Holenderski standard zaangażowania w zakresie raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Holenderski standard zaangażowania w zakresie raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu"

Transkrypt

1 Radosław WOLNIAK Patrycja HĄBEK Instytut Inżynierii Produkcji Politechnika Śląska Holenderski standard zaangażowania w zakresie raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu Wprowadzenie W celu poprawy zaangażowania w zakresie raportowania związanego ze społeczną odpowiedzialnością biznesu kraje opracowują specjalne standardy, które mają na celu zapewnienie odpowiedniego zaangażowania w zakresie tej problematyki. W przypadku społecznej odpowiedzialności biznesu istnieje wiele inicjatyw dotyczących raportowania tej problematyki, jak np. GRI, AA1000, COS 3401N, ISAE 3000 itp. W niniejszej publikacji opisano standard COS 3410N oparty o wymagania standardu ISAE Analizy przedstawione w niniejszym artykule zostały zrealizowane w ramach projektu badawczego Sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw w Polsce na tle doświadczeń wybranych krajów Unii Europejskiej, 2011/03/B/HS4/01790 symbol na uczelni PBU10/ROZ3/2012 finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki w programie OPUS. 1. Raportowanie Społecznej Odpowiedzialności Biznesu w Holandii Holenderski rząd ustalając swoją politykę dotyczącą społecznej odpowiedzialności biznesu polega obecnie głównie na samoregulacjach oraz wspomaganiu CSR poprzez wydawanie instrukcji, podręczników i dostarczaniu innego rodzaju dokumentów. W porównaniu z innymi krajami holenderskie duże firmy są bardzo transparentne w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu. Jest to wymagane poprzez odpowiednie akty prawne wydane przez Holenderskie Ministerstwo Gospodarki, które obligują te organizacje do raportowania odnośnie społecznej odpowiedzialności biznesu [8]. W Holandii panuje bardzo pozytywny klimat w zakresie prowadzenia polityki zgodnej z zasadami rozwoju społecznego, jednak problemy występują w przypadku kwestii środowiskowych. Choć relatywny wpływ Holandii na zmiany klimatyczne jest mały, z uwagi na niedużą wielkość kraju, to w porównaniu do wielkości populacji problemy te są stosunkowo duże, co związane jest z wysokim poziomem uprzemysłowienia gospodarki. Bardzo ważnymi aspektami, które należy zatem uwzględnić w raportowaniu dotyczącym CSR są kwestie dotyczące: zmian klimatycznych, bioróżnorodności oraz zmian demograficznych. Innymi ważnymi dla omawianego kraju problemami jest zapewnienie odpowiedzialnej polityki w łańcuchach dostaw, implementacji zasad zrównoważonego rozwoju w budownictwie i rolnictwie oraz rozwijania innowacyjności technologicznej. 588

2 Tab. 1. Standardy raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu w Holandii Rodzaj Standardu Charakterystyka Obligatoryjny Holenderski Kodeks Cywilny Artykuł 2:391 subsekcja 1 kodeksu jest bezpośrednim wprowadzeniem dyrektywy Unii Europejskiej 2003/51/EC. Nakłada ona na organizacje obowiązek dostarczania informacji (o charakterze finansowym i niefinansowym) w zakresie wpływu działań na środowisko, pracowników, oraz analizy ryzyka. Organizacje powinny informacje te umieszczać w swych corocznych raportach. Wymaganie to jest obowiązkowe dla wszystkich organizacji wymienionych w dokumencie bez względu na ich wielkość, oraz dla wszystkich dużych firm, nawet tych bezpośrednio nie wymienionych. Obligatoryjny Dobrowolny Dobrowolny Dodatkowe Źródło: [10; 11; 8] Akt Ochrony Środowiska 1993 (The Environmental Protection Act). Dokument zawiera sekcję poświęconą raportowaniu środowiskowemu, które powinny dokonywać firmy, będące największymi trucicielami w kraju. Opisany w dokumencie system środowiskowego raportowania bazuje na europejskiej regulacji PRTR wraz z dodatkowymi wymaganiami pochodzącymi z wcześniejszego duńskiego systemu. System raportowania środowiskowego ma za zadanie dostarczyć władzom ilościowych informacji potrzebnych w celu dostosowania się do wymagań europejskich oraz do oceny stanu środowiska i wpływu polityki środowiskowej na ten stan. Sporządzane raporty są następnie oceniane przez kompetentnych urzędników w celu porównania sytuacji w poszczególnych regionach Holandii. Obecnie około 800 organizacji dostarcza tego rodzaju raporty. Wytyczne w celu zintegrowania społecznego i środowiskowego raportowania finansowego przez organizacje Dokument koncentruje się na raportowaniu finansowym. Zawarto w nim 400 wytycznych dotyczących sposobów w jaki organizacje powinny dostarczać zintegrowanych informacji finansowych dotyczących omawianych kwestii w swych corocznych raportach. Biorąc pod uwagę rosnące oczekiwania w zakresie kwestii związanych z CSR w roku 2008 uzupełniono wymagania o wiele dodatkowych kwestii związanych ze społecznym raportowaniem. Zwłaszcza skoncentrowano się na kwestiach związanych z zasadami odpowiedzialności w łańcuchu dostaw. Nowa wersja dokumentu obowiązuje od 2010 roku Minister Finansów Holandii w wydanym dokumencie stwierdził, ze oczekuje od największych holenderskich firm, aby wykorzystywały wymagania GRI w ich raportowaniu CSR. W dokumencie stwierdza się, że organizacje powinny podjąć działania w celu zapewnienia transparentności swych działań. Standard COS 3410N Zapewnienie zaangażowania w zakresie raportowania dotyczącego zrównoważonego rozwoju Standard został opracowany przez holenderski królewski instytut księgowości. Standard został opracowany w celu zachowania zgodności z zasadami ISAE 3000 podczas wdrażania wymagań AA1000AS i GRI. Standard definiuje wymagania w zakresie audytów. Badania prowadzone w Holandii sugerują, że około 30% konsumentów kieruje się społeczną odpowiedzialnością wybierając produkty, które kupują. Przy czym polega to zwykle nie na tym, że zmniejszają poziom swej konsumpcji, ale raczej zwiększają ilość 589

