E.S.A. Historia pewnej firmy z Marum

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "E.S.A. Historia pewnej firmy z Marum 1927-2007"

Transkrypt

1 Joke de Boer-Jager, Trees Mars-Belderok E.S.A. Historia pewnej firmy z Marum Książkę tę wydano i sfinansowano z inicjatywy gminnej Komisji Kultury w Marum oraz firmy ESA

2 de Boer/Mars, Marum 2007 ESA Trucks, Poznań 2007 Wicherkiewicz, Poznań 2007 Żaden fragment tej publikacji nie może być powielany i/lub upubliczniony w formie druku, fotokopii, mikrofilmu bez uprzedniego pisemnego zezwolenia autorów.

3 Spis treści Wprowadzenie Rozdział 1 Początki przedsiębiorstwa autobusowego w Marum ( ) Rozdział 2 Dalszy rozwój przedsiębiorstwa ( ) Rozdział 3 Lata pomyślności i niepowodzeń ( ) Rozdział 4 Stare pokolenie ustępuje miejsca nowemu ( do dziś) Na zakończenie Wykorzystane źródła Tereny przy Hoornweg w Marum naprzeciwko De Koppel Paarden ( Para koni ) w 1931 r. Samochód pośrodku: Renault z 1925 r. Po lewej stronie stary autobus Ford, a po prawej ciężarówka Chevrolet.

4 Hotel De Koppel Paarden ( Para koni ) przy prowincjonalnej drodze w Marum; początek XX wieku.

5 Wprowadzenie Marum to wieś położona przy autostradzie Drachten-Groningen. To tu przed wieloma laty rozpoczeła swoją działalnosć firma ESA, która do chwili obecnej ma duże znaczenie dla wielu mieszkańców w Marum. W 1927 r. szwagrowie Klaas Michiel Elema i Martinus Stollenga założyli firmę autobusową w Marum-West. W miarę rozwoju nazwano ją E.S.A., przekształcając z czasem w regionalnego przewoźnika, firmę autokarową, biuro podróży, stację obsługi samochodów i autoryzowanego przedstawiciela sprzedaży samochodów osobowych i ciężarowych. Przedsiębiorstwo ze swoimi, jak na owe czasy, imponującymi zabudowaniami firmowymi silnie zaznaczało się w krajobrazie wsi. Zabudowania te niestety zburzono; nie spełniały już one wymagań współczesności i okazały się znacznie za małe. Kilka lat temu firma przeprowadziła się do strefy przemysłowej Marumerlage. Na dawnych jej terenach powstały obecnie budynki mieszkalne. Obecnie po osiemdziesięciu latach swojej działalnosci firma ESA posiada swoje przedstawicielstwa w Groningen, Marum, Drachten, Delfzijl, Winschoten, Veendam i w Poznaniu. Zarządza nimi Klaas Elema, wnuk jednego z założycieli firmy, oraz Wim van Nispen, syn byłego dyrektora Reiniera van Nispena młodzi przedsiębiorcy, którzy od niedawna rozwijają swe skrzydła na rynku międzynarodowym, ale pozostali wciąż wierni rodzinnemu Marum. Firma ma bardzo bogatą historię, w której mieszały się ze sobą powodzenia i niepowodzenia. Została ona spisana dzięki inicjatywie między innymi Komisji Kultury Marum.Świadczy to jak duże znaczenie i wpływ firma ESA wywarła na rozwój tego miasta. Mamy nadzieję, że dawni mieszkańcy Marum, spośród których wielu to personel ESA, z zadowoleniem przyjrzą się tej częsci historii,którą również tworzyli na przełomie tych wszystkich lat. Jednoczesnie obecnemu personelowi ESA, jak i innym czytelnikom życzymy przyjemnych godzin spędzonych podczas tej lektury. Autorzy, Marum, marzec 2007 r.

6 Rolnik Rolf Elema z Holwierde ze swoją żoną Hieke Doornbos i dziećmi Emo Folkertem, Klaasem Michielem i Grietje. Gdy Klaas Michel miał około ośmiu lat, zmarła jego matka. Spadek po matce wykorzystał on później, aby kupić kawiarnię De Koppel Paarden ( Para koni ). Fotografia zaręczynowa Trijntje Stollenga i Klaasa Michiela Elema. Ślub pary odbył się 28 kwietnia 1922 r. w Slochteren. 10 stycznia 1922 r. Klaas Michel Elema kupił kawiarnię De Koppel Paarden ( Para koni ) w Marum obok odpis aktu kupna. Kupił on nie tylko budynki, ale również część inwentarza opis realizacji w dokumencie

7 Rozdział 1 Początki przedsiębiorstwa autobusowego w Marum ( ) Założyciele Elema i Stollenga Opowieść o firmie rozpoczyna się w roku września tego roku urodziła się w Slochteren dziewczynka, Trijntje Stollenga. Była ona córką Ekke Stollenga, właściciela kawiarni w Hellum i Hillediny de Boer. Kilka miesięcy później 5 marca 1898 r. w Bierum urodził się chłopiec: Klaas Michiel Elema. Był on synem Roelfa Elema, rolnika z Holwierde i Hieke Doornbos. Nie da się już teraz ustalić, w którym roku spotkali się ze sobą Trijntje i Klaas Michel. Wiemy jednak, że poznali się podczas dorocznych obchodów Zielonych Świątek w lesie Slochter za Fraeylemaborg. Gdy w roku 1922 Klaas Michiel kupował kawiarnię De Koppel Paarden ( Para koni ) 1 w Marum, byli już narzeczonymi. Trijntje i Klaas Michiel pobrali się 28 kwietnia 1922 r. w Slochteren. Po latach wspólnie dochowali się trójkę dzieci: syna Roelfa Ekke (1923), córki Hillediny Hieke (1924) i syna Ekke Roelfa (1930). W tym okresie członkiem rodziny był również brat Trijntje, Martinus Stollenga. Urodził się on 9 października 1905 r. w Hellum. To własnie dwaj szwagrowie Klaas Michiel Elema i Martinus Stollenga stworzyli podwaliny pod kwitnące przedsiębiorstwo Elema-Stollenga s Autobusdiensten ( Elema & Stollenga - Usługi autobusowe, E.S.A.) Martinus związany był z firmą do 1 lutego 1949 r. Tego dnia zginął niestety w wypadku drogowym w okolicy Amersfoortu. W czerwcu 1967 r. wycofał się z przedsięwzięcia Klaas Michiel Elema, kontynuowali je jego dwaj synowie Roelf i Ekke. Pierwsze trudne lata De Koppel Paarden 10 stycznia 1922 r. zawarto akt notarialny, w którym od Lubbe Renkema Klaas Michiel Elema kupował: domostwo mieszczące hotel i kawiarnię zwaną De Koppel Paarden, wraz z bramą, szopami, dziedzińcem i ogrodem przy drodze żwirowej w północnej części Marum, oraz naprzeciw, po drugiej stronie drogi żwirowej położoną działkę gruntu, służącą jako plac targowy i za nią położoną działkę gruntu, służącą jako lodowisko Za kupnem stał bez wątpienia ojciec jego narzeczonej: Tablica z nazwiskiem właścicieli De Koppel Paarden, umieszczona w 1909 r. przez M. & R. Bouwsma, wcześniejszych mieszkańców posesji. Ekke Stollenga, właściciel kawiarni w Helum, był obecny i udzielił poręczenia na wypadek zobowiązań wynikających z kupna 1 Nazwę De Koppel Paarden pisano w ciągu lat na różne sposoby. Również w kolejnych dokumentach nie stosowano konsekwentnej pisowni. My trzymamy się pisowni zawartej w dokumencie z 1922 r., kiedy Klaas Michiel Elema kupił kawiarnię: De Koppel Paarden. Słownik języka niderlandzkiego określa de koppel paarden (z akcentem na ostatni wyraz) jako: zestaw koni połączonych zaprzęgiem.

8 Martinus Stollenga, młodszy brat Trijntje Stollenga. Urodził się w Helum w 1905 r. De Koppel Paarden z bramą wjazdową po lewej stronie posesji. Na początku XX wieku wiele gospód miewało bramy wjazdowe. Używano je początkowo jako stajnie dla koni i powozów gości. Fragment polisy ubezpieczeniowej w Nederlanden Klaas Michiel przejął ją od L.Renkema, poprzedniego właściciela De Koppel Paarden.

