Praca doktorska. Muzyka w Biblii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Praca doktorska. Muzyka w Biblii"

Transkrypt

1 Praca doktorska Robert Rachuta Muzyka w Biblii Napisana pod kierunkiem Prof. dr hab. Kazimierza Ilskiego 1

2 C h c i a ł b y m w t y m m i e j s c u s e r d e c z n i e p o d z i ę k o w a ć P r o f e s o r o w i S t e f a n o w i Z a w a d z k i e m u, k t ó r y s w o j ą w i e d z ą i d o ś w i a d c z e n i e m n i e j e d n o k r o t n i e u c h r o n i ł m n i e p r z e d p o p e ł n i e n i e m b ł ę d ó w. O g r o mn e p o d z i ę k o w a n i a w i n i e n j e s t e m P r o f e s o r o w i J e r z e m u A l b r e c h t o w i, j e g o w i e d z a d o t y c z ą c a k u l t u r y I z r a e l a, k t ó r ą p r z e k a z y w a ł m i p o d c z a s t w o r z e n i a t e j p r a c y, b y ł a b e z c e n n a. J e s t e m r ó w n i e ż n i e z w y k l e w d z i ę c z n y P r o f e s o r o w i P i o t r o w i B r i x o w i z a j e g o p o m o c w r o z w i ą z y w a n i u p r o b l e mó w d o t y c z ą c y c h t e k s t u B i b l i i. S k ł a d a m r ó w n i e ż p o d z i ę k o w a n i a P a n u D o k t o r o w i W i t o l d o w i T y b o r o w s k i e m u, k t ó r y z a w s z e s ł u ż y ł s w o j ą w i e d z ą d o t y c z ą c ą h i s t o r i i i k u l t u r y M e z o p o t a m i i. 2

3 Spis treści Strona t yt u ł o w a s. 1 P odziękowan i a s. 2 S pis t r eś ci s. 3 S pis ilustracj i s. 5 W s tęp s. 7 I. Dzieje muzyki Izraela s Kształtowanie się muz yk i Iz r a el a n a p rzestrz en i dziejów s. 17 II. Instrumenty Muzyczne w Biblii s Ogólna ch a r ak terys t yk a s R ó g s Trąby s Bęben s Halil s Kinnor s Nevel s Uggav s As e y b r o szim s Cym b a ł y ( t al erze) s S istrum s Dz wo nki s P s alteri um s S ym p o n ya s

4 III. Współczesna teoria muzyki a muzyka w Starym Testamencie s Skale i notacj a muz yc z n a s. 169 IV. Zjawiska muzyczne występujące w Biblii s Śpiew s ś piew kobiet - ś piew antyf o n al n y i r e sponsorialny - 2. Psalm s Ekstaza i pro r octwa s Taniec s. 222 Zakończ enie s. 230 Bibliografi a s

5 Spis ilustracji. 1. Wiz e ru n ek m enora, lulav, mahtta i szofar, s : S ygnał szofar, C odex Ad l er, XIII w. N e w Yo rk, J ew ish Theo logical S eminary N o 932, fol. 21b, s R óżne rodz aj e ro gów (szofarów ) w g The J ew ish Encyc l o p e dia, s Ko biet y grające n a b ębenkach (t of). Fi gurki z t e r ak ot y, IX - V III w. prz ed C hr ys t usem, a) S chiqm ona, IAA(The Is r a e l Antiquities A u thority) , b) Tel-el-Far`ah, Ecole biblique F-3426, s III w. p.n.e. halil, Abu Schuscha (Gezer) 1 s Malowi dło nagrobne Beni-Hassan w Egipci e, ok w. prz ed C h r ys t u s em, s Wizerunki lir na monetach z czasów powstania Bar- Kochby, r. a) Kinnor, zbiory prywatne, b) Nevel, Heretz Museum K-4647, s T al e rz e (m e silttayi m ), XII- X w. prz ed Chrys t usem, Meggido, IAA 36, 1986, s Grzechotki gliniane ( mena` an i m ), późna ep oka brązu a).hazor, IAA (The Is r a e l Antiquities Au thorit y) , b ) Gez e r, IA A ( T h e Is r a e l An tiquities Authority) , s Dz wo nki a. I- III w. z nalezion y w C ez area, IA A ( T h e Is r a e l Antiquities A u thority) D i e M u s i k i n G e s c h i c h t e u n d G e g e n w a r t. A l l g e m e i n e E n z y k l o p a e d i e d e r M u s i k b e g r ü n d e t v o n F r i d r i c h B l u m e. Z w e i t e, n e u b e a r b e i t e t e A u s g a b e, h e r a u s g e g e b e n v o n L u d w i g F i n s c h e r, S a c h t e i l 1, B d. 1 A - B o g, B ä r e n r e i t e r, K a s e l i i n , s

6 b. okres rz ym s k i, IAA (T h e Is r a e l Antiquities Authority) , s

7 Wstęp P rz edm iotem studiów w n iniejsz ej r ozprawi e j est m uz yk a, o k tórej p am ięć z a ch o w ał a się na k artach Starego T estam e ntu 2. P odstaw o w ym m a teriał em ź ró dłow ym, k tóry p oz w al a w nioskować o t ym istotnym e l em e n ci e kultury Iz r a e litów j e st T a nach. W t ej s yt u a c ji a n aliz a posz cz e gólnyc h t e k stów nie może b yć o cz yw i ś ci e w o lna o d m e tod stosowanyc h p rz ez biblistów, j ed nak Bi blia j a ko t e kst, trak towan a jest prz ez e mnie głównie j ak o źródło historyc z n e. A b y o b s e r w ować p r o c es k ształtowania instrum en t arium i w ys t ę p o wania z j aw isk muz yc z n yc h, trz e b a b ył o przyj ą ć z a p o dstawę w yn i k i badań 3 i n a ich podstaw ie u szeregować k sięgi i i c h fragm e nt y p o d wzgl ę d em chro nologii i ich pochodz enia. Zachowan y i o p ublikowany m a t e r i ał a r c h eo logiczn y s t a n o wi o d r ębną gru p ę źródeł. Ni es t et y, n i e j e st o n d ość l icz ny z o b szaru 2 W s z y s t k i e w y k o r z y s t a n e w p r a c y w y d a n i a i p r z e k ł a d y B i b l i i p o d a n e s ą w b i b l i o g r a f i i. N a j c z ę ś c i e j c y t u j ę : B i b l i a T y s i ą c l e c i a, P o z n a ń - W a r s z a w a, J e ś l i c y t u j ę i n n e p r z e k ł a d y z a w s z e t o z a z n a c z a m. 3 P i s m o Ś w i ę t e S t a r e g o i N o w e g o T e s t a m e n t u, R e d. k s. M i c h a ł P e t e r a ( S t a r y T e s t a m e n t ), k s. M a r i a n W o l n i e w i c z ( N o w y T e s t a m e n t ), P o z n a ń P i s m o Ś w i ę t e. S t a r y i N o w y T e s t a m e n t. R e d. k s. M i c h a ł P e t e r a ( S t a r y T e s t a m e n t ), k s. M a r i a n W o l n i e w i c z ( N o w y T e s t a m e n t ). P o z n a ń P i s m o Ś w i ę t e, O p r. Z e s p ó ł B i b l i s t ó w P o l s k i c h z i n i c j a t y w y T o w. Ś w i ę t e g o P a w ł a, r o k w y d a n i a : B i b l i a. S t a r y T e s t a m e n t w e w y j ą t k a c h, p o d ł u g t ł u m a c z e n i a k s i ę d z a J a k ó b a W u j k a, p r z e z k s i ę d z a P r o b o s z c z a P e r l i ń s k i e g o s t a r a n n i e z e s t a w i o n y c h. P o z n a ń K s i ę g a I z a j a s z a, W s t ę p - P r z e k ł a d z O r y g i n a ł u i K o m e n t a r z o p r a c o w a ł k s. L e c h S t a c h o w i a k, P o z n a ń K s i ę g a P s a l m ó w, W s t ę p - P r z e k ł a d z O r y g i n a ł u i K o m e n t a r z o p r a c o w a ł k s. S t a n i s ł a w Ł a c h, P o z n a ń P s a l m y, p r z e k ł a d I z a a k C y l k o w, K r a k ó w K s i ę g a P i ę c i u M e g i l o t, p r z e k ł a d I z a a k C y l k o w, K r a k ó w K s i ę g a J e r e m i a s z a, p r z e k ł a d I z a a k C y l k o w, K r a k ó w K s i ę g a H i o b a, p r z e k ł a d I z a a k C y l k o w, K r a k ó w K s i ę g a J e r e m i a s z a, W s t ę p - P r z e k ł a d z O r y g i n a ł u i K o m e n t a r z o p r a c o w a ł k s. L e c h S t a c h o w i a k, P o z n a ń B o o k o f P s a l m s, p r z y p i s y J. W e l l h a u s e n, L o n d o n

8 P al e styn y i d l a tego m u si b yć p o r ó wn yw a n y z i n n ym i a r tefaktami i uz upełniany n a t ej drodz e. P r a c a nad materiał em ź ró dłowym, b ez w ys t a r cz aj ą co sz e r okiej w e r yf i k a c ji a r c heologicz n ej, niesie z e s obą r yz yk o, iż w w i el u punktach omawian e z j a wisko nie j est ostatecz nie w yj a ś n ione, a e f ek t ci ą gle zachowuje postać hipotezy. U stawi cz n a p r a c a z e ź ró dłami pisanym i i a r ch eo logicznym i, n i e z a ś z n utami i u gru ntowaną p r a ktyk ą w yk o n a w cz ą p osz cz e gólnyc h u tworów s p r aw iła, ż e p rz ed kładam moją p r a c ę j ak o d ys e r t a cj ę z historii a nie z m uz yk o l o gii, gd yż n i e n al eż y o cz e kiwać, iż s p ełnione z ostan ą t ak ie w ym o gi, j a kie się s t aw ia p rz e d pracam i poświęco n ym i muz yc e b a r oku lub klas yc yzmu. Zajmując s i ę w c z e śniej muz yk ą M ezopotamii o r az Starożyt n e go E giptu 4, miał em możliwość o bserwować, iż p l emiona s e mick ie b ył y b a r dzo istotnym ł ą cznikiem międz y t ym i c yw i l iz a cj ami, a i ch w ędrówki miały o gromny w pł yw n a r oz p rzestrz enianie się i nform a cji i z w yc z a j ów o r az powstawanie n o w yc h z j a wisk. Semici p ośred nicz yl i w cz as a c h n aj d aw n iejsz yc h w w ym i a nie kulturo w ej p omiędz y M e z o potamią a Egiptem, G recją a E giptem, w r esz ci e, w cz as a c h nowoż yt n yc h, p omiędzy A z j ą a E u ro p ą i Am e r yk ą. Z t yc h p o wo dów trudno ustalić n i ekiedy o r yginalne c e ch y i c h k ultur y m u z yc z n e j. Ni e dostat kiem j e st b rak p rz e dstawi e ń ikonografi cz n yc h. N iemożność p oparcia a n al iz y t e kstowej p rz e dstaw i en i ami malarskimi cz y r z e źbiarskimi, jak t o m ał o miej s c e w innyc h starożyt n yc h kulturach, j es t z n a czn ym u t ru dnieniem w pracach badawcz yc h n a d m at e ri a łem biblijnym. Zanim z a jmiem y s i ę a naliz ą wł aś ci wyc h f r a gm e n tów Bi blii, w a r to prz yj ą ć j as ną d e fi nicj ę dz ieła l ub utwo ru muz yc z n e go, o r az f u nkcj i s połecz n yc h muz yk i. Pogląd In gardena j es t c i ą gl e o b owiąz ujący. A u t o r t en u waż a ł, iż u t wó r m uz yc z n y n i e j e st z j a wiskiem ps yc h iczn ym - nie stan o wi b owiem cz ęści ż yc i a p s yc h i c z n e go t wó r cy, a n i prz eż yć s ł u ch a cz y. N i e j e st on też nicz ym f iz yc z n ym - n ie m ożna s p ro wadz ić go do dźwi ę ków "produkowan yc h " w t r ak c ie w yk o n yw a nia utworu - dźwi ęki t e 4 R. R a c h u t a, M o n o c h o r d v o l S t r ó j i n s t r u m e n t ó w i n o t a c j a m u z y c z n a w s t a r o ż y t n y m E g i p c i e, T o r u ń , s