3 kupowanych dóbr, wytwarzanych zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Około 16% populacji można uznać za bardzo świadomych ekologicznie klientów, którzy wybierają tylko te produkty, które nie stwarzają środowiskowych lub społecznych problemów [9]. Jednym z większych badań dotyczących społecznej odpowiedzialności i raportowania kwestii związanych z tą tematyką, były badania prowadzone przez holenderskie ministerstwo ekonomii. Badania te były prowadzone wśród dużych firm i objęły swym zakresem około 70 aspektów dotyczących wysiłków i efektów stosowania przez organizacje procedur dotyczących CSR i raportowania kwestii dotyczących tej koncepcji 1. Na podstawie tych raportów opracowano holenderskie standardy dotyczące raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu i audytowania raportów w tym omówiony w dalszej części publikacji standard COS 3410N. W tablicy 1 przedstawiono przegląd najważniejszych obligatoryjnych i dobrowolnych standardów w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu, jakie są stosowane w Holandii. 2. Standard ISAE 3000 podstawy problematyki Obecnie istnieją dwa standardy dotyczące procesu poświadczania kwestii społecznej odpowiedzialności biznesu: ISAE 3000 [1] oraz AA1000AS. Przy czym w szczególności standard ISAE jest szeroko wykorzystywany w księgowości. Nazwa standardu ISAE jest skrótem od - International Standard on Assurance Engagement Międzynarodowy standard o zapewnieniu zaangażowania. Pierwsza wersja standardu powstała w roku Organizacja ISAE, która opracowała standard zajmuje się w pierwszej kolejności audytowaniem i przeglądem historycznych informacji finansowych. Dlatego w ramach omawianego standardu zaimplementowano podstawowe procedury stosowane w księgowości. Standard może być również wykorzystywany w zakresie zapewnienia zaangażowania w dziedzinach nie związanych z finansami. Jest on używany przez wielu księgowych jako baza w zakresie zapewnienia zaangażowania w społeczną odpowiedzialność biznesu / zrównoważony rozwój [2]. Standard ISAE 3000, który został opracowany przez Międzynarodową Federację Księgowych jest następcą standardu ISAE 100, który był podstawą dla nowego, rozszerzonego standardu. Nowy standard jest wykorzystywany przy przeprowadzaniu nie finansowych audytów. Zawiera on dziesięć podstawowych obszarów [12]: wymagania etyczne, kontrola jakości, zaangażowanie, zasady zaangażowania, planowanie i ocean zaangażowania, ocean ekspercka, ewidencjonowanie, rozpatrywanie kolejnych zdażeń, dokumentowanie, przygotowanie raportu. Obecna wersja omawianego standardu pochodzi z roku 2011 [1]. Międzynarodowy standard usług atestacyjnych ISAE 3000 usługi atestacyjne inne niż badania lub przeglądy historycznych informacji finansowych jest to międzynarodowy 1 Duurzaamheidkompas, 590

4 standard opublikowany przez IAASB określający zasady przeprowadzania badania i wydawania przez biegłego rewidenta opinii w przypadkach zagadnień innych niż historyczne informacje finansowe. Standard nie określa wprost katalogu zagadnień, które mogą podlegać badaniu, a jedynie warunki, które powinny być spełnione przy wykonywaniu tego rodzaju usługi. W efekcie standard ten jest bardzo pojemny i może być wykorzystywany do przygotowania niezależnej oceny w bardzo różnych sytuacjach w zależności od potrzeb klientów. Przykładowe usługi atestacyjne wykonywane w oparciu o standard ISAE 3000 obejmować mogą m.in. ocenę [13]: zgodności systemów informatycznych ze standardami oraz wymogami prawnymi stawianymi przez regulatorów, efektywności działania systemu kontroli wewnętrznej (w tym również IT Governance), poprawności prezentowanych informacji dotyczących odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstwa (ang. Corporate Social Responsibility). W wyniku przeprowadzenia badania, klient uzyskuje raport niezależnego audytora z przeprowadzonej usługi atestacyjnej zawierający ocenę czy zagadnienie podlegające badaniu spełnia określone w raporcie kryteria. Raport przygotowany według Standardu ISAE 3000 jest przeznaczony dla określonych użytkowników. W zależności od celu przeprowadzenia badania mogą być to np. kontrahenci lub udziałowcy firm, władze nadzorcze, odbiorcy publikowanych przez naszych klientów informacji. 3. Standard COS 3410N podstawowe założenia i wymagania Standard COS 3410N nosi nazwę - Zapewnienie zaangażowania w zakresie raportowania dotyczącego zrównoważonego rozwoju. Standard ten został opracowany przez Holenderski Królewski Instytut Księgowości NIVRA w roku 2007 [6]. Standard definiuje wymagania w zakresie audytów zawartości raportów społecznej odpowiedzialności biznesu. Standard jest oparty o podstawowe założenia ISAF 3000, ale skoncentrowany bardziej na zapewnieniu odpowiedniego zaangażowania w zakresie raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu czyli inaczej mówiąc na procesie audytowania raportów CSR w zakresie poświadczania wiarygodności danych zawartych w tych raportach. Głównym jego celem jest zapewnienie, że dany raport będzie spełniał odpowiednie wymagane kryteria. Podejście to ma na celu zapewnienie, że dokumentacja powstająca w Holandii zgodnie z wymaganiami ISAE będzie zestandaryzowana co zapewni jej porównywalność. Oba standardy, co zrozumiałe, powinny być wykorzystywane razem, ponieważ w ISAE 3000 są zawarte podstawowe wymagania a w COS 3410N znajduje się uszczegółowienie sposobu ich raportowania. Holenderski standard COS 3410N pozwala również zdefiniować samo pojęcie raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu [7]. Zgodnie z omawianym dokumentem raport dotyczący społecznej odpowiedzialności biznesu jest publikacją dotyczącą raportowanego okresu, w której organizacja informuje i przedstawia końcowym użytkownikom sprawozdanie dotyczące jej polityki w obszarze zrównoważonego rozwoju, jak również działań, wydarzeń i wyników w tym zakresie 2. 2 CR report is a publication for a reporting period in which a reporting organization informs and renders account to intended users about its policy regarding sustainable development, as well as its activities, events and performance relating to sustainable development za: [3]. 591