9 Po swoim ślubie Trijntje i Klaas Michiel Elema przeprowadzili się do Marum i zamieszkali w De Koppel Paarden. W przeciwieństwie do ojca Trijntje ojciec Klaasa Michiela był dosyć sceptyczny w stosunku do tych wydarzeń. Chłopski kawaler powinien żenić się z chłopską panną, a nie z córką kasztelana. Również podczas otwarcia kawiarni dawał o sobie znać brak zaufania ojca co do planów syna i synowej. W swojej przemowie rzekł Nie liczcie, że coś z tego wyjdzie. Początkowe lata małżeństwa okazały się bardzo trudne, bowiem kawiarnia nie przynosiła spodziewanych korzysci. Klaas Michiel musiał wielokrotnie pożyczać pieniądze od swojego ojca. Z pewnością nie było to dla niego łatwe, jako że ojciec wciąż przecież nie widział sensu w jego działaniach. Oprócz prowadzenia kawiarni cały czas czymś się zajmował - był hodowcą bydła i handlarzem nawozów sztucznych. Mistrz Westerhof, ważna postać ówczesnego Marum, popularyzował wśród chłopów stosowanie nawozów sztucznych. Postępowy Klaas Michiel również widział przyszłość w ich zastosowaniu. Jako syn chłopa chciał pomagać innym chłopom w rozwoju i dlatego rozpoczął sprzedaż nawozów sztucznych w regionie. Nawozy docierały na pokładach statków do Jonkersvaart i często musiał on sam je wyładowywać. Niestety niekorzystna ówczesnie koniunktura spowodowała poważne problemy finasowe wsród i tak ubogiej klasy społecznej jaką byli chłopi. Dotknęło to również Klaasa Michiela, którego dług zaciągnięty u J. Groenhuisa, handlarza nawozami sztucznymi Groningen osiagnął wartosć: 10 tysięcy guldenów. Brama wjazdowa kawiarni De Koppel Paarden była ona używana między innymi jako miejsce postoju dla dwóch autobusów firmy przewozowej H.Winius & Synowie z Groningen. Sam Winius postanowił jednak sprzedać z czasem swoją firme. Szansę w tym dostrzegł przede wszystkim Martinus, który wciąż był bez pracy i znajdował się na utrzymaniu swojego szwagra Klassa Michiela i jego żony. Pomimo wielu starań nie udało mu się w koncu zrealizować zakupu, ze wzgledu na brak środków finansowych i odmowy udzielenie przez banki pożyczki w wysokosci tysiąca guldenów, co stanowiło w tym czasie pokaźną sumę.pojawił sie jednak na horyzoncie Klaas Michiel. prawdziwy łowca przygód. Własne przedsiębiorstwo autobusowe Tak więc dwaj młodzi szwagrowie założyli w 1927 r. własne przedsiębiorstwo przewozowe z dwoma autobusami marki Renault, przejmując usługi autobusowe między Marum i Groningen. To, że nie udzielono jeszcze wtedy koncesji, którą próbował uzyskać wczesniej Winius, nie stanowiło dla młodych przedsiębiorców powodu do zmartwień. Przejęli przecież istniejącą linię. Jednak z powodu błędu w liście Winiusa do sejmiku, w którym zawiadamiał o likwidacji usług przewozowych zamiast o ich przekazaniu, ostatecznie oczekiwane zezwolenie nigdy nie nadeszło. Było to spore rozczarowanie. Z tego powodu przedsiębiorcy uruchomili usługi przewozowe z Marum do Buitenpost. Przez trzy lata firma działała, mając do dyspozycji dwa autobusy Renault i jednego Forda. Nie przynosiło to jednaj spodziewanych korzysci, a Elema i Stollenga zubożeli o ok. 10 tysięcy guldenów. Coś trzeba było zrobić. Podczas omawiania tej zdecydowanie niesprzyjającej sytuacji zimą 1929 r. rozłożono mapę. To nasunęło świetny pomysł. Dlaczego na trasie Heerenveen-Groningen nie kursuje komunikacja autobusowa? Uzyskanie koncesji nie stanowiło problemu w prowincji Groningen, ale sejmik prowincji Fryzja odmówił wydania zezwolenia. Młodzi przedsiębiorcy złożyli odwołanie do wyższej instancji i 13 września 1930 r. w Hadze odbyło się posiedzenie Raad van State 1. 1 Raad van State niderlandzki odpowiednik polskiego Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego (przyp.tłum)

10 Wnętrze De Koppel Paarden. Z tyłu znajdowała się oszklona weranda z pianinem, Po prawej stronie widać bufet ze stołem bilardowym na pierwszym planie. Przez długi czas to pomieszczenie stanowiło jadalnię dla personelu biurowego E.S.A. Skrypt dłużny wystawiony przez Klaasa Michiela Elema na rzecz handlarza nawozami sztucznymi J. Groenhuisa z Groningen. Klaas Michiel chętnie pomagał chłopom, przyczyniając się jednoczesnie do rozwoju regionu. Niestety, jego klienci nie zawsze mogli mu zapłacić,stąd też z czasem u Klaasa pojawiły się problemy fiansowe. 10 Już w latach trzydziestych Elema i Stollenga otrzymali zlecenia rządowe, by przygotować zasoby finansowe i ludzkie dla zapewnienia transportu robotników w ramach projektów tworzenia miejsc pracy. Ten list napisany został przez Klaasa Michiela w proteście przeciw niskiej zapłacie za ten transport.

11 Obaj panowie chcieli w nim uczestniczyć. W podróż wyruszyli motocyklem Indian. Później, w swoim przemówieniu z okazji dziesiątej rocznicy obsługiwania trasy autobusowej, Klaas Michiel Elema opisał tę podróż następującymi słowami: Do Utrechtu podróż układała się pomyślnie, ale tam trafiliśmy w samo południe i na ulicach panował wielki tłok, jak to tylko może być w Utrechcie. Nasz motocykl cechował się tym, że chciał jechać tylko szybko, a oprócz tego sprzęgło ciężko wchodziło. Nie pasowało to do ówczesnego ruchu w Utrechcie, zwłaszcza o takiej porze dnia. Skutek był taki, że gdy mieliśmy już Utrecht za sobą, podeszwy moich butów zużyły się do tego stopnia od szorowania po ziemi, że zmuszony zostałem do kupna nowej pary. Dalsza podróż do Hagi przebiegła pomyślnie. Posiedzenie było interesujące W październiku 1930 r. otrzymali w końcu upragnione zezwolenie i 10 listopada uruchomiono nowe połączenie Heerenveen-Groningen dwoma autobusami Renault. Połączenie do Buitenpost kontynuowano autobusem Ford. Dla mieszkańców Marum niezrozumiałe było to przedsięwzięcie. Czy oni już zupełnie zwariowali? Z tego nic nie będzie!. Kto miałby podróżować z Heerenveen do Groningen? Prawie równocześnie przedsiębiorcy otrzymali od rządu holenderskiego zlecenie 2 zapewnienia transportu dla robotników w ramach projektu tworzenia nowych miejsc pracy, najpierw do Opende, potem do Tolberterpetten. Wynagrodzenie za ten transport było jednak tak niskie, że Klaas Michiel kilkakrotnie kierował pisma protestacyjne do Państwowego Inspektora Pracy. W celu sprzętowego zabezpieczenia tego zadania zawieszono linię do Buitenpost, a w 1932 r. odstąpiono (za darmo) Sietse B. Mulderowi z De Wilp. Linia Heerenveen-Groningen okazała się sukcesem. Rozszerzono nie tylko rozkład jazdy, ale i sam tabor. Przyjęto nowych kierowców, panów Smit i Wielinga. Przystankiem w Groningen stała się kawiarnia De Slingerij przy A-weg, róg Blekerstraat. Kawiarnia była w tym okresie ważnym węzłem komunikacji publicznej i służyła zarazem jako poczekalnia. Przy Korreweg 47 wynajmowano warsztat z biurem, ale po 5 latach dyrekcja przeniosła warsztat naprawczy do Marum, które miało stać się na długi czas centralną siedzibą przedsiębiorstwa. W latach trzydziestych panowało w prowincji Groningen zamieszanie w branży autobusowej i wzajemnie pokrywających się koncesjach. Małym firmom trudno było przetrwać w tym okresie kryzysu i dużej biedy. Linia Groningen-Heerenveen okazała się wprawdzie sukcesem, ale by przeżyć, niezbędne było rozszerzenie przedsięwzięcia. Po naradzie z Komisją Zezwoleń ds. Przewozu Osób (CVP) przejęto w następnych latach rozmaite usługi autobusowe; zwiększono też liczbę autobusów. 2 Dopiero od niedawna wiadomo, że w ramach projektów tworzenia nowych miejsc pracy, firma musiała również przewozić robotników, którzy pracowali przy budowie obozu Westerbork. [obóz Westerbork funkcjonował od 1939 r. jako obóz przejściowy dla Żydów z Niemiec; w latach był nazistowskim obozem tranzytowym dla Żydów przyp.tłum.] 11

12 W czasie niedawnej wizyty w byłym obozie koncentracyjnym Auschwitz Ekke Elema zobaczył tę fotografię. Wydaje się, że autobus na zdjęciu to jeden z pojazdów E.S.A., których używano do transportu robotników do obozu Westerbork. Musieli oni współpracować przy budowie tego tak później osławionego obozu koncentracyjnego. Akt przejęcia przez Elema & Stollenga Przedsiębiorstwa Autobusowego H.A.B.O. z Haulerwijk 1 grudnia 1938 roku. 12 Artykuł z Leekster Courant z 26 listopada 1938 r. Przedsiębiorstwo transportowe Elema & Stollenga przejmuje Przedsiębiorstwo Autobusowe H.A.B.O. z Haulerwijk i działa dalej jako przewoźnik publiczny pod nazwą Elema-Stollenga s Autobusdiensten ( Elema & Stollenga - Usługi autobusowe, E.S.A.).

