UNIWERSYTET WROCŁAWSKI WYDZIAŁ FILOLOGICZNY INSTYTUT BIBLIOTEKOZNAWSTWA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "UNIWERSYTET WROCŁAWSKI WYDZIAŁ FILOLOGICZNY INSTYTUT BIBLIOTEKOZNAWSTWA"

Transkrypt

1 UNIWERSYTET WROCŁAWSKI WYDZIAŁ FILOLOGICZNY INSTYTUT BIBLIOTEKOZNAWSTWA Ks. Rajmund Pietkiewicz Pismo Święte w języku polskim w latach Sytuacja wyznaniowa w Polsce a rozwój edytorstwa biblijnego Praca doktorska napisana pod kierunkiem Pana prof. dra hab. KRZYSZTOFA MIGONIA WROCŁAW 2002

2 II SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... II WYKAZ SKRÓTÓW... V BIBLIOGRAFIA... IX WSTĘP... 1 A. STAN BADAŃ... 1 B. POSTAWIENIE PROBLEMÓW BADAWCZYCH... 2 C. WYZNACZENIE RAM CHRONOLOGICZNYCH... 3 D. METODA BADAWCZA... 4 E. PREZENTACJA TREŚCI PRACY... 6 F. USTALENIA SZCZEGÓŁOWE... 6 ROZDZIAŁ I BIBLIA W RENESANSOWEJ EUROPIE A. POWSTANIE I ROZWÓJ DRUKARSTWA A EDYTORSTWO BIBLIJNE Bibliografia i historia pierwszych wydań Biblii Typografia i wyposażenie pierwszych edycji B. BIBLIJNE ZAINTERESOWANIA HUMANISTÓW Humanistyczny program odnowy biblijnej Edycje Biblii w językach starożytnych. Rys bibliograficzno-historyczny Typografia i wyposażenie wydań Biblii w językach starożytnych C. BIBLIA DRUKOWANA JAKO NARZĘDZIE POLEMIKI RELIGIJNEJ W OKRESIE REFORMACJI Biblia w nauczaniu reformatorów Historia i bibliografia reformowanych edycji Pisma Świętego Typografia i wyposażenie reformowanych edycji Pisma Świętego D. OKRES KONTRREFORMACJI A EDYTORSTWO BIBLIJNE Dyskusje i postanowienia Soboru Trydenckiego dotyczące Biblii Potrydenckie katolickie wydania Pisma Świętego w językach starożytnych. Rys bibliograficzno-historyczny Typografia i wyposażenie posoborowych wydań Vlg E. WNIOSKI NATURY BIBLIOLOGICZNEJ ROZDZIAŁ II DRUKARSTWO WOBEC SYTUACJI KULTUROWEJ I WYZNANIOWEJ W RENESANSOWEJ POLSCE A. RECEPCJA HUMANIZMU W POLSCE. BIBLIJNE ZAINTERESOWANIA HUMANISTÓW POLSKICH B. REFORMACJA I KONTRREFORMACJA W RZECZYPOSPOLITEJ SZLACHECKIEJ Rozwój protestantyzmu w Polsce Kontrreformacja i upadek polskiego protestantyzmu C. OBLICZE WYZNANIOWE RENESANSOWEJ POLSKI Kościół katolicki Luteranie Bracia czescy Kalwini Bracia polscy (arianie) D. OBLICZE WYZNANIOWE DRUKARSTWA W RENESANSOWEJ POLSCE Drukarnie katolickie Drukarnie luterańskie... 69

3 III 3. Drukarnie braci czeskich Drukarnie kalwińskie Drukarnie ariańskie ROZDZIAŁ III POLSKIE PRZEKŁADY BIBLIJNE (XIII XVI W.). TRADYCJA RĘKOPIŚMIENNA JAKO ZAPOWIEDŹ EDYCJI DRUKOWANYCH A. GENEZA I OPIS RĘKOPISÓW Psałterz św. Kingi (tzw. Psałterz sądecki) XIII w Psałterz floriański XIV/XV w Karta medycka (Karta Świdzińskiego) ok Ewangeliarz kanoników regularnych z Krakowa ok Biblia królowej Zofii Psałterz puławski druga połowa XV w. (ok. 1470?) Żołtarz Proroka Dawida w przekładzie Walentego Wróbla ( 1537) ok Przekłady Tomasza ze Zbrudzewa ( 1567) ok Fragmenty ST Fragmenty NT B. WNIOSKI NATURY BIBLIOLOGICZNEJ ROZDZIAŁ IV PRZEKŁADY I EDYCJE PISMA ŚWIĘTEGO W JĘZYKU POLSKIM ( ) A. NIESAMOISTNE FRAGMENTY I POJEDYNCZE KSIĘGI Prolog Ewangelii wg św. Jana (1518/19) Ecclesiastes w przekładzie Hieronima z Wielunia (1522) Tzw. Ewangeliarz Unglera w opracowaniu Jana z Sącza (ok. 1527/8) Teksty biblijne w Hortulusach polskich (od ok. 1527) Teksty z Pisma Świętego w historiach biblijno-apokryficznych (od 1530) Księgi Jezusa Syna Syrachowego... w tłum. Piotra z Poznania (od 1535) Tobias Patriarcha Starego Zakonu... (od 1539) Ecclesiastes w tłum. Jana z Sanoka (1590) Tobiasz w tłum. W. Ulatowskiego (1615) Przekłady i edycje niezachowane B. PSAŁTERZE I PSALMY Psałterz krakowski (od 1532) Żołtarz Dawidów w tłum. W. Wróbla (od 1539) Psałterz Dawidów w przekładzie M. Reja (od ok. 1546) Psałterz Dawida w tłum. J. Lubelczyka (1558) Psałterz brzeski (1564) Psałterz trydencki (1579) Psałterz Dawidów przekładania Jana Kochanowskiego (od 1579) Psalmy Dawidowe w tłum. P. Milejewskiego (1587) Psałterz Dawidów w tłum. J. Wujka (od 1594) Psalmy Dawidowe w tłum. M. Rybińskiego (od 1605) Psałterz gdański (1633) Wydania pojedynczych psalmów i zbiorów psalmów Polskie tłumaczenia psalmów w modlitewnikach, kancjonałach i katechizmach C. WYDANIA NOWEGO TESTAMENTU I CAŁEJ BIBLII Nowy Testament królewiecki (od 1551) Nowy Testament Szarfenbergów (krakowski) Biblia Leopolity i jej przedruki (od 1561) Biblia brzeska i jej przedruki (od 1563) Prace przekładowe Sz. Budnego (od 1570)

4 IV 6. Nowy Testament w tłum. M. Czechowica (do 1577) Pismo Święte w tłum. J. Wujka (od 1593) Nowy Testament rakowski (od 1606) Nowy Testament gdański (1606) Biblia gdańska i przedruki (od 1632) D. KOMENTARZE BIBLIJNE Psalm Dawidów pięćdziesty... (1531) Hozeasz (od 1559) Apocalypsis M. Reja (1565) Sprawy i słowa Jezusa... oraz Wtóre księgi Łukasza świętego... w opracowaniu T. Falconiusa (1566) ROZDZIAŁ V WPŁYW SYTUACJI WYZNANIOWEJ NA ROZWÓJ POLSKIEGO EDYTORSTWA BIBLIJNEGO ( ). PRÓBA SYNTEZY BIBLIOLOGICZNEJ A. PRZYCZYNY ROZWOJU POLSKIEGO EDYTORSTWA BIBLIJNEGO ( ) Biblijne zainteresowania humanistów polskich Zainteresowanie językiem narodowym Czynniki ekonomiczne Pobożność osobista i liturgiczna Czynniki związane z produkcją i użytkowaniem książki Polemika i propaganda religijna B. ROZWÓJ ILOŚCIOWY I TOPOGRAFICZNY POLSKIEGO EDYTORSTWA BIBLIJNEGO ( ) Rozwój ilościowy Rozwój topograficzny C. ROZWÓJ JAKOŚCIOWY POLSKIEGO EDYTORSTWA BIBLIJNEGO ( ) Wybór repertuaru wydawniczego Format Liczba i układ ksiąg Wyposażenie druków biblijnych Kompozycja strony Materiał ilustracyjny Pisma Inicjały Elementy ułatwiające korzystanie z książki D. ROZWÓJ FUNKCJONALNY POLSKIEGO EDYTORSTWA BIBLIJNEGO ( ) Funkcje edukacyjno-wychowawcze Funkcje ideowe Funkcje przeżyciowo-dewocyjne ZAKOŃCZENIE SPIS TABEL SPIS WYKRESÓW SPIS ILUSTRACJI

