Integracja walutowa. Wykład 6: Polityka pieniężna podstawowe pojęcia

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Integracja walutowa. Wykład 6: Polityka pieniężna podstawowe pojęcia"

Transkrypt

1 Integracja walutowa Wykład 6: Polityka pieniężna podstawowe pojęcia

2 Konspekt Co to jest polityka pieniężna? Funkcje pieniądza; Popyt na pieniądz; Podaż pieniądza; Agregaty pieniężne; Mnożnik pieniężny; Cele polityki pieniężnej: pośrednie i ostateczny; 2

3 Co to jest polityka pieniężna? Polityka pieniężna polega na regulowaniu ilości pieniądza w obiegu w taki sposób, aby ilość ta była ani zbyt mała, ani zbyt duża, czyli wystarczająca dla potrzeb obrotu gospodarczego i funkcjonowania gospodarki; Podaż pieniądza winna być równa popytowi na pieniądz; podaż wyższa od popytu powoduje wzrost wydatków na dobra i usługi, i może prowadzić do inflacji, natomiast podaż niższa od popytu powoduje spadek wydatków na dobra i usługi i może prowadzić do recesji. 3

4 Funkcje pieniądza Środek wymiany/płatniczy rozwiązuje tzw. problem podwójnej zbieżności (double coincidence); Środek przechowywania wartości; Jednostka rozrachunkowa numéraire (pozwala agregować różne wielkości i porównywać wartości niejednorodnych dóbr); Potrzeba istnienia pieniądza wynika z niedoskonałej informacji i wysokiego kosztu jej zbierania; 4

5 Popyt na pieniądz Czynniki określające popyt na pieniądz: poziom cen P (motyw transakcyjny); dochód realny y (motyw transakcyjny); nominalna stopa procentowa i (motyw spekulacyjny); koszt zamiany pieniądza na inne aktywa finansowe c i odwrotnie (motyw spekulacyjny) czynniki psychologiczne (motyw ostrożnościowy); Funkcje popytu na pieniądz (popyt na tzw. rezerwy kasowe - cash balance) Równanie ilościowe, wersja klasyczna (Hume ujęcie zasobowe): M = (1/V)Py Równanie ilościowe, wersja Cambridge (ujęcie strumieniowe: M = kpy Równanie współczesne (Keynes funkcja preferencji płynności): M/P = L (y, i, c) 5

6 Podaż pieniądza rodzaje pieniądza pieniądz banku centralnego, czyli tzw. pieniądz rezerwowy lub baza monetarna (reserve money, monetary base, high powered money): bank centralny kreuje gotówkę C oraz ustala minimalne rezerwy banków R(o); pieniądz rezerwowy (baza monetarna) M0 jest sumą gotówki C, rezerw obowiązkowych R(o) i rezerw dobrowolnych R(d) utrzymywanych przez banki komercyjne w banku centralnym; pieniądz banków komercyjnych: depozyty bankowe; podaż pieniądza ogółem = suma pieniądza rezerwowego i pieniądza depozytowego 6

7 Definicje agregatów pieniężnych M0 = gotówka w obiegu plus rezerwy banków komercyjnych (R(o) + R(d)) w banku centralnym; jest to tzw. pieniądz rezerwowy lub baza monetarna; M1 = M0 plus wkłady (depozyty) na żądanie (àvista) M2 = M1 plus wszystkie wkłady (depozyty) terminowe; M3 = M2 minus wkłady (depozyty) o terminie zapadalności > 2 lata, plus lokaty pozabankowe (np. certyfikaty, bony pieniężne, lokaty w kasach oszczędnościowych, funduszach ubezpieczeniowych i inwestycyjnych); Różne składniki szerokiego pieniądza różnią się płynnością i dochodowością między tymi cechami występuje wymienność (trade off). 7

8 Wymienność (trade-off) pomiędzy płynnością a dochodowością różnych agregatów pieniężnych Płynność M0 M1 M2 M3 0 Dochodowość 8

9 Zmiany ilości pieniądza w Polsce, I/1996 IX/2009, mln zł M3 M1 M0 M2 sie 09 9 kwi 98 gru 98 sie 99 kwi 00 gru 00 sie 01 kwi 02 gru 02 sie 03 kwi 04 gru 04 sie 05 kwi 06 gru 06 sie 07 kwi 08 gru 08 gru 96 sie 97

10 Monetyzacja gospodarki Monetyzacja, czyli stosunek ilości pieniądza do PKB, jest dobrym wskaźnikiem poziomu rozwoju gospodarczego; 2006r: M1/PKB = / = 22,8% 2007r: M1/PKB = / = 26,0% 2008r: M1/PKB = / = 26,9% M1/PKB w krajach OECD: 20%-40%. 2006r: M2/PKB = / = 41,7% 2007r: M2/PKB = / = 43,8% 2008r: M2/PKB = / = 47,6% M2/PKB w krajach OECD: 40%-120%. Uwaga: Wielkości M1 i M2 obliczone jako średnie arytmetyczne z wielkości z początku i końca roku 10