13 Rozrastała się nie tylko firma Elema & Stollenga. Kolega i konkurent J.Veninga z Nietap, później działający pod nazwą Leekster Tak, również przejął wiele mniejszych firm w regionie. Nie wszystkie plany się powiodły; np. na trasę autobusową przez dopiero co ukończoną tamę Afsluitdijk koncesji Elema & Stollenga nie uzyskali. Elema & Stollenga - Usługi autobusowe (E.S.A.) W 1938 r. młodych przedsiębiorców czekało największe wyderzenie: przejęcie z dniem 1 grudnia 1938 r. Przedsiębiorstwa Autobusowego H.A.B.O. z Haulerwijk. W swoim ogłoszeniu w Leekster Courant z 26 listopada 1938 r. posłużono się po raz pierwszy nową nazwą firmy: Elema-Stollenga s Autobusdiensten ( Elema & Stollenga - Usługi autobusowe, E.S.A.). W celu uzyskania niezbędnych srodków finansowych do przejęcia H.A.B.O., Trijntje i Klaas Michiel zmuszeni zostali do sprzedaży swojej kawiarni De Koppel Paarden i przeprowadzki na ulicę Markstraat. We wspomnianej przemowie z okazji dziesięciolecia istnienia linii Heerenveen-Groningen, dyrektor Elema stwierdził, że sukces w tych latach w znacznym stopniu zawdzięczać należy personelowi: Z Elema & Stollenga Zawsze jeździ się przyjemnie! Ich niezawodne autobusy ciągle są gotowe do drogi wszyscy przyczyniliście się Waszą pracą do tego powodzenia. Atmosfera zrozumienia pomiędzy kierownictwem i personelem była zawsze taka, że pracę wykonywano w pełnej harmonii. Myślę przy tym o wielu nocach, które czasami trzeba było przepracować, aby zdążyć na czas. Nigdy nie słychać było zażaleń jako że wszyscy rozumieli, że pracują w firmie, która właściwie była też ich własną. Chcę również podziękować żonom kierowców, które również wniosły swój wkład, wspierając każdego dnia swoich mężów Zgromadziliśmy się teraz jak jedna wielka rodzina. Niech i tak jak najdłużej pozostanie, niech każdy pomaga innym w pracy, jako że jest jeszcze wiele do zrobienia w przyszłości Powyższe przemówienie zostało zakończone ogloszeniem 10 % wzrostu pensji wszystkich pracowników ESA. Wycieczki i podróże W pierwszych latach współpracy Klaas Michiel i Martinus rozpoczęli rozwijać działalność w branżach pokrewnych. Gdy nie nadeszło zezwolenie na obsługę trasy Groningen, uruchomili autobusy dla przewozu grup na jarmarki w okolicy. Ta działalność powiodła się świetnie i zadziwiające, jak szybko udało się im ją rozbudować. Tak więc od września 1933 r. ruszył transport autobusowy na doroczne Targi w Utrechcie. Uruchomiono Brak zezwolenia dla linii autobusowych: Wtedy tylko wyjazdy grupowe na pokazy cyrkowe również autokary na wycieczki szkolne i jednodniowe podróże krajowe. W 1936 zaproponowano klientom podróże również poza granice kraju, oferując zoorganizowane wycieczki w takich kierunkach, jak Ardeny, Luksemburg, Paryż, czy Igrzyska Olimpijskie w Berlinie. Wynika z tego, że Elema & Stollenga byli bardzo postępowi i mieli sporo odwagi. Podróż z Marum autobusem przez pół Europy i to w latach trzydziestych było nie lada przedsięwzięciem. W 13

14 Odpowiedź dyrekcji E.S.A. na zapytanie Holenderskiej Federacji Przedsiębiorców Autobusowych w sprawie porozumień pracowniczych w przedsiębiorstwie. 14 Przykład ogłoszenia, którym E.S.A. wkraczało na rynek sprzedaży podróży wakacyjnych.

15 kawiarni De Slingerij w Groningen została specjalnie z tego powodu uruchomiona sprzedaż biletów. Rozpoczęto jednoczesnie kampanie reklamową w postaci transparentów umieszczonych na samochodach osobowych. Klaas Michiel Elema junior, późniejszy dyrektor E.S.A. Trans- Continental mówi o tym ogłoszeniu: Takie ogłoszenie było typowe dla mojego dziadka. Napisane tam wszystko, co można zaoferować Trijntje i Klaas Michiel doczekali się trójki dzieci. Fotografie tę zrobiono pod koniec lat trzydziestych. Od lewej: Dina, Ekke i Roelf. Obaj chłopcy będą w przyszłości pracować w przedsiębiorstwie swojego ojca. 15

16 Fotografia z 1940 roku przedstawiająca kawiarnie De Koppel Paarden z salą placem i bramą wjazdową. Na ścianie wisiała skrzynka Zarządu Wód, gdzie umieszczano wszelkie obwieszczenia. W tym czasie ludzie nie otrzymywali korespondencji od Zarządu Wód; musieli zaglądać do Elemy. Niestety niezbyt czytelna jest tablica reklamowa Elema- Stollenga s Autobusdiensten (E.S.A.). Droga wojewódzka w Marum-West w czasie wojny. Po lewej dawne warsztaty firmowe, które w 1948 r. zastąpił nowy, znacznie większy budynek. Już bezpośrednio po wybuchu wojny Departament Obrony wystąpił z żądaniami wykorzystania autobusów dla transportu wojskowego. 16 Członkowie rodzin otrzymywali legitymacje uprawniające do bezpłatnych przejazdów liniami E.S.A. Na fotografii legitymacja Trijntje Elema.

17 Rozdział 2 Dalszy rozwój przedsiębiorstwa ( ) E.S.A. w latach wojny Po napaści Niemiec na Holandię w maju 1940 roku nastały ciężkie czasy. Elema-Stollenga s Autobusdiensten (E.S.A.) musiało znacznie ograniczyć zakres swoich usług, ponieważ żądano autobusów jako kontrybucji wojennych. Poza tym, niemal natychmiast pojawiły się poważne braki paliwa zasadniczy problem dla przedsiębiorstwa transportowego. E.S.A. czyniła wszystko, co możliwe, aby przeciwdziałać problemom, które przyniosła ze sobą sytuacja wojenna. Stosunki z przedsiębiorstwem autobusowym Leekster Tak były w tym okresie szczególnie napięte: 15 maja 1942 r. zmuszono je nawet zewnętrznie do przekazania usług firmie E.S.A. Ostateczna zmiana przepisów dotyczących usług nadeszła 29 grudnia 1942 r. Potem bardzo szybko nastąpiło pogorszenie sytuacji. W ostatnich latach wojny stało się to wyjątkowo dokuczliwe. Nie tylko rabowano sprzęt E.S.A., również aresztowano personel, czy przenoszono do pracy gdzie indziej. Po wrześniu 1944 r. nie działał już żaden transport: pociągi, tramwaje czy autobusy. E.S.A. czyniła próby utrzymania kursów pomiędzy Marum a Groningen za pomocą wozów ciągniętych przez konie. Po trzech latach wojny przedsiębiorstwo znajdowało się w tak złej sytuacji, że dyrekcja nie widziała innego rozwiązania, niż jego sprzedaż. Udało sie temu zapobiedz dzięki spotkaniu Klaasa Michiela z dawnym kolegą, przedsiębiorcą autobusowym Diederikiem van der Ploeg. Za sumę 75 tysięcy guldenów stał się on współwłaścicielem i trzecim dyrektorem. Van der Ploeg uczynił spektakularny i ryzykowny krok, ale widocznie miał on wystarczające zaufanie w przyszłość przedsięwzięcia. I słusznie, jak się później miało okazać. Wg Ekke Elema: Nie został już ani cent, co było wielkim zmartwieniem, i wtedy mój ojciec spotkał dawnego kolegę Diederika van der Ploeg. Ten właściwie wkupił się jako trzeci właściciel, obok mojego ojca i Martinus Stollenga. Ale to wszystko z biedy, srogiej biedy. Właściwie Van der Ploeg uratował dalsze istnienie E.S.A. Klaas Michiel i Trijntje Elema w czasach wojny mieszkali nadal przy Markstraat. W 1944 r. przyjęli pod swój dach wiele osób z zachodu Holandii, którzy przybyli do Fryzji i Groningen w poszukiwaniu jedzenia. Od lewej członkowie dyrekcji: Stollenga, Elema i Van der Ploeg 17

18 Jeden z autobusów dodge, który mogła kupić E.S.A. zaraz po wojnie za pośrednictwem holenderskiego rządu Ministerstwo Transportu i Energii nie szczędziło trudu, by transport publiczny postawić znów na nogi. W tym piśmie ministerstwo próbowało zbadać potrzeby Groningen co do sprzętu jezdnego [data: 2 października 1946 r. przyp.tłum.]. Nazwa Ministerstwo Transportu i Energii była w użyciu przez bardzo krótki okres, od 24 czerwca do 21 grudnia 1945 r. Fragment z umowy udziałowej spółki handlowej między trzema dyrektorami z 1943 r. 18 Cały personel z dyrekcją obok De Koppel Paarden w 1946 r.

