12

13 np. ybrać się na basen lub spinać się po drabinkach D Z IA Ł P E D A G O G A Praidłoy rozój ruchoy zapeni dziecku integrację na placu zaba. szystkich rażeń zmysłoych (koordynacja ruchoo dziecko klasie (poinno być dostosoane do oraz adekatnie i efektynie odpoiadać na różne Bardzo ażne jest miejsce, które zajmuje eentualnych trudności tak, aby uczeń mógł optymalnie i efektynie uczestniczyć lekcji, np. dziecko reagujące nadmiernie na dotyk nie poinno siedzieć obok przejścia, aby nie zostać niechcąco popchniętym takiej sytuacji nie jest stanie się koncentroać. Cały czas myśli o zagrożeniu, które dla niego jest realne. Reakcją mogą być zachoania agresyne lub ycofanie się. Dziecko nadmiernie reagujące zrokoo lub słuchoo nie może siedzieć obok okna, óczas szystko będzie ażniejsze od tego co dzieje się klasie pomimo jego dobrych chęci. Efektem opisanych trudności może być utrata iary e łasne możliości, brak motyacji, zaburzone relacje społeczne, zaburzony rozój emocjonalny. sensoryczna), która pozoli łaściie odbierać śiat zadania. Im ięcej człoiek posiada różnych dośiadczeń tym łatiej jest uczyć się noych rzeczy. D zi ęki s taran n i e d obran ym ći czen i om d zi ecko m oże poprai ć: s pran oś ć zakres i e d u żej i m ałej m otoryki u ag ę i kon cen tracj ę zd ol n oś ci zrokoe i s łu ch oe s a m o o ce n ę fu n kcj on oan i e em ocj on al n e fu n kcj on oan i e s połeczn e Ws z y s t k i e p o y ż e j o p i s a n e a s p e k t y s ą n i ezbęd n e d l a prai d łoeg o proces u u cze n i a s i ę. C Z Y IS T N IE J E S K U T E C Z N A T E R A P IA D Y S L E K S J I? mgr Jadiga Graboska Wydra o l i g o fr e n o p e d a g o g, te r a p e u ta p e d a g o g i c z n y Nauczyciele i rodzice dzieci z dysleksją rozojoą szukają odpoiedzi na pytanie: Czy istnieją skuteczne metody i sposoby pracy z uczniem dyslektycznym?. Po nikliej analizie ukierunkoane i pisania. Czy zatem skuteczna terapia dysleksji nie istnieje? W medycynie jeśli mamy praidłoą diagnozę literatury fachoej i leczenie skieroane na przyczynę choroby to jej na usunięcie znamy pełni (lub jeśli znamy nie potrafimy ich możemy dojść do niosku, iż aktualne programy terapeutyczne przekładało się to na popraę umiejętności czytania podstaoych deficytó poznaczych i percepcyjnych poodujących dysleksję okazały się mało skuteczne. Czasem udaało się zlikidoać deficyty, ale nie objay zanikają. Jednak przyczyn niektórych chorób nie zlikidoać) i óczas terapia skieroana jest na obja (tz. leczenie objaoe), które rónież przynosi efekty. Podobną sytuację mamy dysleksji 13

14 D Z IA Ł P E D A G O G A oddziałyania kierujemy na objay specyficznych i zmacnianie iary e łasne możliości. Terapia, by podstaoych umiejętności szkolnych. Dlatego też dziecka teksty do czytania poinny być dobierane trudności uczeniu się czyli na trudności nabyaniu chili obecnej jedyną, skuteczną preencją oraz terapią trudności czytaniu i pisaniu jest dobre nauczanie. fonetyczne, systematyczne i ustrukturyzoane (np. ći czenia min codziennie lub 30 min co drugi dzień), indyidualnie, zgodnie z preferencjami dziecka, z tym co ono lubi (np. literatura fantasy, przygodoa, biografie, artykuły popularno naukoe na określone tematy itd.). Na bazie tych tekstó można ćiczyć Skuteczne programy terapii dysleksji są: była skuteczna, musi bazoać na zainteresoaniach technikę czytania i rozumienia, a także konstruoać rozmaite zadania zbogacające zasób słono "...JEDYNĄ SKUTECZNĄ PREWENCJĄ ORAZ TERAPIĄ TRUDNOŚCI W CZYTANIU JEST DOBRE NAUCZANIE." bezpośrednie reguły rządzące pismem polisensoryczne, angażujące jak najiększą dające okazję do praktyki utralenia nabytych są nauczane prost, pojęcioy dziecka i trenujące jego kompetencje ilość zmysłó, pamiętać o zasadzie stopnioania trudności zbyt trudny umiejętności kontekście atrakcyjnych, angażujących ucznia lektur i ćiczeń. ortograficzne (krzyżóki, rebusy, szyfry itp.). Należy też materiał może zniechęcić ucznia do ćiczeń, natomiast zbyt łaty znudzić. Na początku pracy terapeutycznej poinniśmy Bardzo ażny jest dobór odpoiedniego pomóc ucznioi określić preferoany styl uczenia się Istotne jest tu indyidualne podejście terapeuty dla sposób jak najbardziej efektyny nabyać i utralać sposobu pracy z uczniem ze zdiagnozoaną dysleksją. jednych dzieci może być konieczne ięcej tego samego czyli kontynuacja i intensyfikacja umiejętności oraz zapoznać go ze sposobami uczenia się, by mógł umiejętności i iadomości szkolne. Istotne jest "...WYOBRAŹNIA JEST WAŻNIEJSZA OD WIEDZY..." pracy czytania i nastaionej pisania, dla na rozój innych kompensacja, a nie bezpośrednia terapia trudności. Nie można też zapominać o rozijaniu mocnych stron, kształtoanie umiejętności radzenia sobie ze stresem (relaksacja, izualizacja), ponieaż zbyt duży poziom takich emocji jak: obaa, lęk, strach, skutecznie blokują przepły informacji mózgu. Albert Einstein stierdził, iż Wyobraźnia jest posiadanych zdolności i zainteresoań, ponieaż jest to ażniejsza od iedzy.. W procesie nauczania (rónież Ważne pracy terapeutycznej jest rozijanie yobraźnię i tórcze myślenie (Łańcuchoa Metoda skuteczna droga do sukcesu edukacyjnego i życioego. u dziecka motyacji do nauki i przezyciężania trudności, i kształtoanie autokorekty, drażanie nayku do samokontroli systematycznej pracy samokształcenioej, a także podnoszenie ortografii) arto jest stosoać metody rozijające Skojarzeń, technika skojarzeń yobrażenioych (pacjentó Poradni), które i rysunkoych). Poniżej prezentujemy prace plastyczne ucznió z ykorzystaniem yżej ymienionych technik. postały 14

