Karl Dedecius Tłumaczenie jako oŝywienie na nowo Wykład okolicznościowy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Karl Dedecius Tłumaczenie jako oŝywienie na nowo Wykład okolicznościowy"

Transkrypt

1 Karl Dedecius Tłumaczenie jako oŝywienie na nowo Wykład okolicznościowy Drodzy Laureaci, gratuluję nagrody za wspaniałą pracę, krótko i po koleŝeńsku, jako Ŝe Dr. Bingen uzasadnił to juŝ szczegółowo i dokładnie. Jury, której zadaniem było rozstrzygnąć w tej niełatwej kwestii, dziękuję za odpowiedzialną decyzję. Choć nie mogłem brać udziału w naradach, lecz patronowałem im jedynie z daleka sam nie wybrałbym inaczej. Szanowni słuchacze, przyjaciele, mecenasi i towarzysze naszej pracy, dziękuję Państwu za zainteresowanie i wsparcie, dziś i ogólnie. Szanowny Panie Burmistrzu, gospodarzu naszego małego, zgrabnego warsztatu pośrednictwa lepszej umiejętności rozumienia i czytania w naszej niekrzywej wieŝy na urokliwym wzgórzu Matyldy. Drogi Panie Dr. Bingen, dziękuje Panu za to, Ŝe w czasach nadczynności gruczołu politycznego" - jak mawiał Stanisław Jerzy Lec - i ekonomicznych katastrof nie traci Pan z oczu podstawowego znaczenia kultury, bo kultura potrzebuje polityki i gospodarki, a polityka i gospodarka bez kultury - marnieją. Szanowny, drogi Panie Dr. Gutberlet, Robert Bosch Stiftung od samego początku, a więc od dziesięcioleci, wspierała Instytut i moją własną pracę w sposób najbardziej wspaniałomyślny, wyrozumiały i przyjemny, jak sobie tylko moŝna wyobrazić. Za tę hojną nagrodę naleŝą się Państwu podziękowania. Fakt, Ŝe nazwano ją moim imieniem, uwaŝam trochę onieśmielony za wielki zaszczyt i zasłuŝoną dokumentację naszej długiej, udanej, zawsze bezkonfliktowej, rzetelnej i sympatycznej współpracy. Zaufanie Robert Bosch Stiftung było dla Instytutu i dla mnie zawsze motywacją i zobowiązaniem. Zasadniczym problemem bytu, kultury i polityki, a takŝe literatury i tłumaczenia, jest - jak z części stworzyć całość, z róŝnorodności jedność. Jak ma powstać z tego wartość, a nawet sztuka. Filozofia i literatura są w zasadzie powołane do tego, by wspierać związek istnienia na ziemi i świadomości w czasie. Wspierają go na pewno tłumacze i ich mecenasi. Dialog kultur był od zawsze nakazem czasu i dziś jest nim szczególnie. Nie wystarczy jednak rozmawiać ze sobą, trzeba się jeszcze rozumieć, i to nie tylko powierzchownie, np. przy okazji jakiejś wycieczki turystycznej czy krótkiej wizyty dyplomatycznej. Trzeba dąŝyć do poznania istoty rzeczy i nauczyć się nawzajem rozumieć a do tego wezwani i powołani są równieŝ tłumacze i nie tylko oni. Kultura uniwersalna zakłada wielojęzyczność. Nad tym pracują niezmordowanie, często jak nawiedzeni, przewaŝnie bezinteresownie, zawsze źle opłacani i niedocenieni - tłumacze. Zbywa się ich pięknymi epitheta ornans: budowniczowie mostów pomiędzy narodami. Słowami Friedricha Rückerta: ambasadorowie >światowego pojednania<. Ambasadorowie kultur.

