Podatkowe ADR Alternatywne metody rozwiązywania sporów podatkowych perspektywa mediacji podatkowej w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "www.pwc.pl Podatkowe ADR Alternatywne metody rozwiązywania sporów podatkowych perspektywa mediacji podatkowej w Polsce"

Transkrypt

1 Alternatywne metody rozwiązywania sporów podatkowych perspektywa mediacji podatkowej w Polsce

2 Wstęp Panujący klimat gospodarczy skłania administracje wielu rozwiniętych państw, w tym także Polski, do poszukiwania sposobów na uszczelnienie systemu podatkowego w dążeniu do zwiększenia wpływów do budżetu. W Polsce, zmiany w tym zakresie zaproponowane przez Ministerstwo Finansów obejmują między innymi wprowadzenie ogólnej klauzuli obejścia prawa podatkowego 1, solidarnej odpowiedzialności nabywcy w podatku od towarów i usług 2 oraz opodatkowanie dochodów kontrolowanych spółek zagranicznych 3. W niniejszym raporcie zwracamy uwagę na możliwość wprowadzenia rozwiązań, które mogłyby uczynić rozwiązywanie sporów podatkowych szybszym, prostszym, efektywniejszym a w rezultacie, tak dla Państwa jak i podatnika tańszym. Jedną z charakterystycznych cech systemów prawnych państw rozwiniętych jest funkcjonowanie polubownych (koncyliacyjnych) metod rozwiązywania sporów prawnych. Zapoczątkowane w Stanach Zjednoczonych w miarę instytucjonalizacji i coraz szerszego stosowania, rozwiązania tego typu zostały nazwane alternatywnymi środkami rozwiązywania sporów (ang. alternative dispute resolution ADR). Dostępność rozwiązań polubownych skutkuje redukcją ilości spraw prowadzonych przed sądami, w zamierzeniu ograniczając rolę władzy sądowniczej do pozycji strażnika zawartych przez strony porozumień oraz źródła rozwiązań w sprawach, w których porozumienie okazuje się niemożliwe, np. ze względu na rozbieżność interpretacji przepisów bądź ze względu na z gruntu antagonistyczne nastawienie stron. Przez ADR rozumiemy wszystkie procedury i tryby postępowania, których zamierzeniem jest osiągnięcie wiążącego strony rozstrzygnięcia bez wchodzenia na tradycyjną drogę sądową lub przy pomocy ograniczonego zaangażowania sądu. W szerszym rozumieniu, procedury ADR mogą także ograniczać ryzyko powstania sporów a priori poprzez dostarczenie mechanizmów ułatwiających współpracę stron. Zastosowanie ADR w prawie podatkowym, które, przynajmniej w kontynentalnych 4 systemach prawa zakłada nierówną, władczą relację organu podatkowego z podatnikiem jest trendem stosunkowo nowym. Korzyści płynące z wprowadzania procedur skierowanych na uniknięcie złożenia przez podatnika skargi na rozstrzygnięcie organu przemawiają jednak za wprowadzaniem tego typu rozwiązań w rozlicznych jurysdykcjach podatkowych. Naszym zdaniem, walory ADR warto rozważyć także na gruncie sporów podatkowych w Polsce. 1 Założenia do projektu zmiany ustawy Ordynacja podaktowa oraz niektórych innych ustaw, projekt z dnia 9 września 2013 r. 2 Ustawa z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, Dz r., poz Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (CFC), Rządowe Centrum Legislacji: 4 Tzn. w przeciwieństwie to systemu prawa anglosaskiego (ang. common law). 1

3 Cel i struktura raportu Prezentując niniejszy raport, mamy nadzieję rozpocząć dyskusję zainteresowanych środowisk o wprowadzeniu ADR do polskiego porządku prawa podatkowego. Celem jest wszczęcie debaty skierowanej na wypracowanie rozwiązań, które będą stanowiły użyteczną i realnie dostępną alternatywę dla tradycyjnego sposobu rozstrzygania sporów podatkowych (także poprzez wniesienie skargi na decyzję organu podatkowego do sądu administracyjnego). W raporcie prezentujemy charakterystykę ADR; czerpiąc z przepisów i doświadczeń jurysdykcji podatkowych, w których polubowne metody rozwiązywania spraw funkcjonują obecnie. Przedstawiamy nasze uzasadnienie dla propozycji wprowadzenia podatkowego ADR w Polsce. W załączniku do niniejszego raportu po krótce przyglądamy się wybranym państwom oraz funkcjonującym w nim procedurom podatkowym ADR. W ostatniej części raportu sformułowaliśmy propozycję założeń dla projektu legislacyjnego wprowadzenia procedury ADR do Ordynacji podatkowej 5. Podkreślamy, iż raport nie oferuje gotowych rozwiązań ani nie stanowi jednolitego postulatu prawodawczego. Jeśli jednak nasze założenie, iż w polskiej procedurze podatkowej istnieje potrzeba prawdziwej alternatywy dla sporu sądowoadministracyjnego znajdzie poparcie wśród przedstawicieli podatników, sądownictwa, organów podatkowych oraz środowisk: doradczego i prawniczego, mamy nadzieję, iż nasza publikacja dostarczy argumentów wszystkim stronom debaty, która będzie prowadzić do stworzenia mechanizmu służącego zainteresowanym, zresztą w zgodzie z ideą ADR. 5 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz. U. z 2012 r., poz. 749, Ordynacja podatkowa. 2

4 ADR czym jest i jakie przybiera formy Alternatywne metody rozwiązywania sporów to mechanizmy prowadzące do wypracowania wspólnego stanowiska podatnika z organami podatkowymi. Dzielą się na: Mechanizmy prowadzące do rozstrzygnięcia przed zaistnieniem sporu ADR ex ante Mechanizmami ADR o działaniu prewencyjnym lub profilaktycznym są wszelkie procedury konsultacji interpretacji przepisów lub uzgodnień z organami co do planowanego działania podatnika Mechanizmy prowadzące do rozstrzygnięcia po zaistnieniu sporu ADR ex post Jest to kategoria mechanizmów polubownego rozwiązywania sporów sensu stricto, w którą wpisują się w szczególności negocjacja (postepowanie, w którym uczestniczą tylko strony sporu) i mediacja (postępowanie z udziałem niezależnego arbitra). Techniki i środki działania z grupy ADR mają wspierać funkcjonowanie systemu sądowego i odciążać go tam, gdzie jest to możliwe i celowe. Koncepcja stosowania metod ADR nie podważa roli sądów w wykonywaniu wymiaru sprawiedliwości, a co najwyżej modyfikuje ich właściwe miejsce w tym procesie. Tego typu rozwiązania są stosowane i popularyzowane w wielu jurysdykcjach, zarówno w Unii Europejskiej jak i poza nią. Wprowadzenie takiej procedury uważamy za zasadne na gruncie realiów polskiego prawa podatkowego. 3

5 Korzyści z funkcjonowania ADR w prawie podatkowym 1. Szybkość załatwienia sprawy. Dostępne statystyki 6 dość jednoznacznie sugerują, iż w danym systemie, oczekiwanie na uzyskanie ostatecznego rozstrzygnięcia przez odpowiedni sąd lub trybunał zajmuje znacznie więcej czasu, niż osiągnięcie porozumienia na drodze mediacji czy negocjacji. Przeciągające się spory sądowe z organami podatkowymi mogą mieć istotne konsekwencje dla działalności podatnika, czasem nawet dla płynności finansowej przedsiębiorcy. 2. Niższe koszty obsługi. Ta korzyść wynika bezpośrednio ze skrócenia czasu postępowania. Zarówno dla podatnika jak i dla organu podatkowego szybsze osiągnięcie rozstrzygnięcia oznacza poświęcenie mniejszych zasobów kadrowych i wydatków związanych z prowadzeniem sporu przed sądem. 3. Odciążenie sądów. Choć, jak zaznaczono powyżej 7, odwodzenie podatników od kierowania swoich spraw na ścieżkę sądowoadministracyjną nie jest głównym walorem ADR, nie można go bagatelizować. Udrożnienie przepustowości sądów, pozwalające na skrócenie czasu oczekiwania na rozstrzygnięcie w sprawach, gdzie nie osiągnięto polubownego rozwiązania, zwiększa skuteczność wymiaru sprawiedliwości ogółem. 4. Budowa relacji i zwiększanie zaufania do organów. W toku postępowania spornego strony powołują argumenty w dążeniu do osiągnięcia korzystnego rozstrzygnięcia, czasem powołując nie tylko argumenty materialne, dotyczące istoty sporu, ale także formalne, gdzie podkreślane są wszelkie błędy osób odpowiedzialnych za prowadzenie spraw stron. Warto pamiętać, iż często prowadzony spór stanowi zaledwie jedno z ogniw kontaktu pomiędzy przedstawicielami stron. Umożliwienie im osiągnięcia wzajemnie korzystnego porozumienia uwzględnia aspekt ludzki współpracy pomiędzy podatnikami, a organami. 6 W szczególności dane opublikowane przez brytyjskie organy podatkowe po przeprowadzeniu programu pilotażowego w zakresie ADR: Alternative Dispute Resolution for the Mass Market Pilot Evaluation Report. 7 Patrz: ADR czym jest i jakie przybiera formy, powyżej. 4