9 s t an owią t yl k o cz ys to a kustyc z n e j e go podłoże 5. N atomiast c o d o z ap isu dzieła m uzyc z n e go i nteres ującą o pinię w ygłasza U. E c o, k tóry t w i e rdzi, że obecn a notacj a pows t ał a z e staroż yt n yc h z a pisów gestyk u l a cji i z notacj i n eum a t yc z n e j, która rejestrowała z j aw iska z a raz e m k inez yc z n e i p ara lingw istyc z n e, a w s e miologii z a gadnienia m uz yk i p orusz a s ię, gd y c h o d z i o s prawdz enie m ożliwo ś ci skodyf i k o w ania t onem ó w 6. E n c yk l o p e d yc z n e u j ę ci e muz yk i o kreśla j ej fu nkcj e, j ak o z ad a nia, które p eł ni ona w ż yc i u s połeczeństw. Zadania t e s ą różne w r óżn yc h o k r es a ch dziej o w yc h. W z al eżności od swoich z a d ań m uz yk a z m i enia ś ro d ki, z a pomocą któryc h j e r e aliz uje. Muz yk a m oże s łuż yć o b r z ę d om m a gicz n ym, w yc h o w a n iu s połeczeństwa, k o ntemplacji, religii, roz r yw c e i t p. J ej p odstawo w ym z a daniem j est j e dnak dostarcz a nie przeż yć e s t et yc z nyc h 7. W sz ys t kie t e fu nkcje w ys t ę pował y w w i ększ ym l u b m niej sz ym s topniu w k ulturze m uz yc z n ej Iz r a e l a, której c echą specyf i c z n ą b ył o p rz ed e w sz ys tkim z achowan i e b a rdz o u nikalnego źródła l iterackiego, j a k nazyw a j e A. Cz ek an o ws ki, j a kim b ył a Biblia. 8 N a Bliskim W s chodzie m uz yk a Iz r a e litów t r wa, z pewnym i p rz e r w ami, o d ponad t rz e ch t ys i ę c y l a t, z mien iając fo r m y o r a z i nstrum en t arium. Za k r e s z m i an t ru dno j es t ustalić, d l at e go w moich b a d an iach z as ad nicz o nie w yc i ą g a m wn iosków dotyc z ą c yc h s t arożyt n o ś ci n a podstawi e obserwacj i w s p ółcz esnej muzyk i N a r o d u W yb r a n e go, cz y m uz yk i, k tóra z n iej cz e r pała (j a k c hrześci j ań ska z a ró wn o rz ym s k okatolicka j ak i biz a nt yj s k a ). Zasadę t ę łamię t yl k o w kilku m iejscach, kiedy w yd a j e się t o niez w yk l e w ażne, a n a wet k o nieczne. T e m at, którem u poświ ę co n a jest t a p r a c a, b ył j uż przedm iotem b a d ań, c hoć z ajmowało się nim stosunkowo niew i elu naukowców. Szcz e gólnie godna u w a gi jest cz ęść e n c yk l o p ed ii muz yk i o p r a co w an ej p rz ez F. Blum e 9 d o t yc z ą c a b iblijnyc h i n stru m entów. 5 R. I n g a r d e n, S t u d i a z e s t e t y k i, W a r s z a w a , s U. E c o, P e j z a ż s e m i o t y c z n y, W a r s z a w a , s T h e N e w G r o v e D i c t i o n a r y o f M u s i c a n d M u s i c i a n s, S e c o n d E d i t i o n e d i t e d b y S t a n l e y S a d i e a n d J o h n T y r r e l l, O x f o r d , V o l. X V I I, s A. C z e k a n o w s k a, K u l t u r y m u z y c z n e A z j i, K r a k ó w , s D i e M u s i k i n G e s c h i c h t e u n d G e g e n w a r t. A l l g e m e i n e E n z y k l o p a e d i e d e r M u s i k b e g r ü n d e t v o n F r i d r i c h B l u m e. Z w e i t e, n e u b e a r b e i t e t e A u s g a b e, 9

10 M imo upływ u c z asu i p ew n e go b r ak u a k tual ności, b ardzo w aż n e dla r oz wo ju wi edz y w t ej dziedzinie s ą książki A. Z. Id e l s ohna 10 o r az C. S a ch sa 11. In n e, n i ezwyk l e w ażne i n fo rm a cj e, um ożliwi a j ące p ostęp w p rz ygotowaniu tej r ozpraw y n a u k o w ej, z aw a r t e s ą w p r a c a ch a utoró w, k t ór yc h w ym i e n ię w p rz yp i sie w k o lejności a l f ab e t yc z n e j, ponieważ t r udno mi u łoż yć j e w e d ł u g w a gi c z y z n a cz en i a, j ak ie m iał y d l a r ozwoju bad a ń 12. N i e c ał e pięć l a t t em u u k azał się p rzekład b a r dzo d obrej pracy J. M ontagu 13, d ot yc z ą cej i nstrum en tów w Biblii. A utor porusz a s ię w n i ej idąc t ro p em posz czególn yc h k siąg. J es t t o b a rdz o pociągaj ą c a k o nstrukcj a, al e uz n ał em, ż e l ep sz a d la z r ozum i enia i stoty i w a r tości m uz yk i Iz r aela, b ędz ie m etoda polegająca na u k az a niu p osz cz e gólnyc h z j aw isk muz yc z n yc h i a n aliz i e i nstrum en t arium w s posób przekro jowy, n a podstaw ie całego mat e ri ał u biblijnego. h e r a u s g e g e b e n v o n L u d w i g F i n s c h e r, S a c h t e i l 1, B d. 1 A - B o g, B ä r e n r e i t e r, K a s e l i i n A. Z. I d e l s o h n, J e w i s h L i t u r g y a n d I t s D e v e l o p m e n t, D o v e r P u b l i c a t i o n s, I n c. N e w Y o r k A. Z. I d e l s o h n, J e w i s h M u s i c i n i t s h i s t o r i c a l d e v e l o p m e n t, N e w Y o r k C. S a c h s, H i s t o r i a i n s t r u m e n t ó w m u z y c z n y c h, W a r s z a w a C. S a c h s, M u z y k a w ś w i e c i e s t a r o ż y t n y m, W a r s z a w a B. B a y e r, M u s i c, B i b l i c a l P e r i o d, i n : E n c y c l o p e d i a J u d a i c a, J e r u s a l e m, B. B a y e r, T h e B i b l i c a l N e b e l, i n : Y u v a l 1, E. J. D e n t, T h e M u s i c o f t h e P e n t a t e u c h, C o p y r i g h t i n U. S. A., , b y t h e M u s i c a l A s s o c i a t i o n. E. G e r s o n - K i w i, M i g r a t i o n s a n d M u t a t i o n s o f t h e M u s i c i n E a s t a n d W e s t, T e l A v i v U n i v e r s i t y, I s r a e l O. K e e l, P i e ś ń n a d P i e ś n i a m i, P o z n a ń E. K o l a r i, M u s i k i n s t r. U n d i h r e V e r w e n d u n g i m A T, H e l s i n k i R. L a c h m a n n, G e s a n g e d e r J u d e n a u f d e r I n s e l D j e r b a, J e r u z a l e m R. L a c h m a n n, J e w i a h C a n t i l l a t i o n a n d S o n g i n t h e I s l e o i D j e r b a, J e r u s a l e m A. S e n d r e y, M u s i c i n A n c i e n t I z r a e l, V i s i o n P r e s s L t d., L o n d o n A. S h i l o a h, J e w i s h M u s i c a l T r a d i t i o n s, W a y n e S t a t e U n i v e r s i t y P r e s s D e t r o i t E. W e l l e s z, A n c i e n t a n d O r i e n t a l M u s i c, L o n d o n O x f o r d U n i v e r s i t y P r e s s, L o n d o n E. W e r n e r, J e w i s h M u s i c, T h e G r o v e D i c t i o n a r y o f M u s i c a n d M u s i c i a n s, 6 t h E d i t i o n, V o l. I X, L o n d o n, J. M o n t a g u, I n s t r u m e n t y m u z y c z n e B i b l i i, K r a k ó w

11 N a z ak ończ en i e t e go k ró tkiego p rz e glądu l iteratur y t r z eb a w ym i e nić j esz cz e p r a c ę J. Brau n a 14, która r ównież miała w p ł yw na k o ńcowy k sz t ałt t ej dys e r t a cji. M ożna z a uważ yć, że w w ym i e nionej liście a utoró w n ie ma ż ad n e go P olak a, a t yl k o jedna p r aca b ył a w yd a n a w j ęz yk u p olskim. Ś wi a dcz y t o o b r ak u z ai nteresowań t ym z a gadnieniem w n a sz ym k r aj u. W a rto t eż z a uważyć, ż e ż a dna z w ym i e nion yc h t u taj p r a c nie z ajmuje się temat em muz yk i w Biblii w c a łości. O graniczają s i ę o n e t yl k o do p ewn yc h f r a gm e ntów l ub sz cz e gółowyc h z a gadnień z a wart yc h w t ym t em a ci e. Z z azdrości ą s poglądałem n a b ad an i a n ad m uz yk ą grecką, ś wi e tnie o p r a co w an e, i to stosunkowo niedawno, p rz ez La n d e r s a 15 cz y W esta 16, k tórz y b a r dzo sz cz e gółowo i an a lit yc z n e podeszli d o t e go z a gadnienia, w yk az ując o gro mne z roz umienie b a d an e go p rz e dmiotu. O d różnienia t o t e prace od p u blikacji S eidela 17, z ajmującego s ię muz yk ą Iz r a e litów, k tóry c yt u j e f r a gmenty Biblii n i e m aj ą c e z wi ązku z opis yw a n ym z a gadnieniem, a t ab el a u miesz cz ona n a stronach j ego k s iążki, pełna b ł ę dów i n i eś ci słości, j es t z a p rz e cz eniem rzetel ności j a k ą p o winien k ierować s i ę każ d y, k t o chce d ojść do prawdy h i storyc z n ej. A u tor c h c ą c ustrz ec się t ak i e go sposobu p r a c y, s t a r ał się d okładnie ś l edzić t ek st Biblii, która s am a w sobie j e st trudnym m at e ri a ł em. N i e wi el ka i lość artefaktów nie może b yć t a k pom ocna j a k w p rz yp a d k u an a lizy t e k s t ów p o ch odz ą c yc h z t e r enów innyc h s t arożyt n yc h k u ltur. Zatem jedyn ą s łuszną m etodą wyd a j e się p o dążanie z a h ebrajską w e rs j ą j ęzyk o w ą Starego Testamentu, uz upełniając a nalizę t ek stów z a p om ocą greckiego (S e ptuaginta) i ł a ci ńskiego (W ulgata) t łum a cz en ia. Starsz ym i bliższ ym o r yginałowi j es t Septuaginta i o n a będz ie z d e c yd o w a n ie b a r dziej p om o cn a n iż W ulga t a, w której t e rminologia m uz yc z n a p rz eł ożona z o stał a niekonsekwentnie, może nawet bez dokładnego zroz umienia. W p r a c y t e j poró w n yw a n e b ę d ą ró w nież p rz ekłady p olskie i a n giel skie. J a k w ielkie s ą różnice w t łum a cz en i ach Biblii, ch o ćb y t yl k o n a j ęz yk p o lski, m oże ś wi ad czyć c yt o w a n y p o niżej w dwóch r óżnyc h w e r sjach tekst. 14 J. B r a u n, M u s i c i n a n c i e n t I s r a e l - P a l e s t i n e, C a m b r i d g e J. G. L a n d e r s, M u z y k a s t a r o ż y t n e j G r e c j i i R z y m u, K r a k ó w M. L. W e s t, M u z y k a s t a r o ż y t n e j G r e c j i, K r a k ó w H. S e i d e l, M u s i k i n A l t i s r a e l, F r a n k f u r t