5 V WYKAZ SKRÓTÓW A. KSIĘGI BIBLIJNE I APOKRYFY Ab Księga proroka Abdiasza Ne Księga Nehemiasza Ag Księga proroka Aggeusza Oz Księga proroka Ozeasza Am Księga proroka Amosa Pnp Księga Pieśni nad Pieśniami Ap Apokalipsa św. Jana apostoła Prz Księga Przysłów Ba Księga proroka Barucha Ps Księga Psalmów Dn Księga proroka Daniela Pwt Księga Powtórzonego Prawa Dz Dzieje Apostolskie Rdz Księga Rodzaju Ef List św. Pawła apostoła do Efezjan Rt Księga Rut Est Księga Estery Rz List św. Pawła apostoła do Rzymian Ez Księga proroka Ezechiela Sdz Księga Sędziów Ezd Księga Ezdrasza So Księga proroka Sofoniasza Flm List św. Pawła apostoła do Filemona Syr Księga Mądrości Syracha (Eklezjastyka) Flp List św. Pawła apostoła do Filipian Tb Księga Tobiasza Ga List św. Pawła apostoła do Galatów Tt List św. Pawła apostoła do Tytusa Ha Księga proroka Habakuka Wj Księga Wyjścia Hbr List do Hebrajczyków Za Księga proroka Zachariasza Hi Księga Hioba 1 J Pierwszy List św. Jana apostoła Iz Księga proroka Izajasza 1 Kor Pierwszy List św. Pawła apostoła do Koryntian J Ewangelia wg św. Jana 1 Krl Pierwsza Księga Królewska Jdt Księga Judyty 1 Krn Pierwsza Księga Kronik Jk List św. Jakuba apostoła 1 Mch Pierwsza Księga Machabejska Jl Księga proroka Joela 1 P Pierwszy List św. Piotra apostoła Jon Księga proroka Jonasza 1 Sm Pierwsza Księga Samuela Joz Księga Jozuego 1 Tes Pierwszy List św. Pawła apostoła do Tesaloniczan Jr Księga proroka Jeremiasza 1 Tm Pierwszy List św. Pawła apostoła do Tymoteusza Jud List św. Judy apostoła 2 J Drugi List św. Jana apostoła Koh Księga Koheleta (Eklezjastesa) 2 Kor Drugi List św. Pawła apostoła do Koryntian Kol List św. Pawła apostoła do Kolosan 2 Krl Druga Księga Królewska Kpł Księga Kapłańska 2 Krn Druga Księga Kronik Lb Księga Liczb 2 Ezd Druga Księga Ezdrasza = Księga Nehemiasza Lm Księga Lamentacji 2 Mch Druga Księga Machabejska Łk Ewangelia wg św. Łukasza 2 P Drugi List św. Piotra apostoła Mdr Księga Mądrości 2 Sm Druga Księga Samuela Mi Księga proroka Micheasza 2 Tes Drugi List św. Pawła apostoła do Tesaloniczan Mk Ewangelia wg św. Marka 2 Tm Drugi List św. Pawła apostoła do Tymoteusza Ml Księga proroka Malachiasza 3 Ezd Trzecia Księga Ezdrasza Manas Modlitwa Manassesa 3 J Trzeci List św. Jana apostoła Mt Ewangelia wg św. Mateusza 3 Mch Trzecia Księga Machabejska Na Księga proroka Nahuma 4 Ezd Czwarta Księga Ezdrasza B. PRZEKŁADY BIBLIJNE I KODEKSY ApokrNT Apokryfy i NT w tłum. Sz. Budnego ApRej Apokalypsis..., w tłum. M. Reja BB Biblia brzeska Bczes Biblia czeska BG Biblia gdańska BH Biblia hebrajska BKZ Biblia królowej Zofii BL Biblia Leopolity BLut Biblia niemiecka w tłum. M. Lutra BSzB Biblia Sz. Budnego BT Biblia Tysiąclecia, wyd. 5, Poznań BW Biblia J. Wujka DzB Wtóre księgi..., oprac. T. Falkonius (tekst Dz z Biblii brzeskiej) Eccl 1522 Eklezjastes w tłum. Hieronima z Wielunia, wyd Eccl 1590 Eklezjastes w tłum. Jana z Sanoka, wyd. 1590

6 VI EU Ewangeliarz Unglera EwB Sprawy i słowa..., oprac. T. Falkonius (tekst ewangelii z Biblii brzeskiej) EwEpN Ewangelie i epistoły tak niedzielne..., w tłum. J. Wujka EwEpP Ewangelie i epistoły na dni postne..., w tłum. J. Wujka Hist Historia bardzo cudna..., w tłum. K. Pussmana Hoz Komentarz do Hozeasza... HP Hortulus polski Job Joba onego sprawiedliwego męża..., w tłum. J. Lubelczyka Józ Istoria o świętym Józefie KsSyr Księgi Jezusa Syna Syrachowego, w tłum. Piotra z Poznania LXX Septuaginta Mt+Mk BH Poliglotta Huttera (z przedrukiem Mt i Mk z Biblii brzeskiej) MtKrl NT królewiecki (Ewangelia wg św. Mateusza) NTB Przedruk NT z Biblii brzeskiej NTBG Przedruk NT z Biblii gdańskiej NTBH Poliglotta Huttera (z przedrukiem NT z Biblii brzeskiej) NTCz NT M. Czechowica NTG NT gdański NTKrl I NT królewiecki, cz. 1 NTKrl II NT królewiecki, cz. 2 NTKrl Zup NT królewiecki zupełny NTL Przedruk NT z Biblii Leopolity NTR NT rakowski NTS NT Szarfenbergów NTSzB NT Sz. Budnego NTW NT J. Wujka P Peszitta ProlJ Fragm J 1, wyd. przez J. Hallera w 1518/19 Ps... AP Pojedynczy psalm w tłum. AP Ps... Lub Pojedynczy psalm w tłum. J. Lubelczyka Ps... Rej Pojedynczy psalm w tłum. M. Reja Ps... SK Pojedynczy psalm w tłum. S. Kleryki Ps... Trz Pojedynczy psalm w tłum. A. Trzecieskiego Młodszego Ps... Woj Pojedynczy psalm w tłum. B. Wojewódki Ps Pojedynczy psalm anonimowego tłumacza, wyd. ok Ps Psalm pięćdziesty..., wyd Ps XLVI Pojedynczy Ps 45(46) anonimowego tłumacza PSam Pięcioksiąg samarytański PsB Psałterz brzeski (przedruk Psałterza z Biblii brzeskiej) PsBG Przedruk Psałterza z Biblii gdańskiej PsF Psałterz floriański PsKoch Psałterz J. Kochanowksiego PsKoch... Gom Melodie na Psałterz polski przez Mikołaja Gomułkę uczynione PsKr Psałterz krakowski PsLub Psałterz J. Lubelczyka PsMil Psałterz P. Milejewskiego PsNiekt Psalmy niektóre... PsP Psałterz puławski PsRej Psałterz M. Reja PsRyb Psałterz M. Rybińskiego PsRys Psalmy poprawiane przez S. Rysińskiego PsTryd Psałterz trydencki PsW Psałterz J. Wujka Tob 1539,1540,1545 Tobiasz..., wyd. 1539, 1540, 1545 Tob 1615 Tobiasz..., w tłum. W. Ulatowskiego, wyd TOnk Targum Onkelosa Vlg Wulgata ZD Żołtarz Dawida w tłum. W. Wróbla ZD... HU Żołtarz Dawida w tłum. W. Wróbla, wyd. H. Unglerowa (Officina Ungleriana) ZD... HW Żołtarz Dawida w tłum. W. Wróbla, wyd. H. Wietor ZD... MacS Żołtarz Dawida w tłum. W. Wróbla, wyd. Mac. Szarfenberg Zyw Żywot i nauka Pana naszego..., w tłum. J. Wujka 7PsKoch Siedm psalmów pokutnych w tłum. J. Kochanowskiego

7 VII C. SKRÓTY NAZW BIBLIOTEK BJ Kraków, Biblioteka Jagiellońska BK Kórnik, Biblioteka PAN BN Warszawa, Biblioteka Narodowa Cluj U Cluj (Rumunia), Academia Annexa III, (Collegium Unitariorum) Czart. Kraków, Biblioteka XX. Czartoryskich Gd PAN Gdańsk, Biblioteka PAN Gn BK Gniezno, Biblioteka Kapitulna Ka BŚ Katowice, Biblioteka Śląska Kr Jez Kraków, Biblioteka Towarzystwa Jezusowego Kr MN Kraków, Muzeum Narodowe Kr PAN Kraków, Biblioteka PAN Lu Łop. Lublin, Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Hieronima Łopocińskiego Ossol. Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Pa BN Paryż, Biblioteka Narodowa Po BTPN Poznań, Biblioteka Towarzystwa Przyjaciół Nauk Po BU Poznań, Biblioteka Uniwersytecka Po BR Poznań, Miejska Biblioteka Publiczna im. Raczyńskich St WLB Stuttgart (Niemcy), Württembergischen Landesbibliothek Tor UMK Toruń, Biblioteka Uniwersytecka im. M. Kopernika Tor KM Toruń, Książnica Miejska im. M. Kopernika Up BU Uppsala (Szwecja), Biblioteka Uniwersytecka Wa BPMS Warszawa, Biblioteka Publiczna Miasta Stołecznego Wa BU Warszawa, Biblioteka Uniwersytecka Wa Kras Warszawa, Biblioteka im. Krasińskich (zniszczona w czasie wojny) Wi BU Wilno, Biblioteka Uniwersytecka Wr BK Wrocław, Biblioteka Kapitulna Wr BU Wrocław, Biblioteka Uniwersytecka Wr PWT Wrocław, Biblioteka Papieskiego Wydziału Teologicznego D. INNE SKRÓTY BC Bibbia. Catalogo di edizioni a stampa BEMC La Bibbia nell epoca moderna e contemporanea... BF Breviarium Fidei... BIEM La Bible imprimée dans l Europe moderne... Brunet BRUNET J.-CH., Manuel du libraire et de l amateur de livres... BrytM British Museum. Catalogue of Printed Books. Bible... BS Die Bibelsammlung der württembergischen Landesbibliothek Stuttgart... BTT Bible de tous les temps... CHB The Cambridge History of the Bible... Chojnacki CHOJNACKI W., Bibliografia polskich druków ewangelickich... ChS WYDRA W., RZEPKA W. R., Chrestomatia staropolska... CKSD BN Centralny katalog starych druków Biblioteki Narodowej. DDP Drukarze dawnej Polski... E ESTREICHER K., Bibliografia Polska... EB Enchiridion Biblicum... EBibbia Enciclopedia della Bibbia... EK Encyklopedia katolicka... EWoK Encyklopedia Wiedzy o Książce... GW Gesamtkatalog der Wiegendrucke... H HAIN L., Repertorium biblographicum... Hist. dr. KP BANDTKIE J. S., Historya drukarń w Krolestwie Polskiem... Hist. dr. kr. BANDTKIE J. S., Historya drukarń krakowskich... HSP LESZCZYC Z., Herby szlachty polskiej... ICParis RENOUARD PH., Inventaire chronologique des éditions parisiennes du XVI e siècle... Jocher JOCHER A., Obraz bibliograficzno-historyczny literatury i nauk w Polsce... KBK Katalog Biblioteki Kórnickiej, t. I: Polonica XVI-go wieku... KBU Wa KOMANDER T., MIECZKOWSKA H., Katalog druków XVI wieku w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie...