5 Informacje zawarte w omawianym standardzie są bardzo silnie osadzone w praktyce księgowo-finansowej. Przy czym poza perspektywą finansową dołączono w nim podejście niefinansowe co razem daje wystarczający materiał pozwalający na weryfikację raportów dotyczących zrównoważonego rozwoju. Jest to szczególnie istotne z uwagi na fakt ich interdyscyplinarności, które pozwala zapewnić postępowanie zgodne z wymaganiami normy COS 3410N. Norma obejmuje kwestie dotyczące następujących zagadnień [4]: zapewnienie raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu w zakresie informacji jakościowych, każda organizacja musi szczegółowo opisać zakres sporządzanego raportu i rodzaj informacji w nim zawartych, dokument powinien opisać zapewnienie zaangażowania organizacji w społeczną odpowiedzialność biznesu i odpowiednie procedury odwoławcze, należy ustalić poziom istotności auditu, wystarczalność raport powinien zawierać informacje wystarczające z punktu widzenia danej organizacji i podstawowych wymogów realizacji społecznej odpowiedzialności biznesu. Problematyka raportowania informacji niefinansowych jest szczególnie istotna, gdyż w tym przypadku nie można posłużyć się wprost danymi z księgowości. Zbieranie informacji niefinansowych w raportach można przedstawić w postaci czteroetapowego cyklu (rysunek 1) [5]: faza 1 formułowanie i dostosowywanie misji, strategii, polityki i celów, faza 2 planowanie struktury i systemu informacyjnego, faza 3 - zbieranie informacji i wyników funkcjonowania systemu (wdrożenie), faza 4 - przekazywanie informacji do stron zainteresowanych. Ważnym elementem COS 3410N jest weryfikacja raportowania zarówno według kryteriów ilościowych jak i jakościowych. Jest to istotne, ponieważ nie wszystkie sprawy dotyczące społecznej odpowiedzialności da się raportować w postaci konkretnych ilościowych wskaźników. Innym istotnym elementem jest sprawa dotycząca kryteriów przyjmowanych przez organizację do oceny. W typowych normach dotyczących społecznej odpowiedzialności biznesu i jej raportowania kryteria dotyczące konkretnych wskaźników technicznych, środowiskowych, bezpieczeństwa, itp. są bowiem mało konkretne. Standard COS 3410N określa natomiast konkretne kryteria i pozwala zapewnić spójność tychże kryteriów zwłaszcza w odniesieniu do klienta. Daje to możliwość przeglądu stosowanych modeli, porównywania wyników i ich ekstrapolacji. W przeciwieństwie do tego klasyczne podejście nie zapewniało porównywalności i regularności danych. Przy czym z uwagi na to, że nie zawsze organizacje mogą zdobyć odpowiednie informacje standard również w pewnym przypadkach umożliwia podawanie danych niepełnych, cząstkowych. Jego twórcy wyszli z założenia, że nawet takie dane lepsze są niż dążenie za wszelka cenę do ich usystematyzowania i pozwala na uzyskanie rzeczywistego obrazu funkcjonowania firmy w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu [4]. 592

6 Faza 2 planowanie struktury i systemu informacyjnego Faza 1 formułowanie i dostosowywanie misji, strategii, polityki i celów Kontrola publiczna Wewnętrzne audytowanie Faza 3 zbieranie informacji i wyników funkcjonowania systemu (wdrożenie) Faza 4 - przekazywanie informacji do stron zainteresowanych Nadzór Zewnętrzne audytowanie Strony zainteresowane Rys. 1. Etapy zbierania informacji niefinansowych w raportowaniu społecznej odpowiedzialności biznesu Źródło: [5, s. 14] Porównując omawiany standard do standardów jakie występują w podobnym zakresie w innych krajach (tablica 2) COS 3410 N jest standardem najbardziej zaawansowanym [2]. Standard bardzo dobrze sprawdza się w zakresie pomocy w opracowywaniu raportów dotyczących społecznej odpowiedzialności biznesu w tym zwłaszcza wyróżnia się w zakresie podejścia do szczegółowych zagadnień. Największą zaletą COS 3410 N jest jego poziom szczegółowości i konkretności, który jest znacznie większy niż ma to miejsce w przypadku innych standardów, które są w znacznie większym stopniu ogólne. Tab. 2. Standardy dotyczące zapewnienia zaangażowania w zakresie raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu Kraj Standard Charakterystyka Holandia Royal NIVRACOS 3410N Standard jest oparty o podstawowe założenia ISAF 3000, ale skoncentrowany bardziej na zapewnieniu odpowiedniego zaangażowania w zakresie raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu. Głównym jego celem jest zapewnienie, że dany raport będzie spełniał, odpowiednie wymagane kryteria. Niemcy Generally Accepted Assurance Principles for the Audit or Review of Reports on Sustainability Issues (IDW AsS821) Standard IDW zapewnia wytyczne w zakresie akceptacji i oceny dla audytowania raportów dotyczących zrównoważonego rozwoju. Służy do oceny zaangażowania organizacji w raportowanie i oceny raportu według profesjonalnych kryteriów. 593

7 Szwecja FARSR Sstandard RevR6 Independent assurance of voluntary separate sustainability reports Standard wykorzystywany w księgowości przez szwedzkie firmy. W roku 2004, w którym powstał, był to pierwszy narodowy standard na świecie w tym zakresie. Standard został zrewidowany w roku 2006 zgonie z nowymi wymaganiami zawartymi w ISAE W roku 2007 FAR SRS rozpoczęła nowy projekt ukierunkowany na opracowanie nowego, bardziej szczegółowego standardu. Francja Guidance Profesjonalny standard dotyczący auditowania informacji w raportach środowiskowych i społecznych lub informacji zawartych w sprawozdaniach odnośnie zrównoważonego rozwoju. (tekst istnieje jedynie w języku francuskim). Włochy Źródło: [2] CNDC Asseverazione e Report di Sostenibilità (Sustainability Report Assurance) Powstał w roku 2006 i zawiera podstawowe wytyczne dla zapewnienia kontroli nad zawartością raportów społecznej odpowiedzialności biznesu I zrównoważonego rozwoju. Obecnie standard COS 3410 jest uważany za wzór i wyznacznik prawidłowego raportowania dotyczącego społecznej odpowiedzialności biznesu. Daje on bowiem bardzo szczegółowe wytyczne dotyczące sposobu audytowania tychże raportów. Z tego powodu zyskuje on w ostatnich latach popularność poza Holandią w której powstał [6]. Podsumowanie Na podstawie analizy istniejących na świecie standardów dotyczących zapewnienia zaangażowania w zakresie raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu można uznać omawiany w niniejszej publikacji holenderski standard 3401 N za wzorzec i przykład dobrych praktyk w tym zakresie. Jego szczegółowość i konkretność wyróżniają go na tle innych standardów. Standard jest przydatny dla audytowania raportowania informacji niefinansowych dotyczących społecznej odpowiedzialności biznesu. Można domniemywać, ze w przyszłości rozwiązania w nim zastosowane wejdą do praktyki innych standardów i będą wykorzystywane jako narzędzie wspomagające praktyki raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu. Literatura 1. ISAE 3000, Assurance Engagements Other Than Audits or Reviews of Historical Financial Information, International Federations of Accountants, april Assurance. Sustainability briefing paper 3, Account Ability and KPMG, UK The right combination, Corporate Responsibility reports: the role of assurance providers and stakeholder panels, PowerWaterhouseCoopers, Switzerland, Klaas van den Berg, Arco ten Klooster, Joop Joost Hietbrink; Corporate Responsibility Assurance, PowerWaterhouseCoopers, Non financial information in progress, Royal NIVRA, Amsterdam Weisz A., Sustainability Assurance: How can auditors increase the legitimacy and enhance the credibility?, University of Amsterdam, Faculty of Economy and Business Royal NIVRA (Royal Dutch Institute for Register Accountants) (2007). Standard for Assurance Engagements 3410 Assurance Engagements relating to Sustainability. Reports (Amsterdam: Royal NIVRA). 8. Carrots and stick for starters, UNEP, France