11 Podaż pieniądza M3 i czynniki jego kreacji Wyszczególnienie w mln zł A. PODAŻ PIENIĄDZA (M3) , , ,6 1. Pieniądz gotówkowy w obiegu (poza kasami banków) 58411, , ,2 2. Depozyty i inne zobowiązania , , , Gospodarstwa domowe , , , Niemonetarne instytucje finansowe 14818, , , Przedsiębiorstwa 96682, , , Instytucje niekomercyjne działające na rzecz gospodarstw domowych 9909, , , Instytucje samorządowe 17284, , , Fundusze ubezpieczeń społecznych 3344, , ,7 3. Pozostałe składniki M3 9565, ,0 5991,5 B. Aktywa zagraniczne netto w mln zł , , ,5 w mln EUR 45557, , ,3 C. Aktywa krajowe netto , , ,8 1. Należności , , , Gospodarstwa domowe , , , Niemonetarne instytucje finansowe 12283, , , Przedsiębiorstwa , , , Instytucje niekomercyjne działające na rzecz gospodarstw domowych 841,4 1635,3 2243, Instytucje samorządowe 13703, , , Fundusze ubezpieczeń społecznych 5806,8 0,0 0,0 2. Zadłużenie netto instytucji rządowych szczebla centralnego 56602, , ,9 3. Saldo pozostałych pozycji (netto) , , ,1 Kurs średni NBP PLN/1 EUR 3,9357 3,5820 4,1724 Kurs średni NBP PLN/1 USD 3,2491 2,4350 2,9618 Depozyty walutowe wchodzące do M3 (z poz. A.2.) w mln EUR 13627, , ,1 *) Dane oparte są na informacji przyspieszonej 11

12 Mnożnik pieniężny Występuje zależność między rezerwami R a depozytami D: R q (D), czyli D (1/q) R oraz D = [1/(q+q )](R), gdzie q = stopa rezerw obowiązkowych, a q = stopa rezerw dobrowolnych); Definicja mnożnika pieniężnego: ile z jednostki bazy monetarnej M0 (gotówka + rezerwy) powstaje jednostek szerszych agregatów M1, M2, M3; różne formuły mnożnika bazy monetarnej: M1/M0, M2/M0, M3/M0; Wielkość mnożnika bazy monetarnej Dokładnie znana tylko ex-post, ale nie ex ante: bank centralny może kontrolować całe M0, ale nie poszczególne składniki, bo udział gotówki C w obiegu zależy od preferencji ludzi, a udział rezerw R zależy od skłonności banków do utrzymywania rezerw ponad poziom rezerwy obowiązkowej; 12

13 Arytmetyka mnożnika pieniężnego Gotówka C = cm1, Rezerwy = (q+q )D M0 = C + R = cm1 + (q+q )D (1) M1 = C + D = cm1 + D (2) Z (2) mamy: D = M1 (1 c). Podstawiając do (1) mamy: M0 = M1 [ c + (q+q )(1-c) ] Stąd mnożnik pieniężny jest równy: 1 M1/M0 = c + (q+q )(1-c) M1/M0 = max = 1/(q+q ), dla c = 0; M1/M0 = min =1, dla c = 1. 13

14 Arytmetyka mnożnika: wnioski Wniosek 1: Wielkość mnożnika jest tym mniejsza, im większy jest współczynnik c udziału gotówki w M1, M2, M3, czyli współczynnik wyciekania pieniądza poza system bankowy; Wniosek 2: Bank centralny nie może ustalać c, ma zatem tylko pośredni wpływ na M1, M2, M3; Wniosek 3: Bank centralny ustala stopę rezerw obowiązkowych q, ale nie ma wpływu na stopę rezerw dobrowolnych q ; im większe rezerwy dobrowolne, tym większe (q+q ) i tym mniejszy mnożnik. 14

15 Przykład działania mechanizmu mnożnika: początkowy depozyt 100, stopa rezerw q=10% Aktywa Bank A Pasywa Aktywa Bank B Pasywa 10 - rezerwa 90 udzielony kredyt depozyt 9 - rezerwa 81 udzielony kredyt 90 - depozyt Aktywa Bank C Pasywa Aktywa Bank D Pasywa 8,1 - rezerwa 72,9 udzielony kredyt 81 - depozyt 7,29 - rezerwa 65,61 udzielony kredyt 72,9 - depozyt 15

16 Przykład działania mechanizmu mnożnika (dokończenie) Suma depozytów: Σ (D) = ,9+65, = 1000 Suma depozytów (w postaci ogólnej): D(1-q) + D(1-q)(1-q) + D(1-q)(1-q)(1-q) +... = D(1/q) Suma ciągu: Σ (D) = D(1/q) 16

17 Czynniki ograniczające wielkość i działanie mnożnika Rola gotówki: im większą część depozytów ludzie wypłacają w gotówce, tym więcej pieniędzy wycieka z systemu bankowego, tym mniejsze depozyty, i tym mniejszy mnożnik; Rola instytucji pozabankowych: część pieniędzy trafia do instytucji finansowych pozabankowych pozbawionych możliwości kreowania pieniądza (100% rezerwy obowiązkowej kasy oszczędnościowe, fundusze ubezpieczeniowe); Rola rezerw dobrowolnych: banki nie zawsze zwiększają kredyty i depozyty, gdy nastąpi wzrost rezerw (np. oczekując na lepsze lokaty, w sytuacji dużej niepewności, w sytuacji kryzysowej) 17

