moving Improving through kraków kraków Poznań katowice

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "moving Improving through kraków kraków Poznań katowice"

Transkrypt

1 Numer 1, 2008 / Issue 1, 2008 Improving through moving RE P O R T O N BPO OP P O R T U N I T I E S IN PO L A N D RAP O R T O PE R S P E K T Y W A C H SE K T O R A BPO W PO L S C E KATOWICEPoznań ŁÓDŹ lublinbydgoszcztoruń katowice łódź Rzeszów RzeszówWROCŁAW Szczecin Lublin ŁÓDŹ Trójmiasto Poznań wrocław KATOWICE Rzeszów LUBLIN ŁÓDŹ kraków Trójmiasto Bydgoszcz/Toruń Bydgoszcz/Toruń kraków Our Knowledge is your Property

2 Copyright 2008 Colliers International Poland Sp. z o.o.

3 Executive Summary Streszczenie Poland s location in the centre of Europe has made it an attractive location for BPO investors, with the country experiencing a large increase in relocations following its accession to the European Union. In a global context Poland s biggest competitors in terms of attracting BPO investments are China and India. At a European level Poland has often lost out in attracting relocations to competition from Slovakia, Hungary and the Czech Republic, as well as new markets such as Bulgaria and Romania. However, it retains a number of advantages in its central situation; access to a qualifi ed and often multilingual labour pool; and relatively low labour costs. Despite these fundamental strengths the Polish government does not do enough to create a climate to attract new BPO investment to the country. Poor road infrastructure remains a problem, along with a lack of quality premises for employees and bureaucracy on both a local and national level. This report identifi es eleven cities in Poland as most attractive for outsourcing services, of which fi ve (Łódź, Kraków, Katowice, Tricity and Wrocław) have already attracted a number of existing companies operating their BPO centres. The remaining six cities (Rzeszów, Bydgoszcz, Toruń, Lublin, Szczecin and Poznań) are identifi ed as having the potential to attract new investors, or existing investors looking at new markets. The selection of the cities with potential to attract foreign investors was based on the following factors: Access to labour Cost of labour Business infrastructure Property Local government policies Analysis of these factors, crucial for BPO investors in selecting a location, resulted in the identifi cation of those the cities with relatively low costs and high benefi ts in terms of these criteria. Położenie Polski w centrum Europy czyni z niej atrakcyjną lokalizację dla inwestorów z sektora BPO. Inwestycje zwiększają się od czasu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej. W skali światowej najbardziej konkurencyjnymi rynkami dla Polski, pod względem lokowania centrów BPO, są Chiny i Indie. Natomiast w skali europejskiej, kraj przegrywa dosyć często ze Słowacją, Czechami czy Węgrami lub ostatnio też z Bułgarią i Rumunią. Nadal jednak Polska wyróżnia się spośród konkurentów, dzięki centralnej lokalizacji, dostępowi do wykwalifi kowanych i wielojęzycznych pracowników i stosunkowo niskim kosztom pracy. Rząd polski nie wykorzystuje wystarczająco tych mocnych stron, aby zachęcić inwestorów BPO do lokowania swoich centrów w tym kraju. Problemem pozostaje słaba infrastruktura drogowa, brak nieruchomości o odpowiednich standardach dla pracowników, jak również biurokracja na poziomie lokalnym i krajowym. W ramach analizy wyłoniono 11 miast atrakcyjnych dla usług outsourcingowych. Wśród nich w pięciu (Łódź, Kraków, Katowice, Trójmiasto i Wrocław) już operują liczni inwestorzy z sektora BPO, a pozostałe (Rzeszów, Bydgoszcz, Toruń, Lublin, Szczecin i Poznań) charakteryzują się doskonałym potencjałem dla nowych lub już działających inwestorów, którzy poszukują nowych lokalizacji. Wybór miast atrakcyjnych dla inwestycji zagranicznych opiera się na następujących kryteriach: Dostęp do kadry Koszty pracy Infrastruktura biznesowa Dostępność nieruchomości Polityka władz lokalnych Analiza wspomnianych kryteriów, kluczowych dla inwestorów BPO decydujących o wyborze lokalizacji, pozwoliła wyłonić miasta wyróżniające się stosunkowo niskimi kosztami i dużymi korzyściami. 1

4 Overall, Poland has the potential to attract BPO operations over the next few years. However the recommendations for improvement should be considered. Those include: clarifi cation of what Special Economic Zones and Technological Parks offer; wages which truly refl ect the competencies and level of innovation of employees; and the training of new employees in the cultural and business aspects of outsourcing services. Finally there should be focus on innovation and value added for end users and providers, and low costs should not be the main criteria for choosing a location for BPO. Polska posiada doskonały potencjał dla inwestycji BPO na kilka następnych lat. Aby wykorzystać go w pełni, rząd i lokalne samorządy powinny skupić się na poprawie kilku ważnych aspektów. Należą do nich: jasna i dobrze zakomunikowana informacja o roli i korzyściach, które oferują Specjalne Strefy Ekonomiczne i Parki Technologiczne, wynagrodzenia adekwatne do kompetencji i poziomu innowacyjności pracowników, szkolenia nowych pracowników na temat zagadnień kulturowych i biznesowych w sektorze usług outsourcingowych. Należy także skupić się na innowacyjności i wartości dodanej dla użytkowników końcowych i dostawców usług BPO lub/i outsourcingowych, a niskie koszty inwestycji nie powinny być podstawowym czynnikiem w wyborze lokalizacji dla centrów BPO. In summarizing each of the cities in this report, its po- sition in respect of each of these crucial fi ve factors are shown as arrows. A positive aspect on the factor is shown by an upward arrow, and a negative aspect on the factor in question is shown by a downward arrow. The results are presented in the City Atractiveness Table. Przy omówieniu poszczególnych miast, pozycja danego miasta w odniesieniu do każdego z tych czynników została pokazana w formie strzałek. Trend pozytywny pokazany jest jako strzałka skierowana ku górze, trend negatywny jako strzałka skierowana w dół. Wyniki zaprezntowano w formie Tabeli atrakcyjności miast. 2

5 City Atractiveness Table Tabela atrakcyjności miast ŁÓDŹ KRAKÓW KATOWICE TRICITY TRÓJMIASTO WROCŁAW LUBLIN RZESZÓW BYDGOSZCZ /TORUŃ POZNAŃ SZCZECIN positive trend trend pozytywny negative trend trend negatywny neutral trend trend neutralny 3

6 List of Contents Spis treści 1. Executive Summary / Streszczenie Selected Cities / Wybrane miasta The Big Five / Wielka Piątka 8-26 Łódź Kraków Katowice Tricity/Trójmiasto Wrocław 4. The Rising Stars / Wschodzące Gwiazdy Lublin Rzeszów Toruń / Bydgoszcz Poznań Szczecin 5. BPO in Poland - What Next? / BPO w Polsce - co dalej? 6. Recommendations / Wskazówki 48 SzczecinPoznań Toruń Bydgoszcz RzeszówLublin WrocławTrójmia- mia-katowi- Katowi-Kraków KrakówŁódź 4

7 5

8 Selected Cities Wybrane miasta In selecting the cities that are potentially attractive for outsourced services in Poland the following key factors were taken into consideration: access to labour, cost of labour, business infrastructure, property, local government policies. Based on this, the following cities were selected: The Big Five: Łódź, Kraków, Katowice, Tricity and Wrocław; The Rising Stars: Lublin, Rzeszów, Bydgoszcz/Toruń, Szczecin and Poznań. Firstly, access to labour means finding the answer to the question: are there local academic institutions that can supply a BPO operation with graduates necessary for their operations. Especially important are graduates in IT subjects, finance and administration, marketing & sales, and of late, pharmacy graduates. Secondly, costs of labour took into consideration the average wage in the region/city and labour demand, as well availability and cost of housing for potential employees drawn from outwith the region. Thirdly, when considering infrastructure the report considered not only telephone and internet-based communications technology, but also road communications and air transport. The point being that in setting up operations an investor will require to be in a position to communicate with the world through both the exchange of information and the movement of products to and from any operations facility. Fourthly, property refers to the current or future availability of suitable premises with the potential to house BPO operations. This refers particularly to modern offices suitable for value added service sector activities. Finally, consideration was also given to local government policies towards such direct investments. The most important criteria in this case were how friendly these local governments are towards investors. For example are there incentives in place, such as tax breaks? Is there acess to a Special Economic Zone that encourages setting up investments on special terms? W wyborze miast, które są potencjalnie atrakcyjne dla prowadzenia usług outsourcingowych, zostały wzięte pod uwagę następujące kluczowe czynniki: dostęp do kadry, koszty pracy, infrastruktura biznesowa, dostępność nieruchomości, polityka władz lokalnych. Na tej podstawie zostały wybrane następujące miasta: Wielka Piątka: Łódź, Kraków, Katowice, Trójmiasto i Wrocław oraz Wschodzące Gwiazdy: Lublin, Rzeszów, Bydgoszcz/Toruń, Szczecin i Poznań. W przypadku dostępu do kadry należało odpowiedzieć na pytanie, czy istnieją szkoły wyższe, które mogą dostarczyć absolwentów niezbędnych do prowadzenia danej działalności. Potrzebni są zwłaszcza absolwenci takich kierunków jak: informatyka, finanse i administracja, marketing i sprzedaż oraz farmacja. W odniesieniu do kosztów pracy zostały wzięte pod uwagę: średni poziom płac w regionie/mieście, popyt na pracę, dostępność mieszkań dla potencjalnych pracowników z regionu. W odniesieniu do trzeciego czynnika - infrastruktury biznesowej, w raporcie wzięta pod uwagę została nie tylko dostępność infrastruktury telekomunikacyjnej i teleinformatycznej, ale także połączenia drogowe i lotnicze. Istotne było upewnienie się, że po rozpoczęciu działalności, wymiana informacji i przepływ towarów będą możliwe. Kryterium nieruchomości odnosi się do obecnej, jak i przyszłej dostępności odpowiednich nieruchomości, gdzie może być prowadzona działalność typu BPO. Przede wszystkim brane są pod uwagę nowoczesne powierzchnie biurowe. Ocenie poddano również politykę władz lokalnych wobec tego typu inwestycji. Najważniejszym kryterium w tym przypadku była przyjazność władz lokalnych w stosunku do inwestorów. Czy, na przykład, oferowane są zachęty takie jak okres zwolnienia od podatku? Czy jest dostęp do Specjalnej Strefy Ekonomicznej sprzyjającej tworzeniu inwestycji na specjalnych warunkach? 6