12 N e Zwier z ch nika mi l ew itów byli: Chaszabiasz, Szer e biasz, Jo zue, B innuj, Kadmi el i braci a i c h - którzy w e dług rozporządzenia D aw ida, męża Bożeg o, przy wiel bieniu i dziękczynieniu stali n a przeci w nich, oddział równo z oddziałem 18 N e przełożonymi l ewitów byl i : C haszabia, Szerebia, Jo zue, Binnuj, K admi el i i ch bracia z urzędu, kt órzy przy śpiew aniu hymn ów p o ch walnych i dziękczynnych zgodnie z rozporządzeniem Daw ida, m ę ż a Bożego, stali naprzeci w nich j ako ch ór [śpiewający] na p rzemi an z drugim chórem. 19 W t ym c yt a c i e w i dać d okład nie j a k au torz y p r z ek ładów z m i eniają z n a cz en i e nie t yl k o posz czególn yc h w yr a z ó w, a le r ównież c ał yc h f r az i to w s posób i stotny. S ł o w a " stali n aprzeciw nich, oddział r ów no z o ddziałem" mają c a łkowici e i nne z n a czenie n iż " stali n a przeci w n i ch jako c h ór [śpiewający] na przemi an z d rugim c h órem". K orz ys t an i e z r óżn yc h p rz ek ł ad ów i często nied ostat e czna i c h weryf i k a cj a, czy b r a k w i e dz y w sz cz e gółowyc h z a gadnieniach w p ł yw a n a powi el an i e w cz eśniejsz yc h i tworzenie now yc h błędów. P onieważ praca p isana j es t w język u p o lskim, d l at e go n a j części ej c yt o w a n e b ędą fragm e nty z Bi blii T ys i ą c l ecia 20, która j e st n aj popularniejsz ym p olskim prz ek ł ad em, a l e nie n aj lepsz ym i d l at e go w m i ejscach, gdzie błędy b ę d ą sz czególnie w yr a ź n e c yt o w a n e będą fragm e nt y z e Starego T es tamentu w przekładzie i nterlinearnym 21. W w yj ą t k ow yc h p r z yp a d k a ch, k i ed y u s t al e nie l ub 18 B i b l i a T y s i ą c l e c i a, P o z n a ń - W a r s z a w a, P i s m o Ś w i ę t e. S t a r y i N o w y T e s t a m e n t. R e d. k s. M i c h a ł P e t e r a ( S t a r y T e s t a m e n t ), k s. M a r i a n W o l n i e w i c z ( N o w y T e s t a m e n t ). P o z n a ń B i b l i a T y s i ą c l e c i a, P o z n a ń - W a r s z a w a, H e b r a j s k o - p o l s k i S t a r y T e s t a m e n t ( P i ę c i o k s i ą g ), P r z e k ł a d i n t e r l i n e a r n y z k o d a m i g r a m a t y c z n y m i, t r a n s l a c j ą o r a z i n d e k s e m r d z e n i, o p r a c o w a n i e i w s t ę p A. K u ś m i r e k, W a r s z a w a H e b r a j s k o - p o l s k i S t a r y T e s t a m e n t ( P r o r o c y ), P r z e k ł a d i n t e r l i n e a r n y z k o d a m i g r a m a t y c z n y m i, t r a n s l i t e r a c j ą i i n d e k s e m s ł ó w h e b r a j s k i c h, R e d a k c j a i w s t ę p A. K u ś m i r e k, W a r s z a w a

13 d ys k u sja n a d z a kresem s e mant yc z nym p o j ę ć b ędzie k oniecz n a, p rz yt a c z am ró wn i eż t e kst heb r ajski, gr e c ki i incyd e n t al nie łaci ński. W sz ys t kie t e rminy m uz yc z n e, a wi ę c i n az w y i n strum en tów, b ędą t r an sliterowan e n a j ęz yk p o lski, z w yj ą t kiem miej sc, w któryc h t a k a t r a nsliteracja (zdaniem autora) nie jest wskaz a na. Zestawi en i e z a p om o c ą t a b el, w p r z yp a d k u t ak s z erokiej i nterp r et a cj i n az ew n ictwa t erminów m uz yc z n yc h, o kazało się o stat e cz nie konieczne. T ab el e z am iesz czone będą w różnyc h m iejscach t ej d ys e r t a cj i, w z al eżności od potrzeb. Ze w z ględu n a dużą różnorodność, t ru dno p isać o m uz yc e ż yd o w s kiej, j ej w ł aś ci w ości a c h styl i s t yc z n yc h, gatunkach cz y i nstrum en t a ch. In a c z ej w yglądała m uz yk a o k r e s u n ajdaw n iejsz e go to z n a cz y m u z yk a n om ad ów i wo jowników (wąski am bitus, s t ał e p o wt a rzanie k ilku f o rm uł, a klam a cj a ), i n a czej muz yk a w okres i e r oz kwitu p a ństwa Iz r a e litów oraz m uz yk a w o k r e s ie p i e r wsz ej d i as pory ( d i at onika, 8 m odeli m e lodyc z n yc h ). In a c z e j jesz cze b rzmiał a m uz yk a Ż yd ó w p o o stat e cznym u p a d ku p a ństwa w c z as a c h r z ym s k i ch. W t ym o statnim o kresie z a z n a cz ył y s i ę b a r dzo w yr a ź n e r óżnice pomiędz y m uz yk ą Ż yd ó w z a ch o dnich np. muz yk ą Ż yd ó w ż yj ą c yc h n a t e r en i e Hisz panii, o c h a r a kterys t yc z nej budowie s t ro fi cznej i Ż yd ó w o ri en taln yc h pieśni kształ towan e i mpro wiz a c yj n i e, w c yk l a c h wg z a s ad y m a k am u, bogato m el izmowane, o liczn yc h c h r o matyz m a c h i s k al a ch d r obnointerwał ow yc h. J ed n ą z f orm m uz yc z n yc h k ształtowan yc h w e dług t yc h z a s ad b ył p s a lm. Pod wz ględem w yk o n a w cz ym n a tom i ast w skaz a ć t rz eb a n a b o gactwo f orm responsorial n yc h i a n t yf o n i cz n yc h. Ż yd o w s kie śpiew y m iały s w o i ch n a ślad o w có w. Bi nder uważa 22, że b ył y o n e b a z ą d l a p o wstania c horał u gregoriańskiego, który z n a n y i w yk o n yw a n y j e s t d o dnia dzisiejsz ego. W ś ró d Ż yd ó w s t arożyt n y s posób k ant yl a c ji p rz et r w ał do dzisiaj n a Bliskim i Środkowym W s c hodzie. Z cz a sem, kiedy m e l o die r oz p rzestrz eniały s w ó j z a sięg p o dcz a s migracj i Iz r a el itów, w ch ł aniały e l e m e nty m u z yk i z a ch odniej. Dzisiaj s posób k ant yl a c j i n a t e r en a c h M ezopotamii jest H e b r a j s k o p o l s k i S t a r y T e s t a m e n t, P i s m a, P r z e k ł a d i n t e r l i n e a r n y z k o d a m i g r a m a t y c z n y m i, t r a n s l i t e r a c j ą i i n d e k s e m s ł ó w h e b r a j s k i c h i a r a m e j s k i c h, O p r a c o w a n i e i w s t ę p A n n a K u ś m i r e k. 22 A. W. B i n d e r, S t u d i e s i n J e w i s h M u s i c, C o l l e c t e d W r i t i n g s o f A. W. B i n d e r, e d i t e d b y I r e n e H e s k e s, B l o c h P u b l i s h i n g C o. N e w Y o r k C i t y , s

14 c a ł kowi ci e inny n iż w o rt odoks yj n yc h gm i n a ch żyd o w s kich Zachodniej Euro p y. N a d al j e dnak m ożna w muz yc e t yc h o bsz a ró w z n a leź ć i rozpoznać w spólne korzenie. Znaczenie muz yk i ż yd o w s kiej dla r oz wo ju kultury m uz yc z n e j c h rz eś c ijan z a uważ ył W e llesz 23, k tóry w w i e l u m iejscach swej b a r dzo ci e kawej p racy z w r a c a uwagę n a o gromn y w p ł yw j a ki miała sz tuka muz yc z n a Iz r a e l itów n a muzyk ę k o ś ci oła b izan t yj s k i e go. Zasięg m uz yk i ż yd o ws kiej i j ej u dział w t wo rz en iu s i ę n o w yc h s t yl ó w cz y c a ł yc h k i erunków m uz yc z n yc h w c z as a ch n asz ej e r y j e s t o gromn y, nie t o będz i e j e dnak t e m at em t ej d ys e r t a cj i. A b y l e p i e j z r ozumieć kształ towan i e się muz yk i Iz r a e l a, n a l eż y z ap oznać się z o gólnym i z as ad a mi f o rmowan i a m uz yk i i i nstrum en t arium na p rz estrz en i dziej ów. R ozwój c yw i l izacji, od f o rm p r eh istoryc z n yc h i pr ym i t yw n yc h, p o ci ą gnął z a sobą o dpowied nią e wolucj ę instru mentów, k tóre z n a rz ędz i ludowyc h i o brz ę dowyc h p r z e k ształ ci ł y s i ę w instrum ent y p rz eznacz one d l a c e lów sz tuki i r oz r yw k i. P odz iał pracy w ś r odowisku m iejskim s powodował u f o rmowanie się z a wo dowej k l as y ś p iewaków i m uz yk ó w. O b ok l udzi gr yw a j ą c yc h i ś piewaj ą c yc h w c e l a c h m a giczn yc h, r e ligijn yc h c z y t o warzys k i c h, p o wstała o d r ębna k l as a, c z y n a w e t k a sta, m uz yk ó w z a w o dowyc h. O d t e go m om e ntu i nstrum en t y p o dziel ić m ożna n a d wi e grupy l udowe i p ro f esjonalne (uż yw a n e przez z a wo dowyc h a r t ys t ó w ). R ozwój t yc h o s t atnich idzie w kieru n ku osiągnięcia w i ększ yc h m ożliwo ś ci muz yc z n yc h i ułatwienia techniki gr y. N a p o cz ątkowym e t a pie r ozwoju 24 f o r m y m uz yk i w o k alnej i i nstrum en t alnej n i gd y s i ę n i e miesz ały i n i e z biegały. M e lodia nie b ył a p om ys ł em a bstrakcyj n ym, a b y m o gła być d o w olnie r e a liz owana n a i nstrum en tach l ub przez głos ludzki. W p i erwsz yc h c yw i l iz a cj a ch, t a kich j a k staroż yt n y E gipt, cz y S u m er, m el odia k ojarzona b ył a z e z jawi skami a stral n ym i l u b ś wi a tem mitów E. W e l l e s z, H i s t o r i a m u z y k i i h y m n o g r a f i i b i z a n t y j s k i e j, K r a k ó w s W p o s z c z e g ó l n y c h k u l t u r a c h b ę d z i e m y m i e l i d o c z y n i e n i a z i n n ą d a t a c j ą, a l e z a w s z e d o t y c z y ć b ę d z i e o n a o k r e s u p r e d y n a s t y c z n e g o, l u b c z a s ó w p o p r z e d z a j ą c y c h s c e n t r a l i z o w a n y s y s t e m p a ń s t w o w y. 25 R. R a c h u t a, M o n o c h o r d v o l S t r ó j i n s t r u m e n t ó w i n o t a c j a m u z y c z n a w s t a r o ż y t n y m E g i p c i e, T o r u ń s