18 Wartości mnożników pieniężnych w Polsce, (grudzień sierpień 2009) M3/M0 M2/M0 gru 96 kw 97 sie 97 gru 97 kwi 98 sie 98 gru 98 kwi 99 sie 99 gru 99 kwi 00 sie 00 gru 00 kwi 01 sie 01 gru 01 kwi 02 sie 02 gru 02 kwi 03 sie 03 gru 03 kwi 04 sie 04 gru 04 kwi 05 sie 05 gru 05 kwi 06 sie 06 gru 06 kwi 07 sie 07 gru 07 kwi 08 sie 08 gru 08 kwi 09 sie 09 M1/M0 18

19 Cele polityki pieniężnej Cele różnie formułowane w różnych krajach (ale istota podobna) Stabilność cen; Wartość pieniądza (kurs); Inne cele (np. Fedw USA ma dbać zarówno o inflację jak i zatrudnienie). Cele polityki pieniężnej w Polsce Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP (Ustawa o Narodowym Banku Polskim z dn r, Art.3, ust.1); 19

20 Cele polityki pieniężnej w EMU i w USA EMU: Głównym celem ESBC jest utrzymanie stabilności cen. Bez uszczerbku dla celu stabilności cen, ESBC wspiera polityki gospodarcze we Wspólnocie, mając na względzie przyczynianie się do osiągnięcia celów Wspólnoty ustanowionych w Art. 2 (Art. 105 TWE); USA: Urząd Rezerwy Federalnej kształtuje politykę pieniężną, aby skutecznie osiągać cele maksymalnego zatrudnienia, stabilnych cen i umiarkowanych długookresowych stóp procentowych (Federal Reserve Act); Czy różnica w obu mandatach jest istotna? I dlaczego? (zasada Tinbergena) 20

21 Dlaczego wysoka inflacja jest szkodliwa? Hamuje wzrost gospodarczy: wyższa inflacja oznacza większą zmienność cen (rośnie wariancja), powoduje większą niepewność, niższe oszczędności, niższe inwestycje; Bardzo wysoka inflacja dezorganizuje rynek; Powoduje dziką redystrybucję dochodów na niekorzyść najuboższych; Umiarkowana inflacja zmniejsza deficyt budżetowy (bieżące dochody rosną szybciej niż ustalone wydatki), ale bardzo wysoka inflacja powiększa deficyt budżetowy (wydatki rosną szybciej niż dochody); Bardzo wysoka inflacja powoduje ucieczkę od krajowego pieniądza, zastępowanie go innymi walutami i spadek dochodu z emisji; Może prowadzić do konfliktów społecznych i destabilizacji politycznej; 21

22 Cel ostateczny i cele pośrednie Cel ostateczny: stabilność cen ; Mierniki inflacji: HICP, CPI, PPI, wskaźniki inflacji bazowej; Definicja stabilności cen: dopuszczalny poziom inflacji, który określa bank centralny (2,5% +/-1% w Polsce, poniżej 2% ale blisko 2% w eurolandzie), lub rząd (np. w Wielkiej Brytanii 2,5%); Dlaczego stabilność cen na poziomie 0% inflacji nie jest dobrym celem? Bank centralny nie kontroluje bezpośrednio inflacji, a jedynie wpływa na nią pośrednio poprzez kształtowanie ilości pieniądza, przy pomocy stóp procentowych i operacji otwartego rynku; Cele pośrednie: ilość pieniądza (M0, M1, M2, M3), kurs walutowy, stopa procentowa; Ustalanie i realizacja celów pośrednich zakłada znajomość związku pomiędzy celami pośrednimi a celem ostatecznym: mnożnik, funkcja popytu na pieniądz Alternatywa: Bezpośredni cel inflacyjny (BCI). 22

23 Cele pośrednie polityki pieniężnej Baza monetarna (M0):Bank centralny (BC) ustala wielkość bazy monetarnej M0, stopa procentowa dostosowuje się przy danym popycie banków i ludzi; Agregaty pieniężne M1, M2, M3: BC wpływa na wielkość M1, M2 lub M3 poprzez zmiany wielkości bazy monetarnej i/lub stopy procentowej, Krótkookresowa stopa procentowa: BC ustala stopę procentową, podaż M0 dostosowuje się do popytu przy danej stopie; Kurs walutowy: BC ustala i broni pożądanego poziomu kursu walutowego, ilość pieniądza krajowego staje się zmienną endogeniczną; BC rezygnuje z celu pośredniego i w zamian realizuje bezpośredni cel inflacyjny - strategia BCI (Direct Inflation Target DTI). 23