15 D Z IA Ł P E D A G O G A 15

16 D Z IA Ł P E D A G O G A WARTO PRZECZYTAĆ: Baran J., Co robić, żeby dziecko spraniej czytało i pisało, a dorosły przetrał, Harmonia, Gdańsk Bogdanoicz M., Uczeń z dysleksją domu. Poradnik nie tylko dla rodzicó, OPERON, Gdańsk Janus Sitarz A., Tórczość i torzenie edukacji polonistycznej, UNIVERSITAS, Krakó Jurek A., Metody nauki czytania i pisania z perspektyy trudności ucznió, Harmonia, Gdańsk Saa B., Dzieci z zaburzeniami moy, Wydanicto Szkolne i Pedagogiczne, Warszaa Zelech W., Zaburzenia czytania i pisania u dzieci afatycznych, głuchych i dyslektycznych, Uniersytet Pedagogiczny, Krakó Rentflejsz Kuczyk A., Jak pomóc dzieciom dyslektycznym, JUKA, Warszaa Clark L., Ireland C., Uczymy się móić, móimy by się uczyć, REBIS, Poznań Łukasieicz M., Sukces szkole, SOFTPRESS, Poznań Szymańska Kostka M., Kupis Krasoicz G., Dysleksja. Problem znany czy nieznany?, Uniersytet Marii Skłodoskiej Curie, Lublin Ortografia Inaczej czyli zobacz, zapamiętaj i nie kuaj, pod red. Europejski Instytut Szkolenioy, EIS, Dąbroa Górnicza

17 TEMAT MIESIĄCA DZIAŁ PSYCHOLOGA JAK ZROZUMIEĆ NIETYPOWE ZACHOWANIA DZIECKA I POMÓC MU W PRZYSTOSOWANIU m g r B e a ta N i n a r d psycholog Edukacyjno ychoacza praca z dziećmi przed szkolu, obseracja ich funkcjonoania grupie dostarcza ychoacom dojakiego rodzaju iedzy ynikającej z dośiadczenia. Z jednej strony nikliy pedagog dostrzega znane z teorii rozojoych ogólniejsze praidłoości, ynikające z dynamiki dojrzeania poszczególnych sfer psychomotorycznych i zorcó emocjonalnego reagoania. Czasem może się to naet manifestoać nieco uproszczonymi przekonaniami typu: różnorodności te pięciolatki. Z drugiej strony nieznośne, hałaślie padał dezorientację kiedy jest polecenie, np. temperamentó, miny i gesty zabaie, angażują się yobrażone napotyka pełną gamę usposobień, uzdolnień, sposobó kształtoania relacji z innymi i pozyskiania uagi otoczenia. Uażna obseracja ychoankó sparta dośiadczeniem zaodoym może nasuać nioski na temat systemu ychoaczych, psychicznych ymagań stopnia dziecka, rodzinie, zaspokojenia praidłoej styló potrzeb bądź nieystarczającej stymulacji rozoju poznaczego itp. ustaienia się kole. Inne dzieci chętnie naśladują sytuacje i postaci, a on zasze z boku. Bai się sam ciągle jednakoy, monotonny sposób. Niby inteligentny i ygadany, taką ma dobrą pamięć, że potórzy dosłonie długi tekst i ma iadomości jak mały profesorek a natrętnie domaga się odpoiedzi na te same pytania, zanudza upenianiem się co będzie potem? albo yodami o soich Kolokialnie móiąc yrabiamy sobie intuicyjne, oparte na poierzchonych skaźnikach prześiadczenie o tym, czy dziecko jest z tz. dobrego domu. Niektóre z dzieci mogą zracać uagę nietypoymi zachoaniami spraiającymi rażenie negatyizmu, złośliości, uporu złego charakteru albo dziacta. Taki kot chodzący łasnymi ścieżkami, nieraz irytujący. Nie łącza się zabay grupoe, jakby 17

18 TEMAT MIESIĄCA DZIAŁ PSYCHOLOGA zainteresoaniach. Najbardziej jest nie do ytrzymania, sensorycznych. Natomiast rozój moy jest praidłoy, angielski czy rytmika. Wtedy trudno do niego dotrzeć, móienia. jak coś się zmieni harmonogramie np. ypadnie robi się napięty i niespokojny. Do dzieci podchodzi, ale jakby nie rozumiał co się baią zamiast się łączyć, dostroić do tematu głosi soje yody. Czasem jest bezradny i uległy naet jak mu dokuczają, da się bezkrytycznie podpuścić. A czasem bez yraźnego poodu pada złość i bya agresyny. Potrafi zrobić problem z niczego że seter gryzący albo zatyka uszy bo jakieś dźięki są za głośne... Kłopotlie dziecko. Ale zarazem intrygujące innością i spółistniejącymi nim sprzecznościami. Czasem spraia rażenie nadrażliego, innym razem jakby był zupełnie nieczuły na czyjeś uczucia. Obserując dzine, niezrozumiałe zachoania choć przejaia soistą specyfikę zakresie sposobu Syndrom ten uaża się za zaburzenie o podłożu neurologicznym, najczęściej o nieznanej przyczynie, uarunkoane genetycznie. W rodzinie ielu dzieci z rozpoznaniem tego zespołu odnotouje się przypadki analogicznych problemó adaptacyjnych, szczególnie nasilonych jak ynika z anamnezy ieku przedszkolnym i szkolnym, u nie diagnozoanych pod tym kątem dorosłych. Byali oni spostrzegani przez otoczenie jako dziacy i ekscentrycy aktualnie zdarza się, że ykonują satysfakcjonującą pracę ziązaną z ich ybiórczymi uzdolnieniami i zainteresoaniami. (Są to najczęściej urządzenia techniczne, komputery). takiego dziecka łato yciągnąć pochopne nioski, przypisując im intencjonalność ( nie chce być posłuszny, baić się z dziećmi itp.). Posądzić, że jest nieychoany albo o to, że skoro taki napięty i ycofany, to rodzinie musi być coś nie tak. Celem niniejszego artykułu jest popularyzacja podstaoych zagadnień dotyczących rozpoznaania i pomocy przystosoaniu opisanym poyżej sposób potoczny dzieciom. Z punktu idzenia medycyny i psychologii cierpią one na globalne zaburzenie rozoju pokrene autyzmoi, rokującą postać. Stanoi zaburzenie rozojoe, cześniejsi badacze jak ujmują to niektórzy jego łagodniejszą, lepiej dlatego jego sposób manifestoania się zachoaniu zmienia się raz z iekiem. Wspólne cechy z autyzmem W tym opracoaniu pomijam przytaczanie to zaburzenia porozumieaniu się i funkcjonoaniu szczegółoych hipotez, teorii yjaśniających specyfikę na ybranych elementach czy tematach a także naukoych. Zagadnienia te są yczerpująco opisane społecznym, dążenie do potarzalności i rutyny, fiksacja zakłócenia odbiorze i interpretacji rażeń zaburzenia, analizy porónacze i yniki badań ielu daniejszych i noszych pozycjach obecnie 18

