Zarz¹dzanie cenami us³ug bankowych Zarz¹dzanie cenami us³ug bankowych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zarz¹dzanie cenami us³ug bankowych Zarz¹dzanie cenami us³ug bankowych"

Transkrypt

1 Jerzy Wêc³awski * Jerzy Wêc³awski Zarz¹dzanie cenami us³ug bankowych Zarz¹dzanie cenami us³ug bankowych Wstêp Banki w ostatnich latach, w zwi¹zku z kryzysem finansowym, zosta³y zmuszone do podejmowania bie ¹cych dzia³añ dostosowawczych wynikaj¹cych z wprowadzania nowych regulacji ostro noœciowych. W warunkach destabilizacji rynków finansowych podstawowego znaczenia nabra³y kwestie zwi¹zane z adekwatnoœci¹ kapita³ow¹ i p³ynnoœci¹ banków. Tymczasem kryzys finansowy doprowadzi³ tak e do zmiany sytuacji ekonomicznej klientów i przewartoœciowania ich nastawienia do instytucji finansowych, a rosn¹ca konkurencja rynkowa wymusza poszukiwania nowych strategii marketingowych, w szczególnoœci w zakresie zarz¹dzania cenami. Celem artyku³u jest analiza przes³anek wprowadzania i istoty nowoczesnych strategii cenowych banków w warunkach zmian otoczenia rynkowego. Opracowanie opiera siê na analizie opisowej i porównawczej odnosz¹cej siê do doœwiadczeñ systemów bankowych o wysokim poziomie rozwoju. 1. Zmiana podejœcia do zarz¹dzanie cenami w bankach Instytucje finansowe, w tym banki, czêsto wdra a³y pewne rozwi¹zania pochodz¹ce ze sfery produkcji b¹dÿ ró nych dziedzin dzia³alnoœci us³ugowej z okreœlonym opóÿnieniem (marketing, outsourcing, zarz¹dzanie jakoœci¹). Obecnie dotyczy to strategii ustalania cen (pricing), które wczeœniej pojawi³y siê przyk³adowo w bran y motoryzacyjnej czy telekomunikacji. Koniecznoœæ ich wprowadzania w bankach wynika z kilku przyczyn: rosn¹cej liczby i ró norodnoœci cen, zmian relacji bank- -klient, poszukiwania Ÿróde³ zysku w polityce cenowej. Wspó³czesny bank uniwersalny o rozwiniêtej dzia³alnoœci operacyjnej ma do czynienia nawet z ponad 200 elementami cenowymi [Klenk, 2009, s. 53]. Uwzglêdnienie w procesach decyzyjnych takiej iloœci informacji wymaga wdro enia odpowiednich metod zarz¹dzania cenami. Z drugiej * Prof. dr hab., Katedra Bankowoœci, Wydzia³ Ekonomiczny, Uniwersytet Marii Curie- -Sk³odowskiej w Lublinie, pl. M. Curie- -Sk³odowskiej 5, Lublin

2 644 Jerzy Wêc³awski jednak strony stwarza mo liwoœci wykorzystania przewag konkurencyjnych przez aktywn¹ politykê cen. Banki mog¹ osi¹gn¹æ jeden ze swoich g³ównych celów dzia³alnoœci, jakim jest zysk, poprzez racjonalizacjê kosztów b¹dÿ zwiêkszanie przychodów. Rosn¹ca konkurencja na rynku finansowym sk³ania³a dotychczas mened erów bankowych do koncentracji wysi³ków przede wszystkim na poszukiwaniu sposobów obni ania kosztów. St¹d najczêœciej obecnie stosowan¹ metod¹ ustalania cen jest metoda kosztowa [Niemeyer i inni, 2012, s. 89]. Mniejsz¹ wagê przywi¹zywano do zwiêkszania przychodów w oparciu o stosowanie aktywnych modeli cenowych. W warunkach rosn¹cej œwiadomoœci rynkowej klientów i stawianych przez nich wymagañ, kreatywne strategie cenowe staj¹ siê jednym z warunków nie tylko pozyskania nowych klientów, ale tak e utrzymania dotychczasowych. Dla banku korzystne mo e byæ w pewnych sytuacjach ustalanie faktycznych cen poni ej granicy kosztów, je eli mo e uzyskaæ rekompensatê z cross-sellingu, pakietyzacji czy innych przedsiêwziêæ marketingowych. Silna konkurencja w sektorze bankowym zwiêksza nacisk na ceny. Ich proste obni ki nie wchodz¹ w grê, gdy doprowadzi³yby do wyniszczaj¹cej wszystkich wojny cenowej. Kreatywne wykorzystanie cen do wzrostu przychodów i zysku wymaga od decydentów cenowych wiedzy na temat zale noœci zachodz¹cych pomiêdzy zmian¹ ceny a wynikaj¹c¹ z niej zmian¹ popytu. Praktyka wskazuje, e nawet na rozwiniêtych rynkach bankowych brak wiedzy na temat elastycznoœci cenowej prowadzi do ich ustalania metod¹ prób i b³êdów [Wübker, Gorzeñ, 2010, s. 69]. Tymczasem jej znajomoœæ pozwala na zwiêkszenie zysków banku przez zró nicowanie oferty produktowej i cenowej i dopasowanie jej do ka dego z segmentów klientów. 2. Proces zarz¹dzania cenami Wskazanie na potrzebê wzrostu znaczenia polityki cen w ramach dzia³alnoœci banku nie mo e byæ traktowane w oderwaniu od faktu, e stanowi ona tylko jeden z elementów marketingu bankowego. Niezbêdna jest jej koordynacja w szczególnoœci z polityk¹ produktow¹ i polityk¹ konkurencji. Poniewa ka da cena jest powi¹zana z produktem b¹dÿ us³ug¹ oferowan¹ na wysoce konkurencyjnym rynku, konieczne jest ich ³¹czne ujmowanie w ramach strategii marketingowej banku. W dalszej

3 Zarz¹dzanie cenami us³ug bankowych 645 analizie uwaga zostanie jednak skoncentrowana na zagadnieniach zwi¹zanych z cenami. Kompleksowe podejœcie do zarz¹dzania cenami wymaga rozpatrzenia czterech wa nych kwestii: strategii cen, ustalania (tworzenia) cen, wprowadzania cen, kontroli stosowania cen. Instytucja finansowa, przyjmuj¹c strategiê cen, powinna okreœliæ w jej ramach cele strategiczne, pozycjonowanie na rynku oraz zasady postêpowania. Wa nymi elementami strategii cen s¹ tak e wytyczne dotycz¹ce ró nicowania cen, ustalania cen dla pakietów produktów i us³ug, stosowania premii i rabatów, przyznawania specjalnych warunków korzystania z us³ug. Doœwiadczenia odnosz¹ce siê do rozwiniêtych rynków finansowych wskazuj¹, e nawet je eli wiêkszoœæ banków posiada strategiê cen, to czêsto nie jest ona przenoszona na odpowiedni¹ strategiê konkurencji [Wübker i inni, 2009, s. 27]. Ustalanie cen polega na okreœleniu ceny dla ka dego produktu/ /us³ugi w aspekcie jego/jej wp³ywu na powstawanie dochodu przedsiêbiorstwa bankowego. Wymaga to uwzglêdnienia czynników kosztowych, cen ustalanych przez podmioty konkurencyjne oraz przewidywanych reakcji klientów na cenê. Im wy ej klienci ceni¹ sobie korzyœci zwi¹zane z danym produktem, tym wy sza mo e byæ jego cena. Bank powinien prowadziæ regularne analizy rynku pozwalaj¹ce na sformu³owanie optymalnej strategii cen. Badania procesu tworzenia cen w bankach przeprowadzone na rynku niemieckim wskazuj¹, e podmioty te w szerokim zakresie uwzglêdniaj¹ w ramach procesów decyzyjnych informacje kosztowe i odnosz¹ce siê do konkurencji. W pierwszym przypadku oznacza to nastawienie na uwzglêdnianie wewnêtrznych uwarunkowañ poziomu cen. Natomiast jedynie poni ej 1/3 banków bierze pod uwagê takie czynniki, jak gotowoœæ klienta do zap³acenia ustalonej ceny i jego elastycznoœæ cenow¹ [Klenk, Göpfert, 2008, s. 44]. Skuteczna strategia cenowa powinna d¹ yæ do okreœlania w oparciu o wyniki badañ klientów przedzia³ów cenowych dla poszczególnych produktów uwzglêdniaj¹cych mo liwe reakcje nabywcy na zaproponowan¹ cenê. Ceny ustalone w wyniku procesu decyzyjnego s¹ wprowadzane na rynek w ramach rzeczywistych transakcji zwi¹zanych ze sprzeda ¹ produktów i us³ug. Dlatego w trakcie poprzedniego etapu nie powinny byæ one ustalone w sposób sztywny, ale jednoczeœnie musz¹ podlegaæ ograniczeniom zabezpieczaj¹cym interes banku. Faktyczne ceny sprzeda y powstan¹ w wyniku interakcji pracownika banku okreœlaj¹cego cenê