24 Kurs walutowy jako cel pośredni polityki pieniężnej Reguła kursowa (strategia celu kursowego -exchange rate targeting, exchange rate anchoring) polega na hamowaniu inflacji poprzez utrzymywanie sztywnego kursu waluty; BC określa stały (sztywny) kurs walutowy i broni go skupując i sprzedając waluty obce po tymże stałym kursie; Polityka ta prowadzi do ciągłych zmian poziomu oficjalnych rezerw walutowych, co z kolei powoduje ciągłe zmiany ilości pieniądza krajowego w obiegu; podaż pieniądza krajowego staje się w ten sposób zmienną endogeniczną; BC może do pewnego stopnia kontrolować podaż pieniądza krajowego przy pomocy sterylizowania pieniężnych skutków zmian rezerw walutowych (czyli dokonywanie równoległych operacji otwartego rynku); Mechanizm interwencji sterylizowanej: warunki skuteczności, koszty, współczynnik offsetu (offset coefficient na ile sterylizacja powoduje dodatkowy napływ kapitału); Autonomia banku centralnego w ustalaniu stóp procentowych i regulowania podaży pieniądza jest w tym modelu ograniczona im bardziej otwarty rachunek kapitałowy, tym mniejsza autonomia. 24

25 Dlaczego bank centralny ma tylko pośredni wpływ na inflację? Bank centralny ma bezpośrednią kontrolę tylko nad ilością pieniądza rezerwowego, który sam tworzy (tzw. pieniądz banku centralnego, baza monetarna) przy pomocy stopy procentowej, kwot operacji otwartego rynku i innych operacji na rynku pieniężnym; Bank ma tylko pośrednią i niepełną kontrolę nad ilością pieniądza depozytowego (pieniądz banków komercyjnych) przy pomocy stopy rezerwy obowiązkowej q; ilość pieniądza depozytowego, przy danej ilości pieniądza rezerwowego, zależy od (nieznanego) mnożnika, który jest funkcją q i c; Inflacja, przy danej podaży, zależy od popytu na dobra i usługi, a ten zależy od (nieznanej) ilości pieniądza i (nieznanej) funkcji popytu na pieniądz. 25

26 Oddziaływanie banku centralnego na inflację Bank centralny Stopa rezerwy obowiązkowej Operacje otwartego rynku Pieniądz rezerwowy(?) Stopa procentowa referencyjna Mnożnik bazy Monetarnej (?) M1 M2 M3 Funkcja popytu na Pieniądz (?) Inflacja 26

Pieniądz. Polityka monetarna

Pieniądz. Polityka monetarna Pieniądz. Polityka monetarna Definicja Pieniądz można więc najogólniej zdefiniować jako powszechnie akceptowany w danym kraju środek płatniczy. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka wymiany

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna państwa

Polityka monetarna państwa Polityka monetarna państwa Definicja pieniądza To miara wartości dóbr i usług To ustawowy środek zwalniania od zobowiązań Typy pieniądza Pieniądz materialny: monety, banknoty, czeki, weksle, akcje, obligacje

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 5, Makroekonomia II, Rozwiązania

Ćwiczenia 5, Makroekonomia II, Rozwiązania Ćwiczenia 5, Makroekonomia II, Rozwiązania Zadanie 1 Załóżmy, że w gospodarce ilość pieniądza rośnie w tempie 5% rocznie, a realne PKB powiększa się w tempie 2,5% rocznie. Ile wyniesie stopa inflacji w

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Pieniądz i system bankowy

Pieniądz i system bankowy Pieniądz i system bankowy Pieniądz pewien powszechnie akceptowany towar, który w zależności od sytuacji pełni funkcję: środka wymiany jednostki rozrachunkowej (umożliwia wyrażanie cen i prowadzenie rozliczeń)

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia Polityka monetarna Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin Pieniądz i jego funkcje Pieniądz powszechny ekwiwalent towarów i usług. Kategoria ekonomiczna, w której możemy wyrazić wartość wszelkich towarów i usług.

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz

Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz Tomasz Gajderowicz Agenda Kartkówka Pieniądz Co to jest Inflacja? Zadania Agregaty pieniężne M0 = H = C (gotówka w obiegu) + R (rezerwy) M1 = C + D (wkłady na żądanie)

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII Bilans płatniczy Tomasz Białowąs bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej http://msg.umcs.lublin.pl/ Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia gospodarki otwartej. Temat 9: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Makroekonomia gospodarki otwartej. Temat 9: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Makroekonomia gospodarki otwartej Temat 9: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie Interwencje banku centralnego Wpływ na podaż pieniądza

Bardziej szczegółowo

WIBOR Stawka referencyjna Polonia Stopa referencyjna Stopa depozytowa Stopa lombardowa

WIBOR Stawka referencyjna Polonia Stopa referencyjna Stopa depozytowa Stopa lombardowa WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate) - referencyjna wysokość oprocentowania kredytów na polskim rynku międzybankowym. Wyznaczana jest jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania podawanych

Bardziej szczegółowo

Pieniądz i system bankowy

Pieniądz i system bankowy Pieniądz i system bankowy 0 Pieniądz 0 pewien powszechnie akceptowany towar, za pomocą którego dokonujemy płatności za dostarczone dobra i usługi lub wywiązujemy się ze zobowiązań (np. spłata długu) 0

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II K A T A R Z Y N A Ś L E D Z I E W S K A

MAKROEKONOMIA II K A T A R Z Y N A Ś L E D Z I E W S K A MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD IV PIENIĄDZ Równowaga na rynku dóbr w gospodarce zamkniętej Pieniądz i polityka pieniężna WYKŁAD IV PIENIĄDZ Równowaga na rynku dóbr w gospodarce zamkniętej

