Kryteria dostępu do poradnictwa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kryteria dostępu do poradnictwa"

Transkrypt

1 Publikacja dostępna w Bibliotece INPRIS na stronie internetowej Dr Jan Winczorek Kryteria dostępu do poradnictwa Opracowano na potrzeby systemu nieodpłatnego poradnictwa prawnego i obywatelskiego w Polsce Warszawa 2012 Projekt Opracowanie kompleksowych i trwałych mechanizmów wsparcia dla poradnictwa prawnego i obywatelskiego w Polsce współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

2 Spis treści Propozycja 1: Pełny, powszechny dostęp do porad prawny i informacji prawnej... 3 Propozycja 2. Powszechny dostęp do informacji prawnej, dostęp do porad prawnych opierający się na kryteriach przedmiotowych Propozycja 3: Powszechny dostęp do informacji prawnej, dostęp do porad prawnych opiera się na kryteriach przedmiotowo-podmiotowych... 1 Propozycja analizuje 3 warianty kryteriów dostępu do pomocy prawnej: 1. Powszechny dostęp do porad prawnych i informacji prawnej 2. Powszechny dostęp do informacji prawnej, dostęp do porad prawnych opiera się na kryteriach przedmiotowych 3. Powszechny dostęp do informacji prawnej, dostęp do porad prawnych opiera się na kryteriach przedmiotowo-podmiotowych. Propozycja 1 jest przedstawiana głównie w celach propedeutycznych, tj. po to, żeby obliczenia prezentowane dalej dla Propozycji 2 i 3 były jasne i miały punkt odniesienia. Wybór powinien dokonywać się między Propozycją 2 i 3. Strona2

3 Propozycja 1: Pełny, powszechny dostęp do porad prawny i informacji prawnej 1.1 Tezy: 1. Rozróżnia się kryteria dostępu do porad prawnych (zindywidualizowanych, poradnik ponosi odpowiedzialność za treść) i informacji prawnej (niezindywidualizowanej, wyłączenie odpowiedzialności poradnika) 2. stęp do informacji prawnej jest powszechny, nieograniczony i całkowicie nieodpłatny 3. stęp do bezpłatnych porad prawnych jest powszechny, tj. nie opiera się na żadnych kryteriach podmiotowych ani przedmiotowych.. Zastosowanie współpłatności za porady prawne w postaci stałej opłaty manipulacyjnej. 5. Brak ograniczeń dotyczących liczby uzyskiwanych porad prawnych przez jednego beneficjenta. 6. Możliwość odmowy udzielenia porady w przypadku gdy porady w tej samej sprawie już udzielono, lub gdy nie ma potrzeby jej udzielenia (test merytoryczny). 1.2 Argumenty: Zalety systemu: 1. Największa możliwa dostępność usług, przy założeniu, że nakłady równoważą popyt. 2. Prostota implementacji w sytuacji braku ograniczeń dostępu nie ma potrzeby egzekwowania takich ograniczeń, co pozwoli ograniczyć koszty administracyjne i zakres niezbędnej administracji. 3. Nieistnienie zagadnienia nadużyć związanych z ograniczeniami dostępu.. Zastosowanie współpłatności oraz możliwości odmowy porady przyczyni się do ograniczenia zjawiska pieniactwa i jego pochodnych Wady systemu: 1. Zwiększone koszty w stosunku do każdego modelu opierającego się na ograniczeniu dostępu (ceteris paribus). Oszacowanie różnicy w nakładach zależy od charakterystyki tych ograniczeń, a ich wielkości od założeń dotyczących sposobu świadczenia pomocy. 2. W przypadku nakładów nierównoważących popytu, brak kryteriów dostępu spowoduje ograniczenie dostępu wskutek braku usług, z których można skorzystać. Ograniczenia takie mogą mieć charakter niezwiązany z cechami beneficjentów (np. wynikać z wyczerpania budżetu przed końcem roku), a więc w istocie być losowe, mogą również w szczególny sposób dotykać niektórych kategorii beneficjentów (np. gorzej zorientowanych, gorzej wykształconych). 3. Można twierdzić, że system powszechnej pomocy narusza zasadę równości, ponieważ Strona3

4 pozwala na korzystanie z systemu przez osoby, które stać na pomoc komercyjną. Problem ten jest tym większy, w im większym stopniu niezrównoważony jest popyt, ponieważ prowadzi to do konkurencji o pomoc prawną wśród potencjalnych beneficjentów.. Istnienie testów merytorycznych i współpłatności zwiększa zakres niezbędnej administracji, podnosi koszty działania systemu i w konsekwencji zmniejsza jego dostępność 1.3 wody Ogólna uwaga: większość twierdzeń w punkcie 1.2 ma charakter wnioskowania z aksjomatu, więc nie wymaga dowodu, jeśli przyjąć prawdziwość aksjomatu. Poniższe dowody odnoszą się do kwestii mających charakter empiryczny, w szczególności rozmiaru popytu w zależności od przyjętych kryteriów dostępu. Istotnej części twierdzeń przedstawionych wyżej nie da się uzasadnić przez odwołanie do danych, ze względu na brak danych (vide punkt 1.3.6). To samo dotyczy dalszych uwag w punktach Szacunek liczby osób uprawnionych: Cała populacja + migranci. Szacunek liczby osób uprawnionych: (osoby dorosłe: ) Przedział/błąd oszacowania: 0, przy założeniu że dane GUS odpowiadają rzeczywistości. Źródło danych: plik: LUD_raport_z_wynikow_NSP2011_tablice.xls Tabl. 2. Ludność według płci i wieku w 2011 r, obliczenia własne Liczba problemów prawnych ( justiciable problems ) w tak określonej populacji: Niemożliwa do ustalenia ze względu na fakt, że dostępne dane empiryczne nie zawierają informacji o posiadaniu problemów prawnych, niezależnej od informacji o poszukiwaniu pomocy prawnej. Por. Tabela 1: Strona

5 Nie szukali pomocy Szukali pomocy Tak (znala się w sytuacji) Nie (nie znala się w sytuacji) Odmowa Tabela 1: Wyniki krostabulacji zmiennych z badania ogólnopolskiego ISP: Czy szukali pomocy[recode]" 1 / O1. Proszę pomyśleć o takich sytuacjach w P. życiu i powiedzieć, czy w okresie ostatnich 5 lat znala/a się P. w sytuacji, w której przydatna mogła być taka pomoc, o jakiej przed chwilą powiedziałem/am?", n=1050 (obliczenia własne). Chikwadrat (obliczone dla analogicznej tabeli z liczbami bezwzględnymi, podobnie w kolejnych tabelach) : X-squared = , df = 2, p-value < 2.2e-16. V Cramera: 0.99 Powyższe oznacza, że wskutek usterki w konstrukcji ankiety uzyskane dane nie zawierają informacji o częstości posiadania problemów prawnych przez badanych. Wszyscy badani, którzy zadeklarowali, że posiadali problem prawny zadeklarowali również, że szukali pomocy prawnej, co jest w oczywisty sposób niewiarygodne. Badania zagraniczne wskazują, że w zależności od kraju od 1/3 do 2/3 osób dorosłych w populacji doświadczało problemów prawnych w ciągu 3-5 lat przed badaniem zob, J. Winczorek, Przegląd literatury na temat dostępności i korzystania z pomocy prawnej, INPRIS, Warszawa 2012, s. 10. Jeśli uznać, że liczba problemów doświadczanych w Polsce przez osoby w wieku 18 lat i wyższym również będzie się mieścić w tym przedziale (oraz pominąć problem pamięci - vide pkt ), to można oceniać, że całkowita liczba osób doświadczających problemów prawnych rocznie będzie wynosić od 2019,1 tys do 630, tys. puszczalny błąd oszacowania: niemożliwy do określenia (szacunek nie ma charakteru probabilistycznego) Liczba osób poszukujących pomocy prawnej (odpłatnej i nieodpłatnej): Zgodnie z badaniami ISP, w próbie ogólnopolskiej było 22,% osób, które poszukiwały pomocy prawnej (zarówno odpłatnej, jak i nieodpłatnej) w ciągu 5 lat przed rozpoczęciem badania (Tabela 2), co w przypadku braku ograniczeń przedmiotowych i podmiotowych dostępu oznacza, że w ciągu 5 lat z pomocy prawnej poszukiwało 685,06 tys. osób. Liczba ta nie uwzględnia kilkukrotnego poszukiwania pomocy prawnej przez tę samą osobę. 1 Zmienna Czy szukali pomocy[recode] została obliczona w programie R za pomocą następującej procedury rekodowania danych z badania ISP (niżej jako zmienna ispog ): szukali<-matrix(0,nrow(ispog)) for (i in (20:5)) { szukali<-(szukali+na0(as.numeric(ispog[,i]))) } szukali[which((szukali)>0),1]<-1 Strona5

