EWOLUCJA GENOMÓW. Bioinformatyka, wykład 6 (22.XI.2010)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EWOLUCJA GENOMÓW. Bioinformatyka, wykład 6 (22.XI.2010) krzysztof_pawlowski@sggw.pl"

Transkrypt

1 EWOLUCJA GENOMÓW Bioinformatyka, wykład 6 (22.XI.2010)

2 Wykład 6 spis treści genomika mapowanie genomów początki ewolucji świat RNA świat wirusów (?) ewolucja genomów

3 GENOMIKA badanie struktury i funkcjonowania genomów GENOMIKA STRUKTURALNA MAPOWANIE GENOMU: Mapy II genetyczne znaczenie: Mapy =proteomika fizyczne strukturalna SEKWENCJONOWANIE GENOMIKA GENOMIKA PORÓWNAWCZA Ewolucja genomów Ewolucja genów Structural genomics Comparative genomics Functional genomics Biologia molekularna & bioinformatyka GENOMIKA FUNKCJONALNA Transkryptomika Regulacja transkrypcji Proteomika

4 Mapy genomowe MAPY GENETYCZNE powstają w oparciu o analizę częstości rekombinacji między badanymi markerami pokazują rozmieszczenie markerów na chromosomie oraz odległości genetyczne między nimi jednostka: 1cM = 1% rekombinacji (1 crossing over na 100 mejoz) u ludzi to ok.0,7 1 Mb MAPY FIZYCZNE powstają poprzez bezpośrednią lokalizację, technikami biologii molekularnej, badanej sekwencji DNA w genomie jednostka: pary zasad pz (ang. bp, kbp)

5 Mapa genomu graficzna prezentacja położenia markerów/genów na chromosomie MAPY GENETYCZNE MAPY FIZYCZNE cm bp

6 Marker genetyczny polimorficzna sekwencja DNA (specyficzna) z jednego miejsca na chromosomie, używana do mapowania genetycznego, może być związana z fenotypem. Jest to podstawowe narzędzie genetyka Marker genetyczny klasa I (markery fenotypowe) są to geny kodujące cechy jakościowe organizmu np. antygeny erytrocytarne, antygeny głównego układu zgodności tkankowej (Major Histocompatibility Complex - MHC). markery tej klasy indentyfikowane są metodami serologicznymi lub metodami elektroforetycznymi. klasa II (markery DNA) są to sekwencje DNA, niekoniecznie kodujące, np. RFLP, SSLP, SNP markery takie jako markery genetycze muszą mieć przynajmniej dwie alleliczne formy. markery tego typu identyfikowane są przy użyciu technik analizy molekularnej.

7 Częstość rekombinacji Ten sam chromosom Różne chromosomy Częstość CROSSING-OVER Bardzo blisko Blisko Daleko Rzadko Kilka Często Często Sprzężenie TAK TAK NIE NIE θ 0% 1-4% 50% 50% From: TISSUE ENGINEERING & HUMAN GENETICS LABORATORY

8 Markery genetyczne cd. RFLPs (Restriction Fragment Lenght Polymorphisms) -- polimorfizm długości fragmentów restrykcyjnych Miejsce cięcia enzymu restrykcyjnego HindIII.

9 Markery genetyczne cd. SNPs (Single Nucleotide Polymorphisms) polimorfizm pojedynczych nukleotydów Genom ludzki: 37,8 mln SNPs NCBI Analiza SNP umożliwia wykrycie polimorfizmu pojedynczego nukleotydu w obrębie badanej sekwencji. Klasycznie polega to na amplifikacji określonego fragmentu genomu w reakcji PCR i sekwencjonowaniu uzyskanego produktu. Zaletą tej techniki jest wysoka wydajność identyfikacji polimorfizmu w obrębie badanej sekwencji, wadą jest wysoki koszt analizy.

10 Początki ewolucji H 2 O, CO, CO 2, N 2, H 2 S and H 2 Pierwotna zupa prostych związków organicznych pierwotny skład atmosfery ziemskiej

11 Experiment by Miller: 1953: Eksperyment Ureya-Millera

12 Początek życia Ok. 14 miliardów lat temu Wielki Wybuch (Big Bang) LUCA Last Universal Common Ancestor?

13 Hipoteza świata RNA oryginalny gen rybonukleotydy krótkie polimery RNA komplementarne łańcuchy RNA komplementarne łańcuchy RNA traktowane jako matryca do robienia kopii oryginalnego genu Carl Woese, Walter Gilbert,1986

14 Świat RNA/DNA

15 Monowarstwa micele dwuwarstwa pęcherzyki z dwuwarstwy

16 Chemical Prebiological Biological Organisms Biopolymers Probionts Polymers with the higher degree of organization Primitive Probionts Oligo/polymers with low degree of organization Free olygomers and polymers Prebiological selection Prebiological selection Non-specific self assembly

17 Major transitions in early evolution Hipoteza! Pre-LUCA diversity

18 Rola wirusów. Hipoteza Forterre a

19 Świat wirusów. Hipoteza Koonina

20 Powstanie eukariontów Geny informacyjne z archeonów Geny operacyjne z bakterii

21 Powstanie eukariontów Geny informacyjne z archeonów Geny operacyjne z bakterii

22 Początki kodowania białek

23 1-sza pozycja w kodonie 2-ga pozycja w kodonie T C A G TTT Phe TTC Phe TCT Ser TCC Ser TAT Tyr TAC Tyr TGT Cys TGC Cys T TTA Leu TTG Leu TCA Ser TCG Ser TAA Ochre stop TAGAmber stop TGA Opal stop TGG Trp C CTT Leu CTC Leu CTA Leu CTG Leu CCT Pro CCC Pro CCA Pro CCG Pro CAT His CAC His CAA Gln CAG Gln CGT Arg CGC Arg CGA Arg CGG Arg ATT Ile ATC Ile ACT Thr ACC Thr AAT Asn AAC Asn AGT Ser AGC Ser A ATA Ile ATG Met ACA Thr ACG Thr AAA Lys AAG Lys AGA Arg AGG Arg GTT Val GTC Val GCT Ala GCC Ala GAT Asp GAC Asp GGT Gly GGC Gly G GTA Val GTG Val GCA Ala GCG Ala GAA Glu GAG Glu GGA Gly GGG Gly KOD GENETYCZNY A/Ala alanina C/Cys cysteina D/Asp kwas asparaginowy E/Glu kwas glutaminowy F/Phe fenyloalanina G/Ala glicyna H/His histydyna I/Ile izoleucyna K/Lys lizyna L/Leu leucyna M/Met metionina N/Asn asparagina P/Pro prolina Q/Gln glutamina R/Arg arginina S/Ser seryna T/Thr treonina V/Val walina W/Trp tryptofan Y/Tyr tyrozyna