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

System bankowy i tworzenie wkładów

System bankowy i tworzenie wkładów System bankowy i tworzenie wkładów Wykład nr 4 Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach 2011-03-29 mgr Wojciech Bugajski 1 Prawo bankowe z dn.27.08.1997 Definicja banku osoba prawna

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 1

Bankowość Zajęcia nr 1 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 1 Bankowość centralna, przemiany w pośrednictwie finansowym System bankowy Dwuszczeblowość: bank centralny + banki komercyjne (handlowe);

Bardziej szczegółowo

Banki komercyjne utrzymują rezerwę obowiązkową na rachunkach bieżących w NBP albo na specjalnych rachunkach rezerwy obowiązkowej.

Banki komercyjne utrzymują rezerwę obowiązkową na rachunkach bieżących w NBP albo na specjalnych rachunkach rezerwy obowiązkowej. Rezerwa obowiązkowa Rezerwa obowiązkowa stanowi odsetek bilansowych zwrotnych zobowiązań (bieżących i terminowych) banków wobec sektora niefinansowego, która podlega odprowadzeniu i utrzymaniu w postaci

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna MAKROEKONOMIA Blok IV Pieniądz i polityka monetarna Krótka historia pieniądza 1. Ekwiwalent towary powszechnie uważane przez daną społeczność za najbardziej przydatne (pecunia pecus). 2. Płacidła z reguły

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5 Narodowy Bank Polski Wykład nr 5 NBP podstawy prawne NBP reguluje ustawa z dn.29.08.1997 roku o Narodowym Banku Polskim (Dz.U nr 140 z późn.zm). Cel działalności NBP Podstawowym celem działalności NBP

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna i pieniężna

Polityka fiskalna i pieniężna Ćwiczenia z akroekonomii II Polityka fiskalna i pieniężna Deficyt budżetowy i cykle koniunkturalne na wstępie zaznaczyliśmy, że wielkość deficytu powinna zależeć od tego w jakiej fazie cyklu koniunkturalnego

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki skonsolidowane za I kwartał 2009 roku -1-

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki skonsolidowane za I kwartał 2009 roku -1- BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki skonsolidowane za I kwartał 29 roku -1- Sytuacja gospodarcza w I kwartale 29 r. Głęboki spadek produkcji przemysłowej w styczniu i lutym, wskaźniki koniunktury sugerują

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1. Modele graficzne

Makroekonomia 1. Modele graficzne Makroekonomia 1 Modele graficzne Obieg okrężny $ Gospodarstwa domowe $ $ $ $ $ Rynek zasobów $ Rynek finansowy $ $ Rząd $ $ $ $ $ $ $ Rynek dóbr i usług $ Firmy $ Model AD - AS Popyt zagregowany (AD) Popyt

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 11 Równowaga zewnętrzna i wewnętrzna w gospodarce otwartej Diagram Swana

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 11 Równowaga zewnętrzna i wewnętrzna w gospodarce otwartej Diagram Swana Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 11 Równowaga zewnętrzna i wewnętrzna w gospodarce otwartej Diagram Swana Leszek Wincenciak Wydział Nauk Ekonomicznych UW 2/26 Plan wykładu: Prosty model keynesowski

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza. Plan

Kreacja pieniądza. Plan Kreacja pieniądza Prof. dr hab. Zbigniew Polański Katedra Polityki Pieniężnej, SGH Plan Uwagi wprowadzające Kreacja pieniądza bezgotówkowego przez banki komercyjne Mnożnikowe ujęcie kreacji pieniądza Kreacja

Bardziej szczegółowo

Bank centralny. Polityka pieniężna

Bank centralny. Polityka pieniężna Bank centralny. Polityka pieniężna Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Bank centralny. Polityka pieniężna Bank centralny pełni trzy funkcje:

Bardziej szczegółowo

ZADANIA Z MAKROEKONOMII ZRÓB TO SAM

ZADANIA Z MAKROEKONOMII ZRÓB TO SAM ZADANIA Z MAKROEKONOMII ZRÓB TO SAM ZADANIE 1 1. W tabeli poniżej przedstawiono składniki PKB pewnej gospodarki w danym roku, wyrażone w cenach bieżących: Składniki PKB Wartość [mln.jednostek pieniężnych]

Bardziej szczegółowo

Sveriges Riksbank

Sveriges Riksbank BANKOWOŚĆ CENTRALNA 1668 - Sveriges Riksbank W 1694 r. powstaje Bank of England, prawie wiek później Banco de Espana (1782), Bank of the United States (1791) czy Banque de France (1800). W XIX wieku powstały

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 6. Polityka pieniężna. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 6. Polityka pieniężna. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak MAKROEKONOMIA 2 Wykład 6. Polityka pieniężna Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak 2 Plan wykładu 1. Pieniądz a inflacja przypomnienie. Skąd się bierze inflacja? 2. Koszty i korzyści inflacji Czy