6 Nie Tak Tabela 2: Margines zmiennej Czy szukali pomocy [recode] wytworzonej na podstawie danych z badań ogólnopolskich ISP, n=1050 (obliczenia własne). X-squared = , df = 1, p-value < 2.2e-16. Bezpośrednie obliczenie liczby osób poszukujących pomocy prawnej rocznie nie jest możliwe, ponieważ należy przypuszczać, że badani nie wspominali jednakowo często o sytuacjach poszukiwania pomocy prawnej, które miały miejsce niedawno i o tych, które zdarzyły się przed kilku laty (tzn. pamięć o korzystaniu z pomocy prawnej nie jest odwrotną funkcją liniową czasu). Przedział oszacowania liczby osób korzystających z pomocy prawnej w okresie pięciu lat, przy poziomie ufności 0,95 wynosi 20,2% - 25,3%, tj.od 611,89 tys do 662,51 tys (założono że zmienna Czy szukali pomocy... ma charakter dychotomiczny). Ograniczenia szacunku: szacunek nie uwzględnia przesunięć popytu na pomoc prawną pomiędzy korzystającymi z pomocy odpłatnej i nieodpłatnej, wywołanych pojawieniem się systemu pomocy prawnej, ani popytu, który ujawni się po uruchomieniu systemu. Jest to niemożliwe do ustalenia w świetle posiadanej wiedzy (vide punkt 1.3.2) Liczba osób zwracających się z problemami prawnymi do poradni nieodpłatnych: Niemożliwa do wiarygodnego ustalenia ze względu na nieostre pytanie w badaniach ogólnopolskich ISP, co skutkuje znacznym rozrzutem oszacowań. Poniższa Tabela 3 przedstawia próbę oszacowania liczby osób, które korzystały z pomocy wymienionych instytucji wg danych z badań ISP na próbie ogólnopolskiej (uwzględniono wszystkie przypadki korzystania z pomocy ) oraz dla porównania - z badań CBOS z 2008 roku. Liczby w tabeli określają w tysiącach liczbę osób, które korzystały z wymienionych instytucji, obliczoną wskutek pomnożenia odsetka osób, które deklarowały korzystanie z danej instytucji przez liczbę osób dorosłych w populacji. (obliczenia własne). Uwagę zwracają duże rozbieżności szacunków dla obydwu oszacowanych badań, co częściowo wynika z odmienności pytań. Co jednak najbardziej istotne dla szacowania liczby osób korzystających z poradni nieodpłatnych, wskutek sposobu sformułowania pytania w badaniach ISP nie jest jasne, co badany rozumiał przez uzyskanie pomocy w danej instytucji i czy chodziło o poradę prawną lub informację prawną, czy może o próbę uzyskania pomocy w postaci np. uzyskania decyzji administracyjnej korzystnej dla badanego. Strona6

7 Instytucja Urząd gminy / miasta 199,91 Starostwo Powiatowe 3,98 Urząd Wojewódzki 201,91 Urząd Marszałkowski 28,8 Ośrodek Pomocy Społecznej (OPS, GOPS, MOPS) Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) Liczba osób w tysiącach wg ISP 2 9,95 201,91 Sąd 1182,62 639,8 Adwokat wyznaczony z urzędu 230,5 30,81 Prokuratura 03,82 235,18 Państwowa Inspekcja Pracy 288, Rzecznik Konsumentów 259,60 Rzecznik Praw Obywatelskich 5,69 Rzecznik Praw Dziecka 28,8 Rzecznik Praw Pacjenta 0 Rzecznik Praw Ubezpieczonych 28,8 Ministerstwo lub inny urząd centralny 86,53 Fundacja, stowarzyszenie 1,22 Kościół / organizacja kościelna 1,22 Kancelaria prawna (adwokacka lub radcowska) Związek zawodowy 5,68 Biuro poselskie lub senatorskie 0,00 Federacja Konsumentów 0,00 Oddział ZUS 288, Innego rodzaju instytucja / organizacja / firma 206,9 30,81 519,20 Liczba osób w tysiącach wg CBOS 3 2 Pytanie brzmiało: Czy w związku z tymi sytuacjami/tą sytuacją starał/a się P. uzyskać pomoc od któregoś z podmiotów wymienionych na karcie, przy czym nie chodzi o pomoc po znajomości nieformalną? 3 Pytanie brzmiało: Czy w ostatnich pięciu latach ktoś z Pana(i) najbliższej rodziny lub Pan(i) sam(a) miał(a) jakąś sprawę albo załatwiał(a) coś: z. Adwokaci i radcowie opłacani z własnych funduszy i z urzędu łącznie. Strona

8 Notariusz x 13,3 Nie starałem/am się o pomoc żadnego z tych podmiotów Nie pamiętam / odmowa odpowiedzi 1326,8 13,0 Tabela 3: Liczba osób, która korzystała z wymienionych instytucji wg danych ISP (próba ogólnopolska), n = 312 oraz wg badań CBOS Warunki życiowe społeczeństwa polskiego: problemy i strategie zrealizowanego w 2008 roku W zależności od sposobu interpretacji danych (dołączenia lub nie odpowiednich podmiotów do analizy), liczba ta wynosi od 6% do 22% populacji, to jest od 181,2 tys do 6663,03 tys osób w ciągu pięciu lat. Przedział oszacowania przy poziomie ufności 0,95, w zależności od sposobu interpretacji danych wynosi, odpowiednio, od,6% -,6% (116,0 tys do 2138, tys osób w ciągu pięciu lat), do 20% - 25% (6032,38 tys do 586,61 tys). Ograniczenia szacunku: szacunek nie uwzględnia przesunięć popytu na pomoc prawną pomiędzy korzystającymi z pomocy odpłatnej i nieodpłatnej, wywołanych pojawieniem się systemu pomocy prawnej, ani popytu, który ujawni się po uruchomieniu systemu, wskutek informacji o jego pojawieniu się. Jest to niemożliwe do ustalenia w świetle posiadanej wiedzy (badania nie podjęły tej tematyki w sposób adekwatny) Charakterystyka problemów prawnych osób zwracających się z problemami prawnymi do poradni nieodpłatnych: Wg badań ISP, rozkład typów problemów prawnych wśród osób korzystających z poradni nieodpłatnych (badanie na próbie celowej) oraz osób korzystających z wszelkich form poradnictwa (badania ogólnopolskie) jest zbliżony i wskazuje na dominację problemów z zakresu prawa zabezpieczenia socjalnego, prawa rodzinnego, prawa spadkowego, oraz innych spraw cywilnych. Zagadnienia z zakresu prawa pracy są charakterystyczne raczej dla poradni nieodpłatnych, zaś prawa administracyjnego, rzeczowego i karnego raczej dla odpłatnych. Wskazuje to na potrzebę specjalizacji w wymieonionych dziedzinach. Vide Tabela, niżej Brak danych empirycznych w sprawie: Częstości korzystania z informacji prawnej, Skutków współpłatności, Skali negatywnych zjawisk związanych z korzystaniem z systemu. Strona8

9 Współpłatności i systemy testów merytorycznych są stosowane w niektórych zagranicznych systemach pomocy prawnej. Te ostatnie nie wpływają znacząco na dostępność pomocy, ponieważ odsetek zaakceptowanych wniosków z reguły przekracza 90%. por. J. Winczorek, Pomoc prawna w Anglii/Walii oraz Holandii. Wystąpienie na III seminarium Forum Debaty Publicznej, 22 X 2012, prezentacja PowerPoint. Strona9

10 Propozycja 2. Powszechny dostęp do informacji prawnej, dostęp do porad prawnych opierający się na kryteriach przedmiotowych. 2.1 Tezy 1. Rozróżnia się kryteria dostępu do porad prawnych (zindywidualizowanych, poradnik ponosi odpowiedzialność za treść) i informacji prawnej (niezindywidualizowanej, wyłączenie odpowiedzialności poradnika) 2. stęp do informacji prawnej jest powszechny, nieograniczony i całkowicie nieodpłatny 3. stęp do bezpłatnych porad prawnych jest powszechny, tj. nie opiera się na żadnych kryteriach podmiotowych, ale pomoc prawna dotyczy wyłącznie określonych kategorii spraw, wyróżnionych na podstawie ich wagi społecznej i uciążliwości dla beneficjentów pomocy.. Zastosowanie współpłatności za porady prawne w postaci stałej opłaty manipulacyjnej. 5. Brak ograniczeń dotyczących liczby uzyskiwanych porad prawnych przez jednego beneficjenta. 6. Możliwość odmowy udzielenia porady w przypadku gdy porady w tej samej sprawie już udzielono, lub gdy nie ma potrzeby jej udzielenia (test merytoryczny). 2.2 Argumenty Zalety systemu: 1. Takie rozwiązanie pozwala na ograniczenie systemu jedynie do tych zagadnień prawnych, które uznaje się za priorytetowe z punktu widzenia sytuacji beneficjentów i/lub polityki społecznej państwa. W związku z tym, oczekiwane pozytywne efekty zewnętrzne systemu są najwyższe. 2. Możliwe dość precyzyjne przewidywanie popytu na podstawie badań rynku oraz danych z wcześniejszych lat. 3. Możliwość dość dobrego przewidywania kosztów systemu i ew. dopasowywania popytu do posiadanych środków poprzez włączanie określonych typów problemów do systemu lub ich wyłączanie, a w efekcie możliwość zaspokojenia popytu.. Możliwość łatwego rozwijania systemu np. uruchomienia go z ograniczoną liczbą problemów i zwiększania ich w przypadku zwiększania się dostępnych środków. 5. Możliwość łatwego podjęcia problemu specjalnych potrzeb - np. osób niepełnosprawnych (poprzez włączenie do listy zagadnień prawnych takich spraw, które są charakterystyczne dla takich osób) 6. Możliwość względnie łatwego zapewnienia jakości w związku z możliwością specjalizacji poradników na zagadnieniach włączonych do systemu.. Prostota implementacji w sytuacji braku podmiotowych ograniczeń dostępu nie ma Strona10