24 Własności kodu genetycznego TRÓJKOWY NIEZACHODZĄCY A G A C G A C U U a 1 a 2 a 3 A G A C G A C U U A B a 3 a 4 a 5 a 6 a 7 C A G A C G A C U U a 4 a 3 a 2 a 1 a 1 a 2

25 Własności kodu genetycznego TRÓJKOWY NIEZACHODZĄCY BEZPRZECINKOWY JEDNOZNACZNY KOLINEARNY pierwsza trójka druga trójka trzecia trójka czwarta trójka G A A G A C C U U G A G kolejność trójek w mrna Glu Asp Leu Glu kolejność aminokwasów w białku pierwszy amin. drugi amin. trzeci amin. czwarty amin.

26 Własności kodu genetycznego. UNIWERSALNY ZDEGENEROWANY Trójka ABC Trójka ABA Trójka CBC Trójka CBA Trójka Trójka AAA AAC Amin1 Amin2 Amin3 Am4 Am5 Amin3 NIEPRAWDA!!

27 Odstępstwa od kodu genetycznego kodon Uniwersalny kod Mitochondria ssacze Mitochondria drożdżowe Mitochondria Drosophila Mitochondria Aspergillus TGA STOP tryptofan tryptofan tryptofan tryptofan AGA arginina STOP arginina seryna arginina AGG ATA izoleucyna metionina metionina metionina izoleucyna CTN leucyna leucyna treonina leucyna leucyna

28 Ewolucja genomów Mutacje Duplikacje genów Rearanżacje genów Utrata genów Rearanżacje chromosomalne Duplikacje genomów... Poziomy transfer genów

29 Powstawanie nowych genów. Mutacje punktowe typu missense (nonsynonymous ) AUG CCU CAA UUG UAG met pro gln leu STOP Mutacje punktowe typu frameshift mutacja AUG CCC UCA AUU GUA met pro ser ile val AUG CAU CAA UUG UAG met his gln leu STOP X

30 duplikacje genów lub ich fragmentów nierówny crossing-over X1 X2 X1 X2 nierównomierna wymiana fragmentów między siostrzanymi chromatydami duplikacja podczas replikacji widełki replikacyjne

31 rearanżacja istniejących genów duplikacja domen Domena A Domena B Domena C A B C Duplikacja segmentu genowego B Domena A Domena B Domena B Domena C A B B C

32 przetasowanie domen X1 X2 Domena A Domena B Domena C Domena X Domena Y A B C X Y Przetasowanie domen Domena A Domena B Domena X A B X

EWOLUCJA GENOMÓW. Bioinformatyka, wykład 7 (29.XI.2010) krzysztof_pawlowski@sggw.pl

EWOLUCJA GENOMÓW. Bioinformatyka, wykład 7 (29.XI.2010) krzysztof_pawlowski@sggw.pl EWOLUCJA GENOMÓW Bioinformatyka, wykład 7 (29.XI.2010) krzysztof_pawlowski@sggw.pl Wykład 7 spis treści świat wirusów (?) ewolucja genomów GENOMIKA badanie struktury i funkcjonowania genomów GENOMIKA STRUKTURALNA

Bardziej szczegółowo

GENOMIKA. MAPOWANIE GENOMÓW MAPY GENOMICZNE

GENOMIKA. MAPOWANIE GENOMÓW MAPY GENOMICZNE GENOMIKA. MAPOWANIE GENOMÓW MAPY GENOMICZNE Bioinformatyka, wykład 3 (21.X.2008) krzysztof_pawlowski@sggw.waw.pl tydzień temu Gen??? Biologiczne bazy danych historia Biologiczne bazy danych najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka Laboratorium, 30h. Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl

Bioinformatyka Laboratorium, 30h. Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl Laboratorium, 30h Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl Zasady zaliczenia przedmiotu Kolokwia (3 4 ) Ocena aktywności i przygotowania Obecnośd Literatura, materiały Bioinformatyka i ewolucja

Bardziej szczegółowo

Geny i działania na nich

Geny i działania na nich Metody bioinformatyki Geny i działania na nich prof. dr hab. Jan Mulawka Trzy królestwa w biologii Prokaryota organizmy, których komórki nie zawierają jądra, np. bakterie Eukaryota - organizmy, których

Bardziej szczegółowo

1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów.

1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów. mrna 1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów. GGA CGC GCT replikacja CCT GCG CGA transkrypcja aminokwasy trna antykodony

Bardziej szczegółowo

Związki biologicznie aktywne

Związki biologicznie aktywne Związki biologicznie aktywne Tematyka wykładów 1. Chemia związków biologicznie aktywnych pojęcia ogólne, klasyfikacja leków. 2. Związki biologicznie aktywne jako związki pochodzenia naturalnego, półsyntetycznego

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka. z sylabusu...