4 646 Jerzy Wêc³awski i warunki realizacji us³ugi, a z drugiej strony nabywcy akceptuj¹cego przed³o on¹ propozycjê. Wymaga to okreœlenia kompetencji pracowników sprzeda y w zakresie zmiany ceny wyjœciowej i standardowych warunków sprzeda y. Dziêki elastycznoœci decyzyjnej mog¹ siê oni dopasowywaæ do sytuacji rynkowej, a w szczególnoœci utrzymaæ dotychczasowych b¹dÿ pozyskaæ nowych klientów. Dba³oœæ o realizowany dziêki cenom dochód zwi¹zana jest tak e z kontrol¹ przestrzegania dyscypliny cenowej. Praktyka stosowania cen wskazuje, e w wielu przypadkach (prawie 1/3) odchylaj¹ siê one w dó³ od celów przyjêtych w ramach strategii cen [Klenk, Göpfert, 2008, s. 46]. Znaczenie skutecznoœci wdra ania polityki cenowej dla realizacji jego celów strategicznych wymaga podejmowania wielu przedsiêwziêæ odnosz¹cych siê do stosowania cen. Po pierwsze, niezbêdne jest precyzyjne okreœlenie zakresu swobody sprzedawców przy udzielaniu rabatów, premii, przyznawaniu specjalnych warunków oraz ich powi¹zanie z korzyœci¹ wzajemn¹ uzyskiwan¹ od klienta (wiêksza wartoœæ transakcji, wy sza wiarygodnoœæ). Po drugie, systematyczne szkolenie sprzedawców w zakresie technik sprzeda y oraz dostarczanie im aktualnej wiedzy odnosz¹cej siê do produktów/us³ug w³asnego banku i oferowanych przez konkurencjê. Po trzecie, wyposa enie sprzedawców w narzêdzia informatyczne umo liwiaj¹ce bie ¹c¹ ocenê wp³ywu podejmowanych przez nich decyzji cenowych na realizacjê przyjêtych za³o eñ polityki cenowej. Po czwarte, stosowanie systemów motywacyjnych sprzyjaj¹cych realizacji polityki sprzeda y banku, ale z poszanowaniem interesów klientów. Ostatnim elementem procesu zarz¹dzania cenami jest kontrola realizacji przyjêtych w strategii zasad ustalania i stosowania cen oraz wyników tego postêpowania. Kontroling w zakresie zarz¹dzania cenami s³u y tak e wsparciu decyzji podejmowanych przez mened erów produktowych i sprzedawców produktów i us³ug bankowych. Analizy przeprowadzane przez kontroling cenowy maj¹ równie zastosowanie w odniesieniu do nowych procesów tworzenia cen. 3. Zasady skutecznego zarz¹dzania cenami Ceny produktów/us³ug stanowi¹cych przedmiot dzia³alnoœci operacyjnej banków s¹ podstawowym parametrem wyznaczaj¹cym jego zysk. Tymczasem ustalanie cen czêsto nastêpuje pod silnym wp³ywem czynników subiektywnych. W zwi¹zku z tym podejmowane s¹ wysi³ki zmierzaj¹ce do ustalenia racjonalnych zasad zarz¹dzania cenami produktów/

5 Zarz¹dzanie cenami us³ug bankowych 647 us³ug bankowych. Jedna z propozycji takiego dekalogu, sformu³owanych w konfrontacji z praktyk¹ bankow¹, sprowadza siê do nastêpuj¹cego zestawienia [Wübker, Bauer, 2010, s. 45]: 1. Nale y posiadaæ strategiê cenow¹ i produktow¹. Badania wskazuj¹, e 90 % banków nie posiada takich strategii sformu³owanych w formie dokumentu. Wielu mened erów nie ma przy tym œwiadomoœci, e cena jest podstawowym czynnikiem okreœlaj¹cym zysk banku. 2. Nale y posiadaæ bank danych cenowych. Decyzje cenowe powinny opieraæ siê na wynikach analiz ekonomicznych odzwierciedlaj¹cych ich wp³yw na sytuacjê finansow¹ banku oraz rynkowych opisuj¹cych kontakty z klientami i ich postêpowanie. 3. Nale y zintegrowaæ sprzeda z zarz¹dzaniem cenami i zarz¹dzaniem produktami. Sprzedawcy s¹ czêsto krytycznie nastawieni do ustalonych przez mened erów cen i w konsekwencji w ramach zawieranych transakcji czêsto stosuj¹ dla nich specjalne warunki, nie bior¹c pod uwagê ich wp³ywu na wolumen sprzeda y i zyski. 4. Nale y znaæ elastycznoœæ cenow¹ swoich klientów. Przy ustalaniu cen nale y braæ pod uwagê cenow¹ funkcjê zbytu i elastycznoœæ cen. Badania wskazuj¹, e znajomoœæ wynikaj¹cych z nich zale noœci jest niezadowalaj¹ca. 5. Nale y stosowaæ zasadê samoselekcji. Klienci s¹ w stanie sami dostosowaæ siê, bior¹c pod uwagê swoje potrzeby i preferencje, do zró nicowanej oferty produktów, us³ug, pakietów i ustalonych dla nich cen, pod warunkiem, e bêd¹ one odpowiednio obszerne i zró nicowane. 6. Nale y oferowaæ obszerne mo liwoœci ró nicowania cen. Poszczególnym segmentom klientów nale y przyporz¹dkowaæ dostosowane do ich potrzeb i preferencji rodzaje produktów i us³ug o zró nicowanej ofercie cenowej powi¹zanej z wolumenem transakcji, pakietyzacj¹, zakupem grupowym (rodzinnym) itd. 7. Nale y uwzglêdniaæ problemy i inicjatywy sprzedawców w kszta³towaniu cen i oferty produktowej. Wprowadzenie nowych cen powinno byæ przedmiotem wczeœniejszych konsultacji z osobami odpowiedzialnymi za sprzeda i uwzglêdniaæ propozycje wynikaj¹ce z ich kontaktów z klientami. Uwagi sprzedawców nale y jednak skonfrontowaæ z danymi z banku informacji cenowych. 8. Nale y konsekwentnie wdra aæ przyjêty model cen. Kluczem do sukcesu skutecznego wdro enia przyjêtego modelu cen jest w³aœciwa ko-