8 9. A guide to CSR in Europe. Country insights by CSR Europe s national partner organization, CSR Europe, Wensen van K., Broer W., Klein J., Knopf J., The state of play in sustainability reporting in the European Union, European Union The CSR Navigator. Public Policies in Africa, the Americas, Asia and Europe, Bertelsmann Stiftung, International Standards on Assurance Engagements: ISAE 3000, 13. Prezentacja KPMG: E-assurance w chmurze obliczeniowej, Streszczenie W celu poprawy zaangażowania w zakresie raportowania związanego ze społeczną odpowiedzialnością biznesu kraje opracowują specjalne standardy, które mają na celu zapewnienie odpowiedniego zaangażowania w zakresie tej problematyki. W przypadku społecznej odpowiedzialności biznesu istnieje wiele inicjatyw dotyczących raportowania tej problematyki, jak np. GRI, AA1000, COS 3401N, ISAE 3000 itp. W niniejszej publikacji opisano standard COS 3410N oparty o wymagania standardu ISAE Na podstawie analizy istniejących na świecie standardów dotyczących zapewnienia zaangażowania w zakresie raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu można uznać omawiany w niniejszej publikacji holenderski standard 3401N za wzorzec i przykład dobrych praktyk w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu. Dutch Standard about Assurance engagements relating to sustainability reports Summary In order to improve the involvement of related reporting corporate social responsibility some countries are developing specific standards that are designed to ensure appropriate involvement of such issues. In the case of corporate social responsibility, there are many initiatives on reporting these issues, such as the GRI, AA1000, COS 3401N, ISAE 3000, etc. This paper describes the standard COS 3410N based on the requirements of the standard ISAE Based on the analysis of the world's existing standards to ensure the involvement of CSR reporting discussed in this publication, the Dutch standard 3401N is a model and an example of good practice in corporate social responsibility. 595

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Pomiar wpływu społecznego i ekologicznego wspólna odpowiedzialność biznesu i NGO Warszawa,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDAWCZOŚĆ W ZAKRESIE SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE OCENA STANU OBECNEGO 1

SPRAWOZDAWCZOŚĆ W ZAKRESIE SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE OCENA STANU OBECNEGO 1 ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE z. 73 Nr kol. 1919 Patrycja HĄBEK, Radosław WOLNIAK Instytut Inżynierii Produkcji Politechnika Śląska SPRAWOZDAWCZOŚĆ W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Raportowanie społeczne dobrą praktyką CSR PKN ORLEN

Raportowanie społeczne dobrą praktyką CSR PKN ORLEN Raportowanie społeczne dobrą praktyką CSR PKN ORLEN Raportowanie społeczne w PKN ORLEN Cele: Raportowanie jako integralna część strategii CSR Koncernu Potwierdzenie transparentności firmy we wszystkich

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP INTERNETOWY/SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży / sprzedaż

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP STACJONARNY I SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży /

Bardziej szczegółowo

WIARYGODNOŚĆ ZINTEGROWANEGO RAPORTU PRZEDSIĘBIORSTWA SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNEGO

WIARYGODNOŚĆ ZINTEGROWANEGO RAPORTU PRZEDSIĘBIORSTWA SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNEGO STUDIA OECONOMICA POSNANIENSIA 2015, vol. 3, no. 1 Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Zarządzania, Katedra Rachunkowości karolina.kwiecinska@ue.poznan.pl WIARYGODNOŚĆ ZINTEGROWANEGO RAPORTU PRZEDSIĘBIORSTWA

Bardziej szczegółowo

Rozwój społecznej odpowiedzialności biznesu w Polsce. Raport Odpowiedzialny biznes w Polsce 2012. Dobre praktyki

Rozwój społecznej odpowiedzialności biznesu w Polsce. Raport Odpowiedzialny biznes w Polsce 2012. Dobre praktyki Rozwój społecznej odpowiedzialności biznesu w Polsce. Raport Odpowiedzialny biznes w Polsce 2012. Dobre praktyki Warszawa, 22 listopada 2013 Czym jest Forum Odpowiedzialnego Biznesu Organizacja typu thinkand-do-tank,

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Raportowanie informacji niefinansowych

Raportowanie informacji niefinansowych 9 grudnia 2014 r. Raportowanie informacji niefinansowych Małgorzata Szewc Główny Specjalista Departament Rachunkowości 1 Stan obecny Polska na tle innych krajów UE Polska implementowała w zakresie ujawniania

Bardziej szczegółowo

produkować, promować i sprzedawać produkty, zarządzać i rozliczać przedsięwzięcia, oraz komunikować się wewnątrz organizacji.

produkować, promować i sprzedawać produkty, zarządzać i rozliczać przedsięwzięcia, oraz komunikować się wewnątrz organizacji. Wspieramy w doborze, wdrażaniu oraz utrzymaniu systemów informatycznych. Od wielu lat dostarczamy technologie Microsoft wspierające funkcjonowanie działów IT, jak i całych przedsiębiorstw. Nasze oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry! Patrycja Rokicka. Business Relationship Manager - Universities ACCA Poland. The global body for professional accountants

Dzień dobry! Patrycja Rokicka. Business Relationship Manager - Universities ACCA Poland. The global body for professional accountants Dzień dobry! Patrycja Rokicka Business Relationship Manager - Universities ACCA Poland Twoja przyszłość zaczyna się teraz! Chcesz poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności podczas studiów? Chcesz wyróżnić

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak.