8 VIII Korbut KORBUT G., Literatura polska... Koss. M. KOSSOWSKA, Biblia w języku polskim... KP BJ Katalog poloników XVI wieku Biblioteki Jagiellońskiej... KSD BPMSWa Katalog starych druków Biblioteki Publicznej Miasta Stołecznego Warszawy... KSD XVI Ossol. Katalog starych druków Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Polonica wieku XVI... KSD XVII Ossol. Katalog starych druków Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Polonica wieku XVII... Lelew. LELEWEL J., Bibliograficznych ksiąg dwoje... Maciej. MACIEJOWSKI W.A., Piśmiennictwo staropolskie... mf mikrofilm Muczk. MUCZKOWSKI J., Zbiór odcisków drzeworytów... Niesiecki Herbarz polski Kaspra Niesieckiego... NK Bibliografia literatury polskiej. Nowy Korbut... NT Nowy Testament. PEB Podręczna Encyklopedia Biblijna... Pilch. PILCHOWSKI CZ., Nieznane polonika w bibliotekach szwedzkich... PKoch PIEKARSKI K., Bibljografja dzieł Jana Kochanowskiego. Wiek XVI i XVII... PLit Pamiętnik Literacki, Lwów, Wrocław pocz. początek PS Pismo Święte. PSB Polski słownik biograficzny... PT Polonia typographica seculi sedecimi... PVUps TRYPOĆKO J., Polonica Vetera Upsaliensia... RAUWfil Rozprawy AU. Wydział filologiczny, Kraków RBL Ruch Biblijny i Liturgiczny, Kraków Rostk. ROSTKOWSKA I., Bibliografia dzieł Mikołaja Reja. Okres staropolski... rps rękopis, rękopiśmienny SPD Sygnety polskich drukarzy, księgarzy i nakładców... ST Stary Testament. Stel. STELMASZCZYK E., Katalog starych druków Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Polonica XVI wieku... SWB Słownik Wiedzy Biblijnej... Wiszn. WISZNIEWSKI M., Historia literatury polskiej... WOPS Wstęp ogólny do Pisma Świętego... Zdz KAWECKA-GRYCZOWA A., Z dziejów polskiej książki... Żychl. ŻYCHLIŃSKI T., Złota księga szlachty polskiej...

9 IX BIBLIOGRAFIA A. ŹRÓDŁA Podkreślamy sygnatury tych druków i rps, które badaliśmy osobiście. 1. Źródła rękopiśmienne 1. Psałterz floriański przełom XIV i XV w. BN Ms Plenariusz petersburski z fragm. Mt 21, 1-9 pierwsza poł. XV w. BN Ms 3019 IV. 3. Karta medycka ok Ossol. zbiory Bibl. Pawlikowskich, Ms Ewangeliarz kanoników regularnych ok Kraków, Biblioteka kanoników regularnych, kodeks Ms Kodeks z kazaniami zawierający polskie glosy biblijne oraz przekład Mt 5, 1-12 XV w. (ok. 1430?) Praga, Biblioteka Kapitulna Ms nr DLII. 6. Plenariusz krakowski, zawiera glosy do Mt 18, pocz. XV w. BJ Ms Magnifikat poł. XV w. Ossol. Ms Karta z tłum. Mt 25 ok Ossol. 9. Rękopis zawiera tłum. Magnificat (Łk 1, 46-52) ok. poł. XV w. Ossol. Ms Kodeks prawa magdeburskiego z fragm. polskiego tłum. Wj i Kpł 26 ok lub 1485 Ossol. Ms Biblia królowej Zofii ok t. I zaginął, dawniej w Bibl. Gimnazjum Reformowanego w Sáros-Patak na Węgrzech, sygn.o Biblia królowej Zofii ok. 1455, t. II zachowało się 5 kart: 2 w Wr BU, sygn. R.3164; 3 w Muzeum Narodowym w Pradze, sygn. 1.A.c Psałterz puławski ok. 1470? Czart. Ms Modlitewnik Wacława przed 1482 Budapeszt, Biblioteka Uniwersytecka, sygn. VI Slav Psalm 45(44) z Teki Erzepkiego odpis sporządzony z oryg. z XV w. Po BR, Ms 1277/ Fragm. Harmonii ewangelicznej koniec XV lub pocz. XVI w. BN, zbiory Bibl. Ord. Zamoyskich, Ms Psalm 51(50) pocz. XVI w. Poznań, Archiwum Archidiecezjalne, Ms Żołtarz Dawida Proroka, w tłum. W. Wróbla 1528 BK Ms Rękopis zawierający Historię o Judith i O dwu starcoch, którzy pożądali Zuzanny a sądzeni są od Dawida pocz. XVI w. BJ Ms Psalm 51(50) pocz. XVI w. Poznań, Archiwum Archidiecezjalne, Ms Kodeks prawa magdeburskiego z fragm. polskiego tłum. Wj i Kpł 26 1 poł. XVI w. Kr PAN Ms Wigilie za umarłe ludzie, kodeks zawiera tłum. psalmów ok dawniej w Wa Kras, sygn Ręcznie przepisany fragm. Rz i ewangelii z Ewangeliarza Unglera po 1527 BJ Ms Liczne glosy Tomasza Łysego ze Zbrudzewa do Rz, Ga, Hbr w druku Expositio in omnes Pauli epistolas, Paris 1499 glosy z ok Gn BK Brulion z roboczym przekładem Rdz, Wj, Kpł Tomasza Łysego ze Zbrudzewa 1549 Gn BK Ms A Brulion z roboczym przekładem Lb, Pwt, Pnp Tomasza Łysego ze Zbrudzewa 1549 BK Ms I A Robocze przekłady lekcji i epistoł przeznaczonych do użytku liturgicznego w okresie wielkiego postu w tłum. Tomasza Łysego ze Zbrudzewa ok Gn BK Ms A Czystopis przekładu Ap Tomasza Łysego ze Zbrodzewa 1555 Gn BK Ms Odpis druku: Niektóre psalmy Dawidowe częscią poprawione, częścią znowu przełożone na stare noty od Salomona Rysińskiego. Za zleceniem starszych, Lubcz nad Niemnem, P. Blast, 1614, 4 zaginiony obecnie rps BK nr Zachował się jednak mf z tym rps: BK mf 6630; BN ZSD 235 oraz fotokopia: BK Foto. I, Stare druki (z wyjątkiem druków biblijnych po polsku) W układzie chronologicznym. 1. Biblia germanica. Nürnberg, Antonius Koberger, 1483, Missale Cracoviense, Kraków, J. Haller, 1509, Missale Cracoviense, Kraków, J. Haller, [ok. 1515/16], Das newe Testament Deutzsch, Vuittemberg, [1522], 2. Wr PWT XV.2 Ossol. XVI.Qu.3262 Ossol. XVI.F.4059 Wr BU

10 X 5. BLut 1535 Biblia, das ist die gantze Heilige Schrifft deudsch, tłum. M. Luter, Wittemberg, Gedruckt durch Hans Lufft, 1535, 2. Ossol. XVI.F (def. br. k. tyt., 6 k. na pocz., kilku k. w środku oraz końca) 6. Bczes 1537 Bible Severynova. 2 vyd., Praga, Paweł Seweryn z Kapij Hory, 1537, 2. Ossol. XVI.F (def. br. k. tyt., k. CC 5-8, DD 1-2, uszk. k. od BB 4 do końca oraz liczne uszk. dolnego marginesu) 7. BLut Biblia: das ist: die gantze Heilige Schrifft Deudsch. D. Mart. Luth. Wittemberg, Gedruckt durch Hans Lufft. M. D. XXXIX. (1539), t. I-VI ( ), 2. Wr BU Breviarium Cracoviense. Venezia, Petrus Lichtenstein, nakł.: Michał Wechter, Marek Szarfenberg i Jan Püttener, 1538, 8º. Ossol. XVI.O BLut 1541 Biblia: das ist: Die gantze Heilige Schrifft: Deudsch: Auffs New zugericht. D. Mart. Luth. Gedruckt zu Wittemberg: Durch Hans Lufft. M. D. XLI. (1541), 2. Wr BU BLut 1545 Biblia: das ist: Die gantze heilige Schrifft: Deudsch: Auffs new zugericht. D. Mart. Luth. Gedruckt zu Wittemberg: Durch Hans Lufft. M. D. XLV. (1545), 2. Wr BU (cz. 1 ST) 11. Bczes 1549 Bible Netolického (Melantrichova, 1 wyd.), Praga, Bartholomeg Netholicky a Giřiik Melantrich Roždalowský, 1549, 2. Ossol. XVI.F BLut 1550 Die Propheten alle Deudsch. D. Mart. Luth. Gedruckt zu Wittemberg / Durch Hans Lufft. 1550, 2. Wr BU (zawiera cz. 2 ST i NT) 13. Bczes 1556/7 Bible Melantrichowa, 2 wyd., Praga, Giřik Melantrych Roždalowský, 1556/7, 2. Ossol. XVI.F.13788; 13796; Bczes 1577 Biblij Cžeská to gest wssecta swatá Piisma obogiho Starého y Nowého Zákona opět w nowě wydaná a wytisstěná... (Bible Melantrichowa, 5 wyd.), W Starém Městě Pražskem, Nákladem Giřiiho Melantrycha z Awentýnu, 1577, 2. Ossol. XVI.F Biblia sacra Vulgatae editionis Sixti quinti Pont. Max. iussu recognita atque edita, Romae. Ex Typographia Apostolica Vaticana, 1592, 4. Ossol. XVI.Qu Biblia sacra Vulgatae editionis Sixti quinti Pont. Max. iussu recognita atque edita, Romae. Ex Typographia Apostolica Vaticana M. D. XCII (1592), 2. Wr BU ŁASZCZ M., Recepta na plastr Czechowica, ministra nowokrzczeńczego..., Druk. Łazarzowa, Kraków Ossol. XVI.Qu Biblia sacra Vulgata Editionis Sixti V. Pont. Max. Jussu recognita Et Clementis VIII auctoritate edita Nunc autem CXXXX figuris nouiter inuentis et in Aesincisis illustrata a de Brÿ. Ad Reuerendiss: & Illustris: Archiepis: Moguntinensem principem Electorem ac archieancellarium. Moguntia apud Io: Albinum, impensis Ioanis Theobaldi Schon- Wetteri (!) et Iacobi Fischeri, 1609, 4. Wr BK I.6.Qu 19. Biblia sacra vulgatae editionis Sixti V. Pont. Max. iussu recognita: et Clementis VIII auctoritate edita. Coloniae Agrippinae Sumptibus Francisci Iacobi Mertzenich M. D. CIX (1609), 8. Wr BU Biblia sacra Vulgatae editionis Sixti V. Pont. Max. iussu recognita: et Clementis VIII auctoritate edita. Lugduni, Sumptib. Haered. Guil. Rouillij, M. DC.IX (1609), 8. Wr BU RINGELTAUBE S. W., Gründliche Nachricht von polnischen Bibeln, Danzig Wr BU ; ; Ossol. XVIII-2017