9 Based on this analysis, the report identifies the Big Five as those locations with the most potential to house offshoring and outsourcing activities. These are cities that already have a track record in attracting such projects and have the potential to attract more. The second group consists of those six cities, termed as Rising Stars because of their potential to become major offshoring/outsourcing centres in Poland. Noticeable by its absence from both lists is Warsaw. This is because of the difficulty in obtaining tax incentives in Warsaw, and the absence of cheap labour even though the city is well provided with the appropriate communications infrastructure. Na podstawie analizy została wybrana Wielka Piątka, która obejmuje najbardziej atrakcyjne miasta pod względem potencjalnej działalności typu offshoring i outsourcing. Są to miasta, które już goszczą tego typu projekty i mają potencjał, aby przyciągnąć kolejne. Druga grupa obejmuje miasta nazwane Wschodzącymi Gwiazdami, które mają szansę stać się dużymi centrami offshoringowymi lub outsourcingowymi w Polsce. Jak widać, Warszawa nie znalazła się na żadnej z list. Przyczyną tego jest przede wszystkim trudność w uzyskaniu ulg podatkowych, brak taniej siły roboczej, chociaż stolica dysponuje odpowiednią infrastrukturą komunikacyjną. 7

10 Łódź Overview Łódź is centrally located in Poland, about 130 km from Warsaw. Therefore its location is attractive for production functions as it is at the crossroads of the country, connecting the north to the south highways and east to the west. The city s proximity to Warsaw means that the city can benefit from the amenities that come with the capital city. The city has a long tradition of being a trading centre and then an industrial production centre for textile and related industries. Today Łódź is responsible for 70% of production in this sector. As such Łódź is an attractive location for industrial activities, especially light machinery. Multinational companies like Bosch-Siemens, Dell Computers, Whirlpool and others have set up production facilities in this city. Moreover located here is the Łódź Special Economic Zone (LSEZ) where investors can undertake investments that receive government incentives like tax breaks. Ogólna charakterystyka Łódź położona jest w centralnej Polsce około 130 km od Warszawy. Jej lokalizacja jest atrakcyjna dla funkcji produkcyjnych, ponieważ leży na skrzyżowaniu autostrad łączących północ z południem i wschód z zachodem. Bliskość Warszawy oznacza, że miasto może czerpać korzyści z udogodnień związanych ze stolicą. Miasto ma długą tradycję jako ośrodek handlu i przemysłu włókienniczego oraz branż pokrewnych. Obecnie Łódź jest odpowiedzialna za 70% produkcji w tym sektorze. Łódź staje się atrakcyjna dla przemysłu zwłaszcza elektrotechnicznego. Międzynarodowe firmy takie jak: Bosch-Siemens, Dell Computers, Whirlpool uruchomiły produkcję w tym mieście. Znajduje się tu Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna (LSSE), gdzie inwestorzy mogą rozpoczynać inwestycje, które otrzymają zachęty rządowe, takie jak np. okres zwolnienia od podatku. Miasto jest również centrum akademickim. Są tu takie uczelnie jak: Uniwersytet Łódzki, Politechnika Łódzka, Szkoła Filmowa i Akademia Sztuk Pięknych. Rokrocznie miasto może pochwalić się duża liczbą absolwentów uczelni wyższych. Większość absolwentów mówi płynnie w językach obcych, takich jak: angielski, niemiecki, francuski i włoski. Nie zaskakują także absolwenci posługujący się bardziej egzotycznymi językami jak: norweski, fiński, arabski i hebrajski. Łódź ma 7,3% udziału w ogólnej liczbie zatrudnionych oraz jest odpowiedzialna za 5,8% wartości produkcji przemysłowej w Polsce. Wkład Łodzi w PKB wynosi 6,2%. Rynek pracy i wynagrodzenia Stopa bezrobocia w Łódzkiem na koniec czerwca 2008 roku wynosiła 9,8%, prawie tyle co średnia krajowa. Większość bezrobotnych mieszka na stałe w Radomsku, Opocznie i Kutnie. Najmniejsze bezrobocie jest w Skierniewicach. Średnia płaca w sektorze przedsiębiorstw w województwie w połowie 2008 roku wynosiła 2560 PLN (około 752 EUR) i była o 7% wyższa niż w połowie 2007 roku. 8

11 Łódź The city is also a centre for academic excellence, having a university, a medical academy, a technical university, a film academy and arts academy. As such the city can boast a large pool of university graduates on an annual basis. Most of these graduates are fluent in foreign languages like English, German, French and Italian. Indeed it is not surprising to find graduates with exotic business languages such as Norwegian, Finnish, Arabic and Hebrew. Łódź accounts for 7.3% of the national workforce and is responsible for 5.8% of the industrial production undertaken in Poland. It also creates 6.2% of Poland s GDP. Labour Market and Wages At the end of June 2008, unemployment in the province of Łódź was at 9.8%, almost on a par with the national average. The highest unemployment is domiciled in Radomsko, Opoczno and Kutno respectively. The lowest unemployment is in Skierniewice. In June 2008 the average wage in Łódź was PLN 2,560 (about EUR 752) and was 7% higher than in the first half of Education At the beginning of the most recent academic year 2007/2008, there were 21 state and private academic institutions in Łódź and the surrounding areas, educating a total of 116,000 students. The number of students in areas of interest to our report was divided as follows: IT 15,000; technical 8,000 while management, economics and administration accounted for 28,000. According to research conducted by the Łódź Special Economic Zone (LSEZ) 54.3% of employers were happy with the standard of education offered by the local institutions. Housing In line with the general trend in the country, housing still remains one of the major problems affecting citizens. In the first half of 2008, the number of housing units entering the market increased by 16% compared to the same period of last year, but this is still much lower than demand requires. Łódź was a destination for real estate investments (especially residential projects) over the boom period of Currently, most of these projects are on hold due to the world credit crisis. They can be implemented within short notice and because of this we feel that housing is not a major problem in the region. Average sale prices are approximately PLN 5,500-6,000 per sqm. Edukacja Na początku roku akademickiego 2007/2008 w Łodzi i okolicy było 21 państwowych i prywatnych instytucji akademickich, kształcących łącznie studentów. Liczba studentów w dziedzinach będących przedmiotem zainteresowania niniejszego raportu, rozkłada się w następujący sposób: informatyka osób, przedmioty techniczne 8000, a zarządzanie, ekonomię i administrację studiowało osób. Według badania przeprowadzonego przez Łódzką Strefę Ekonomiczną 54,3% pracodawców było zadowolonych z poziomu kształcenia oferowanego przez lokalne instytucje. Budownictwo mieszkaniowe Zgodnie z ogólną tendencją w kraju rynek mieszkaniowy wciąż pozostaje jednym z głównych problemów dotykających obywateli. W pierwszej połowie 2008 roku liczba mieszkań oddanych do użytku wzrosła o 16% w porównaniu z tym samym okresem roku poprzedniego, jednak ta ilość jest znacznie niższa niż popyt. Łódź była miejscem inwestycji na rynku nieruchomości (zwłaszcza mieszkaniowych) w okresie boomu lat Obecnie większość tych projektów została wstrzymana z powodu światowego kryzysu kredytowego. Mogą one być wznowione w krótkim czasie i, jeśli tak się stanie, rynek mieszkaniowy nie będzie głównym problemem w regionie. Średnie ceny mieszkań w Łodzi wynoszą około PLN/ mkw. Polityka władz lokalnych Władze samorządowe prowadzą aktywną politykę na rzecz zwiększenia atrakcyjności Łodzi jako miejsca docelowego BIZ (Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne) w Polsce. Wraz z otwarciem lotniska i dzięki dostępności tanich linii lotniczych, Łódź jest na progu boomu gospodarczego. Jednak boom ten został niedawno zahamowany przez globalne spowolnienie gospodarcze. Nieruchomości komercyjne Na koniec trzeciego kwartału 2008 roku całkowita podaż nowoczesnej powierzchni biurowej w Łodzi wynosiła około mkw, co w porównaniu do innych dużych miast, zwłaszcza pod względem liczebności mieszkańców, jest małą liczbą. Również pod względem popytu, Łódź jest nadal daleko za innymi miastami takimi jak Kraków czy Wrocław. Do niedawna był to efekt negatywnego wizerunku miasta, 9