2 Piękne nowe porównanie, epitheton ornans, znalazłem u kogoŝby innego jak nie u Goethego. Czytamy u niego, Ŝe tłumaczenie jest niby oŝywienie na nowo. Grzeczny, wdzięczny ukłon wobec sztuki tłumaczenia. Seite 2 A tak brzmi wiersz Goethego: Porównanie Narwawszy kwiecia przy strumieniu Do domu szedłem w zamyśleniu; Kwiaty, trzymane ciepłą dłonią, Bezwładnie się do ziemi kłonią. Wstawiłem je w naczynie świeŝe I nagle oczom swym nie wierzę! Podniosły się omdlałe płatki, Rzekłbyś, spowite w zieleń kwiatki Gromadką rześką i radosną Na macierzystej ziemi rosną. Tak dziwnie było mi, druhowie, Swą pieśń usłyszeć w obcej mowie. (przełoŝył: Robert Stiller) Dla kogoś, kto stara się zrozumieć świat, języki, literaturę, myśli i uczucia innych, interpretując je, wiersz Goethego z zaskakującą, piękną puentą na końcu (po zasadniczo roślinnej impresji) jest najwyŝszym zadośćuczynieniem. Wiersz Porównanie dodaje odwagi nam tłumaczom. Goethe, człowiek wyrozumiały, słyszy swój wiersz w obcym języku i nie czuje obcości, nie uwaŝa się za źle zrozumianego, zniekształconego lecz odczuwa zadziwienie. Zadziwia go, Ŝe słyszy swój niemiecki wiersz w obcym języku, taki zgrabny i rześki, jakby na macierzystej ziemi [rósł]. Nowa gama obcego języka dla jego wiersza jawi mu się niczym wazon ze świeŝą wodą dla bukietu kwiatów. OŜywienie na nowo. Tłumaczenie jako oŝywienie na nowo! JakaŜ to piękna myśl! Gdy tłumacz czyta, odkrywa dla siebie dzieło obcego autora i przenosi je do swojego doświadczenia, skali, języka, to obce staje się częściowo lub w całości własnym, niezaleŝnie od tego, czy juŝ wcześniej zakodowane było w jego własnej świadomości, pamięci językowej i teraz zostało ponownie odkryte przy pomocy lektury, czy teŝ dopiero przez symbiotyczny akt tłumaczenia stało się jego własnością. Lektury przypominają wędrówki po gabinecie luster. Dal, bliskość, rogi i kąty, i wszędzie wpadamy na siebie nawzajem: my i nasze drugie Ja. Co z tego się

3 powiedzie i co pozostanie, to tłumaczenia i interpretacje. Interpretacja tworzy nowe, Ŝywe znaczenia. Tam, gdzie tłumaczenia rodzą się jako twórczy akt, powstający w dialogu przy aktywnym udziale dwóch osób, są własnością dwóch stron. W tym kryje się fascynacja tłumaczenia, jego duchowy Eros, jego siła płodności. Ars poetica to ars amandi - i na odwrót. Seite 3 Noblista roku 1980 Czesław Miłosz w Abecadle Miłosza - jednej ze swoich ostatnich ksiąŝek uczynił wyznanie, które wiele wyjaśnia: Nie moŝna zracjonalizować miłości do języka, tak jak nie moŝna zracjonalizować miłości do matki. Pewnie są zresztą tym samym, nie darmo mówi się: język macierzysty. [...] Byłem mieszkańcem krainy idealnej, istniejącej bardziej w czasie niŝ w przestrzeni. Tworzyły ją stare przekłady Biblii, pieśni kościelne, Kochanowski, Mickiewicz, poezja mnie współczesna. [...] Potem klasycy osiemnastego wieku, poeci i tłumacze, oni ustawili język, którym posłuŝyli się Mickiewicz i Słowacki. Im bliŝej mego czasu, tym więcej postaci tłumaczy, skoro uświadomiłem sobie, Ŝe przekłady w rozwoju i przemianach języka mają ogromne znaczenie." Germanista i komparatysta Prof. Jürgen Lehmann z uniwersytetu w Erlangen w wydawnictwie uniwersyteckim C. Winter w Heidelbergu opublikował niedawno pracę o Celanie, która w pierwszym akapicie zaczyna się zaraz podobną myślą: Znaczną część spuścizny Paula Celana stanowią niepublikowane tłumaczenia tekstów amerykańskich, rumuńskich, francuskich i rosyjskich, które jak dotąd nie uzyskały naleŝytego uznania. Ilość i jakość tych prac udowadniają po raz kolejny, jak waŝna dla Celana była ta forma twórczej konfrontacji z innymi językami i literaturami. I nie tylko dla niego. Jeśli poeci są twórcami języka, to tłumacze są nimi w dwójnasób: tworzą swój język, język docelowy, myślowo odtwarzając język wyjściowy, tak zwany język obcy. A więc podwójna trudność, ale równieŝ podwójne intelektualne wyzwanie, motywacja, zadanie. Korzyść poznawcza. Spróbuję to zademonstrować na prostym przykładzie. Poeta widzi drzewo i chce je opisać. Widoczne drzewo jest przedmiotem, jest konkretne. Stoi niewzruszenie na miejscu, zakorzenione w macierzystej ziemi swojego, równieŝ językowego, krajobrazu. Ale to, jak ten poeta widzi to drzewo, nie jest obiektywne, lecz subiektywne. Poeta jako podmiot widzi drzewo na swój sposób, jako większe, mniejsze, brzydsze, ładniejsze, w zaleŝności od odległości jego stanowiska i od kąta patrzenia. W zaleŝności od stanu jego wzroku moŝe on je widzieć zamiast na zielono na niebiesko lub na złoto, swobodnie puszczając wodze wyobraźni lub pod presją patologicznych okoliczności. To wszystko moŝe się odbywać u poety, szczególnie jeśli jest to poeta doctus, w sposób jak najbardziej świadomy, kontrolowany. Równie dobrze jednak teŝ intuicyjnie, instynktownie, sporadycznie, dzięki iskierce weny lub talentu, jak Państwo uwaŝają.