11 XI 3. Stare druki z tekstem biblijnym po polsku Podając spis bibliograficzny polskich druków biblijnych, kierujamy się następującymi zasadami: 1. Zachowujemy dawną ortografię z wyjątkiem kreskowania a i e. Długie ſ oddajemy zawsze przez s, pozostałe litery przy pomocy współczesnego alfabetu polskiego lub łacińskiego, używając liter najbardziej zbliżonych kształtem. Zachowujemy małe i duże litery oraz podwójne zmiękczenia spółgłosek. Zachowujemy v w funkcji u. 2. Zachowujemy dawną interpunkcję. 3. Tytuły podajemy kursywą. Nie zaznaczamy kroju i stopnia pism. 4. Miejsce druku, nazwisko drukarza lub nazwę oficyny podajemy w wersji ujednoliconej. 5. Podając lokalizację druku, zaznaczamy ważniejsze defekty, określając je często w sposób ogólny, np. br. pocz. i końca. Wykaz lokalizacji druków nie jest kompletny. PISMO ŚWIĘTE STAREGO I NOWEGO TESTAMENTU Biblia Leopolity od BL 1561 Biblia To iest. Kxięgi Stharego y Nowego Zakonu / na Polski ięzyk / z pilnośćią według Laćińskiey Bibliey od Kośćioła Krześćiańskiego powssechnego przyięthey / nowo wyłożona. Cum Gratia et Priuilegio. S. R. M., Kraków, Dziedzice Marka Szarfenberga, 1561, 2. Ossol. XVI.F.4065 (def. br. ZZzz 6 ); 4084 (br. k. tyt. t. I); 4087; BK Cim.F.4058; 4059 (druk jednostronny; br. pocz. i końca); Wa BU Sd (mf 401); Wa BPMS XVI.F.108 (war. B z sygnetem i datą 1554). 2. BL 1575 Biblia To iest: KSięgi STarego y NOwego Zakonu / na Polski ięzyk / według Laćińskiey Bibliey od Koscioła Krześćiańskiego powszechnego przyiętey: na wielu mieyscach z pilnośćią poprawiona / y figurami ozdobiona. Cum Gratia et Priuilegio. S. R. M., Kraków, Mikołaj Szarfenberg, 1575, 2. Ossol. XVI.F.4176; 4178 (def. br. k. LLl 5, uszk. k. Ff 4-5 ) 3. BL 1577 (wed. tytułowe BL 1575) Biblia To iest: Kxięgi Starego y Nowego Zakonu / na Polski ięzyk według Laćińskiey Bibliey / od KOśćioła Chrześćiańskiego powszechnego przyiętey: na wielu mieyscach z pilnośćią poprawiona / y Figurami ozdobiona, Cum Gratia et Priuilegio. S. R. M., Kraków, Mikołaj Szarfenberg, 1577, 2. Ossol. XVI.F.4109; 4329 (def. t. I: br. k. C 6, t. II: br. k. Ff 1-4, k. pocz. zniszczone); Wr BU (def. br. )( 2-4 ). Biblia brzeska BB 1563 BJblia swięta / Tho iest / Księgi Starego y Nowego Zakonu / własnie z Zydowskiego / Greckiego / y Laćińskiego / nowo na Polski ięzyk z pilnośćią y wiernie wyłożone, Brześć Litewski, [S. Murmelius lub C. Bazylik?], nakł. M. Radziwiłł, 1563, 2. Wa BU Sd ; Ossol. XVI.F.4013 (def. br. k. 84 z NT); Wr BU (def. br. skł. ** 6 ); Wr PWT (def. br.: w t. I pocz. do k. 100; w t. II końca od k. 151); Pa BN Rés. 458 (z rps listą tłumaczy). Biblia w tłum. Szymona Budnego BSzB 1572 Biblia. To iest / kśięgi starego y nowego Przymierza / znowu z ięzyka Ebreyskiego / Grecskiego y Laćińskiego / na Polski przełożone, [Nieśwież, Zasław lub Uzda?], Daniel z Łęczycy, nakł. M. Kawieczyński, H. Kawieczyński, A. Kawieczyński, 1572, 4. Wa BU Sd (mf 12965; def. br. pocz. i końca); Ossol. XVI.Qu.2336 (def. br. k. A 1-4, b-c 4 ; Ee 3-6, Rr 4-5 oraz Apokr. i NT); 2338 (def. br. wielu k., k. tyt. zast. fotokop.; br. do Pwt 15 oraz NT); 2339 (def. br. k. A 1, b 1-4, c 1-4, A 1-8 (bis); br. k. zast. facs.).

12 XII Biblia w tłum. ks. Jakuba Wujka BW 1599 BIBLIA TO IEST KSIĘGI STAREGO Y NOWEGO TESTAMNETV WEDŁVG ŁACINSKIEGO przekładu starego, w kośćiele powszechnym przyiętego, na Polski ięzyk z nowu z pilnośćią przełożone, Z DOKŁADANIEM TEXTV ZYDOWSKIEGO y Greckiego, y z wykładem Katholickim, trudnieyszych mieysc do obrony Wiary swiętey powszechney przeciw kacerztwóm tych czasów nalezących: PRZEZ D. IAKVBA WVYKA Z WĄGROWCA, THEOLOGA SOCIETATIS IESV. Z DOZWOLENIEM STOLICE APOSTOLSKIEY, a nakładem Iego M. Kśiędza Arcybiskupa Gnieźnieńskiego, etć. wydane, Kraków, Druk. Łazarzowa, nakł. S. Karnkowski, 1599, 2. Wr BU (def. br. k. przed tyt.; gg4, hh1-2.4); Wr PWT (def. br. pocz. i końca); Wa BU Sd ; Ossol. XVI.F.4289 (def. br. pierwszej k. tyt.) Biblia Gdańska BG 1632 BIBLIA SWIĘTA: To jest, KSIĘGI STAREGO Y NOWEGO PRZYMIERZA Z ZYdowskiego y Greckiego Języka na Polski pilnie y wiernie przetłumaczone. Cum Gratia et Privilegio. S. R. M., Gdańsk, A. Hünefeldt, 1632, 8. Wa BU Sd (mf 15103); Ossol. XVII-3245 (def. br. pierwszej k. tyt., apokryfów, 8 k. końcowych uzup. rps); 3246 (def. br. drugiej k. tyt.); 3248 (def. k. tyt. uszk., część k. uszk.); Wr BU (na jednej sygn. z PsRyb 1632); BJ (adl. z PsRyb 1632) PISMO ŚWIĘTE NOWEGO TESTAMENTU Nowy Testament królewiecki w tłum. S. Murzynowskiego od MtKrl EVANGELIA SVVIETA PANA IESVSA CHRISTVSA Vedle Matthæusza Svietego / z Greckiego Iezyka na Polski przelozona. I wykladem krotkim a ku inszem Euangelistum potrzebnem, na wielu miescach obiasniona. Wczym wszystkiem dokładano śięlacińskiego / i na kilka inszijch iezyków przełożenia / i ktemu Starych i Nowych Pisma Swiętego Doctorów. Przytem iest przydana nauka czytania i pisania iezyka Polskiego / ku tym kśiegam i inszem pożyteczna / I Regestr pilny a potrzebny, Królewiec, [A. Augezdecki, nakł. i wyd. J. Seklucjan], 1551, 4. Wa BU Sd (egz. z notatkami J. Maleckiego) oraz Mt z NTKrl Zup, egz. BN XVI.Qu.218; NTKrl I TESTAMENTV NOVVEGO CZESC PIERVVSZA Czterzei Euangelistowie swieći MATTHEVSZ, MAREK, LVKASZ, I IAN, Z Greckiego iezyka na Polski przelozeni, i wykladem krotkiem obiasnieni.wczym wszystkiem dokładano śię / Lacińskiego / i nakilka inszych ięzykow przełożenia / i ktemu Starych i Nowych pisma świętego Doctorow. Przytem przydana iest nauka czytania i pisania ięzyka Polskiego / ku tym kśięgam i inszem pożyteczna / I Regestr na wykład ktory przy ś. Mattheuszu / i na Ewangelje niedźielne i dniow świętych, Królewiec, [A. Augezdecki, nakł. i wyd. J. Seklucjan], 1551, 4. Ossol. XVI.Qu.3184; BK Cim.O.2742/1 adl. (oprawiony z NTKrl II); BN XVI.Qu.218?; Gd PAN Hd (opraw. z NTKrl II); Czart. Cim.914/II 10. NTKrl II TESTAMENTV NOVVEGO CZESC VVTORA A ostateczna. DZIEIE I PISMA APOSZTOLSKIE. Z Greckiego ięzyka na Polski przełożone, Królewiec, A. Augezdecki, nakł i wyd. J. Seklucjan, 1552, 4. BK Cim.Qu.2742/2 adl. (oprawiony z NTKrl I); Gd PAN Hd (opraw. z NTKrl I) oraz cz.2 z NTKrl Zup, egz: BN XVI.Qu.218; NTKrl Zup TESTAMENT NOVVY ZVPEŁNY. Z Greckiego ięzyka na Polski przelożony / i wykładem krotkiem obiaśniony. Wczym wszystkiem dokładano śię Laćińskiego / i natilka inszych ięzykow przełożenia / i ktemu Starych i Nowych pisma świętego Doctorow. Przytem przydana iest nauka czytania i pisania ięzyka Polskiego / ku tym kśięgam i inszem pożyteczna / J Regestr naleźienia Ewangeljiei i Epistoły na niedźielę i święta insze przes rok / i na wykład Mattheusza świętego, Królewiec, A. Augezdecki, 1553, 4. BJ Cim.Q.5484 (frgm.: kilka kart z Mt i J); BN XVI.Qu.6471; 218 (br. skł. A; w NTKrl I są niewielkie różnice w stosunku do egz. BN XVI.Qu.6471)