12 Local Government Policies The local government is conducting a pro-active policy of increasing the attractiveness of Łódź as a destination of FDIs (Foreing Direct Investments) into Poland. With the opening of the airport and accessibility of low-cost airlines, Łódź is on the verge of an economic boom. This boom has been hampered recently by the global economic slowdown. Commercial Properties At the end of Q3 of 2008 the total stock of modern office space in Łódź was approximately 86,000 sqm, which in comparison to other big cities in Poland, especially taking into consideration the population size, is a very small amount. Also in terms of demand, Łódź is still far behind other cities, such as Kraków and Wrocław. The reasons for this were, until recently, a rather negative image of the city, poor infrastructure and simply no available good quality office space. However, in the forthcoming two years the city will see a dynamic growth on the supply side. At the close of 2008 the total stock should stand at 103,000 sqm and by the end of 2010 an additional supply with as much as 200,000 sqm of modern offi ce space is expected to enter the market. The vast majority of projects are refurbishments of existing buildings. This aspect might be encouraging for some of the tenants, but it may also be an obstacle for companies that need high quality, fl exible open space. Despite an increasing interest of not only developers, but also potential tenants in this market, the risk of excessive supply exists because it is hard to identify companies that could require such vast amounts of space. The hope is that BPO investors coming to the city will take advantage of its pool of labour and lower costs, as well as local businesses upgrading their offices. However, in comparison to Wrocław or Kraków the city has not attracted many BPO investments yet. Companies which have already opened their service centres in Łódź are: Philips, General Electric Controls, Unicredito, Accenture. Currently, the vacancy rate in office buildings in Łódź stands at the level of 7%. This is a significant growth in comparison to the end of 2007, when the vacancy rate was under 1%. The high vacancy is due to delivery of new supply, 20% of which is still not leased, and therefore we expect the vacancy rate to remain below 10% until the end of this year. słabej infrastruktury i po prostu braku powierzchni biurowej dobrej jakości. Jednak w ciągu najbliższych 2 lat miasto będzie się dynamicznie rozwijać. Na koniec 2008 roku całkowita podaż na rynku biurowym powinna osiągnąć mkw, a do końca 2010 roku planowane jest oddanie dodatkowych mkw nowoczesnej powierzchni. Ciekawe, że większość projektów to modernizacja istniejących budynków. Ten aspekt może być zachętą dla niektórych najemców poszukujących ciekawych projektów. Może jednak stanowić przeszkodę dla fi rm, które potrzebują powierzchni wysokiej jakości i elastycznej w aranżacji. Choć coraz większe zainteresowanie tym rynkiem jest zgłaszane nie tylko przez deweloperów, ale także potencjalnych najemców, występuje ryzyko nadmiernej podaży, ponieważ trudno jest zidentyfikować firmy, które mogą wchłonąć tak dużą ilość powierzchni. Nadzieja leży w przybywających do miasta inwestorach BPO, którzy wykorzystają zasób wykwalifikowanej siły roboczej i niższe koszty, jak również w lokalnych firmach przenoszących się do bardziej nowoczesnych biur. Jednakże miasto nie przyciągnęło jeszcze tak wielu inwestorów BPO jak Wrocław czy Kraków. Firmy, które już otworzyły swoje centra usługowe w Łodzi, to: Philips, General Electric Controls, Unicredito, Accenture. Obecnie współczynnik powierzchni wolnej w Łodzi jest na poziomie 7%. Jest to znaczący wzrost w porównaniu z końcem 2007 roku, kiedy wskaźnik pustostanów wynosił poniżej 1%. Jest to spowodowane pojawieniem się nowej podaży, której 20% pozostaje niewynajęte. Oczekujemy, że poziom powierzchni wolnej pozostanie poniżej 10% do końca roku. Stawki wywoławcze w Łodzi mogą być jednak bardziej zachęcające niż w innych miastach. W starszych lub niższej klasy budynkach czynsze wynoszą około EUR/ mkw, podczas gdy w nowych projektach wynoszą EUR/ mkw. Dziś region łódzki i sąsiednie miasta, głównie Piotrków Trybunalski i Stryków, ale również Rawa Mazowiecka, są najbardziej obiecującymi obszarami rozwoju nowoczesnych usług logistycznych i magazynowych. Zaletą tej lokalizacji jest przede wszystkim bliskość do przyszłych skrzyżowań autostrady A1 (północ-południe) i A2 (wschód-zachód). Ponadto region łódzki posiada dużo dostępnych obszarów odpowiednich dla wielkopowierzchniowych projektów. Ma również potencjał, by stać się magazynem Europy, ponieważ szybki dostęp autostradą A1 do portów nadbałtyckich Łódź 10

13 Łódź Rent levels in Łódź, however, may be more encouraging than in other cities. In older and lower class buildings asking rents are at EUR per sqm per month, whereas new projects have asking rents of EUR per sqm. Today the region of Łódź and neighbouring towns, mainly Piotrków Trybunalski and Stryków, but also Rawa Mazowiecka, are the most promising areas of development of modern logistic and warehouse services. The asset of this location is primarily the proximity to the future crossroads of north-south A1 and east-west A2 highways. Moreover the Łódź region has a lot of available space suitable for large scale properties. It also has potential of becoming a warehouse of Europe, as fast access to Baltic seaports via the A1 highway may encourage companies to locate their distribution centres here. Also in comparison with the capital there is cheaper and more available labour. Central Poland offers now more than 580,000 sqm of industrial space. Taking into consideration properties under construction, by the end of 2008, total stock should increase up to 870,000 sqm. According to information revealed by developers, in 2009 the stock should increase by a further 250,000 sqm, so that the total pool of industrial space will pass 1mln sqm. Another million is surely possible in the future when considering the existing land bank owned by the developers today. Recommendations This city is recommended for outsourcing production of machinery products, computers, home appliances, various devices since there is a huge pool of technically qualified staff. Its location and the currently modernized roads will make it easy to transport finished products to various destinations in Europe. Since unemployment is modest, investors must expect to pay slightly higher wages in order to attract and maintain the best staff. However, housing might pose a major problem since the extent of the consequences of the credit crunch in Poland are not yet fully understood. The city has a big student community that can act as a pool for labour in all academic disciplines. może zachęcić firmy do ulokowania tutaj swoich centrów dystrybucyjnych. Poza tym, w porównaniu ze stolicą, region ten ma więcej dostępnej i tańszej siły roboczej. Polska Centralna oferuje obecnie ponad mkw powierzchni magazynowej. Biorąc pod uwagę projekty w budowie, do końca 2008 roku całkowita powierzchnia magazynowa wzrośnie do mkw. Według informacji podawanych przez deweloperów, w 2009 roku ilość powierzchni magazynowej powinna wzrosnąć o kolejne mkw, co oznacza, że zasób nowoczesnej powierzchni magazynowej przekroczy 1mln mkw. Kolejny milion na pewno jest możliwy w przyszłości przy uwzględnieniu istniejących gruntów, będących dzisiaj własnością deweloperów. Rekomendacje Miasto to polecane jest dla outsourcingu produkcji maszyn, komputerów, sprzętu gospodarstwa domowego, różnego typu urządzeń elektronicznych, ponieważ ma ono duży zasób osób o wykształceniu technicznym. Dzięki lokalizacji Łodzi i obecnie modernizowanym drogom zostanie ułatwiony transport gotowych produktów do różnych miejsc w Europie. Ponieważ bezrobocie jest umiarkowane, należy przygotować się na płacenie nieco wyższych wynagrodzeń, aby przyciągnąć i utrzymać najlepszych pracowników. Jednakże rynek mieszkaniowy może stanowić poważny problem, ponieważ rozmiar skutków kryzysu kredytowego w Polsce nie jest jeszcze w pełni znany. W mieście jest dużo studentów, którzy mogą być źródłem siły roboczej we wszystkich dziedzinach naukowych. 11