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Książka stanowi szerokie kompendium wiedzy z zakresu systemów zarządzania. Stanowić ona może cenną pomoc

Bardziej szczegółowo

Podstawy organizacji systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji dokumenty podstawowe

Podstawy organizacji systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji dokumenty podstawowe Podstawy organizacji systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji dokumenty podstawowe Autor Anna Papierowska Praca magisterska wykonana pod opieką dr inż. Dariusza Chaładyniaka mgr inż. Michała Wieteski

Bardziej szczegółowo

niedziela, 29 stycznia 2012 PR dobrych praktyk

niedziela, 29 stycznia 2012 PR dobrych praktyk PR dobrych praktyk o PSPR PSPR to najstarsza organizacja branżowa w Polsce 19 stycznia obchodziliśmy okrągłą rocznicę popularyzacja zagadnień związanych z Public Relations wskazywanie kierunku i działań

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY Badanie zostało zrealizowane w ramach projektu Partnerstwo w realizacji projektów szansą rozwoju sektora MSP Projekt realizowany jest

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa

Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa Funkcjonalnośd umożliwienie dokonania ogólnej, a jednocześnie całościowej oceny (samooceny) zaangażowania społecznego firmy we wszystkich obszarach,

Bardziej szczegółowo

Na czym w praktyce polega społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw?

Na czym w praktyce polega społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw? Na czym w praktyce polega społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw? Firma społecznie odpowiedzialna proaktywnie zarządza relacjami ze wszystkimi grupami społecznymi (interesariuszami), na które oddziałuje

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY w Krzeszowicach

BANK SPÓŁDZIELCZY w Krzeszowicach BANK SPÓŁDZIELCZY w Krzeszowicach Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Krzeszowicach dotycząca adekwatności kapitałowej Krzeszowice, 2014. r. Spis treści 1. Postanowienia ogólne... 3 2. Zakres

Bardziej szczegółowo

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UKatalog Szkoleń: Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UBlok I Podejście procesowe: Zarządzanie procesowe (2 dni) Definicje procesu, zarządzanie procesami, podział i identyfikowanie

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Systemu Transferu Technologii w Politechnice Wrocławskiej

Koncepcja Systemu Transferu Technologii w Politechnice Wrocławskiej Koncepcja Systemu Transferu Technologii w Politechnice Wrocławskiej Tomasz Cichocki, Grzegorz Gromada Seminarium Transfer wyników badań naukowych do gospodarki Wrocław, 15 maja 2012r. Agenda Potrzeba komercjalizacji

Bardziej szczegółowo

Audyt systemów informatycznych w świetle standardów ISACA

Audyt systemów informatycznych w świetle standardów ISACA Audyt systemów informatycznych w świetle standardów ISACA Radosław Kaczorek, CISSP, CISA, CIA Warszawa, 7 września 2010 r. 1 Zawartość prezentacji Wstęp Ryzyko i strategia postępowania z ryzykiem Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

Komitet Audytu kluczowe ogniwo w procesie sprawozdawczości i rewizji finansowej

Komitet Audytu kluczowe ogniwo w procesie sprawozdawczości i rewizji finansowej Komitet Audytu kluczowe ogniwo w procesie sprawozdawczości i rewizji finansowej Prof. Arnold Schilder, Przewodniczący Rady Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej i Usług Atestacyjnych (IAASB) Giełda

Bardziej szczegółowo

Janusz Turowski. Przemysł spożywczy w świetle raportów o zrównoważonym rozwoju

Janusz Turowski. Przemysł spożywczy w świetle raportów o zrównoważonym rozwoju Janusz Turowski Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Energia i środowisko w mleczarstwie Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Pracownia Usług Technicznych Audytor Przemysł spożywczy w świetle raportów

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD III ŁADU KORPORACYJNEGO

WYKŁAD III ŁADU KORPORACYJNEGO WYKŁAD III DOBRE PRAKTYKI ŁADU KORPORACYJNEGO Ład/nadzór korporacyjny (ang. corporate governance) Definicja wąska zadaniem nadzoru korporacyjnego jest kreowanie wartości dla akcjonariuszy oraz ochrona

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu dobre praktyki prowadzone przez przedsiębiorstwa w Polsce. mgr Monika Wilewska

Społeczna odpowiedzialność biznesu dobre praktyki prowadzone przez przedsiębiorstwa w Polsce. mgr Monika Wilewska Społeczna odpowiedzialność biznesu dobre praktyki prowadzone przez przedsiębiorstwa w Polsce mgr Monika Wilewska CSR a dobre praktyki W odniesieniu do CSR trudno mówić o kanonie zasad czy regulacjach z

Bardziej szczegółowo

Partnerem medialnym i wydawcą Rankingu jest Dziennik Gazeta Prawna, Grupa kapitałowa INFOR PL S.A., ul. Okopowa 58/72, Warszawa.

Partnerem medialnym i wydawcą Rankingu jest Dziennik Gazeta Prawna, Grupa kapitałowa INFOR PL S.A., ul. Okopowa 58/72, Warszawa. Regulamin konkursu Ranking Odpowiedzialnych Firm 2015 1 Organizacja Rankingu Odpowiedzialnych Firm 2015 Ranking Odpowiedzialnych Firm 2015 (dalej nazywany Rankingiem) przygotowują: prof. Bolesław Rok,

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r.

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Plan wystąpienia: 1. Cel główny 2. Centrum Obsługi Inwestorów

Bardziej szczegółowo

Grupa Robocza ds. Odpowiedzialnych Inwestycji

Grupa Robocza ds. Odpowiedzialnych Inwestycji Grupa Robocza ds. Odpowiedzialnych Inwestycji Robert Sroka Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej SRI Workshop Day 2013 Warszawa, 29.01.2013 Plan prezentacji Zespół ds. Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

BAKER TILLY POLAND CONSULTING

BAKER TILLY POLAND CONSULTING BAKER TILLY POLAND CONSULTING Wytyczne KNF dla firm ubezpieczeniowych i towarzystw reasekuracyjnych w obszarze bezpieczeństwa informatycznego An independent member of Baker Tilly International Objaśnienie

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r.