Bioinformatyka. z sylabusu... Bioinformatyka Wykład 1. E. Banachowicz Zakład Biofizyki Molekularnej IF UAM http://www.amu.edu.pl/~ewas z sylabusu... Wykład 1, 2008 1 Co to jest Bioinformatyka? Zastosowanie technologii informacji do

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka. Formaty danych - GenBank

Bioinformatyka. Formaty danych - GenBank Bioinformatyka Wykład 4. E. Banachowicz Zakład Biofizyki Molekularnej IF UAM http://www.amu.edu.pl/~ewas Formaty danych - GenBank Poco wprowadza się dane do komputerów? 1. żeby je pobrać 2. żeby coś odkryć

Bardziej szczegółowo

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY

Bardziej szczegółowo

Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny

Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny Analizy wielkoskalowe wykorzystujące mikromacierze DNA Genotypowanie: zróżnicowane wewnątrz genów RNA Komórka eukariotyczna Ekspresja genów: Które geny? Poziom

Bardziej szczegółowo

Budowa i funkcje białek

Budowa i funkcje białek Budowa i funkcje białek Białka Wszystkie organizmy zawierają białko Każdy organizm wytwarza własne białka Podstawowe składniki białek - aminokwasy Roślinne mogą wytwarzać aminokwasy ze związków nieorganicznych

Bardziej szczegółowo

ETYKIETA. Fitmax Easy GainMass proszek

ETYKIETA. Fitmax Easy GainMass proszek ETYKIETA Fitmax Easy GainMass proszek smak waniliowy, truskawkowy, czekoladowy Środek spożywczy zaspokajający zapotrzebowanie organizmu przy intensywnym wysiłku fizycznym, zwłaszcza sportowców. FitMax

Bardziej szczegółowo

protos (gr.) pierwszy protein/proteins (ang.)

protos (gr.) pierwszy protein/proteins (ang.) Białka 1 protos (gr.) pierwszy protein/proteins (ang.) cząsteczki życia materiał budulcowy materii ożywionej oraz wirusów wielkocząsteczkowe biopolimery o masie od kilku tysięcy do kilku milionów jednostek

Bardziej szczegółowo

Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją).

Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją). Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją). Czym jest życie? metabolizm + informacja (replikacja) 2 Cząsteczki organiczne mog y powstać w atmosferze pierwotnej

Bardziej szczegółowo

Podstawy genetyki. Genetyka to dział biologii, analizujący problemy związane z dziedziczeniem cech i zmiennością organizmów.

Podstawy genetyki. Genetyka to dział biologii, analizujący problemy związane z dziedziczeniem cech i zmiennością organizmów. R o z d z i a ł 1 Podstawy genetyki Genetyka w medycynie W ostatnich dziesięcioleciach dokonał się znaczny postęp w zrozumieniu, jaką rolę odgrywają czynniki dziedziczne w procesach patologii człowieka.

Bardziej szczegółowo

Metody badania polimorfizmu/mutacji DNA. Aleksandra Sałagacka Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Metody badania polimorfizmu/mutacji DNA. Aleksandra Sałagacka Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Uniwersytet Medyczny w Łodzi Metody badania polimorfizmu/mutacji DNA Aleksandra Sałagacka Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Uniwersytet Medyczny w Łodzi Mutacja Mutacja (łac. mutatio zmiana) - zmiana materialnego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Wprowadzenie i biologiczne bazy danych. 1 Wprowadzenie... 3. 2 Wprowadzenie do biologicznych baz danych...

Spis treści. Przedmowa... XI. Wprowadzenie i biologiczne bazy danych. 1 Wprowadzenie... 3. 2 Wprowadzenie do biologicznych baz danych... Przedmowa... XI Część pierwsza Wprowadzenie i biologiczne bazy danych 1 Wprowadzenie... 3 Czym jest bioinformatyka?... 5 Cele... 5 Zakres zainteresowań... 6 Zastosowania... 7 Ograniczenia... 8 Przyszłe

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII Pobrano ze strony http://biologhelp.com Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut LISTOPAD ROK 2006 Instrukcja dla zdającego

Bardziej szczegółowo

... Zadanie 7 (2 pkt.). Antykodon wskazuje strzałka oznaczona literą... Opisz funkcję pełnioną przez antykodon w trna.

... Zadanie 7 (2 pkt.). Antykodon wskazuje strzałka oznaczona literą... Opisz funkcję pełnioną przez antykodon w trna. Zadanie 1. (2 pkt.) W tabeli przedstawiono kodony kodu genetycznego. Poniżej przedstawiono dwie sekwencje nukleotydów w mrna. Ustal czy koduja takie same czy inne odcinki polipeptydów. Uzasadnij jednym

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Specjalność: Bionanotechnologie

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Specjalność: Bionanotechnologie Nazwa modułu: Genetyka molekularna Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek: Inżynieria Biomedyczna

Bardziej szczegółowo

Skrypt Bioinformatyka DRAFT Strona 25

Skrypt Bioinformatyka DRAFT Strona 25 Spis treści 4 Budowa aminokwasów i białek... 26 4.1 Ogólna budowa aminokwasów... 26 4.2 Kalkulator własności fizykochemicznych białka... 40 4.3 Metody analizy własności aminokwasów... 44 4.3.1 Metoda Analizy

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KODUJĄCEJ SEKWENCJI NUKLEOTYDOWEJ GENU α A -GLOBINY GOŁĘBIA DOMOWEGO (COLUMBA LIVIA VAR. DOMESTICA) ORAZ SIERPÓWKI (STREPTOPELIA DECAOCTO)

ANALIZA KODUJĄCEJ SEKWENCJI NUKLEOTYDOWEJ GENU α A -GLOBINY GOŁĘBIA DOMOWEGO (COLUMBA LIVIA VAR. DOMESTICA) ORAZ SIERPÓWKI (STREPTOPELIA DECAOCTO) Acta Sci. Pol., Zootechnica 8 (4) 2009, 13 20 ANALIZA KODUJĄCEJ SEKWENCJI NUKLEOTYDOWEJ GENU α A -GLOBINY GOŁĘBIA DOMOWEGO (COLUMBA LIVIA VAR. DOMESTICA) ORAZ SIERPÓWKI (STREPTOPELIA DECAOCTO) Henryk Dolecki,

Bardziej szczegółowo

Pasze Totally Pathogen Free

Pasze Totally Pathogen Free Pasze Totally Pathogen Free gotowe do użycia za barierą higieniczną bez konieczności autoklawowania tańsze o 30% od pasz sterylizowanych promieniowaniem Gamma Altromin - produkcja pasz tylko dla zwierząt

Bardziej szczegółowo

KONKURS MATEMATYCZNO PRZYRODNICZY

KONKURS MATEMATYCZNO PRZYRODNICZY KONKURS MATEMATYCZNO PRZYRODNICZY dla uczniów gimnazjów biorących udział w projekcie Mały Archimedes Instrukcja: 1. W konkursie niniejszym należy udzielić odpowiedzi na 26 zadań (20 zadań zamkniętych i