14 Kraków Overview Kraków, and its province of Małopolska, form 7.2% of Poland s GDP and 7% of the total labour force. However, it is not a leading industrial base for the country as it only contributes 6.9% of the total industrial production. Due to a high academic concentration (two technical universities), the main sector of Kraków s economy is information technology which supplies 87% of Kraków s output. Banking and food production (including tobacco processing) are key sectors of the local economy. Labour Market and Wages After the first half of 2008 the unemployment rate in Małopolska province was 7.4%, which means it decreased in the last 12 months by 2%. During this period, average unemployment rate in the country, which is 9.6%, fell by 2.7%. Ogólna charakterystyka Kraków wraz z województwem małopolskim generuje 7,2 % PKB Polski i ma 7% udziału w całkowitej liczbie zatrudnionych. Nie jest to jednak wiodący ośrodek przemysłowy w kraju, gdyż jego udział w produkcji przemysłowej wynosi tylko 6,9%. Ze względu na wysoką koncentrację ośrodków akademickich (dwie uczelnie techniczne), główną gałąź gospodarczą w Krakowie stanowi IT, która generuje 87% produkcji. Bankowość oraz przemysł spożywczy (w tym przemysł tytoniowy) są kluczowymi sektorami lokalnej gospodarki. Rynek pracy i wynagrodzenia Bezrobocie w województwie wyniosło w połowie 2008 roku 7,4%, co oznacza, że w ciągu roku obniżyło się o 2%. W tym samym czasie stopa bezrobocia w kraju, która wynosiła w czerwcu 9,6%, spadła o 2,7%. 12

15 Kraków Interestingly, wages have been on the increase and shot up in the second half of In spite of the sudden rise, wages in Kraków still remain below the national average wages in Kraków are at PLN 2,952 (EUR 868) per month. This was a 9.3% increase in comparison to the previous year. The highest wages are in the public sector (PLN 3,352 or EUR 986) while in the private sector, it is just PLN 2,767 or EUR 814. In addition, wages rose rapidly in the building sector, commercial sector and in maintenance services. Housing According to data from the Central Statistics Office (GUS), the number of housing units completed between January and June 2008 rose by 22.6% in comparison to the same period of the previous year. However, one can say that the housing boom is coming to an end in Kraków. However, supply of housing units is still at a healthy rate of 9.8% of the total houses constructed in Poland. Kraków benefited from the boom of and there an abundant supply of houses (both for purchase and lease). This means that housing in not a major problem in the city. Average price per sqm in a new unit is PLN 8,000. The city is an important cultural and tourist centre of Poland with a dynamic tourist industry. Museums, theaters and cinemas, offer families a vibrant, urban life. Education Kraków is the second largest academic centre in Poland after Warsaw. It is also the seat of the oldest Polish academic institution University of Jagiellonia. The city boasts around 135,000 students encompassing academic areas like engineering, medicine, economics, administration, management, arts & theatre. There are both state and privately-owned institutions. Therefore, the city has a large pool of graduates coming onto the labour market with excellent specialization and who are multilingual. Local Government Policies The local government encourages direct investments, and tries to focus them in Kraków Special Economic Zone, popularly known as the Kraków Technology Park where you can expect tax breaks. Indeed a number of leading multinational companies operating in different businesses have already located here and include Comarch, Motorola, Man Trucks, Shell Polska, RR Donnelley. But taking into consideration Wynagrodzenia stale wrastają, a w drugiej połowie 2007 roku odnotowano znaczny skok płac. Pomimo gwałtownego wzrostu wynagrodzenie w Krakowie wciąż znajduje się poniżej średniej krajowej przeciętne miesięczne wynagrodzenie w Krakowie wynosi 2952 PLN (868 EUR). Oznacza to 9,3% wzrost w porównaniu do wcześniejszego roku. Najwyższe wynagrodzenie odnotowano w sektorze publicznym (3352 PLN lub 986 EUR), podczas gdy w sektorze prywatnym wyniosło tylko 2767 PLN (814 EUR). Największy wzrost płac odnotowano w budownictwie, handlu i usługach naprawczych. Budownictwo mieszkaniowe Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego liczba mieszkań ukończonych między styczniem a czerwcem 2008 wzrosła o 22,6% w porównaniu do analogicznego okresu 2007 roku. Można stwierdzić, że koniec boomu mieszkaniowego jest już zauważalny w Krakowie, mimo iż podaż budynków mieszkalnych jest ciągle na wysokim poziomie 9,8% wszystkich budynków w trakcie budowy w Polsce. Kraków zyskał w okresie boomu w latach , czego wynikiem jest duża podaż domów (zarówno na sprzedaż jak i wynajem). Oznacza to, że problem mieszkalnictwa tutaj nie występuje. Średnia cena metra kwadratowego nowego mieszkania to 8000 PLN. Kraków jest ważnym centrum kulturalnym i turystycznym Polski z dynamicznie rozwijającym się przemysłem turystycznym. Rodziny mają możliwość korzystania z oferty muzeów, teatrów, kin, będących częścią nowoczesnego miejskiego życia. Edukacja Kraków jest drugim po Warszawie największym centrum akademickim. Jest także siedzibą najstarszej uczelni wyższej w Polsce Uniwersytetu Jagiellońskiego. Miasto może się szczycić dużą rzeszą studentów liczącą co najmniej Studiują oni inżynierię, medycynę, ekonomię, administrację, zarządzanie, kierunki humanistyczne. Znajdują się tu zarówno prywatne jak i państwowe uczelnie. Tym samym na rynek pracy w mieście wchodzi duża liczba absolwentów z doskonałym przygotowaniem i znajomością języków obcych. Polityka władz lokalnych Lokalny samorząd wspiera bezpośrednie inwestycje. Jednak władze lokalne najchętniej ulokowałyby inwestycje w Kra- 13

16 all possibilities offered by the city, local authorities do not use its potential. Commercial Properties The Kraków office market is expected to experience a development boom within the next two years and as a result the total stock will double. The city has become so attractive to investors over the last two years that the vacancy rate has fallen to 1% in Q3 of 2008 meaning that there is virtually no current vacant space and tenants need to wait for new projects to enter the market. Moreover in the last two years the only way to secure office space was to sign a pre-lease agreement. High demand for office space has been generated in particular by companies opening their BPO centres here. Kraków does not have a central business district. Instead, 3 zones with a high concentration of modern office stock can be identified. These are the city centre fringe (mainly its eastern side), the north-west and southern parts of the city. At the end of Q3 of 2008 the total stock in Kraków reached 225,000 sqm of high quality space, which equals about 6% of the nationwide stock. This number, however, is expected to double within the next 20 months. Moreover, if all projects whose completion is scheduled for 2009 and 2010 are delivered on time, the Kraków total stock will amount to well over 500,000 sqm by the end of This figure is based on current plans stated by investors, although the volume of space actually delivered is likely to be lower. This can happen for a variety of reasons such as delays in obtaining necessary permits, problems in obtaining financing, and complications encountered during the construction process. Nevertheless, 2009 is expected to be a boom year for the Kraków office market with around 197,000 sqm of new office space expected to be completed. Asking rents in the buildings which will enter the market next year are between EUR per sqm. Companies locating their shared service centres in Kraków include: Capgemini, Philip Morris, IBM, Lufthansa, Ernst &Young, Bayer, AFS, Ahold, Communication Factory, Electrolux, Indesit, KPMG, Hitachi Data System, CBB Call Centre, Contact Center AZ Soft, International Paper, IFS Poland. Due to the high number of well-educated graduates Kraków is also an attractive location for the R&D sector. ABB, Delphi Automotive Systems, Lurgi, Motorola, Pliva and Google have kowskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej, potocznie zwanej Krakowskim Parkiem Technologicznym. Można oczekiwać tam zwolnień podatkowych. I rzeczywiście, duża liczba międzynarodowych przedsiębiorstw działających w różnych branżach otworzyła tu swoje siedziby, należą do nich m.in. Comarch, Motorola, Man Trucks, Shell Polska, RR Donnelley. Jednak biorąc pod uwagę możliwości, jakie oferuje miasto, władze nie wykorzystują jego pełnego potencjału. Nieruchomości komercyjne W ciągu najbliższych dwóch lat na krakowskim rynku spodziewany jest prawdziwy boom inwestycyjny, czego efektem będzie dwukrotne zwiększenie się całkowitej podaży. Miasto stało się tak bardzo atrakcyjne dla inwestorów, że w ciągu ostatnich dwóch lat współczynnik powierzchni wolnej spadł do poziomu 1% w III kwartale 2008, co w praktyce oznacza brak wolnej powierzchni, a najemcy muszą czekać, aż nowe projekty zostaną oddane do użytku. Co więcej, w ostatnich dwóch latach jedynym sposobem na zabezpieczenie sobie powierzchni biurowej było podpisanie umowy typu pre-lease. Tak wysoki popyt kształtowany był w dużym stopniu przez firmy lokujące tu swoje centra BPO. Kraków nie posiada typowej centralnej strefy biznesowej. Można jednak wyodrębnić trzy strefy koncentracji powierzchni biurowej: obrzeża śródmieścia (przede wszystkim wschodnia część) oraz strefy: północno-zachodnia i południowa. Pod koniec III kwartału 2008 roku całkowity zasób nowoczesnej powierzchni osiągnął mkw, reprezentując tym samym 6% zasobów krajowych. Oczekuje się jednak, że wartość ta wzrośnie dwukrotnie w ciągu następnych 20 miesięcy. Ponadto, jeśli wszystkie projekty przewidziane na 2009 i 2010 rok zostaną zrealizowane w terminie, to całkowite zasoby powierzchni biurowej w Krakowie wzrosną do ponad mkw pod koniec 2010 roku. Szacunki te oparte są na obecnych deklaracjach deweloperów, w rzeczywistości ilość dostarczonej powierzchni będzie prawdopodobnie niższa. Może to wynikać z wielu czynników takich jak: opóźnienia w otrzymaniu pozwolenia na budowę, problemów z uzyskaniem finansowania i komplikacjami napotkanymi podczas procesu budowy. Nie mniej jednak prawdziwy podażowy boom oczekiwany jest w 2009 roku, kiedy całkowita wielkość oddanej powierzchni biurowej ma wynieść około mkw. Stawki czynszów w obiektach, które w przyszłym roku mają zostać oddane do użytku kształtują się na poziomie EUR/ mkw. Kraków 14