15 P rz yk ł a d e m może b yć z a pis nutowy, k tóry u E gipcj a n b ył p r a wie i d ent yc z n y z o p isem ś wi at a k osmicznego. W rz e cz yw i stości o d ż ad n e go i nstrum en talist y n i e o cz e kiwano, b y grał c a ntab ile, j ak t o m a miejsce obecnie. G r a na j ak imkolwiek instru m en ci e i śpiew a nie t e kstów poet yc k i c h był y d w i e ma odrębn ym i cz yn n o ś c iami, które nie m o gły s i ę stap i a ć w j ed ną 26. R ównież żaden z e z n a nyc h nam p i erwotnyc h j ę z yk ó w, z w yj ą t kiem a k ad yj s kiego ( m uz yk a n igûtu) 27, nie posiadał słowa, k tóre był o b y o d powi e dnikiem n a sz e go o gólnego p ojęci a "muz yk a ", o b e jmującego obie t e c z yn n o ś ci. Zapewne P s almom D a w idow ym t o w a rz ys z ył a gra n a i n strumentach, a l e cz y b ył o t o w yd o b yw a n i e dźwi ę ków międz y w e r s am i, cz y m el od yj n e wt órowan i e m e lorecyt a c j i trudno dziś określić. D o pocz ątków dwu dzies t e go w i ek u w dziełach z ajmującyc h s i ę genezą i nstrum e ntów z azwyc z a j ł ączono i c h powstawanie z k o nkret n ym i osobami l ub cz ęści e j b óstwam i. J e dnak w w ieku d w udziest ym t a kie p o dejści e stał o się a n a c h ro niczne. J uż C. S a ch s w yk a z yw a ł n ai w ność t ez y, iż J ubal jest ojcem m uz yk ó w grającyc h n a h arfie i o r gan a c h, bożkowi Panowi p rz yp i s yw a n o z asługę w yn a l e z i en i a f letni P an a, a M e rk u r y m iał rzekomo z b udować l irę z n a potkanej na brz egach Ni lu w ys c h niętej skorup y ż ółwi a. 28 O b e c nie w i em y, i ż w i ększość instrum e ntów pows t aw ała n a d ro dze e w olucji i wzaj em n yc h w p ł yw ó w, co d ot yc z y r ó wnież i nstrum en t arium biblijnyc h Iz r a e litów. Badając dz i eł a staroż yt n e, a z w ł asz cza Biblię, n al eż y p a m iętać, iż w t e rminologii określaj ą c ej p e w ne z j a wiska m o gą w ys t ę p o wać r óżnice p owstaj ą ce n a prz e strz eni w i ek ó w i w yn i k aj ą c e z r óżnorodności kulturowej. Mimo t ej r ó żnorodności m am y t e ż d o c z yn i e n i a z p odobień stwami. J e dnym z n i ch j es t o kreślan i e w ys o k o ści dźwięku. S em icki W s c hód p osiad ał podobną t e rminologię muz yc z n ą do greckiej. G r am atyc y ż yd o w s c y j uż w II w i e k u n az yw a l i 26 U l e g n i e t o z m i a n i e w c z a s a c h p ó ź n i e j s z y c h. W p r z y p a d k u I z r a e l i t ó w m a m y p e w n o ś ć, i ż m u z y k a w o k a l n o - i n s t r u m e n t a l n a f u n k c j o n o w a ł a ( w n a s z y m t e g o s ł o w a z n a c z e n i u ) j u ż w c z a s a c h S a l o m o n a, a b y ć m o ż e i n i e c o w c z e ś n i e j z a p a n o w a n i a D a w i d a. 27 T h e A s s y r i a n D i c t i o n a r y o f t h e O r i e n t a l I n s t i t u t e o f t h e U n i v e r s i t y o f C h i c a g o, e d i t o r i a l b o a r d J. A. B r i n k m a n, M. C i v i l, I. J. G e l b, A. L. O p p e n h e i m, E. R e i n e r, C h i c a g o , n / 2, s N i g û t u j o y f u l m u s i c. 28 C. S a c h s, H i s t o r i a i n s t r u m e n t ó w m u z y c z n y c h, W a r s z a w a , s

16 n a j ci em niejsz e s amogłoski o i u hagbdhah od słowa g a vo ah w ys o k i ". W piśmie h e b rajskim k ro pka p oniżej s półgłoski oznacz a, ż e n as tępuje po niej samogłoska i, natomiast kropka powyż e j s półgłoski, ż e następuje p o n i ej s a mogłoska o. Podobnie A r a bowi e stawi a ją k r ó tką, u kośną kreskę p oniżej spółgłoski d l a oz n a czenia, ż e n as t ępuje po n i ej i, a powyż e j spółgłoski n a oz n a czenie, ż e n astępuje p o niej a. G łos męski j e st w ys o k i ", p o dcz a s gd y ż eń ski niski". Od powi e dnio do t e go, skaczą oni w górę" n a dźwi ę k niższ y, a n a j niższ ą s t ru nę l utni n az yw a j ą bamm, c z yl i najw yż sz a ". N a s e mick im Bliskim W s c hodzie p i erwotne z n a cz en i e słowa w yż sz y" n i e odpowiad a ło n a szemu n a wi ę ksz ej w ys o k o ści", l e cz n a sz emu dłuższ y"; w e dług t ej z as a d y n p. n a jdłuższ e pisz czałki organów daj ą naj niższ e dźwi ęki. 29 A n al iza poszcz e góln yc h z j a wi sk m uz yc z n yc h o r az i nstrum e ntarium n a p rz es t rzeni c ałego t ek stu Bi blii p oz woli n a k reślen i e p ew n ej m a p y, n i ez w yk l e p rz yd a t n e j w p o ru sz aniu się po świecie m uz yc z n ym Iz r a e litów. M et oda, polegaj ą c a n a p o ró w n yw a n i u k o nkret n yc h z j a wisk w ys t ę pującyc h w poszcz e góln yc h K sięgach i a n a lizowan i e i ch pod wi el om a wz ględami, poz wo li na p rz eśledz enie z mian w czasie i b yć m oże o kreś li j as n e r am y c z as owe i p rz e strzenne w ys t ępowania p osz czególnyc h i n strum en tów, cz y f o r m m uz yc z n yc h. M et oda t a p ozwala ró wn i eż n a j a sne p rz ed stawi e nie t em a tu o r az m inimaliz uje r yz yk o c z ę st yc h p o wt ó rzeń p osz cz e gólnyc h z agadnień, c o j e st nieuniknione j e śli porusz am y s i ę w e dług schem at u zaproponowanego na p rz yk ł a d prz ez Montagu 30. T a k a an al iza umożliwi w yk r yc i e p e w n yc h t r en dów, z mian cz y w p ł yw ó w w kulturze muz yc z n ej Iz r a elitów. W t ym k r ótkim wp ro w a dzeniu ws k azuję kilka kierunków b a d ań, a b y uz m ys ł o wi ć j a k z łożone j es t z a gadnienie z at yt u łowan e "Muz yk a w Biblii" i j a k t r udno d o kładnie z b ad a ć t e n t em a t, nie pomijając j e go i stotn yc h a s pektów. 29 C. S a c h s, M u z y k a w ś w i e c i e s t a r o ż y t n y m, W a r s z a w a , s J. M o n t a g u, I n s t r u m e n t y m u z y c z n e B i b l i i, K r a k ó w

17 Rozdział I Dzieje muzyki Izraela 1. Kształtowanie się mu zy ki Izra el a na p r zestrzen i d zi e jów Pierwsz e z a pis d ot yc z ą c y m u z yk i p o j aw i aj ą się w Biblii j uż w h istorii opisującej s tworzenie ś wi ata i z n aj duje się w K siędz e R odz aj u 4,21. W erset t en o pisuje J u b al a j ak o o j ca grającyc h n a u ggav. N az wę 32 עוּג ב k innor (h a r f a, cyt r a l ub lira) 31 i כּ נּוֹר d r u giego z w ym i en ionyc h i n strum e ntów t łumacz y s i ę w polskich p rz e kład a c h Bi blii z az w yc z a j j ak o o r gan y l u b f let. O d cz yt u jąc d osłown i e t e n f r a gm e nt możem y w yw n ioskować, iż m ówi n a m on o p i erwsz ym m uz yk u l ub w yn a l az c y p o t rafiącym grać n a o b u t yc h i nstrum en t a ch. S hiloah 33 s ą dził, iż dawni biblijni k omentatorz y r oz szerz yl i to z naczenie p rz yd z i elając J u b alowi t yt u ł t w ó rc y m uz yk i w o góle. W t en sposób b ył o n p ostrz e gany w ś r e dniowi e cznej literat urz e Ż yd ó w i c h rz eś c ijan. Shiloah uz n ał J ubala z a b iblijnego w yn a l az c ę b ę d ą c e go odpowied nikiem Pitagorasa r ep r ez en tującego p o gański ś wi at. Zgodnie z b a d an iami w s półcz e sn yc h b iblistów, m ożem y i n t e rp r et o w ać h a rfę i fl e t j ak o m et a f orę dwóch rodz in instru m entów stru nowyc h i dętyc h. P otwi e rdz a to r ó wn i eż t r eś ć f r a gm entu z a w artego w M idras h h a- G a d ol, k tóry m ó w i, ż e J u b al w yn a l azł n ie t yl k o d w a i nstrum e nty w s pom niane w Biblii, a l e b ył w yn a l a z c ą c a ł e go instru m en t arium. A n a w et b ył t w ó r cą sztuki ś piewan i a 34. Oznacz a t o, ż e b ył o d powi edz ialn y z a stworz e nie muz yk i w o góln ym t ego słowa z n a cz en iu. Frazer u w aż ał, że istotne j e st p ostawi e nie w yn a l a z k u m uz yk i o b ok m i edzi cz y ż e l aza, w yn a l ezion yc h p rz ez Tubal k aina, b r at a J u b al a 35. Bliskość muz yk i i ż el az a w t e kści e Starego 31 W ą t p l i w o ś c i a m i c o d o t ł u m a c z e n i a s ł o w a k i n n o r z a j m i e m y s i ę w r o z d z i a l e p o ś w i ę c o n y m t e m u i n s t r u m e n t o w i. 32 kołczan, d ł u g i f l e t עוּג ב W i e l k i S ł o w n i k H e b r a j s k o - P o l s k i i A r a m e j s k o - P o l s k i S t a r e g o T e s t a m e n t u. K o e h l e r L., B a u m g a r t n e r W., S t a m m J. J., W a r s z a w a , t. I, s A. S h i l o a h, J e w i s h M u s i c a l T r a d i t i o n s, W a y n e S t a t e U n i v e r s i t y P r e s s D e t r o i t , s M i d r a s h h a - G a d o l, e d. M. M a r g o l i o t, J e r o z o l i m a , T. 1, s J. G. F r a z e r, F o l k l o r e i n t h e O l d T e s t a m e n t, L o n d o n , v o l. 3, s

18 T e stam e ntu p ro w adzi do spek ulacj i o m ożliwyc h k o n e ksjach międz y m uz yk ą a z b ro jeniami l ub dźwi ę kiem ż e l aza w m uz yc e. W yn a l az ki b r a ci dopro w adz iły d o t e go, iż w k ulturz e Iz r a el a, j ak r z ad ko w k tórej, p ojawi aj ą się ścisłe z wi ązki pomiędz y m u z yk ą a m ilitarną s f e r ą ż yc i a. In n e go z d a nia jest k s iądz M. P e ter, k tóry t w i e rdz i, ż e o m a wi an y f r a gm e nt, naz yw a n y Li s tą K ainitów j est j e dn ym z najstarsz yc h t e kstów b iblijn yc h i ulegał o n z m i anie p o dcz a s k olej n yc h r e d ak cj i. Słowem, które z ostało d odan e b ył o w ł aś nie ż el azo, gd yż w c z as a ch, kiedy p o w stawał ten d okum e nt, nie z n an o j asz cz e t e c hnologii w yt o p u ż e l aza l ub d opiero j ą poz n aw a no 36. J eśli t ez ę tę p rz yj m iemy z a s łuszną, t o w yż e j p rz yt a cz an e d yw a gacje Frazera, o ś c isł ym z wi ąz ku muz yk i z żelazem, okaż ą się t ru dne do obro n y. M imo iż j est to pierwsz a w tekście Biblii info rm a c ja dotyc z ą c a i nstrum en tów, t o n i e możem y t r a ktować j ej j ak o p odstawy d o n a sz yc h b a d a ń. J es t o na bowi e m z wi ąz an a z p ostacią m ityc z n ą z o k r es u p at ri a r c hów, a mitologia, ch o ć c z ęsto bardzo pom o cn a, nie m oże b yć b a z ą w n a sz yc h d o ci e k aniach. Będz i e ona j e dnak i ch n i ezwyk l e c e n n ym u z u p eł nieniem, gd yż m i t y o d bijaj ą n at u rę ś wi a ta, w którym p o ws tawał y i n i e n al eż y n i e d o ceniać i ch z n a cz en i a. Zajmijm y s i ę z a t em cz a sami, w k tóryc h i stniało p ań stwo Iz r a e l itów. N a l eż y p a m i ę tać, że c z as powstaw a nia p a ń stwa iz raelskiego, a w i ę c X I - X w i ek prz e d C hr ys t u sem, szczególnie s prz yj a ł powstawaniu t e kstów p o et yc k i ch. P o wstała w t ym c z as i e międz y i nn ym i c z ęść p s almów p rz yp i s yw a n yc h c z ęsto D aw i dowi. Li t e r atura t e go t yp u c z yt a n a b ył a z azwyc z a j prz y a k o m p aniamen ci e i nstrumentów 37, gdzie i c h słodki dźwi ę k miał w prowadz a ć w n astrój i o b r azować p rz e dstawi a n y t e k st. Ł a two z n aleźć p a r al el ę do s posobu o d cz yt yw a n i a t ek stów w i nn yc h k u lturach staroż yt n yc h. J ed n ym z t a kich p rz yk ł a d ów m oże b yć s t a roż yt n a G r e cj a, gdzie j uż o d XVIII w. p.n.e. cz yt a niu literatury z a w sz e t o warz ys z ył a m uz yk a, a i nstrum en t em n ajczęści ej w yk o r z ys t yw a n ym, p o d obnie j ak w 36 P i s m o Ś w i ę t e S t a r e g o i N o w e g o T e s t a m e n t u, P o z n a ń , K s i ę g a R o d z a j u 4, , k o m e n t a r z k s. M i c h a ł P e t e r. 37 L e p s z e b y ł o b y w t y m m i e j s c u u ż y c i e l i c z b y p o j e d y n c z e j, g d y ż z w y c z a j o w o b y ł o t o s u b t e l n e t o w a r z y s t w o j e d n e g o k o n k r e t n e g o i n s t r u m e n t u ( n a j c z ę ś c i e j l i r y l u b h a r f y ), a u ż y t e s ł o w o z a z w y c z a j s u g e r u j e, i ż n i e w k a ż d y m o k r e s i e a k o m p a n i a m e n t m u z y c z n y b y ł s t o s o w a n y. 1 8