11 potrzeby ich egzekwowania, co pozwoli ograniczyć koszty administracyjne i zakres niezbędnej administracji, zwłaszcza związanej z koniecznością ustalania dochodów i/lub sytuacji majątkowej beneficjentów. 8. Ograniczenie możliwych nadużyć systemu, w porównaniu do kryteriów podmiotowych. 9. Zastosowanie współpłatności oraz możliwości odmowy porady przyczyni się do ograniczenia zjawiska pieniactwa i jego pochodnych Wady systemu: 1. Ograniczenie zakresu przedmiotowego systemu będzie powodować, że nierozwiązane będą problemy prawne niezakwalifikowane do systemu. 2. Nie zawsze możliwe jest oddzielenie od siebie różnych problemów prawnych, np. takich, które wynikają z jednej sytuacji życiowej, a dotyczą kwestii włączonych do systemu, i nie. 3. Istnienie testów merytorycznych i współpłatności zwiększa zakres niezbędnej administracji, podnosi koszty działania systemu i w konsekwencji zmniejsza jego dostępność 2.3. wody Uwaga ogólna: Jak w punkcie 1.3 i 1.3.5, powyżej Liczba osób poszukujących pomocy Ze względu na założenia Propozycji 2, nie obliczono liczby osób uprawnionych do poszukiwania pomocy, a jedynie liczbę osób, które mogą poszukiwać pomocy (ta druga kategoria jest szersza, ponieważ jedna osoba może poszukiwać pomocy kilkukrotnie). Wyniki oszacowania przedstawia Tabela. W zależności od doboru kryteriów przedmiotowych, liczba osób uprawnionych do pomocy w okresie 5 lat będzie się mieściła w podanych w niej przedziałach lub będzie stanowić ich sumę, będzie więc odpowiednio mniejsza niż w przypadku Propozycji 1. Typ problemu cywilne i procedura Odsetek problemó w ISP ogolnopols kie Odsetek problemó w ISP beneficje nci Odsetek problemó w ISP og+ben Liczba problemów - oszacowanie (w tysiącach) ISP og+ben lna granica przedziału oszacowani a (ufność 95%) w tysiącach Górna granica przedziału oszacowani a (ufność 95%) w tysiącach 0,18 0,22 0, , ,11 15,20 Strona11

12 cywilna pracy 0,0 0,18 0,12 802,09 16,6 896,91 Zabezpieczenia społeczne (ubezpieczenia społeczne, pomoc społeczna) 0,1 0,18 0,16 109,92 995, , karne i 0,0 0,03 0,05 369,22 309,91 3,56 postępowanie karne, karne wykonawcze administracyjne 0,10 0,02 0,06 5,61 39,31 518,25 i procedura administracyjna finansowe 0,01 0,00 0,01 50,93 30,8 82,03 Inne 0,06 0,0 0,06 5,61 39,31 518,25 rodzinne 0,12 0,16 0,1 95,8 859, ,0 spadkowe 0,09 0,0 0,08 560,19 8,1 61,32 rzeczowe 0,09 0,02 0,06 20,1 355,22 90,0 mieszkaniowe 0,06 0,0 0,05 369,22 309,91 3,56 Tabela : Oszacowanie liczby beneficjentów na podstawie danych ISP, n=312 (badanie ogólnopolskie) (badanie beneficjentów), założono że proporcja osób szukających pomocy i nieszukających wynosi 0,22 i uwzględniono problemy występujące u tej samej osoby kilkukrotnie. X-squared = 209.1, df = 11, p-value < 2.2e-16 - wartość Chikwadrat obliczono dla zagregowanych danych z badania ogólnopolskiego i beneficjentów. Ograniczenia szacunku: Istnieją istotne zastrzeżenia dotyczące sposobu agregacji danych: Technika polegająca na agregacji danych z różnych badań prowadzonych na odmiennych typach prób jest zasadniczo nieprawidłowa, a została wykorzystana w celu zwiększenia liczebności. Założenie o proporcji osób szukających pomocy i nieszukających pomocy jest kontrfaktyczne. Ponadto szacunek nie uwzględnia przesunięć popytu na pomoc prawną pomiędzy korzystającymi z pomocy odpłatnej i nieodpłatnej, wywołanych pojawieniem się systemu pomocy prawnej, ani popytu, który ujawni się po uruchomieniu systemu, wskutek informacji o jego pojawieniu się. Jest to niemożliwe do ustalenia w świetle posiadanej wiedzy (j/w w pkt 1.3) Strona12

13 Liczba osób zwracających się z problemami prawnymi do poradni nieodpłatnych: Niemożliwa do wiarygodnego obliczenia wskutek zbyt małej liczebności badań ISP i konstrukcji pytania o podmioty, do których zwracały się osoby badane w badaniach ogólnopolskich. Obliczenie takiej liczby dla Propozycji 2 wymagałoby dokonania krostabulacji zmiennych zawierających informację o typie problemu prawnego ze zmienną o typie podmiotu, do którego zwracały się z takim problemem. Przy założeniu, że n podpróby zawierającej informację o problemach prawnych wynosi 312, liczba kategorii zmiennej dotyczącej typu problemu prawnego 11, a zmiennej dotyczącej typu podmiotu 26 (j/w), oczekiwana liczebność każdej kombinacji kategorii zmiennych, przy założeniu niezależności zmiennych wynosi 1,09 co nie pozwala nawet na obliczenie poziomu istotności statystycznej testu. Jednocześnie, działanie polegające na przekodowaniu zmiennej do zmiennej dychotomicznej: korzystanie z pomocy odpłatnej/nieodpłatnej jest niecelowe wskutek niejasności w znaczeniu odpowiedzi na pytanie o poszukiwanie pomocy, o czym była mowa w pkt. 1.3., wyżej. Za podstawę oszacowania liczby osób zwracających się z problemami prawnymi do poradni nieodpłatnych nie można również uznać wyników badania ISPdotyczącego beneficjentów, nawet przy kontrfaktycznym założeniu, że proporcja między osobami poszukującymi i nieposzukującymi pomocy prawnej jest w tej populacji taka sama jak ta, która wynika z badań ogólnopolskich, tj. że wynosi 0,22. Wynika to z faktu, że nie jest znana proporcja między liczbą osób poszukujących pomocy prawnej odpłatnej i nieodpłatnej, co jest wynikiem wspomnianego sposobu skonstruowania pytania o rodzaj podmiotu, do którego zwracali się badani Charakterystyka problemów prawnych osób zwracających się z problemami prawnymi do poradni nieodpłatnych: Jest opisana w Tabeli, kolumna 2. Strona13