19 Produkcja po wojnie Po wyzwoleniu w maju 1945 r. najwyższym priorytetem stało się poszerzenie taboru, ponieważ istniało wielkie zapotrzebowanie na transport publiczny. Również szybko podjęto energiczną działalność firmy zajmującej się przewozami autokarowymi. Klaas Michiel napisał do inspekcji transportu w Groningen, że jego przedsiębiorstwo potrzebuje trzydziestu autobusów, podczas gdy do dyspozycji było zaledwie dziesięć autobusów i pięć samochodów ciężarowych. Po wielu poszukiwaniach udało sie w końcu znaleźć jeden autobus w bardzo dobrym stanie. Był on przechowany w ukryciu przez cały ten czas w starej szopie na wsi i trzy dni po wyzwoleniu już jeździł po Groningen. Od 18 czerwca 1945 r. został uruchomiony skromny rozkład jazdy. Pod koniec tego samego roku firma otrzymała z Londynu do dyspozycji cztery stare wozy strażackie z drewnianymi siedzeniami, które wcześniej wykorzystywane były przez straż pożarną. Również stare wozy wojskowe z plandeką i drewnianymi siedzeniami przerobiono na autobusy. O jakimkolwiek komforcie w autobusach nie było w tym czasie mowy. Rząd holenderski robił wszystko, by jak najszybciej usprawnić transport publiczny. W 1946 r. można było uruchomić kilka pojazdów na podwoziu ciężarówek Dodge z silnikiem diesla. Państwowa inspekcja transportu badała zainteresowanie nimi wśród firm autobusowych w Groningen. Pomimo, że Elema nie był szczególnym entuzjastą tej oferty, przystąpił jednak do niej. Lepiej niewiele, niż nic myślał pewnie, jako że pilnie trzeba było więcej autobusów. E.S.A. w międzyczasie obsługiwała również transport robotników sezonowych do cukrowni w Hoogkerk i Groningen. Po wojnie przedsiębiorstwa przewozowe jeździły długo z zezwoleniami tymczasowymi. Ponownie dochodziło do konfliktów pomiędzy Leekster Tak, a E.S.A. Firma ta starała się odzyskać swoje linie kursów, które bez jakiegokolwiek odszkodowania przekazano w czasie wojny firmie E.S.A. Starania te nie powiodły się. Podczas przesłuchania na posiedzeniu Komisji Zezwoleń Transportu Publicznego (CVP), Klaas Michiel wygłosił tak żarliwą mowę obrończą na rzecz swojego przedsiębiorstwa, że w rezultacie 27 grudnia 1952 r. E.S.A. definitywnie otrzymała zezwolenie na transport lokalny w regionie. Rozbudowa w Marum-West Niewystarczająca ilości taboru, budynki wymagające rozbudowy spowodowały podjęcie przez dyrekcję działań, majacych na celu jak najszybsze usprawnienie przedsiębiorstwa. Od rolnika Jacoba Swierenga i restauratora Meine de Boera zakupiono grunty graniczące ze starym terenem targowym naprzeciwko De Koppel Paarden. Od kilku lat stał tam niepozorny garaż, ale teraz powstał plan znacznie większego budynku firmy. Gmach ten musiał pomieścić warsztat naprawczy dla autobusów, warsztat karoseryjny, myjnię i dwa mieszkania. Ponadto planowano dwa nowe dystrybutory do paliwa. Architekt Dirk Lautenbach z Leek sporządził projekt nowego kompleksu. Był to ambitny, silnie zaznaczony w krajobrazie budynek o olbrzymich wymiarach jak na ten czas. Komisja Estetyki Prowincji Groningen nie miała żadnych zarzutów w stosunku do projektu, pozytywnie na plany zareagowała również gmina Marum. W maju 1947 r. rozpoczęto procedurę załatwiania pozwoleń budowlanych i środowiskowych. Budynek stanowił jednak dla niektórych pewien problem. Sąsiad Bindert Kloosterman złożył skargę. Czy wystraszyły go niezwykłe wymiary budynku, czy plany działalnosci z nim związane? W swoim oświadczeniu procesowym zarzucał on, że: 19

20 Rysunek projektu nowego budynku przy Hoornweg autorstwa architekta Dirka Lautenbacha. 20 Wspaniały nowy budynek o szerokości trzydziestu metrów mieścił również warsztat naprawy autobusów, myjnię i dwa mieszkania. W mieszkaniach tych przez wiele lat zamieszkiwały rodziny Elema. Niskie prawe skrzydło wykorzystywano jako pomieszczenia biurowe i agencję podróży.

21 obawiam się że budowa karoserii pociągnie za sobą niezbędną obróbkę stalowych blach, co spowoduje wiele hałasu i przeszkadzać będzie współmieszkańcom w porze nocnej. Biorąc pod uwagę, że odległość pomiędzy drzwiami zajmowanego przeze mnie mieszkania a garażem wynosi zaledwie kilka metrów, oczekuje że przedsięwzięte zostaną takie kroki, które zapobiegną pracy w nocy i postawione zostaną takie warunki, które zdecydowanie uniemożliwią zakłócanie ciszy nocnej E.S.A. pospieszyła z wyjaśnieniami, że: w zamiarach nie leży organizowanie pracy w godzinach nocnych, a zresztą biorąc pod uwagę solidną konstrukcję i wielkość budynku nie należy obawiać się zakłócania współmieszkańcom ciszy nocnej. Przedsiębiorca De Boer mógł zatem rozpoczynać budowę. W 1948 r. otwarto nowy obiekt. Przy tej okazji dyrekcja otrzymała od firmy malarskiej Fokke Huismana szczególną pamiątkę: humorystyczny obraz autorstwa jednego z malarzy. Dzieło to wisi na ścianie do dnia dzisiejszego w biurze dyrekcji w Marum. Gdy gotowy był nowy kompleks, Klaas Michiel i Trijntje Elema przeprowadzili się z Marktstraat do jednego z nowych mieszkań na piętrze. W drugim z mieszkań zamieszkał syn Roelf z żoną Willeminą van der Pol. Jednak nie tylko w Marum powstał nowy budynek. Firma inwestowała w nowe garaże, warsztaty, biura i mieszkania zakładowe również w Oosterwolde, Haulerwijk, Leek i Roden. Dyrekcja miała wizję, ale też odwagę. Na wszystkie te przedsięwzięcia potrzeba było o wiele więcej pieniędzy, niż firma posiadała. W różnych bankach i firmach pożyczkowych zaciągnięto kredyty, a wszystkie nieruchomości przedsiębiorstwa obciążone zostały hipoteką. Kamień z budynku przy Hoornweg 102 i

22 Martinus Stollenga Soester Courant z 28 stycznia 1949 r. Wiadomość o wypadku Martinusa Stollenga i jego kierowcy pana Steenbergena. Artykuł o pogrzebie Martinus Stollenga. Nie zdołano ustalić tytułu gazety. 22 Soester Courant z 4 lutego 1949 r. Zmarł Martinus Stollenga, a nie jak napisano w artykule S(teenbergen) z Norg. Kierowca wypadku przeżył. Nekrolog z Leekster Courant z 5 lutego 1949 r.