19 poszechnie bibliografii). dostępnych (przykładoe TEMAT MIESIĄCA DZIAŁ PSYCHOLOGA podano Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie obrazu i specyfiki funkcjonoania dziecka prze jaiającego nietypoe zachoania zaklasyfikoane jako jednostka choroboa, poprzez zaczerpnięte z praktyki komentarze do kryterió diagnostycznych uzględnianych przez międzynarodoą klasyfikację ICD10. Jest to próba spojrzenia na teorię przez pryzmat praktyki. Konieczna ydaje się być popularyzacja iedzy o rozpoznaaniu symptomó tych zaburzeń i potrzebie udzielania pomocy ramach czesnego spomagania rozoju dziecka łaśnie śród pedagogó przedszkolnych, gdyż to oni oprócz rodzicó stanoią środoisko pierszego kontaktu. Dzięki temu, mogąc ystarczająco cześnie zaobseroać nietypoe zachoania będące skaźnikami poażnych zaburzeń rozpoznania problemu rodzi często bezradność rodzicó i ychoacó, a co za tym idzie brak konsekencji postępoaniu i stanoczości kształtoaniu naykó i optymalnych granic. Tymczasem łaśnie te dzieci szczególnie potrzebują jasnych, stałych reguł i zasad, aby mając poczucie przeidyalności i bezpieczeństa osiągnąć przy stosoanie społeczne oraz stopnioo ypracoyać tolerancję zmian. Małe dzieci potrzebują zademonstroania sposobó zabay i kieroania nią przez osobę dorosłą, aby nie traciły kontaktu z rzeczyistością i nie ograniczały eksploracji otoczenia poprzez oddaanie się samotnym, stereotypoym i zrytualizoanym formom aktyności. Ważne, aby nie przyczyniać się do nasilania problemó emocjonalnych dziecka poprzez obinianie go i piętnoanie za zachoania będące przejaem choroby. To trochę tak, jakby zarzucać dziecku z niedoładem rąk, że brzydko koloruje albo mieć pretensje do niedoidzącego, że jest niespos trzegacze. Trzeba dążyć do osiągnięcia optymalnego stanu rónoagi pomiędzy konsekentnym staianiem ymagań porządkujących dziecku chaotyczny śiat i akceptacją jego odmiennego sposobu funkcjonoania. Ocenia się, że znaczna liczba osób z nierozpoznanym odpoiednio cześnie i nie poddaanym terapii zespołem Aspergera, późniejszym ieku cierpi na poikłania np. postaci depresji spoodoanej rozojoych, stają się inicjatorami podjęcia odrzuceniem i brakiem życia toarzyskiego. Jak już spomniano, zespół Aspergera jest specjalistycznej diagnozy oraz terapii. Ważne, aby była zaburzeniem mieszczącym się spektrum autyzmu, i naarstią tórne negatyne skutki emocjonalne, rozoju ona uruchomiona zanim przejay zaburzeń utralą się ynikające z niełaściego rozumienia zachoań dziecka i sposobu postępoania. Brak łaściego przy przeciętnym lub poyżej przeciętnej poziomie intelektualnego. Dobry poziom rozoju umysłoego, szczególna łatość do zapamiętyania faktó i informacji o zagadnieniach będących sferze 19

20 TEMAT MIESIĄCA DZIAŁ PSYCHOLOGA zainteresoań dziecka spraiają, że najczęściej trafiają rozpoczętej czynności, dążą do jej ukończenia nie Mogą być naet uażane za ekspertó jakiejś yołyanego nich przez nagłą zmianę. one do ogólnodostępnych placóek edukacyjnych. ąskiej dziedzinie iedzy, gromadząc informacje sposób konsekentny, a naet obsesyjny. Mając trudności naiązyaniu i adekatnym podtrzymyaniu relacji róieśniczych, często preferują toarzysto dorosłych komunikując się poprzez rozmoy zdominoane poielaniem informacji i ątkó będących przedmiotem ich zainteresoań. Posługują się przy tym nieraz bogatym zasobem słonicta, jednak sposób ypoiedzi jest monotonny, nieco zmanieroany, jakby pedantyczny. Z kolei rozumienie ypoiedzi innych osób nastręcza dzieciom z zespołem Aspergera duże trudności. Mają one boiem skłonność do dosłonego interpretoania znaczenia, nie z uporu i negatyizmu, lecz z poodu napięcia Nie rozumieją zasad oboiązujących zabaach tematycznych, opartych na spontanicznym odgryaniu ról, udaaniu zabaie realnych sytuacji, z zaangażoaniem yobraźni. Dlatego nie przyłączają się np. do zabay sklep. Mają ogromne trudności przyjęciu punktu idzenia innej osoby, yobrażeniu sobie jej sposobu myślenia i intencji ( literaturze jest to opisyane jako deficyt teorii umysłu). Brakuje im ięc ażnej umiejętności interpersonalnej arunkującej satysfakcjonujące yobcoanie, kontakty poczucie z innymi. osamotnienia, To rodzi inności i frustracji, która może się czasem manifestoać rozumiejąc ironii, docipu czy przenośni. Wymagają elementarnego yjaśniania znaczenia zrotó i poiedzonek będących formą abstrakcji czy metaforą. To jakby z myślą o specyficznych potrzebach tej kategorii dzieci słabo uczącej się z dośiadczeń społecznych sympatycznych postała seria dydaktycznych, książeczek z serii Co to znaczy? autorsta Grzegorza Kasdepke, tak popularna i lubiana śród nauczycieli. Nie dostrzegając i nie interpretując adekatnie sygnałó społecznych zaartych nieerbalnych komunikatach gestach, mimice czy intonacji ypoiedzi, dzieci te napadami złości. Dodatkoym problemem jest brak ykładach, często nie zauażając i nie respektując ypada. koncentrują się na łasnych ypoiedziach czyjegoś znudzenia, zniecierpliienia. Tak yraża się ich potrzeba kontaktu. Trudno im natomiast podtrzymyać sobodną konersację na różne tematy, odznaczają się zmożoną sztynością, lepkością myślenia. Trudno im też ziązku z tym oderać się od intuicyjnego yczucia zasad społecznych, tego co W konsekencji ich zachoania, spostrzegane jako natarczye lub nietaktone, są kolejną przyczyną izolacji i odrzucenia. Opisane problemy przystosoaniu społecznym u dzieci z zespołem Aspergera mogą być przezyciężone, jednak nie toku normalnego rozoju, 20

Pracownia Kształcenia Zawodowego

Pracownia Kształcenia Zawodowego Miejsce realizacji Forma Praconia Kształcenia Zaodoego Temat Cele i treści Adresat Ilość godz. Osoba proadząca Adres Koszt uczestnicta Termin Kd K.168 Kd K.169 Kd K.170 Wykorzystanie TIK pracy Metody aktyizujące

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA FRANCUSKIEGO Klasa III LO Podręcznik: Francofolie Express 3 Podręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych Numer dopuszczenie: 382/3/2014 1 KRYTERIA OCENA CELUJĄCA OCENA BARDZO DOBRA

Bardziej szczegółowo

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Psychoterapia indywidualna Terapia zaburzeń emocjonalnych i patologicznych cech osobowości. Korzyści (nabyta wiedza i Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Niwelowanie