14 Propozycja 3: Powszechny dostęp do informacji prawnej, dostęp do porad prawnych opiera się na kryteriach przedmiotowopodmiotowych 3.1 Tezy 1. Rozróżnia się kryteria dostępu do porad prawnych (zindywidualizowanych, poradnik ponosi odpowiedzialność za treść) i informacji prawnej (niezindywidualizowanej, wyłączenie odpowiedzialności poradnika) 2. stęp do informacji prawnej jest powszechny, nieograniczony i całkowicie nieodpłatny 3. stęp do bezpłatnych usług prawnych opiera się na kryteriach majątkowych. Ponadto, dotyczy wyłącznie pewnych kategorii spraw, wyróżnionych na podstawie ich wagi społecznej i uciążliwości dla beneficjentów pomocy. W porównaniu do kryteriów opisanych w punkcie 2, kryteria przedmiotowe są szersze, zaś dostęp silniej ograniczają kryteria podmiotowe, niż przedmiotowe.. Zastosowanie współpłatności za porady prawne w postaci stałej opłaty manipulacyjnej. 5. Brak ograniczeń dotyczących liczby uzyskiwanych porad prawnych przez jednego beneficjenta. 6. Możliwość odmowy udzielenia porady w przypadku gdy porady w tej samej sprawie już udzielono, lub gdy nie ma potrzeby jej udzielenia (test merytoryczny). 3.2 Argumenty Zalety systemu: 1. Rozwiązanie pozwala na ograniczenie systemu do jedynie tych zagadnień prawnych, które uznaje się za priorytetowe z punktu widzenia sytuacji beneficjentów i/lub polityki społecznej państwa. W porównaniu do systemu opisanego w punkcie 2, ograniczenia podmiotowe będą sprawiać, że korzyści społeczne (efekty zewnętrzne) z uruchomienia systemu będą niższe. 2. Możliwe dość precyzyjne przewidywanie popytu na podstawie badań rynku oraz danych z wcześniejszych lat. Współwystępowanie dwóch kryteriów dostępu wymaga jednak badań na większych próbach niż w przypadku jednego kryterium. 3. Możliwość dość dobrego przewidywania kosztów systemu i ew. dopasowywania popytu do posiadanych środków poprzez włączanie określonych typów problemów do systemu lub ich wyłączanie z niego, a w efekcie możliwość zaspokojenia popytu przy danych środkach. W porównaniu do systemu opisanego w punkcie 2 ta możliwość jest jednak ograniczona przez szerszy zakres podmiotowy systemu.. Możliwość łatwego rozwijania systemu np. uruchomienia go z ograniczoną liczbą problemów i zwiększania ich w przypadku zwiększania się dostępnych środków. W porównaniu do systemu opisanego w punkcie 2 ta możliwość jest jednak ograniczona Strona1

15 przez szerszy zakres podmiotowy systemu. 5. Możliwość łatwego podjęcia problemu specjalnych potrzeb - np. osób niepełnosprawnych (poprzez włączenie do listy zagadnień prawnych takich spraw, które są charakterystyczne dla takich osób, lub przez stworzenie wyjątków gdy chodzi o zakres przedmiotowy pomocy) 6. Zastosowanie współpłatności oraz możliwości odmowy porady przyczyni się do ograniczenia zjawiska pieniactwa i jego pochodnych. Wady systemu: 1. Ograniczenie zakresu przedmiotowego systemu będzie powodować, że nierozwiązane będą problemy prawne niezakwalifikowane do systemu. 2. Ograniczenie zakresu podmiotowego systemu będzie powodować, że nierozwiązane będą problemy prawne osób niekwalifikujących się do uzyskania pomocy. Wada ta będzie tym istotniejsza, im dalej idące będą ograniczenia podmiotowe. 3. W związku z w/w, można twierdzić że system będzie naruszał zasadę równości, sprawiając, że osoby będące stronami sporu i będące w podobnej sytuacji życiowej i majątkowej będą odmiennie traktowane przez system.. Trudność implementacji podmiotowe ograniczenia dostępu wymagają egzekwowania, co stwarza możliwość nadużyć i zmusza do ponoszenia wyższych kosztów administracyjnych, zwiększa zakres niezbędnej administracji związanej z koniecznością ustalania dochodów i/lub sytuacji majątkowej beneficjentów. tyczy to zarówno systemu (organizacji świadczących porady) jak i beneficjentów, a więc zmniejsza dostępność pomocy. 5. Istnienie testów merytorycznych i współpłatności zwiększa zakres niezbędnej administracji, podnosi koszty działania systemu i w konsekwencji zmniejsza jego dostępność 3.3 wody Uwaga ogólna: Jak w punkcie 1.3 i 1.3.5, powyżej Liczba osób poszukujących pomocy Ze względu na założenia Propozycji 3, nie obliczono liczby osób uprawnionych do poszukiwania pomocy ani liczby problemów prawnych w populacji, a jedynie liczbę osób, które mogą poszukiwać pomocy (ta kategoria jest szersza, ponieważ jedna osoba może poszukiwać pomocy kilkukrotnie), w zależności od przyjętych kryteriów. Wyniki oszacowania przedstawia poniższa Tabela 5. W zależności od doboru kryteriów przedmiotowych, liczba osób uprawnionych do pomocy w okresie 5 lat będzie się mieściła w podanych w niej przedziałach lub będzie stanowić ich sumę, będzie więc odpowiednio mniejsza niż w przypadku Propozycji 1 Strona15

16 i Propozycji 2. Tabela odnosi się do liczby osób w ciągu 5 lat, przy czym oszacowanie podano w przedziałach odpowiadających 95% przedziałowi ufności dolna granic a górna granic a dg gg dg gg dg gg dg n cywilne i procedura cywilna 20,1 1,6 166,5 0, 9 533,8 6 89,2 8 pracy 0,32 0,6 0,32 0,6 9,29 26,6 Zabezpieczenia społeczne (ubezpieczenia społeczne, pomoc społeczna) karne i postępowanie karne. karne wykonawcze administracyjne i procedura administracyjna finansowe 9,29 26,6 13,90 129,6 13,90 129,6 Inne 13,90 129,6 166,5 0, 9 66, 0 812,5 6 52,58 215,9 9,93 296, 20,1 1,6 16,5 2 3,0 3 96,6 302, 5 60,0 16, 1 20, , 0 59, , 82 19,6 553, 6 959, 33,3 8 61,9 9 29, , gg 108, 03 69, , 52, , ,85 0 6,85 0,32 0,6 3,08 91,5 13,90 129,6,11 199,2 5 11,0 32, 6 228,2 9 9, 5 20, 0 553, 6 rodzinne 20,1 1,6 10, 312,1 389,2 12,8 556, 925,3 681, 108, Strona16

17 spadkowe rzeczowe mieszkaniowe 20,1 1, ,19 28,5 8 0,32 0,6 20,1 1,6 35,93 182,3 61,29 232, , , 0 9,93 296, 11,0 32, 6 313,1 21,8 5 16, 1 611,8 6 9,5 8 19,6 36,3 8 20, 0 238, 68, , 6 509,2 Tabela 5: Oszacowanie liczby osób poszukujących pomocy(w tysiącach) w zależności od kategorii sprawy i wysokości dochodu na głowę w gospodarstwie domowym na podstawie danych ISP (badanie ogólnopolskie i beneficjentów), założono że proporcja osób szukających pomocy i nieszukających wynosi 0,22 i uwzględniono problemy występujące u tej samej osoby kilkukrotnie Ograniczenia szacunku: Istnieją istotne zastrzeżenia dotyczące sposobu agregacji danych: Technika polegająca na agregacji danych z różnych badań prowadzonych na odmiennych typach prób jest zasadniczo nieprawidłowa, a została wykorzystana w celu zwiększenia liczebności. Założenie o proporcji osób szukających pomocy i nieszukających pomocy jest kontrfaktyczne.ponadto szacunek nie uwzględnia przesunięć popytu na pomoc prawną pomiędzy korzystającymi z pomocy odpłatnej i nieodpłatnej, wywołanych pojawieniem się systemu pomocy prawnej, ani popytu, który ujawni się po uruchomieniu systemu, wskutek informacji o jego pojawieniu się. Jest to niemożliwe do ustalenia w świetle posiadanej wiedzy (j/w w pkt. 1.3 i 2.3) Liczba osób zwracających się z problemami prawnymi do poradni nieodpłatnych: Niemożliwa do wiarygodnego ustalenia ze względu na nieostrość w konstrukcji pytania w badaniach ogólnopolskich ISP, (j/w w pkt 1.3 i 2.3) Charakterystyka problemów prawnych osób zwracających się z problemami prawnymi do poradni nieodpłatnych w zależności od dochodu Jest to niemożliwe do pełnego ustalenia ze względu na zbyt małą liczebność w badaniach ISP beneficjentów gdy chodzi o skrajne grupy dochodów (niemożność obliczenia poziomu istotności). Poniższa tabela przedstawia charakterystykę problemów w podziale na dychotomiczne grupy dochodu na głowę w gospodarstwie domowym w świetle badań beneficjentów. 250 Powyż ej Powyż ej Powyż ej Powyż ej n Powyż ej 2000 Strona1