6 648 Jerzy Wêc³awski munikacja wewnêtrzna (ze sprzedawcami) i zewnêtrzna (z klientami) wyjaœniaj¹ca jego zalety. 9. Nale y wspieraæ sprzedawców we wprowadzaniu modeli cenowych i biznesowych. Sprzedawcy musz¹ byæ w pe³ni przekonani do zalet nowej oferty cenowej i produktowej. 10. Nale y systemowo wdro yæ pe³ny proces ustalania cen w organizacji. Zarz¹dzanie cenami i produktami musi nale eæ do podstawowych elementów strategii banku i znaleÿæ odzwierciedlenie we wprowadzeniu w nim wszystkich elementów tego procesu (por. pkt 2). Celowoœæ stosowania tych zasad znajduje potwierdzenie w poprawie wyników finansowych banków dzia³aj¹cych w warunkach wysokiej konkurencji i potencja³u poœredników finansowych [Wübker, Bauer, 2010, s. 48]. 4. Psychologiczne aspekty decyzji cenowych klientów W odniesieniu do produktów i us³ug bankowych cena jest jednym z najwa niejszych czynników decyduj¹cych o dokonaniu zakupu. Reakcja klienta na cenê zale y od tego, jak j¹ postrzega i wartoœciuje. Sprzedawca bankowy musi mieæ œwiadomoœæ, e ka dy klient obiektywnie ustalone ceny i warunki sprzeda y przetwarza na swoj¹ subiektywn¹ ocenê [Klenk, 2009, s. 54]. Ceny wielu produktów i us³ug sk³adaj¹ siê przy tym z kilku elementów: stóp procentowych, op³at, prowizji, które mog¹ byæ elastycznie ustalane w formie obni ek, rabatów, zwolnieñ, karencji itp. Do tego dochodz¹ premie, losowania, upominki i inne œwiadczenia dodatkowe. Dlatego pe³ne poznanie reakcji klienta na tak z³o ony zestaw instrumentów polityki cenowej wymaga ustalenia znaczenia dla niego poszczególnych sk³adników ceny. Dla prowadzenia skutecznej polityki cenowej wa ne jest okreœlenie sposobu i intensywnoœci korzystania z oferty banku oraz znajomoœæ si³y oddzia³ywania ka dego z komponentów cenowych. To z kolei w du ym stopniu zale y od stanu informacji cenowych posiadanych przez klientów. Pos³ugiwanie siê sk³adnikiem cenowym komplikuje fakt, e z regu³y wystêpuje asymetria informacji miêdzy bankiem a jego klientami. Tak wiêc, chocia cena jest instrumentem ekonomicznym, to jej prawid³owe stosowanie wymaga znajomoœci sposobu postrzegania i wartoœciowania ceny przez klienta. Wp³yw polityki cenowej banku na wielkoœæ sprzeda y produktów i us³ug zale y tak e od reakcji klientów na zmiany cen. Jest ona determinowana przez wiele czynników o charakterze subiektywnym. Istotne

7 Zarz¹dzanie cenami us³ug bankowych 649 znaczenie ma zw³aszcza stan wiedzy klientów o poziomie stóp procentowych, op³at i prowizji wystêpuj¹cych aktualnie na rynku bankowym, wiedza na temat struktury cen stosowanych przez bank, renoma banku, poczucie lojalnoœci i nastawienie do zmiany poœrednika finansowego. Znajomoœæ i umiejêtnoœæ wykorzystania tych czynników mo e mieæ znacz¹cy wp³yw na dochody banku. Traktuj¹c cenê jako jedn¹ (obok kosztów) z podstawowych dÿwigni okreœlaj¹cych wysokoœæ dochodu, bank powinien w ramach polityki sprzeda y uwzglêdniaæ ró ne reakcje klientów. Przyk³adowo ich reakcja na podwy ki cen w ramach jednostkowych transakcji zwi¹zanych z przelewami jest niewielka. Natomiast s¹ bardziej wra liwi na zmiany warunków zwi¹zanych z obs³ug¹ rachunku bie ¹cego b¹dÿ finansowaniem budownictwa mieszkaniowego [Wübker i inni, 2009, s. 28]. Wykorzystuj¹c te prawid³owoœci, bank mo e dokonywaæ podwy ek cen jednych produktów, nie ryzykuj¹c utraty klientów, a jednoczeœnie godziæ siê na obni ki dla sk³adników ceny z niewielkim wp³ywem na jego dochody, ale pozwalaj¹cych na utrzymywanie pozycji konkurencyjnej na rynku. Produkty i us³ugi bankowe ze wzglêdu na swój niematerialny charakter nie s¹ oznaczane w sposób tak przystêpny i jednoznaczny jak dobra materialne, na których z regu³y wprost umieszcza siê cenê. W przypadku produktów/us³ug bankowych przekaz informacji o cenie nastêpuje bardzo czêsto ustnie i jest podawany przez pracownika bankowego w trakcie przygotowania do sprzeda y produktu (us³ugi) jednoczeœnie z wieloma innymi informacjami. Pozyskanie i analiza informacji wymaga od klienta du ej percepcji i dokonuje siê pod presj¹ czasu i warunków otoczenia. Kolejn¹ kwesti¹ zwi¹zan¹ z pozyskaniem informacji cenowej jest stopieñ jej znajomoœci w odniesieniu do ró nych banków. Du a ró norodnoœæ i zmiennoœæ produktów i us³ug bankowych oraz zwi¹zanych z nimi cen powoduje, e wielu klientów nie orientuje siê nie tylko w tym, jakie s¹ aktualnie ceny w banku, z którego us³ug korzystaj¹, ale tym bardziej, jak kszta³tuj¹ siê one u konkurencji [Lipowski, 2003, s. 30]. Ci¹g³y rozwój oferty asortymentowej banków zarówno w ujêciu liczby oferowanych produktów i us³ug, jak i ich rozbudowanej struktury wewnêtrznej sprawia, e klienci nie s¹ w stanie ogarn¹æ ca³ego skomplikowania cen, które jest du o wiêksze ni na innych rynkach [Masiukiewicz, 2003, s. 138]. Czêœæ produktów ma poza tym charakter substytucyjny i ich sprzeda w konkurencyjnie nastawionych do siebie komór-

8 650 Jerzy Wêc³awski kach banku mo e byæ przyczyn¹ trudnoœci w pozyskaniu przez klienta, zw³aszcza masowego, prawid³owej informacji cenowej. Jest zatem zjawiskiem doœæ powszechnym, e klienci banków nie znaj¹ i nie pamiêtaj¹ wszystkich cen zwi¹zanych z bogat¹ palet¹ produktów bankowych. Badania prowadzone na niemieckim rynku bankowym wskazuj¹, e znajomoœæ cen wœród klientów banków jest bardzo niska. Wielu spoœród nich nie zna rzeczywistych cen zakupywanych produktów i us³ug bankowych [Wübker, Engelke, 2006, s. 56]. Co wiêcej, strategie cenowe sprzedawców opieraj¹ siê czêsto na za³o eniu, e nabywcy zawsze zachowuj¹ siê w sposób przewidywalny i logiczny. Tymczasem przy zakupie produktów finansowych istotne znaczenie maj¹ czynniki emocjonalne, takie jak zaufanie, bezpieczeñstwo, sympatie, wygoda [Bauer, Beckenbach, 2008, s. 55]. Dla banków oznacza to, e w ramach swojej polityki promocji i sprzeda y musz¹ przyk³adaæ du ¹ wagê do komunikacji tego elementu produktu, jakim jest cena. Dotychczas w bankach przywi¹zywano niewielk¹ wagê do zjawiska progów cenowych. Próg cenowy oznacza wysokoœæ ceny, której przekroczenia prowadzi do odp³ywu klientów i w rezultacie spadku przychodów banku. Ich zastosowanie jest niemal powszechne w handlu detalicznym i traktowane jako istotny element polityki cenowej. Znajomoœæ progów cenowych pozwala bankom na prowadzenie aktywnej polityki cen. Klienci banków wykazuj¹ odmienne podejœcie do cen ju oferowanych na rynku produktów i produktów nowych. W odniesieniu do pierwszej grupy banki mog¹ co najwy ej dokonywaæ niewielkich korekt dotychczasowej ceny, podczas gdy nowe produkty daj¹ wiêksz¹ swobodê ustalenia ceny, ale i stwarzaj¹ okreœlone wyzwania. Zachêt¹ do skorzystania z nowej oferty jest czêsto promocyjna cena, ale oferowanie nowoœci po niskich cenach mo e budziæ niechêæ dotychczasowych klientów, którzy nie s¹ objêci promocjami. Badania wskazuj¹, e wiêkszoœæ klientów niezadowolonych z oferty banku rezygnuje z jego us³ug w sposób dyskretny, bez wczeœniejszego wyra ania swojego niezadowolenia [Niemeyer, 2011, s. 53]. Opisany powy ej stan rzeczy pozwala bankowi na prowadzenie aktywnej polityki cenowej, ale klienta stawia przed powa nym wyzwaniem dotycz¹cym zdolnoœci oceny korzyœci cenowych z oferowanych mu produktów i us³ug. Niektóre banki, bazuj¹c na niskiej œwiadomoœci cenowej klientów, staraj¹ siê wyrobiæ u nich korzystn¹ opiniê o cenach oferowanych produktów i us³ug, dokonuj¹c ich wewnêtrznego ró nicowania.