19 Iz r a e l u, b ył a l i r a 38. In s t r u m entari um greckie b ył o n i e co sz e rsz e o d iz r a elskiego, ale m imo t o p o dstawow ym k r yt e r i um w yk o r z ys t yw a n i a instrum entów d o ak om p aniamentu w o bu t yc h k ulturach b ył o i ch s łodkie i d e likatne b rzmienie, które nie p rz e szkadz ał o przek az o wi słownemu. W ś r ód Iz r a e litów bardz o cz ęsto stosowana b ył a h o m o fo nia a n a w et, j e śli j ed nocz e śnie w ys t ę p o wał śpiew i gra n a i nstrum encie, t o b ył o t o unisono lub r ó w nolegle p ro w adz ona m el odia w o k t aw ie. W n ioskuję to na podstawi e nas tępującego tek stu: ( 2 Krn 5,13) ו י ה י כ א ח ד למחצצרים [ל מ ח צּ ר ים] ו ל מ שׁ ר ר ים ל ה שׁ מ יע קוֹל א ח ד ל ה לּ ל וּל ה דוֹת ל יהו ה וּכ ה ר ים קוֹל בּ ח צ צ רוֹת וּב מ צ ל תּ י ם וּב כ ל י ה שּׁ יר וּב ה לּ ל ל יהו ה כּ י טוֹב כּ י ל עוֹל ם ח ס דּוֹ ו ה בּ י ת מ ל א ע נ ן בּ ית י הו ה Kiedy tak zgodnie, j a k j e d en, trąbili i śpiew ali, tak iż słychać było t yl k o jed en głos w ys ław iający m ajestat Pana, ki ed y podnieśli głos w y soko przy wtórze trąb, cymb ałów i instrumen tów muzycz n y ch przy w y ch walaniu Pana, że jest dobry i że na wieki Jego ł askaw ość, ś wiątynia napeł niła się obłoki e m chwały Pański e j 39. J ę d rniejsz a w s woim w yr a z i e w yd a je s i ę r e dakcj a p oznańska, w k tórej S tanisław Stańcz yk k o m entując t en f r a gm ent wskaz uje n a uż yc i e p o dobnego r e f r e nu, s ł aw iącego J a h w e, w wi elu Psal m ach ( n p. Ps 100,1; 105,1; 107,1; 118,1; 136,1). ( 2 K rn 5,13) [...] taka zaś zgodność panowała mi ę dzy t y mi, co grali na trąbach, a t y mi, co śpiew ali, że słychać był o jakby j ed e n głos sławiący i w y ch walający Ja hwe - gdy j e szcz e głośniej grali na trąbach, c y m b ałach oraz innych i nstrumen tach muzycznych i ch walili Jahw e, ż e j es t dobry, że na wieki [trwa] mi łosierdzie J eg o, Świątynia n a pełniła się obłoki e m Chw ały Jahwe J. G. L a n d e r s, M u z y k a S t a r o ż y t n e j G r e c j i i R z y m u, K r a k ó w , s B i b l i a T y s i ą c l e c i a, P o z n a ń - W a r s z a w a, P i s m o Ś w i ę t e S t a r e g o i N o w e g o T e s t a m e n t u, P o z n a ń , D r u g a K s i ę g a K r o n i k 5, 1 3, k o m e n t a r z o. S t a n i s ł a w S t a ń c z y k. 1 9

20 U n isono u kaz uje n a m s p ec yf i c z n y s posób s pojrz e nia n a ś wi at N a r odu W yb r a n e go i ł ą cz y s i ę z niezwyk l e rz a dkim w tym c z a sie m onoteizmem. T a j e dnorodność o dnosi się r ównież do t e go, iż w k aż d ej cz ęści p ań stwa iz r a elskiego c a łość oprawy m uz yc z n e j w yk o n yw a n e j n a c z eś ć J a hwe musiała b yć p o d obna, n a d cz ym p i e czę sprawowali prz eznacz e ni do t ego Le w i c i. Pieśń La m e k a d o j e go ż on A d y i C illo j est z d a niem A. S e ndreya 41 p i e rwsz ym p rzejawem muzyc z n e j p i eśni w Biblii. Nie s t ri ct e pieś ni, j a k pieśń Debory, c z y p i e ś ń z n ad Morz a Czerwonego, a l e j e st prz yk ł a dem d aw n ej poezji, której r yt m i a k c e ntacj a t r ak towan e są j ak o pierwsz y p r z ej a w m uz yc z n e go prz ek azu. W cz as a ch, kied y głowy r o d ó w sprawował y p o sługę k a płańską, c e r e moniał i śpiew y m u siał y b yć r a c z ej nies komplikowane, gd yż n i e b yl i t o l udz i e p rz ygotowani do t ej p osługi, a s p rawo w al i j ą z e w z gl ę du n a s wo j ą p oz yc j ę r o dzinną. W t ym p rz yp a d k u m el o r e c yt a c j a był a i d e al n ą formą p rz e kaz u. W sz ys t kie n a jdawn iejsz e c yw i l izacje uż yw a ł y j e j d o p rz e kaz yw a n i a n a stępnym p o koleniom s wo i ch p r aw, z w yc z a j ów i opowieś ci o w i el kich h e r osach. M elorecyt a c j a u kładał a tek st w o dpowied ni s p osób i o r ganiz o w ał a go, p rz ez co b ył ł a t wi ej sz y d o z a p amiętania p rz ez o dtwórcę, j a k i przez słuchacza 42. Pieśń La m e k a j e st b iblijnym p r z yk ł a dem t e kstu i d ealnie n a d aj ą c e go s i ę do m el orecyt a c ji. Rz e cz ą o cz yw i s t ą jest, że ro dzaj a kom p aniamentu z mien i ał się w r az z e z mianą w ł a d c y, c z y z e z mian ą w pływ ó w n a r odów o ś ci en n yc h lub n aj eź dźców. J eś li natomiast miel ib yś m y p r z yj ą ć o gólną z a sadę fu n kcjonowan ia a kompaniam e ntu, t o z ap e w ne n a jlogicz niej p odz ielić muz yk ę N a r o du W yb r a n e go n a dwa okresy. 41 B i b l i a T y s i ą c l e c i a, P o z n a ń - W a r s z a w a, ( R d z 4, ) L a m e k r z e k ł d o s w y c h ż o n, A d y i S i l l i : «S ł u c h a j c i e, c o w a m p o w i e m, ż o n y L a m e k a. N a s t a w c i e u c h a n a m o j e s ł o w a : G o t ó w j e s t e m z a b i ć c z ł o w i e k a d o r o s ł e g o, j e ś l i o n m n i e z r a n i, i d z i e c k o - j e ś l i m i z r o b i s i n i e c! J e ż e l i K a i n m i a ł b y ć p o m s z c z o n y s i e d m i o k r o t n i e, t o L a m e k s i e d e m d z i e s i ą t s i e d e m r a z y!» 42 A. S e n d r e y, M u s i c i n A n c i e n t I z r a e l, V i s i o n P r e s s L t d., L o n d o n , s

Technologia i Zastosowania Satelitarnych Systemów Lokalizacyjnych GPS, GLONASS, GALILEO Szkolenie połączone z praktycznymi demonstracjami i zajęciami na terenie polig onu g eodezyjneg o przeznaczone dla

Bardziej szczegółowo

S.A RAPORT ROCZNY Za 2013 rok

S.A RAPORT ROCZNY Za 2013 rok O P E R A T O R T E L E K O M U N I K A C Y J N Y R A P O R T R O C Z N Y Z A 2 0 1 3 R O K Y u r e c o S. A. z s i e d z i b t w O l e ~ n i c y O l e ~ n i c a, 6 m a j a 2 0 14 r. S p i s t r e ~ c

Bardziej szczegółowo

u Spis treści: Nr 80 6 p a ź d z i e rn i k 2 0 0 6 I n f o r m a c j e p o d a t k o w e 2 P o s e l s k i p r o j e k t n o w e l i z a c j i 3 k o d e k s u p r a c y K o n s u l t a c j e s p o ł e

Bardziej szczegółowo

8 6 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu E L E K T R Y K K o d z k l a s y f i k a c j i z a w o d ó w i s p e c j a l n o ś c i d l a p o t r z e b r y n k

Bardziej szczegółowo

2 7k 0 5k 2 0 1 5 S 1 0 0 P a s t w a c z ł o n k o w s k i e - Z a m ó w i e n i e p u b l i c z n e n a u s ł u g- i O g ł o s z e n i e o z a m ó w i e n i u - P r o c e d u r a o t w a r t a P o l

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 07 2 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f U s ł u g i s p r z» t a n i a o b i e k t Gó w d y s k i e g o C e n

Bardziej szczegółowo

1 8 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu M E C H A N I K - O P E R A T O R P O J A Z D Ó W I M A S Z Y N R O L N I C Z Y C H K o d z k l a s y f i k a c j i

Bardziej szczegółowo

1 9 / c S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n c z e l a d n i c z y dla zawodu M E C H A N I K P O J A Z D Ó W S A M O C H O D O W Y C H Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r

Bardziej szczegółowo

9 6 6 0, 4 m 2 ), S t r o n a 1 z 1 1

9 6 6 0, 4 m 2 ), S t r o n a 1 z 1 1 O p i s p r z e d m i o t u z a m ó w i e n i a - z a k r e s c z y n n o c i f U s ł u g i s p r z» t a n i a o b i e k t ó w G d y s k i e g o O r o d k a S p o r t u i R e ks r e a c j i I S t a d i

Bardziej szczegółowo

O F E R T A H o t e l Z A M E K R Y N * * * * T a m, g d z i e b łł k i t j e z i o r p r z e p l a t a s ił z s o c z y s t z i e l e n i t r a w, a r a d o s n e t r e l e p t a z m i a r o w y m s z

Bardziej szczegółowo

7 4 / m S t a n d a r d w y m a g a ± û e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu K U C H A R Z * * (dla absolwent¾w szk¾ ponadzasadniczych) K o d z k l a s y f i k a c j i z a w o d ¾ w i s p e c

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI IN S P EKT OR A T OC H R ON Y ŚR ODOWIS KA W KR A KOWIE M 2 0 0 2 U RAPORT O STANIE ŚRODOWISK A W WOJ EWÓ DZ TWIE AŁ OPOL SK IM W ROK BIBLIOTEKA MON ITOR IN G U ŚR OD OW IS KA K r a k ó w 2003

Bardziej szczegółowo

I 3 + d l a : B E, C H, C Y, C Z, ES, F R, G B, G R, I E, I T, L T, L U V, P T, S K, S I

I 3 + d l a : B E, C H, C Y, C Z, ES, F R, G B, G R, I E, I T, L T, L U V, P T, S K, S I M G 6 6 5 v 1. 2 0 1 5 G R I L L G A Z O W Y T R Ó J P A L N I K O W Y M G 6 6 5 I N S T R U K C J A U 7 Y T K O W A N I A I B E Z P I E C Z E Ń S T W A S z a n o w n i P a s t w o, D z i ę k u j e m y

Bardziej szczegółowo

9 7 / m S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu F O T O G R A F Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji zawodów

Bardziej szczegółowo

G d y n i a W y k o n a n i e p r a c p i e l g n a c y j- n o r e n o w a c y j n y c h n a o b i e k t a c h s p o r t o w y c h G C S o r a z d o s t a w a n a s i o n t r a w, n a w o z u i w i r u

Bardziej szczegółowo

Formularz zgłoszeniowy

Formularz zgłoszeniowy Miejscowość i data FUNDACJA INF ORMCYJNA Ul. Wyzwolenia 107 / 65 85-792 Bydgoszcz Formularz zgłoszeniowy DANE O SO BOW E OS OB Y PRO SZ ĄCEJ O P OMOC ( os ob a p eł noletnia) IMIĘ I NAZ WISKO PESEL DOWÓD

Bardziej szczegółowo

0 ( 1 ) Q = Q T W + Q W + Q P C + Q P R + Q K T + Q G K + Q D M =

0 ( 1 ) Q = Q T W + Q W + Q P C + Q P R + Q K T + Q G K + Q D M = M O D E L O W A N I E I N Y N I E R S K I E n r 4 7, I S S N 1 8 9 6-7 7 1 X O P T Y M A L I Z A C J A K O N S T R U K C J I F O R M Y W T R Y S K O W E J P O D K Ą T E M E F E K T Y W N O C I C H O D

Bardziej szczegółowo

S z a nowni P a ń s t wo! t y m rok u p oj a wi ą s i ę p i e rws i a b s ol we nc i rz e m i e ś l ni c z e j na u k i z a wod u na wy s z k ol e ni e, k t ó ry c h m i s t rz om s z k ol ą c y m b ę

Bardziej szczegółowo

In yni e r w s p a r c i a s p r z e d a y (SE Sy s t e m s En g i n e e r ) Micha³ K r au t S e n io r S y s t e m s E n g in e e r (m k r au t @ cis co. co m ) 2 0 0 6 C i s c o S y s t e m s, I n c.