13 XIII Nowy Testament Szarfenberga NTS 1556 Nowy Testament Polskim ięzykiem wyłozony / według doswiadssonego Lacinskiego textu / od Koscioła Krzesćianskiego prżyiętego. Ktemu przyłozono Lekcie y Proroctwa z starego zakonu wzięte / ktore przy Ewangeliach bywaią czytane. Regestr dostateczny ku naydowaniu Ewangeliy y Epistoł / ktore w dni Niedźielne / y inssych swiąt przes cały rok bywaią czytane / thak tesz na powssednie dni Postne y Adwentowe. Cum Gratia et Priuilegio. S. M. R., Kraków, Dziedzice Marka Szarfenberga [Mikołaj Szarfenberg], 1556, 4. Ossol. XVI.Qu.2982; 3035 (def.); 3058 (def.); BK Cim.Qu.2966; Wa BU Sd ; Przedruk Nowego Testamentu z Biblii Leopolity NTL 1568 Nowy Testament. To iest / Swięta Pana Jezusa Christusa Ewangelia / od Ewangelistow y od innych Apostołow napisana, Kraków, Stanisław Szarfenberg, 1568, 8. BJ Cim.256; 442; Czart. Cim.1093 I; Ossol. XVI.O.403 (br. k. tyt. /facs./ i wieli kart); 404 (def. br. k. A 1 i Bbb 1 ); 414 (def. br. A 1 ); 415 (liczne def. i uszkodzenia); 861 (tylko końcowy fragm.). Przedruki Nowego Testamentu z Biblii brzeskiej od NTB 1568 Nowy Thestament z Greckiego na polski ięzyk z pilnośćią przełożony, Nieśwież, Daniel z Łęczycy, 1568, 8. Ossol. XVI.O.800 (egz. z k. tyt.); Czart. Cim. 1071/I (def. br. A 1 B 1 ; h 5-8 ; n 1.8 ; Hh 7.8 ; Ll );BJ Cim. 558 (def. br. A 1.7 ; Pp 8 ); BN XVI.O.452 (jest to ed. z 1580 r., ale def. zostały uzupełnione na podstawie wyd. z 1568 r.) 15. NTB 1580 Nowy Thestament z Greckiego na Polski ięzyk z pilnośćią przełożony. Drukowano przed tem w Nieświżu / a po wtore drukowano przez Jana Karcana, [Łosk lub Wilno], J. Karcan, 1580, 8. BJ Cim (br. k. tyt.); Czart. Cim. 996/I (def. br. pocz.: A 1-8 ); BK Cim.O.253 (egz. komp.); BN XVI.O.552 (egz. kompl.); BN XVI.O.452 (def. zostały uzupełnione ręcznie na podstawie NT B 1568) 16. NTB 1585 Domini nostri JESV CHRISTI NOVI TESTAMENTI PARS PRIMA. Pana naszego Jezusa Krystusa Nowego Testamentu Cżęść pierwsza. Z Greckiego na Polski ięzyk z pilnośćią przełożony. D. N. J. C. NOVI TESTAMENTI PARS ALTERA. P. N. J. C. NOwego Testamentu Cżęść wtora., Toruń, M. Nering, 1585, 4. Obie części NT mają swoje strony tyt.oraz własne sygnowanie kart. Ossol. XVI.Qu.2507 (egz. kompletny); Wa BU Sd ; BK Cim.Qu.2468 (br. k. tyt. i końca). 17. NTB 1593 NOWY TESTAMENT Albo Kśięgi Przymierza nowego: Pana Jezusa Krystusa Syna Bożego / Zbawićiela świata. Teraz z wielką pilnośćia y pracą przeyźrzane y wydane, Wilno, J. Markowicz, nakł. M. Zenowicz, 1593, 4. BN XVI.Qu.1934 (egz. z k. tyt. z datą 1593; br. k.. *3-8); BJ Cim.4810; Wa BU Sd (br. pocz.. i końca; ze składki * zachowała się jedna karta z przedmową do czytelnika); Ossol. XVI.Qu.2870 (br. pocz. i końca, liczne def.); Up BU 55.V NTHutt 1599 NOVVM TESTAMENTVM DNI: NRI: IESV CHRISTI. Syrice, Ebraice, Græce, Latine, Germanice, Bohemice, Italice, Hispenice, Gallice, Anglice, Danice, Polonice. Studio et Labore ELIÆ. HVTTERI. Germani, t. I-II, Norymbarga, E. Hutter, 1599, 2. Wr BU ; I-II; Ossol. XVI.F.4331 (t. II). 19. Mt+Mk Hutt 1599 SANCTVS MATTHÆVS, Syrice, Ebraice, Græce, Latine, Germanice, Bohemice, Italice, Hispanice, Gallice, Anglice, Danice, Polonice. Ex Dispositione & Adornatione, Norymberga, E. Hutter, 1599, 4. SANCTVS MARCVS, Syrice, Ebraice, Græce, Latine, Germanice, Bohemice, Italice, Hispanice, Gallice, Anglice, Danice, Polonice. Ex Dispositione & Adornatione, Norymberga, E. Hutter, 1599, 4. Obydwie ewangelie są oprawione razem i poprzedzone wspólną przedmową. Każda z ewangelii posiada własną stronę tytułową, własną paginację i sygnowanie składek. Mt s ; Mk s BJ Cim.Qu.5641.

JAK PRZECZYTAĆ BIBLIĘ W 1 ROK? PROPOZYCJA CZYTAŃ.

JAK PRZECZYTAĆ BIBLIĘ W 1 ROK? PROPOZYCJA CZYTAŃ. JAK PRZECZYTAĆ BIBLIĘ W 1 ROK? PROPOZYCJA CZYTAŃ. Jest to propozycja przeczytania całego Pisma Świętego w ciągu roku kalendarzowego (przeczytania, a nie modlitwy Słowem Bożym!). W zależności od tempa czytania,

Bardziej szczegółowo

DrogaDoWolnosci.com. Możesz udostępniać tę listę innym. Nie zastrzegamy sobie żadnych praw do niej. Niechaj służy jak najszerszemu gronu osób.

DrogaDoWolnosci.com. Możesz udostępniać tę listę innym. Nie zastrzegamy sobie żadnych praw do niej. Niechaj służy jak najszerszemu gronu osób. DrogaDoWolnosci.com Poniższa lista pomoże Ci w codziennej lekturze Pisma Świętego. Lekturę możesz rozpocząć w dowolnej chwili. Dzięki temu planowi będziesz w stanie przeczytać całe Pismo Święte w jeden

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ PIERWSZY Pogłębienie doświadczenia miłości Boga Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: J 15, 1-10

Bardziej szczegółowo

1. Pismo Święte. Stary Testament:

1. Pismo Święte. Stary Testament: 1. Pismo Święte Pismo Święte jest w pełni wystarczającą, pewną nieomylną normą poznania, wiary i posłuszeństwa, które stanowią o zbawieniu. Jest ono w całości natchnionym przez Ducha Świętego Słowem Bożym.

Bardziej szczegółowo

14 Czy Pismo Święte jest prawdziwe?

14 Czy Pismo Święte jest prawdziwe? YOUCAT (3) (wybrane problemy) 14 Czy Pismo Święte jest prawdziwe? Prawdy przez Boga objawione, zawarte i przedłożone na piśmie w księgach świętych zostały spisane pod natchnieniem Ducha Świętego... i dlatego

Bardziej szczegółowo

Nowy Testament Ewangelie i Dzieje Apostolskie Listy Nowego Testamentu Apokalipsa Stary Testament

Nowy Testament Ewangelie i Dzieje Apostolskie Listy Nowego Testamentu Apokalipsa Stary Testament SPIS TREŚCI Słowo Księdza Arcybiskupa Wacława Depo Słowo wstępne Ks. Profesora Antoniego Troniny Wprowadzenie I. Formacja katechetów w Kościele partykularnym 2. Odpowiedzialni za formację katechetów w

Bardziej szczegółowo

Bądźcie wykonawcami Słowa, a nie tylko słuchaczami

Bądźcie wykonawcami Słowa, a nie tylko słuchaczami Dziś jest najlepszy czas, by rozpocząć lekturę Biblii. Rezerwując 20 minut dziennie w ciągu roku przeczytasz całe Pismo Święte! Systematyczne i regularne poznawanie Biblii jest warte każdego poświęcenia,

Bardziej szczegółowo

zachęca do codziennego spotkania ze Słowem Bożym w Styczniu!

zachęca do codziennego spotkania ze Słowem Bożym w Styczniu! zachęca do codziennego spotkania ze Słowem Bożym w Styczniu! 1. Lb 6,22-27; Ps 67; Ga 4,4-7; Łk 2,16-21; 2. 1 J 2,22-28; Ps 98; J 1,19-28; 3. 1 J 2,29-3,6; Ps 98; J 1,29-34; 4. 1 J 3,7-10; Ps 98; J 1,35-42;

Bardziej szczegółowo

Luterańska Konferencja Liturgiczna Wspólnota Świętego Pawła Apostoła

Luterańska Konferencja Liturgiczna Wspólnota Świętego Pawła Apostoła Luterańska Konferencja Liturgiczna Wspólnota Świętego Pawła Apostoła Liturgia Godzin Czytania Część 1 Świąteczna Część Roku Kościelnego Brunszwik, Piaseczno 2011 ADWENT 1. Tydzień Adwentu So N: Za 9,(8)9-12

Bardziej szczegółowo

1 Zagadnienia wstępne

1 Zagadnienia wstępne 1 Zagadnienia wstępne 2 Ale o co chodzi? Czy ta wiedza jest do zbawienia koniecznie potrzebna? NIE, ale można ją wykorzystać by ułatwić sobie życie Lecz wiedza wbija w pychę, miłość zaś buduje. 1 Kor 8,1

Bardziej szczegółowo

Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY

Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY Tomasz Kiesling Oborniki 2013 Być jak Teofil dziś Teofil konkretne imię adresata, chrześcijanina, do którego pisze św. Łukasz Ewangelię. Ewangelista przeprowadził wiele rozmów

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Pewność zbawienia

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Pewność zbawienia Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Pewność zbawienia Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition by Fundacja

Bardziej szczegółowo

Czym jest Biblia? Wartości: Biblia księga o zbawieniu, szata literacka Biblii kluczem do jej zrozumienia.

Czym jest Biblia? Wartości: Biblia księga o zbawieniu, szata literacka Biblii kluczem do jej zrozumienia. 5 Czym jest Biblia? Cele katechetyczne wymagania ogólne: przypomnienie prawdy o Bosko-ludzkim autorstwie Biblii; ukazanie kontekstu powstania ksiąg biblijnych i wyjaśnienie związanych z nim pojęć (etapy

Bardziej szczegółowo

Bibliotheca paleotyporum in lingua Polonica impressorum

Bibliotheca paleotyporum in lingua Polonica impressorum Libri librorum Bibliotheca paleotyporum in lingua Polonica impressorum [Mikołaj z Szadka?] [Naznamionowanie dzienne miesiącow nowych pełnych lata 1520?] [Kraków, Hieronim Wietor, 1519/1520]. pl o do druku

Bardziej szczegółowo

ZWYCIĘSKI PLAN CZYTANIA BLIBLII

ZWYCIĘSKI PLAN CZYTANIA BLIBLII ZWYCIĘSKI PLAN CZYTANIA BIBLII Zacznij kiedykolwiek, a po roku będziesz już znać całe Pismo Święte. Dzięki temu Bóg Cię zmieni. Codziennie będziesz czytać psalm albo rozdział Ks. Przypowieści. To odświeża!