6 Mediacja przed sądami administracyjnymi w Polsce W polskim modelu dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego postępowanie mediacyjne stanowi jedną z procedur szczególnych w postepowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Ustawodawca uregulował kwestię mediacji w Rozdziale 8 Działu III (art ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 8. Zgodnie z art. 116 p.p.s.a. celem mediacji jest wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego danej sprawy oraz przyjęcie wspólnych ustaleń co do sposobu jej załatwienia w sposób zgodny z prawem. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego 9 przedmiotem mediacji może być ustalenie okoliczności faktycznych danej sprawy lub stanu prawnego, w jakim podjęte było działanie organu. Mediacja jest dopuszczalna jedynie w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Podstawową zasadą jest przeprowadzenie mediacji na wniosek skarżącego lub organu, aczkolwiek możliwe jest również wszczęcie mediacji z urzędu. Wniosek o przeprowadzenie mediacji może być zawarty jako jeden z elementów w skardze, odpowiedzi na skargę albo też w odrębnym piśmie procesowym. Wniosek musi spełniać wszystkie wymogi formalne pisma procesowego. Moment wyznaczenia rozprawy stanowi termin końcowy na skuteczne złożenie wniosku o mediację. Zasadniczym elementem postępowania mediacyjnego jest posiedzenie, podczas którego mają zostać przeprowadzone uzgodnienia pomiędzy stronami. Zasadą w mediacji przed WSA jest jej przeprowadzenie podczas jednego posiedzenia sądu, przy czym dopuszczalne jest odroczenie posiedzenia mediacyjnego. Posiedzenie mediacyjne może zakończyć się niepowodzeniem, gdy nie uda się uzgodnić wspólnego stanowiska stron. W takiej sytuacji sprawa będzie rozpatrywana w trybie standardowego postępowania tj. zostanie skierowana zarządzeniem na rozprawę. W sytuacji, gdy spór zostanie rozwiązany pozytywnie na skutek mediacji, możliwe są dwie sytuacje. W pierwszym przypadku skutkiem mediacji jest wycofanie skargi, a sprawa kierowana jest na posiedzenie niejawne, w celu umorzenia postępowania sądowego. Druga możliwość to uwzględnienie w uzgodnieniach mediacyjnych zobowiązania organu administracji do weryfikacji swoich rozstrzygnięć. Treść przyjętych uzgodnień nie przesądza merytorycznej treści podjętych w ich efekcie działań organu, ale stanowią podstawę do ponownego rozpatrzenia sprawy na zasadach ogólnych. 10 Strona skarżąca nie ma bezpośredniego wpływu na sposób realizacji przez organ administracji uzgodnień mediacyjnych. Dysponuje jednakże prawem do zaskarżenia do WSA aktu lub działania podjętego w wyniku mediacji w terminie 30 dni. 8 T.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z dalszymi zmianami, p.p.s.a. 9 Naczelny Sąd Administracyjny, Informacja o działalności sądów administracyjnych w roku 2004, Warszawa Hauser R., Sporów o dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne ciąg dalszy, PiP

7 Instytucja postępowania mediacyjnego nie znalazła szerszego zastosowania w sądownictwie administracyjnym. W 2012 r. w trybie mediacji załatwiono zaledwie 4 sprawy (wszystkie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu). Szczegółowe dane na temat spraw w postepowaniu mediacyjnym przedstawia poniższa tabela 11. Rok Ilość wszczętych postępowań Załatwiono spraw Skuteczność 25% 57% 38% 19% 44% 14% 18% 35% 16% mediacji W stosunku do ilości skarg wnoszonych do wojewódzkich sądów administracyjnych liczba postępowań mediacyjnych wynosiła od 0,4% do 0,03%. Z informacji przedstawionych przez NSA postepowania mediacyjne były prowadzone w dwóch zasadniczych grupach zagadnień, tj. prawa podatkowego oraz prawa celnego. Przyczyny braku szerszego zastosowania postępowania mediacyjnego w sporach z organami administracji publicznej mogą wynikać z następujących kwestii: 1. Organy administracji wykonują swoje zadania głównie poprzez władcze formy działania, a przy podejmowaniu rozstrzygnięć nie dążą do współdziałają z podmiotami administrowanymi. 2. Aparat administracyjny jest ukształtowany hierarchiczne, z dominującą zasadą podporządkowania i związania organów i pracowników organów stanowiskiem przełożonych. Taka struktura niejednokrotnie uniemożliwia podjęcie mediacji. 11 Naczelny Sąd Administracyjny, Informacja o działalności sądów administracyjnych w roku 2012, Warszawa

8 Studium wykonalności kluczowe elementy procedur ADR Doświadczenia innych państw mogą być bardzo pomocne przy formułowaniu założeń dla procedur polubownego rozwiązywania sporów, które mogłyby odnaleźć zastosowanie w Polsce. 1. Selekcja spraw. Nie ulega wątpliwości, iż nie każdy spór nadaje się do rozwiązania polubownego. Spory, w których istotą problemu nie jest interpretacja faktów, lecz wykładnia obowiązujących przepisów, powinny pozostać w gestii sądów administracyjnych. Warto jednak zwrócić uwagę, że kwestie dotyczące stanu faktycznego również trafiają na wokandę sądów administracyjnych. Wprowadzenie mechanizmów ADR pozwoliłoby na prowadzenie negocjacji pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi, dotyczących istotności elementów stanu faktycznego danej sprawy. Systemowe założenie idealnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w praktyce często nie jest możliwe do spełnienia, z racji różnić w interpretowaniu przez strony znaczenia elementów stanu faktycznego oraz ich wpływu na wykładnię przepisów prawa. W rezultacie spór dotyczący stanu faktycznego przenosi się przed sąd administracyjny poprzez zarzut naruszenia przepisów regulujących postępowanie dowodowe. Wprowadzony mechanizm ADR pozwoliłby na wyjaśnienie różnic interpretacyjnych w zakresie przepisów prawa podatkowego i ich zastosowania do stanu faktycznego sprawy już na etapie negocjacji - /mediacji między stronami. Elementem koniecznym jest także dobrowolność wyboru rodzaju postępowania. Przystąpienie do procedury ADR musi być podyktowane skłonnością (zarówno organu jak i podatnika) do polubownego rozwiązania sporu. 2. Identyfikacja celów. Proces ADR musi mieć jasno zdefiniowaną materię sporną, podlegającą negocjacji lub mediacji. Celem procedury ADR nie może być szeroko rozumiane osiągnięcie porozumienia, lecz rozwikłanie konkretnych zagadnień, które stoją na przeszkodzie zgodności stanowiska stron. Takie ukierunkowanie procedury ADR gwarantuje sprawność jej przeprowadzenia oraz pozwala zwiększyć satysfakcję stron dzięki s precyzowaniu oczekiwań. 3. Ograniczenie formalizmu. Głównym elementem przyspieszającym działanie procedur ADR jest wyeliminowanie czasochłonnych kwestii formalnych. Czynnik ten jest szczególnie istotny dla podatników, którzy, aby dopełnić formalności sporu częstokroć są zmuszeni korzystać z długoterminowego profesjonalnego wsparcia, które może generować istotne koszty. 4. Bezpośredniość występowania stron. Zarówno negocjacje jak i mediacja w doświadczeniu większości jurysdykcji podatkowych zakładają, iż przedstawiciele stron mają okazję spotkać się twarzą w twarz w celu prezentacji swoich stanowisk. Taka wymiana jest korzystna ze względu na zrozumienie motywacji strony przeciwnej oraz identyfikacji priorytetów sporu oraz sprzyja ograniczeniu formalizmu. 5. Aspekt ludzki/kadrowy. W praktyce, o skuteczności jakiegokolwiek mechanizmu decyduje czynnik ludzki. Jeżeli osoba, która z ramienia organu podatkowego prowadzi negocjacje lub wyznaczony mediator posiada konieczne przygotowanie (zarówno w zakresie znajomości przepisów jak i kompetencji w zakresie wypracowywania wspólnego stanowiska) a także wystarczająco mocną pozycję, by nadać procedurze wiążący strony charakter, istnieje szansa, iż przeprowadzenie procedury będzie skuteczne, a jej wynik zadowalający dla stron. Brak któregokolwiek z tych elementów w przygotowaniu mediatora może poddać w wątpliwość zasadność całego przedsięwzięcia. 7

9 Studium wykonalności spodziewane trudności na gruncie polskich realiów postępowania Różnice w dokładnym kształcie procedur ADR wynikają niewątpliwie z lokalnych uwarunkowań jurysdykcji podatkowych, w których dane procedury są stosowane. W kontekście formułowania założeń dla polskiej procedury podatkowej ADR należy mieć na uwadze szczególne polskie uwarunkowania, bez uwzględnienia których nowa procedura może być skazana na brak skuteczności. 1. Przekonanie o celowości procedury. Niewątpliwie, strony (podatnik i organ podatkowy) muszą uważać polubowne załatwienie sprawy za korzystne, by nawet rozważać odstąpienie od tradycyjnej procedury sądowoadministracyjnej. O ile argument o przyśpieszeniu w czasie i obniżonym koszcie prowadzenia postępowania wydaje się być wystarczający dla przekonania podatnika w uczestnictwie w procedurze ADR, o tyle praktyka prowadzenia postępowań w Polsce może sugerować, iż organy podatkowe mogą koncentrować się na wartości sporu bez poświęcenia uwagi kosztom jego prowadzenia. Rozwiązaniem dla ukazania zasadności prowadzenia procedur ADR jest weryfikacja kosztów prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego i uczynienie z wydajności prowadzenia sporów kryterium oceny zarówno pracy poszczególnych urzędników, poszczególnych organów podatkowych, jak i całej administracji podatkowej. Publikacja statystyk ilustrujących wysokość kwot zasądzonych na rzecz Ministra Finansów w stosunku do kosztu prowadzenia sporów, zarówno w ujęciu ogólnokrajowym, jak i dla poszczególnych organów podatkowych pozwoliłaby skłonić organy podatkowe do poszukiwania oszczędności, jakich dostarczają procedury ADR. 2. Mandat urzędnika podatkowego stosującego ADR. W zależności od konkretnego kształtu wprowadzonej procedury (np. czy miałaby charakter negocjacji czy mediacji), urzędnik, który przystępuje do przeprowadzenia procedury polubownej musi posiadać wystarczająco silne umocowanie, by z jednej strony podatnik mógł zaufać skuteczności tej procedury, a z drugiej aby urzędnik ten posiadał wystarczający komfort w podejmowaniu decyzji co do treści układu. Podatnik, godząc się na potencjalne przedłużenie procesu wydawania decyzji lub osiągania porozumienia nie może narażać się na ryzyko, iż ustalenia poczynione w toku rozmów zostaną następnie odrzucone przez przełożonych ich rozmówcy. Rozwiązaniem tego problemu, poza stworzeniem bodźców skłaniających administrację podatkową jako całość do stosowania procedur ADR jest takie pozycjonowanie urzędnika stosującego ADR, by był umocowany do reprezentowania organu (kompetencja równoważna podpisywaniu decyzji w imieniu organu). 3. Niezależność urzędnika podatkowego stosującego ADR. Kolejnym dość oczywistym elementem procedury ADR jest konieczność, aby osoba odpowiedzialna za przebieg negocjacji/mediacji była niezwiązana organizacyjnie z osobami zaangażowanymi w prowadzenie postępowania (bez względu na etap) i ewentualne przygotowywanie decyzji. Rozwiązaniem tego problemu jest wydzielenie oddzielnego podmiotu organizacyjnego w ramach administracji podatkowej (w formie samodzielnego organu odpowiedzialnego za ADR albo poprzez wyszczególnienie wydziałów obsługujących postępowania ADR w ramach organów podatkowych bądź Ministerstwa Finansów) lub stworzenie procesu, w ramach którego pracownicy jednego organu 8