9 Zarz¹dzanie cenami us³ug bankowych 651 Ustalaj¹ relatywnie niskie ceny dla wybranych produktów i agresywnie je reklamuj¹, podczas gdy inne s¹ na tyle wysokie, e pozwol¹ na zrekompensowanie strat na obni onych cenach. Niskie ceny ustalane s¹ w takim przypadku na produkty i us³ugi le ¹ce aktualnie w centrum zainteresowania klientów b¹dÿ te elementy ceny produktu (us³ugi), na które klienci s¹ szczególnie wra liwi. Polityka tego typu ma za zadanie wyrobienie u klientów opinii, e bank prowadzi politykê korzystnych dla klienta cen. Agresywne wykorzystanie przez bank ceny do pozyskiwania klientów oznacza, e musi on skutecznie docieraæ z przekazem informacyjnym do potencjalnych odbiorców. Natomiast banki o ustabilizowanym krêgu klientów i przyjmuj¹ce defensywne podejœcie w polityce cenowej mog¹ opieraæ siê na za³o eniu, e wiêkszoœæ klientów nie zna dostatecznie cen i nie reaguje silnie na ich zmiany. Banki, naœladuj¹c przedsiêwziêcia marketingowe podejmowane w innych dziedzinach, chocia w pewnym dystansem, stosuj¹ tzw. ceny ³amane, typu 9,99 z³. Ustalanie takich cen zmierza do osi¹gniêcia kilku efektów psychologicznych [Simon, 1996, s. 603]. Po pierwsze, klient ma przekonanie, e jest to cena ni sza ni 10,00 z³, chocia w rzeczywistoœci ta ró nica jest minimalna. Po drugie, u klienta powstaje wra enie, e dokonuje oszczêdnoœci w stosunku do ceny wyra onej w pe³nych jednostkach. Po trzecie, na klienta najbardziej intensywnie oddzia³uje pierwsza czêœæ ceny ( 9 ), chocia rzeczywista jej wysokoœæ jest bardzo zbli ona do 10. Wykorzystanie takiego odbioru cen przez klientów mo e byæ w odniesieniu do niektórych produktów i us³ug bankowych istotnym elementem strategii sprzeda y. 5. Elastycznoœæ decyzji cenowych Cena jest pieniê nym wyrazem wartoœci produktu b¹dÿ us³ugi i poœrednikiem w wymianie. Aktywna polityka cenowa banku jest w zwi¹zku z tym w okreœlony sposób powi¹zana ze sprzeda ¹ produktów. Przyk³adami dla stosowania aktywnej polityki cenowej przez banki mog¹ byæ pakietyzacja, nieliniowe modele cenowe czy kszta³towanie cen w oparciu o relacje z klientami. Dla klienta banku wa na jest nie tylko cena danego produktu, ale ³¹czna cena, jak¹ musi zap³aciæ za korzystanie z wszystkich produktów i us³ug banku. Sta³o siê to podstaw¹ pakietyzacji umo liwiaj¹cej ³¹czn¹ sprzeda klientowi kilku produktów i us³ug po cenie z regu³y ni szej od sumy cen sprzedawanych odrêbnie pojedynczych sk³adników pakietu

10 652 Jerzy Wêc³awski [Wübker, Gorzeñ, 2010, s. 71]. Klient dokonuj¹cy zakupu pakietu postrzega swoje korzyœci w kompleksowoœci zaspokojenia potrzeb i ni szej ³¹cznej cenie. Nie jest natomiast w stanie dokonaæ analizy rzeczywistej op³acalnoœci transakcji uwzglêdniaj¹cej np., czy z pewnych elementów pakietu bêdzie i w jakim zakresie korzysta³. Dla banku pakietyzacja przyniesie korzyœci przy odpowiednim skalkulowaniu zwiêkszonych przychodów wynikaj¹cych ze sprzeda y wiêkszej liczby produktów/us³ug i wy szych kosztów zmiennych zwi¹zanych ze wzrostem wielkoœci sprzeda y i obni ek cen elementów sk³adowych pakietu. Strategie cenowe oparte na nieliniowych modelach cenowych przewiduj¹ ustalanie dwóch elementów sk³adowych ceny produktu/us³ugi bankowej. Cena bazowa jest niezale na od wolumenu dokonywanych przez klienta zakupów, a wraz z jego wzrostem stosowana jest odpowiednio obni ana czêœæ zmienna ceny [Wübker, Gorzeñ, 2010, s. 72]. Stosowanie takiego modelu cen zachêca klienta do zakupu spadaj¹c¹ œredni¹ cen¹ transakcji, a dla banku posiada korzyœci zwi¹zane z zachêcaniem go do wzrostu wolumenu zakupów oraz trwalszym zwi¹zaniem z bankiem. Dynamiczne ustalanie cen w oparciu o relacje z klientami opiera siê na koncepcji oferowania ka demu klientowi indywidualnej oferty cenowej w zale noœci takich czynników, jak: status spo³eczny, zainteresowanie produktem, historia wspó³pracy z bankiem. Budowanie relacji nie jest celem samym w sobie. Powodzenie tej strategii wymaga zapewnienia korzyœci obydwu stronom: zapewnienia oczekiwanego zysku bankowi i stworzenia klientom mo liwoœci zakupu potrzebnych im produktów po konkurencyjnych cenach. Punktem wyjœcia ustalania cen w oparciu o relacje z klientem jest stworzenie profilu okreœlaj¹cego jego aktywnoœæ i poziom wspó³pracy z bankiem oraz gotowoœæ do akceptacji oferty produktowej i cenowej. Przy takim podejœciu do ustalania cen traci na znaczeniu metoda kosztowa i wynikaj¹ce z niej cenniki, a finalna cena kszta³towana jest w formie umowy o wspó³pracê obejmuj¹cej sprzeda przez bank ró - nych produktów i us³ug. Dynamiczne zarz¹dzanie cenami przez relacje jest stosunkowo prostsze w zastosowaniu w odniesieniu do klientów korporacyjnych czy private banking. Natomiast objêcie nim klientów masowych wymaga zastosowania zaawansowanych narzêdzi informatycznych, zw³aszcza w przypadku chêci wykorzystania automatycznych kana³ów sprzeda y [Michalik, 2012, s. 60]. Personalizacja œwiadczenia us³ug ma dla banku dodatkowe zalety zwi¹zane ze zwiêkszeniem