Bardziej szczegółowo

dr hab. Beata Krawczyk Katedra Mikrobiologii PG Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

dr hab. Beata Krawczyk Katedra Mikrobiologii PG Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wk Wykrywanie polimorfizmów i mutacji Badania przesiewowe mutacji Wykrywanie znanych mutacji punktowych dr hab. Beata Krawczyk Katedra Mikrobiologii PG Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

1. DNA - podstawowy nośnik informacji genetycznej

1. DNA - podstawowy nośnik informacji genetycznej Elementy genetyki 1. DNA - podstawowy nośnik informacji genetycznej 1.1. Informacja o budowie i funkcjonowaniu organizmu zapisana w DNA początki genetyki jako nauki doświadczenia na bakteriach wywołujących

Bardziej szczegółowo

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Klonowanie molekularne Kurs doskonalący Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Etapy klonowania molekularnego 1. Wybór wektora i organizmu gospodarza Po co klonuję (do namnożenia DNA [czy ma być metylowane

Bardziej szczegółowo

1.1. AMINOKWASY BIAŁKOWE

1.1. AMINOKWASY BIAŁKOWE 1 ĆWICZENIE 1 BUDOWA I WŁAŚCIWOŚCI AMINOKWASÓW 1.1. AMINOKWASY BIAŁKOWE Aminokwasy są związkami organicznymi zawierającymi co najmniej jedną grupę karboksylową -COOH oraz co najmniej jedną grupę aminową

Bardziej szczegółowo

C Z N I K I. R O r oczniki

C Z N I K I. R O r oczniki ISSN 1427-440X AnnAA N N A L les E S A AcA C A D demia E M I A E e M m E edica D I C A e E ss tetinensis T E T I N E N S I S A AnnA N N A L ls s of O F tt H e E PomerAP O M E R A N nia I A N n M me edica

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I WŁAŚCIWOŚCI AMINOKWASÓW. 1.1. Aminokwasy białkowe

BUDOWA I WŁAŚCIWOŚCI AMINOKWASÓW. 1.1. Aminokwasy białkowe BUDOWA I WŁAŚCIWOŚCI AMINOKWASÓW 1.1. Aminokwasy białkowe Aminokwasy są związkami organicznymi, zawierającymi co najmniej jedną grupę karboksylową COOH oraz co najmniej jedną grupę aminową NH 2. W zależności

Bardziej szczegółowo

6. Z pięciowęglowego cukru prostego, zasady azotowej i reszty kwasu fosforowego, jest zbudowany A. nukleotyd. B. aminokwas. C. enzym. D. wielocukier.

6. Z pięciowęglowego cukru prostego, zasady azotowej i reszty kwasu fosforowego, jest zbudowany A. nukleotyd. B. aminokwas. C. enzym. D. wielocukier. ID Testu: F5679R8 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Na indywidualne cechy danego osobnika ma (maja) wpływ A. wyłacznie czynniki środowiskowe. B. czynniki środowiskowe i materiał genetyczny. C. wyłacznie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA TECHNICZNA - Komputerowy Program żywieniowy DietaPro.pl WPROWADZANIE DANYCH O PACJENCIE. okno: NUTRITION/WYWIADY

INSTRUKCJA TECHNICZNA - Komputerowy Program żywieniowy DietaPro.pl WPROWADZANIE DANYCH O PACJENCIE. okno: NUTRITION/WYWIADY INSTRUKCJA TECHNICZNA - Komputerowy Program żywieniowy DietaPro.pl W celu rozpoczęcia pracy z programem należy się zalogować standardowe hasło programu to admin możliwość wprowadzenia własnego hasła poprzez

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z biologii

Tematyka zajęć z biologii Tematyka zajęć z biologii klasy: I Lp. Temat zajęć Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową Podstawowe zagadnienia materiału nauczania

Bardziej szczegółowo

Techniki molekularne w mikrobiologii SYLABUS A. Informacje ogólne

Techniki molekularne w mikrobiologii SYLABUS A. Informacje ogólne Techniki molekularne w mikrobiologii A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Rodzaj Rok studiów

Bardziej szczegółowo

Metabolizm białek. Ogólny schemat metabolizmu bialek

Metabolizm białek. Ogólny schemat metabolizmu bialek Metabolizm białek Ogólny schemat metabolizmu bialek Trawienie białek i absorpcja aminokwasów w przewodzie pokarmowym w żołądku (niskie ph ~2, rola HCl)- hydratacja, homogenizacja, denaturacja białek i

Bardziej szczegółowo

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A...

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A... 1. Zadanie (0 2 p. ) Porównaj mitozę i mejozę, wpisując do tabeli podane określenia oraz cyfry. ta sama co w komórce macierzystej, o połowę mniejsza niż w komórce macierzystej, gamety, komórki budujące

Bardziej szczegółowo

PLAN TESTU DZIEDZICZNOŚĆ I ZMIENNOŚĆ ORGANIZMÓW

PLAN TESTU DZIEDZICZNOŚĆ I ZMIENNOŚĆ ORGANIZMÓW PLN TEST DZIEDZIZNOŚĆ I ZMIENNOŚĆ ORNIZMÓW Numer zadania Sprawdzana czynność czeń potrafi: Kategoria celów Poziom wymagań Punktacja 1 Określić istotę procesu replikacji B P 1 2 Potrafi określić liczbę

Bardziej szczegółowo

PL 217144 B1. Sposób amplifikacji DNA w łańcuchowej reakcji polimerazy za pomocą starterów specyficznych dla genu receptora 2-adrenergicznego

PL 217144 B1. Sposób amplifikacji DNA w łańcuchowej reakcji polimerazy za pomocą starterów specyficznych dla genu receptora 2-adrenergicznego PL 217144 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 217144 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 391926 (22) Data zgłoszenia: 23.07.2010 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Folia Medica. Lodziensia. tom 41 numer 1 2014. Lódzkie Towarzystwo Naukowe

Folia Medica. Lodziensia. tom 41 numer 1 2014. Lódzkie Towarzystwo Naukowe Folia Medica Lodziensia tom 41 numer 1 2014 Lódzkie Towarzystwo Naukowe Redakcja Naczelna Wydawnictw Łódzkiego Towarzystwa Naukowego Krystyna Czyżewska, Henryk Piekarski, Edward Karasiński, ŁÓDZKIE Wanda

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. DNA i białka. W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej.