10 zostawaliby oddelegowani do polubownego rozwiązania sporu wynikłego z decyzji wydanej przez inny organ. Drugie rozwiązanie zdaje się być mniej korzystne organizacyjnie, gdzie osoba zajmująca się mediacją jest odrywana od bieżących obowiązków na czas trwania czynności podejmowanych w ramach procedury ADR. Ponadto, takie rozwiązanie wzmaga ryzyko wystąpienia mechanizmu wzajemnego wsparcia w ramach organów, który mógłby prowadzić do wzajemności porozumień o wsparciu stanowiska wydawcy decyzji będącej przedmiotem sporu na niekorzyść podatnika. Innym rozwiązaniem może być możliwość wyłaniania mediatorów spośród zaufanych instytucji, np. jednostek naukowych. 4. Zaufanie do skuteczności porozumienia. Wynikiem procedury musi być zawarcie wiążącego obie strony porozumienia, o wadze prawnej równej lub zbliżonej do ostatecznej decyzji organu. Tak wypracowane porozumienie, w formie pisemnej, podpisanej przez osoby reprezentujące obie strony, daje gwarancję trwałości uzgodnień. 5. Przeciwdziałanie nadużyciom procesowym. Ze względu na dobrowolność przystąpienia do procedury ADR, konieczne jest umożliwienie stronom odstąpienia od procedury w dowolnym momencie. Po odstąpieniu od procedury ADR, podatnik powinien zachować prawo wniesienia środka odwoławczego, a organ podatkowy, podtrzymania kwestionowanego rozstrzygnięcia. Taka dobrowolność rodzi jednak ryzyko, iż strony będą mogły zaproponować przystąpienie do procedury ADR w złej wierze, np. w celu opóźnienia wydania rozstrzygnięcia. Rozwiązaniem takiego problemu może być rejestracja przebiegu postępowania i poddanie pod ocenę sądu kwestii, czy strona działała w złej wierze zagrożonej sankcją lub zwrotem kosztów postępowania w trybie ADR. 6. Przeciwdziałanie nadużyciom. Wszelkie mechanizmy oparte na porozumieniu stron w sferze publicznoprawnej rodzą ryzyko wystąpienia czynnika korupcyjnego. Konieczna poufność postępowania polubownego może prowadzić np. do zatajenia elementów stanu faktycznego istotnych dla sprawy. Możliwym rozwiązaniem jest rejestracja całości przebiegu postępowania ADR. Nagrywanie negocjacji czy mediacji jest standardem w wielu krajach. W razie wystąpienia uzasadnionego podejrzenia, że w procesie doszło do nadużyć, uzyskaniu porozumienia, przebieg procesu ADR będzie mógł zostać poddany analizie przez organy ścigania i służyć jako dowód w postępowaniu karnym na wypadek postawienia zarzutów korupcyjnych. 9

11 Propozycja wstępnych założeń projektu procedury podatkowej ADR W oparciu o przedstawione powyżej spostrzeżenia i wnioski, poniżej przedstawiamy propozycję wstępnych założeń do projektu wprowadzającego tryb polubownego rozwiązywania sporu podatkowego do polskiego porządku prawnego. Należy podkreślić, iż przedstawione propozycje mają charakter poglądowy i są w zamierzeniu punktem wyjścia do dyskusji o rozwiązaniach właściwych. Z pewnością sformułowane założenia, choć mogą wydawać się właściwe z perspektywy np. doradcy podatkowego, mogą wymagać modyfikacji w percepcji sądów czy organów podatkowych. 1. Tryb ADR. Proponujemy, aby tryb polubownego rozwiązywania sporów podatkowych w Polsce przyjął formę mediacji. Tryb negocjacyjny, z konieczności prowadzony przez tego samego urzędnika, który wydał sporne rozstrzygnięcie, nie służyłby w naszej ocenie koncyliacyjności procesu. W mediacji, urzędnik może przedstawiać argumenty organu, podczas gdy mediator, jako osoba trzecia nie ma systemowego interesu w preferowaniu którejkolwiek ze stron. 2. Wszczęcie procedury. Procedura powinna być wszczynana z inicjatywy jednej ze stron: tzn. zarówno na wniosek podatnika jak i w formie postanowienia wydawanego przez organ wyznaczającego podatnikowi termin do ustosunkowania się do propozycji przystąpienia do postępowania mediacyjnego. Treść wniosku/postanowienia. Składany przez podatnika wniosek powinien zawierać przedstawienie stanu faktycznego sprawy spornej, oraz identyfikować kwestię sporną, której rozwikłanie może mieć wpływ na wynik postępowania. Postanowienie organu powinno mieć zawartość analogiczną. Moment wniesienia wniosku/wydania postanowienia. Zarówno wniosek podatnika jak i postanowienie organu powinny móc zostać skierowane do strony w toku postępowania, przed wydaniem decyzji, która kończyłaby to postępowanie. Termin na ustosunkowanie się. Od momentu wniesienia do właściwego organu wniosku o wszczęcie procedury mediacyjnej, organ powinien w wyznaczonym terminie ustosunkować się do wniosku podatnika. W przypadku przychylenia się do wniosku, organ wydaje postanowienie o wszczęciu procedury mediacyjnej. Analogicznie, przed upływem terminu wskazanego w postanowieniu organu, podatnik ustosunkowuje się na piśmie do propozycji mediacji w treści postanowienia. Odrzucając wniosek podatnika w formie postanowienia, organ podatkowy musi przedstawić uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Ustosunkowując się negatywnie do propozycji organu, podatnik nie musi uzasadniać podjętej decyzji. Nieustosunkowanie się w terminie przez podatnika jest równoznaczne z odrzuceniem oferty postępowania mediacyjnego organu. Porozumienie o przystąpieniu do mediacji. W przypadku wyrażenia przez strony zgodności zamiaru przystąpienia do procedury mediacyjnej, organ wyznacza termin na stawienie się w siedzibie organu w celu spisania porozumienia o przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego. 10

12 3. Ustalenie ram postępowania mediacyjnego. Zawarte na piśmie porozumienie o wszczęciu procedury mediacyjnej zawiera: wskazanie stron postępowania mediacyjnego, wskazanie kwestii spornej i uzasadnienia, dla którego jej rozwiązanie może mieć wpływ na przebieg sprawy oraz: wskazanie wyznaczonego przez strony mediatora, podpis przedstawicieli stron postępowania mediacyjnego. Do porozumienia, strony załączają po jednym opisie stanu faktycznego oraz stanowisko w sprawie. Odpis tak skompletowanego porozumienia otrzymuje każda ze stron postępowania mediacyjnego oraz wskazany przez strony mediator. 4. Mediator. Proponujemy, aby mediatorami byli wyznaczeni z imienia i nazwiska urzędnicy nominowani przez Ministra Finansów. Minister Finansów może upoważnić do wyznaczenia mediatorów Dyrektorów Izb Skarbowych. Lista mediatorów, wraz z miastem siedziby jest publikowana do publicznej wiadomości. Na zgodny wniosek stron powinno być możliwe odwołanie mediatora i powołanie nowego w toku postępowania mediacyjnego. 5. Przebieg postępowania. Dokładny przebieg postępowania jest ustalany przez mediatora w porozumieniu ze stronami postępowania mediacyjnego, w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z zachowaniem określonych prawem terminów. Wymogiem postępowania jest doprowadzenie do co najmniej jednego spotkania stron w obecności mediatora. 6. Terminy. Ustawa precyzuje terminy: na ustosunkowanie się do wniosku podatnika o wszczęcie postępowania mediacyjnego lub postanowienia organu wyznaczającego termin na ustosunkowanie się do oferty przystąpienia do postępowania mediacyjnego. Proponowany termin w obu przypadkach to 7 dni. maksymalny termin na podpisanie porozumienia stron o wszczęciu postępowania mediacyjnego. Proponowany termin to 7 dni. termin od dnia zawarcia porozumienia o wszczęciu postępowania do dnia zawarcia porozumienia co do istoty sporu. Proponowany termin to 30 dni. Termin uprawomocnienia się porozumienia co do istoty sporu. Proponowany termin to 30 dni. 11

13 7. Porozumienie co do istoty sporu. W wyniku przeprowadzenia postępowania mediacyjnego strony uzgadniają na piśmie treść porozumienia co do istoty sporu poddanego mediacji (proponowane określenia ustawowe to Wynik mediacji, lub Porozumienie mediacyjne ). Porozumienie zawiera: wskazanie stron postępowania mediacyjnego, wskazanie mediatora, określenie przedmiotu sporu, sentencję, osnowę porozumienia przedstawiającą zakres ustaleń poczynionych w toku postępowania mediacyjnego, określenie skutków zawarcia porozumienia podpisy przedstawicieli stron porozumienia oraz podpis mediatora. 8. Możliwe skutki porozumienia. Uważamy, iż strony powinny dowolnie kształtować zakres postępowania oraz skutki porozumienia, w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Możliwym przedmiotem postępowania mediacyjnego są: ustalenie wspólnego stanowiska w zakresie spornego elementu stanu faktycznego na potrzeby dalszego prowadzenia postępowania, ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w przypadku wystąpienia sporu co do stanu faktycznego postępowania, wyjaśnienie różnic interpretacyjnych w zakresie przepisów prawa podatkowego oraz ich zastosowania do stanu faktycznego będącego przedmiotem sporu, ustalenie metody zapłaty podatku np. poprzez rozłożenie go na raty. 9. Kontrola legalności porozumień. Nadzór nad legalnością zawieranych porozumień powinny sprawować sądy administracyjne. Podstawą do uchylenia porozumienia powinno być rażące naruszenie prawa przez porozumienie lub okoliczności uzasadniające wznowienie postepowania. Skarga na porozumienie powinna przysługiwać stronom postępowania, a także prokuratorowi oraz Rzecznikowi Praw Obywatelskich. 12