Bardziej szczegółowo

Zanim zapytasz prawnika

Zanim zapytasz prawnika 2 Zanim zapytasz prawnika 1 Zanim zapytasz prawnika Poradnik dla Klientów Biur Porad Prawnych i Informacji Obywatelskiej Pod redakcją Grzegorza Ilnickiego Fundacja Familijny Poznań Poznań 2012 3 N i n

Bardziej szczegółowo

Cisco Graduate Recruitment - Central & E astern E urop e Program C i s c o S al e s A s s oc i at e Kogo poszukujemy i jak aplikować? Katarzyna N ał ę c z k nal e c z@ c i s c o. c o m R e g i o nal R

Bardziej szczegółowo

Opakowania na materiały niebezpieczne

Opakowania na materiały niebezpieczne Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Opakowania na materiały 208 GGVS Opakowania na materiały 209 Opakowania na materiały Cer ty fi ko wa ne po jem ni ki Utz jest pro du cen tem sze ro kiej ga my opa ko

Bardziej szczegółowo

1 Wynagrodzenie Wykonawcy zostanie podzielone na równe raty płatne cykliczne za okresy 2 tygodniowe w. okresie obowiązywania umowy.

1 Wynagrodzenie Wykonawcy zostanie podzielone na równe raty płatne cykliczne za okresy 2 tygodniowe w. okresie obowiązywania umowy. W Z Ó R U M O W Y N r :: k J Bk 2 0 1 5 Z a ł» c z n i k n r 4 A z a w a r t a w G d y n i d n i a :::::: 2 0 1 5 r o k u p o m i d z y G d y s k i m C e n t r u m S p o r t u j e d n o s t k» b u d e

Bardziej szczegółowo

SKALA PUNKT OW A DO ROZPAT R Y W A N I A WNIOS K Ó W SKŁADANYCH PRZE Z OSOB Y NIEPEŁNO S P R A W N E NA LIKWIDACJĘ BARIE R

SKALA PUNKT OW A DO ROZPAT R Y W A N I A WNIOS K Ó W SKŁADANYCH PRZE Z OSOB Y NIEPEŁNO S P R A W N E NA LIKWIDACJĘ BARIE R Załącznik nr 3 do Zasad dofinansowania likwidacji barier architektonicznych, technicznych i w komunikowaniu się osób niepełno spra wny c h. w związku z indywidualnymi potrzebami SKALA PUNKT OW A DO ROZPAT

Bardziej szczegółowo

OPORNIKI DEKADOWE Typ DR-16

OPORNIKI DEKADOWE Typ DR-16 N r karły katalogowej 28 224 i i t g j i i i i!! ;;vv:. :> ' /A- n m : Z! SWW-0941-623 ~ KTM 0941 623 wg tabeli «H i OPORNIKI DEKADOWE Typ DR-16 % % ZASTOSOWANIE O porniki dekadowe DB - 16 przeznaczone

Bardziej szczegółowo

RADA NA DZIŚ. Kompletny zapis artykułu dostęp ego pod adrese : http://www.strategie-rozwoju.pl/o-smierci-rada-na-dzis/

RADA NA DZIŚ. Kompletny zapis artykułu dostęp ego pod adrese : http://www.strategie-rozwoju.pl/o-smierci-rada-na-dzis/ Kompletny zapis artykułu dostęp ego pod adrese : http://www.strategie-rozwoju.pl/o-smierci-rada-na-dzis/ Spis treś i Mądrość ludzi łody h... 3 Rada dla żyją y h... 4 www.strategie-rozwoju.pl Piotr Michalak

Bardziej szczegółowo

Burmis 'Z Miasta. Janusz. w sprawie dokonania zmian w uchwale budżetowej na 2013 rok. Miasta Maków Mazowiecki

Burmis 'Z Miasta. Janusz. w sprawie dokonania zmian w uchwale budżetowej na 2013 rok. Miasta Maków Mazowiecki ZARZĄDZENIE Nr 270/2013 BURMISTRZA MIASTA MAKÓW MAZOWIECKI Z DNIA 23 SIERPNIA 2013 r. w sprawie dokonania zmian w uchwale budżetowej na 2013 rok. Miasta Maków Mazowiecki Na podstawie art. 30 ust. 2 pkt

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI Miejsce na identyfikację szkoły ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I LISTOPAD 2010 Instrukcja dla zdającego Czas pracy 120 minut 1. Sprawdź, czy ar kusz eg za mi

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O PONOWNE USTALENIE PRAWA DO RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY

WNIOSEK O PONOWNE USTALENIE PRAWA DO RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZUS Rp-1a WNIOSEK O PONOWNE USTALENIE PRAWA DO RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY MIEJSCE ZŁOŻENIA PISMA 01. ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYC H - ODDZIAŁ / INSPEKTORAT w:

Bardziej szczegółowo

S T A T U T. s z k ó ł ( D z. U. N r 3 5, p o z. 2 2 2 ),

S T A T U T. s z k ó ł ( D z. U. N r 3 5, p o z. 2 2 2 ), S T A T U T Z e s p o ł u S z k ó ł C e n t r u m E d u k a c j i i m. I g n a c e g o Ł u k a s i e w i c z a 1 Z e s p ó ł S z k ó ł C e n t r u m E d u k a c j i i m. I g n a c e g o Ł u k a s i e w

Bardziej szczegółowo

Terminy określone w ogólnych warunkach umowy podstawowej stosuje się odpowiednio w niniejszych ogólnych warunkach ubezpieczenia.

Terminy określone w ogólnych warunkach umowy podstawowej stosuje się odpowiednio w niniejszych ogólnych warunkach ubezpieczenia. Ogólne warunki dodatkowego ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego i całkowitego inwalidztwa w wyniku nieszczęśliwego wypadku Niniejsze ogólne warunki ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego

Bardziej szczegółowo

autorska pracownia architektury "STUDIO AB" mgr inż. arch. Bogusław Horak 43-300 Bielsko-Biała ul. Słowackiego 8/6, tel. 0 604 369 154, (033)8169782, studioab@o2.pl 5. Projekt budowlany Remont pomieszczeń

Bardziej szczegółowo

Logotech-A A Instrukcja obsługi programu PIT (wersja 9.06.001) K A TO W I C E, G R U D Z I E Ń 20 0 6 S tr.2 P I T w er s j a 9.0 6.0 0 1 P I T w er s j a 9.0 6.0 0 1 S tr.3 SPIS TREŚCI 1. W STĘ P... 4

Bardziej szczegółowo

Mo de le od po wie dzi do ar ku sza Prób nej Ma tu ry z OPE RO NEM. Wie dza o spo e czeƒ stwie Po ziom rozszerzony

Mo de le od po wie dzi do ar ku sza Prób nej Ma tu ry z OPE RO NEM. Wie dza o spo e czeƒ stwie Po ziom rozszerzony Mo de le od po wie dzi do ar ku sza Prób nej Ma tu ry z OPE RO NEM Wie dza o spo e czeƒ stwie Po ziom rozszerzony Listopad 2009 1. c) ini cja ty w lu do wà 2. b) po ma raƒ czo wà re wo lu cjà 3. c) Egipt

Bardziej szczegółowo

P o m py C ie pła za s t o s o w a n ie w b u do w n ic t w ie e n e rg o o s zc z ę dn y m!

P o m py C ie pła za s t o s o w a n ie w b u do w n ic t w ie e n e rg o o s zc z ę dn y m! MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Koronowo 19.11.2009 P o m py C ie pła za s t o s o w a n ie w b u do w n ic t w ie e n e rg o o s zc z ę dn y m! 1 DA N F O S S In w e s t y c je w P o ls c e Danfos s s p.

Bardziej szczegółowo

P 0max. P max. = P max = 0; 9 20 = 18 W. U 2 0max. U 0max = q P 0max = p 18 2 = 6 V. D = T = U 0 = D E ; = 6

P 0max. P max. = P max = 0; 9 20 = 18 W. U 2 0max. U 0max = q P 0max = p 18 2 = 6 V. D = T = U 0 = D E ; = 6 XL OLIMPIADA WIEDZY TECHNICZNEJ Zawody II stopnia Rozwi zania zada dla grupy elektryczno-elektronicznej Rozwi zanie zadania 1 Sprawno przekszta tnika jest r wna P 0ma a Maksymaln moc odbiornika mo na zatem

Bardziej szczegółowo

T E C H N O L O G IE U Z D A T N IA N IA W O D Y. O d tle n ia n ie w o d y m e to d. ą k a ta lity c z n ą

T E C H N O L O G IE U Z D A T N IA N IA W O D Y. O d tle n ia n ie w o d y m e to d. ą k a ta lity c z n ą O d tle n ia n ie w o d y m e to d ą k a ta lity c z n ą P r z e d m io t p r e z e n ta c ji: O d tle n ia n ie k a ta lity c z n e w o d y n a b a z ie d o św ia d c z e ń fir m y L A N X E S S (d.b

Bardziej szczegółowo

Środ ka mi ochro ny indywidualnej wska za ny mi w oce nie ry zy ka za wo do we go przy ob słu dze LPG są także: oku

Środ ka mi ochro ny indywidualnej wska za ny mi w oce nie ry zy ka za wo do we go przy ob słu dze LPG są także: oku BHP NA STACJACH LPG Pra cow nik, przy stę pu jąc do pra cy na sta no wi sku ope ra to ra LPG po wi nien za po znać się z oce ną ry zy - ka za wo do we go dla je go sta no wi ska oraz sto so wać odzież

Bardziej szczegółowo

JAK PRZECZYTAĆ BIBLIĘ W 1 ROK? PROPOZYCJA CZYTAŃ.

JAK PRZECZYTAĆ BIBLIĘ W 1 ROK? PROPOZYCJA CZYTAŃ. JAK PRZECZYTAĆ BIBLIĘ W 1 ROK? PROPOZYCJA CZYTAŃ. Jest to propozycja przeczytania całego Pisma Świętego w ciągu roku kalendarzowego (przeczytania, a nie modlitwy Słowem Bożym!). W zależności od tempa czytania,

Bardziej szczegółowo

1. Podstawy budowania wyra e regularnych (Regex)

1. Podstawy budowania wyra e regularnych (Regex) Dla wi kszo ci prostych gramatyk mo na w atwy sposób napisa wyra enie regularne które b dzie s u y o do sprawdzania poprawno ci zda z t gramatyk. Celem niniejszego laboratorium b dzie zapoznanie si z wyra

Bardziej szczegółowo

l. Anyżᐧ剷 wᐧ剷 ᐧ剷 ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷 ᐧ剷ᐧ剷e ᐧ剷ᐧ剷w ᐧ剷 g tel.ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷 ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷 ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷 ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷 ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷 nwe tycyjnych eᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷 lᐧ剷 ᐧ剷 ᐧ剷ᐧ剷. net.ᐧ剷l ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷 ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷ᐧ剷

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

r = ψ x ( 5 ) = x ψ ( 6 ) dn = q(x)dx ( 7 ) dt = μdn = μq(x)dx ( 8 ) M = M ( 1 )

r = ψ x ( 5 ) = x ψ ( 6 ) dn = q(x)dx ( 7 ) dt = μdn = μq(x)dx ( 8 ) M = M ( 1 ) M O D E L O W A N I E I N Y N I E R S K I E n r 4 7, I S S N 1 8 9 6-7 7 1 X O K R E L E N I E O S I O B R O T U M A Y C H R O B O T W G Ą S I E N I C O W Y C H D L A P O T R Z E B O P I S U M O D E L