23 Śmierć Martinus Stollenga W 1949 r. w całym kraju poszukiwano używanych części zamiennych. Podczas jednej z takich wypraw zginął Martinus Stollenga wraz z kierowcą Steenbergenem. Była zima i słońce znajdowało się już nisko, kiedy nie zauważyli nadjeżdżającego na niestrzeżony przejazd pociągu. Martinus jeszcze żył przez kilka dni po tym wypadku, jednak nie odzyskał już przytomności. Zmarł 1 lutego 1949 r. w szpitalu w Amersfoort. Dla firmy był to dotkliwy cios. Martinus był przecież w dyrekcji specjalistą ds. technicznych i odpowiadał za przebieg pracy w warsztatach. Niewiele wiadomo o prywatnym życiu Martinusa. Urodził się w Hellum, tak jak jego starsza siostra Trijntje. Gdy zmarł, miał zaledwie 43 lata i był zaręczony z wdową Rensiną P. Hogeveen-Beukema. Sien jak ją nazywano urodziła się w 1913 r. w Midwolde. Na nagrobku Martinus, na cmentarzu w Roden, podpisana jest ona jako narzeczona, jednak bez imienia i nazwiska. Wiemy, że Martinus był z nią szczęśliwy, jednak nie była ona wtedy akceptowana przez rodzinę. Roelf Elema i E.S.A Trans-Continental Po śmierci swojego wuja Martinusa, w skład dyrekcji obok swojego ojca i Diederika van der Ploeg - przyjęty został Roelf Elema, najstarszy syn Klaasa Michiela. 26-letni Roelf pracował w firmie od wczesnej młodości i zdobył spore doświadczenie; szczególnie jednak interesowały go autokary turystyczne. Krótko po zakończeniu wojny E.S.A. uruchomiła wycieczki szkolne i jednodniowe wycieczki po kraju, ale szybko rósł też popyt klientów na kilkudniowe krajowe i zagraniczne podróże wakacyjne. Roelf miał talent do uruchamiania nowych tras podróży, które uwzględniały życzenia podróżnych. E.S.A. Trans- Continental, jak natychmiast nazwano ten oddział firmy, stał się uznanym biurem podróży. Roelf odbywał regularnie kilkutygodniowe podróże, często w towarzystwie swojej żony. Dzieci powierzano wtedy opiece członków personelu. Podczas tych podróży odwiedzano i zawierano kontrakty z hotelami i restauracjami, zaznajamiano się z trasami i odwiedzano zabytki, które można by uwzględnić w planach podróży. Duży był popyt na podróże zagraniczne. Zdjęcie autokaru Bedford przed jednym z wielu odwiedzanych wówczas za granicą hoteli. W 1953 r. E.S.A. zadebiutowała udziałem w targach przemysłu motoryzacyjnego RAI w Amsterdamie ze swoim prawdziwym autokarem turystycznym, zbudowanym na podwoziu autobusu DAF i z nowoczesną karoserią zbudowaną przez Verheula. W latach 50-tych liczba autobusów zwiększyła się o 20 i ciągle wzrastała ilość obsługiwanych tras. 23

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ CZYM JEST PLAN DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (BIZNES-PLAN), I DO CZEGO JEST ON NAM POTRZEBNY? Plan działalności gospodarczej jest pisemnym dokumentem,

Bardziej szczegółowo

P R O T O K Ó Ł Nr XIII/15. nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej w Nisku odbytej w dniu 27 października 2015r w sali narad Urzędu Gminy i Miasta w Nisku

P R O T O K Ó Ł Nr XIII/15. nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej w Nisku odbytej w dniu 27 października 2015r w sali narad Urzędu Gminy i Miasta w Nisku P R O T O K Ó Ł Nr XIII/15 nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej w Nisku odbytej w dniu 27 października 2015r w sali narad Urzędu Gminy i Miasta w Nisku Nadzwyczajną sesję Rady Miejskiej w Nisku otworzył

Bardziej szczegółowo

Jak zadbać o udany wyjazd

Jak zadbać o udany wyjazd e-poradnik Prawo Prawo Prawo Prawo Prawo Jak zadbać o udany wyjazd obowiązki biur podróży i prawa turysty Na co zwrócić uwagę przed wykupieniem imprezy turystycznej Co powinna zawierać umowa z biurem podróży

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ DRUGA ZOSTAŁEŚ DYREKTOREM SZKOŁY

CZĘŚĆ DRUGA ZOSTAŁEŚ DYREKTOREM SZKOŁY CZĘŚĆ DRUGA ZOSTAŁEŚ DYREKTOREM SZKOŁY Przygotowując się do konkursu na stanowisko dyrektora, posiedliśmy już sporą wiedzę teoretyczną na temat funkcjonowania szkoły. Wiedzę tę przelaliśmy na papier w

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE PRZY KUPNIE NOWEGO SAMOCHODU

WYTYCZNE PRZY KUPNIE NOWEGO SAMOCHODU Wytyczne wykonano w ramach projektu Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych w zakresie zrównoważonego gospodarowania energią i ochrony klimatu Ziemi dzięki wsparciu udzielonemu przez

Bardziej szczegółowo

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi Wywiady Pani Aleksandra Machnikowska Przedsiębiorca od 2009 roku, najpierw w spółce cywilnej prowadziła sklep Just Dance. Od 2012 roku prowadzi restaurację EL KAKTUS. W styczniu 2014 restauracja EL KAKTUS

Bardziej szczegółowo

Samochód ważny element naszego życia.

Samochód ważny element naszego życia. Samochód ważny element naszego życia. Samochód dla wielu z nas jest podstawowym środkiem transportu bez którego nie wyobrażamy sobie funkcjonowania. Dzięki niemu możemy dojechać do pracy, na zakupy, na

Bardziej szczegółowo

USTALENIE SYSTEMU WYNAGRODZEŃ

USTALENIE SYSTEMU WYNAGRODZEŃ USTALENIE SYSTEMU WYNAGRODZEŃ Administracja systemu wynagrodzeń jest ważnym elementem prowadzenia biznesu. Gdy mamy działający formalny system płac, pomaga to w kontrolowaniu kosztów personelu, podnosi

Bardziej szczegółowo

RODZINA JEST NAJWAŻNIEJSZA

RODZINA JEST NAJWAŻNIEJSZA JESTEŚMY RODZINNĄ FIRMĄ Z WIELOMA TRADYCJAMI RODZINA JEST NAJWAŻNIEJSZA 15 lat działalności na polskim rynku. Wieloletnie doświadczenie i wiedza to nasza przewaga konkurencyjna. Otwartość na nowe rynki

Bardziej szczegółowo

Zawieszenie działalności gospodarczej Nie palmy za sobą mostów. Wpisany przez Jarosław Chałas

Zawieszenie działalności gospodarczej Nie palmy za sobą mostów. Wpisany przez Jarosław Chałas Pomimo dużego szumu medialnego, ustawodawca nie zdołał przez ostatnie dwa lata poprawić sytuacji przedsiębiorców w kwestii zawieszenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorca, który rozpoczyna działalność

Bardziej szczegółowo

Streszczenie praw pasażerów podróżujących autobusem lub autokarem 1

Streszczenie praw pasażerów podróżujących autobusem lub autokarem 1 Streszczenie praw pasażerów podróżujących autobusem lub autokarem 1 Rozporządzenie (UE) nr 181/2011 (zwane dalej rozporządzeniem ) wejdzie w życie w dniu 1 marca 2013 r. Określono w nim minimalny zestaw

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca?

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Jeśli jest coś, czego nie potrafimy zrobić wydajniej, taniej i lepiej niż konkurenci, nie ma sensu, żebyśmy to robili i powinniśmy zatrudnić do wykonania

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA PRASOWA. 3 listopada 2010

INFORMACJA PRASOWA. 3 listopada 2010 INFORMACJA PRASOWA 3 listopada 2010 Jeden bilet dla dwóch stolic Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie oraz Związek Komunikacyjny Berlin- Brandenburgia (VBB) chcą wprowadzić wspólny bilet, który będzie

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 2 października 2014 r. Poz. 3468 UCHWAŁA NR LV/283/2014 RADY GMINY KUTNO w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym

Bardziej szczegółowo

Kraków, dnia 7 kwietnia 2015 r. Poz. 2030 UCHWAŁA NR VI/51/2015 RADY GMINY BUKOWINA TATRZAŃSKA. z dnia 26 marca 2015 roku

Kraków, dnia 7 kwietnia 2015 r. Poz. 2030 UCHWAŁA NR VI/51/2015 RADY GMINY BUKOWINA TATRZAŃSKA. z dnia 26 marca 2015 roku DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Kraków, dnia 7 kwietnia 2015 r. Poz. 2030 UCHWAŁA NR VI/51/2015 RADY GMINY BUKOWINA TATRZAŃSKA z dnia 26 marca 2015 roku w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Mediacja konsumencka

Mediacja konsumencka Mediacja konsumencka Inspekcja Handlowa od ponad 10 lat prowadzi mediacje w formule określonej w art. 36 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o Inspekcji Handlowej /tekst jednolity w Dz. U. z 2009 r. nr

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 listopada 2012 r. Poz. 7809