Bardziej szczegółowo

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Prawidłowy rozwój mowy uwarunkowany jest właściwym rozwojem intelektualnym, fizycznym i emocjonalnym. Opanowanie właściwej techniki mówienia, wyraziste wymawianie

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW CO TO JEST DYSLEKSJA? Dysleksja rozwojowa jest to zespół zaburzeń występujących w procesie uczenia się, czytania i pisania u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. U podstaw

Bardziej szczegółowo

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Psychoterapia indywidualna Terapia zaburzeń emocjonalnych i patologicznych cech osobowości. Korzyści (nabyta wiedza i umiejętności) Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Bardziej szczegółowo

Pracownia Kultury Fizycznej i Zdrowotnej

Pracownia Kultury Fizycznej i Zdrowotnej Miejsce realizacji Forma kształcenia Praconia Kultury Fizycznej i Zdrootnej Temat Cele i treści Adresat Ilość godz. Osoba proadząca Adres e-mail Koszt uczestnicta Termin K.34 I ja mogę nauczać narciarsta

Bardziej szczegółowo

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Barbara Woszczyna Tomaszowice 2015r. Według brytyjskiego raportu Warnocka, około 20% populacji uczniów to dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (Children with

Bardziej szczegółowo

I.1.1. Technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]

I.1.1. Technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01] I.1.1. Technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01] Do egzaminu zostało zgłoszonych: 13 Przystąpiło łącznie: 4 70 przystąpiło: 4 55 przystąpiło: ETAP PISEMNY ETAP PRAKTYCZNY zdało: 3 330 (71,5%) zdało:

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji w projekcie Szkolenia i staże zawodowe dla osób niepełnosprawnych II edycja

Regulamin rekrutacji w projekcie Szkolenia i staże zawodowe dla osób niepełnosprawnych II edycja Regulamin rekrutacji projekcie Szkolenia i staże zaodoe dla osób niepełnospranych II edycja 1. INFORMACJE OGÓLNE 1. CZAS TRWANIA REKRUTACJI Proces rekrutacji do projektu Szkolenia i staże zaodoe dla osób

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

OŚWIATA AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI

OŚWIATA AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI OŚWIATA AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI www.magazynnauczyciela.pl AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PROSZOWICACH W DZIEDZINIE PSYCHOEDUKACJI I PROFILAKTYKI I TERAPII

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PROSZOWICACH W DZIEDZINIE PSYCHOEDUKACJI I PROFILAKTYKI I TERAPII PORADNIA PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNA w Proszowicach ul. Kopernika 6A, 32-100 Proszowice tel./fax.: 12 386 12 93 strona internetowa: poradnia.proszowice.edu.pl e-mail: poradniapsychologiczna1 OFERTA PORADNI

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ Opracowanie: Mgr Anna Borek Mgr Barbara Jakubiec Mgr Tomasz Padyjasek Spis treści: 1. Termin dysleksja. 2. Trudności

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Ostrowi Mazowieckiej prezentuje Państwu:

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Ostrowi Mazowieckiej prezentuje Państwu: Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Ostrowi Mazowieckiej prezentuje Państwu: OFERTĘ róŝnorodnych form pomocy bezpośredniej, przygotowaną dla: dzieci w wieku przedszkolnym uczniów szkół podstawowych

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Indywidualny Program Edukacyjno -Terapeutyczny Imię i nazwisko ucznia: Klasa. Data i miejsce urodzenia:. Wychowawca.. Indywidualny Program Edukacyjno

Bardziej szczegółowo

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY zjawisko dotyczące wolniejszego wykształcenia się zdolności percepcyjnych lub/i ekspresyjnych

Bardziej szczegółowo

Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu. Dorota Kalinowska - psycholog

Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu. Dorota Kalinowska - psycholog Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu Dorota Kalinowska - psycholog Zespół Aspergera vs Autyzm Podobieństwa: Nieprawidłowości w zakresie interakcji społecznych; Stereotypowy, ograniczony repertuar

Bardziej szczegółowo

Wszyscy ludzie mają jedną wspólną cechę są różni

Wszyscy ludzie mają jedną wspólną cechę są różni Wszyscy ludzie mają jedną wspólną cechę są różni Uczeń z Zespołem Aspergera. Uczeń z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim. rzuca się w oczy, jak bardzo są oni różni. Nie są świadomi olbrzymiego wysiłku,

Bardziej szczegółowo

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców Przedszkolak u progu szkoły Informacja dla rodziców Dobry start w szkole jest niezwykle ważny dla rozwoju dziecka. Jeśli jest ono psychicznie i fizycznie gotowe do podjęcia nauki, bez trudu i z radością

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Monika Haligowska

Opracowała: Monika Haligowska Kwalifikacja i orzekanie odnośnie dzieci niezdolnych do nauki w szkołach masowych. Podstawy prawne, rola psychologa, rola poradni w kwalifikowaniu do szkół specjalnych. Opracowała: Monika Haligowska Podstawy

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO 1. Dla dzieci: Propozycje do zrealizowania na terenie przedszkoli: A. Badania przesiewowe logopedyczne 3-6-latków oraz 3 i 4-latków.

Bardziej szczegółowo

POMOC SPOŁECZNA W GMINIE ŚREM W LATACH 2002-2006

POMOC SPOŁECZNA W GMINIE ŚREM W LATACH 2002-2006 POMOC SPOŁECZNA W GMINIE ŚREM W LATACH 2002-2006 Ośrodek Pomocy Społecznej jako jednostka organizacyjna gminy Śrem realizuje zadania łasne z zakresu pomocy społecznej oraz zadania zlecone gminie z zakresu

Bardziej szczegółowo

ANALIZA GŁOSKOWA umiejętność rozkładania słów na poszczególne elementy składowe głoski, które odpowiadają fonemom (najmniejszym cząstkom języka).

ANALIZA GŁOSKOWA umiejętność rozkładania słów na poszczególne elementy składowe głoski, które odpowiadają fonemom (najmniejszym cząstkom języka). A ANALIZA I SYNTEZA ogół czynności dokonywania rozkładu całości na poszczególne elementy składowe oraz scalania tych elementów w całość. Czynności te dotyczą też procesów poznawczych, analizy i syntezy

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Rozwoju Edukacji

Ośrodek Rozwoju Edukacji Ośrodek Rozwoju Edukacji Karta Indywidualnych Potrzeb Ucznia Termin założenia karty 20.09.2011r. IMIĘ (IMIONA) I NAZWISKO Ucznia Kamil klasa IV Nazwa przedszkola/szkoły lub placówki zakładającej Kartę.