11 Zarz¹dzanie cenami us³ug bankowych 653 lojalnoœci klienta. Dla niego powstaje jednak zagro enie opodatkowania osi¹ganych korzyœci materialnych. Zakoñczenie W nadchodz¹cych latach nale y w Polsce spodziewaæ siê wzrostu znaczenia zarz¹dzania cenami jako sposobu realizacji strategii banków. Rozwój sektora bankowego na przestrzeni ostatnich dwóch dekad doprowadzi³ bowiem do sytuacji, w której banki maj¹ coraz mniejsze mo liwoœci obni ania kosztów prowadzenia dzia³alnoœci. Wzrost wolumenu sprzeda y na coraz bardziej nasyconym rynku bêdzie móg³ nastêpowaæ przez zmianê udzia³ów poszczególnych banków w rynku. Celowi temu mo e s³u yæ doskonalenie procesu ustalania cen i ich skutecznego stosowania. Odpowiednie zarz¹dzanie cenami pozwala nie tylko na zwiêkszanie zysku, ale i na utrzymanie lojalnoœci klientów. Istotn¹ rolê ma tak e do odegrania kontrola stosowania polityki cen okreœlaj¹ca odchylenia cen przyjêtych w ramach strategii banku od rzeczywiœcie stosowanych oraz przyczyny wystêpowania takich zjawisk. Literatura 1. Bauer F., Beckenbach A. (2008), Psychologisches statt rationales Pricing, Die Bank, Nr Janzen M., Bauer Ch. (2009), Gewinnimpulse durch ausgefeiltes Pricing, Die Bank, Nr Klenk P. (2009), Den Preisfindungsprozess optimieren, Die Bank, Nr Klenk P, Göpfert A. (2008), Ertragschancen verbessern, Die Bank, Nr Lipowski M. (2003), Marketing bankowy. Zarz¹dzanie popytem i poda ¹. Wydawnictwo UMCS, Lublin. 6. Michalik J. (2012), Dynamic Relationship Pricing, Miesiêcznik Finansowy Bank, nr Masiukiewicz P. (2003), Wykorzystanie kryterium luki wartoœci i luki percepcji w marketingu bankowym, w: Marketing bankowy, Wydawnictwo WSZiM, Warszawa. 8. Niemeyer F. (2011), Die Kunst des Loyalitäts-Pricing, Die Bank, Nr Niemeyer F. Kraus M., Nowakowska M. (2012), 11 najwiêkszych b³êdów w zarz¹dzaniu cenami us³ug finansowych. Jak ich unikaæ?, Gazeta Bankowa, nr Simon H. (1996), Zarz¹dzanie cenami. Wydawnictwo PWN, Warszawa.

12 654 Jerzy Wêc³awski 11. Wübker G., Bauer Ch. (2010), Die zehn Gebote des Pricing, Die Bank, Nr Wübker G., Engelke J.(2006), Preisbewusstsein der Kunden, Die Bank, Nr Wübker G., Gorzeñ W. (2010), Pricing sztuka wyznaczania ceny, Gazeta Bankowa, nr Wübker G., Janzen M., Bauer Ch. (2009), Gewinnimpulse durch ausgefeiltes Pricing, Die Bank, Nr 10. Streszczenie Konkurencja rynkowa zmusza banki do poszukiwania Ÿróde³ wzrostu dochodu nie tylko w racjonalizacji kosztów, ale i stosowaniu aktywnych strategii cenowych. Kompleksowy proces zarz¹dzania cenami obejmuje wyznaczenie celów strategicznych, modeli i zasad ustalania cen, wprowadzania cen na rynek oraz kontroli efektywnoœci ich stosowania. Doœwiadczenia z rozwiniêtych rynków finansowych pozwalaj¹ na sformu³owanie racjonalnych zasad zarz¹dzania cenami i jednoczeœnie wskazuj¹ na wiele b³êdów pope³nianych w tym zakresie. Utrudnieniem dla banków w stosowaniu polityki cen jest fakt silnego wp³ywu czynników psychologicznych na decyzje podejmowane przez klientów. Z drugiej jednak strony stwarzaj¹ bankom mo liwoœæ stosowania wielu technik wykorzystuj¹cych behawioralne aspekty ich decyzji cenowych. S³owa kluczowe strategie cenowe, ustalanie cen, œwiadomoœæ cenowa klientów Price management of banking services (Summary) Competition on the market forces banks to seek sources of income growth, not only in rationalization of the costs, but also in using active pricing strategies. A comprehensive price management process includes outline a strategic objectives, models and pricing rules, effectuate market prices and control the efficiency of their use. Experience of developed financial markets allow to formulate rational pricing policy and at the same time indicate mistakes. Strong influence of psychological factors on customers decisions is a difficult for the banks in using pricing policy. On the other hand, banks create the possibility of using techniques which exploit behavioral aspects of their pricing decisions. Keywords pricing strategies, pricing, customers price awareness

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Komunikaty 99 Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Artyku³ przedstawi skrócony raport z wyników badania popularnoœci rozwi¹zañ

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Załącznik do uchwały KNF z dnia 2 października 2008 r. ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Reklama i informacja reklamowa jest istotnym instrumentem komunikowania się z obecnymi jak i potencjalnymi klientami

Bardziej szczegółowo

revati.pl Drukarnia internetowa Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych rozwi¹zania dla poligrafii Na 100% procent wiêcej klientów

revati.pl Drukarnia internetowa Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych rozwi¹zania dla poligrafii Na 100% procent wiêcej klientów revati.pl rozwi¹zania dla poligrafii Systemy do sprzeda y us³ug poligraficznych w internecie Drukarnia Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych Na 100% procent wiêcej klientów drukarnia drukarnia

Bardziej szczegółowo

PODNOSZENIE EFEKTYWNOŒCI PRZEDSIÊBIORSTWA - PROJEKTOWANIE PROCESÓW

PODNOSZENIE EFEKTYWNOŒCI PRZEDSIÊBIORSTWA - PROJEKTOWANIE PROCESÓW BAROMETR REGIONALNY 33 PODNOSZENIE EFEKTYWNOŒCI PRZEDSIÊBIORSTWA - PROJEKTOWANIE PROCESÓW mgr in. Adam Piekara, Doradca w programie EQUAL Podstaw¹ niniejszego artyku³u jest przyjêcie za- ³o enia, e ka

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Listopad 2012 Organizacja funkcjonalna Dotychczas na organizację patrzono z perspektywy realizowanych funkcji. Zarząd

Bardziej szczegółowo

z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych

z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych U C H WA Ł A S E N A T U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Portal Klimatyczny Ko³obrzeg www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Ko³obrzegu widz¹c koniecznoœæ zmiany wizerunku oraz funkcjonalnoœci turystycznej

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

Plan Komunikacji na temat projektu samooceny

Plan Komunikacji na temat projektu samooceny Projekt wspóùfinansowany przez Uniê Europejsk¹ w ramach Europejskiego Funduszu Spoùecznego Dziaùanie 5.2. Wzmacnianie potencjaùu administracji samorz¹dowej Plan Komunikacji na temat projektu w Urzêdzie

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU. Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski. Katedra Innowacji i Marketingu

BADANIE RYNKU. Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski. Katedra Innowacji i Marketingu BADANIE RYNKU Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski Katedra Innowacji i Marketingu LUDZIE MUSZĄ KUPOWAĆ. ale mogą wybierać Fazy procesu zarządzania marketingowego zawierają: Badanie rynku Analiza rynku docelowego

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA dla osób nie będących klientami Banku Spółdzielczego w Goleniowie

INFORMACJA dla osób nie będących klientami Banku Spółdzielczego w Goleniowie INFORMACJA dla osób nie będących klientami Banku Spółdzielczego w Goleniowie 1 [Forma i miejsce złożenia reklamacji, skarg, wniosków] 1. Reklamacje, skargi, wnioski mogą być wnoszone przez klienta: 1)

Bardziej szczegółowo

Zasady racjonalnego dokumentowania systemu zarządzania

Zasady racjonalnego dokumentowania systemu zarządzania Jerzy Kowalczyk Zasady racjonalnego dokumentowania systemu zarządzania Zasady doskonalenia systemu zarządzania oraz podstawowe procedury wspomagające Zarządzanie jakością VERLAG DASHÖFER Wydawnictwo VERLAG

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

Regulamin oferty Taniej z Energą

Regulamin oferty Taniej z Energą Regulamin oferty Taniej z Energą ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Niniejszy Regulamin określa zasady i warunki skorzystania z oferty Taniej z Energą (zwanej dalej Ofertą) dla Odbiorców, którzy w okresie

Bardziej szczegółowo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Ma³gorzata Czajkowska Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO Aneks nr 8 do Prospektu Emisyjnego Cyfrowy Polsat S.A. KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAÑCÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie polityki rozwoju - zadania obserwatoriów

Monitorowanie polityki rozwoju - zadania obserwatoriów Departament Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Monitorowanie polityki rozwoju - zadania obserwatoriów Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Opole, 10 grudnia

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą 1. 1. Opis Oferty 1.1. Oferta Usługi z ulgą (dalej Oferta ), dostępna będzie w okresie od 16.12.2015 r. do odwołania, jednak nie dłużej niż do dnia 31.03.2016 r.