Warszawa, dnia 21 listopada 2012 r. Poz. 7809 DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 21 listopada 2012 r. Poz. 7809 UCHWAŁA Nr XXIV/275/12 RADY MIEJSKIEJ W NOWYM DWORZE MAZOWIECKIM z dnia 30 października 2012 r. w sprawie wprowadzenia

Bardziej szczegółowo

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności 1. Chcesz zapisać się na kurs języka w Londynie. W rozmowie z pracownikiem szkoły językowej omów następujące kwestie: - twój poziom znajomości języka - koszty - prowadzący - zajęcia dodatkowe 2. Jesteś

Bardziej szczegółowo

Mercedes-Benz Bank Polska SA

Mercedes-Benz Bank Polska SA Mercedes-Benz Bank Polska SA Mercedes-Benz Bank jest częścią grupy Daimler - międzynarodowego koncernu motoryzacyjnego, będącego właścicielem marki Mercedes-Benz, znanej z produkcji samochodów osobowych,

Bardziej szczegółowo

Analiza przepływów pieniężnych spółki

Analiza przepływów pieniężnych spółki Analiza przepływów pieniężnych spółki Przepływy pieniężne mierzą wszystkie wpływy i wypływy gotówki z i do spółki, a do tego od razu przyporządkowują je do jednej z 3 kategorii: przepływy operacyjne -

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

Bariery rozwoju sektora MSP

Bariery rozwoju sektora MSP 1 Wrocław, grudzień 2008 2 Co czwarty właściciel firmy już czuje się dotknięty przez kryzys, kolejne 40 procent przedsiębiorców liczy się z jego konsekwencjami. Dla sektora MSP największy problem to dziś

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Pakiet Ubezpieczeń. Wybierz & Gotowe. informacje dla konsumentów. Informacje kontaktowe. Domek b.v. T: 088-10 21 544

Pakiet Ubezpieczeń. Wybierz & Gotowe. informacje dla konsumentów. Informacje kontaktowe. Domek b.v. T: 088-10 21 544 Pakiet Ubezpieczeń Wybierz & Gotowe informacje dla konsumentów Informacje kontaktowe Domek b.v. T: 088-10 21 544 Maaspoortweg 5 E: ubezpieczenia@domek.nl 5235 KG s -Hertogenbosch W: www.domek.nl 1 Pakiet

Bardziej szczegółowo

Spis barier technicznych znajdziesz w Internecie. Wejdź na stronę www.mopr.poznan.pl

Spis barier technicznych znajdziesz w Internecie. Wejdź na stronę www.mopr.poznan.pl 1 Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować w twoim środowisku i wśród ludzi. Bariery techniczne to również to, co przeszkadza, by inni mogli sprawnie się tobą opiekować.

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 14 czerwca 2016 r. Poz UCHWAŁA NR XIX/196/2016 RADY MIASTA PRUSZCZ GDAŃSKI. z dnia 25 maja 2016 r.

Gdańsk, dnia 14 czerwca 2016 r. Poz UCHWAŁA NR XIX/196/2016 RADY MIASTA PRUSZCZ GDAŃSKI. z dnia 25 maja 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 14 czerwca 2016 r. Poz. 2174 UCHWAŁA NR XIX/196/2016 RADY MIASTA PRUSZCZ GDAŃSKI w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych na terenie Gminy

Bardziej szczegółowo

Pakiet Przedsiębiorca abonamentowe usługi wsparcia biznesu. Oszczędzamy czas i pieniądze Przedsiębiorców

Pakiet Przedsiębiorca abonamentowe usługi wsparcia biznesu. Oszczędzamy czas i pieniądze Przedsiębiorców Pakiet Przedsiębiorca abonamentowe usługi wsparcia biznesu Planowanie sukcesji to system zabezpieczeń prawnych i finansowych, którego celem jest zminimalizowanie ryzyk i zagrożeń związanych ze śmiercią

Bardziej szczegółowo

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Koperta 2 Grupa A Podczas dzisiejszego szukania śladów przeszłości w starym mieście Kostrzyn, dla waszej grupy ciekawe będą

Bardziej szczegółowo

OPIS DOBREJ PRAKTYKI. 1. Dane dotyczące podmiotu/podmiotów realizujących lub zasłużonych dla realizacji opisanych inicjatyw lub praktyk

OPIS DOBREJ PRAKTYKI. 1. Dane dotyczące podmiotu/podmiotów realizujących lub zasłużonych dla realizacji opisanych inicjatyw lub praktyk OPIS DOBREJ PRAKTYKI 1. Dane dotyczące podmiotu/podmiotów realizujących lub zasłużonych dla realizacji opisanych inicjatyw lub praktyk nazwa inicjatywy Organizacja transportu na terenie Dzierżoniowa nazwa

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z analizy do Internetu

Wyciąg z analizy do Internetu Załącznik nr 4 do analizy OR-0114/19/10 Wyciąg z analizy do Internetu Badanie przeprowadzono w dniach 3 do 28 września 2010 roku na próbie 1071 klientów opuszczających budynek Urzędu (wyjściem głównym

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

TranSpOrT usługi magazyn

TranSpOrT usługi magazyn TranSpOrT usługi magazyn NAJLEPSZĄ DROGĄ JEST CEL... Matthias Gödecke (prezes Gödecke Eurotrans GmbH) 2 GÖDECKE LOGISTIK DEwIza FIrmy GÖDECKE LOGISTIK zapewnia jakość i bezpieczeństwo. Od ponad 60 lat

Bardziej szczegółowo

Paliwa po najkorzystniejszych cenach

Paliwa po najkorzystniejszych cenach Paliwa po najkorzystniejszych cenach Historia sukcesu... Firma Inntaler Logistik Park GmbH powstała w roku 1975 w miejscowości Kufstein-Zell. Założycielem firmy był Manfred Küberl. Z uwagi na intensywny

Bardziej szczegółowo

Ocena Skutków Regulacji (OSR)

Ocena Skutków Regulacji (OSR) Ocena Skutków Regulacji (OSR) 1. Podmioty, na które oddziałuje projektowana regulacja Projektowana ustawa będzie oddziaływać na: 1) przedsiębiorców wykonujących zarobkowo krajowy i międzynarodowy transport

Bardziej szczegółowo

Edycja 8 Ankieta wskaźnikowa 2015

Edycja 8 Ankieta wskaźnikowa 2015 P1. Proszę zaznaczyć poniżej, jaka jest forma prawna Państwa firmy? 1. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą 2. Spółka jawna 3. Spółka partnerska 4. Spółka komandytowa 5. Spółka komandytowo-akcyjna

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADANIE I REJESTRACJA STOWARZYSZEŃ ( podstawowe informacje )

ZAKŁADANIE I REJESTRACJA STOWARZYSZEŃ ( podstawowe informacje ) ZAKŁADANIE I REJESTRACJA STOWARZYSZEŃ ( podstawowe informacje ) STOWARZYSZENIE ( rejestrowane w sądzie ) musi powołać co najmniej 15 pełnoprawnych osób, które uchwalają statut stowarzyszenia i wybierają

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32

Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32 Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32 2 W Holandii osoby z krajów UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EPG) mają takie same prawa jak obywatele Niderlandów dotyczące wynagrodzenia,

Bardziej szczegółowo

Plany Pracodawców. Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r.

Plany Pracodawców. Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r. Plany Pracodawców Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r. Plan raportu Metodologia badania Plany Pracodawców Wyniki 28. edycji badania ocena bieżącej sytuacji gospodarczej kraju a sytuacja finansowa

Bardziej szczegółowo

Poradnik dla rodziców

Poradnik dla rodziców Poradnik dla rodziców Podjęcie decyzji o wysłaniu dziecka na studia za granicę to poważna decyzja. Rodzice pragną mieć pewność, że dziecko otrzyma dobre wykształcenie, że będzie studiować na uczelni o

Bardziej szczegółowo

30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa. Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com

30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa. Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com 30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com Witaj. Chciałbym dzisiaj podzielić się z Tobą moim kilkunastoletnim doświadczeniem

Bardziej szczegółowo

W jakim terminie konsument powinien poinformować przedsiębiorcę o stwierdzeniu niezgodności towaru z umową?

W jakim terminie konsument powinien poinformować przedsiębiorcę o stwierdzeniu niezgodności towaru z umową? W jakim terminie konsument powinien poinformować przedsiębiorcę o stwierdzeniu niezgodności towaru z umową? w terminie 2 miesięcy od dnia stwierdzenia niezgodności towaru z umową w terminie 2 miesięcy

Bardziej szczegółowo

HOTELE W DAWNYM GOSTYNIU

HOTELE W DAWNYM GOSTYNIU Robert Czub HOTELE W DAWNYM GOSTYNIU Od czasów średniowiecza w Gostyniu odbywały się co najmniej raz w tygodniu targi. Prócz mieszczan przybywała na nie okoliczna szlachta i zamożniejsi chłopi. Prawdziwym

Bardziej szczegółowo

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról.