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PEDAGOGÓW SZKOLNYCH

PLAN PRACY PEDAGOGÓW SZKOLNYCH mgr Grażyna Konkel kl 3-6 mgr Joanna Paceicz-Biegańska kl 0-2 GODZINY PRACY PEDAGOGÓW SZKOLNYCH Dzień tygodnia Joanna Paceicz-Biegańska dla kl 0-2 Grażyna Konkel dla kl 3-6 Poniedziałek 730 1130 1000-1700

Bardziej szczegółowo

Dostosowanie wymagań edukacyjnych w praktyce. Barbara Górecka Atkinson

Dostosowanie wymagań edukacyjnych w praktyce. Barbara Górecka Atkinson Dostosowanie wymagań edukacyjnych w praktyce Barbara Górecka Atkinson Sulechów, luty 2016 Cele szkolenia: - przekazanie wiedzy na temat kategorii dzieci z trudnościami w nauce oraz aktów prawnych regulujących

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY

BIULETYN INFORMACYJNY B I U L E T Y N I N F O R M A C Y J N Y P O R A D N I P S Y C H O L O G I C Z N O - P E D A G O G I C Z N E J W P Ł O Ń S K U N U M E R 1 I BIULETYN INFORMACYJNY W R Z E S I E Ń 2 0 1 3 W T Y M N U M E

Bardziej szczegółowo

Z-ID-110 Bezpieczeństwo i higiena pracy Health and Safety at Work

Z-ID-110 Bezpieczeństwo i higiena pracy Health and Safety at Work KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Naza modułu Naza modułu języku angielskim Oboiązuje od roku akademickiego 2015/2016 Z-ID-110 Bezpieczeństo i higiena pracy Health and Safety at Work A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY. W J A Ś L E 38-200 Jasło, Rynek 18 tel./fax: 0~13 446-50-83, e-mail: sekretariat@pup-jaslo.pl, www: pup-jaslo.

POWIATOWY URZĄD PRACY. W J A Ś L E 38-200 Jasło, Rynek 18 tel./fax: 0~13 446-50-83, e-mail: sekretariat@pup-jaslo.pl, www: pup-jaslo. POWIATOWY URZĄD PRACY W J A Ś L E 38-200 Jasło, Rynek 18 tel./fax: 0~13 446-50-83, e-mail: sekretariat@pup-jaslo.pl, : pup-jaslo.pl PLAN SZKOLEŃ realizoanych przez Poiatoy Urząd Pracy Jaśle 2015 r. Lp.

Bardziej szczegółowo

Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy z dziećmi z zaburzona komunikacją językową.

Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy z dziećmi z zaburzona komunikacją językową. Metoda Krakowska Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy z dziećmi z zaburzona komunikacją językową. Jest to metoda sylabowa oparta na wspomaganiu

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W RYKACH NA LATA 2012-2017

KONCEPCJA PRACY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W RYKACH NA LATA 2012-2017 KONCEPCJA PRACY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W RYKACH NA LATA 2012-2017 Jesteśmy po to, by rozumieć, wspierać i pomagać. Podstawa prawna: Koncepcja pracy poradni oparta jest na celach i zadaniach

Bardziej szczegółowo

Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Lipnie Na rok szkolny 2010/2011

Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Lipnie Na rok szkolny 2010/2011 Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Lipnie Na rok szkolny 2010/2011 Celem naszych oddziaływań jest wspieranie rozwoju i efektywności uczenia się dzieci i młodzieży, pomoc uczniom w wyborze kierunków

Bardziej szczegółowo

ZAKRES I TERMINY WYKONYWANIA TESTÓW PRZESIEWOWYCH, PROFILAKTYCZNYCH BADAŃ LEKARSKICH ORAZ PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ STOMATOLOGICZNYCH

ZAKRES I TERMINY WYKONYWANIA TESTÓW PRZESIEWOWYCH, PROFILAKTYCZNYCH BADAŃ LEKARSKICH ORAZ PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ STOMATOLOGICZNYCH Załącznik nr 3 ZAKRES I TERMINY WYKONYWANIA TESTÓW PRZESIEWOWYCH, PROFILAKTYCZNYCH BADAŃ LEKARSKICH ORAZ PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ STOMATOLOGICZNYCH Klasa (iek ucznia) Testy przesieoe Profilaktyczne badania

Bardziej szczegółowo

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej ...Dobra edukacja to edukacja włączająca, zapewniająca pełne uczestnictwo wszystkim uczniom, niezależnie od płci, statusu społecznego i ekonomicznego, rasy,

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach. Opr. Monika Wajda-Mazur

Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach. Opr. Monika Wajda-Mazur Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach Opr. Monika Wajda-Mazur Klasy integracyjne w naszej szkole. Nasza szkoła jako placówka z oddziałami integracyjnymi, nie tylko edukuje w zakresie ustalonego

Bardziej szczegółowo

Diagnoza funkcjonalna dziecka

Diagnoza funkcjonalna dziecka Diagnoza funkcjonalna dziecka Dane dziecka: i opis środowiska wychowującego Imię i nazwisko: XX, chłopiec Wiek dziecka: 3,6 Nie uczęszcza do przedszkola Rodzice: wykształcenie mama- wyższe, ojciec średnie

Bardziej szczegółowo

Raport. Zespołu ds. Jakości Kształcenia Wydziału Stosowanych Nauk Społecznych. rok akademicki 2011/2012

Raport. Zespołu ds. Jakości Kształcenia Wydziału Stosowanych Nauk Społecznych. rok akademicki 2011/2012 Raport Zespołu ds. Jakości Kształcenia Wydziału Stosoanych Nauk Społecznych rok akademicki 2011/2012 Opracoały Agnieszka Bieńkoska i Wioletta Dziarnoska Skład Zespołu ds. Jakości kształcenia Wydziału Stosoanych

Bardziej szczegółowo

SPECJANY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W PUŁAWACH

SPECJANY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W PUŁAWACH SPECJANY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W PUŁAWACH Wczesna interwencja (wczesne wspomaganie rozwoju) jest to zintegrowany system oddziaływań: profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczo rehabilitacyjnych

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W GŁOJSCACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 W RAMACH POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA 9 /2014 /2015

UCHWAŁA 9 /2014 /2015 UCHWAŁA 9 /2014 /2015 Rady Pedagogicznej Gimnazjum nr 8 Sportowego w Bydgoszczy z dnia 10.02.2015r. w sprawie wprowadzenia zmian do Statutu Gimnazjum nr 8 Sportowego w Bydgoszczy Na podstawie art. 50 ust.