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r. Strategia CSR Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Sierpień 2015 r. Strategia CSR GK GPW Założenia Dlaczego CSR jest ważny dla naszej Grupy Wymiar compliance: rozporządzenie Market

Bardziej szczegółowo

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem naukowym prof. dr hab. Tomasz

Bardziej szczegółowo

Liliana Anam, CSRinfo

Liliana Anam, CSRinfo Liliana Anam, CSRinfo 26.11.2015 Plan prezentacji Jak rozumiemy CSR w XXI wieku? Jak wygląda praktyka w Polsce? Zrównoważony rozwój - założenia ŚRODOWISKO GOSPODARKA DOBRA JAKOŚĆ ŻYCIA Niezbędna PODSTAWA

Bardziej szczegółowo

MAPA ZAPEWNIENIA W ORGANIZACJI

MAPA ZAPEWNIENIA W ORGANIZACJI MAPA ZAPEWNIENIA W ORGANIZACJI tel.: 22 694 30 93 fax: 22 694 33 74 e-mail: sekretariat.da@mofnet.gov.pl www.mofnet.gov.pl Ministerstwo Finansów/ Działalność/ Finanse publiczne/kontrola zarządcza i audyt

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w 3 zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży) oraz z ich istotnością (obligatoryjne

Bardziej szczegółowo

Robert Meller, Nowoczesny audyt wewnętrzny

Robert Meller, Nowoczesny audyt wewnętrzny Robert Meller, Nowoczesny audyt wewnętrzny Spis treści: O autorze Przedmowa CZĘŚĆ I. PODSTAWY WSPÓŁCZESNEGO AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Rozdział 1. Podstawy audytu 1.1. Historia i początki audytu 1.2. Struktura

Bardziej szczegółowo

Rola i zadania Komitetu Audytu. Warszawa, 11.03.2013

Rola i zadania Komitetu Audytu. Warszawa, 11.03.2013 Rola i zadania Komitetu Audytu Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii biznesowych

Bardziej szczegółowo

Podejście procesowe do audytów PKJPA. Szkolenia do audytu PKJPA 2009

Podejście procesowe do audytów PKJPA. Szkolenia do audytu PKJPA 2009 Podejście procesowe do audytów PKJPA Szkolenia do audytu PKJPA 2009 Agenda 1. Wprowadzenie do nowej formuły audytu 2. Struktura i sposób tworzenia dokumentacji Struktura dokumentacji, poziomy dokumentacji

Bardziej szczegółowo

6. edycja Konkursu Raporty Społeczne

6. edycja Konkursu Raporty Społeczne 6. edycja Konkursu Raporty Społeczne O konkursie Projekt Raporty Społeczne to partnerska inicjatywa Forum Odpowiedzialnego Biznesu, PwC oraz SGS* mająca na celu upowszechnianie raportowania w zakresie

Bardziej szczegółowo

W ramach zarządzania jednostką można wyróżnić następujące rodzaje audytu:

W ramach zarządzania jednostką można wyróżnić następujące rodzaje audytu: Audytor powinien zalecić wprowadzenie istotnych informacji na temat efektów działań proekologicznych do systemu rachunkowości oraz do sprawozdawczości finansowej. Audyty ekologiczne stały się głównymi

Bardziej szczegółowo

Analityk i współczesna analiza

Analityk i współczesna analiza Analityk i współczesna analiza 1. Motywacje 2. Analitycy w IBM RUP 3. Kompetencje analityka według IIBA BABOK Materiały pomocnicze do wykładu z Modelowania i Analizy Systemów na Wydziale ETI PG. Ich lektura

Bardziej szczegółowo

Udział Banku Millennium w RESPECT index oraz współpraca z inwestorami

Udział Banku Millennium w RESPECT index oraz współpraca z inwestorami Bank Millennium 1 Half 2011 results Wyróżniony w 2012 roku: Udział Banku Millennium w RESPECT index oraz współpraca z inwestorami Katarzyna Stawinoga Departament Relacji z Inwestorami SRI Workshop Day

Bardziej szczegółowo

Nowy wzór sprawozdania ograniczył liczbę umieszczanych w nim informacji.

Nowy wzór sprawozdania ograniczył liczbę umieszczanych w nim informacji. Nowy wzór sprawozdania ograniczył liczbę umieszczanych w nim informacji. W dniu 1 maja 2008 r. zaczęło obowiązywać nowe Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2008 r. w sprawie trybu sporządzania

Bardziej szczegółowo

CSR w ING Banku Śląskim

CSR w ING Banku Śląskim CSR w ING Banku Śląskim czyli sztuka odpowiedzialności społecznej Joanna Dymna - Oszek Joanna Warmuz Zrównoważony rozwój ING na świecie Zrównoważony rozwój 2000 -raport społeczny ING in Society 2001 Environmental&

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialny biznes

Odpowiedzialny biznes Odpowiedzialny biznes Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło sukcesu w województwie śląskim 1 2 Koncepcja Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (ang. Social Corporate Responsibility CSR) to koncepcja,

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania ryzykiem przedsięwzięcia z wykorzystaniem metod sieciowych PERT i CPM

Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania ryzykiem przedsięwzięcia z wykorzystaniem metod sieciowych PERT i CPM SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA w Warszawie STUDIUM MAGISTERSKIE Kierunek: Metody ilościowe w ekonomii i systemy informacyjne Karol Walędzik Nr albumu: 26353 Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

k r a k o w a i r p o r t. p l Strategia społecznej odpowiedzialności Kraków Airport na lata 2016-2018

k r a k o w a i r p o r t. p l Strategia społecznej odpowiedzialności Kraków Airport na lata 2016-2018 Strategia społecznej odpowiedzialności Kraków Airport na lata 2016-2018 Wprowadzenie CSR Corporate Kraków Airport jest spółką prowadzącą szeroką działalność z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Grupa Kapitałowa LOTOS

Grupa Kapitałowa LOTOS Grupa Kapitałowa LOTOS Zintegrowany koncern naftowy zajmujący się wydobyciem i przerobem ropy naftowej oraz sprzedażą hurtową i detaliczną wysokiej jakości produktów naftowych. Działalność wydobywczą prowadzi

Bardziej szczegółowo

METODY I PROCEDURY AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W JEDNOSTKACH SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH

METODY I PROCEDURY AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W JEDNOSTKACH SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH METODY I PROCEDURY AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W JEDNOSTKACH SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH Praca zbiorowa pod redakcją Anny Kostur Wydanie drugie poprawione Katowice 2012 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 Rozdział 1 AUDYT W

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDAWCZOŚĆ WYNIKÓW PRZEDSIĘBIORSTWA W FORMIE ZINTEGROWANEJ

SPRAWOZDAWCZOŚĆ WYNIKÓW PRZEDSIĘBIORSTWA W FORMIE ZINTEGROWANEJ 6 SPRAWOZDAWCZOŚĆ WYNIKÓW PRZEDSIĘBIORSTWA W FORMIE ZINTEGROWANEJ 6.1 WPROWADZENIE Spojrzenia na gospodarkę przez pryzmat idei zrównoważonego rozwoju i zorganizowanie jej według jej zasad wydaje się być

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

Na podstawie 27 ust. 4 pkt 3, 45 i 46 Statutu UJ w związku z 12 ust. 1, 3 i 4 oraz 13 Regulaminu organizacyjnego UJ zarządzam, co następuje:

Na podstawie 27 ust. 4 pkt 3, 45 i 46 Statutu UJ w związku z 12 ust. 1, 3 i 4 oraz 13 Regulaminu organizacyjnego UJ zarządzam, co następuje: DO-0130/71/2013 Zarządzenie nr 71 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 1 lipca 2013 roku w sprawie: zmian w strukturze organizacyjnej Działu Rekrutacji na Studia UJ i w Regulaminie organizacyjnym UJ

Bardziej szczegółowo

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Jeszcze przed kryzysem opinie liderów światowego biznesu wskazywały rosnący potencjał tego obszaru zarządzania. Odpowiedzialne zarządzanie (CR)

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR)

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) PROJEKT FINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

Komputerowe wspomaganie zarządzania projektami innowacyjnymi realizowanymi w oparciu o podejście. Rozdział pochodzi z książki:

Komputerowe wspomaganie zarządzania projektami innowacyjnymi realizowanymi w oparciu o podejście. Rozdział pochodzi z książki: Rozdział pochodzi z książki: Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi. Tytuł rozdziału 6: Komputerowe wspomaganie zarządzania projektami innowacyjnymi realizowanymi w oparciu o podejście adaptacyjne

Bardziej szczegółowo

ISO/IEC 20000 OD USŁUG POPRZEZ SYSTEM DO CERTYFIKACJI

ISO/IEC 20000 OD USŁUG POPRZEZ SYSTEM DO CERTYFIKACJI ISO/IEC 20000 OD USŁUG POPRZEZ SYSTEM DO CERTYFIKACJI GRZEGORZ KULISZ Bydgoszcz, 1 kwietnia 2011 r. 1. ISO/IEC 20000 o co w tym wszystkim chodzi 2. Droga do certyfikacji 3. W czym możemy pomóc? 4. A jeżeli

Bardziej szczegółowo

PLAN ZARZĄDZANIA KONFIGURACJĄ OPROGRAMOWANIA PROJEKT WERSJA

PLAN ZARZĄDZANIA KONFIGURACJĄ OPROGRAMOWANIA PROJEKT <NAZWA PROJEKTU> WERSJA <NUMER WERSJI DOKUMENTU> Załącznik nr 4.6 do Umowy nr 35-ILGW-253-.../20.. z dnia... MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT INFORMATYKI PLAN ZARZĄDZANIA KONFIGURACJĄ OPROGRAMOWANIA PROJEKT WERSJA

Bardziej szczegółowo

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji dr inż. Bolesław Szomański Wydział Zarządzania Politechnika Warszawska b.szomański@wz.pw.edu.pl Plan Prezentacji

Bardziej szczegółowo

Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego. Wrocław, 20 stycznia 2011

Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego. Wrocław, 20 stycznia 2011 Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego Wrocław, 20 stycznia 2011 Agenda Definicja pojęć: Analiza biznesowa oraz analityk biznesowy Co kryje się za hasłem BPM? Organizacja zarządzana procesowo

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Juan Pablo Concari Anzuola

Juan Pablo Concari Anzuola PREZENTACJA METODOLOGII WDRAŻANIA CERTYFIKATÓW I ROZWIĄZAŃ STOSOWANYCH W RAMACH CSR I EFR W HISZPAŃSKICH FIRMACH I INSTYTUCJACH Juan Pablo Concari Anzuola Spis ogólny A. PODSTAWOWE ZASADY SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaproponować Państwu szkolenie z zakresu:

Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaproponować Państwu szkolenie z zakresu: Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaproponować Państwu szkolenie z zakresu: STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW (BALANCED SCORECARD) - TEORIA I PARKTYKA, które odbędzie się w terminie 28-29 czerwca 2012r. Koszt

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu

Społeczna odpowiedzialność biznesu Społeczna odpowiedzialność biznesu Celem prezentacji jest przedstawienie podstawowych założeń koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR), coraz częściej realizowanej przez współczesne przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE MODELU LBG W FUNDACJACH KORPORACYJNYCH Warszawa, 11 września 2014r. Małgorzata Greszta, SGS Polska NASZA EKSPERCKA WIEDZA W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 Rozdział 1 EWOLUCJA TEORII ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM... 15 1.1. Zasady naukowej organizacji szkoła klasycznej teorii organizacji... 15 1.1.1. Szkoła naukowej organizacji

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych

Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych Program Wieloletni Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych Etap II Przegląd wytycznych i zalecanych rozwiązań pod kątem wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna metoda rangowania publicznych i prywatnych przedsięwzięć rewitalizacyjnych na zdegradowanych obszarach miejskich

Innowacyjna metoda rangowania publicznych i prywatnych przedsięwzięć rewitalizacyjnych na zdegradowanych obszarach miejskich Ogólnopolski konkurs dla studentów i młodych pracowników nauki na prace naukowo-badawcze dotyczące rewitalizacji terenów zdegradowanych Innowacyjna metoda rangowania publicznych i prywatnych przedsięwzięć

Bardziej szczegółowo

AKSES - SYSTEM AKREDYTACJI I STANDARDÓW DZIAŁANIA INSTYTUCJI WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ PODSUMOWANIE ETAPU TESTOWANIA

AKSES - SYSTEM AKREDYTACJI I STANDARDÓW DZIAŁANIA INSTYTUCJI WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ PODSUMOWANIE ETAPU TESTOWANIA AKSES - SYSTEM AKREDYTACJI I STANDARDÓW DZIAŁANIA INSTYTUCJI WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ PODSUMOWANIE ETAPU TESTOWANIA dr Maciej Frączek Małopolska Szkoła Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

Aktualne wyzwania dla społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw z perspektywy krajowej i europejskiej. Warszawa, 25 czerwca 2015 r.