Wprowadzenie. DNA i białka. W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej. Wprowadzenie DNA i białka W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej. Białka: łańcuchy złożone z aminokwasów (kilkadziesiąt kilkadziesiąt

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Wykład 5 Droga od genu do

Bardziej szczegółowo

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl mogą byd wykorzystywane przez jego Użytkowników

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Choroby genetyczne o złożonym

Bardziej szczegółowo

Inwestycja w przyszłość czyli znaczenie ochrony własności przemysłowej dla współczesnej biotechnologii

Inwestycja w przyszłość czyli znaczenie ochrony własności przemysłowej dla współczesnej biotechnologii Inwestycja w przyszłość czyli znaczenie ochrony własności przemysłowej dla współczesnej biotechnologii Zdolność patentowa wynalazków biotechnologicznych aspekty praktyczne dr Małgorzata Kozłowska Ekspert

Bardziej szczegółowo

Zaoczne Liceum Ogólnokształcące Pegaz

Zaoczne Liceum Ogólnokształcące Pegaz WYMAGANIA EGZAMINACYJNE ROK SZKOLNY 2015/2016 Semestr jesienny TYP SZKOŁY: liceum ogólnokształcące PRZEDMIOT: biologia SEMESTR: II LICZBA GODZIN W SEMESTRZE: 15 PROGRAM NAUCZANIA: Program nauczania biologii

Bardziej szczegółowo

Mutacje i genetycznie uwarunkowane choroby człowieka. Bogusław Nedoszytko

Mutacje i genetycznie uwarunkowane choroby człowieka. Bogusław Nedoszytko Mutacje i genetycznie uwarunkowane choroby człowieka Bogusław Nedoszytko Mutacja - zmiana materiału genetycznego, która nie jest wynikiem segregacji lub rekombinacji. Somatyczne - zachodzą w komórkach

Bardziej szczegółowo

Generator testów 1.3.1 Bioinformatyka_zdalne wer. 1.0.13 / 0 Strona: 1

Generator testów 1.3.1 Bioinformatyka_zdalne wer. 1.0.13 / 0 Strona: 1 Przedmiot: Bioinformatyka Nazwa testu: Bioinformatyka_zdalne wer. 1.0.13 Nr testu 0 Klasa: WNB UZ Odpowiedzi zaznaczamy TYLKO w tabeli! 1. Model Markowa substytucji aminokwasów w mutagenezie białek zakłada...

Bardziej szczegółowo

Organizmy modelowe - drożdże. Saccharomyces cerevisiae i nie tylko

Organizmy modelowe - drożdże. Saccharomyces cerevisiae i nie tylko Organizmy modelowe - drożdże Saccharomyces cerevisiae i nie tylko Materiały z prezentacji http://wiki.biol.uw.edu.pl/ Co to są drożdże? Mikroorganizmy eukariotyczne zaliczane do grzybów Jednokomórkowe

Bardziej szczegółowo

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Zalety w porównaniu z analizą trankryptomu: analiza transkryptomu komórki identyfikacja mrna nie musi jeszcze oznaczać

Bardziej szczegółowo

DNA musi współdziałać z białkami!

DNA musi współdziałać z białkami! DNA musi współdziałać z białkami! Specyficzność oddziaływań między DNA a białkami wiążącymi DNA zależy od: zmian konformacyjnych wzdłuż cząsteczki DNA zróżnicowania struktury DNA wynikającego z sekwencji

Bardziej szczegółowo

Polimorfizm genu mitochondrialnej polimerazy gamma (pol γ) w populacjach ludzkich Europy

Polimorfizm genu mitochondrialnej polimerazy gamma (pol γ) w populacjach ludzkich Europy Polimorfizm genu mitochondrialnej polimerazy gamma (pol γ) w populacjach ludzkich Europy Praca wykonana pod kierunkiem dr hab. Tomasza Grzybowskiego w Katedrze Medycyny Sądowej w Zakładzie Genetyki Molekularnej

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO W BYDGOSZCZY ul. Chodkiewicza 30, 85 064 Bydgoszcz, tel. 052 341 91 00 fax. 052 360 82 06 NIP 5542647568 REGON 340057695 www.ukw.edu.pl 1 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW

Bardziej szczegółowo

- DZIAŁALNOŚĆ I PLANY. Magdalena Remisiewicz, Tomasz Jarzembowski

- DZIAŁALNOŚĆ I PLANY. Magdalena Remisiewicz, Tomasz Jarzembowski - DZIAŁALNOŚĆ I PLANY Magdalena Remisiewicz, Tomasz Jarzembowski Skład osobowy: Zespół, kierowany przez prof. Lecha Stempniewicza tworzy 16 osób, w tym: 9 pracowników naukowo-dydaktycznych i dydaktycznych

Bardziej szczegółowo

Biologia Molekularna Podstawy

Biologia Molekularna Podstawy Biologia Molekularna Podstawy Budowa DNA Budowa DNA Zasady: Purynowe: adenina i guanina Pirymidynowe: cytozyna i tymina 2 -deoksyryboza Grupy fosforanowe Budowa RNA Budowa RNA Zasady: purynowe: adenina

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Zbadaj się sam, czyli predyspozycje genetyczne do częstych chorób

Bardziej szczegółowo

Podstawy genetyki. Genetyka klasyczna, narzędzia badawcze genetyki

Podstawy genetyki. Genetyka klasyczna, narzędzia badawcze genetyki Podstawy genetyki Genetyka klasyczna, narzędzia badawcze genetyki Podręczniki } Podstawy biologii molekularnej L.A. Allison } Genomy TA Brown, wyd. 3 } Genetyka molekularna P Węgleński (red.), wyd. 2 2

Bardziej szczegółowo

Badamy DNA. Agata Rogowska, Jakub Urbański. Opracowanie merytoryczne treści zestawu:

Badamy DNA. Agata Rogowska, Jakub Urbański. Opracowanie merytoryczne treści zestawu: Badamy DNA Agata Rogowska, Jakub Urbański Opracowanie merytoryczne treści zestawu: Agata Rogowska, Jakub Urbański Ilustracje: Dean Madden Korekta: Joanna Lilpop Zestaw opracowany w ramach projektu Science