Bardziej szczegółowo

POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO

POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO PRZEWODNIK METODYCZNY OPRACOWAŁA dr hab. Mirosława CAPIGA 1 Ogólne informacje o przedmiocie: Cel przedmiotu: 1. Zapoznanie studenta z podstawowymi pojęciami z zakresu

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Model

Bardziej szczegółowo

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Wykład: JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM John Hicks (1904-1989) Mr Keynes and the Classics: A Suggested Interpretation (1937) Value and Capital (1939) Nagroda Nobla (1972) Model IS

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki. Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza

System finansowy gospodarki. Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza System finansowy gospodarki Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza Funkcje pieniądza Pośrednik wymiany (funkcja cyrkulacyjna) Środek płatniczy (funkcja transakcyjna); def. absolutna płynność pieniądza

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 4: Pieniądz i ceny

Makroekonomia 1 Wykład 4: Pieniądz i ceny Makroekonomia 1 Wykład 4: Pieniądz i ceny Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Czym jest pieniądz? Historia pieniądza Skąd bierze się pieniądz w gospodarce?

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

BSE 125. Prof. dr hab. Zdzisław Fedorowicz Ekspertyza nr 75 Szkoła Główna Handlowa

BSE 125. Prof. dr hab. Zdzisław Fedorowicz Ekspertyza nr 75 Szkoła Główna Handlowa BSE 125 Prof. dr hab. Zdzisław Fedorowicz Ekspertyza nr 75 Szkoła Główna Handlowa UWAGI DO PROJEKTU "ZAŁOŻEŃ DO POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA 1996 R." NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO 1. Narodowy Bank Polski po raz

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 8

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 8 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 8 Pieniądz w gospodarce Tomasz Gajderowicz. Rozkład jazdy: Kartkówka Pieniądz w gospodarce Definicja Miary pieniądza Kreacja pieniądza i system bankowy Rynek pieniężny

Bardziej szczegółowo

Pieniądz. M1 = gotówka w obiegu + depozyty na żądanie M2, M3 zawierają M1 i mniej płynne rodzaje środków np.. obligacje

Pieniądz. M1 = gotówka w obiegu + depozyty na żądanie M2, M3 zawierają M1 i mniej płynne rodzaje środków np.. obligacje Pieniądz Główne pytania Dlaczego ludzie potrzebują pieniędzy? Dlaczego państwo chce wpływać na podaż pieniądza? Jak rynki finansowe są powiązane z realną gospodarką? Jaka jest zależność między pieniądzem

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA

PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA DEFINICJE PIENIĄDZA! środek płatniczy, który ma zdolność wyrażania, przechowywania i przekazywania wartości! najbardziej płynny aktyw majątkowy, służy

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Mała gospodarka otwarta Co znaczy mała gospodarka? Co

Bardziej szczegółowo

Pieniądz; polityka pieniężna. Joanna Siwińska-Gorzelak

Pieniądz; polityka pieniężna. Joanna Siwińska-Gorzelak Pieniądz; polityka pieniężna Joanna Siwińska-Gorzelak Pieniądz Pieniądz jest zdefiniowany przez swoje funkcje. Jest: Środkiem wymiany powszechnie akceptowany w transakcjach Środkiem przechowywania wartości

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE Spis treści Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa xiii xv WPROWADZENIE l Rozdział l. Ekonomiczne opisanie świata 3 1.1. Stany Zjednoczone 4 1.2. Unia Europejska 10 1.3. Chiny 15 1.4. Spojrzenie na inne

Bardziej szczegółowo

pieniężnej. Jak wpłynie to na: krzywą LM... krajową stopę procentową... kurs walutowy... realny kurs walutowy ( przyjmij e ) ... K eksport netto...

pieniężnej. Jak wpłynie to na: krzywą LM... krajową stopę procentową... kurs walutowy... realny kurs walutowy ( przyjmij e ) ... K eksport netto... ZADANIA, TY I 1. Rozważmy model gospodarki otwartej (IS-LM i B), z płynnym kursem walutowym, gdy (nachylenie LM > nachylenie B). aństwo decyduje się na prowadzenie ekspansywnej polityki krzywą LM krajową

Bardziej szczegółowo

Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI

Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI Art. 227 ust. 1 Konstytucji Centralnym bankiem państwa jest Narodowy Bank

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

Determinanty kursu walutowego w krótkim okresie

Determinanty kursu walutowego w krótkim okresie Determinanty kursu walutowego w krótkim okresie Wykład 9 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, C UW Copyright 2006 Pearson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska 2 Wykład 9 Kurs walutowy w krótkim

Bardziej szczegółowo

Technikum Nr 2 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu

Technikum Nr 2 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu Technikum Nr 2 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych

Bardziej szczegółowo

System pieniężny i teoria pieniądza

System pieniężny i teoria pieniądza System pieniężny i teoria pieniądza Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach 1 Wykład nr 3 System pieniężny i teoria pieniądza 1. Pojęcie i funkcje pieniądza. 2. Klasyczna teoria

Bardziej szczegółowo

M. Kłobuszewska, Makroekonomia 1

M. Kłobuszewska, Makroekonomia 1 Notatka z zajęć 3 Pieniądz i ceny Pieniądz jest to powszechnie akceptowany towar, za pomocą którego dokonujemy płatności za dostarczone dobra i usługi oraz wywiązujemy się z zobowiązań (spłacamy dług).