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Nawrócenie i początek nowego życia

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Nawrócenie i początek nowego życia Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Nawrócenie i początek nowego życia Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition

Bardziej szczegółowo

1. Skąd wzięła się Biblia?

1. Skąd wzięła się Biblia? 1. Skąd wzięła się Biblia? Wprowadzenie do historii powstawania ksiąg biblijnych od etapu przekazu ustnego, poprzez proces spisywania i redakcji, do powstania księgi i umiejscowienia jej w kanonie Biblii.

Bardziej szczegółowo

CZYTANIA BIBLIJNE MSZY I OFICJUM w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego

CZYTANIA BIBLIJNE MSZY I OFICJUM w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego CZYTANIA BIBLIJNE MSZY I OFICJUM w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego Tam, gdzie nie podano czytań mszalnych, czyta się czytania z ostatniej niedzieli. Oznaczenia: N. nokturn w Matutinum, Ev. ewangelia

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Cichy czas - czytanie Słowa Bożego. i rozmowa z Bogiem

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Cichy czas - czytanie Słowa Bożego. i rozmowa z Bogiem Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Cichy czas - czytanie Słowa Bożego i rozmowa z Bogiem Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND

Bardziej szczegółowo

Tradycje antyczne i biblijne

Tradycje antyczne i biblijne Wstęp Księgi historyczne Księgi dydaktyczne Księgi prorockie Ewangelie i Dzieje Apostolskie Listy Apokalipsa Wstęp Literatura przedmiotu Anna Świderkówna, Prawie wszystko o Biblii Anna Świderkówna, Rozmowy

Bardziej szczegółowo

Jak czytać i rozumieć Pismo Święte? Podstawowe zasady. (YC 14-19)

Jak czytać i rozumieć Pismo Święte? Podstawowe zasady. (YC 14-19) Jak czytać i rozumieć Pismo Święte? Podstawowe zasady. (YC 14-19) Mój pierwszy nauczyciel języka hebrajskiego bił mnie linijką po dłoni, gdy ośmieliłem się dotknąć palcem świętych liter Pięcioksięgu. (R.

Bardziej szczegółowo

Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)?

Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)? Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)? Mój pierwszy nauczyciel języka hebrajskiego bił mnie linijką po dłoni, gdy ośmieliłem się dotknąć palcem świętych liter Pięcioksięgu. (R. Brandstaetter,

Bardziej szczegółowo

/ wybrane fragmenty KKK/ Artykuł trzeci

/ wybrane fragmenty KKK/ Artykuł trzeci PISMO ŚWIĘTE / wybrane fragmenty KKK/ I. Chrystus - jedyne Słowo Pisma świętego Artykuł trzeci PISMO ŚWIĘTE 101 Bóg, zstępując w swej dobroci, by objawić się ludziom, przemawia do nich ludzkimi słowami:

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Nowe narodzenie i początek nowego życia

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Nowe narodzenie i początek nowego życia Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Nowe narodzenie i początek nowego życia Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish

Bardziej szczegółowo

BIBLIA KANON. KOŚCIÓŁ EWANGELICZNY MISJA ŁASKI W WARSZAWIE www.ggwo.pl

BIBLIA KANON. KOŚCIÓŁ EWANGELICZNY MISJA ŁASKI W WARSZAWIE www.ggwo.pl BIBLIA KANON 1. Znaczenie słowa kanon Pochodzenie słowa. Słowo to pochodzi od greckiego słowa κανών (kan-ohn ) oznaczającego instrument pomiarowy. Zostało użyte między innymi w: Galacjan 6:16 A pokój i

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum kl. I, Temat 15

Gimnazjum kl. I, Temat 15 Po polsku: W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. Amen. Po angielsku: In the name of the Father, and the Son, and the Holy Spirit. Amen. Po niemiecku: Im Namen des Vaters und des Sohnes und des Heiligen

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Wieczerza Pańska

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Wieczerza Pańska Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Wieczerza Pańska Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition by Fundacja

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Biblia - pochodzenie, przekaz, natchnienie

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Biblia - pochodzenie, przekaz, natchnienie Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem - pochodzenie, przekaz, natchnienie Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Posłuszeństwo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Posłuszeństwo Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Posłuszeństwo Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition by Fundacja Ewangeliczna

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA zasady sporządzania opisów bibliograficznych przewodnik dla uczniów. Opracowanie: Ewa Smólska

BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA zasady sporządzania opisów bibliograficznych przewodnik dla uczniów. Opracowanie: Ewa Smólska BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA zasady sporządzania opisów bibliograficznych przewodnik dla uczniów. Opracowanie: Ewa Smólska Bibliografia załącznikowa (kryptobibliografia) to spis dokumentów (książek, czasopism,

Bardziej szczegółowo

Kalendarz Liturgiczny ( ) - Wielki Post WIELKI POST. (cykl niedzielny: A; dni powszednie: II) 1 / 22

Kalendarz Liturgiczny ( ) - Wielki Post WIELKI POST. (cykl niedzielny: A; dni powszednie: II) 1 / 22 WIELKI POST (cykl niedzielny: A; dni powszednie: II) 1 / 22 Dzień tyg. Data Tytuł dnia Kolor szat Czytania Uwagi Śr. 5 mar. Środa Popielcowa (Popielec) 2 / 22 Czyt.1: Jl 2, 12-18 Czyt.2: 2 Kor 5, 20 6,

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Jezus Chrystus - nasz Zbawiciel i Pan

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Jezus Chrystus - nasz Zbawiciel i Pan Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem - nasz Zbawiciel i Pan Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition by Fundacja

Bardziej szczegółowo

WEDLUG POSTAI.'IOWIENIA WIECZNEGO BOGA

WEDLUG POSTAI.'IOWIENIA WIECZNEGO BOGA DIECEZJALl\TY INSTI'TUT PASTORALl\TY FILIA KATOLICKIEGO UNl\V"ERSYIEIU LUBELSIUEGO W Oł'OLU Al'IDRZEJ S. JASIŃSKI OFM Selia: Rozprawy i opracowania, 5 WEDLUG POSTAI.'IOWIENIA WIECZNEGO BOGA Aionios w Nowym

Bardziej szczegółowo

1 ks. Wojciech Pikor KANON BIBLIJNY

1 ks. Wojciech Pikor KANON BIBLIJNY 1 ks. Wojciech Pikor KANON BIBLIJNY Przedstawiona historia powstania Starego i Nowego Testamentu mogłaby sugerować, że poza tymi księgami nie pojawiły się żadne inne teksty, które mogły wywierać wpływ

Bardziej szczegółowo

Christus. Regnat. Słowo ks. Proboszcza. Gazetka Parafialna Parafia Rzymskokatolicka pw. Chrystusa Króla w Świnoujściu

Christus. Regnat. Słowo ks. Proboszcza. Gazetka Parafialna Parafia Rzymskokatolicka pw. Chrystusa Króla w Świnoujściu Christus nr 48/2015 (53) 29. listopada 2015 r. Regnat Gazetka Parafialna Parafia Rzymskokatolicka pw. Chrystusa Króla w Świnoujściu Słowo ks. Proboszcza Dzisiejsza Niedziela to początek Adwentu a także

Bardziej szczegółowo

Biblia Hebrajska, spisywana przez ponad tysiąc lat, pierwotnie w języku hebrajskim, odpowiada protestanckiemu Staremu Testamentowi. Zawiera 39 ksiąg.

Biblia Hebrajska, spisywana przez ponad tysiąc lat, pierwotnie w języku hebrajskim, odpowiada protestanckiemu Staremu Testamentowi. Zawiera 39 ksiąg. BIBLIA WPROWADZENIE Słowo biblia" oznacza po grecku księgi". Pochodzi od innego słowa - byblos, oznaczającego papirus, czyli materiał, z którego w starożytności wykonywano księgi. Długość ksiąg Niektóre

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Znać i kochać Boga

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Znać i kochać Boga Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Znać i kochać Boga Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition by Fundacja

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Odkrywanie i używanie darów

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Odkrywanie i używanie darów Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Odkrywanie i używanie darów Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Chrzest

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Chrzest Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Chrzest Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition by Fundacja Ewangeliczna

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach nauczania biblijnego Kościoła Zielonoświątkowego w RP Podstawa Programowa katechezy zielonoświątkowej Za podstawowe źródło treści oraz główną przesłankę

Bardziej szczegółowo

Plan Codziennej Lektury Pisma Świę tego Jacek Święcki. Zamiast wstępu

Plan Codziennej Lektury Pisma Świę tego Jacek Święcki. Zamiast wstępu Plan Codziennej Lektury Pisma Świę tego Jacek Święcki Zamiast wstępu Drogi Czytelniku! Pozwól mi się Tobie przedstawić. Nie, nie jestem duchownym, ani nawet nie jestem świeckim teologiem. Jestem informatykiem,

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Zwycięskie życie - życie w mocy Ducha Świętego

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Zwycięskie życie - życie w mocy Ducha Świętego Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Zwycięskie życie - życie w mocy Ducha Świętego Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v.