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni:

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Diagnozowanie poziomu rozwoju, potrzeb i możliwości oraz zaburzeń rozwojowych i zachowań dysfunkcyjnych dzieci młodzieży: Badanie

Bardziej szczegółowo

pieczęć szkoły (data)

pieczęć szkoły (data) pieczęć szkoły.. (data) P o r a d n i a P s y c h o l o g i c z n o - P e d a g o g i c z n a n r 2 ŁCRE w Ł o m ż y ul. Polna 16, 18-400 Łomża Tel./faks 86-215-03-18 www.lcre-lomza.webd.pl e-mail: ppplomza@poczta.onet.pl

Bardziej szczegółowo

pedagog dla rodzica Wpisany przez Jolanta Osadczuk, Monika Ilnicka Szanowni Rodzice

pedagog dla rodzica Wpisany przez Jolanta Osadczuk, Monika Ilnicka Szanowni Rodzice Szanowni Rodzice DYSLEKSJA Dysleksja to specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu. Są to zaburzenia niektórych funkcji poznawczych, motorycznych, orientacji w schemacie ciała i przestrzeni, pamięci, lateralizacji

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 2 IM. DR. A. TROCZEWSKIEGO W KUTNIE

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 2 IM. DR. A. TROCZEWSKIEGO W KUTNIE Zespół Szkół Zawodowych Nr 2 im. dr. A. PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 2 IM. DR. A. TROCZEWSKIEGO W KUTNIE PODSTAWY PRAWNE: 1. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego

IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych Jolanta Rafał-Łuniewska Dziecko z niepełnosprawnością

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ DS. DZIECKA Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej nr 3 na rok szkolny 2015/2016

ZESPÓŁ DS. DZIECKA Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej nr 3 na rok szkolny 2015/2016 ZESPÓŁ DS. DZIECKA Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej nr 3 na rok szkolny 2015/2016 Skład zespołu: mgr pedagog, koordynator zespołu mgr - pedagog mgr - pedagog mgr Magdalena Górniak-Grzyb - pedagog

Bardziej szczegółowo

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK Wczesna interwencja to zintegrowany system oddziaływań profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczo-rehabilitacyjnych i terapeutycznych, których podmiotem

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 015/016 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W JĘDRZEJOWIE. dla Przedszkoli, Szkół i Placówek z terenu działania Poradni

PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W JĘDRZEJOWIE. dla Przedszkoli, Szkół i Placówek z terenu działania Poradni O F E R T A PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W JĘDRZEJOWIE dla Przedszkoli, Szkół i Placówek z terenu działania Poradni Niniejsza oferta zawiera propozycje działań z jakimi Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

C. EFEKTY KSZTAŁCENIA I METODY SPRAWDZANIA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

C. EFEKTY KSZTAŁCENIA I METODY SPRAWDZANIA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Naza modułu Naza modułu języku angielskim Oboiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-LOG-0384 Ładunkoznasto Knoledge about loads A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE

Bardziej szczegółowo

Łomżyńskie Centrum Rozwoju Edukacji w Łomży

Łomżyńskie Centrum Rozwoju Edukacji w Łomży pieczęć szkoły.. (data) Łomżyńskie Centrum Rozwoju Edukacji w Łomży P o r a d n i a P s y c h o l o g i c z n o - P e d a g o g i c z n a n r 2 18-400 Łomża, ul. Polna 16 tel./faks 86-215-03-18 www.lcre-lomza-webd.pl

Bardziej szczegółowo

Dziecko z zespołem Aspergeraw placówkach edukacyjnych. Opracowała: Karolina Dyrda Bydgoszcz, 15.03.2014 r.

Dziecko z zespołem Aspergeraw placówkach edukacyjnych. Opracowała: Karolina Dyrda Bydgoszcz, 15.03.2014 r. Dziecko z zespołem Aspergeraw placówkach edukacyjnych Opracowała: Karolina Dyrda Bydgoszcz, 15.03.2014 r. EDUKACJA DZIECKA z ZESPOŁEM ASPERGERA dziecko z ZA może realizować obowiązek szkolny w placówkach

Bardziej szczegółowo

Szanowni Czytelnicy! mgr Urszula Stopińska SPIS TREŚCI

Szanowni Czytelnicy! mgr Urszula Stopińska SPIS TREŚCI BEZPŁATNY KWARTALNIK LISTOPAD 2013 NR 3 H I S TO R I A D Z I A Ł A L N O Ś C I S P E C J ALI S TYC ZN E J P ORAD N I P S YC H OLOG I C ZN O - P E D AG OG I C ZN E J W S KAWI N I E E M OC J ON U J ĄC E

Bardziej szczegółowo

Zadania i zasady organizacji zajęć z rewalidacji indywidualnej

Zadania i zasady organizacji zajęć z rewalidacji indywidualnej Zadania i zasady organizacji zajęć z rewalidacji indywidualnej Działania o charakterze rewalidacyjnym podejmuje się w przypadku uczniów z niepełnosprawnością Rewalidacja indywidualna to interwencja to

Bardziej szczegółowo

Wskazówki dla rodziców dziecka u którego stwierdzono dysleksję rozwojową.

Wskazówki dla rodziców dziecka u którego stwierdzono dysleksję rozwojową. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Joanna Domańska - pedagog Wskazówki dla rodziców dziecka u którego stwierdzono dysleksję rozwojową.

Bardziej szczegółowo

1 Przedmiot regulaminu

1 Przedmiot regulaminu Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 1/I/2012 Kieronika Gminnego Zespołu Ośiatoego Bukoinie Tatrzańskiej REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W PROJEKCIE INDYWIDUALIZACJA NAUCZANIA I WYCHOWANIA UCZNIÓW KLAS

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W KOZIENICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W KOZIENICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W KOZIENICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 Diagnoza W zakresie diagnozy (icznej, icznej, logopedycznej i zawodowej) rozpoznajemy i określamy potencjalne możliwości

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. STEFANA CZARNIECKIEGO W CZARNEJ

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. STEFANA CZARNIECKIEGO W CZARNEJ PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. STEFANA CZARNIECKIEGO W CZARNEJ Podstawa prawna: - Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE PODSTAWA PRAWNA PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2014/2015

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2014/2015 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych na rok szkolny 2014/2015 ZAPISY NA WSZYSTKIE OFEROWANE ZAJĘCIA PRZYJMUJE SEKRETARIAT PORADNI

Bardziej szczegółowo

TERESA TRYPUĆ NIEZBĘDNIK O DYSLEKSJI I TERAPII

TERESA TRYPUĆ NIEZBĘDNIK O DYSLEKSJI I TERAPII 1 TERESA TRYPUĆ NIEZBĘDNIK O DYSLEKSJI I TERAPII 2 Copyright by Teresa Trypuć Wydawca: self-publishing ISBN 978-83-7859-311-9 Wszelkie prawa zastrzeżone Wydanie II 2014 3 Spis treści CZĘŚĆ I WSTĘP... 7

Bardziej szczegółowo

Bezpośrednio po zgłoszeniu / w ramach konsultacji lub innym ustalonym terminie

Bezpośrednio po zgłoszeniu / w ramach konsultacji lub innym ustalonym terminie Porady indywidualne bez badań dla dzieci i młodzieży Poradnictwo dla rodziców (opiekunów prawnych) dzieci i młodzieży Konsultacje dla rodziców, nauczycieli, wychowawców, pedagogów szkolnych, dyrektorów

Bardziej szczegółowo

Informacja nt aktualnie obowiązujących przepisów prawa oświatowego dotyczących wydawania opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne

Informacja nt aktualnie obowiązujących przepisów prawa oświatowego dotyczących wydawania opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne Informacja nt aktualnie obowiązujących przepisów prawa oświatowego dotyczących wydawania opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 17 listopada

Bardziej szczegółowo

TERAPIA LOGOPEDYCZNA. Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy.