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Kursy i rynki walutowe - synteza

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Kursy i rynki walutowe - synteza MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE 2017 Kursy i rynki walutowe - synteza Rodzaje notowań 2 Pośrednie liczba jednostek pieniądza zagranicznego przypadającego na jednostkę pieniądza krajowego 0,257 PLN/EUR

Bardziej szczegółowo

Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym

Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym email: anna.kowalska@pwr.wroc.pl Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Lichwa

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. ćwiczenia 8

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. ćwiczenia 8 Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze ćwiczenia 8 Wprowadzenie do części finansowej: Przypomnienie SNA, Bilans Płatniczy Tomasz Gajderowicz Agenda Eksperyment badawczy Mierniki wartości Dochodu Produktu

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

WYNIKI FINANSOWE BANKU PO III KWARTAŁACH 2002 R. PREZENTACJA DLA ANALITYKÓW I INWESTORÓW

WYNIKI FINANSOWE BANKU PO III KWARTAŁACH 2002 R. PREZENTACJA DLA ANALITYKÓW I INWESTORÓW WYNIKI FINANSOWE BANKU PO III KWARTAŁACH 2002 R. PREZENTACJA DLA ANALITYKÓW I INWESTORÓW Warszawa, 4 listopada 2002 r. 2 Wyniki finansowe po IIIQ 2002 r. IIIQ 2001 IIIQ 2002 Zmiana Zysk operacyjny (mln

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Mała gospodarka otwarta Co znaczy mała gospodarka? Co

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed polską gospodarką Bartosz Majewski Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 8 czerwca 2015 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

System Bankowy. Wykład 2. Rola Banku Centralnego

System Bankowy. Wykład 2. Rola Banku Centralnego System Bankowy Wykład 2 Rola Banku Centralnego Pierwszą wielką instytucją bankową na ziemiach polskich było Towarzystwo Kredytowe Ziemskie, Założenie w 1825 r. w Warszawie - a potem min.: - w 1828 r. powstaje

Bardziej szczegółowo

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Baza monetarna to: a) łączna ilość banknotów i bilonu, znajdujących się w obiegu

Bardziej szczegółowo

Krzywa IS Popyt inwestycyjny zależy ujemnie od wysokości stóp procentowych.

Krzywa IS Popyt inwestycyjny zależy ujemnie od wysokości stóp procentowych. Notatka model ISLM Model IS-LM ilustruje równowagę w gospodarce będącą efektem jednoczesnej równowagi na rynku dóbr i usług, a także rynku pieniądza. Jest to matematyczna interpretacja teorii Keynesa.

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy. Bilans płatniczy rejestruje międzynarodowe przepływy kapitału, związane m.in. z handlem zagranicznym i inwestycjami zagranicznymi.

Bilans płatniczy. Bilans płatniczy rejestruje międzynarodowe przepływy kapitału, związane m.in. z handlem zagranicznym i inwestycjami zagranicznymi. Bilans płatniczy Bilans płatniczy rejestruje międzynarodowe przepływy kapitału, związane m.in. z handlem zagranicznym i inwestycjami zagranicznymi. Ważny dla banku centralnego ponieważ: - ściśle monitorowany

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia II Polityka fiskalna

Makroekonomia II Polityka fiskalna Makroekonomia II Polityka fiskalna D R A D A M C Z E R N I A K S Z K O Ł A G Ł Ó W N A H A N D L O W A W W A R S Z A W I E K A T E D R A E K O N O M I I I I 2 MIERNIKI RÓWNOWAGI FISKALNEJ wykład I Co składa

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 03 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynki makroekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Zmiany w definicjach agregatów monetarnych

Zmiany w definicjach agregatów monetarnych Narodowy Bank Polski Departament Statystyki Zmiany w definicjach agregatów monetarnych wprowadzane począwszy od informacji na koniec marca 2002 r. Narodowy Bank Polski rozpoczął wdrażanie standardów Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz

Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz Tomasz Gajderowicz Agenda Pieniądz Co to jest Inflacja? Zadania Mechanizm mnożnikowy pieniądza NOWE! Literki, Literki, Literki CU, C gotówka w obiegu R rezerwy utrzymywane

Bardziej szczegółowo

Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa

Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa Determinanty dochodu narodowego Analiza krótkookresowa Produkcja potencjalna i faktyczna Produkcja potencjalna to produkcja, która może być wytworzona w gospodarce przy racjonalnym wykorzystaniu wszystkich

Bardziej szczegółowo

Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe

Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe Kamień 1: stłumienie hiperinflacji Warunki początkowe: hiperinflacja ponad 250% średniorocznie w 1989 r. niedobory na rynku załamanie produkcji niskie zaufanie do

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Bilans płatniczy

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Bilans płatniczy MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE 2016 Bilans płatniczy Czynniki wpływające na inflację 2 mgr Tomasz Rosiak Analiza otoczenia Podstawowe zależności ekonomiczne 3 mgr Tomasz Rosiak Analiza otoczenia Struktura

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Zbigniew Dobosiewicz - Wprowadzenie do finansów i bankowości. Spis treści