Bardziej szczegółowo

INTERPRETACJA WYNIKÓW BADAŃ MOLEKULARNYCH W CHOROBIE HUNTINGTONA

INTERPRETACJA WYNIKÓW BADAŃ MOLEKULARNYCH W CHOROBIE HUNTINGTONA XX Międzynarodowa konferencja Polskie Stowarzyszenie Choroby Huntingtona Warszawa, 17-18- 19 kwietnia 2015 r. Metody badań i leczenie choroby Huntingtona - aktualności INTERPRETACJA WYNIKÓW BADAŃ MOLEKULARNYCH

Bardziej szczegółowo

Genetyka w nowej podstawie programowej

Genetyka w nowej podstawie programowej Genetyka w nowej podstawie programowej Dział Genetyka - III etap edukacyjny Rzetelna realizacja tego działu w gimnazjum jest kluczowa ze względu na to, że biotechnologia i inżynieria genetyczna jest omawiana

Bardziej szczegółowo

Analiza mutacji genów EGFR, PIKCA i PTEN w nerwiaku zarodkowym

Analiza mutacji genów EGFR, PIKCA i PTEN w nerwiaku zarodkowym Analiza mutacji genów EGFR, PIKCA i PTEN w nerwiaku zarodkowym mgr Magdalena Brzeskwiniewicz Promotor: Prof. dr hab. n. med. Janusz Limon Katedra i Zakład Biologii i Genetyki Gdański Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Biologia na czasie zakres podstawowy

Wymagania edukacyjne Biologia na czasie zakres podstawowy Wymagania edukacyjne Biologia na czasie zakres podstawowy Dział programu Temat Poziom wymagań konieczny (K) podstawowy (P) rozszerzający (R) dopełniający (D) I. Od genu do cechy Budowa i funkcje kwasów

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Biologia. Podręcznik Biologia na czasie wyd. Nowa Era, zakres podstawowy Rok szkolny 2013/2014

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Biologia. Podręcznik Biologia na czasie wyd. Nowa Era, zakres podstawowy Rok szkolny 2013/2014 Wymagania edukacyjne z przedmiotu Biologia. Podręcznik Biologia na czasie wyd. Nowa Era, zakres podstawowy Rok szkolny 2013/2014 Dział programu I. Od genu do cechy Lp. Temat Poziom wymagań dopuszczający

Bardziej szczegółowo

II WYDZIAŁ LEKARSKI, II ROK

II WYDZIAŁ LEKARSKI, II ROK II WYDZIAŁ LEKARSKI, II ROK PRZEDMIOT: BIOLOGIA MEDYCZNA (CZĘŚĆ 1 GENETYKA) PROGRAM ĆWICZEŃ 2009/2010 L.p. Data zajęć Temat zajęć 1. 15.02 18.02 Podstawy genetyki klasycznej (podstawowe pojęcia i definicje

Bardziej szczegółowo

Rewolucja kolagenowa

Rewolucja kolagenowa Rewolucja kolagenowa Kolagen Najważniejsze białko ludzkiego organizmu Podstawowy budulec: skóry, paznokci, włosów, ścięgien, kości, stawów, chrząstek, rogówki oka, naczyń krwionośnych i limfatycznych Fundament

Bardziej szczegółowo

Academic year: 2012/2013 Code: EIB-2-303-BN-s ECTS credits: 4. Electrical Engineering, Automatics, Computer Science and Engineering in Biomedicine

Academic year: 2012/2013 Code: EIB-2-303-BN-s ECTS credits: 4. Electrical Engineering, Automatics, Computer Science and Engineering in Biomedicine Module name: Genetyka molekularna Academic year: 2012/2013 Code: EIB-2-303-BN-s ECTS credits: 4 Faculty of: Electrical Engineering, Automatics, Computer Science and Engineering in Biomedicine Field of

Bardziej szczegółowo

Warunki udzielania świadczeń w rodzaju: świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie 8. BADANIA GENETYCZNE

Warunki udzielania świadczeń w rodzaju: świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie 8. BADANIA GENETYCZNE Załącznik nr do Zarządzenia.. Warunki udzielania świadczeń w rodzaju: zdrowotne kontraktowane odrębnie 8. BADANIA GENETYCZNE 8.1 WARUNKI WYMAGANE Załącznik nr 2 do rozporządzenia cz. I lit. M Lp 913-916

Bardziej szczegółowo

2014-03-26. Analiza sekwencji promotorów

2014-03-26. Analiza sekwencji promotorów 2014-03-26 Analiza sekwencji promotorów 1 2014-03-26 TFy tworzą zawiły układ regulacyjny, na który składają się różne oddziaływania białko białko poprzez wytworzenie PĘTLI Specyficzne TFy Ogólne TFy Benfey,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie markerów RAPD do oceny zróżnicowania genotypowego polskich odmian pszenżyta ozimego

Wykorzystanie markerów RAPD do oceny zróżnicowania genotypowego polskich odmian pszenżyta ozimego NR 248 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2008 ANETA KRAMEK Instytut Genetyki, Hodowli i Biotechnologii Roślin, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Wykorzystanie markerów RAPD do oceny zróżnicowania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Księgarnia PWN: Terry A. Brown - Genomy. Część 1 Jak bada się genomy 1 Rozdział 1 Genomy, transkryptomy i proteomy 3

Spis treści. Księgarnia PWN: Terry A. Brown - Genomy. Część 1 Jak bada się genomy 1 Rozdział 1 Genomy, transkryptomy i proteomy 3 Księgarnia PWN: Terry A. Brown - Genomy Przedmowa Przedmowa do drugiego wydania polskiego Wstęp Spis rozdziałów Skróty V VI VII XI XIX Część 1 Jak bada się genomy 1 Rozdział 1 Genomy, transkryptomy i proteomy

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania biologii w klasie III gimnazjum

Rozkład materiału nauczania biologii w klasie III gimnazjum Rozkład materiału nauczania biologii w klasie III gimnazjum L.P. Zmiany w Temat. Materiał nauczania numeracji lekcji: 1. Planujemy pracę na lekcjach. Przypomnienie sposobu i kryteriów oceniania. Wymagania