TERAPIA LOGOPEDYCZNA. Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy. TERAPIA LOGOPEDYCZNA Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy. Zajęcia odbywają się systematycznie, dostosowane są do możliwości psychofizycznych każdego ucznia. Terapia prowadzona jest

Bardziej szczegółowo

Szanowni Czytelnicy! mgr Urszula Stopińska. Redaktor kwartalnika. Kwartalnik Specjalistycznej Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Skawinie.

Szanowni Czytelnicy! mgr Urszula Stopińska. Redaktor kwartalnika. Kwartalnik Specjalistycznej Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Skawinie. Tem at n u m eru : G d y d zi eci d ręczą d zi eci - m obbi n g rói eś n i czy BEZPŁATNY KWARTALNIK C z er i ec 2015 NR 6 R o z ó j m o y d z i e c k a a c z y ta n i e ks i ą ż e k Rel acj a z pi ers

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA TERAPII RĘKI DIAGNOZA I TERAPIA RĘKI, SPRAWNOŚCI MANUALNYCH ORAZ GRAFOMOTORYCZNYCH ORGANIZATORZY KURSU:

SZKOŁA TERAPII RĘKI DIAGNOZA I TERAPIA RĘKI, SPRAWNOŚCI MANUALNYCH ORAZ GRAFOMOTORYCZNYCH ORGANIZATORZY KURSU: ORGANIZATORZY KURSU: SZKOŁA TERAPII RĘKI DIAGNOZA I TERAPIA RĘKI, SPRAWNOŚCI MANUALNYCH ORAZ GRAFOMOTORYCZNYCH Program autorski Copyright 2013 Agnieszka Rosa Dzień/ godziny zajęć Osoba prowadząca Program:

Bardziej szczegółowo

Koordynowane przedszkola/ szkoły zespole 1. Magdalena Jackowska pedagog, koordynator zespołu MP nr 42, 34

Koordynowane przedszkola/ szkoły zespole 1. Magdalena Jackowska pedagog, koordynator zespołu MP nr 42, 34 Skład zespołu Stanowisko/ funkcja w Koordynowane przedszkola/ szkoły zespole 1. pedagog, koordynator zespołu MP nr 42, 34 2. Ewa Przesłańska /UM/ zastępstwo Sylwia pedagog, SP nr 54, MP nr 36 Tłustochowicz

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja dziecka objętego WWRD w Zespole Szkół Nr 12 w Białymstoku

Dokumentacja dziecka objętego WWRD w Zespole Szkół Nr 12 w Białymstoku Dokumentacja dziecka objętego WWRD w Zespole Szkół Nr 12 w Białymstoku 1. dokumentacja dotycząca dziecka: - opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju wydana przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W ALWERNI

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W ALWERNI PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W ALWERNI PODSTAWA PRAWNA 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik.

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik. ROK SZKOLNY 2015/2016 OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ŚWIDNIKU I. Badania psychologiczne i pedagogiczne dzieci młodzieży oraz opiniowanie w zakresie: oceny rozwoju psychoruchowego; funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH UWZGLĘDNIANIE OPINII PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNYCH WSKAZÓWKI DLA NAUCZYCIELI Rozporządzenie MEN z dn. 30.04.2007 Nauczyciel jest obowiązany, na podstawie opinii poradni

Bardziej szczegółowo

Z-ID-408 Finanse przedsiębiorstw Corporate Finance

Z-ID-408 Finanse przedsiębiorstw Corporate Finance KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Naza modułu Naza modułu języku angielskim Oboiązuje od roku akademickiego 20/206 Z-ID-408 Finanse przedsiębiorst Corporate Finance A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE

Bardziej szczegółowo

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY I. Ogólna charakterystyka Szkoły Podstawowej Nr 2 w Ustce. II. Opis ważniejszych przedsięwzięć. 1. Projekty unijne: a) Twój rozwój, twoja

Bardziej szczegółowo

W trakcie praktyki student powinien zapoznać się z następującymi zagadnieniami:

W trakcie praktyki student powinien zapoznać się z następującymi zagadnieniami: dla studentó Wydziału Nauk o Żyności Szkoły Głónej Gospodarsta Wiejskiego Warszaie odbyających praktykę zakładach przetórczych przemysłu spożyczego Celem praktyki jest zapoznanie studenta sposób kompleksoy

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola z Oddziałami dla Dzieci z Autyzmem,,Pinokio

Koncepcja pracy. Przedszkola z Oddziałami dla Dzieci z Autyzmem,,Pinokio Koncepcja pracy Przedszkola z Oddziałami dla Dzieci z Autyzmem,,Pinokio KONIN, CZERWIEC 2014 I.Podstawa prawna: 1) Rozporządzenia MEN z dnia 7 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.

Bardziej szczegółowo

NOWA JAKOŚĆ DOSKONALENIA NAUCZYCIELI

NOWA JAKOŚĆ DOSKONALENIA NAUCZYCIELI NOWA JAKOŚĆ DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W POWIECIE M Szkoła Podstawowa w Damicach Obszar do wsparcia w roku szkolnym 2013/2014 PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI Wybór zakresu szkolenia

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po autyzmie. Materiał doszkalający dla wolontariuszy

Przewodnik po autyzmie. Materiał doszkalający dla wolontariuszy Przewodnik po autyzmie 1 Czym jest autyzm? Autyzm jest zaburzeniem neurorozwojowym, związanym z nieprawidłowym rozwojem i funkcjonowaniem mózgu we wczesnym dzieciństwie. Symptomy nieprawidłowości rozwoju

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA REGULUJĄCA ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. ADAMA MICKIEWICZA W ŻYRZYNIE

PROCEDURA REGULUJĄCA ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. ADAMA MICKIEWICZA W ŻYRZYNIE Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 16/2012 Dyrektora Szkoły z dnia 15 marca 2012r. w sprawie wprowadzenia do realizacji Procedury regulującej zasady udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ŁĘCZNEJ GIMNAZJUM

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ŁĘCZNEJ GIMNAZJUM OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ŁĘCZNEJ GIMNAZJUM Al. Jana Pawła II 21 010 Łęczna tel/fax: 81 462 25 89 www.pppleczna.pl e-mail:ppp.leczna@op.pl Rok szkolny 2015/2016 W roku szkolnym 2015/2016

Bardziej szczegółowo

Ocena rozprawy doktorskiej mgr Agnieszki Rydlewskiej

Ocena rozprawy doktorskiej mgr Agnieszki Rydlewskiej Gdański Uniersytet Medyczny, l Katedra i Klinika Kardiologii Kieronik: dr hab. med. Marcin Gruchała, prof. nadz. GUMed ul. Dębinki?, 80-211 Gdańsk tel./fax (O 58) 346 12 01; tel. 349 25 00, 349 25 04 -

Bardziej szczegółowo

Cele wystąpienia. Usystematyzowanie wiedzy dotyczącej przepisów o realizacji pomocy psychologicznopedagogicznej

Cele wystąpienia. Usystematyzowanie wiedzy dotyczącej przepisów o realizacji pomocy psychologicznopedagogicznej ZMIANY PRAWNE W ORGANIZOWANIU POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W WYCHOWANIU PRZEDSZKOLNYM KATARZYNA SZCZEPKOWSKA-SZCZĘŚNIAK NAUCZYCIEL KONSULTANT MSCDN WYDZIAŁ W WARSZAWIE Cele wystąpienia Usystematyzowanie

Bardziej szczegółowo

Anna Zych pedagog w PPP nr 13 w Warszawie doradca metodyczny m. st. Warszawy w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Anna Zych pedagog w PPP nr 13 w Warszawie doradca metodyczny m. st. Warszawy w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej Anna Zych pedagog w PPP nr 13 w Warszawie doradca metodyczny m. st. Warszawy w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej Równie ważne, jeśli nie ważniejsze od faktów, jest to, jak ludzie je postrzegają.