4 Tłumacz natomiast nie ma wyboru, musi wykonać obie rzeczy - wymyślić ponownie pomysł i odczuć ponownie uczucia. Wymaga to poetyckiej kreatywności w odtworzeniu całości i trudnej, rzemieślniczej roboty przy dopasowaniu części. Tłumacz oczyma wyobraźni musi widzieć obiektywne drzewo, ale jednocześnie uwzględnić subiektywne spojrzenie autora wiersza. Nie moŝe polegać tylko na jednej z tych rzeczy - duchowej czy rzemieślniczej. Musi wykonać obie prace. Seite 4 Nie zapomnijmy, Ŝe jeśli robimy coś dla obcego języka, to czynimy przede wszystkim coś dla naszego własnego języka. Śmiem twierdzić, Ŝe język i literatura niemiecka czerpie wiele z wielojęzyczności jej autorów, gdyŝ ich pisanie to jednocześnie myślenie w wielu językach i światach; w ten sposób nasze pola znaczeniowe, składniki zdań, systemy ich budowy stają się bardziej róŝnorodne, a róŝnorodność to bogactwo i tylko w formie nieprzemyślanej i nieuporządkowanej powstaje z tego chaos. Na dokładne badanie zasługuje kwestia, ile język Günthera Grassa zawdzięcza językowi kaszubskiemu, język Siegfrieda Lenza i Johannesa Bobrowskiego pruskiemu, język Horsta Bienka śląskiemu z pogranicza polsko-niemieckiego czerpiącemu z obu języków, język Paula Celana rumuńskiemu, rosyjskiemu, talmudycznemu. W dyplomie otrzymanym przez Celana z okazji wręczenia mu nagrody im. Georga Büchnera w roku 1960 w Darmstadt napisane było: Jego tłumaczenia liryki francuskiej i rosyjskiej nadały nowej wraŝliwości niemieckim wierszom". Bądźmy szczerzy - to, Ŝe w Niemczech i w Polsce, jako przykład, istnieje tak wiele tłumaczeń literackich i dobrze przetłumaczonej literatury, moŝe wynikać z tego, Ŝe w jednym i drugim kraju tłumaczenie jest traktowane powaŝnie, cieszy się uznaniem i nierzadko, tak jak dziś, jest i będzie honorowane. Dziękujmy za to Robert Bosch Stiftung i miastu Darmstadt. Tłumaczenie jako działanie pomiędzy ludźmi, narodami, krajami, spotkania z ciekawymi obcokrajowcami, którzy za chwilę stają się osobistymi przyjaciółmi, nieustające wzbogacanie własnych wiadomości i doświadczeń to wspaniała przygoda, bez której w moim Ŝyciu czegoś by brakowało i z której nigdy nie chcę zrezygnować, choć przez całe Ŝycie musiałem zajmować się zawodowo innymi sprawami i tłumaczyłem tylko w czasie wolnym. Wiem dobrze, dlaczego tłumacze, mimo trudnych warunków materialnych, wysiłków i mąk, wbrew wszystkiemu wykonują swój zawód co często jest wykorzystywane przez zleceniodawcówi i tych, którzy tłumaczenia finansują. Oni są, my jesteśmy - nawiedzeni, działamy z premedytacją i kochamy namiętnie, nie moŝemy się oderwać od obiektu naszych uczuć, choć przedmiot ten nierzadko jest źródłem bólu i rozczarowań. Hieronim, tłumacz Biblii, patron tłumaczy i przyjaźni, był uparty i prowadził Ŝycie pustelnicze: tacy są wszyscy tłumacze, nawet jeśli mieszkają w wielkich