14 Konkluzje Doświadczenia rozwiniętych państw wskazują na rozliczne korzyści z funkcjonowania w ich systemach prawa podatkowego polubownych metod rozwiązywania sporów. Tam gdzie, z uwagi na charakter sporu, zastąpienie drogi sądowej procedurą ADR jest możliwe, rozstrzygnięcia są osiągane mniejszym nakładem czasu i kosztów, a ponadto zmniejszają natężenie pracy sądów. Podatkowe procedury ADR przyjmują różne formy zarówno zażegnywania sporów jak i ograniczania ich częstotliwości i zakresu. W Polsce funkcjonuje szereg mechanizmów, które sprzyjają ograniczaniu ilości sporów podatkowych dotyczących wymiaru podatku, lecz brak w naszym porządku prawnym skutecznego narzędzia polubownego załatwiania zaistniałych sporów pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym. Roli takiej nie spełnia tryb przewidziany w art. 116 p.p.s.a., o czym świadczy jego marginalne zastosowanie. Należy więc uznać za zasadne rozważenie wprowadzenia w Polsce mechanizmu, który pozwalałby na ograniczanie ilości sporów sądowoadministracyjnych z organami podatkowymi poprzez umożliwienie mediacji już na etapie postępowania podatkowego lub po wydaniu decyzji. Wprowadzenie takiego rozwiązania będzie się łączyć z niemałymi trudnościami, w szczególności w zakresie systemowej integracji postępowania mediacyjnego do realizacji celów postawionych administracji podatkowej. Mamy nadzieję, iż nasze sugestie i spostrzeżenia staną się przyczynkiem do rozważenia możliwych rozwiązań w tym zakresie. 13

15 Załącznik 14

16 Przegląd procedur ADR w wybranych jurysdykcjach podatkowych Szeroko rozumiane alternatywne metody rozwiązywania sporów są stosowane na różną skalę w jurysdykcjach poszczególnych państw. Obok zostały przedstawione wybrane przykłady rozwiązań ADR w sporach podatkowych. Australia Stosowane w Australii roczne porozumienia rozliczeniowe (ang. annual compliance agreements ACA ) zakładają konsultację ryzyka podatkowego identyfikowanego przez podatnika z australijskim fiskusem (Australian Taxation Office, ATO ). Założeniem programu, obecnie ograniczonego do 50 największych spółek giełdowych w kraju, jest umożliwienie fiskusowi zbadania i uzgodnienia dopuszczalności transakcji narażonych na wzmożone ryzyko podatkowe przedstawianych przez podatników w zamian za wykazywanie większej niż przy braku ACA tolerancji na transakcje mniej kontrowersyjne 1. Francja Mechanizmy ADR przyjęte we Francji skupiają się na działaniach prewencyjnych. Nacisk został położony przede wszystkim na konsultacje interpretacji przepisów prawa podatkowego. Francuskie przepisy przewidują możliwość uzyskania przez przedsiębiorców interpretacji przepisów prawa podatkowego (fr. rescrits) w zakresie szczególnych zagadnień (np. opodatkowania zakładu 2 czy obejścia prawa 3 ). Holandia Funkcjonująca w Holandii instytucja pogłębionej relacji (ang. enhanced relationship) lub poziomego monitorowania (ang. horizontal monitoring), zakłada pogłębioną współpracę pomiędzy podatnikiem a organami podatkowymi 4. Sprowadza się ona właściwie do permanentnego udostępnienia ksiąg organom podatkowym oraz sygnalizowania wszelkich zagadnień podatkowych pojawiających się wraz z prowadzeniem biznesu. W zamian, fiskus oferuje swoiste doradztwo w zakresie konsekwencji podejmowanych przez podatnika działań w krótkim czasie, pozwalając decydentom podatnika na wzięcie pod uwagę zagadnień podatkowych przy podejmowaniu decyzji strategicznych. Jak podkreślają opisujące ten mechanizm publikacje, stosowanie tej metody wymaga zmiany mentalności zarówno ze strony organów jak i podatnika. Popularny sukces tej metody powoduje, iż rozwiązanie to będzie rozszerzane na innych podatników. Dodatkowo przepisy holenderskie przewidują także możliwość przeprowadzenia mediacji pomiędzy stronami sporu. Procedura ta ma na celu wypracowanie wspólnego stanowiska bez udziału sądu. Jeśli dzięki mediacji uda się osiągnąć porozumienie strony podpisują ugodę, której postanowienia wiążą obie strony. 1 Por. Your guide to dispute resolution, National Alternative Dispute Resolution Advisory Council, Australia 2012 r. 2 Por. oficjalne informacje z witryny francuskiej administracji podatkowej, 3 Ibidem., d=documentstandard_ Por. informacje na witrynie promującej inwestycje w Brabancji: 15

17 Kanada Kanadyjski podatnik, który nie zgadza się z wysokością wymierzonego podatku, dysponuje dwoma procedurami ADR, przy pomocy których może osiągnąć satysfakcjonującą zmianę stanowiska organów podatkowych: Proces ugodowy na etapie odwoławczym (ang. Settlement process for Appeals) stanowi formę negocjacji. Podatnik, po otrzymaniu informacji o wysokości wymierzonego podatku może zgłosić zastrzeżenia. Po rozpatrzeniu zastrzeżeń, Wydział Odwołań (ang. Appeals Branch) w ramach Agencji Podatkowej Kanady (ang. Canada Revenue Agency CRA) jest uprawniony do potwierdzenia, unieważnienia lub zmiany wysokości wymierzonego podatku. Podatnik może przystąpić do negocjacji z CRA. W przypadku osiągnięcia zadowalającego obie strony rozwiązania, podpisywane jest porozumienie, w ramach którego podatnik zrzeka się prawa do odwołania się do Kanadyjskiego Sądu Podatkowego (ang. Tax Court of Canada). Proces mediacyjny na etapie odwoławczym (ang. Mediation Process for Appeals) jest bardziej sformalizowany od procesu ugodowego. Podatnik składa wniosek do Wydziału Odwołań o rozpoczęcie mediacji. Następnie zostaje zawarte pisemne porozumienie, określające zagadnienia podlegające mediacji. Mediatorem jest niezależna osoba trzecia. Proces jest niewiążący. Jeśli doprowadzi do porozumienia, jest ono spisywane w formie umownej, jeśli nie, CRA jest władne do zmiany lub utrzymania pierwotnego wymiaru podatku, który podlega zaskarżeniu do sądu. Żadna z powyższych procedur nie ma ugruntowania w wiążących przepisach postępowania, lecz jest wypracowana przez praktykę CRA. Organ nakłania podatników do dzielenia się wątpliwościami przed złożeniem wniosku o wszczęcie którejkolwiek z procedur. Jak głosi ulotka informacyjna CRA: Wiele nieporozumień wynika z błędów w komunikacji lub braków informacyjnych. Dlatego mówimy: «Porozmawiaj z nami.» 5. Niemcy W Niemczech funkcjonuje szeroka gama mechanizmów ADR, skupionych przede wszystkim wokół wydawania na rzecz podatnika zabezpieczających opinii dotyczących opisanego stanu faktycznego lub przedmiotu kontroli. Niemiecki system prawa podatkowego przewiduje również mechanizm odnoszący się do sporów już zaistniałych. Instytucja finalnych ustaleń (niem. Tatsächliche Verständigung) w postaci wiążącej obie strony sporu ugody, pomimo nie umieszczenia jej bezpośrednio w przepisach prawa, została uznana za możliwą do stosowania w orzecznictwie sądów administracyjnych. Federalne Ministerstwo Finansów również potwierdziło możliwość stosowania tego mechanizmu ADR w dekrecie z 2008 r. Mechanizm ten znajduje zastosowanie, jeśli ustalenie stanu faktycznego sprawy przez organy podatkowe wymagałoby nieproporcjonalnie dużych nakładów w porównaniu to wartości sporu. Wszystkie wątpliwości powstałe w trakcie postepowania mogą zostać zawarte w wiążącej obie strony sporu ugodzie 6. 5 Ulotka CRA: Rozwiązanie Twojego Sporu: Prawa Sprzeciwu i Apelacji zgodnie z Ustawą o Podatku Dochodowym. Tłum. PwC., 6 Por., 16