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA i ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 W INOWROCŁAWIU

ZASADY UDZIELANIA i ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 W INOWROCŁAWIU ZASADY UDZIELANIA i ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 W INOWROCŁAWIU Udzielanie pomocy psychologiczno- pedagogicznej w szkole reguluje Rozporządzenie MEN z dnia

Bardziej szczegółowo

ANKIETA REKRUTACYJNA

ANKIETA REKRUTACYJNA ANKIETA REKRUTACYJNA Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety rekrutacyjnej, której celem jest zebranie informacji niezbędnych do przeprowadzenia rekrutacji uczestników projektu Wszyscy razem. 1. Imię i

Bardziej szczegółowo

Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne

Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne Doskonalenie analizy rysunku dziecka i możliwości pracy z rysunkiem Agnieszka Nalepa, Urszula Stobnicka Agnieszka Nalepa nauczyciel dyplomowany,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ. w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w Wejherowie

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ. w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w Wejherowie Załącznik nr1 do zarządzenia nr 60/212 z dnia 30 sierpnia 2012r. PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w Wejherowie 1 PODSTAWY PRAWNE: 1. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNA W SZKOLE PODSTAWOWEJ im. BRONISŁAWA MALINOWSKIEGO w MAŁYCH ŁUNAWACH

POMOC PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNA W SZKOLE PODSTAWOWEJ im. BRONISŁAWA MALINOWSKIEGO w MAŁYCH ŁUNAWACH POMOC PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNA W SZKOLE PODSTAWOWEJ im. BRONISŁAWA MALINOWSKIEGO w MAŁYCH ŁUNAWACH SYSTEM POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ ORAZ WSPIERANIA UCZNIÓW W naszej szkole funkcjonuje System

Bardziej szczegółowo

DOSKONALENIE CZYTANIA

DOSKONALENIE CZYTANIA DOSKONALENIE CZYTANIA RODZICU! Jeżeli Twoje dziecko ma trudności w nauce czytania, porozmawiaj z pedagogiem szkolnym lub ze specjalistą w poradni psychologiczno-pedagogicznej, którzy wyjaśnią przyczyny

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY ZESPÓŁ DO SPRAW SPECJALNYCH POTRZEB EDUKACYJNYCH UCZNIÓW - PLAN PRACY -

SZKOLNY ZESPÓŁ DO SPRAW SPECJALNYCH POTRZEB EDUKACYJNYCH UCZNIÓW - PLAN PRACY - SZKOLNY ZESPÓŁ DO SPRAW SPECJALNYCH POTRZEB EDUKACYJNYCH UCZNIÓW - PLAN PRACY - I. W skład zespołu wchodzą nauczyciele prowadzący zajęcia edukacyjne w danej klasie, wychowawcy klas, pedagog szkolny oraz

Bardziej szczegółowo

STATUT PRZEDSZKOLA NR 11 w SIEMIANOWICACH ŚL.

STATUT PRZEDSZKOLA NR 11 w SIEMIANOWICACH ŚL. Załącznik nr 1 do Statutu Przedszkola nr 11 w Siemianowicach Śl. Warunki organizowania pomocy psychologiczno pedagogiczna dla dzieci w Przedszkolu nr 11 w Siemianowicach śl. zgodnie z rozporządzeniem Ministra

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PORADNI W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 KAŻDY UCZEŃ MA SZANSĘ NA SUKCES TEMATYKA

PLAN PRACY PORADNI W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 KAŻDY UCZEŃ MA SZANSĘ NA SUKCES TEMATYKA PLAN PRACY PORADNI W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 KAŻDY UCZEŃ MA SZANSĘ NA SUKCES ZADANIA TEMATYKA Diagnoza dzieci przedszkolnych i uczniów Diagnoza: Logopedyczna (na terenie PPP i przesiewowa na terenie przedszkoli

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 IM. A. MICKIEWICZA W ŁODZI. z dnia 17 listopada 2010 r.

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 IM. A. MICKIEWICZA W ŁODZI. z dnia 17 listopada 2010 r. PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 IM. A. MICKIEWICZA W ŁODZI NA PODSTAWIE ROZPORZĄDZENIA MEN z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i

Bardziej szczegółowo

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna ul. Mątewska 17, 88-100 Inowrocław tel/fax 52 359 22 66, e-mail: ppp-ino@o2.pl, www.poradnia.inowroclaw.info Zapraszamy szkoły, przedszkola i inne placówki oświatowo-wychowawcze

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK

SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK TYTUŁ/NAZWA Dobrej praktyki Centrum Terapeutyczne przy Szkole Podstawowej Nr 4 z oddziałami integracyjnymi w Łukowie NAZWA SZKOŁY/PLACÓWKI Szkoła Podstawowa

Bardziej szczegółowo

5/26/12. Reforma systemu pomocy p- p - podstawy prawne. Uczeń o specjalnych potrzebach edukacyjnych w reformującej się szkole

5/26/12. Reforma systemu pomocy p- p - podstawy prawne. Uczeń o specjalnych potrzebach edukacyjnych w reformującej się szkole Uczeń o specjalnych potrzebach edukacyjnych w reformującej się szkole Toruń, 25 maja 2012 r. Prof. Marta Bogdanowicz Reforma systemu pomocy p- p - podstawy prawne Uczeń o specjalnych potrzebach edukacyjnych

Bardziej szczegółowo

DOKĄD PO POMOC? OFERTA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH DOTOWANYCH PRZEZ GMINĘ MIASTA TORUŃ DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

DOKĄD PO POMOC? OFERTA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH DOTOWANYCH PRZEZ GMINĘ MIASTA TORUŃ DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH DOKĄD PO POMOC? OFERTA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH DOTOWANYCH PRZEZ GMINĘ MIASTA TORUŃ DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Lp. Naza organizacji Adres Kontakt 1. Toruńskie Stoarzyszenie Współpraca ul. Niesiołoskiego

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NR 3 KRAKÓW - PODGÓRZE

BIULETYN INFORMACYJNY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NR 3 KRAKÓW - PODGÓRZE Nr 8 Wrzesień 2007 BIULETYN INFORMACYJNY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NR 3 KRAKÓW - PODGÓRZE Siedziba Poradni: 30-306 Kraków ul. Konfederacka 18 tel/fax: (012) 266-19 - 50 e-mail: ppp3krakow@neostrada.pl

Bardziej szczegółowo