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról. 11. W ramach wymiany młodzieżowej gościsz u siebie kolegę / koleżankę z Danii. Chcesz go / ją lepiej poznać. Zapytaj o jego/jej: miejsce zamieszkania, rodzeństwo, zainteresowania. Po przyjeździe do Londynu

Bardziej szczegółowo

PRAWA PASAŻERA LINII LOTNICZYCH UNIJNY FORMULARZ SKARGI

PRAWA PASAŻERA LINII LOTNICZYCH UNIJNY FORMULARZ SKARGI PRAWA PASAŻERA LINII LOTNICZYCH UNIJNY FORMULARZ SKARGI NA NINIEJSZYM FORMULARZU MOŻNA ZŁOŻYĆ SKARGĘ DO PRZEWOŹNIKA LOTNICZEGO LUB DO KRAJOWEGO ORGANU WYKONAWCZEGO Prawa pasażera w przypadku odmowy przyjęcia

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat komunikacji i transportu w Krakowie podczas Światowych Dni Młodzieży

Informacja na temat komunikacji i transportu w Krakowie podczas Światowych Dni Młodzieży Informacja na temat komunikacji i transportu w Krakowie podczas Światowych Dni Młodzieży Podczas Światowych Dni Młodzieży w Krakowie wprowadzone zostaną obszary z ograniczeniami w ruchu pojazdów (tzw.

Bardziej szczegółowo

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE KAMPANII MARKETINGOWEJ DLA WYBRANEJ GRUPY DOCELOWEJ PROJEKT SEGMENT W GDYNI

OPRACOWANIE KAMPANII MARKETINGOWEJ DLA WYBRANEJ GRUPY DOCELOWEJ PROJEKT SEGMENT W GDYNI OPRACOWANIE KAMPANII MARKETINGOWEJ DLA WYBRANEJ GRUPY DOCELOWEJ PROJEKT SEGMENT W GDYNI Gdynia wybrała trzy następujące grupy docelowe, znajdujące się w punktach zwrotnych w życiu : 1. uczniów rozpoczynających

Bardziej szczegółowo

Problem z dojazdem do centrum miasta mieszkańców os. Różany Potok w Poznaniu, związany z koniecznością pokonywania przejazdu kolejowego

Problem z dojazdem do centrum miasta mieszkańców os. Różany Potok w Poznaniu, związany z koniecznością pokonywania przejazdu kolejowego Problem z dojazdem do centrum miasta mieszkańców os. Różany Potok w Poznaniu, związany z koniecznością pokonywania przejazdu kolejowego 1 Spis treści Dlaczego jest to problem?... 3 Strategie rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Zapis stenograficzny (1937) 282. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 4 stycznia 2011 r.

Zapis stenograficzny (1937) 282. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 4 stycznia 2011 r. ISSN 1643-2851 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zapis stenograficzny (1937) 282. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 4 stycznia 2011 r. VII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie ustawy o

Bardziej szczegółowo

Kurs języka angielskiego w Londynie, Wielka Brytania (WBL 16) Wielka Brytania - idealne miejsce na zagraniczne kursy językowe

Kurs języka angielskiego w Londynie, Wielka Brytania (WBL 16) Wielka Brytania - idealne miejsce na zagraniczne kursy językowe Kurs języka angielskiego w Londynie, Wielka Brytania (WBL 16) Symbol oferty: 754/183 Państwo: Region: Miasto: Transport: Profil wyjazdu: Wyżywienie: Zakwaterowanie: Wyposażenie: Wielka Brytania Londyn

Bardziej szczegółowo

Seryjny twórca firm. Wpisany przez Eliza Więcław

Seryjny twórca firm. Wpisany przez Eliza Więcław Współwłaściciel pośrednika finansowego Doradcy24, założyciel firmy windykacyjnej Ultimo, bliski współpracownik Mariusza Łukasiewicza, twórcy Lukasa tak w skrócie można opisać Janusza Tchórzewskiego. Współwłaściciel

Bardziej szczegółowo

Przetrwanie osób niepełnosprawnych w środowisku komercyjnym

Przetrwanie osób niepełnosprawnych w środowisku komercyjnym E K O N O M I A S P O Ł E C Z N A T E K S T Y 2 0 0 6 Hugh McNally Przetrwanie osób niepełnosprawnych w środowisku komercyjnym Tłumaczył: Jan Popowski 9/2006 9/2006 Hugh McNally Streszczenie Grupa Rehab

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

LWA 410.003.02.2015 P/15/067 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

LWA 410.003.02.2015 P/15/067 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE LWA 410.003.02.2015 P/15/067 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE I. Dane identyfikacyjne kontroli Numer i tytuł kontroli Jednostka przeprowadzająca kontrolę Kontroler Jednostka kontrolowana Kierownik jednostki kontrolowanej

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AUDYTU I KONTROLI WEWNĘTRZNEJ AKW.1711.5.2015. Notatka Służbowa

ZESPÓŁ AUDYTU I KONTROLI WEWNĘTRZNEJ AKW.1711.5.2015. Notatka Służbowa ZESPÓŁ AUDYTU I KONTROLI WEWNĘTRZNEJ AKW.1711.5.2015 egz. nr 3 notatki Notatka Służbowa Z postępowania dotyczącego analizy zapotrzebowania i częstotliwości użytkowania środków transportu będących na stanie

Bardziej szczegółowo

POZEW o orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy pozwanego

POZEW o orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy pozwanego Warszawa,. Sąd Okręgowy dla Warszawy Pragi w Warszawie I Wydział Cywilny Powódka:...imię, nazwisko, adres Pozwany:...imię, nazwisko, adres POZEW o orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy pozwanego W imieniu

Bardziej szczegółowo

UMOWA. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białorusi o ruchu osobowym, zawarta dnia 20 grudnia 2007 r.

UMOWA. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białorusi o ruchu osobowym, zawarta dnia 20 grudnia 2007 r. M.P.08.83.733 UMOWA między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białorusi o ruchu osobowym, zawarta dnia 20 grudnia 2007 r. (M.P. z dnia 31 października 2008 r.) Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Michał Ratajczak 2LO w Słupsku

Michał Ratajczak 2LO w Słupsku Michał Ratajczak 2LO w Słupsku Grupa Nowy Styl to jedna z najprężniej rozwijających się grup meblarskich na świecie. W jej ofercie znajdują się meble biurowe, krzesła do różnych zastosowań, siedziska audytoryjne,

Bardziej szczegółowo

PFA Plojtek Trans i Intercity

PFA Plojtek Trans i Intercity Wydanie nr 17. Zaczęła się wojna przewoźników. 5 na 1, a dokładniej PFA Plojtek Trans, PFA Gordi Trans, PFA Kielnin, Difi Trans i oczywiście TRANSPORTER przeciwko PolTRANS. Jak wiemy Difi Trans otworzył

Bardziej szczegółowo

Komunikacja miejska w Lublinie krok po kroku

Komunikacja miejska w Lublinie krok po kroku Komunikacja miejska w Lublinie krok po kroku Niniejszy przewodnik przedstawia podstawowe oznakowania pojazdów komunikacji miejskiej, przystanków, sposób interpretacji rozkładów jazdy, rodzaje linii i przystanków

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA. o prawie właściwym dla wypadków drogowych, sporządzona w Hadze dnia 4 maja 1971 r. (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2003 r.)

KONWENCJA. o prawie właściwym dla wypadków drogowych, sporządzona w Hadze dnia 4 maja 1971 r. (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2003 r.) Dz.U.03.63.585 KONWENCJA o prawie właściwym dla wypadków drogowych, sporządzona w Hadze dnia 4 maja 1971 r. (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2003 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (19-10-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (19-10-2006r.) FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (19-10-2006r.) Środa na rynku walutowym stała pod znakiem umocnienia amerykańskiej waluty na większości par. Można przyjąć, że była to wypadkowa reakcji na sporą porcję

Bardziej szczegółowo

Część podstawowa. Pytania ogólne. 1. Czy urząd jest przystosowany do potrzeb: a. rodziców z dziećmi? (kącik zabaw, przewijak itp.)