18 Stany Zjednoczone W USA funkcjonuje szereg mechanizmów mających na celu ograniczenie sprowadzania sporów podatkowych na drogę sądową. Do takich rozwiązań należą zarówno prewencyjne mechanizmy ADR, jak i polubowne rozwiązywanie spraw już po powstaniu sporu. Do mechanizmów o charakterze prewencyjnym należy zaliczyć Program Porozumień Przeddeklaracyjnych (ang. Pre-filing Agreement Program PFA) 7, który polega na dobrowolnym poddaniu się kontroli przed złożeniem zeznania podatkowego, jak również rozwiązywanie problemów branżowych (ang. Industry Issue Resolution IIR) 8, który to mechanizm prowadzi do wydania przez amerykańskie organy skarbowe (ang. Internal Revenue Service IRS) ogólnych wytycznych, dotyczących wybranego zagadnienia podatkowego, którymi mogą być zainteresowane grupy podatników np. funkcjonujące w określonym rynku. Do drugiego typu rozwiązań, tj. tych regulujących sposoby zażegnywania sporów zaistniałych z organami należy program przyśpieszonej ugody (ang. Fast Track Settlement Program) 9, którego zadaniem jest skierowanie do mediacji zagadnień, które nie zostały jeszcze przekazane pod jurysdykcję sądów w ten sposób oszczędzając na czasie postępowania. Turcja Turcja posiada rozbudowany system stosowania mechanizmów ADR w postepowaniu podatkowym. Podatnik może skorzystać z ugody podatkowej, która może zostać zawarta w trakcie kontroli podatkowej oraz po jej zakończeniu. W pierwszym przypadku ugoda zawierana jest na spotkaniu z inspektorami dokonującymi kontroli, natomiast w drugim jej zawarcie jest możliwe w ciągu 30 dni od zakończenia kontroli. Spotkanie w sprawie ugody odbywa się wtedy z przedstawicielami komitetu ugodowego w urzędzie skarbowym lub w Ministerstwie Finansów. Wielka Brytania Służby Podatkowe i Celne Jej Królewskiej Mości (ang. Her Majesty s Revenue & Customs HMRC ) są instytucją, która podkreśla chęć efektywnego i polubownego załatwiania spraw podatkowych. Z praktyki prowadzenia sporów z HMRC wiadomo, iż znakomita większość spraw podatkowych, w których dochodzi do jakiejkolwiek interakcji (ponad złożenie przez podatnika zeznania podatkowego) pomiędzy podatnikiem a HMRC kończy się zawarciem porozumienia. Decyzje podatkowe są wydawane przez HMRC tylko w razie sporu z podatnikiem, w celu dostarczenia podstawy prawnej do złożenia skargi/odwołania do Izby Podatkowej Trybunału Pierwszego Rzędu (ang. First-Tier Tribunal, Tax Chamber). Procedura jest wszczynana na wniosek podatnika. Program pilotażowy obejmujący wprowadzenie procedury ADR w 2012 r. był skierowany do małych i średnich przedsiębiorstw. Obecnie, program jest w pełni operacyjny i dostępny także dla dużych firm 10. Po złożeniu stosownego formularza, podatnik otrzymywał informację o objęciu jego sprawy procedurą ADR lub odmową w ciągu 30 dni

19 ADR ma charakter mediacji. Osobą odpowiedzialną za przeprowadzenie procedury jest przeszkolony w technikach mediacyjnych urzędnik HMRC: facilitator. Średni okres trwania procedury to 56 dni 11, jednak w większości przypadków, rzeczywiste działania mediacyjne ograniczają się do jednodniowego spotkania. Nie ma z góry określonej agendy moderatorem jest facilitator, który postępuje wg. przedstawionej przez HMRC listy etapów. Szablonowy przebieg dnia jest przedstawiany przez HMRC następująco: procedura rozpoczyna się krótkimi (dziesięciominutowymi) prezentacjami stanowisk stron. Na wczesnym etapie spotkania facilitator przeprowadzi także krótkie rozmowy z każdą ze stron osobno, w celu zidentyfikowania kluczowych dla każdej strony zagadnień oraz punktów, na których każdej ze stron najbardziej zależy. Na dalszym etapie prowadzona jest moderowana dyskusja pomiędzy stronami. Uczestnictwo pełnomocników w procedurze stanowi normalną praktykę. Sposób przedstawienia ADR przez HMRC kładzie nacisk na wysoki poziom dobrowolności uczestnictwa podatnik ma prawo odstąpić od udziału w procedurze w dowolnym momencie. Podkreślana jest także poufność informacji przekazanych w toku procedury. HMRC zastrzega, iż ADR ma w zamierzeniu zastosowanie tylko do części sporów. Przykładowymi zagadnieniami, które są wskazane przez organ jako takie, które mogą zostać skutecznie poddane procedurze są np. wyjaśnienie zawiłości stanu faktycznego, uzyskanie lepszego obrazu materiału dowodowego w sprawie, zagadnienia, które mogą zostać poddane kompromisowi np. złożone struktury podatkowe, gdzie występują kwestie zarówno z dziedziny podatków pośrednich jak i podatku dochodowego oraz: doprowadzenie do lepszego zrozumienia argumentów przeciwnej strony. Należy uznać, iż nadrzędnym założeniem ADR w Wielkiej Brytanii jest usprawnienie komunikacji pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym. Włochy Włoski system prawny przewiduje stosowanie mechanizmów ADR pozwalających podatnikom na obniżenie ciążących na nich zobowiązań podatkowych i premiuje takie działania ograniczając wymiar odsetek naliczanych od zaległości podatkowych. W zależności od etapu, na którym zostanie podpisana ugoda, podatnik może zredukować wysokość odsetek naliczanych od wysokości zobowiązania. Zawarcie ugody pomiędzy podatnikiem a organami skarbowymi jest możliwe w przypadku, gdy zobowiązania podatnika opiewają na duże kwoty i wystąpi on z wnioskiem o rozpoczęcie procedury ugodowej. Jeśli uda się wypracować wspólne stanowisko zostaje sporządzony oficjalny raport z negocjacji, a kwota odsetek karnych zostaje obniżona do 1/4 ich podstawowej wysokości. Ugodę można zawrzeć także na etapie sądowym w takim przypadku odsetki zostają zredukowane do 1/3 podstawowej wysokości. 11 Raport HMRC: Alternative Dispute Resolution for the Mass Market Pilot Evaluation Report. Pkt

20 Kontakt Jan Tokarski Starszy Menedżer + 48 (22) (22) Mariusz Marecki Ekspert + 48 (22) (22) Przemysław Antas Starszy Konsultant + 48 (22) (22) Marcin Wesołowski Konsultant + 48 (22) (22) Jacek Drzazga Konsultant + 48 (22) (22)

WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI

WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI dr Marta Janina Skrodzka WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI Wprowadzenie Najbardziej pożądanym rezultatem prowadzenia postępowania mediacyjnego jest zawarcie przez strony

Bardziej szczegółowo

Plan Wykładu. Postępowanie mediacyjne wszczęcie, przebieg, ugoda Postępowanie arbitrażowe przebieg, wszczęcie, wyrok sądu polubownego

Plan Wykładu. Postępowanie mediacyjne wszczęcie, przebieg, ugoda Postępowanie arbitrażowe przebieg, wszczęcie, wyrok sądu polubownego Pozasądowe sposoby rozwiązywania sporów powstałych między przedsiębiorcami a ich klientami lub kontrahentami na gruncie transakcji e commerce w obrocie krajowym MAGDALENA ROMATOWSKA Plan Wykładu I. Mediacja

Bardziej szczegółowo

Pan Wojciech R. Wiewiórowski Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ul. Stawki 2 00-193 Warszawa

Pan Wojciech R. Wiewiórowski Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ul. Stawki 2 00-193 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-681846-1/11/A WO 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Wojciech R. Wiewiórowski Generalny

Bardziej szczegółowo

Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe

Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe mgr Karol Magoń Asystent w Katedrze Prawa UEK Czym jest prawo podatkowe? Prawo podatkowe ogół przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygasania

Bardziej szczegółowo

Założenia projektu ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów.

Założenia projektu ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów. Założenia projektu ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów. 1. Cel regulacji. Celem projektu jest doprowadzenie do szerszego i bardziej powszechnego wykorzystywania mediacji i innych

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE W POLSCE I NA ŚWIECIE ZWIĄZANE Z WYKORZYSTANIEM POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO W SPRAWACH GOSPODARCZYCH

PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE W POLSCE I NA ŚWIECIE ZWIĄZANE Z WYKORZYSTANIEM POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO W SPRAWACH GOSPODARCZYCH dr Marta Janina Skrodzka PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE W POLSCE I NA ŚWIECIE ZWIĄZANE Z WYKORZYSTANIEM POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO W SPRAWACH GOSPODARCZYCH Wprowadzenie Mediacja jest przedstawiana, jako alternatywna

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 10 lipca 2002 r. III RN 135/01

Wyrok z dnia 10 lipca 2002 r. III RN 135/01 Wyrok z dnia 10 lipca 2002 r. III RN 135/01 Urząd skarbowy nie może umorzyć, a także odroczyć, płatności podatku przypadającego samorządowi terytorialnemu bez wniosku lub zgody przewodniczącego zarządu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE 1. Zakres zastosowania 1. Przedmiotem niniejszego Regulaminu jest unormowanie zasad rozstrzygania

Bardziej szczegółowo

W związki z napływającymi do mnie skargami indywidualnymi chciałabym. przedstawić Panu Pełnomocnikowi problem generalny dotyczący charakteru prawnego

W związki z napływającymi do mnie skargami indywidualnymi chciałabym. przedstawić Panu Pełnomocnikowi problem generalny dotyczący charakteru prawnego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena Lipowicz RPO-736286-V-13/GH 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 55 1 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Jarosław Duda Sekretarz Stanu Pełnomocnik

Bardziej szczegółowo

Regulamin i cennik postepowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo-Handlowych w Polsce.

Regulamin i cennik postepowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo-Handlowych w Polsce. Regulamin i cennik postepowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo-Handlowych w Polsce. I. Przedmiot regulacji. Regulamin dotyczy postepowań mediacyjnych

Bardziej szczegółowo

SPOTKANIE Z REPREZENTANTAMI SAMORZĄDU GOSPODARCZEGO NOWE USŁUGI ADMINISTRACJI PODATKOWEJ DLA PRZEDSIĘBIORCÓW

SPOTKANIE Z REPREZENTANTAMI SAMORZĄDU GOSPODARCZEGO NOWE USŁUGI ADMINISTRACJI PODATKOWEJ DLA PRZEDSIĘBIORCÓW SPOTKANIE Z REPREZENTANTAMI SAMORZĄDU GOSPODARCZEGO NOWE USŁUGI ADMINISTRACJI PODATKOWEJ DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PRAWA I OBOWIĄZKI PODATNIKÓW W TOKU WERYFIKACJI PRAWIDŁOWOŚCI ROZLICZEŃ PODATKOWYCH Tarnów,

Bardziej szczegółowo

CRIDO TAXAND ORDYNACJA PODATKOWA FLASH LIPIEC 2014

CRIDO TAXAND ORDYNACJA PODATKOWA FLASH LIPIEC 2014 CRIDO TAXAND ORDYNACJA PODATKOWA FLASH LIPIEC 2014 Szanowni Państwo, w związku z istotnymi zmianami w ustawie Ordynacja podatkowa, które niedawno weszły w życie, jak również tymi, które zostały przedstawione

Bardziej szczegółowo

Regulamin. postępowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji. przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo- Handlowych w Polsce.