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

Lekcje Biblijne 4/2016. Kwartalnik biblijno-katechetyczny pomocny w studiowaniu Pisma Świętego Ukazuje się od 1908 roku. Clifford Goldstein

Lekcje Biblijne 4/2016. Kwartalnik biblijno-katechetyczny pomocny w studiowaniu Pisma Świętego Ukazuje się od 1908 roku. Clifford Goldstein Lekcje Biblijne 4/2016 Kwartalnik biblijno-katechetyczny pomocny w studiowaniu Pisma Świętego Ukazuje się od 1908 roku Clifford Goldstein KSIĘGA HIOBA Wydawnictwo Znaki Czasu WARSZAWA 2016 TYTUŁ ORYGINAŁU

Bardziej szczegółowo

Boski plan zbawienia człowieka Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu

Boski plan zbawienia człowieka Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu Boski plan zbawienia człowieka Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu www.epifania.pl Świecki Ruch Misyjny Epifania Świecki Ruch Misyjny "Epifania" jest międzynarodowym, niezależnym, niesekciarskim,

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Kościół

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Kościół Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition by Fundacja Ewangeliczna Wydawca:

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte 2 Wstęp

Pismo Święte 2 Wstęp Pismo Święte 2 Wstęp Wiadomości wstępne o Biblii 1. Tytuł: Biblia 2. Autor: Duch Święty 3. Spis treści: S.T. i N.T. 4. Bohater: Jezus Chrystus 5. Cechy charakterystyczne 6. Co zrobić z Biblią? Wiadomości

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Modlitwa

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Modlitwa Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Modlitwa Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition by Fundacja Ewangeliczna

Bardziej szczegółowo

Witamy serdecznie. Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu

Witamy serdecznie. Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu Witamy serdecznie Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu Świecki Ruch Misyjny Epifania Świecki Ruch Misyjny "Epifania" jest międzynarodowym, niezależnym, niesekciarskim, nieobliczonym na zysk,

Bardziej szczegółowo

1. Biblia czyli Pismo Święte

1. Biblia czyli Pismo Święte 1. Biblia czyli Pismo Święte Biblia to księga niezwykła, nazywana nie tylko Pismem Świętym, ale również Słowem Bożym czy Księgą Ksiąg. Nazwa Pismo Święte jest tłumaczeniem łacińskiego wyrażenia Sacra Scriptura.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 5

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 5 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 5 PROFETYZM JAKO ZJAWISKO RELIGIJNE STAROŻYTNEGO WSCHODU... 7 Profetyzm... 7 Profetyzm pozaizraelski... 9 Profetyzm w starożytnym Egipcie... 9 Profetyzm w Mezopotamii... 11 Profetyzm

Bardziej szczegółowo

słowo Biblia pochodzi od greckiego słowa biblos, które z kolei miało swoje źródło w języku egipskim, gdzie oznaczało albo papirus

słowo Biblia pochodzi od greckiego słowa biblos, które z kolei miało swoje źródło w języku egipskim, gdzie oznaczało albo papirus Powtórzenie wiadomości o Biblii (Nowy Testament) słowo Biblia pochodzi od greckiego słowa biblos, które z kolei miało swoje źródło w języku egipskim, gdzie oznaczało albo papirus (służący wówczas między

Bardziej szczegółowo

INWENTARZ AKT SENATU AKADEMICKIEGO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO 1849-1939 SYGNATURA: S II 1-1471. opracował: Józef Zieliński

INWENTARZ AKT SENATU AKADEMICKIEGO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO 1849-1939 SYGNATURA: S II 1-1471. opracował: Józef Zieliński INWENTARZ AKT SENATU AKADEMICKIEGO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO 1849-1939 SYGNATURA: S II 1-1471 opracował: Józef Zieliński A. ORGANIZACJA, NAUKA I NAUCZANIE DZIAŁ I 1. DZIENNIKI PODAWCZE S II 1 Dziennik

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZE DO NIEDZIELNEJ LITURGII SŁOWA NA OKRES ADWENTU, BOśEGO NARODZENIA I OKRES ZWYKŁY

KOMENTARZE DO NIEDZIELNEJ LITURGII SŁOWA NA OKRES ADWENTU, BOśEGO NARODZENIA I OKRES ZWYKŁY Archidiecezjalny Program Duszpasterski KOMENTARZE DO NIEDZIELNEJ LITURGII SŁOWA NA OKRES ADWENTU, BOśEGO NARODZENIA I OKRES ZWYKŁY Rok C Poznań 2006/2007 będą Archidiecezjalny Program Duszpasterski na

Bardziej szczegółowo

ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY

ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY Archidiecezjalny Program Duszpasterski ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY ROK A Komentarze do niedzielnej liturgii słowa Poznań 2007/2008 25 Adwent I Niedziela Adwentu 2 grudnia 2007 Iz 2, 1-5 Ps 122

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIE, ICH RODZAJE, ZASTOSOWANIE

BIBLIOGRAFIE, ICH RODZAJE, ZASTOSOWANIE BIBLIOGRAFIE, ICH RODZAJE, ZASTOSOWANIE Bibliografia z greki biblion książka, graphen pisać Bibliografia uporządkowany spis / wykaz,zestawienie dokumentów / zestawiony wg pewnych kryteriów, spełniający

Bardziej szczegółowo

HASŁO OPISU BIBLIOGRAFICZNEGO

HASŁO OPISU BIBLIOGRAFICZNEGO HASŁO OPISU BIBLIOGRAFICZNEGO Hasłem opisu bibliograficznego jest wyrażenie o sformalizowanej postaci, służące do porządkowania zbiorów informacji o dokumentach. 1 Hasłem opisu bibliograficznego powinno

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Pokusy

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Pokusy Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Pokusy Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition by Fundacja Ewangeliczna

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Duch Święty - Jego osoba i dzieło

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Duch Święty - Jego osoba i dzieło Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem - Jego osoba i dzieło Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition by Fundacja

Bardziej szczegółowo

TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK

TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK PARAFIA ŚWIĘTEGO STANISŁAWA BISKUPA I MĘCZENNIKA W ŁABOWEJ A.D. 2015 TRIDUUM PASCHALNE Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Pana Ogólne

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z katechezy dla uczniów klas I IV szkoły Podstawowej w Mysłowicach.

Wymagania edukacyjne z katechezy dla uczniów klas I IV szkoły Podstawowej w Mysłowicach. Wymagania edukacyjne z katechezy dla uczniów klas I IV szkoły Podstawowej w Mysłowicach. Klasa IV I. ocena celująca: Wszystkie punkty jak do oceny bardzo-dobrej, oraz udział w konkursach, zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Wydawanie owocu

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Wydawanie owocu Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Wydawanie owocu Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition by Fundacja

Bardziej szczegółowo

1. Chciałbym zrozumieć Pismo Święte...

1. Chciałbym zrozumieć Pismo Święte... 1. Chciałbym zrozumieć Pismo Święte... Wstęp (s.2) 1. Co powiedział Jezus o studiowaniu Pisma Świętego? (s.3) 2. Berejczycy. Kim byli? Za co Pismo Święte ich wyróżnia? (s.3) 3. Jakie porównanie wskazuje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza Wymagania edukacyjne śródroczne Ocena celująca Ocenę celującą przewiduję dla uczniów przejawiających

Bardziej szczegółowo

I. Program studiów 6-letnich jednolitych magisterskich Kierunek: Teologia Specjalność: Kapłańska

I. Program studiów 6-letnich jednolitych magisterskich Kierunek: Teologia Specjalność: Kapłańska 1. Przedmioty obowiązkowe 1.1. Kanon studiów teologicznych I. Program studiów 6-letnich jednolitych magisterskich Kierunek: Teologia Specjalność: Kapłańska Wstęp do filozofii Z 1 Historia filozofii starożytnej

Bardziej szczegółowo

SOLA SCRIPTURA PISMO ŚWIĘTE I JEGO AUTORYTET W KOŚCIELE

SOLA SCRIPTURA PISMO ŚWIĘTE I JEGO AUTORYTET W KOŚCIELE SOLA SCRIPTURA PISMO ŚWIĘTE I JEGO AUTORYTET W KOŚCIELE Pojęcie Sola Scriptura Sola scriptura - jedna z podstawowych zasad protestantyzmu. Głosi, że Pismo Święte jest samowystarczalnym źródłem wiary chrześcijańskiej,

Bardziej szczegółowo

LIPIEC/ 2013 NR 5 (103), ROK XIV

LIPIEC/ 2013 NR 5 (103), ROK XIV Koncerty organowe s. 6 w n u m e r z e : Wakacyjny kościoł s. 18 LIPIEC/ 2013 NR 5 (103), ROK XIV od redakcji Redakcja Przygotuj się do Liturgii XIV Niedziela Zwykła, 7 lipca: I czytanie: Iz 66,10-14c;

Bardziej szczegółowo

Sola scriptura jedynie Pismo

Sola scriptura jedynie Pismo Sola scriptura jedynie Pismo Wierzymy, nauczamy i wyznajemy, iż jedyną regułą i normą, według której powinno się oceniać i osądzać wszystkie nauki i wszystkich nauczycieli, nie może to być żadna inna,

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU

OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU Specjalność/specjalizacja Społeczeństwo informacji i wiedzy

Bardziej szczegółowo

Historia Polski historią Biblii pisana

Historia Polski historią Biblii pisana RUCH BIBLIJNY I LITURGICZNY rok LXIV (2011) numer 2 ks. Rajmund Pietkiewicz W 1937 roku ukazało się pierwsze wydanie książki Feliksa Konecznego ( 1949) pt. Święci w dziejach narodu polskiego 1, w której

Bardziej szczegółowo

Archidiecezjalny Program Duszpasterski ROK C OKRES ZWYKŁY. Komentarze do niedzielnej liturgii słowa

Archidiecezjalny Program Duszpasterski ROK C OKRES ZWYKŁY. Komentarze do niedzielnej liturgii słowa Archidiecezjalny Program Duszpasterski ROK C OKRES ZWYKŁY Komentarze do niedzielnej liturgii słowa Poznań 2009/2010 17 18 Niedziela Najświętszej Trójcy 30 maja 2010 Prz 8,22-31 Ps 8 Rz 5,1-5 J 16,12-15

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Administracji i Nauk Społecznych Specjalność/specjalizacja

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania - religia. Jest wzorem dla innych pod względem: pilności, odpowiedzialności, samodzielności.

Wymagania programowe i kryteria oceniania - religia. Jest wzorem dla innych pod względem: pilności, odpowiedzialności, samodzielności. Wymagania programowe i kryteria oceniania - religia I. Podstawowe: Na ocenę celującą uczeń: Prowadzi zeszyt i odrabia zadania domowe. Jest wzorem dla innych pod względem: pilności, odpowiedzialności, samodzielności.