Księgarnia PWN: Zbigniew Dobosiewicz - Wprowadzenie do finansów i bankowości. Spis treści Księgarnia PWN: Zbigniew Dobosiewicz - Wprowadzenie do finansów i bankowości Spis treści Wstęp.......................................... 11 CZE ŚĆ I. WPROWADZENIE DO FINANSÓW................. 13 Rozdział

Bardziej szczegółowo

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Wykład: JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Stanley Fischer o modelu IS-LM Model IS-LM jest użyteczny z dwóch powodów. Po pierwsze jako narzędzie o znaczeniu historycznym, a po drugie,

Bardziej szczegółowo

MONEY MATTERS - MONETARYSTYCZNY SPOSÓB WIDZENIA GOSPODARKI

MONEY MATTERS - MONETARYSTYCZNY SPOSÓB WIDZENIA GOSPODARKI Wykład: MONEY MATTERS - MONETARYSTYCZNY SPOSÓB WIDZENIA GOSPODARKI Milton Friedman (1912-2006) Monetary History of the United States 1867-1960 (1963) Nagroda Nobla (1976) Monetaryzm tezy programowe 1.

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza Funkcje pieniądza Środek płatniczy (funkcja transakcyjna); Pośrednik wymiany (funkcja cyrkulacyjna); Środek przechowywania majątku (funkcja

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część trzecia Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej

Spis treści. Część trzecia Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Spis treści Część trzecia Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Rozdział 12. Rachunkowość dochodu narodowego i bilans płatniczy Rachunki dochodu narodowego Produkt narodowy i dochód narodowy

Bardziej szczegółowo

29.11.2013 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 319/23

29.11.2013 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 319/23 29.11.2013 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 319/23 SPROSTOWANIA Sprostowanie do rozporządzenia Europejskiego Banku Centralnego (UE) nr 1071/2013 z dnia 24 września 2013 r. dotyczące bilansu sektora

Bardziej szczegółowo

Metodyka opracowywania szeregów czasowych w nowym układzie sprawozdawczym

Metodyka opracowywania szeregów czasowych w nowym układzie sprawozdawczym Metodyka opracowywania szeregów czasowych w nowym układzie sprawozdawczym W poniższym materiale przedstawiona została metodyka wyliczenia szeregów czasowych kategorii monetarnych zmienionych począwszy

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD V PIENIĄDZ Pieniądz i polityka pieniężna Czym jest pieniądz? Podaż pieniądza Zarządzanie portfelem i popyt na aktywa Popyt na pieniądz Prowadzenie polityki

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Pieniądz Polityka monetarna. Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz

Makroekonomia Pieniądz Polityka monetarna. Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz Makroekonomia Pieniądz Polityka monetarna Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz Plan prezentacji 1.Istota i funkcje budżetu państwa 2.Zasoby pieniądza 3.Koszt posiadania pieniądza 4.Popyt na pieniądz 5.Funkcje

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA ROK 2000

ZAŁOŻENIA POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA ROK 2000 ZAŁOŻENIA POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA ROK 2000 Zgodnie ze Średniookresową strategią polityki pieniężnej na lata 1999-2003, przyjętą przez Radę Polityki Pieniężnej, najważniejszym celem polityki pieniężnej realizowanej

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 3 Podaż pieniądza gospodarce

Plan wykładu 3 Podaż pieniądza gospodarce Plan wykładu 3 Podaż pieniądza gospodarce 1. Agregaty pieniężne M1,M2,M3. 2. Mnożnik kreacji pieniądza.. 3. Podaż pieniądza i Baza Monetarna w Polsce.. Współczesny pieniądz jest instrumentem finansowym

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czy warto powierzać pieniądze bankom Dr Robert Jagiełło Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 kwietnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY 1 WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz Rezerwa obowiązkowa FINANSE dr Bogumiła Brycz Zakład Analiz i Planowania Finansowego Rezerwa obowiązkowa - częśćśrodków pienięŝnych zdeponowanych na rachunkach bankowych, jaką banki komercyjne muszą przekazać

Bardziej szczegółowo

BANKI SPÓŁDZIELCZE I ZRZESZAJĄCE W 2013 r.

BANKI SPÓŁDZIELCZE I ZRZESZAJĄCE W 2013 r. BANKI SPÓŁDZIELCZE I ZRZESZAJĄCE W 213 r. Departament Bankowości Spółdzielczej i Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo - Kredytowych Warszawa, kwiecień 213 Najważniejsze spostrzeżenia i wnioski banki spółdzielcze

Bardziej szczegółowo

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31/12/2010

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31/12/2010 I. AKTYWA NETTO FUNDUSZU I. Aktywa 17 432 1498 1. Lokaty 17 337 135 452 Środki pieniężne 94 4 646 3. Należności, w tym 3.1. Z tytułu zbycia składników portfela inwestycyjnego 3. Pozostałe należności 4.

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień I. AKTYWA NETTO FUNDUSZU I. Aktywa 138,887,330.31 165,149,377.65 1. Lokaty 138,815,305.53 165,148,571.69 2. Środki pieniężne 3. Należności, w tym 72,024.78 805.96 3.1. Z tytułu zbycia składników portfela

Bardziej szczegółowo