Regulamin. postępowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji. przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo- Handlowych w Polsce. Regulamin postępowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo- Handlowych w Polsce. I. Przedmiot regulacji. Regulamin dotyczy postępowań mediacyjnych w

Bardziej szczegółowo

Pierwszego lipca 2008 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian do systemu wydawania tych interpretacji.

Pierwszego lipca 2008 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian do systemu wydawania tych interpretacji. Pierwszego lipca 2008 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian do systemu wydawania tych interpretacji. Pierwszego lipca 2008 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian do systemu wydawania interpretacji co do sposobu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN DZIAŁANIA SĄDU KOLEŻEŃSKIEGO STOWARZYSZENIA UniCat Club. Postanowienia ogólne

REGULAMIN DZIAŁANIA SĄDU KOLEŻEŃSKIEGO STOWARZYSZENIA UniCat Club. Postanowienia ogólne REGULAMIN DZIAŁANIA SĄDU KOLEŻEŃSKIEGO STOWARZYSZENIA UniCat Club Postanowienia ogólne 1 Sąd Koleżeński jest jednym z organów Władz Stowarzyszenia UniCat Club (dalej: Stowarzyszenia) powoływanym przez

Bardziej szczegółowo

TaxWeek. Przegląd nowości podatkowych. Nr 19, 28 maja 2014. Kontakt

TaxWeek. Przegląd nowości podatkowych. Nr 19, 28 maja 2014. Kontakt TaxWeek Przegląd nowości podatkowych Nr 19, 28 maja 2014 Kontakt Aleksandra Bembnista Knowledge Management tel. +48 58 552 9008 a leksandra.bembnista@pl.pwc.com www.pwc.pl www.taxonline.pl Tax Week jest

Bardziej szczegółowo

Wymiana informacji podatkowych w zakresie podatków dochodowych w ramach pomocy administracyjnej

Wymiana informacji podatkowych w zakresie podatków dochodowych w ramach pomocy administracyjnej Niemieckie regulacje zawierają m.in. unormowanie zasad odmowy udzielania informacji podmiotom zagranicznym oraz przekazywania informacji korzystnych dla podatnika na jego wniosek. Wymiana informacji podatkowych

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym

- o zmianie ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140 162 ( 3 )/09 Warszawa, 28 października 2009 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte

Bardziej szczegółowo

Mediacja konsumencka

Mediacja konsumencka Mediacja konsumencka Inspekcja Handlowa od ponad 10 lat prowadzi mediacje w formule określonej w art. 36 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o Inspekcji Handlowej /tekst jednolity w Dz. U. z 2009 r. nr

Bardziej szczegółowo

ZAŻALENIE. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia ( )

ZAŻALENIE. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia ( ) Katowice, dnia ( ) r. L.Dz.W../2015 Sygn. RO-12/UPR4/2014/AF Sąd Rejonowy Zamiejscowy z siedzibą w P. za pośrednictwem: Prokuratura Rejonowa w T. Ośrodek Zamiejscowy w P. sygn. akt. 5 Ds 234/15 ZAŻALENIE

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 289/14. Dnia 19 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 289/14. Dnia 19 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej Sygn. akt V KK 289/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 listopada 2014 r. SSN Roman Sądej na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 19 listopada 2014r.,

Bardziej szczegółowo

II FSK 2661/12 - Wyrok NSA

II FSK 2661/12 - Wyrok NSA II FSK 2661/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2014-10-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-10-08 Sąd Sędziowie Symbol z opisem Hasła tematyczne Naczelny Sąd Administracyjny Beata Cieloch Grażyna Nasierowska

Bardziej szczegółowo

Urszula Marcinowska Wicedyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu kierująca Biurem KIP w Lesznie

Urszula Marcinowska Wicedyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu kierująca Biurem KIP w Lesznie Urszula Marcinowska Wicedyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu kierująca Biurem KIP w Lesznie AGENDA: geneza zadania organizacja pracy rezultaty działalności problemy sygnalne geneza MINISTERSTWO FINANSÓW

Bardziej szczegółowo

Nowa ustawa o ADR w sprawach konsumenckich Jakie zmiany w funkcjonowaniu firmy spowoduje ustawa? FKA Furtek Komosa Aleksandrowicz

Nowa ustawa o ADR w sprawach konsumenckich Jakie zmiany w funkcjonowaniu firmy spowoduje ustawa? FKA Furtek Komosa Aleksandrowicz Nowa ustawa o ADR w sprawach konsumenckich Jakie zmiany w funkcjonowaniu firmy spowoduje ustawa? FKA Furtek Komosa Aleksandrowicz 1 pozasądowe rozwiązywanie sporów Trwają prace nad kontrowersyjną ustawą

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA obowiązująca w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr1 w Zamościu

WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA obowiązująca w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr1 w Zamościu (Załącznik nr1 do Zarządzenia Nr 4/2015) WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA obowiązująca w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr1 w Zamościu Wszyscy wobec prawa są równi i nikt nie może być dyskryminowany

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 1 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania i dokumentowania audytu wewnętrznego

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 1 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania i dokumentowania audytu wewnętrznego Dziennik Ustaw Nr 21 2066 Poz. 108 108 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 1 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania i dokumentowania audytu wewnętrznego Na podstawie art. 285 ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Wytyczne w sprawie. rozpatrywania skarg przez zakłady. ubezpieczeń

Wytyczne w sprawie. rozpatrywania skarg przez zakłady. ubezpieczeń EIOPA-BoS-12/069 PL Wytyczne w sprawie rozpatrywania skarg przez zakłady ubezpieczeń 1/8 1. Wytyczne Wprowadzenie 1. Zgodnie z art. 16 rozporządzenia w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru

Bardziej szczegółowo

projekt z dnia 30 września 2015 r. z dnia 2015 r.

projekt z dnia 30 września 2015 r. z dnia 2015 r. projekt z dnia 30 września 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru zeznania o wysokości dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej obowiązującego w zakresie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Katarzyna Gonera (sprawozdawca) SSN Beata Gudowska

POSTANOWIENIE. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Katarzyna Gonera (sprawozdawca) SSN Beata Gudowska Sygn. akt I UZ 104/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 2 czerwca 2010 r. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Katarzyna Gonera (sprawozdawca) SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania C.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r.

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie Karty

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266).

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-154(5)/09 Warszawa, 18 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

z dnia 2015 r. w sprawie późniejszego terminu powstania obowiązku podatkowego

z dnia 2015 r. w sprawie późniejszego terminu powstania obowiązku podatkowego R O Z P O R Z Ą D Z E N I E Projekt z 24 lipca 2015 r. M I N I S T R A F I N A N S Ó W 1) z dnia 2015 r. w sprawie późniejszego terminu powstania obowiązku podatkowego Na podstawie art. 19a ust. 12 ustawy

Bardziej szczegółowo

Świadomy Podatnik projekt Rady Podatkowej PKPP Lewiatan. www.radapodatkowa.pl

Świadomy Podatnik projekt Rady Podatkowej PKPP Lewiatan. www.radapodatkowa.pl Świadomy Podatnik projekt Rady Podatkowej PKPP Lewiatan www.radapodatkowa.pl RYZYKO PODATKOWE Marcin Kolmas Definicja pojęcia ryzyka podatkowego na cele naszego spotkania Co to jest ryzyko podatkowe Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

303/4/B/2010. POSTANOWIENIE z dnia 11 marca 2010 r. Sygn. akt Ts 272/09. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak,

303/4/B/2010. POSTANOWIENIE z dnia 11 marca 2010 r. Sygn. akt Ts 272/09. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak, 303/4/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 11 marca 2010 r. Sygn. akt Ts 272/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Anwil

Bardziej szczegółowo

Możliwość rejestracji znaków towarowych zawierających nazwę lub skrót nazwy Rzeczypospolitej Polskiej (Polska, PL, RP)

Możliwość rejestracji znaków towarowych zawierających nazwę lub skrót nazwy Rzeczypospolitej Polskiej (Polska, PL, RP) I. Zmiany w ustawie Prawo własności przemysłowej. Możliwość rejestracji znaków towarowych zawierających nazwę lub skrót nazwy Rzeczypospolitej Polskiej (Polska, PL, RP) Zakaz rejestracji znaków towarowych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie Karty audytu wewnętrznego w Ministerstwie Spraw

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III CSK 111/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 22 listopada 2007 r. SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Zbigniew

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA obowiązująca w Zespole Szkół w Pisarzowej

WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA obowiązująca w Zespole Szkół w Pisarzowej WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA obowiązująca w Zespole Szkół w Pisarzowej Podstawa prawna: 1. art. 55, art. 943 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz.

Bardziej szczegółowo

Zakres i kierunki zmian ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zakres i kierunki zmian ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prof. zw. dr habil. Roman Hauser Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego Zakres i kierunki zmian ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W roku 2012 minie 10 lat od uchwalenia ustaw

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wprowadzenie Wyjaśnienia dotyczące zakresu pracy oraz używanych pojęć

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wprowadzenie Wyjaśnienia dotyczące zakresu pracy oraz używanych pojęć Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Wprowadzenie... 1 Wyjaśnienia dotyczące zakresu pracy oraz używanych pojęć... 8 Rozdział I. Psychologiczne i profesjonalne ograniczenia prawników w podejściu do rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie... Wykaz skrótów...