Część podstawowa. Pytania ogólne. 1. Czy urząd jest przystosowany do potrzeb: a. rodziców z dziećmi? (kącik zabaw, przewijak itp.) Karta Pytań A Część podstawowa Pytania ogólne 1. Czy urząd jest przystosowany do potrzeb: a. rodziców z dziećmi? (kącik zabaw, przewijak itp.) b. osób starszych i z niepełnosprawnościami? (wysokość lad,

Bardziej szczegółowo

Ile regulacji, w sektorze pasażerskiego. publicznego? Prezes Zarządu Veolia Transport Polska

Ile regulacji, w sektorze pasażerskiego. publicznego? Prezes Zarządu Veolia Transport Polska Ile regulacji, ile konkurencji w sektorze pasażerskiego drogowego transportu publicznego? Tomasz Rochowicz Prezes Zarządu Veolia Transport Polska Gdańsk, ń 29 marca 2010 RYNEK PASAŻERSKICH PRZEWOZÓW DROGOWYCH

Bardziej szczegółowo

Samochód najpopularniejszym środkiem transportu w dojazdach do pracy

Samochód najpopularniejszym środkiem transportu w dojazdach do pracy Styczeń 2013 Autorzy: Zofia Bednarowska, Sebastian Perwel Samochód najpopularniejszym środkiem transportu w dojazdach do pracy Prawie co drugi pracujący Polak dojeżdża do pracy z innej miejscowości niż

Bardziej szczegółowo

II edycja badania Panel Polskich Przedsiębiorstw. Ankieta wskaźnikowa.

II edycja badania Panel Polskich Przedsiębiorstw. Ankieta wskaźnikowa. P1. (AKTYWNOŚĆ) Proszę zaznaczyć, jaki jest obecny stan aktywności Państwa firmy? 1. podmiot aktywny 2. podmiot nieaktywny Pytanie P1a zadane, jeśli w P1 wybrano odpowiedź 1. P1a. (AKTYWNOŚĆ1) Państwa

Bardziej szczegółowo

Poradnik Urlop wychowawczy

Poradnik Urlop wychowawczy Autor: Ewa Karaś Poradnik Urlop wychowawczy Urlop wychowawczy przysługuje rodzicom lub opiekunom dziecka. Panuje zasada, że prawo do urlopu wychowawczego na równych prawach ma kobieta i mężczyzna. Celem

Bardziej szczegółowo

Widzicie tu Stan -czyli naszą piekarnię :). Zróbcie sobie wspólne zdjęcie przy otłoczyńskiej karczmie. Pamiętacie to zdjęcie z 2013 roku?

Widzicie tu Stan -czyli naszą piekarnię :). Zróbcie sobie wspólne zdjęcie przy otłoczyńskiej karczmie. Pamiętacie to zdjęcie z 2013 roku? DROGA W PRAWO 1. Jak wiecie budynek ten już od dawna jest po prostu budynkiem mieszkalnym(mieszkają tu co niektórzy z Was lub z drużyny przeciwnej).powstał tu w XIX wieku. Jednak gdy był budowany nie miał

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UŻYTKOWANIA SAMOCHODU SŁUŻBOWEGO ORAZ OBSŁUGI TRANSPORTOWEJ URZĘDU MIEJSKIEGO W TŁUSZCZU

REGULAMIN UŻYTKOWANIA SAMOCHODU SŁUŻBOWEGO ORAZ OBSŁUGI TRANSPORTOWEJ URZĘDU MIEJSKIEGO W TŁUSZCZU REGULAMIN UŻYTKOWANIA SAMOCHODU SŁUŻBOWEGO ORAZ OBSŁUGI TRANSPORTOWEJ URZĘDU MIEJSKIEGO W TŁUSZCZU Załącznik do Zarządzenia nr 0050.161.2011 z dnia 25 października 2011 r. ROZDZIAŁ I DEFINICJE POJĘĆ 1.

Bardziej szczegółowo

48 godzinne spotkania

48 godzinne spotkania 48 godzinne spotkania Petra-Juliane Wagner VBB Verkehrsverbund Berlin-Brandenburg GmbH 01 kwiecień 2014 www.vbb.de www.vbb.de VBB Verkehrsverbund Berlin-Brandenburg GmbH Hardenbergplatz 2 10623 Berlin

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? www.nowytarg.pl Broszura informacyjna dla mieszkańców Nowego Targu Edycja 2005 Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie mieszkańcom miasta Nowego Targu w prosty

Bardziej szczegółowo

Podróżnicy. i ścieżki zakupu. Wpływ marketingu efektywnościowego na inspiracje i wybór w branży turystycznej. tradedoubler.com

Podróżnicy. i ścieżki zakupu. Wpływ marketingu efektywnościowego na inspiracje i wybór w branży turystycznej. tradedoubler.com Podróżnicy i ścieżki zakupu Wpływ marketingu efektywnościowego na inspiracje i wybór w branży turystycznej tradedoubler.com Europejczycy chcą wybierać hotele, loty i oferty wakacyjne na swoich własnych

Bardziej szczegółowo

HC-CARGO z bliska. Your Expert in Parts

HC-CARGO z bliska. Your Expert in Parts Your Expert in Parts Your Expert in Parts HC-CARGO z bliska Nasi specjaliści Nasi pracownicy chętnie zaoferują Wam wszechstronną pomoc. W firmie HC-CARGO znajdziecie odpowiedzi na niemal wszystkie pytania

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Prezentacja: Michalina Mościszko Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Zdaję się na to Was. I zawsze się udaje. Specjalista w dziedzinie konstrukcji metalowych, Harry Schmidt, w rozmowie o terminach i planowaniu. Liczą się

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

Streszczenie przepisów dotyczących praw pasażerów podróżujących drogą morską i drogą wodną śródlądową 1

Streszczenie przepisów dotyczących praw pasażerów podróżujących drogą morską i drogą wodną śródlądową 1 Streszczenie przepisów dotyczących praw pasażerów podróżujących drogą morską i drogą wodną śródlądową 1 Z dniem 18 grudnia 2012 r. zacznie obowiązywać rozporządzenie (UE) nr 1177/2010 o prawach pasażerów

Bardziej szczegółowo

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main.

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main. Część XVI C++ Funkcje Jeśli nasz program rozrósł się już do kilkudziesięciu linijek, warto pomyśleć o jego podziale na mniejsze części. Poznajmy więc funkcje. Szybko się przekonamy, że funkcja to bardzo

Bardziej szczegółowo

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 )

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) Klient: Dzień dobry panu! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Klient: Pierwsza sprawa: jestem Włochem i nie zawsze jestem pewny, czy wszystko

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Niniejszy przewodnik został stworzony jako część paneuropejskiej kampanii informacyjnej na temat CSR

Bardziej szczegółowo

RAPORT NT. SYTUACJI GOSPODARCZEJ REGIONU

RAPORT NT. SYTUACJI GOSPODARCZEJ REGIONU RAPORT NT. SYTUACJI GOSPODARCZEJ REGIONU Wstęp Przedstawiamy wyniki badania ankietowego nt. sytuacji gospodarczej w regionie, które zostało przygotowane na podstawie rozmów z przedsiębiorcami z powiatów:

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

Zasady dotyczące przejazdów chorych w regionie Skåne

Zasady dotyczące przejazdów chorych w regionie Skåne (Początek obowiązywania: od 2013 r.) Zasady dotyczące przejazdów chorych w regionie Skåne Odpowiedzialność przedsiębiorstwa Skånetrafiken Skånetrafiken jest działającym w regionie Skåne przedsiębiorstwem

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 sierpnia 2013 r. Poz. 916 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 6 sierpnia 2013 r.

Warszawa, dnia 12 sierpnia 2013 r. Poz. 916 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 6 sierpnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 12 sierpnia 2013 r. Poz. 916 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 6 sierpnia 2013 r. w sprawie wysokości

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy.

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy. BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (druk nr 465) U S T A W A z dnia 20

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe pośrednictwo finansowe firmy OVB sposób na zarządzanie kapitałem

Kompleksowe pośrednictwo finansowe firmy OVB sposób na zarządzanie kapitałem Kompleksowe pośrednictwo finansowe firmy OVB sposób na zarządzanie kapitałem Europejski Koncern Finansowy KOMPLEKSOWE DORADZTWO FINANSOWE FIRMY OVB TO SPOSÓB NA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM Tylko nie licznym

Bardziej szczegółowo

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK)

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK) (SOK) Zyskaj trwałą przewagę na konkurencyjnym rynku dzięki doskonałej obsłudze Klienta Oferta procesu wdrożenia SOK Kłopoty, koszty, utrata Klientów Brak standardów obsługi powoduje kłopoty, a potem dodatkowe

Bardziej szczegółowo

AIG SPECIALTYsolutions. Wyjątkowe rozwiązania dla nietypowych ryzyk. Bring on tomorrow

AIG SPECIALTYsolutions. Wyjątkowe rozwiązania dla nietypowych ryzyk. Bring on tomorrow AIG SPECIALTYsolutions Wyjątkowe rozwiązania dla nietypowych ryzyk Bring on tomorrow SPECIALTYsolutions to program przeznaczony dla klientów z nietypowych lub złożonych grup ryzyka. W AIG zapewniamy zindywidualizowane

Bardziej szczegółowo