18 cywilne 0,11 0,23 0,21 0,23 0,26 0,20 0,25 0,15 0,2 0,12 i procedura cywilna pracy NA 0,20 NA 0,23 0,0 0,30 0,10 0,39 0,13 0,5 Zabezpieczeni 0, 0,16 0,2 0,16 0,2 0,16 0,1 0,21 0,1 0,21 a społeczne (ubezpieczeni a społeczne, pomoc społeczna) karne i NA 0,03 0,0 0,02 0,03 0,02 0,03 0,02 0,03 NA postępowanie karne. karne wykonawcze administracyjn e i procedura administracyjn a finansowe NA 0,02 NA 0,03 0,0 0,01 0,03 NA 0,03 NA NA 0,00 NA 0,01 NA 0,01 NA 0,02 0,01 NA Inne 0,11 0,0 0,08 0,0 0,09 0,0 0,09 0,03 0,08 0,03 rodzinne spadkowe rzeczowe mieszkaniowe 0,1 0,16 0,19 0,16 0,19 0,1 0,1 0,13 0,1 0,09 0,11 0,0 0,13 0,06 0,08 0,0 0,08 0,05 0,0 0,06 NA 0,02 0,0 0,01 0,02 0,02 0,02 0,02 0,02 0,03 0,06 0,0 0,0 0,0 0,0 0,02 0,05 NA 0,05 NA Tabela 6: Charakterystyka problemów prawnych w podziale na dychotomiczne grupy dochodu na głowę w gospodarstwie domowym na podstawie danych ISP (badanie beneficjentów), uwzględniono problemy występujące u tej samej osoby kilkukrotnie Tabela zawiera analogiczne dane dla całego zbioru danych ISP (zagregowane badania beneficjentów i ogólnopolskie). Także w jej przypadku istnieje problem zbyt niskiej liczebności, uniemożliwiającej obliczenie poziomów istotności. Strona18

PROBLEMY PRAWNE POLAKÓW I SPOSOBY RADZENIA SOBIE Z NIMI

PROBLEMY PRAWNE POLAKÓW I SPOSOBY RADZENIA SOBIE Z NIMI PROBLEMY PRAWNE POLAKÓW I SPOSOBY RADZENIA SOBIE Z NIMI Problem, który wymagał pomocy prawnej w ostatnich 5 latach. 7% Prawo pracy 6% Inne 7% Prawo karne i postępowanie karne. Prawo karne wykonawcze.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 12 sierpnia 2014 r.

Warszawa, 12 sierpnia 2014 r. Warszawa, 12 sierpnia 2014 r. Stanowisko Platformy Współpracy Organizacji Poradniczych oraz Naczelnej Rady Adwokackiej i Krajowej Rady Radców Prawnych wobec propozycji dotyczących zwolnienia z podatku

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2010 BS/70/2010

Warszawa, maj 2010 BS/70/2010 Warszawa, maj 2010 BS/70/2010 PIT-y 2009 Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia 4a, 00-503 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Oszacowanie i rozkład t

Oszacowanie i rozkład t Oszacowanie i rozkład t Marcin Zajenkowski Marcin Zajenkowski () Oszacowanie i rozkład t 1 / 31 Oszacowanie 1 Na podstawie danych z próby szacuje się wiele wartości w populacji, np.: jakie jest poparcie

Bardziej szczegółowo

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011)

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Nie istnieje jedna, powszechnie uznana definicja niepełnosprawności. Definicja stosowana przez WHO przyjmuje, że do osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Poradni Prawnych, Stowarzyszenie CIVIS SUM, Stowarzyszenie Na Rzecz Poradnictwa Obywatelskiego DOGMA, Stowarzyszenie Interwencji Prawnej.

Poradni Prawnych, Stowarzyszenie CIVIS SUM, Stowarzyszenie Na Rzecz Poradnictwa Obywatelskiego DOGMA, Stowarzyszenie Interwencji Prawnej. Stanowisko Platformy Współpracy Organizacji Poradniczych wobec projektu ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnej informacji prawnej oraz edukacji prawnej społeczeństwa z dnia 24 marca 2015 roku.

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z art. 3 projektu ustawy z dnia 25 listopada 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej i informacji prawnej, nieodpłatna pomoc prawna, zwana dalej pomocą prawną, przysługuje osobie fizycznej, której

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNE KONTO ZABEZPIECZENIA EMERYTALNEGO (IKZE)

INDYWIDUALNE KONTO ZABEZPIECZENIA EMERYTALNEGO (IKZE) INDYWIDUALNE KONTO ZABEZPIECZENIA EMERYTALNEGO (IKZE) P R E Z E N TA C J A W Y N I K Ó W Z B A D A N I A T Y P U O M N I B U S D L A PIPUIF 1 PRZYGOTOWAŁ: MARCIN KOŁAKOWSKI KOORDYNACJA: GRZEGORZ KOWALCZYK

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

Notatka ze szkolenia w Rudzie Śląskiej/Wiśle, 7-8.02.2014 r.

Notatka ze szkolenia w Rudzie Śląskiej/Wiśle, 7-8.02.2014 r. Model wsparcia dla poradnictwa prawnego i obywatelskiego w Polsce propozycja rozwiązań instytucjonalno-prawnych oraz założeń polityki państwa Szkolenie dla doradców Notatka ze szkolenia w Rudzie Śląskiej/Wiśle,

Bardziej szczegółowo

Zadania o numerze 4 z zestawów licencjat 2014.

Zadania o numerze 4 z zestawów licencjat 2014. Zadania o numerze 4 z zestawów licencjat 2014. W nawiasie przy zadaniu jego występowanie w numerze zestawu Spis treści (Z1, Z22, Z43) Definicja granicy ciągu. Obliczyć granicę:... 3 Definicja granicy ciągu...

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych

Weryfikacja hipotez statystycznych Weryfikacja hipotez statystycznych Przykład. Producent pewnych detali twierdzi, że wadliwość jego produkcji nie przekracza 2%. Odbiorca pewnej partii tego produktu chce sprawdzić, czy może wierzyć producentowi.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe definicje statystyczne

Podstawowe definicje statystyczne Podstawowe definicje statystyczne 1. Definicje podstawowych wskaźników statystycznych Do opisu wyników surowych (w punktach, w skali procentowej) stosuje się następujące wskaźniki statystyczne: wynik minimalny

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2013 BS/87/2013 POSTAWY POLAKÓW WOBEC NIECODZIENNYCH ZDARZEŃ LOSOWYCH

Warszawa, czerwiec 2013 BS/87/2013 POSTAWY POLAKÓW WOBEC NIECODZIENNYCH ZDARZEŃ LOSOWYCH Warszawa, czerwiec 2013 BS/87/2013 POSTAWY POLAKÓW WOBEC NIECODZIENNYCH ZDARZEŃ LOSOWYCH Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Organizacje pozarządowe a nieodpłatna pomoc prawna

Organizacje pozarządowe a nieodpłatna pomoc prawna Tomasz Schimanek Organizacje pozarządowe a nieodpłatna pomoc prawna Instytut Spraw Publicznych w 2016 roku będzie monitorował skutki wdrażania ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej i edukacji prawnej 1,

Bardziej szczegółowo

SYSTEM NIEODPŁATNEGO PORADNICTWA PRAWNEGO I OBYWATELSKIEGO W POLSCE

SYSTEM NIEODPŁATNEGO PORADNICTWA PRAWNEGO I OBYWATELSKIEGO W POLSCE SYSTEM NIEODPŁATNEGO PORADNICTWA PRAWNEGO I OBYWATELSKIEGO W POLSCE (propozycje rozwiązań modelowych i założeń polityki państwa) Warszawa 2013 Projekt Opracowanie kompleksowych i trwałych mechanizmów wsparcia

Bardziej szczegółowo

BADANIE NA TEMAT SYSTEMU SPRZEDAŻY BEZPOŚREDNIEJ

BADANIE NA TEMAT SYSTEMU SPRZEDAŻY BEZPOŚREDNIEJ BADANIE NA TEMAT SYSTEMU SPRZEDAŻY BEZPOŚREDNIEJ PRÓBA Raport z badania dla : REALIZACJA TERENOWA Wykonawca: ANALIZA Warszawa, 17 luty 2011r. WIEDZA Instytut Homo Homini Sp. z o.o. ul. Świętokrzyska 36/5

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA BEZPŁATNYCH PORAD PRAWNYCH I OBYWATELSKICH

REGULAMIN UDZIELANIA BEZPŁATNYCH PORAD PRAWNYCH I OBYWATELSKICH _&'I KAPITAŁ LUDZKI ~ NARODOWA STRATEGIA SPOJNOŚCI REGULAMIN UDZIELANIA BEZPŁATNYCH PORAD PRAWNYCH I OBYWATELSKICH ORAZ FUNKCJONOWANIA PUNKTÓW PORADNICTWA OTWARTEGO W RAMACH UTRZYMANIA TRWAŁOŚCI PROJEKTU

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2010 BS/147/2010 WYDATKI RODZICÓW NA EDUKACJĘ DZIECI

Warszawa, listopad 2010 BS/147/2010 WYDATKI RODZICÓW NA EDUKACJĘ DZIECI Warszawa, listopad 2010 BS/147/2010 WYDATKI RODZICÓW NA EDUKACJĘ DZIECI Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa, 27.01.2016 r. Pracujący w nietypowych formach zatrudnienia Informacja została opracowana na podstawie wyników badania modułowego Nietypowe formy