17 Kraków opened their research and development centres here. At 19,000 sqm Kraków s industrial market has yet to take off compared with the rest of Poland. One reason is due to problems with land ownership, as small plots with complicated ownership structures make it cumbersome to amass larger areas needed for industrial development. The situation is likely to improve as one of the major developers is about to finish construction of an 18,000 sqm project, but even this will not placate the demands of the market. Recommendations Kraków is recommended as a centre for BPO/Outsourced activities, especially in offering back office activities for financial institutions. Kraków is also an ideal place for IT services for major corporations. The easy availability of multilingual and qualified labour, possibilities of setting up operations in the Kraków Technology Park part of the special economic zone, easy access to the European highways A4 and therefore, possibilities of connecting throughout Europe makes Kraków an attractive place for investment. Przedsiębiorstwa, które ulokowały w Krakowie swoje centra usług to m.in.: Capgemini, Philip Morris, IBM, Lufthansa, Ernst&Young, Bayer, AFS, Ahold, Communication Factory, Electrolux, Indesit, KPMG, Hitachi Data System, CBB Call Centre, Contact Centre AZSoft, International Paper, IFS Poland. Dzięki dużej liczbie dobrze wykształconych absolwentów Kraków stanowi także atrakcyjną lokalizację dla sektora badań i rozwoju. ABB, Delphi Automotive Systems, Lurgi, Motorola, Pliva, Google otworzyły już tutaj swoje centra badań i rozwoju. Oferując mkw powierzchni magazynowych, krakowski rynek ma dużo do nadrobienia w porównaniu do reszty Polski. Jedną z przyczyn takiego stanu są problemy z własnością gruntu małe działki ze skomplikowaną strukturą własności utrudniają zgromadzenie większych terenów potrzebnych pod zabudowę przemysłową. Sytuacja powinna się poprawić wraz z ukończeniem przez jednego z czołowych deweloperów obiektu o powierzchni mkw, ale nawet ten projekt nie zaspokoi popytu na rynku. Rekomendacje Kraków jest rekomendowany jako centrum BPO/Outsourcingu, w szczególności na działalność typu back offi ce dla instytucji finansowych. Kraków jest idealnym miejscem na lokalizację usług informatycznych dla dużych korporacji. Łatwa dostępność wielojęzycznej i wykwalifikowanej siły roboczej, możliwość prowadzenia działalności w Krakowskim Parku Technologicznym części Specjalnej Strefy Ekonomicznej, łatwy dostęp to europejskich autostrad - w tym A4 i tym samym połączenie z Europą sprawiają, że Kraków jest atrakcyjnym miejscem do lokowania inwestycji. 15

18 Katowice Overview The Silesian region with Katowice as its capital is the second most economically dynamic region of Poland after Warsaw. Katowice accounts for 13.7% of the GDP created in Poland. Moreover the region contributes 17.2% of the industrial production sold and has one of the lowest unemployment levels in Poland, fluctuating around 7.4%. Katowice acts as an industrial centre for Poland (especially as regards heavy industries) with advanced coal mining, steelworks, metallurgical plants, energy production, and recently the city has expanded to include outsourced services. For example Rockwell Automation has set its accounts processing centre in Katowice. With its own Special Economic Zone, Katowice and the surrounding areas have noted an increase in production fa- Ogólna charakterystyka Województwo śląskie ze stolicą w Katowicach jest drugim po Warszawie najbardziej rozwiniętym regionem w Polsce. Katowice odpowiadają za 13,7% PKB generowanego w Polsce. Mają 17,2% udział w produkcji sprzedanej przemysłu i cieszą się jednym z najniższych poziomów bezrobocia w Polsce, kształtującym się na poziomie 7,4%. Katowice są głównym ośrodkiem przemysłowym Polski (w szczególności przemysłu ciężkiego) z zaawansowanym wydobyciem węgla, hutnictwem, metalurgią, energetyką. W ostatnim czasie w mieście rozwinęły się również usługi outsourcingowe. Na przykład Rockwell Automation otworzył w Katowicach swoje centrum obsługujące księgowość. Z własną strefą ekonomiczną, miasto i jego okolice zanotowały wzrost produkcji nietradycyjnych produktów. Najbardziej dynamicznie rozwija się Gliwicka Specjalna Strefa Ekonomiczna, którą na swoją lokalizację wybrały takie międzynarodowe firmy jak General Motors, Fiat-GM Powertrain, Delphi Automotive Systems, Isuzu Motors, Saint-Gobain, Korea-Fuel Tech Polska. Rynek pracy i wynagrodzenia Bezrobocie w województwie śląskim systematycznie spadało przez cały 2007 rok. Według danych GUS stopa bezrobocia wyniosła pod koniec roku 9,3%. Towarzyszył temu spadek liczby osób pobierających zasiłek dla bezrobotnych o 27,8%. Do czerwca 2008 roku bezrobocie spadło do 7,4%. W regionie jest duża dysproporcja płac: przeciętne wynagrodzenie w sektorze publicznym wyniosło 4337 PLN (1275 EUR), podczas gdy w sektorze prywatnym tylko 2905 PLN (854 EUR). Można to przypisać silnej aktywności związków zawodowych w sektorze publicznym i firmach z udziałem Skarbu Państwa. Edukacja Katowice są dużym ośrodkiem akademickim z uczelniami o profilach technicznym, medycznym, ekonomicznym i humanistycznym; zlokalizowanymi w całym regionie. Obecnie na różnych kierunkach studiuje około studentów. Katowice 16

19 Katowice cilities of non-traditional products. The most dynamic is the Gliwice Special Economic Zone which has seen multinational companies like General Motors, Capgemini Polska, Fiat-GM Powertrain, Delphi Automotive Systems, Isuzu Motors, Saint- Gobain, Korea-Fuel Tech Polska, investing here. Labour Market and Wages Unemployment in the Silesian region has been falling throughout According to the data from the Central Statistics Office (GUS), unemployment in the region was 9.3% at the end of the year. This was coupled with a fall in the number of people taking unemployment benefits that fell by 27.8%. By June 2008 unemployment dropped to 7.4%. There is a very wide wage disproportion in the region: the average wage in the public sector was PLN 4,337 (EUR 1,275) while for the private sector the average wage was just PLN 2,905 (EUR 854). This can be attributed to very strong trade unions in the public sector and companies with a State majority stake. Education Katowice is a major academic centre with engineering, medical, economics and arts universities located throughout the region. There are currently a total of 200,000 students enrolled in various programs. As such the region has a large pool of students from which an investor can tap into. Housing In the fi rst half of 2008 supply of housing units onto the market went up by 17% in comparison with the same period of 2007, with new construction also going up by 28%. At the same time, the number of building permits awarded went up by 23.5%. Therefore, the supply of housing units over the next few years will be stable. The prices are around PLN 7,300 per sqm of a new unit. Local Government Policies The local government has no special incentives for foreign investors. But encourage investment in the Katowice Special Economic Zone. The sub-zone located in Gliwice is where many multinationals have located here including General Motors. However, the local government has to still come up with attractive incentives for both local and international investors. Region dysponuje dużą rzeszą studentów, z której usług mogą korzystać inwestorzy. Budownictwo mieszkaniowe W pierwszej połowie 2008 podaż mieszkań zwiększyła się o 17% w porównaniu do analogicznego okresu w 2007 roku, a liczba nowo budowanych domów wzrosła o 28%. W tym samym czasie wzrosła też liczba pozwoleń na budowę o 23,5%. Oznacza to, że podaż domów mieszkalnych w ciągu najbliższych kliku lat będzie stabilna. Przy zakupie mieszkania w Katowicach za mkw trzeba zapłacić około 7300 PLN. Polityka władz lokalnych Lokalne władze nie oferują żadnych specjalnych zachęt dla zagranicznych inwestorów. Zwykle doradzają inwestowanie w Katowickiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej. Powodzeniem cieszy się podstrefa w Gliwicach, gdzie ulokowało się wiele międzynarodowych firm, w tym General Motors. Jednakże lokalne władze powinny wystąpić z propozycjami atrakcyjnych zachęt dla lokalnych czy zagranicznych inwestorów. Nieruchomości komercyjne Katowice są przykładem miasta, gdzie nowoczesne budynki biurowe zaczęły powstawać zbyt późno. Mimo że Katowice i generalnie cała śląska aglomeracja dysponują ogromnym potencjałem, to nie został on w pełni wykorzystany ze względu na brak nowoczesnej powierzchni biurowej i raczej negatywnych skojarzeń z miastem jako ośrodkiem wydobycia węgla i przemysłu ciężkiego. Choć istnieje wiele budynków oferujących powierzchnię biurową, są to biura niskiej klasy i mogą być kwalifikowane tylko jak klasa C albo co najwyżej B. Pod koniec trzeciego kwartału 2008 najemcy mieli do dyspozycji mkw nowoczesnej powierzchni, co plasuje Katowice na czwartym miejscu wśród miast regionalnych. W ostatnich latach deweloperzy ze Śląska dokonali rewitalizacji poprzemysłowych budynków, jednakże skali tych działań nie można porównać do innych miast np. Łodzi. Dotychczas nowe budynki biurowe były dostarczane na rynek głównie przez lokalnych deweloperów. Obecnie trudno byłoby znaleźć inwestorom więcej niż 1000 mkw powierzchni do wynajęcia. W mieście utrzymuje się niski współczynnik powierzchni wolnej na poziomie 6%. Ze względu na ograniczoną podaż powierzchni, wynajmujący korzystają z sytuacji i oferują stawki wywoławcze w planowanych budynkach na poziomie EUR/ mkw, podczas gdy stawki w istnie- 17