Spis treści. Wprowadzenie... Wykaz skrótów... Wprowadzenie... Wykaz skrótów... XI XV Dział I. Ordynacja podatkowa. Zobowiązania i postępowanie podatkowe... 1 Rozdział I. Interpretacje w sprawach podatkowych (art. 14a 14p OrdPU)... 1 1. Wniosek podatnika

Bardziej szczegółowo

1. Czy u podatników, którzy zlikwidowali działalność gospodarczą, dopuszczalna jest kontrola podatkowa?

1. Czy u podatników, którzy zlikwidowali działalność gospodarczą, dopuszczalna jest kontrola podatkowa? 13 czerwca 11 (nr 113) SIEDEM PYTAŃ DO Karoliny Brzozowskiej, konsultanta podatkowego w ECDDP Czy moŝna kontrolować podatnika po zamknięciu firmy 1. Czy u podatników, którzy zlikwidowali działalność gospodarczą,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska

POSTANOWIENIE. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska Sygn. akt III CZ 76/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 4 stycznia 2012 r. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska w sprawie ze skargi

Bardziej szczegółowo

PK4.8022.45.2015 Dyrektorzy Izb Skarbowych wszystkich

PK4.8022.45.2015 Dyrektorzy Izb Skarbowych wszystkich Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Departament Polityki Podatkowej PK4.8022.45.2015 Dyrektorzy Izb Skarbowych wszystkich W nawiązaniu do postulatów zgłaszanych przez trenerów administracji skarbowej podczas

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚĆ ORGANÓW PODATKOWYCH

WŁAŚCIWOŚĆ ORGANÓW PODATKOWYCH WŁAŚCIWOŚĆ ORGANÓW PODATKOWYCH WŁAŚCIWOŚĆ, ZDOLNOŚĆ PRAWNA ORGANU PODATKOWEGO DO PROWADZENIA OKREŚLONEGO RODZAJU SPRAW DOTYCZĄCYCH ZOBOWIĄZAŃ PODATKOWYCH LUB INNYCH SPRAW NORMOWANYCH PRZEPISAMI PRAWA PODATKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Ustawowe formy partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym

Ustawowe formy partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym Ustawowe formy partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym Czyli o tym jak obywatel może wpływać na kształt otaczającej go przestrzeni i na co pozwala nam ustawa Zespół ds. konsultacji społecznych

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . Sygn. akt V CSK 407/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 6 października 2011 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 13 lutego 2003 r. III RN 13/02

Wyrok z dnia 13 lutego 2003 r. III RN 13/02 Wyrok z dnia 13 lutego 2003 r. III RN 13/02 Przepis art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) od dnia

Bardziej szczegółowo

Temat Podatek dochodowy od osób prawnych --> Koszty uzyskania przychodów --> Pojęcie kosztów uzyskania przychodów

Temat Podatek dochodowy od osób prawnych --> Koszty uzyskania przychodów --> Pojęcie kosztów uzyskania przychodów Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura IPPB5/423-311/09-2/MB Data 2009.09.02 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie Temat Podatek dochodowy od osób prawnych --> Koszty uzyskania przychodów

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów / 11 Akty prawne / 11 Periodyki / 11 Inne / 12 Od redaktorów / 13

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów / 11 Akty prawne / 11 Periodyki / 11 Inne / 12 Od redaktorów / 13 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów / 11 Akty prawne / 11 Periodyki / 11 Inne / 12 Od redaktorów / 13 Rafał Morek Rozdział 1. Wprowadzenie / 15 1.1. Pojęcie mediacje / 15 1.2. Podstawy języka mediacji / 17 1.3.

Bardziej szczegółowo

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej,

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej, SKO.4103.1507.2012 Koszalin, dnia 1 czerwca 2012 roku D E C Y Z J A Na podstawie: art. 104 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz.U. z 2000r.,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II PK 68/07. Dnia 17 lipca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II PK 68/07. Dnia 17 lipca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kwaśniewski Sygn. akt II PK 68/07 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 17 lipca 2007 r. SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z powództwa S. M. przeciwko D. Sp. z o.o. w D. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

Skutki zawarcia ugody mediacyjnej oraz konsekwencje jej nie zawarcia w sektorze publicznym i samorządowym

Skutki zawarcia ugody mediacyjnej oraz konsekwencje jej nie zawarcia w sektorze publicznym i samorządowym Oprac. dr Marta Janina Skrodzka Wydział Prawa Uniwersytet w Białymstoku Skutki zawarcia ugody mediacyjnej oraz konsekwencje jej nie zawarcia w sektorze publicznym i samorządowym 3.3. Szybkość i koszt postępowania

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz

POSTANOWIENIE. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz Sygn. akt I PK 47/03 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 23 maja 2003 r. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz w sprawie z powództwa S. C. przeciwko Centrum Języków Obcych spółce cywilnej w B. J. M.,

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 września 2015 r. Poz. 1480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 4 września 2015 r. w sprawie audytu wewnętrznego oraz informacji o pracy i

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji,

USTAWA. z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Odpowiedzialność majątkowa funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,

Bardziej szczegółowo

Rok podatkowy inny niż kalendarzowy a obowiązek odprowadzania zaliczek na CIT przez SKA, której akcjonariuszem jest osoba fizyczna

Rok podatkowy inny niż kalendarzowy a obowiązek odprowadzania zaliczek na CIT przez SKA, której akcjonariuszem jest osoba fizyczna Tax Week nr 28/2014 Rok podatkowy inny niż kalendarzowy a obowiązek odprowadzania zaliczek na CIT przez SKA, której akcjonariuszem jest osoba fizyczna 2 września 2014 Przegląd nowości podatkowych W najnowszym

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 28/2015 WÓJTA GMINY CZERNIKOWO Z DNIA 11 MAJA 2015 r.

ZARZĄDZENIE Nr 28/2015 WÓJTA GMINY CZERNIKOWO Z DNIA 11 MAJA 2015 r. ZARZĄDZENIE Nr 28/2015 WÓJTA GMINY CZERNIKOWO Z DNIA 11 MAJA 2015 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Gminy Czernikowo. Na podstawie Standardu 2040 Międzynarodowych Standardów

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ PREZENTACJI. Jak zarządzać ryzykiem podatkowym?

TYTUŁ PREZENTACJI. Jak zarządzać ryzykiem podatkowym? TYTUŁ PREZENTACJI Jak zarządzać ryzykiem podatkowym? Ryzyko podatkowe to: niebezpieczeństwo pomyłkowego zaniżenia zobowiązania podatkowego i konieczności zapłaty odsetek oraz kar przewidzianych w polskim

Bardziej szczegółowo

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne ZESTAWIENIE uwag do projektu rozporządzenia w sprawie sposobu dokumentowania prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I UK 183/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 20 sierpnia 2014 r. SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Beata Gudowska SSN

Bardziej szczegółowo

Rozdział trzeci Zasady ogólne postępowania administracyjnego 1. Charakter prawny, zakres obowiązywania i funkcje 2. Katalog zasad

Rozdział trzeci Zasady ogólne postępowania administracyjnego 1. Charakter prawny, zakres obowiązywania i funkcje 2. Katalog zasad Spis treści Wykaz skrótów CZĘŚĆ PIERWSZA ZAGADNIENIA OGÓLNE Rozdział pierwszy Geneza i rozwój postępowania administracyjnego i sądownictwa administracyjnego 1. Europa 2. Polska A. Okres międzywojenny B.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA WYBORU PARTNERA PRYWATNEGO/KONCESJONARIUSZA. www.inves.pl

PROCEDURA WYBORU PARTNERA PRYWATNEGO/KONCESJONARIUSZA. www.inves.pl PROCEDURA WYBORU PARTNERA PRYWATNEGO/KONCESJONARIUSZA www.inves.pl Zasady prowadzenia postępowania Zasady obowiązują zarówno w zakresie dopuszczenia, jak i podczas negocjacji: - Zasada równego traktowania;

Bardziej szczegółowo

Postępowanie cywilne. Istota postępowania kasacyjnego. Orzeczenia, od których przysługuje skarga kasacyjna 2012-03-25

Postępowanie cywilne. Istota postępowania kasacyjnego. Orzeczenia, od których przysługuje skarga kasacyjna 2012-03-25 Postępowanie cywilne Skarga kasacyjna Wznowienie postępowania Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Istota postępowania kasacyjnego Nadzwyczajny środek zaskarżenia To nie trzecia instancja

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWE STRATEGIE MEDIACYJNE

MOŻLIWE STRATEGIE MEDIACYJNE dr Marta Janina Skrodzka MOŻLIWE STRATEGIE MEDIACYJNE Wprowadzenie Każde postępowanie mediacyjne, co zostało wskazane w przygotowanych do tej pory opracowaniach, przebiega zasadniczo w podobny sposób,

Bardziej szczegółowo

Akt administracyjny. A. Akt administracyjny

Akt administracyjny. A. Akt administracyjny Akt administracyjny A. Akt administracyjny Akt administracyjny stanowi władcze jednostronne oświadczenie woli organu wykonującego zadania z zakresu administracji, oparte na przepisach prawa administracyjnego,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt II PK 296/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 marca 2012 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa J. P. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. o odszkodowanie, po

Bardziej szczegółowo

K A R T A I N F O R M A C Y J N A. Przyznawanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych podmioty prowadzące działalność gospodarczą

K A R T A I N F O R M A C Y J N A. Przyznawanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych podmioty prowadzące działalność gospodarczą Urząd Skarbowy w Jaworze K-042/1 Przyznawanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych podmioty prowadzące działalność Obowiązuje od 18.04.2011 r. I. Kogo dotyczy Osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie

Bardziej szczegółowo

Ordynacja podatkowa. Zobowiązania i postępowanie podatkowe

Ordynacja podatkowa. Zobowiązania i postępowanie podatkowe Dział I Ordynacja podatkowa. Zobowiązania i postępowanie podatkowe Rozdział I Interpretacje w sprawach podatkowych (art. 14a 14p OrdPU) Rozdział I. Interpretacje w sprawach podatkowych... 1. Wniosek podatnika