Bardziej szczegółowo

Historia Bioinformatyki

Historia Bioinformatyki Historia Bioinformatyki 1859 Darwin i Wallace opublikowali O powstaniu gatunku 1865 Mendel eksperymentując z grochem, wykazuje, że cechy dziedziczą się w odrębnych jednostkach 1869 Meischer wyizolował

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 1 Wirtualne Klonowanie Prowadzący: mgr inż. Joanna Tymeck-Mulik i mgr Lidia Gaffke. Część teoretyczna:

Ćwiczenia 1 Wirtualne Klonowanie Prowadzący: mgr inż. Joanna Tymeck-Mulik i mgr Lidia Gaffke. Część teoretyczna: Uniwersytet Gdański, Wydział Biologii Katedra Biologii Molekularnej Przedmiot: Biologia Molekularna z Biotechnologią Biologia II rok ===============================================================================================

Bardziej szczegółowo

Mutanty HBsAg Nowe wyzwanie w diagnostyce zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B

Mutanty HBsAg Nowe wyzwanie w diagnostyce zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B Mutanty HBsAg Nowe wyzwanie w diagnostyce zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B Mutanty HBsAg Białko powierzchniowe wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) jest najważniejszym markerem serologicznym

Bardziej szczegółowo

Bia ka. Niezb dne. Aminokwasy. Tauryna. Kazeina NH 2 O H HO - S - C - CH2 O H NH2 PHE. Fenyloalanina VAL. Walina MET. Metionina.

Bia ka. Niezb dne. Aminokwasy. Tauryna. Kazeina NH 2 O H HO - S - C - CH2 O H NH2 PHE. Fenyloalanina VAL. Walina MET. Metionina. Bia ka TRY PHE VAL MET LEU LYS Tryptofan Fenyloalanina Walina Metionina Leucyna Lizyna ARG Arginina R CH NH 2 COOH THR Tryptofan Niezb dne aminokwasy N + OH O- C O- Aminokwasy Karnityna O H Tauryna Bia

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne. Poziomy oczekiwanych osiągnięć ucznia. Stopnie szkolne

Wymagania edukacyjne. Poziomy oczekiwanych osiągnięć ucznia. Stopnie szkolne Wymagania edukacyjne zawierają szczegółowy wykaz wiadomości i umiejętności, które uczeń powinien opanować po omówieniu poszczególnych lekcji z podręcznika Biologia na czasie zakres podstawowy. Jest on

Bardziej szczegółowo

Biologia Liceum Ogólnokształcące zakres podstawowy

Biologia Liceum Ogólnokształcące zakres podstawowy Zespół Szkół im. Ignacego Łukasiewicza w Policach PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Biologia Liceum Ogólnokształcące zakres podstawowy I. Formy i metody sprawdzania i oceniania osiągnięć ucznia: Osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Od jakiego pułapu startujemy? matematyka

Od jakiego pułapu startujemy? matematyka dla biotechnologów Wykład 2 Definicja bioinformatyki Od jakiego pułapu startujemy? Zakładamy, że te pojęcia są w małym palcu: DNA, RNA struktura, funkcje, rodzaje Genom Białka struktury, funkcje, rodzaje,

Bardziej szczegółowo

Screening, klonowanie, ekspresja i oczyszczanie białek

Screening, klonowanie, ekspresja i oczyszczanie białek Screening, klonowanie, ekspresja i oczyszczanie białek Kiedy gen jest znany Dostępna sekwencja DNA sekwencjonowanie genomu, biblioteki Dostępna sekwencja białka sekwencjonowanie białka Techniki pozyskania

Bardziej szczegółowo

Biologia molekularna wirusów. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Biologia molekularna wirusów. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Biologia molekularna wirusów Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Co to jest wirus? Cząsteczka złożona z kwasu nukleinowego (DNA

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 - I rok Kosmetologia

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 - I rok Kosmetologia Szczegółowy harmonogram ćwiczeń Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 - I rok Kosmetologia Przedmiot Wykłady Ćwiczenia Semestr I Biologia i genetyka 10W/15Ćw./20Sem. Egzamin

Bardziej szczegółowo

Genetyka kliniczna nowe wyzwanie dla opieki pediatrycznej. Jacek J. Pietrzyk Klinika Chorób Dzieci Katedra Pediatrii Collegium Medicum UJ

Genetyka kliniczna nowe wyzwanie dla opieki pediatrycznej. Jacek J. Pietrzyk Klinika Chorób Dzieci Katedra Pediatrii Collegium Medicum UJ Genetyka kliniczna nowe wyzwanie dla opieki pediatrycznej Jacek J. Pietrzyk Klinika Chorób Dzieci Katedra Pediatrii Collegium Medicum UJ Kraków, czerwiec 2005 Genetyka kliniczna Kierunki rozwoju Choroby

Bardziej szczegółowo

Cykl komórkowy i nowotwory. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Cykl komórkowy i nowotwory. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Cykl komórkowy i nowotwory Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Kilka podstawowych informacji Komórki wielokomórkowego organizmu

Bardziej szczegółowo

Acknowledgement. Drzewa filogenetyczne

Acknowledgement. Drzewa filogenetyczne Wykład 8 Drzewa Filogenetyczne Lokalizacja genów Some figures from: Acknowledgement M. Zvelebil, J.O. Baum, Introduction to Bioinformatics, Garland Science 2008 Tradycyjne drzewa pokrewieństwa Drzewa oparte

Bardziej szczegółowo

Sesja sponsorowana przez Olympus Optical Polska SESJA 8 DIAGNOSTYKA GENETYCZNA. TERAPIA GENOWA WYKŁADY

Sesja sponsorowana przez Olympus Optical Polska SESJA 8 DIAGNOSTYKA GENETYCZNA. TERAPIA GENOWA WYKŁADY Sesja sponsorowana przez Olympus Optical Polska SESJA 8 DIAGNOSTYKA GENETYCZNA. TERAPIA GENOWA WYKŁADY 180 SESJA 8 WYKŁADY W08-01 DIAGNOSTYKA MOLEKULARNA-METODY WYKRYWANIA MUTACJI W GENACH Włodzimierz

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016. Ćwiczenie nr 1 (06-07.10.

Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016. Ćwiczenie nr 1 (06-07.10. Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016 Ćwiczenie nr 1 (06-07.10.2015) Temat: Wprowadzenie 1. Omówienie regulaminu zajęć Temat: Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ETYCZNE ASPEKTY INŻYNIERII GENETYCZNEJ

ETYCZNE ASPEKTY INŻYNIERII GENETYCZNEJ ETYCZNE ASPEKTY INŻYNIERII GENETYCZNEJ Paweł Bortkiewicz UAM bortpa@amu.edu.pl INŻYNIERIA GENETYCZNA (REKOMBINACJA DNA IN VITRO) zespół technik pozwalających na zamierzone, kontrolowane, przewidziane przez

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcja białek (I mgr)

Struktura i funkcja białek (I mgr) Struktura i funkcja białek (I mgr) Dr Filip Jeleń fj@protein.pl http://www.protein.pl/ Jeremy M. Berg, John L. Tymoczko, Lubert Stryer Biochemia Carl Branden, John Tooze Introduction to Protein Structure

Bardziej szczegółowo

Zmienność genomu. Przyczyny, skutki i sposoby kontroli

Zmienność genomu. Przyczyny, skutki i sposoby kontroli Zmienność genomu Przyczyny, skutki i sposoby kontroli Zmienność genomu Przez zmienność genomu (polimorfizm) rozumiemy różnice w sekwencji DNA genomowego pomiędzy osobnikami jednego gatunku. Wyróżniamy:

Bardziej szczegółowo

Zapis w nowej podstawie programowej. Proponowane procedury osiągania celów. Proponowane środki dydaktyczne. Dział programu.

Zapis w nowej podstawie programowej. Proponowane procedury osiągania celów. Proponowane środki dydaktyczne. Dział programu. Rozkład materiału Dział programu I. Od genu do cechy Treści nauczania 1. Budowa i funkcje kwasów nukleinowych DNA jako materiał genetyczny budowa DNA rodzaje zasad azotowych komplementarność zasad azotowych

Bardziej szczegółowo

Mikrosatelitarne sekwencje DNA

Mikrosatelitarne sekwencje DNA Mikrosatelitarne sekwencje DNA Małgorzata Pałucka Wykorzystanie sekwencji mikrosatelitarnych w jądrowym DNA drzew leśnych do udowodnienia pochodzenia materiału dowodowego w postępowaniu sądowym 27.09.2012

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BIOINFORMATYKI 8 DOPASOWYWANIE SEKWENCJI AMINOKWASÓW

PODSTAWY BIOINFORMATYKI 8 DOPASOWYWANIE SEKWENCJI AMINOKWASÓW PODSTAWY BIOINFORMATYKI 8 DOPASOWYWANIE SEKWENCJI AMINOKWASÓW DOPASOWYWANIE SEKWENCJI 1. Miary podobieństwa sekwencji aminokwasów 2. Zastosowanie programów: CLUSTAL OMEGA BLAST Copyright 2013, Joanna Szyda

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jurkowski. Identyfikacja genów odporności na mączniaka prawdziwego (Blumeria graminis) u żyta (Secale cereale L.)

Andrzej Jurkowski. Identyfikacja genów odporności na mączniaka prawdziwego (Blumeria graminis) u żyta (Secale cereale L.) UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU KATEDRA GENETYKI, HODOWLI ROŚLIN I NASIENNICTWA Andrzej Jurkowski Identyfikacja genów odporności na mączniaka prawdziwego (Blumeria graminis) u żyta (Secale cereale

Bardziej szczegółowo

GENOMIKA PROTEOMIKA METABOLOMIKA

GENOMIKA PROTEOMIKA METABOLOMIKA GENOMIKA PROTEOMIKA METABOLOMIKA TRANSKRYPTOMIKA Metody sztucznej rekombinacji DNA nie tylko umożliwiły powstanie nowych niezwykle użytecznych narzędzi do badania podstawowych mechanizmów funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

AMINOKWASY BUDOWA I WŁAŚCIWOŚCI BIAŁKA BUDOWA I FUNKCJE

AMINOKWASY BUDOWA I WŁAŚCIWOŚCI BIAŁKA BUDOWA I FUNKCJE Ćwiczenie 1 AMINOKWASY BUDOWA I WŁAŚCIWOŚCI BIAŁKA BUDOWA I FUNKCJE Część doświadczalna obejmuje: rozdział aminokwasów metodą chromatografii podziałowej (technika chromatografii bibułowej wstępującej)

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu: Budowa chromatyny - nukleosomy. Wpływ nukleosomów na replikację i transkrypcję

Plan wykładu: Budowa chromatyny - nukleosomy. Wpływ nukleosomów na replikację i transkrypcję Nukleosomy 1 Plan wykładu: Budowa chromatyny - nukleosomy Wpływ nukleosomów na replikację i transkrypcję Metody pozwalające na wyznaczanie miejsc wiązania nukleosomów Charakterystyka obsadzenia nukleosomów

Bardziej szczegółowo

Anna Galilejczyk, Daniel Sypniewski, Ilona Bednarek

Anna Galilejczyk, Daniel Sypniewski, Ilona Bednarek PRACA ORYGINALNA Wstępne wyniki zastosowania techniki interferencji RNA do wyciszania ekspresji genów MMP-2 i MMP-9 kodujących metaloproteinazy macierzy pozakomórkowej w komórkach raka płuca linii A549

Bardziej szczegółowo

Perspektywy zastosowania badań genomicznych w hodowli zwierząt

Perspektywy zastosowania badań genomicznych w hodowli zwierząt Wiadomości Zootechniczne, R. XLIX (2011), 4: 103 108 Perspektywy zastosowania badań genomicznych w hodowli zwierząt W prowadzenie Wobec stałego wzrostu zaludnienia, rolnictwo odgrywa kluczową rolę w globalnym

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie teorii węzłów w biologii molekularnej. Piotr Krzywda Gr. 10B2

Zastosowanie teorii węzłów w biologii molekularnej. Piotr Krzywda Gr. 10B2 Zastosowanie teorii węzłów w biologii molekularnej Piotr Krzywda Gr. 10B2 Na początku trochę biologii. Biologia molekularna Biologia molekularna jest to dziedzina nauki z pogranicza kilku nauk biologicznych,

Bardziej szczegółowo