20 Commercial Properties Katowice is an example of a city where modern office buildings started entering the market too late. Although Katowice, and generally speaking the Silesian agglomeration, has enormous potential for growth, it has not been fully utilised due to the lack of modern office space and rather negative associations with the city as a capital of coal mining and heavy industry. Although there are many buildings which do offer space, it is however of low standard and can be classified only as C-class or B at best. At the end of the third quarter 2008 tenants had at their disposal almost 115,000 sqm of modern office space, putting Katowice in fourth place among other regional cities. It is only in recent years that developers from Silesia have revitalized old postindustrial buildings, however the scale of such works cannot be compared to other cities e.g. Łódź. So far new office buildings that have been delivered to the market have been built mainly by local developers. Currently investors would find it hard to lease more than 1,000 sqm of modern office space. The vacancy rate in Katowice is low at the level of 6%. Since there is limited available space, landlords can take advantage of the market and set asking rents for office space in planned buildings at a rate of EUR per sqm whereas the rents in existing lower class buildings are lower at 13 EUR per sqm. Due to a number of factors such as: a good road infrastructure, well educated workforce; and a growing interest from international investors in Katowice, the situation of the office market is improving. Katowice has attracted the attention of the biggest developers active in the Polish market and some of them, have already launched their new projects in Katowice. The amount of office space is expected to rise in the next 2-3 years when new projects will enter the market. It is estimated that in 2009 over 60,000 sqm and in 2010 ca. 117,000 sqm of modern office space will be delivered. So far the following companies have opened their BPO centres in Katowice: Calling Polska, TP S.A., Capgemini, Kroll Background Screening, Link4, Steria, Sine Qua Non. In 2009 Display Link will set up its R&D centre here. The Silesian region comes second only to Warsaw in the terms of supply of logistic and warehouse space. It has 820,000 sqm of modern industrial space and has developed quickly, with 335,000 sqm of new space being delivered to the market in the last few months. This is mostly located jących budynkach gorszej klasy są niższe i wynoszą około 13 EUR/ mkw. Ze względu na liczne czynniki takie jak: dobra infrastruktura drogowa, dobrze wykształcona siła robocza i rosnące zainteresowanie Katowicami wśród zagranicznych inwestorów, sytuacja na rynku biurowym poprawia się. Katowicom udało się zwrócić na siebie uwagę największych deweloperów działających na rynku polskim, część z nich już rozpoczęła swoje projekty w mieście. Zasób powierzchni biurowej wzrośnie w ciągu najbliższych 2-3 lat, kiedy do użytku zostaną oddane nowe budynki. Szacuje się, że w 2009 roku zostanie dostarczone ponad mkw nowoczesnej powierzchni biurowej a w 2010 nawet mkw. Dotychczas następujące firmy otworzyły swoje centra BPO w Katowicach: Calling Polska, TP S.A., Capgemini, Kroll Background Screening, Link4, Steria, Sine Qua Non, natomiast w 2009 roku Display Link otworzy tu centrum badań i rozwoju. Region śląski jest drugim po Warszawie największym rynkiem powierzchni magazynowych w Polsce. Oferuje on mkw nowoczesnej powierzchni magazynowej i szybko się rozwija. W ciągu ostatnich kilku miesięcy oddano mkw powierzchni. Magazyny zlokalizowane są w Chorzowie, Dąbrowie Górniczej, Gliwicach, Sosnowcu i Bielsku-Białej. Główna zaletą województwa śląskiego jest jego lokalizacja, bliskość specjalnych stref ekonomicznych z licznymi zakładami produkcyjnymi oraz dostępność relatywnie taniej siły roboczej. Co więcej, Śląsk jest dobrą lokalizacją dla obsługi rynków Czech i Słowacji. Problem, jakiemu stawiają czoło deweloperzy, to utrudniony dostęp do ziemi ze względu na szkody górnicze, które uniemożliwiają duże inwestycje w niektórych lokalizacjach. Rekomendacje Górny Śląsk jest dobrym miejscem na lokalizację centrum outsourcingu/bpo ze względu na następujące czynniki: województwo jest ogromnym rynkiem z wieloma udogodnieniami szczególnie pod względem tworzenia nowych zakładów produkcyjnych. Związane jest to z historią regionu jako głównego miejsca wydobycia węgla. Ponadto miasto ulokowane jest na trasie autostrady A4 łączącej Europę Zachodnią (Niemcy) z Europą Wschodnią (Ukraina i Mołdawia). Miasto położone jest w zagłębiu motoryzacyjnym Polski, Czech Katowice Katowice 18

PRODUCTION HALL OFFER

PRODUCTION HALL OFFER PRODUCTION HALL OFFER 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Bałtowska 2. Location / Lokalizacja PRODUCTION HALL DATA Town / Street Miasto / Ulica Ostrowiec Świętokrzyski/Bałtowska Street

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA Atrakcyjne tereny inwestycyjne znajdują się przy ul. Leśnej w Bytomiu, w bezpośrednim sąsiedztwie Alei Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Przeznaczona do sprzedaży uzbrojona

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 46,000 sqm of warehouse space. 11,410 sqm for immediate lease. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 46,000 sqm of warehouse space. 11,410 sqm for immediate lease. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 46,000 sqm of warehouse space. 11,410 sqm for immediate lease. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport ul. Batarowska, Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

I webinarium 18.02.2015

I webinarium 18.02.2015 I webinarium 18.02.2015 Współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013.

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

RYNEK POWIERZCHNI MAGAZYNOWYCH W POLSCE

RYNEK POWIERZCHNI MAGAZYNOWYCH W POLSCE RYNEK POWIERZCHNI I KWARTAŁ 215 Pustostany [mkw.] Wskaźnik pustostanów [%] mkw. mkw. RYNEK POWIERZCHNI I KWARTAŁ 215 W pierwszym kwartale br. odnotowano wyraźny wzrost aktywności najemców i deweloperów

Bardziej szczegółowo

WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch

WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch PRODUCTION HALL DATA 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Hala magazynowo- produkyjna (oznaczona na schemacie

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

RYNEK POWIERZCHNI MAGAZYNOWYCH W POLSCE

RYNEK POWIERZCHNI MAGAZYNOWYCH W POLSCE RYNEK POWIERZCHNI II KWARTAŁ 215 Pustostany [mkw.] Wskaźnik pustostanów[%] mkw. mkw. RYNEK POWIERZCHNI II KWARTAŁ 215 W drugim kwartale br. odnotowano dalszy wzrost aktywności najemców i deweloperów na

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Galeria Handlowa Starogard Gdański

Galeria Handlowa Starogard Gdański Galeria Handlowa Starogard Gdański Parkridge Retail Miasto Starogard Gdański leży w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego, w pobliżu Borów Tucholskich, nad rzeką Wierzycą na Pojezierzu Starogardzkim.