Bardziej szczegółowo

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r.

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. UWAGA w obecnej perspektywie UE maksymalna kwota dotacji nie przekracza

Bardziej szczegółowo

Prognoza na 2013 rok i aktualizacja Długoterminowych Celów Strategiczno-Finansowych 20 grudnia 2012 r.

Prognoza na 2013 rok i aktualizacja Długoterminowych Celów Strategiczno-Finansowych 20 grudnia 2012 r. Prognoza na 2013 rok i aktualizacja Długoterminowych Celów Strategiczno-Finansowych 20 grudnia 2012 r. Wymagające otoczenie rynkowe w segmencie klientów indywidualnych Jak odnotowano już podczas wyników

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Data publikacji 2016-04-29 Rodzaj zamówienia Tryb zamówienia

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. ul. Komunalna 5, 75-724 Koszalin

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. ul. Komunalna 5, 75-724 Koszalin ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (DZ. U. Z 2010 R. NR 113, POZ. 759, NR 161, POZ. 1078 I NR 182, POZ. 1228 ORAZ Z 2011 R. NR 5,

Bardziej szczegółowo

BIUR I LABORATORIÓW PRACOWNIKÓW W POLSCE W POLSCE GLOBALNY SERWIS W 140 KRAJACH LOKALNA WIEDZA OD 1878 NA ŚWIECIE OD 1929 W POLSCE

BIUR I LABORATORIÓW PRACOWNIKÓW W POLSCE W POLSCE GLOBALNY SERWIS W 140 KRAJACH LOKALNA WIEDZA OD 1878 NA ŚWIECIE OD 1929 W POLSCE 80 000 PRACOWNIKÓW 500 W POLSCE OD 1878 NA ŚWIECIE OD 1929 W POLSCE 1 650 BIUR I LABORATORIÓW 30 W POLSCE GLOBALNY SERWIS W 140 KRAJACH LOKALNA WIEDZA 1 SGS Systems & Services Certification Projekty wg

Bardziej szczegółowo

Program doskonalenia zawodowego nauczycieli w zakresie przedmiotów ekonomicznych

Program doskonalenia zawodowego nauczycieli w zakresie przedmiotów ekonomicznych Autor programu: Prof. dr hab. inż. Zofia Wilimowska Instytut Finansów Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Program doskonalenia zawodowego nauczycieli w zakresie przedmiotów ekonomicznych Nadrzędnym

Bardziej szczegółowo

Tele-Polska Holding S.A.

Tele-Polska Holding S.A. Tele-Polska Holding S.A. Prezentacja IPO - debiut na rynku NewConnect Warszawa, 02.12.2009 Podstawowe informacje o spółce Nazwa Sektor Ticker GPW Rynek notowań Rejestracja spółki Kapitał zakładowy Władze

Bardziej szczegółowo

Bieszczadzki Bank Spółdzielczy w Ustrzykach Dolnych. Taryfa opłat i prowizji bankowych BBS dla klientów indywidualnych

Bieszczadzki Bank Spółdzielczy w Ustrzykach Dolnych. Taryfa opłat i prowizji bankowych BBS dla klientów indywidualnych Załącznik do Uchwały Nr 44/A/Z/2015 Zarządu Bieszczadzkiego Banku Spółdzielczego w Ustrzykach Dolnych z dnia 27 marca 2015 r. Bieszczadzki Bank Spółdzielczy w Ustrzykach Dolnych Taryfa opłat i prowizji

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie synergii obszarowych odpowiedzią na wzrastającą konkurencyjność rynku

Wykorzystanie synergii obszarowych odpowiedzią na wzrastającą konkurencyjność rynku Wykorzystanie synergii obszarowych odpowiedzią na wzrastającą konkurencyjność rynku, Aldona Gmyrek Dyrektor Departamentu Sprzedaży i Obsługi Klienta TAURON Polska Energia SA Grzegorz Bednarski Dyrektor

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

WYNAGRODZE GOTÓWKOWYCH

WYNAGRODZE GOTÓWKOWYCH WIADCZENIA PRACOWNICZE JAKO ALTERNATYWA DLA WYNAGRODZE GOTÓWKOWYCH WIADCZENIA ELEMENTEM SYSTEMÓW MOTYWACYJNYCH 16/01/2013 Krzysztof Nowak Warszawa Agenda Wst p Struktura wynagrodze Czy pracownicy s / mog

Bardziej szczegółowo

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE Zamawiający: Rudniki, dnia 10.02.2016 r. PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z planowaną realizacją projektu pn. Rozwój działalności

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT Szanowni Państwo! Prowadzenie działalności w branży energetycznej wiąże się ze specyficznymi problemami podatkowymi, występującymi w tym sektorze gospodarki.

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

e-izba IZBA GOSPODARKI ELEKTRONICZNEJ www.ecommercepolska.pl

e-izba IZBA GOSPODARKI ELEKTRONICZNEJ www.ecommercepolska.pl e-izba IZBA GOSPODARKI ELEKTRONICZNEJ www.ecommercepolska.pl e-izba - IZBA GOSPODARKI ELEKTRONICZNEJ Niniejszy dokument jest przeznaczony wyłącznie dla jego odbiorcy nie do dalszej dystrybucji 1 2012 Fundacja

Bardziej szczegółowo

Bank Zachodni WBK S.A. SAB-RS 2004 w tys. zł

Bank Zachodni WBK S.A. SAB-RS 2004 w tys. zł Bank Zachodni WBK S.A. SAB-RS 2004 w tys. zł Działalność operacyjną Grupy BZ WBK S.A. podzielono na cztery segmenty branżowe:,, oraz Leasingowych. obejmuje transakcje walutowe, międzybankowe, instrumentami

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2014/2015

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2014/2015 Tryb studiów Studia niestacjonarne Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach Kierunek studiów Finanse i Rachunkowość Poziom studiów Stopień pierwszy Rok studiów/ semestr II / semestr 4 Specjalność Rachunkowość

Bardziej szczegółowo

Niniejszy dokument obejmuje: 1. Szablon Umowy zintegrowanej o rachunek ilokata, 2. Szablon Umowy zintegrowanej o rachunek ilokata oraz o rachunek

Niniejszy dokument obejmuje: 1. Szablon Umowy zintegrowanej o rachunek ilokata, 2. Szablon Umowy zintegrowanej o rachunek ilokata oraz o rachunek Niniejszy dokument obejmuje: 1. Szablon Umowy zintegrowanej o rachunek ilokata, 2. Szablon Umowy zintegrowanej o rachunek ilokata oraz o rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy. Umowa zintegrowana o rachunek

Bardziej szczegółowo

UMOWA PARTNERSKA. z siedzibą w ( - ) przy, wpisanym do prowadzonego przez pod numerem, reprezentowanym przez: - i - Przedmiot umowy

UMOWA PARTNERSKA. z siedzibą w ( - ) przy, wpisanym do prowadzonego przez pod numerem, reprezentowanym przez: - i - Przedmiot umowy UMOWA PARTNERSKA zawarta w Warszawie w dniu r. pomiędzy: Izbą Gospodarki Elektronicznej z siedzibą w Warszawie (00-640) przy ul. Mokotowskiej 1, wpisanej do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych

Bardziej szczegółowo

Regionalna Karta Du ej Rodziny

Regionalna Karta Du ej Rodziny Szanowni Pañstwo! Wspieranie rodziny jest jednym z priorytetów polityki spo³ecznej zarówno kraju, jak i województwa lubelskiego. To zadanie szczególnie istotne w obliczu zachodz¹cych procesów demograficznych

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. ul. Komunalna 5, 75-724 Koszalin

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. ul. Komunalna 5, 75-724 Koszalin ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (DZ. U. Z 2010 R. NR 113, POZ. 759, NR 161, POZ. 1078 I NR 182, POZ. 1228 ORAZ Z 2011 R. NR 5,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek. Wybór rynku docelowego. Istota segmentacji

Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek. Wybór rynku docelowego. Istota segmentacji Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek Wybór rynku docelowego Istota segmentacji Do rzadkości należy sytuacja, w której jedno przedsiębiorstwo odnosi znaczne sukcesy w sprzedaży wszystkiego dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

1.1 Ogólny spis treœci

1.1 Ogólny spis treœci Ogólny spis treœci.. Ogólny spis treœci. Spis treœci i wykazy. Ogólny spis treœci.2 Informacje o autorach.3 Wykaz autorów.4 Recenzje ksi¹ ek 2. Wprowadzenie i aktualnoœci 2. Spis treœci 2.2 Istota controllingu.