Bardziej szczegółowo

I FSK 162/12 - Wyrok NSA

I FSK 162/12 - Wyrok NSA 1 z 6 2013-04-10 12:38 I FSK 162/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2013-01-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-02-02 Sąd Sędziowie Symbol z opisem Hasła tematyczne Naczelny Sąd Administracyjny Arkadiusz

Bardziej szczegółowo

I FSK 577/11 Warszawa, 20 stycznia 2012 WYROK

I FSK 577/11 Warszawa, 20 stycznia 2012 WYROK I FSK 577/11 Warszawa, 20 stycznia 2012 WYROK Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Roman Wiatrowski,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1991 r. Nr 55 poz. 235, z 1996 r. Nr 34, poz. 148, z 1997 r.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 620 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

WYJAŚNIENIA TREŚCI OPISU PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

WYJAŚNIENIA TREŚCI OPISU PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA OAK.KCB.2621/74/15 Lublin, 8.01.2016 r. UCZESTNICY POSTĘPOWANIA Dotyczy: Zaproszenia do składania ofert w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień

Bardziej szczegółowo

VAT ZAIKS Badania rynkowe Warsztaty, spotkania branżowe, webinaria

VAT ZAIKS Badania rynkowe Warsztaty, spotkania branżowe, webinaria INICJATYWA Projekty VAT ZAIKS Badania rynkowe Warsztaty, spotkania branżowe, webinaria 8% VAT na usługi fitness w Twoim klubie e-warsztat 14 listopada 2014 październik 2013 2 Organizator Partner merytoryczny

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne (i wybrane inne) Zestaw 5

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne (i wybrane inne) Zestaw 5 Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne (i wybrane inne) Zestaw 5 Przedmiot 1 2 Istota i znaczenie zasad ogólnych w Kodeksie postępowania administracyjnego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. TOM III część 1 DZIAŁ I. WPROWADZENIE DO ZASKARŻANIA ORZECZEŃ W POSTĘPOWANIU CYWILNYM. Spis treści. Wykaz skrótów...

SPIS TREŚCI. TOM III część 1 DZIAŁ I. WPROWADZENIE DO ZASKARŻANIA ORZECZEŃ W POSTĘPOWANIU CYWILNYM. Spis treści. Wykaz skrótów... Spis treści SPIS TREŚCI TOM III część 1 Wykaz skrótów....................................................... 13 DZIAŁ I. WPROWADZENIE DO ZASKARŻANIA ORZECZEŃ W POSTĘPOWANIU CYWILNYM ROZDZIAŁ 1. Zaskarżalność

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTECKI SZPITAL KLINICZNY im. Jana Mikulicza Radeckiego we Wrocławiu ul. Borowska 213 50 556 Wrocław

UNIWERSYTECKI SZPITAL KLINICZNY im. Jana Mikulicza Radeckiego we Wrocławiu ul. Borowska 213 50 556 Wrocław UNIWERSYTECKI SZPITAL KLINICZNY im. Jana Mikulicza Radeckiego we Wrocławiu ul. Borowska 213 50 556 Wrocław Kancelaria: (71) 733 12 00 Fax: (71)733 12 09 strona internetowa: www.usk.wroc.pl e-mail:kancelaria@usk.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

WWażne. dla praktyki. Piotr Kulik. Postępowanie podatkowe początek i koniec zawsze w terminie 5 lat

WWażne. dla praktyki. Piotr Kulik. Postępowanie podatkowe początek i koniec zawsze w terminie 5 lat WWażne dla praktyki Piotr Kulik Postępowanie podatkowe początek i koniec zawsze w terminie 5 lat W dniu 3 grudnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął w składzie siedmioosobowym uchwałę o sygn.

Bardziej szczegółowo

Marcin Czugan POZASĄDOWY SYSTEM ROZSTRZYGNIA SPORÓW (ADR/ODR) NOWE NARZĘDZIE DO BUDOWANIA ZAUFANIA CZY ŹRÓDŁO NOWYCH KOSZTÓW?

Marcin Czugan POZASĄDOWY SYSTEM ROZSTRZYGNIA SPORÓW (ADR/ODR) NOWE NARZĘDZIE DO BUDOWANIA ZAUFANIA CZY ŹRÓDŁO NOWYCH KOSZTÓW? POZASĄDOWY SYSTEM ROZSTRZYGNIA SPORÓW (ADR/ODR) NOWE NARZĘDZIE DO BUDOWANIA ZAUFANIA CZY ŹRÓDŁO NOWYCH KOSZTÓW? Marcin Czugan Dyrektor Departamentu Prawno - Legislacyjnego Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych

Bardziej szczegółowo

Rodzaj dokumentu Interpretacja indywidualna

Rodzaj dokumentu Interpretacja indywidualna Rodzaj dokumentu Interpretacja indywidualna Sygnatura DFP-Fn-VI.310.1.2012 Data 2012-12-19 Autor Prezydent Miasta Łodzi Temat Jaką stawką podatku od nieruchomości należy opodatkować lokal użytkowy będący

Bardziej szczegółowo

Ustalanie zobowiązania podatkowego Decyzje podatkowe

Ustalanie zobowiązania podatkowego Decyzje podatkowe Ustalanie zobowiązania podatkowego Decyzje podatkowe Zasady ustalania zobowiązania podatkowego uregulowane są w niemieckiej ordynacji podatkowej. W zależności od rodzaju zobowiązania podatkowego deklaracje

Bardziej szczegółowo

75/1/B/2012. POSTANOWIENIE z dnia 2 sierpnia 2011 r. Sygn. akt Ts 102/10

75/1/B/2012. POSTANOWIENIE z dnia 2 sierpnia 2011 r. Sygn. akt Ts 102/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Kotlinowski, 75/1/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 2 sierpnia 2011 r. Sygn. akt Ts 102/10 po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Development

Bardziej szczegółowo

Odwołania od decyzji starosty w sprawach naleŝących do właściwości powiatu winny być kierowane do...

Odwołania od decyzji starosty w sprawach naleŝących do właściwości powiatu winny być kierowane do... Strona otrzymała decyzję II instancji z rozstrzygnięciem, z którym nie zgadza się. W jakim terminie moŝe wnieść skargę do naczelnego Sądu Administracyjnego? Z chwilą wydania dla strony postępowania niekorzystnej

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA W KURATORIUM OŚWIATY W WARSZAWIE. Rozdział I

WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA W KURATORIUM OŚWIATY W WARSZAWIE. Rozdział I Załącznik do zarządzenia Nr 26 Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia 21 maja 2013 r. WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA W KURATORIUM OŚWIATY W WARSZAWIE Rozdział I Postanowienia Ogólne Definicje 1. Wewnętrzna

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOLEGIUM MEDIACYJNEGO DZIAŁAJĄCEGO W RAMACH ŚLĄSKIEGO STOWARZYSZENIA RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH W KATOWICACH 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN KOLEGIUM MEDIACYJNEGO DZIAŁAJĄCEGO W RAMACH ŚLĄSKIEGO STOWARZYSZENIA RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH W KATOWICACH 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMIN KOLEGIUM MEDIACYJNEGO DZIAŁAJĄCEGO W RAMACH ŚLĄSKIEGO STOWARZYSZENIA RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH W KATOWICACH 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Kolegium Mediacyjne działające przy Śląskim Stowarzyszeniu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) Sygn. akt II UZ 83/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 lutego 2014 r. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Z. sp.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO KANCELARII RADCY PRAWNEGO RYSZARD STOPA

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO KANCELARII RADCY PRAWNEGO RYSZARD STOPA REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO KANCELARII RADCY PRAWNEGO RYSZARD STOPA ZAKRES STOSOWANIA Artykuł 1 Stosowanie Regulaminu 1. Niniejszy Regulamin znajduje zastosowanie, jeżeli strony wyraziły na piśmie

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 10 grudnia 1996 r. III RN 48/96

Wyrok z dnia 10 grudnia 1996 r. III RN 48/96 Wyrok z dnia 10 grudnia 1996 r. III RN 48/96 Przepis art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst : Dz. U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416) w brzmieniu

Bardziej szczegółowo

LSZ 4101-013-01/2014 P/14/016 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

LSZ 4101-013-01/2014 P/14/016 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE LSZ 4101-013-01/2014 P/14/016 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE I. Dane identyfikacyjne kontroli Numer i tytuł kontroli P/14/016 Wykonywanie wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Pracodawcy mają prawo tworzyć, bez uzyskania uprzedniego zezwolenia, związki według

Bardziej szczegółowo

AKTYWNE FORMY ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH

AKTYWNE FORMY ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH Podyplomowe Studia Podatkowe Ciągłe zmiany w systemie podatkowym wymagają nieustannej aktualizacji posiadanej wiedzy. Na studiach omawiane są najnowsze akty prawne, co pozwala uporządkować posiadane wiadomości

Bardziej szczegółowo

ILPB4/423-406/11-3/MC Data 2012.01.27 Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu

ILPB4/423-406/11-3/MC Data 2012.01.27 Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura ILPB4/423-406/11-3/MC Data 2012.01.27 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu Temat Podatek dochodowy od osób prawnych --> Przedmiot i podmiot opodatkowania

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn Sygn. akt I UK 470/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 kwietnia 2015 r. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn w sprawie z odwołania B.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO REGULAMIN KOMISJI OCENY WNIOSKÓW Projektu Moja Firma w Unii Europejskiej II o przyznanie wsparcia finansowego w ramach Działania 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia Priorytetu

Bardziej szczegółowo

Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację

Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację Mediacja jest dobrowolną, poufną metodą rozwiązywania sporu, w której strony konfliktu lub

Bardziej szczegółowo

WDRAŻANIE MEDIACJI W SPRAWACH CYWILNYCH

WDRAŻANIE MEDIACJI W SPRAWACH CYWILNYCH PROGRAM OBYWATEL I PRAWO WDRAŻANIE MEDIACJI W SPRAWACH CYWILNYCH 1/28 PROGRAM OBYWATEL I PRAWO Cele projektu: 1. Opracowanie modelu wdrożenia mediacji cywilnej w Sądzie Rejonowym 2. Wdrożenie modelu 2/28

Bardziej szczegółowo