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business Goodman Poznań Airport ul. Batorowska 35, 62-081 Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU

POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU by Marek Oppeln-Bronikowski, 17 of March 2005, Brussels POLISH ECONOMICAL SITUATION POLISH ECONOMICAL SITUATION REAL ECONOMY: YEAR GDP CPI year-end Investment

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Your bridge to opportunities+

Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV 64,000 sqm warehouse space in strategic location Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV Wrocław, ul. Kwiatkowskiego Goodman Wrocław IV Wrocław, Kwiatkowskiego Street Zbliż

Bardziej szczegółowo

Rynek biurowy w Krakowie. I kwartał 2010 - podsumowanie WSTĘP

Rynek biurowy w Krakowie. I kwartał 2010 - podsumowanie WSTĘP Rynek biurowy w Krakowie I kwartał 2010 - podsumowanie WSTĘP Kraków jest drugim pod względem wielkości, po Warszawie, rynkiem powierzchni biurowych w Polsce. Trudna sytuacja na rynkach finansowych w zeszłym

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD RYNKU NIERUCHOMOŚCI P O L S K A

PRZEGLĄD RYNKU NIERUCHOMOŚCI P O L S K A PRZEGLĄD RYNKU NIERUCHOMOŚCI P O L S K A I POŁOWA 2010 POWIERZCHNIE Warszawa Po znacznym spadku aktywności rynkowej w 2009 roku od końca zeszłego roku obserwujemy poprawę sytuacji na rynku powierzchni

Bardziej szczegółowo

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Czerwiec 2014 POLSKA* wiodąca destynacja dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2012 roku silny gracz w Europie w 2012 roku 3. miejsce

Bardziej szczegółowo

Jak biurowiec, to najlepiej w Warszawie. Best place for an office building? Warsaw

Jak biurowiec, to najlepiej w Warszawie. Best place for an office building? Warsaw 28 DTZ a UGL company opracowanie raportu report development Jak biurowiec, to najlepiej w Warszawie Best place for an office building? Warsaw Biorąc pod uwagę Warszawę i osiem najbardziej rozwiniętych

Bardziej szczegółowo

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 25 LAT 27 LAT 1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 nasi klienci dobrze trafili... get your swing on with us... www.dyskret.com.pl 30-023 Kraków, ul. Mazowiecka 131 tel. +48 12 423 31 00, office@dyskret.com.pl

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND

ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND 2014 WWW.ADVICERO.EU RETAIL MARKET IN POLAND The Polish retail market enjoyed substantial development in recent years and is expected to continue growing in the near

Bardziej szczegółowo

Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL. June 2013

Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL. June 2013 Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL June 2013 KEY FACTS ON THE SECTOR KEY FACTS ON THE SECTOR 110 000 No. of employees in foreign capital BPO/ITO, SSC and R&D centres

Bardziej szczegółowo

Budynki i zabudowania na terenie (T/N) Buildings / other constructions on site (Y/N)

Budynki i zabudowania na terenie (T/N) Buildings / other constructions on site (Y/N) Poziom wód gruntowych [m] Underground water level [m] Czy były prowadzone badania geologiczne terenu (T/) Were geological research done (Y/) Ryzyko wystąpienia zalań lub obsunięć terenu (T/) Risk of flooding

Bardziej szczegółowo

ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland

ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland OECD Przegląd krajowej polityki miejskiej National Urban Policy Review of Poland 17-19 19 March 2010 ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland Zygmunt Ziobrowski Instytut Rozwoju Miast The

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Wydział Zarządzania Specjalność: Inwestycje Kapitałowe i Strategie Finansowe Przedsiębiorstw Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Michał Goc Praca

Bardziej szczegółowo

W rytm Krakowa 2015-06-01 12:06:05

W rytm Krakowa 2015-06-01 12:06:05 W rytm Krakowa 2015-06-01 12:06:05 2 Dynamiczny i nowoczesny Kraków nadaje rytm całej gospodarce Małopolski. Potencjał intelektualny i naukowy dawnej stolicy Polski tworzy zaplecze kadrowe jego najbardziej

Bardziej szczegółowo

Magazyny w I kwartale 2011 rosną czynsze, coraz mniej wolnej powierzchni

Magazyny w I kwartale 2011 rosną czynsze, coraz mniej wolnej powierzchni Magazyny w I kwartale 2011 rosną czynsze, coraz mniej wolnej powierzchni Pierwszy kwartał 2011 na rynku magazynowym potwierdza tendencje zaobserwowane pod koniec 2010 roku. Czynsze najmu rosną w większości

Bardziej szczegółowo

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International Edycja 5. kwiecień 2015 5 th Edition APRIL 2015 Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International The Most Desired Employers 2014 in the Opinion of Professionals

Bardziej szczegółowo

Opportunities Możliwości Resourcefulness Potencjał

Opportunities Możliwości Resourcefulness Potencjał Opportunities Możliwości Resourcefulness Potencjał Poland is a nation rich in history, culture, and tradition, undergoing tremendous change. Polska jest krajem bogatym w historię, kulturę i tradycję, przechodzącym

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

NEW CUSTOMER CONSULTATION QUESTIONNAIRE KWESTIONARIUSZ KONSULTACYJNY DLA NOWEGO KLIENTA

NEW CUSTOMER CONSULTATION QUESTIONNAIRE KWESTIONARIUSZ KONSULTACYJNY DLA NOWEGO KLIENTA NEW CUSTOMER CONSULTATION QUESTIONNAIRE KWESTIONARIUSZ KONSULTACYJNY DLA NOWEGO KLIENTA 1. CLIENT: KLIENT: 2. CONTACT: KONTAKT: 3. DATE: DATA: 4. CONSULTANT: KONSULTANT: 5. VENUE: MIEJSCE: 6. Briefly summarize

Bardziej szczegółowo

Polski Rynek Powierzchni Magazynowych I poł. 2008. Raport przygotowany przez Colliers International Poland

Polski Rynek Powierzchni Magazynowych I poł. 2008. Raport przygotowany przez Colliers International Poland Polski Rynek Powierzchni Magazynowych I poł. 2008 Raport przygotowany przez Colliers International Poland Podsumowanie Pierwsza połowa 2008 roku okazała się być dla rynku nieruchomości magazynowych bardzo

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD RYNKU NIERUCHOMOŚCI P O L S K A

PRZEGLĄD RYNKU NIERUCHOMOŚCI P O L S K A PRZEGLĄD RYNKU NIERUCHOMOŚCI P O L S K A I POŁOWA 2010 POWIERZCHNIE W pierwszej połowie roku nastąpił znaczny spadek w dynamice nowej podaży. Jest to konsekwencja wycofania się deweloperów z projektów

Bardziej szczegółowo

CENY OLEJU NAPĘDOWEGO I ENERGII ELEKTRYCZNEJ W WYBRANYCH KRAJACH 1

CENY OLEJU NAPĘDOWEGO I ENERGII ELEKTRYCZNEJ W WYBRANYCH KRAJACH 1 Problemy Inżynierii Rolniczej nr 1/2010 Jan Pawlak Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach Oddział w Warszawie Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie CENY OLEJU NAPĘDOWEGO I ENERGII ELEKTRYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

OFFICE. Unique place for business

OFFICE. Unique place for business OFFICE The essence of our startegy is accomplishment of our building projects in great locations. They are excellently designed buildings offering the latest technological solutions. Sednem naszej strategii

Bardziej szczegółowo

POLISH MARITIME CLUSTER POLSKI KLASTER MORSKI

POLISH MARITIME CLUSTER POLSKI KLASTER MORSKI POLISH MARITIME CLUSTER POLSKI KLASTER MORSKI 500 wejść dziennie Department of Economics and Management Faculty of Entrepreneurship and Quality Science Pomeranian Special Economic Zone (PSEZ) covers

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

SEGRO LOGISTICS PARK STRYKÓW. SEGRO.pl. NOWOCZESNY PARK LOGISTYCZNY MODERN LOGISTICS PARK 400 000 m 2 / 400,000 sq m STRYKÓW, SMOLICE 1

SEGRO LOGISTICS PARK STRYKÓW. SEGRO.pl. NOWOCZESNY PARK LOGISTYCZNY MODERN LOGISTICS PARK 400 000 m 2 / 400,000 sq m STRYKÓW, SMOLICE 1 STRYKÓW, SMOLICE 1 NOWOCZESNY PARK LOGISTYCZNY MODERN LOGISTICS PARK 400 000 m 2 / 400,000 sq m SEGRO.pl SPECYFIKACJA TECHNICZNA Wysokość netto 10 m Siatka słupów 12 m x 22,5 m Wytrzymałość posadzki 5

Bardziej szczegółowo

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates Call 2013 national eligibility criteria and funding rates POLAND a) National eligibility criteria Funding Organisation National Contact Point National Center for Research and Development (Narodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ

SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ THE POWER OF EXPORT IN POLISH COSMETICS INDUSTRY KATARZYNA OLĘDZKA Brand Manager Verona Products Professional AGENDA 1. Branża kosmetyczna w Polsce i na świecie

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce. I kwartał 2016

Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce. I kwartał 2016 Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce mkw. mkw. Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce W pierwszym kwartale 216 roku odnotowano dalszy wzrost aktywności najemców i deweloperów na rynku nowoczesnych

Bardziej szczegółowo

How much does SMARTech system cost?