Bardziej szczegółowo

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą U M O W A zawarta w dniu pomiędzy: Miejskim Centrum Medycznym Śródmieście sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Próchnika 11 reprezentowaną przez: zwanym dalej Zamawiający a zwanym w dalszej części umowy

Bardziej szczegółowo

Współczesna bankowość detaliczna

Współczesna bankowość detaliczna Tytuł: Współczesna bankowość detaliczna Autorzy: Anna Szelągowska (red.) Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2010 Opis: "Współczesna bankowość detaliczna" to jedno z najbardziej aktualnych na rynku opracowań

Bardziej szczegółowo

ukasz Sienkiewicz* Zarz¹dzanie kompetencjami pracowników w Polsce w œwietle badañ

ukasz Sienkiewicz* Zarz¹dzanie kompetencjami pracowników w Polsce w œwietle badañ Komunikaty 97 ukasz Sienkiewicz* Zarz¹dzanie kompetencjami pracowników w Polsce w œwietle badañ W organizacjach dzia³aj¹cych na rynku polskim w ostatnim czasie znacz¹co wzrasta zainteresowanie koncepcj¹

Bardziej szczegółowo

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej polegającej na rozwoju działalności gospodarczej Lp. 1. 2. 3. 4. Nazwa kryterium Liczba miejsc pracy utworzonych w ramach operacji i planowanych do utrzymania przez okres nie krótszy niż 3 lata w przeliczeniu

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego 1.Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego KREDYTODAWCA: POLI INVEST Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

Raport_Inter_2009_converted52:Layout 1 4/20/09 1:02 PM Page 18 Ubezpieczenia {

Raport_Inter_2009_converted52:Layout 1 4/20/09 1:02 PM Page 18 Ubezpieczenia { { Ubezpieczenia Klienci InterRisk SA Vienna Insurance Group to zarówno osoby fizyczne, jak firmy, przedsiębiorstwa i szkoły. Oferujemy im ponad 150 produktów ubezpieczeniowych. Nasze ubezpieczenia zapewniają

Bardziej szczegółowo

INDATA SOFTWARE S.A. Niniejszy Aneks nr 6 do Prospektu został sporządzony na podstawie art. 51 Ustawy o Ofercie Publicznej.

INDATA SOFTWARE S.A. Niniejszy Aneks nr 6 do Prospektu został sporządzony na podstawie art. 51 Ustawy o Ofercie Publicznej. INDATA SOFTWARE S.A. Spółka akcyjna z siedzibą we Wrocławiu, adres: ul. Strzegomska 138, 54-429 Wrocław, zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000360487

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny z działalności emitenta

Raport kwartalny z działalności emitenta CSY S.A. Ul. Grunwaldzka 13 14-200 Iława Tel.: 89 648 21 31 Fax: 89 648 23 32 Email: csy@csy.ilawa.pl I kwartał 2013 Raport kwartalny z działalności emitenta Iława, 14 maja 2013 SPIS TREŚCI: I. Wybrane

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 24.05.2012 r.

Warszawa, 24.05.2012 r. Relacje administracji rz dowej z otoczeniem na przyk adzie dwóch projektów realizowanych przez Departament S by Cywilnej KPRM Warszawa, 24.05.2012 r. Zakres projektów realizowanych przez DSC KPRM W latach

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Przeprowadzenie kompleksowej optymalizacji funkcjonowania jednostki, wprowadzenie nowego systemu zarządzania i wynagradzania

Przeprowadzenie kompleksowej optymalizacji funkcjonowania jednostki, wprowadzenie nowego systemu zarządzania i wynagradzania zakres rzeczowy zał. 6 Przeprowadzenie kompleksowej optymalizacji funkcjonowania jednostki, wprowadzenie nowego systemu zarządzania i wynagradzania Zamawiający: ZIKiT w Krakowie, zatrudniający ok. 500

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych.

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. 13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. Przyjęte w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców rozwiązania uwzględniły fakt, że

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego.

ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego. ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu Wrocław, 31-07-2014 r. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego. Zamówienie jest planowane do realizacji z wyłączeniem

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1

USTAWA. z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1 USTAWA z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1 (wybrane artykuły regulujące przepisy o cenach transferowych) Dział IIa Porozumienia w sprawach ustalenia cen transakcyjnych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. w sprawie: wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki

PROJEKT. w sprawie: wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki Załącznik nr 2 o zwołaniu Spółki w sprawie: wyboru Przewodniczącego Spółki Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie TAURON Polska Energia S.A. z siedzibą w Katowicach, działając na podstawie art. 409 Kodeksu spółek

Bardziej szczegółowo

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Końskie, grudzień 2011r.

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Końskie, grudzień 2011r. Załącznik nr 17/XXXVIII/11 do Uchwały Zarządu Banku z dnia 22.12.2011r. Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Końskie, grudzień

Bardziej szczegółowo

Tarnowskie Góry, 29 sierpnia 2013 PREZENTACJA WYNIKÓW ZA I PÓŁROCZE 2013 GRUPY KAPITAŁOWEJ PRAGMA INKASO S.A.

Tarnowskie Góry, 29 sierpnia 2013 PREZENTACJA WYNIKÓW ZA I PÓŁROCZE 2013 GRUPY KAPITAŁOWEJ PRAGMA INKASO S.A. PREZENTACJA WYNIKÓW ZA I PÓŁROCZE 2013 GRUPY KAPITAŁOWEJ PRAGMA INKASO S.A. Struktura Grupy na dzień 30.06.2013 Podmioty Grupy PRAGMA INKASO S.A. lider rynku windykacji wierzytelnościami B2B o wysokich

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR

KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR Załącznik nr 3 do Regulaminu Rady A. część ogólna - operacje inne niż granty Karty oceny zgodności z LSR PIECZĘĆ LGD NUMER WNIOSKU NADANY PRZEZ LGD KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR DATA ZŁOŻENIA WNIOSKU WERSJA

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik hotelarstwa powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik hotelarstwa powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: Technik hotelarstwa 422402 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik hotelarstwa powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe Lublin, 19.07.2013 Zapytanie ofertowe na wyłonienie wykonawcy/dostawcy 1. Wartości niematerialne i prawne a) System zarządzania magazynem WMS Asseco SAFO, 2. usług informatycznych i technicznych związanych

Bardziej szczegółowo

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku. Różnice kursowe pomiędzy zapłatą zaliczki przez kontrahenta zagranicznego a fakturą dokumentującą tę Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Bardziej szczegółowo

Diagnoza stanu designu w Polsce 2015

Diagnoza stanu designu w Polsce 2015 2015 Diagnoza stanu designu w Polsce 2015 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości www.parp.gov.pl/design Agnieszka Haber Łódź Festiwal Design 10/10/2015 333 firmy 72% członek zarządu/właściciel firmy

Bardziej szczegółowo

Biznes Plan. Przedsiębiorczość wykład 3

Biznes Plan. Przedsiębiorczość wykład 3 Biznes Plan Przedsiębiorczość wykład 3 Rodzaje biznesplanów Biznesplan Przedsiębiorstwa Przedsięwzięcia (inwestycji) Zasady tworzenia biznesplanów Kompleksowość Długookresowa perspektywa Czytelność Rzetelność

Bardziej szczegółowo

DLA ZAMAWIAJĄCEGO: OFERTA. Ja/-my, niżej podpisany/-ni... działając w imieniu i na rzecz... Adres Wykonawcy:...