Bardziej szczegółowo

Porównanie wyników diagnozy wstępnej (2007) oraz diagnozy koocowej (2010) w odniesieniu do kluczowych wskaźników. opracowanie: Cezary Trutkowski

Porównanie wyników diagnozy wstępnej (2007) oraz diagnozy koocowej (2010) w odniesieniu do kluczowych wskaźników. opracowanie: Cezary Trutkowski Porównanie wyników diagnozy wstępnej (2007) oraz diagnozy koocowej () w odniesieniu do kluczowych wskaźników opracowanie: Cezary Trutkowski Prezentacja danych W porównaniach wykorzystano diagnozy (ankiety)

Bardziej szczegółowo

Propozycje rozwiązań modelowych i założeń polityki państwa

Propozycje rozwiązań modelowych i założeń polityki państwa SYSTEM NIEODPŁATNEGO PORADNICTWA PRAWNEGO I OBYWATELSKIEGO W POLSCE Propozycje rozwiązań modelowych i założeń polityki państwa SYSTEM NIEODPŁATNEGO PORADNICTWA PRAWNEGO I OBYWATELSKIEGO W POLSCE (propozycje

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce

Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce BADANIE NA REPREZENT ATYWNEJ GRUPIE POLEK/POLAKÓW Badanie realizowane w ramach projekru Społeczne Forum Polityki Mieszkaniowej współfinansowanego z Funduszy EOG

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis badania - badanie CAPI na ogólnopolskiej próbie stowarzyszeń i fundacji

Szczegółowy opis badania - badanie CAPI na ogólnopolskiej próbie stowarzyszeń i fundacji Zapytanie ofertowe Stowarzyszenie Klon/Jawor od 2002 roku prowadzi ogólnopolski projekt badawczy dotyczący funkcjonowania organizacji pozarządowych. W ramach tego przedsięwzięcia, w regularnych odstępach

Bardziej szczegółowo

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r.

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 30 sierpnia 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Ochrona zdrowia w gospodarstwach

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ZDROWIA - POWINNOŚĆ PAŃSTWA CZY OBYWATELA? WARSZAWA, LUTY 2000

OCHRONA ZDROWIA - POWINNOŚĆ PAŃSTWA CZY OBYWATELA? WARSZAWA, LUTY 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

Badania ilościowe i jakościowe. Tomasz Schimanek Instytut Spraw Publicznych

Badania ilościowe i jakościowe. Tomasz Schimanek Instytut Spraw Publicznych Badania ilościowe i jakościowe Tomasz Schimanek Instytut Spraw Publicznych Badania ilościowe i jakościowe są głównym elementem pierwszej fazy realizacji Projektu. Drugim elementem fazy przygotowawczej

Bardziej szczegółowo

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej Dyrektor znak: Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w w Katowicach Dyrektor Śląskiego znak: WSS Oddziału - 12/ 07 Wojewódzkiego /I/2013 Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i

Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i abonamentów medycznych w Polsce Propozycje Ministerstwa Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Testy nieparametryczne

Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne możemy stosować, gdy nie są spełnione założenia wymagane dla testów parametrycznych. Stosujemy je również, gdy dane można uporządkować według określonych kryteriów

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-5 - 69, 628-7 - 04 69-46 - 92, 625-76 - 2 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-50 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

7. Estymacja parametrów w modelu normalnym(14.04.2008) Pojęcie losowej próby prostej

7. Estymacja parametrów w modelu normalnym(14.04.2008) Pojęcie losowej próby prostej 7. Estymacja parametrów w modelu normalnym(14.04.2008) Pojęcie losowej próby prostej Definicja 1 n-elementowa losowa próba prosta nazywamy ciag n niezależnych zmiennych losowych o jednakowych rozkładach

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r.

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku w sprawie : czy w obecnym stanie prawnym tj. wobec wejścia w życie z dniem 01 lipca 2011 r. nowelizacji art. 53 ustawy z dnia 05

Bardziej szczegółowo

Oszacowanie zapotrzebowania na środki finansowe. dla funduszu pożyczkowego dla PES. Tadeusz Durczok

Oszacowanie zapotrzebowania na środki finansowe. dla funduszu pożyczkowego dla PES. Tadeusz Durczok Oszacowanie zapotrzebowania na środki finansowe dla funduszu pożyczkowego dla PES Tadeusz Durczok 25 marca 2012 Dokument opracowany na zlecenie Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, pod nadzorem merytorycznym

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2012 BS/134/2012 OBYWATEL W URZĘDZIE

Warszawa, październik 2012 BS/134/2012 OBYWATEL W URZĘDZIE Warszawa, październik 2012 BS/134/2012 OBYWATEL W URZĘDZIE Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2012 BS/75/2012

Warszawa, maj 2012 BS/75/2012 Warszawa, maj 2012 BS/75/2012 PIT-Y 2011 Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia 4a, 00-503

Bardziej szczegółowo

usunięcie założeń dotyczących umów, dla których nie został ustalony harmonogram spłat,

usunięcie założeń dotyczących umów, dla których nie został ustalony harmonogram spłat, UZASADNIENIE Niniejsza ustawa wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę Komisji 2011/90/UE z dnia 14 listopada 2011 r. zmieniającą część II załącznika I do dyrektywy 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim 1 Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim Regionalne Centrum Ekonomii Społecznej raport z działalności 2010-2011 Toruń, maj 2011 roku Projekt jest współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Diagnoza i analiza funkcjonowania formalnych i nieformalnych instytucji opieki w Polsce

Diagnoza i analiza funkcjonowania formalnych i nieformalnych instytucji opieki w Polsce Projekt: Formalne i nieformalne instytucje opieki w Polsce. Etap pierwszy prac Diagnoza i analiza funkcjonowania formalnych i nieformalnych instytucji opieki w Polsce Potrzeby informacyjne interesariuszy

Bardziej szczegółowo

WYNIKI KONSULTACJI SPOŁECZNYCH PROWADZONYCH ZA POŚREDNICTWEM STRONY WWW W DNIACH 05.07-08.07.2010

WYNIKI KONSULTACJI SPOŁECZNYCH PROWADZONYCH ZA POŚREDNICTWEM STRONY WWW W DNIACH 05.07-08.07.2010 WYNIKI KONSULTACJI SPOŁECZNYCH PROWADZONYCH ZA POŚREDNICTWEM STRONY WWW W DNIACH 05.07-08.07.2010 Czego dotyczyła uwaga? Treść uwagi Kto zgłosił? Komentarz 7.2.2, nowe kryterium jako nr 4 7.2.2, nowe kryterium

Bardziej szczegółowo

Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej?

Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej? Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej? Jak mierzyć lukę płacową? Warszawa, 26 marca 2014 r. Obowiązujące prawo - Konstytucja Artykuł 33 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje

Bardziej szczegółowo

Problem badawczy Przeprowadzenia badania ewaluacyjnego projektu realizowanego w ramach Poddziałania 6.1.3

Problem badawczy Przeprowadzenia badania ewaluacyjnego projektu realizowanego w ramach Poddziałania 6.1.3 Problem badawczy Przeprowadzenia badania ewaluacyjnego projektu realizowanego w ramach Poddziałania 6.1.3 Przeprowadzenia badania ewaluacyjnego projektu realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał

Bardziej szczegółowo

Opis znaczenia kryterium. Lp. Nazwa kryterium Opis kryterium

Opis znaczenia kryterium. Lp. Nazwa kryterium Opis kryterium Kryteria merytoryczne wyboru projektów dla poddziałania 2.3.2 Cyfrowe udostępnienie zasobów kultury Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014-2020 Typ projektu Cyfrowe udostępnienie zasobów kultury

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z usług poradnictwa prawnego i obywatelskiego Fundacji Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

Regulamin korzystania z usług poradnictwa prawnego i obywatelskiego Fundacji Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego Regulamin korzystania z usług poradnictwa prawnego i obywatelskiego Fundacji Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego Przepisy początkowe 1 Poradnictwo prawne i obywatelskie organizowane jest przez Fundację

Bardziej szczegółowo

Opis znaczenia kryterium. Lp. Nazwa kryterium Opis kryterium. 1. Wnioskodawca przeprowadził inwentaryzację zasobów nauki objętych projektem.