Bardziej szczegółowo

ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania

ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania Zespó Instrumentów Inwestycyjnych Zespó Instrumentów Doradczych Dzia ania 2.3 i 2.1 Warszawa, dnia 7 wrze nia 2005r. Statystyka na dzie 31.08.2005r. Ilo onych

Bardziej szczegółowo

n a k r ę t e k Z, I I, I.

n a k r ę t e k Z, I I, I. H U T A W K A O G R O D O W A 2 - o s o b o w a t y p : J K S C 0 1 I N S T R U K C J A M O N T A V U I B E Z P I E C Z N E G O U V Y T K O W A N I A S z a n o w n i P a s t w o, D z i ę k u j e m y z

Bardziej szczegółowo

u l. W i d o k 8 t e l. 2 2 6 9 0 6 9 6 9

u l. W i d o k 8 t e l. 2 2 6 9 0 6 9 6 9 T A D E U S Z R O L K E J U T R O B Ę D Z I E L E P I E J T o m o r r o w W i l l B e B e t t e r K a w i a r n i a F a f i k, K r a k ó w, 1 9 9 2 F a f i k C a f e, C r a c o w, 1 9 9 2 W ł a c i c i

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia:

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.cybinka.pl Cybinka: W ybór banku udzielającego i obsługującego długoterminowy kredyt bankowy

Bardziej szczegółowo

aml~. KONKURS NA STA NO W ISKO

aml~. KONKURS NA STA NO W ISKO ł:u r l1l',..j \ ~;.i r Un d U 'i l Hlll n, na r / t: { l UUl\\ uju O bsl::u t'i\\ \\ltjdd ch LO K:,LN'\ GR UPA f1 ZIAl ANIA..TR YGON - r.ol i','r). - I:lOWACJA" 36-072.,za 16 8 NIP: 51 702 68879 REGON

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI Miejsce na nakl ejkê z ko dem szko³y dys leks ja PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI POZIOM ROZSZERZONY Przed matur¹ MAJ 2009 r. Czas pra cy 180 mi nut In strukc ja dla zdaj¹cego 1. Sp raw dÿ, czy ar

Bardziej szczegółowo

Wykonanie posadzki betonowej

Wykonanie posadzki betonowej Wykonanie posadzki betonowej Gładź betonowa grubości 8-10 cm powinna być zbrojona siatką stalową. NARZĘDZIA I MATERIAŁY poziomnica miarka deski grubości 27 mm linijka deski grubości 12 mm, służące do wyznaczenia

Bardziej szczegółowo

porad i informacji udzielają prawnicy

porad i informacji udzielają prawnicy Jak skutecznie reklamować towary konsumpcyjne HALO, KONSUMENT! Chcesz poznać swoje prawa? Szukasz pomocy? ZADZWOŃ DO INFOLINII KONSUMENCKIEJ BEZPŁATNY TELEFON 0 800 800 008 W dni powszednie od 9.00 do

Bardziej szczegółowo

MONITOR POLSKI B. Warszawa, dnia 4 sierpnia 2010 r. Nr 1309

MONITOR POLSKI B. Warszawa, dnia 4 sierpnia 2010 r. Nr 1309 MONITOR POLSKI B DZIENNIK URZÊDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 4 sierpnia 2010 r. Nr 1309 TREŒÆ: Poz.: SPRAWOZDANIA FINANSOWE: 7231 PRZEDSIĘBIORSTWA KOMUNALNEGO Spółki z o.o. w Siemiatyczach...

Bardziej szczegółowo

Fundusze strukturalne źród em finansowania inwestycji w nowe technologie

Fundusze strukturalne źród em finansowania inwestycji w nowe technologie Wykorzystanie unijnych f und uszy struktural nych d o b ud ow y S p oł eczeń stw a I nf orm acyjneg o P ol ska w d rod ze d o S p oł eczeń stw a I nf orm acyjneg o W p rzed d zień integ racji europ ejskiej

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji

Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji Zajęcia zgodne z niniejszym konspektem przeprowadzono z uczniami klasy I gimnazjum podczas Klubu Młodego Odkrywcy DawBas, działającego przy Zespole Szkół w Górsku.

Bardziej szczegółowo

UMOWA ZLECENIA. M inisterstw em Pracy i Polityki Społecznej w W arszaw ie przy ul. Now ogrodzkiej 1/3/5

UMOWA ZLECENIA. M inisterstw em Pracy i Polityki Społecznej w W arszaw ie przy ul. Now ogrodzkiej 1/3/5 UMOWA ZLECENIA Zawarta w dniu... w W arszawie pom iędzy: M inisterstw em Pracy i Polityki Społecznej w W arszaw ie przy ul. Now ogrodzkiej 1/3/5 reprezentow anym przez Panią Iwonę Zam ojską - D yrektora

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy. Województwa B iałostockiego. Uchwały rad. Porozumienia. Uchwała N r I I /10/94 Rady Gminy w Gródku. z dnia 8 lipca 1994 r.

Dziennik Urzędowy. Województwa B iałostockiego. Uchwały rad. Porozumienia. Uchwała N r I I /10/94 Rady Gminy w Gródku. z dnia 8 lipca 1994 r. Dziennik Urzędowy Województwa B iałostockiego Biały stok, dnia 25 sierpnia 1994 r. Nr 15 TREŚĆ; Poz. Uchwały rad 76 Nr 11/10/94 Rady Gminy w Gródku z dnia 8 lipca 1994 r. w sprawie zmian w miejscowym planie

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010

Rada Unii Europejskiej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010 Rada Unii Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010 1 Autorzy: Aleksander Parzych, Aureliusz Wlaź Projekt graficzny serii: Techna Studio www.techna.pl Zdjęcia na okładce i w tekście: The Audiovisual

Bardziej szczegółowo

Logotech-A A Instrukcja obsługi programu PIT (wersja 9.07.001) K A T O W I C E, G R U D Z I E Ń 20 0 7 S tr.2 P I T w er s j a 9.0 7.0 0 1 P I T w er s j a 9.0 7.0 0 1 S tr.3 SPIS TREŚCI 1. W STĘ P...

Bardziej szczegółowo

podsumowanie projektu Magdale a Kołodziej, Fu da ja MY Pa je i

podsumowanie projektu Magdale a Kołodziej, Fu da ja MY Pa je i Pa je i De dują podsumowanie projektu Magdale a Kołodziej, Fu da ja MY Pa je i Meritum projektu Pa je i De dują! Konsultacje społe z e w o hro ie zdrowia Pa je i De dują! Ko sulta je społe z e w o hro

Bardziej szczegółowo

2015-04- 2 9 II. OŚWIADCZENIE MAJ ĄTKOWE radnego gminy BIURO RADY MIASTA KATOWICE. Katowice, dnia 29.04.2015 r. Uwaga:

2015-04- 2 9 II. OŚWIADCZENIE MAJ ĄTKOWE radnego gminy BIURO RADY MIASTA KATOWICE. Katowice, dnia 29.04.2015 r. Uwaga: BIURO RADY MIASTA KATOWICE BRNA Uwaga: 2015-04- 2 9 OŚWIADCZENIE MAJ ĄTKOWE radnego gminy Katowice, dnia 29.04.2015 r. (miejscowo ść) 1. Osoba składaj ąca o świadczenie obowi ązana jest do zgodnego z prawd

Bardziej szczegółowo

W dniu 30 czerw ca 2012 roku w Lesznie została Szybow cow a Poczta Specjalna z okazji 60-lecia Centralnej Szkoły Szybow cow ej w Lesznie.

W dniu 30 czerw ca 2012 roku w Lesznie została Szybow cow a Poczta Specjalna z okazji 60-lecia Centralnej Szkoły Szybow cow ej w Lesznie. W dniu 30 czerw ca 2012 roku w Lesznie zorganizow ana została Szybow cow a Poczta Specjalna z okazji 60-lecia Centralnej Szkoły Szybow cow ej w Lesznie. O rganizatoram i P oczty Szybow cow ej byli R egionalny

Bardziej szczegółowo

Terapia DHEA u kobiet

Terapia DHEA u kobiet Dr n. med. Micha³ Rabijewski Klinika Endokrynologii CMKP w Warszawie Kierownik Kliniki: dr hab. n. med. Wojciech Zgliczy ski, prof. nadzw. w CMKP Terapia DHEA u kobiet Nie do b r an dro ge n w u ko biet

Bardziej szczegółowo

NA SASKIEJ KĘPIE. Niewielki, lecz funkcjonalny salon został konsekwentnie urządzony w stonowanej kolorystyce z ożywczymi akcentami limonki

NA SASKIEJ KĘPIE. Niewielki, lecz funkcjonalny salon został konsekwentnie urządzony w stonowanej kolorystyce z ożywczymi akcentami limonki APARTAMENT NA SASKIEJ KĘPIE t e k s t i s t y l i z a c j a : J o a n n a W o y d a / M i ó d M a l i n a S t u d i o, z d j ę c i a : Ł u k a s z K o z y r a / M i ó d M a l i n a S t u d i o, p r o j

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Systemu Informacji Geograficznej (GIS) do wspo aga ia zarządza ia utrzy a ie ru hu a przykładzie przedsię iorstw ra ży spożyw zej

Wykorzystanie Systemu Informacji Geograficznej (GIS) do wspo aga ia zarządza ia utrzy a ie ru hu a przykładzie przedsię iorstw ra ży spożyw zej Wykorzystanie Systemu Informacji Geograficznej (GIS) do wspo aga ia zarządza ia utrzy a ie ru hu a przykładzie przedsię iorstw ra ży spożyw zej Dr i ż. Mar i Dą rowski Politechnika Śląska Wydział Orga

Bardziej szczegółowo

Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego

Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego We³ na mi ne ral na jest to ma te ria³ ter mo izo la cyj ny w for mie p³yt, mat lub gra nu la tu. Zna ko mi cie na da je siê do do cie pla

Bardziej szczegółowo

wykład SWPS 05-06-2010

wykład SWPS 05-06-2010 Networking jako narzędzie pracy specjalisty public relations wykład SWPS 05-06-2010 POTRZEBA Charakter pracy specjalisty public relations Wymagania Kluczowe czynniki sukcesu Metody realizacji PLAN Definicja

Bardziej szczegółowo

Gra Polskie Parki Narodowe. Witamy Zapraszamy do wzięcia udziału w grze. Życzymy dobrej zabawy

Gra Polskie Parki Narodowe. Witamy Zapraszamy do wzięcia udziału w grze. Życzymy dobrej zabawy Gra Polskie Parki Narodowe Witamy Zapraszamy do wzięcia udziału w grze. 1. Proszę podzielić się na drużyny kilku osobowe 2. Następnie pobrać koperty z materiałami 3. Otworzyć koperty i zastosować się do

Bardziej szczegółowo

Komórka organizacyjna: Inspektor Telefon: (14) 688-28-28 Email: Telefon: (14) 688-28-51 Email: Telefon: (14) 688-24-39 Email:

Komórka organizacyjna: Inspektor Telefon: (14) 688-28-28 Email: Telefon: (14) 688-28-51 Email: Telefon: (14) 688-24-39 Email: R edakcja BIP M o n i ka B u d zyn - R yb ka Telefon: (14) 688-28-28 m.rybka@umt.tarnow.pl A n d r ze j K o w o l Telefon: (14) 688-28-51 a.kowol@umt.tarnow.pl P i o t r C yz Telefon: (14) 688-24-39 p.cyz@umt.tarnow.pl

Bardziej szczegółowo

Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY. Poradnik dla pracodawcy

Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY. Poradnik dla pracodawcy Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY Poradnik dla pracodawcy Projekt graficzny okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Izabella Skrzecz Opracowanie typograficzne i łamanie Barbara Charewicz Copyright Główny

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Warszawa, dnia 5 stycznia 2012 r. Pozycja 15. z dnia 19 grudnia 2011 r.