How much does SMARTech system cost? 1. How much does an intelligent home system cost? With over six years of experience in construction of Intelligent Home Systems we have done a value analysis of systems and services usually purchased by

Bardziej szczegółowo

Najstarsza prywatna fabryka papierosów w Polsce THE Oldest private cigarettes factory in poland

Najstarsza prywatna fabryka papierosów w Polsce THE Oldest private cigarettes factory in poland Najstarsza prywatna fabryka papierosów w Polsce THE Oldest private cigarettes factory in poland Praxis to spółka produkująca papierosy w Kamiennej Górze, oparta w 100% na polskim kapitale. Jest wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce Q3 2015

Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce Q3 2015 Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce W trzecim kwartale br. odnotowano dalszy wzrost aktywności deweloperów na rynku nowoczesnych powierzchni przemysłowych i magazynowych w Polsce. Łączne zasoby nowoczesnej

Bardziej szczegółowo

Liebrecht & wood Group, BBI Development Awards

Liebrecht & wood Group, BBI Development Awards www.placunii.pl Plac Unii City Shopping, opened in October 2013, is part of Plac Unii the largest mixed-use investment completed in Warsaw in the recent years. The three level shopping centre offers 15,500

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Investment Climate in Poland

Investment Climate in Poland Investment Climate in Poland AND REGIONAL INVESTMENT ATTRACTIVENESS Patrycjusz Zarębski, Ph.D. Foreign direct investments in Poland (mld EUR) Number of effective interviews in the next survey waves 250

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

ROBYG GROUP Presentation for investors Warsaw, 19th October, 2011

ROBYG GROUP Presentation for investors Warsaw, 19th October, 2011 ROBYG GROUP Presentation for investors Warsaw, 19th October, 2011 Niniejsza prezentacja nie podlega rozpowszechnianiu, bezpośrednio czy pośrednio, na terytorium albo do Stanów Zjednoczonych Ameryki, Australii,

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIEBIORSTWO LUSARSKO-BUDOWLANE LESZEK PLUTA

PRZEDSIEBIORSTWO LUSARSKO-BUDOWLANE LESZEK PLUTA Przedsi biorstwo lusarsko Budowlane was founded in 1992 in Kielce, Poland. Today we are a recognized manufacturer of modern aluminium-glass constructions at a high European level. We provide solutions

Bardziej szczegółowo

SEGRO BUSINESS PARK WARSAW

SEGRO BUSINESS PARK WARSAW SEGRO BUSINESS PARK WARSAW OŻAROWSKA 40/42 DUCHNICE NOWOCZESNA POWIERZCHNIA BIZNESOWA MODERN BUSINESS SPACE 36 400 m 2 / 36,400 sq m SEGRO.pl SEGRO BUSINESS PARK WARSAW Nowoczesny park logistyczno-biznesowy

Bardziej szczegółowo

SEGRO LOGISTICS PARK POZNAŃ

SEGRO LOGISTICS PARK POZNAŃ SEGRO LOGISTICS PARK POZNAŃ KOMORNIKI, PLEWISKA PARK WIELKICH MOŻLIWOŚCI SPACE FOR GROWING BUSINESS 250 000 m 2 / 250,000 sq m SEGRO.pl SEGRO LOGISTICS PARK POZNAŃ Centrum logistyczne strategicznie usytuowane

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność PROGRAM OF BACHELOR STUDIES Graduate profile Graduate has a general theoretical knowledge in the field

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA DECYZJI I KOMPETENCJI FINANSOWYCH OSÓB STARSZYCH W UJĘCIU EKONOMICZNYM

PROBLEMATYKA DECYZJI I KOMPETENCJI FINANSOWYCH OSÓB STARSZYCH W UJĘCIU EKONOMICZNYM PROBLEMATYKA DECYZJI I KOMPETENCJI FINANSOWYCH OSÓB STARSZYCH W UJĘCIU EKONOMICZNYM dr Sylwia Pieńkowska-Kamieniecka Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie dr Joanna Rutecka Szkoła Główna Handlowa

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH

RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH III kwartał 2013 WARSZAWA Znaczenie rynku W pierwszych trzech kwartałach 2013 roku dostarczono na rynek ponad 246 000 m kw. nowoczesnej powierzchni biurowej, kształtując całkowitą

Bardziej szczegółowo

RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH

RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH 1H 2013 WARSZAWA Znaczenie rynku W pierwszej połowie 2013 roku dostarczono ponad 150 000 m kw. nowoczesnej powierzchni biurowej, kształtując całkowitą podaż na poziomie ponad

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

OKECIE BUSINESS POINT Oferta sprzedaży

OKECIE BUSINESS POINT Oferta sprzedaży OKECIE BUSINESS POINT Oferta sprzedaży Oferta budynku biurowego Warszawa, Sabały 60 Okęcie Business Point Office building offer Warsaw, Sabały 60 Street Okecie Business Point Witamy w 5th Avenue Holding

Bardziej szczegółowo

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer OFERTA REKLAMOWA 2015 advertisement offer LICZBY GRAMWZIELONE.PL FACTS & FIGURES 5 LAT NA RYNKU YEARS ON THE MARKET 1 POZYCJA NA RYNKU MEDIÓW W POLSCE DEDYKOWANYCH ENERGII ODNAWIALNEJ NO 1 POSITION AMONG

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

Rynek magazynowy w Polsce w I III kw. 2011 r. Industrial market in Poland: Q1 to Q3 2011

Rynek magazynowy w Polsce w I III kw. 2011 r. Industrial market in Poland: Q1 to Q3 2011 310 raport rynek magazynowy Jones Lang LaSalle opracowanie raportu report development Rynek magazynowy w Polsce w I III kw. 2011 r. Pozytywne trendy obserwowane na rynku magazynowym w Polsce od końca 2010

Bardziej szczegółowo

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION 1. Applicant s data Company s name (address, phone) NIP (VAT) and REGON numbers Contact person 2. PPROPERTIES HELD Address Type of property Property

Bardziej szczegółowo

Rynek powierzchni biurowych w Polsce. Office market in Poland

Rynek powierzchni biurowych w Polsce. Office market in Poland 297 opracowanie raportu report development Rynek powierzchni biurowych w Polsce Office market in Poland Podaż Od początku 2011 roku całkowite zasoby powierzchni biurowej zwiększyły się o około 160 000

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD RYNKU BIUROWEGO WROCŁAW MAJ 2011

PRZEGLĄD RYNKU BIUROWEGO WROCŁAW MAJ 2011 PRZEGLĄD RYNKU BIUROWEGO WROCŁAW MAJ 2011 Przygotowane przez: IK DEVELOPMENT ul. Karola Szajnochy 11/1b, 50-076 Wrocław Tel: +48 71 346 76 46, Fax: +48 71 346 76 40 www.ikdevelopment.com.pl Wrocław Dane

Bardziej szczegółowo

Lokalizacja południowo-wschodnia część miasta, przy ul. Nad Drwiną 10; w przemysłowym i logistycznomagazynowym

Lokalizacja południowo-wschodnia część miasta, przy ul. Nad Drwiną 10; w przemysłowym i logistycznomagazynowym NOWE POWIERZCHNIE MAGAZYNOWE Oferowane powierzchnie magazynowe i biurowo-socjalne znajdować się będą w kompleksie obiektów położonych są na terenie MARR Business Park, zlokalizowanym w Krakowie, przy ul.

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers 10-12 milionów Romów w Europie 6 milionów mieszkających w U E Irlandia Polska Republika Czeska Turcja Populacja społeczności romskiej w liczbach Irlandia Polska

Bardziej szczegółowo

Oferta sprzedaży działki inwestycyjno- przemysłowej w Sieradzu (Greenfields for sale on urban economic zone in Sieradz)

Oferta sprzedaży działki inwestycyjno- przemysłowej w Sieradzu (Greenfields for sale on urban economic zone in Sieradz) Oferta sprzedaży działki inwestycyjno- przemysłowej w Sieradzu (Greenfields for sale on urban economic zone in Sieradz) Nazwa lokalizacji Site name Zakładników Miasto Town Sieradz Województwo Voivodship

Bardziej szczegółowo

Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER

Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER Samorządowa jednostka organizacyjna Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER Institute for Territorial Development / Climate-Kic 1 PRZEMYSŁAW MALCZEWSKI LOWER SILESIA COORDINATOR OF REGIONAL ACTIVITY AFFILIATED

Bardziej szczegółowo

Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!"

Awareness campaign Safe rail-road level crossing Stop and Live! Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!" www.plk-sa.pl Geneva, 12-13 May 2014 The key objective of the campaign is: What are our objectives? - to promote the correct patterns of

Bardziej szczegółowo

Polish Commercial Property Markets 2012

Polish Commercial Property Markets 2012 Polish Commercial Property Markets 2012 Breakfast Seminar 27 November 2012 savills.pl Agenda 1 Economy 2 Investment 3 Office Warsaw 4 Office regional cities 5 Retail Economy: Poland still a green island

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

KRAKÓW na tle pozostałych miast regionalnych i jego miejsce na mapie BPO. 22 listopada 2013

KRAKÓW na tle pozostałych miast regionalnych i jego miejsce na mapie BPO. 22 listopada 2013 KRAKÓW na tle pozostałych miast regionalnych i jego miejsce na mapie BPO 22 listopada 213 Kraków a pozostałe regionalne rynki biurowe 2 Nowa podaż Skumulowana podaż Podaż Powierzchnia biurowa do wynajęcia

Bardziej szczegółowo

Real Estate Review POLAND M I D - Y E A R 2 0 0 8 ECONOMY OFFICE RETAIL INDUSTRIAL INVESTMENT LAND

Real Estate Review POLAND M I D - Y E A R 2 0 0 8 ECONOMY OFFICE RETAIL INDUSTRIAL INVESTMENT LAND Real Estate Review POLAND M I D - Y E A R 2 0 0 8 ECONOMY OFFICE RETAIL INDUSTRIAL INVESTMENT LAND Colliers International CEE Tallinn ESTONIA Riga LATVIA LITHUANIA Vilnius St. Petersburg RUSSIA Moscow

Bardziej szczegółowo