DLA ZAMAWIAJĄCEGO: OFERTA. Ja/-my, niżej podpisany/-ni... działając w imieniu i na rzecz... Adres Wykonawcy:... załącznik nr 1 do SIWZ. (pieczęć Wykonawcy) DLA ZAMAWIAJĄCEGO: Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy Śródmieście im. prof. Andrzeja Tymowskiego 00-217 Warszawa, ul. Konwiktorska 3/5 OFERTA Ja/-my, niżej

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11

Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11 Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11 Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) Sędzia SN Anna Kozłowska (sprawozdawca) Sędzia SN Grzegorz Misiurek Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne. 2. Ogólna charakterystyka przedmiotu. 3. Bilans punktów ECTS

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne. 2. Ogólna charakterystyka przedmiotu. 3. Bilans punktów ECTS KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod: Kierunek studiów: Specjalność: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu: Prowadzący

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ

OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ Niniejsze oświadczenie należy wypełnić czytelnie. W przypadku, gdy zakres informacji wskazany w danym punkcie nie ma odniesienia do

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAŃ CÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego w dniu 6 marca 2008 r. decyzją nr DEM/410/4/26/08 (Na podstawie

Bardziej szczegółowo

European Payment Index 2013. Sytuacja gospodarcza w Europie na podstawie raportu Intrum Justitia

European Payment Index 2013. Sytuacja gospodarcza w Europie na podstawie raportu Intrum Justitia European Payment Index 2013 Sytuacja gospodarcza w Europie na podstawie raportu Intrum Justitia Ogólnie informacje o grupie Intrum Justitia Największa w Europie grupa specjalizująca się w windykacji oraz

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie nowego pracownika. wydanie 1. ISBN 978-83-255-0049-8. Autor: Justyna Tyborowska. Redakcja: Joanna Tyszkiewicz

Wprowadzenie nowego pracownika. wydanie 1. ISBN 978-83-255-0049-8. Autor: Justyna Tyborowska. Redakcja: Joanna Tyszkiewicz Wprowadzenie nowego pracownika wydanie 1. ISBN 978-83-255-0049-8 Autor: Justyna Tyborowska Redakcja: Joanna Tyszkiewicz Wydawnictwo C.H. Beck Ul. Gen. Zajączka 9, 01-518 Warszawa Tel. (022) 311 22 22 Faks

Bardziej szczegółowo

KALKULACJA CZYNSZU DLA BUDYNKÓW MIESZKALNO-UśYTKOWYCH W PSZCZYNIE PRZY UL. KS. BISKUPA H. BEDNORZA 10,12, 14,16, 18 I 20

KALKULACJA CZYNSZU DLA BUDYNKÓW MIESZKALNO-UśYTKOWYCH W PSZCZYNIE PRZY UL. KS. BISKUPA H. BEDNORZA 10,12, 14,16, 18 I 20 ptbssp. z o.o. 43 200 Pszczyna ul. Jana Kilińskiego 5a KALKULACJA CZYNSZU DLA BUDYNKÓW MIESZKALNO-UśYTKOWYCH W PSZCZYNIE PRZY UL. KS. BISKUPA H. BEDNORZA 10,12, 14,16, 18 I 20 NA MOMENT ODDANIA BUDYNKÓW

Bardziej szczegółowo

Normy szansą dla małych przedsiębiorstw. Skutki biznesowe wdrożenia norm z zakresu bezpieczeństwa w małych firmach studium przypadków

Normy szansą dla małych przedsiębiorstw. Skutki biznesowe wdrożenia norm z zakresu bezpieczeństwa w małych firmach studium przypadków IV Ogólnopolska Konferencja Normalizacja w Szkole Temat wiodący Normy wyrównują szanse Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego Łódź, ul. Kopcińskiego 29 Normy szansą dla małych

Bardziej szczegółowo

Wrocław, 20 października 2015 r.

Wrocław, 20 października 2015 r. 1 Wrocław, 20 października 2015 r. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Działanie 1.1.1 Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa (Szybka Ścieżka) MŚP i duże Informacje

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie)

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie) Załącznik nr 1 do Uchwały nr / II / 2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 201-2020 KRYTERIA DOSTĘPU Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu:

Bardziej szczegółowo

Regu g l u a l min i n w s w pó p ł ó p ł r p acy O ow o iązuje od dnia 08.07.2011

Regu g l u a l min i n w s w pó p ł ó p ł r p acy O ow o iązuje od dnia 08.07.2011 Regulamin współpracy Obowiązuje od dnia 08.07.2011 1 1. Wstęp Regulamin określa warunki współpracy z firmą Hubert Joachimiak HubiSoft. W przypadku niejasności, prosimy o kontakt. Dane kontaktowe znajdują

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie

Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie 1. 5.3.4 Oś 4 Leader Poziom wsparcia Usunięcie zapisu. Maksymalny

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

I. Charakterystyka przedsiębiorstwa

I. Charakterystyka przedsiębiorstwa I. Charakterystyka przedsiębiorstwa Firma odzieżowa jest spółką cywilną zajmującą się produkcją odzieży i prowadzeniem handlu hurtowego w całym kraju. Jej siedziba znajduje się w Chorzowie, a punkty sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzêdowy. og³oszenia w Dzienniku Urzêdowym Województwa Wielkopolskiego. Przewodnicz¹cy. 1) stypendium stypendium, o którym mowa w niniejszej

Dziennik Urzêdowy. og³oszenia w Dzienniku Urzêdowym Województwa Wielkopolskiego. Przewodnicz¹cy. 1) stypendium stypendium, o którym mowa w niniejszej Województwa Wielkopolskiego Nr 81 6898 1140 UCHWA A Nr LI/687/V/2009 RADY MIASTA POZNANIA z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie ustalenia zasad i trybu przyznawania stypendiów dla studentów uczelni wy szych,

Bardziej szczegółowo

Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1).

Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1). 45 min Inwentyka Procesy innowacyjne dr hab. inż. M. Sikorski 1 Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1). Data wykładu:............. Razem slajdów: 14 Inwentyka procesy

Bardziej szczegółowo

Jednostkowy raport roczny Spółki Lindorff S.A. (dawniej Casus Finanse S.A.) za okres 01.01.2015-31.12.2015

Jednostkowy raport roczny Spółki Lindorff S.A. (dawniej Casus Finanse S.A.) za okres 01.01.2015-31.12.2015 Jednostkowy raport roczny Spółki Linrff S.A. (dawniej Casus Finanse S.A.) za okres 01.01.2015-31.12.2015 Wrocław, 21 marca 2016 Spis treści Rozdział 1. List Zarządu Linrff S.A.... 3 Rozdział 2. Wybrane

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe. (Niniejsze zapytanie ofertowe ma formę rozeznania rynku i nie stanowi zapytania ofertowego w rozumieniu przepisów ustawy PZP)

Zapytanie ofertowe. (Niniejsze zapytanie ofertowe ma formę rozeznania rynku i nie stanowi zapytania ofertowego w rozumieniu przepisów ustawy PZP) Zapytanie ofertowe (Niniejsze zapytanie ofertowe ma formę rozeznania rynku i nie stanowi zapytania ofertowego w rozumieniu przepisów ustawy PZP) Przeprowadzenie szkolenia BHP i PPOŻ W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r.

Regulamin programu Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r. Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r. 1 Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Zakres Przedmiotowy Niniejszy Regulamin określa zasady ustalania warunków cenowych

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Działalność maklerska

Działalność maklerska Działalność maklerska Firmy inwestycyjne prowadzące działalność maklerską odgrywają kluczową rolę na rynku kapitałowym, umożliwiając mobilizację i alokację kapitału. Działają na rynku pierwotnym i wtórnym,

Bardziej szczegółowo