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Warszawa, dnia 5 stycznia 2012 r. Pozycja 15. z dnia 19 grudnia 2011 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 5 stycznia 2012 r. Pozycja 15 1) z dnia 19 grudnia 2011 r. Na podstawie art. 14b 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

BIURO STUDIÓW I PROJEKTÓW SŁUŻBY ZDROWIA Spółka z o. o. 71-602 SZCZECIN UL. KAPITAŃSKA 3A Tel. (091) 43 43 066 Fax. (091) 43 46 610 PRZEBUDOWA BUDYNKU KINA NA ARCHIWUM DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ, KSIĘGOWEJ,

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treœci.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

WENTYLACJA PROFESJONALNA

WENTYLACJA PROFESJONALNA ENTYLAJA PROFESJONALNA SPIS TREÂI ENTYLATORY KANA OE DO SYSTEMÓ OKRÑG YH entylatry kana we przep ywie mieszanym TT.................................................................... 3 entylatry kana we

Bardziej szczegółowo

Blokowanie wielu miejsc przez jednego kandydata Brak rzetelnych danych pozwalających racjonalnie kształtować politykę sieci szkół

Blokowanie wielu miejsc przez jednego kandydata Brak rzetelnych danych pozwalających racjonalnie kształtować politykę sieci szkół Korzyści Blokowanie wielu miejsc przez jednego kandydata Brak rzetelnych danych pozwalających racjonalnie kształtować politykę sieci szkół Du a liczba dokumentów Wielokrotne wprowadzanie i przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

www.wseh.pl I MIĘDZYNARODOWA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI KONTAKT Wyższa Szkoła Ekonomiczno-Humanistyczna ul. Sikorskiego 4 43-300 Bielsko-Biała

www.wseh.pl I MIĘDZYNARODOWA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI KONTAKT Wyższa Szkoła Ekonomiczno-Humanistyczna ul. Sikorskiego 4 43-300 Bielsko-Biała KONTAKT Wyższ Szkoł Ekonomiczno-Humnistyczn ul. Sikorskiego 4 43-300 Bielsko-Bił tel: 0048 (33) 816 51 69/70 e-mil: wseh@wseh.pl n koł j Schodow S i ko rskie w Zmk o j e d r Kt Mikoł. Św go ntów Plc Św.

Bardziej szczegółowo

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Stanisław Staszewski Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Lista kontrolna z komentarzem, materiał pomocniczy dla pracodawców Warszawa 2010 Lista kontrolna z komentarzem Sta ni sław Sta szew

Bardziej szczegółowo

MISKOLC. ubytovací katalóg. 1 www.hellomiskolc.hu

MISKOLC. ubytovací katalóg. 1 www.hellomiskolc.hu O í O OÓW OOWY 1 www í,, ý, ľ x š, í ť, čť, š š čý ý ľ, ý, ž ž,, ý č í Uč ľ, ň ý ľ í í í žť ť š ý ž ý č ž ý ô, š ď š í O 16 -í š äčš ž? ôž ť ž čť! ý ľ x č ý ť žť šť äčší žý ý í í ď, šš, č, í, í žčíš íš

Bardziej szczegółowo

Temat. Nawyki zdrowotne. styl ycia (oko o 50% wszystkich wp ywów),

Temat. Nawyki zdrowotne. styl ycia (oko o 50% wszystkich wp ywów), Przedstawieciel PTPZ 1 z 6 Wsparcie polityki samorz dów lokalnych w tworzeniu efektywnego programu zdrowotnego Nawyki zdrowotne Dla utrzymania zdrowia jednostki najwi kszy wp yw ma styl ycia. Nawet przy

Bardziej szczegółowo

System p atno ci rodków europejskich

System p atno ci rodków europejskich System p atno ci rodków europejskich w ustawie o finansach publicznych rodki europejskie art. 5 rodki europejskie - rozumie si przez to rodki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2 i 4; 1) rodki pochodz

Bardziej szczegółowo

ᐧ哧 b i l l. ij i j i -. / / CZĘĆ C Z C ᐗ咗 OG O O OW L O ᐗ咗 OM Y OWO- Y -698 OW m 5 B h M h b L M M h b m 9-5 6 h ó f x 6 5 Z B Ż M ᆇ嗗 W O U W O mg ż h 6 99 5 p L M p 嘧 y mg ż h M h b 9 9 5 Z C CZĘĆ b y

Bardziej szczegółowo

Modele odpowiedzi do arkusza Pr bnej Matury z OPERONEM. Jêzyk polski Poziom rozszerzony

Modele odpowiedzi do arkusza Pr bnej Matury z OPERONEM. Jêzyk polski Poziom rozszerzony Modele odpowiedzi do arkusza Pr bnej Matury z OPERONEM Jêzyk polski Poziom rozszerzony Listopad 2010 Od po wie dzi zda j¹ ce go mo g¹ przy bie raو r n¹ for mê jê zy ko w¹, ale ich sens mu si byو sy no

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych Dz.U.08.234.1577 ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2008 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Po cz!w szy od 19 ma ja br., roz po - Dyskusja o naszych wspólnych sprawach. Dzi! w numerze: Nr 2 (66) MAJ 2014 r.

Po cz!w szy od 19 ma ja br., roz po - Dyskusja o naszych wspólnych sprawach. Dzi! w numerze: Nr 2 (66) MAJ 2014 r. Nr 2 (66) MAJ 2014 r. ISSN 1640-114X Dzi! w numerze:! Porz!dek obrad Walnego Zgromadzenia Cz#onków GSM,,Luiza w cz"$ciach w dniach 19-23.05.2014 r. czytaj str. 2! Harmonogram zebra% WZCz w cz"$ciach czytaj

Bardziej szczegółowo

Ludzkie gadanie. & b4 > > & b. с j j > j j. j w w. w w b. q=120. Soprano. Soprano. Alto. Tenor. Bass. Tu mp. tu tut tu tu tu.

Ludzkie gadanie. & b4 > > & b. с j j > j j. j w w. w w b. q=120. Soprano. Soprano. Alto. Tenor. Bass. Tu mp. tu tut tu tu tu. Ludzkie gadanie Agnieszka Osiecka Soprano Soprano 4 4 q=120 mp Tu mp Tu Seeryn Kraeski arr voc. Andrze Borzym. tu tut tu tu tu. tu tut tu tu tu Alto Tenor Bass 5 4 4 mp Tu mp Pa ra ra rap pa pa tu tu tu

Bardziej szczegółowo

CENNIK US UG TELEKOMUNIKACYJNYCH

CENNIK US UG TELEKOMUNIKACYJNYCH CENNIK US UG TELEKOMUNIKACYJNYCH US UGI PODSTAWOWE Taryfa Darmowe Rozmowy Pakiet 60. obowi zuje od 05.03.2007 r. www.netia.pl SPIS TRE CI OP ATY AKTYWACYJNE (JEDNORAZOWE)... 3 2. OP ATY ABONAMENTOWE (MIESI

Bardziej szczegółowo

Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Europejska inicjatywa obywatelska

Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Europejska inicjatywa obywatelska Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Spraw Zagranicznych Europejska inicjatywa obywatelska Publikacja opracowana na zlecenie Ministerstwa Spraw Zagranicznych przez Instytut Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego

Bardziej szczegółowo

Seria OKW1. zabezpieczaj cy przed zabrudzeniem Ch odnica mo e by ustawiana przed albo za wentylatorem.

Seria OKW1. zabezpieczaj cy przed zabrudzeniem Ch odnica mo e by ustawiana przed albo za wentylatorem. CH ODNICE WODNE Seria Seria 1 Przy pr dko ci powietrza wi kszej ni 2,5 m/sek proponuje si ustawia skraplacz, (zamawia si go oddzielnie), od tej strony, z której wychodzi powietrze z ch odnicy. B dzie on

Bardziej szczegółowo

powinna wynosi nie mniej ni dwie rednice nagrzewnicy.

powinna wynosi nie mniej ni dwie rednice nagrzewnicy. NAGRZEWNICE WODNE Seria Zastosowanie Kana owe nagrzewnice wodne przeznaczone do podgrzewania nawiewanego powietrza w systemach wentylacji o przekrojch okr g ych. Konstrukcja Obudowa jest wykonana z ocynkowanej

Bardziej szczegółowo

Mo de le od po wie dzi do ar ku sza prób nej ma tu ry z OPE RO NEM. J zyk polski Po ziom pod sta wo wy

Mo de le od po wie dzi do ar ku sza prób nej ma tu ry z OPE RO NEM. J zyk polski Po ziom pod sta wo wy Mo de le od po wie dzi do ar ku sza prób nej ma tu ry z OPE RO NEM J zyk polski Po ziom pod sta wo wy Li sto pad 2009 Cz Êç I ro zu mie nie czy ta ne go tek stu Stare, nowe, kultowe Mo del za wie ra prze

Bardziej szczegółowo

CURRICULUM IMPLANTOLOGII MAŁOINWAZYJNEJ

CURRICULUM IMPLANTOLOGII MAŁOINWAZYJNEJ CONTINUING DENTAL EDUCATION CURRICULUM IMPLANTOLOGII MAŁOINWAZYJNEJ TRYB INDYWIDUALNY SZKOLENIE TEORETYCZNE WARSZTATY HANDS - ON LIVE - SURGERY SAMODZIELNE IMPLANTACJE LATO 2014 ZIMA 2014 DYREKTOR CURRICULUM

Bardziej szczegółowo

Mon tażi. cha ni zmów WC

Mon tażi. cha ni zmów WC Mon tażi wy mia na me cha ni zmów WC Wiadomości ogólne Bu do wa spłucz ki umoż li wia podłączenie gięt kie go prze wo dudo pro wa dza ją ce go wo dę od pio nu wo do cią go we go z jej prawej lub le wej

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI Miejsce na naklejk z kodem dysleksja PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI Czas pracy 10 minut Instrukcja dla zdaj cego 1. Prosz sprawdzi, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 9 stron. Ewentualny brak nale

Bardziej szczegółowo

SALON MATURZYSTÓW. Perspektywy 2015

SALON MATURZYSTÓW. Perspektywy 2015 Zgłoszenia nadesłane do 19 czerwca 2015 r. 5% rabatu SALON MATURZYSTÓW ZGŁOSZENIE UCZESTNICTWA CENNIK USŁUG i WYPOSAŻENIA DODATKOWEGO INFORMACJA O WYSTAWCY i ZAMÓWIENIE REKLAMY REGULAMIN SALONU www.salonmaturzystow.pl

Bardziej szczegółowo

Se kc j a 1: Id e nt yf ik a c ja su bs ta nc j i /mi e sza n i n y i i. 1.1 Identyfikator produktu

Se kc j a 1: Id e nt yf ik a c ja su bs ta nc j i /mi e sza n i n y i i. 1.1 Identyfikator produktu WE 1907/2006 (REACH) oraz 453/2010] Se kc j a 1: Id e nt yf ik a c ja su bs ta nc j i /mi e sza n i n y i i 11 Identyfikator produktu 12 Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz

Bardziej szczegółowo

Sekretarz Generalny Komisji Europejskiej,

Sekretarz Generalny Komisji Europejskiej, RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 29 listopada 2013 r. (OR. en) 17069/13 DATAPROTECT 191 USA 65 JAI 1097 PISMO PRZEWODNIE Od: Sekretarz Generalny Komisji Europejskiej, Data otrzymania: 28 listopada 2013

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT z VII Letniej Spartakiady LZS oraz Mieszkańców Wsi Powiatu Ostrowskiego

KOMUNIKAT z VII Letniej Spartakiady LZS oraz Mieszkańców Wsi Powiatu Ostrowskiego OUNIAT z VII Letniej Sprtkidy LZS orz ieszkńców Wsi Powitu Ostrowskiego PIŁA NOŻNA iejsce Gin/isto punkty I Odolnów 7 II Sośnie III Ostrów Wielkopolski 8 IV Przygodzice 5 V` Rszków PIŁA SIATOWA ĘŻCZYZN

Bardziej szczegółowo

Modele odpowiedzi do arkusza próbnej matury z OPERONEM. Fizyka Poziom rozszerzony

Modele odpowiedzi do arkusza próbnej matury z OPERONEM. Fizyka Poziom rozszerzony Modele odowiedzi do arkuza róbnej matury z OPEONEM Fizyka Poziom rozzerzony Grudzieƒ 007... za zaianie wzoru na nat enie ola grawitacyjnego kt GM za zaianie warunku kt m v GM m c, gdzie M maa lanety, romieƒ

Bardziej szczegółowo

III Posiedzenie Grupy ds. MSP przy KK NSRO 2007-2013

III Posiedzenie Grupy ds. MSP przy KK NSRO 2007-2013 III Posiedzenie Grupy ds. MSP przy KK NSRO 2007-2013 SYSTEMY ZALICZKOWE DLA PRZEDSI BIORSTW W PO IG i RPO Na podstawie zestawienia informacji o systemach zaliczkowych w PO IG i RPO w schematach wsparcia

Bardziej szczegółowo

Naszą misją jest bycie europejskim partnerem w transporcie kolejowym

Naszą misją jest bycie europejskim partnerem w transporcie kolejowym Naszą misją jest bycie europejskim partnerem w transporcie kolejowym Dlatego też, nasza firma zawiera konkretne i zdecydowane przesłanie NA SZA WI ZJA Je ste śmy fir mą dzia ła ją ca na ryn ku mię dzy

Bardziej szczegółowo