Opis znaczenia kryterium. Lp. Nazwa kryterium Opis kryterium. 1. Wnioskodawca przeprowadził inwentaryzację zasobów nauki objętych projektem. Kryteria merytoryczne wyboru projektów dla poddziałania 2.3.1 Cyfrowe udostępnianie informacji sektora publicznego (ISP) ze źródeł administracyjnych oraz zasobów nauki Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa

Bardziej szczegółowo

Dochód gmin z farm wiatrowych a straty w subwencji wyrównawczej

Dochód gmin z farm wiatrowych a straty w subwencji wyrównawczej Dochód gmin z farm wiatrowych a straty w subwencji wyrównawczej Koronnym argumentem włodarzy gmin -promujących budowę farm wiatrowych na swoim terenie- są istotne dla finansów gminy dodatkowe dochody podatkowe./głównie

Bardziej szczegółowo

Analiza edukacyjnej wartości dodanej dla Gimnazjum w Bolimowie w roku 2011

Analiza edukacyjnej wartości dodanej dla Gimnazjum w Bolimowie w roku 2011 Analiza edukacyjnej wartości dodanej dla Gimnazjum w Bolimowie w roku 2011 W kwietniu 2011 roku na egzaminie gimnazjalnym arkusz standardowy rozwiązywało 42 uczniów. Z tej grupy uczniów udało się zestawić

Bardziej szczegółowo

Pan Władysław Kosiniak-Kamysz Minister Pracy i Polityki Społecznej ul. Nowogrodzka 1/3/5 00-513 Warszawa

Pan Władysław Kosiniak-Kamysz Minister Pracy i Polityki Społecznej ul. Nowogrodzka 1/3/5 00-513 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-661550-V/12/ŁK 00-090 Warszawa Tel.centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Władysław Kosiniak-Kamysz Minister Pracy

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2 STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład Parametry przedziałowe rozkładów ciągłych określane na podstawie próby (przedziały ufności) Przedział ufności dla średniej s X t( α;n 1),X + t( α;n 1) n s n t (α;

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2011 BS/66/2011

Warszawa, czerwiec 2011 BS/66/2011 Warszawa, czerwiec 2011 BS/66/2011 PIT-y 2010 Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia 4a,

Bardziej szczegółowo

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie:

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie: ma postać y = ax + b Równanie regresji liniowej By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : xy b = a = b lub x Gdzie: xy = też a = x = ( b ) i to dane empiryczne, a ilość

Bardziej szczegółowo

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH 1 ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH WFAiS UJ, Informatyka Stosowana II stopień studiów 2 Wnioskowanie statystyczne dla zmiennych numerycznych Porównywanie dwóch średnich Boot-strapping Analiza

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ. Kryterium Czy warunek został spełniony? Okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym w regulaminie

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ. Kryterium Czy warunek został spełniony? Okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym w regulaminie KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ Część I: Kryteria formalne podlegające weryfikacji na etapie oceny merytorycznej Kryterium Czy warunek został spełniony? Okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. PIT-y 2015 NR 78/2016 ISSN 2353-5822

KOMUNIKATzBADAŃ. PIT-y 2015 NR 78/2016 ISSN 2353-5822 KOMUNIKATzBADAŃ NR 78/2016 ISSN 2353-5822 PIT-y 2015 Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą CBOS. Wykorzystanie fragmentów oraz danych empirycznych wymaga podania

Bardziej szczegółowo

r inybu,dowanycen,r p~

r inybu,dowanycen,r p~ M INISTER w /V PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Warszawa,«maja 20,5, DPR-V-021-7-AD/AG/l 4/15 Pan Artur Radziwiłł Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów W nawiązaniu do pisma znak: PW6 071 11? rm rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Pytania dotyczące konkursu Działania 6.3.1

Pytania dotyczące konkursu Działania 6.3.1 Pytania dotyczące konkursu Działania 6.3.1 1. Czy koszty prowadzenia kontroli i realizacji wizyt monitoringowych działalności gospodarczych prowadzonych przez uczestników projektu w okresie do 12 miesięcy

Bardziej szczegółowo

Regulamin uczestnictwa w projekcie pt.: ŚWIADOMY RODZIC DOBRODZIEJSTWO DZIECKA Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ

Regulamin uczestnictwa w projekcie pt.: ŚWIADOMY RODZIC DOBRODZIEJSTWO DZIECKA Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ Regulamin uczestnictwa w projekcie pt.: ŚWIADOMY RODZIC DOBRODZIEJSTWO DZIECKA Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ współfinansowanego przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Cel programowy: Poprawa

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty doboru próby. Dariusz Przybysz Warszawa, 2 czerwca 2015

Praktyczne aspekty doboru próby. Dariusz Przybysz Warszawa, 2 czerwca 2015 Praktyczne aspekty doboru próby Dariusz Przybysz Warszawa, 2 czerwca 2015 Określenie populacji Przed przystąpieniem do badania, wybraniem sposobu doboru próby konieczne jest precyzyjne określenie populacji,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KORZYSTANIA Z BEZPŁATNEJ PORADNI INTERNETOWEJ W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE

REGULAMIN KORZYSTANIA Z BEZPŁATNEJ PORADNI INTERNETOWEJ W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE REGULAMIN KORZYSTANIA Z BEZPŁATNEJ PORADNI INTERNETOWEJ W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE w ramach Programu Aktywności Lokalnej w związku realizacją przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Śremie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2013 BS/74/2013. POLACY O PIT-ach I URZĘDACH SKARBOWYCH

Warszawa, czerwiec 2013 BS/74/2013. POLACY O PIT-ach I URZĘDACH SKARBOWYCH Warszawa, czerwiec 2013 BS/74/2013 POLACY O PIT-ach I URZĘDACH SKARBOWYCH Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Wycena nieruchomości za pomocą wyboru wielokryterialnego w warunkach niepewności rozmytej oraz klasycznie: metodą pp i kcś

Wycena nieruchomości za pomocą wyboru wielokryterialnego w warunkach niepewności rozmytej oraz klasycznie: metodą pp i kcś Wycena nieruchomości za pomocą wyboru wielokryterialnego w warunkach niepewności rozmytej oraz klasycznie: metodą pp i kcś Materiały reklamowe ZAWAM-Marek Zawadzki Wybór wielokryterialny jako jadna z metod

Bardziej szczegółowo

Narzędzia statystyczne i ekonometryczne. Wykład 1. dr Paweł Baranowski

Narzędzia statystyczne i ekonometryczne. Wykład 1. dr Paweł Baranowski Narzędzia statystyczne i ekonometryczne Wykład 1 dr Paweł Baranowski Informacje organizacyjne Wydział Ek-Soc, pok. B-109 pawel@baranowski.edu.pl Strona: baranowski.edu.pl (w tym materiały) Konsultacje:

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA (wykład 2) Dariusz Gozdowski

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA (wykład 2) Dariusz Gozdowski Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA (wykład ) Dariusz Gozdowski Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Weryfikacja (testowanie) hipotez statystycznych

Bardziej szczegółowo

System nieodpłatnego poradnictwa prawnego i obywatelskiego w Polsce

System nieodpłatnego poradnictwa prawnego i obywatelskiego w Polsce System nieodpłatnego poradnictwa prawnego i obywatelskiego w Polsce Warszawa 2013 Projekt Opracowanie kompleksowych i trwałych mechanizmów wsparcia dla poradnictwa prawnego i obywatelskiego w Polsce współfinansowany

Bardziej szczegółowo

K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys. jp.

K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys. jp. Sprawdzian 2. Zadanie 1. Za pomocą KMNK oszacowano następującą funkcję produkcji: Gdzie: P wartość produkcji, w tys. jp (jednostek pieniężnych) K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys.

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 9. Komitetu Monitorującego. Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego 2014-2020. z dnia 30 kwietnia 2015 roku.

Uchwała nr 9. Komitetu Monitorującego. Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego 2014-2020. z dnia 30 kwietnia 2015 roku. Uchwała nr 9 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego 2014-2020 z dnia 30 kwietnia 2015 roku w sprawie przyjęcia szczegółowych kryteriów wyboru projektów dla Działania

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie działalności pro bono podatkiem VAT

Opodatkowanie działalności pro bono podatkiem VAT Opodatkowanie działalności pro bono podatkiem VAT Informację opracował: Maciej Kułak prawnik PTPA I. Wstęp Świadczenie przez prawników i prawniczki usług za wynagrodzeniem podlega opodatkowaniu podatkiem

Bardziej szczegółowo

Pytanie: Kiedy do testowania hipotezy stosujemy rozkład normalny?

Pytanie: Kiedy do testowania hipotezy stosujemy rozkład normalny? Pytanie: Kiedy do testowania hipotezy stosujemy rozkład normalny? Gdy: badana cecha jest mierzalna (tzn. posiada rozkład ciągły); badana cecha posiada rozkład normalny; dysponujemy pojedynczym wynikiem;

Bardziej szczegółowo

Prezentacja wyników wyszukiwania preferencje internautów i opinie klientów

Prezentacja wyników wyszukiwania preferencje internautów i opinie klientów Prezentacja wyników wyszukiwania preferencje internautów i opinie klientów Case study gemiusadhoc luty 2006 Spis treści Cel i metodologia badania... Wyniki wyszukiwania linki sponsorowane... Wyniki wyszukiwania...