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne (Wystawienie Najświętszego Sakramentu) K: O Boże, Pasterzu i nauczycielu wiernych, któryś dla zachowania i rozszerzenia swojego Kościoła

Bardziej szczegółowo

Biblioteka Pedagogiczna w Sieradzu ul. Jagiellońska 2, Sieradz tel./fax , ,

Biblioteka Pedagogiczna w Sieradzu ul. Jagiellońska 2, Sieradz tel./fax , , TEMATYCZNE ZESTAWIENIA BIBLIOGRAFICZNE PIOTR SKARGA Oferta Biblioteki Pedagogicznej w Sieradzu Oprac. mgr Beata Kuc-Mazurek Wydział Informacji i Instruktażu Metodycznego BIBLIOGRAFIA Wydawnictwa zwarte:

Bardziej szczegółowo

Liturgia Godzin Brewiarz dla Świeckich - Modlitwa codzienna Kościoła domowego

Liturgia Godzin Brewiarz dla Świeckich - Modlitwa codzienna Kościoła domowego Model : - Producent : Wyd. Warmińskie Diecezjalne (...) Liturgia Godzin, tak często dziś sprawowana w różnych grupach modlitewnych, coraz bardziej będzie się stawała modlitwą osobistą dojrzałego chrześcijanina,

Bardziej szczegółowo

Rok liturgiczny (kościelny)

Rok liturgiczny (kościelny) Rok liturgiczny (kościelny) Adwent Okres Narodzenia Pańskiego Okres zwykły cz. I Wielki Post Triduum Paschalne Okres Wielkanocny Okres zwykły cz. II Przeczytajcie fragment Składu apostolskiego. Jakie fakty

Bardziej szczegółowo

APOKRYFY NOWEGO TESTAMENTU GGG. EWANGELIE APOKRYFICZNE część 1 FRAGMENTY NARODZENIE I DZIECIŃSTWO MARYI I JEZUSA

APOKRYFY NOWEGO TESTAMENTU GGG. EWANGELIE APOKRYFICZNE część 1 FRAGMENTY NARODZENIE I DZIECIŃSTWO MARYI I JEZUSA APOKRYFY NOWEGO TESTAMENTU GGG EWANGELIE APOKRYFICZNE część 1 FRAGMENTY NARODZENIE I DZIECIŃSTWO MARYI I JEZUSA Pod redakcją ks. Marka Starowieyskiego współpraca: Włodzimierz Appel, ks. Jerzy Banak, ks.

Bardziej szczegółowo

historia powstania i realizacja pokoleniowa

historia powstania i realizacja pokoleniowa historia powstania i realizacja pokoleniowa Dzieło Karola Estreichera Seniora Pierwsze założenie - bibliografia = listą dostępnych druków zwartych od 1800 roku. Materiały zbierane od 1840 r. Pierwszy tom

Bardziej szczegółowo

Cierpienie Joba było ogromne, ale dobiegło końca. Jaki to był koniec? Czego możemy się nauczyć z tej historii?

Cierpienie Joba było ogromne, ale dobiegło końca. Jaki to był koniec? Czego możemy się nauczyć z tej historii? Lekcja 1 na 1 października 2016 Cierpienie Joba było ogromne, ale dobiegło końca. Jaki to był koniec? Czego możemy się nauczyć z tej historii? Pan zmienił los Joba, gdy wstawiał się za swoimi przyjaciółmi.

Bardziej szczegółowo

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM 2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM PIERWSZE CZYTANIE Syr 24, 1-2. 8-12 Mądrość Boża mieszka w Jego ludzie Czytanie z Księgi Syracydesa. Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA PODMIOTOWO - PRZEDMIOTOWA

PREZENTACJA PODMIOTOWO - PRZEDMIOTOWA PREZENTACJA PODMIOTOWO - PRZEDMIOTOWA 1. Czesław Miłosz: in memoriam. Red t. J. Gromek. Kraków 2004. ISBN 83-240-0503-X (slajd 1) 2. Miłosz Cz.: Na brzegu rzeki. Kraków 1994. ISBN 83-7006-254-7

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum

Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Przedmiot: religia Klasa: pierwsza gimnazjum Tygodniowa

Bardziej szczegółowo

Czy mogę mieć zaufanie do publikacji Towarzystwa StraŜnica?

Czy mogę mieć zaufanie do publikacji Towarzystwa StraŜnica? Czy mogę mieć zaufanie do publikacji Towarzystwa StraŜnica? StraŜnica 15.07.1990, s.13 Zorganizowani do spełniania woli Jehowy 2005, s.21 StraŜnica, 1.10.1994, s.8 StraŜnica 1.08.1992, s.10 StraŜnica Nr

Bardziej szczegółowo

ROK SZKOLNY 2016/2017

ROK SZKOLNY 2016/2017 ROK SZKOLNY 2016/2017 Podstawowe kryteria przedmiotowego systemu oceniania z religii dla klas III Ocena celująca spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą; posiadane wiadomości łączy ze sobą w systematyczny

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte - Księga ksiąg Pytanie Dlaczego powinienem wierzyć Biblii? To tylko kolejna staroŝytna święta księga. Dlaczego Pismo Święte jest Księgą ksiąg? Pismo Święte (Biblia) jest: - Unikalne, - Uwiarygodnione,

Bardziej szczegółowo

Motyw snu w literaturze

Motyw snu w literaturze Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Motyw snu w literaturze zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Małgorzata Pronobis Kielce 2010 2 Materiały ogólne 1. Danek, D. : Sen (marzenie

Bardziej szczegółowo

psalm to gatunek liryczny, którego geneza sięga czasów starożytnych - czasów biblijnych; w Biblii, w Księdze Psalmów - znajduje

psalm to gatunek liryczny, którego geneza sięga czasów starożytnych - czasów biblijnych; w Biblii, w Księdze Psalmów - znajduje "Psałterz Dawidów" Jana Kochanowskiego psalm to gatunek liryczny, którego geneza sięga czasów starożytnych - czasów biblijnych; w Biblii, w Księdze Psalmów - znajduje się najbogatszy zbiór psalmów, który

Bardziej szczegółowo

Zestawienie samochodów osobowych Opel zawierające informacje o zużyciu paliwa i emisji CO 2

Zestawienie samochodów osobowych Opel zawierające informacje o zużyciu paliwa i emisji CO 2 Zestawienie samochodów osobowych Opel zawierające informacje o zużyciu paliwa i emisji CO 2 Pojazdy pogrupowane według typu paliwa, uszeregowane według wielkości poszczególnych modeli samochodów marki

Bardziej szczegółowo

A4 Klub Polska Audi A4 B6 - sprężyny przód (FWD/Quattro) Numer Kolory Weight Range 1BA / 1BR 1BE / 1BV

A4 Klub Polska Audi A4 B6 - sprężyny przód (FWD/Quattro) Numer Kolory Weight Range 1BA / 1BR 1BE / 1BV Audi A4 B6 - sprężyny przód E0 411 105 BA żółty niebieski różowy 3 E0 411 105 BB żółty niebieski różowy różowy 4 E0 411 105 BC żółty zielony różowy 5 E0 411 105 BD żółty zielony różowy różowy 6 E0 411

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii

Kryteria oceniania z religii Kryteria oceniania z religii OCENA NIEDOSTATECZNA - wykazuje się brakiem jakiejkolwiek wiedzy w zakresie materiału przewidzianego programem, - ma lekceważący stosunek do przedmiotu, do wartości religijnych

Bardziej szczegółowo

autorstwie przedłożonej pracy dyplomowej i opatrzonej własnoręcznym podpisem dyplomanta.

autorstwie przedłożonej pracy dyplomowej i opatrzonej własnoręcznym podpisem dyplomanta. ZASADY ORAZ WSKAZÓWKI PISANIA I REDAGOWANIA PRAC MAGISTERSKICH I LICENCJACKICH OBOWIĄZUJĄCE W INSTYTUCIE POLITOLOGII UMK 1. PODSTAWA PRAWNA: a) Zasady dotyczące prac dyplomowych złożenia prac i egzaminów

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka wiary. Droga Światowych Dni Młodzieży. Światowe Dni Młodzieży weszły w życie Kościoła. I Światowy Dzień Młodzieży

Pielgrzymka wiary. Droga Światowych Dni Młodzieży. Światowe Dni Młodzieży weszły w życie Kościoła. I Światowy Dzień Młodzieży Pielgrzymka wiary. Droga ch Dni Pielgrzymka wiary. Droga ch Dni Światowe Dni weszły w życie Kościoła. 1986 I Abyście umieli zdać sprawę z nadziei, która jest w. (1 P 3, 15) Rzymie i w 23 1986 1/6 Pielgrzymka

Bardziej szczegółowo

Religie świata. Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe skrytka pocztowa Gdańsk 52

Religie świata. Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe skrytka pocztowa Gdańsk 52 Religie świata Rozdajemy grupom plansze do gry w bingo. Czytamy losowo wybrane definicje haseł, a następnie odkładamy je na bok, by po skończonej rozgrywce móc sprawdzić, które z nich wystąpiły w grze.

Bardziej szczegółowo

USPRAWIEDLIWIENIE CZŁOWIEKA

USPRAWIEDLIWIENIE CZŁOWIEKA USPRAWIEDLIWIENIE CZŁOWIEKA Usprawiedliwienie wg KK 1992 : Usprawiedliwienie zostało nam wysłużone przez Mękę Chrystusa, który ofiarował się na krzyżu jako żywa, święta i miła Bogu ofiara i którego krew

Bardziej szczegółowo

PÓJŚĆ ZA JEZUSEM CHRYSTUSEM

PÓJŚĆ ZA JEZUSEM CHRYSTUSEM PÓJŚĆ ZA JEZUSEM CHRYSTUSEM Przedmiotowy system oceniania z religii w klasach I III gimnazjum opracował: Krzysztof Żurawiecki ZASADY OCENIANIA 1. Ocenę wystawia się w porozumieniu z uczniami. 2. W ciągu

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 Odczytanie fragmentu Rdz 3,1-24

Wykład 3 Odczytanie fragmentu Rdz 3,1-24 Wykład 3 Odczytanie fragmentu Rdz 3,1-24 Ks. Michał Bednarz Upadek pierwszych ludzi i kara Prowadzący: A zatem czy raj naprawdę istniał? Wykładowca: Według opisu biblijnego pierwsi ludzie zostali umieszczeni

Bardziej szczegółowo

Kluczowe wydarzenia w Historii Biblii

Kluczowe wydarzenia w Historii Biblii Na podstawie Jak powstała Biblia Kluczowe wydarzenia w Historii Biblii Cała Prezentacja Wstęp do Biblii 1500 p.n.e. - 500 n.e. 500 n.e. - 1500 n.e. 1500 n.e. - 1900 n.e. 1900 n.e. - 2007 n.e. Wybierz temat

Bardziej szczegółowo

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Człowiek - stworzony na Boży obraz

Manfred Röseler. Kurs biblijny. Nowe życie z Jezusem. Człowiek - stworzony na Boży obraz Manfred Röseler Kurs biblijny Nowe życie z Jezusem Człowiek - stworzony na Boży obraz Tytuł oryginału: BIBELGRUNDKURS NEUES LEBEN MIT JESUS Original edition by Missionswerk DIE BRUDERHAND e.v. Polish edition

Bardziej szczegółowo

poznaj biblię w 24 godziny

poznaj biblię w 24 godziny poznaj biblię w 24 godziny Książka ta jest dedykowana pastorowi Charlesowi Schmitzowi, pastorowi Theodorowi B. Haxowi oraz Williamowi E. Biggsowi, którzy zaszczepili mi pasję dla Pisma Świętego, a także

Bardziej szczegółowo