Aktualne wyzwania dla społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw z perspektywy krajowej i europejskiej. Warszawa, 25 czerwca 2015 r. Aktualne wyzwania dla społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw z perspektywy krajowej i europejskiej Warszawa, 25 czerwca 2015 r. 2 Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw co to jest? społeczna

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTOWANIE CZYNNOŚCI AUDYTORSKICH PROCEDURA P3

DOKUMENTOWANIE CZYNNOŚCI AUDYTORSKICH PROCEDURA P3 Załącznik nr 4 do zarządzenia nr 2/11 Głównego Inspektora Pracy z dnia 14 stycznia 2011 r. DOKUMENTOWANIE CZYNNOŚCI AUDYTORSKICH PROCEDURA P3 SPIS TREŚCI 1. CEL 2. ODPOWIEDZIALNOŚĆ 3. SPOSÓB POSTĘPOWANIA

Bardziej szczegółowo

Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania

Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania Monika Stoma 1 Agnieszka Dudziak 2 Paweł Krzaczek 3 Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Redakcja Robert Karaszewski Anna Paluszek Spis treści Wstęp Janina Ochojska... 7 Robert Karaszewski... 11 I. Pierwsze refleksje Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów Departament Ochrony Interesów Finansowych Unii Europejskiej - Instytucja Audytowa -

Ministerstwo Finansów Departament Ochrony Interesów Finansowych Unii Europejskiej - Instytucja Audytowa - Ministerstwo Finansów Departament Ochrony Interesów Finansowych Unii Europejskiej - Instytucja Audytowa - Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko Audyt Systemu lata 2007-2013 Krajowe ramy prawne

Bardziej szczegółowo

DALIGA MARTIN JEDNA MINUTA MOJEJ PRACY TO REDUKCJA TYSIĄCA MINUT TWOICH STRAT! DALIGA MARTIN

DALIGA MARTIN JEDNA MINUTA MOJEJ PRACY TO REDUKCJA TYSIĄCA MINUT TWOICH STRAT! DALIGA MARTIN Curriculum Vitae MARTIN DALIGA JEDNA MINUTA MOJEJ PRACY TO REDUKCJA TYSIĄCA MINUT TWOICH STRAT! Curriculum Vitae MARTIN DALIGA INFORMACJE OSOBISTE: imię: Martin nazwisko: Daliga data urodzenia: 08.06.1978

Bardziej szczegółowo

Avanta Audit Sp. z o.o. Sp.k.

Avanta Audit Sp. z o.o. Sp.k. Avanta Audit Sp. z o.o. Sp.k. Sprawozdanie z przejrzystości działania Rok zakończony 31 maja 2013 roku Zgodnie z ustawą z dnia 7 maja 2009 o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawionych

Bardziej szczegółowo

System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A.

System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A. System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A. Cel i elementy systemu kontroli wewnętrznej 1. System kontroli wewnętrznej umożliwia sprawowanie nadzoru nad działalnością Banku. System kontroli wewnętrznej

Bardziej szczegółowo

Załącznik 2. Wymagania dotyczące audytu projektu

Załącznik 2. Wymagania dotyczące audytu projektu W ramach Poddziałania 2.1.1. audyt zewnętrzny jest obowiązkowy w każdym projekcie. Audyt powinien obejmować wydatki wszystkich kategorii kosztorysu poniesione w zakresie realizacji projektu. Raport z audytu

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Starosty Suskiego Nr 35/2010 z dnia 30 lipca 2010 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Rozdział 1 Postanowienia ogólne 1 Karta audytu wewnętrznego reguluje funkcjonowanie audytu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z przejrzystości działania Firmy za rok 2009

Sprawozdanie z przejrzystości działania Firmy za rok 2009 Biuro Konsultingowe Rewizji i Doradztwa Gospodarczego Jerzy Saladra Podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych "AUDIT-DOR" 85-087 BYDGOSZCZ, Gajowa 34 tel.: (052) 342-91-97 tel./ fax. 345-31-63

Bardziej szczegółowo

Szkolenia z zakresu obligatoryjnego doskonalenia zawodowego biegłych rewidentów zakresy tematyczne

Szkolenia z zakresu obligatoryjnego doskonalenia zawodowego biegłych rewidentów zakresy tematyczne Szkolenia z zakresu obligatoryjnego doskonalenia zawodowego biegłych rewidentów zakresy tematyczne 2015 Moduł I Podatek dochodowy w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym aktualny stan prawny

Bardziej szczegółowo

W Polsce problemy dotyczące rachunkowości ekologicznej wynikają m.in. z braku odpowiedniej literatury fachowej.

W Polsce problemy dotyczące rachunkowości ekologicznej wynikają m.in. z braku odpowiedniej literatury fachowej. W Polsce problemy dotyczące rachunkowości ekologicznej wynikają min z braku odpowiedniej literatury fachowej Wzrastające zainteresowanie podmiotów gospodarczych ochroną środowiska wymusza na służbach finansowych

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Spółdzielcza Baza Nieruchomości. Realizacja postanowień Rekomendacji J

Spółdzielcza Baza Nieruchomości. Realizacja postanowień Rekomendacji J Spółdzielcza Baza Nieruchomości Realizacja postanowień Rekomendacji J Spółdzielcza Baza Nieruchomości PODSTAWOWE INFORMACJE O SYSTEMIE: System Spółdzielcza Baza Nieruchomości realizuje wytyczne Komisji

Bardziej szczegółowo

Scientific Journal of Silesian University of Technology. Series Transport Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Seria Transport

Scientific Journal of Silesian University of Technology. Series Transport Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Seria Transport Scientific Journal of Silesian University of Technology. Series Transport Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Seria Transport Volume 89 2015 p-issn: 0209-3324 e-issn: 2450-1549 DOI: Journal homepage:

Bardziej szczegółowo

BT&A Audyt i Doradztwo Sp. z o.o. Sprawozdanie z przejrzystości działania

BT&A Audyt i Doradztwo Sp. z o.o. Sprawozdanie z przejrzystości działania BT&A Audyt i Doradztwo Sp. z o.o. Sprawozdanie z przejrzystości działania Rok obrotowy od dnia 1 lipca 2012 roku do dnia 30 czerwca 2013 roku 1. Wprowadzenie Zgodnie art. 88 Ustawy z dnia 7 maja 2009 o

Bardziej szczegółowo

Kryzys gospodarczy a efektywność działania publicznych instytucji kultury. Wdrożenie controllingu w publicznych instytucjach kultury.

Kryzys gospodarczy a efektywność działania publicznych instytucji kultury. Wdrożenie controllingu w publicznych instytucjach kultury. Kryzys gospodarczy a efektywność działania publicznych instytucji kultury. Wdrożenie controllingu w publicznych instytucjach kultury Paweł Wnuczak Wdrożenie controllingu w publicznych instytucjach kultury

Bardziej szczegółowo

Strategia Grupy Makarony Polskie na lata 2010-2012. 25 marca 2010 roku

Strategia Grupy Makarony Polskie na lata 2010-2012. 25 marca 2010 roku Strategia Grupy Makarony Polskie na lata 2010-2012 25 marca 2010 roku Misja Chcemy być najlepsi w dostarczaniu wysokiej jakości smacznych i zdrowych produktów 2 Strategiczne kierunki rozwoju w latach 2010-2012

Bardziej szczegółowo