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 229/2014 Zarzadu Powiatu Sztumskiego z dnia 27.02.2014 roku

Uchwała nr 229/2014 Zarzadu Powiatu Sztumskiego z dnia 27.02.2014 roku Uchwała nr 229/2014 Zarzadu Powiatu Sztumskiego z dnia 27.02.2014 roku w sprawie ogłoszenia otwartego konkursu ofert Na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 pkt, 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 90/2014 CZY WARTO POZOSTAĆ W OFE?

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 90/2014 CZY WARTO POZOSTAĆ W OFE? Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 90/2014 CZY WARTO POZOSTAĆ W OFE? Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ?

Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ? Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ? Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie W ostatnich latach metody mikroekonometryczne zdobywają coraz większą popularność i uznanie badaczy. Jest to związane przede wszystkim z rozwojem technik gromadzenia i przetwarzania danych.

Bardziej szczegółowo

Wpływ turystyki na gospodarkę Gdańska. uzupełnienie raportu: TURYSTYKA GDAŃSKA Raport z badania przeprowadzonego w 1 kwartale 2015 r.

Wpływ turystyki na gospodarkę Gdańska. uzupełnienie raportu: TURYSTYKA GDAŃSKA Raport z badania przeprowadzonego w 1 kwartale 2015 r. Wpływ turystyki na gospodarkę Gdańska uzupełnienie raportu: TURYSTYKA GDAŃSKA Raport z badania przeprowadzonego w 1 kwartale 2015 r. MAJ 2015 1 Spis treści WSTĘP... 3 1. IDENTYFIKACJA BENEFICJENTÓW BEZPOŚREDNICH...

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz być ubezpieczony Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Warszawa 2011 Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały nr 682/246/IV/2013 Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 4 kwietnia 2013 r.

Załącznik do Uchwały nr 682/246/IV/2013 Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 4 kwietnia 2013 r. Załącznik do Uchwały nr 682/246/IV/2013 Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 4 kwietnia 2013 r. Stanowisko Instytucji Zarządzającej RPO WSL na lata 2007-2013 w zakresie korekt w okresie trwałości projektów

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzne zróżnicowanie sektora

Wewnętrzne zróżnicowanie sektora Wewnętrzne zróżnicowanie sektora Podstawowe fakty o branżach sektora organizacji pozarządowych w Polsce POMOC SPOŁECZNA, USŁUGI SOCJALNE Jan Herbst Stowarzyszenie Klon/Jawor, marzec 2005 27 D. POMOC SPOŁECZNA,

Bardziej szczegółowo

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Zadanie 1 Eksploracja (EXAMINE) Informacja o analizowanych danych Obserwacje Uwzględnione Wykluczone Ogółem

Bardziej szczegółowo

Opinia na temat wydatków budżetowych w części 14 - Rzecznik Praw Dziecka

Opinia na temat wydatków budżetowych w części 14 - Rzecznik Praw Dziecka BSiE 55 Piotr Robak i Zofia Springer Informacja nr 770 IP-92G cz. 2 Opinia na temat wydatków budżetowych w części 14 - Rzecznik Praw Dziecka I. Zakres zadań Rzecznika Praw Dziecka Aktem prawnym kompleksowo

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt II PK 296/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 marca 2012 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa J. P. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. o odszkodowanie, po

Bardziej szczegółowo

Analiza. wrażliwości cenowej. Jaką cenę ustalić, aby zmaksymalizować. www.conquest.pl

Analiza. wrażliwości cenowej. Jaką cenę ustalić, aby zmaksymalizować. www.conquest.pl Analiza wrażliwości cenowej Jaką cenę ustalić, aby zmaksymalizować zysk? www.conquest.pl = Analiza cenowej wrażliwości Ustalanie odpowiedniej ceny dla produktu jest zazwyczaj czasochłonne i trudne. Często

Bardziej szczegółowo

TABELE WIELODZIELCZE

TABELE WIELODZIELCZE TABELE WIELODZIELCZE W wielu badaniach gromadzimy dane będące liczebnościami. Przykładowo możemy klasyfikować chore zwierzęta w badanej próbie do różnych kategorii pod względem wieku, płci czy skali natężenia

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI

MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI 1 PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PROJEKTU USTAWY O PONOWNYM WYKORZYSTYWANIU INFORMACJI SEKTORA PUBLICZNEGO Konferencja naukowo-szkoleniowa Ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego Anna Gos Naczelnik

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Sygn. akt III CZP 16/16 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Czy zakładowi ubezpieczeń, który wypłacił odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 33/12. Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 33/12. Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 33/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 lipca 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 listopada 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 listopada 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 222 15439 Poz. 1453 1453 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 listopada 2010 r. w sprawie wzorów wniosków przedkładanych w związku z badaniem klinicznym, wysokości opłat za złożenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE OLECKO KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE OLECKO KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY PROGRAM ZAPEWNIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMI OLECKO Załącznik nr 3 do Programu zapewnienia i poprawy jakości audytu wewnętrznego w Gminie Olecko KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY I. ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

REKLAMACJA PRODUKTU PRZEZ KONSUMENTA NA PODSTAWIE USTAWY

REKLAMACJA PRODUKTU PRZEZ KONSUMENTA NA PODSTAWIE USTAWY REKLAMACJA PRODUKTU PRZEZ KONSUMENTA NA PODSTAWIE USTAWY PODSTAWA REKLAMACJI DATA ZAWARCIA UMOWY SPRZEDAŻY PODSTAWA PRAWNA PODSTAWOWE PRZESŁANKI ODPOWIEDZIALNOŚCI SPRZEDAWCY z tytułu niezgodności towaru

Bardziej szczegółowo

Sposoby wykorzystania i postrzeganie usług utrzymywania domen internetowych przez polskich internautów

Sposoby wykorzystania i postrzeganie usług utrzymywania domen internetowych przez polskich internautów Sposoby wykorzystania i postrzeganie usług utrzymywania domen internetowych przez polskich internautów Sposoby wykorzystania i postrzeganie usług hostingowych przez polskich internautów stat.pl Sp.z o.o.

Bardziej szczegółowo

Audyty systemów zarządzania i kontroli oraz audyty operacji

Audyty systemów zarządzania i kontroli oraz audyty operacji Audyty systemów zarządzania i kontroli oraz audyty operacji Audyty systemów zarządzania i kontroli Wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące wspólnej metodyki oceny systemów zarządzania i kontroli w państwach

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INTERNET I KOMPUTERY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH BS/50/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INTERNET I KOMPUTERY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH BS/50/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRIORYTETOWY

PROGRAM PRIORYTETOWY Tytuł programu: PROGRAM PRIORYTETOWY Załącznik nr 1 do uchwały Zarządu NFOŚiGW nr... z dnia... Efektywne wykorzystanie energii Część 4) LEMUR- Energooszczędne Budynki Użyteczności Publicznej 1. Cel programu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, marzec 2012 BS/35/2012 KORZYSTANIE ZE ŚWIADCZEŃ I UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH

Warszawa, marzec 2012 BS/35/2012 KORZYSTANIE ZE ŚWIADCZEŃ I UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH Warszawa, marzec 2012 BS/35/2012 KORZYSTANIE ZE ŚWIADCZEŃ I UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com Analiza korelacji i regresji KORELACJA zależność liniowa Obserwujemy parę cech ilościowych (X,Y). Doświadczenie jest tak pomyślane, aby obserwowane pary cech X i Y (tzn i ta para x i i y i dla różnych

Bardziej szczegółowo

Pani Elżbieta Rafalska Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ul. Nowogrodzka 1/3/5 00-513 Warszawa

Pani Elżbieta Rafalska Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ul. Nowogrodzka 1/3/5 00-513 Warszawa R ZE C ZN IK PRAW OBYWATEL SKICH Warszawa, 21 grudnia 2015 r. Adam Bodnar III.512.2.2014.AI.LN Pani Elżbieta Rafalska Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ul. Nowogrodzka 1/3/5 00-513 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Testowanie hipotez. 1 Testowanie hipotez na temat średniej

Testowanie hipotez. 1 Testowanie hipotez na temat średniej Testowanie hipotez Poziom p Poziom p jest to najmniejszy poziom istotności α, przy którym możemy odrzucić hipotezę zerową dysponując otrzymaną wartością statystyki testowej. 1 Testowanie hipotez na temat

Bardziej szczegółowo

NAJPIERW PORADZĘ SIĘ PRAWNIKA

NAJPIERW PORADZĘ SIĘ PRAWNIKA 1 1. Placówka Bezpłatnych Porad Prawnych i Obywatelskich (dalej Placówka) utworzona zostaje w powiecie pszczyńskim od 11 września 2014 r. do 21 listopada 2014 r. 2. Placówka działa w ramach projektu Najpierw

Bardziej szczegółowo