5 miastach i na pozór zachowują się konwencjonalnie. Gdy tylko mógł, Hieronim uciekał z Rzymu na pustynię. Gdy około 360 r. n.e. prowadził badania teologiczne w Trewirze, uciekał często z wielkiej biblioteki do jaskinii nad Mozelą, niedaleko opactwa maryjnego, gdzie nic nie odwracało jego uwagi, nie irytowało, nie draŝniło. Seite 5 W skale, pośród chaszczy, znalazł odpowiednie dla siebie mieszkanie. Było w nim siedzenie z piaskowca, obok tego palenisko i kilka zagłębień na ksiąŝki w nierównej ścianie skalnej. Z dala od zgiełku, zaślepienia i podejrzeń. Siedział tam dłuŝej i chętniej niŝ w okazałej bibliotece trewirskiej. Niedługo potem, w czasie podróŝy po Azji Mniejszej, przyszły święty dokonał odkrycia: zauwaŝył, Ŝe język Trewerów, który poznał nad Mozelą, był w przedziwny sposób podobny do języka Galatów, Celtów zamieszkałych w Azji Mniejszej. Nie mógł odtąd zapomnieć idei swego odkrycia; była to pierwotna idea tłumaczenia odległości mogą zostać pokonane, a róŝnice przełamane. To, co wspólne, co musiało powstać dawno temu przed niewolą babilońską, przed chaosem nieporozumienia z czasów wieŝy Babel, jest podstawą, którą moŝna odbudować. OŜywić na nowo. I udowodnił to - własnym tłumaczeniem Biblii. Na koniec jeszcze raz porównanie Goethego jako pochwała sztuki tłumaczenia: Narwawszy kwiecia przy strumieniu Do domu szedłem w zamyśleniu; Kwiaty, trzymane ciepłą dłonią, Bezwładnie się do ziemi kłonią. Wstawiłem je w naczynie świeŝe I nagle oczom swym nie wierzę! Podniosły się omdlałe płatki, Rzekłbyś, spowite w zieleń kwiatki Gromadką rześką i radosną Na macierzystej ziemi rosną. Tak dziwnie było mi, druhowie, Swą pieśń usłyszeć w obcej mowie. (przełoŝył: Robert Stiller) Tłumaczenie: Agnieszka Siemasz-KałuŜa

PILOT WYCIECZEK. Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Szczecinie

PILOT WYCIECZEK. Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Szczecinie PILOT WYCIECZEK Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Szczecinie ul. A. Mickiewicza 41 70-383 Szczecin tel. 0-91 42 56 126, 0-91 42 56 128 fax 0-91 42 56 125 e-mail: cipkz-szczecin@wup.pl

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto inwestować w naukę języków obcych?

Dlaczego warto inwestować w naukę języków obcych? Informacja Zawodowa Dlaczego warto inwestować w naukę języków obcych? (wykaz szkół językowych w subregionie sądeckim) Znajomość języka obcego, przynajmniej na poziomie komunikatywnym, to obecnie podstawa

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM. Program Czytajmy razem realizowany jest w naszej szkole na etapie

CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM. Program Czytajmy razem realizowany jest w naszej szkole na etapie CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM Program Czytajmy razem realizowany jest w naszej szkole na etapie nauczania zintegrowanego. Jego głównym celem jest rozwijanie aktywności czytelniczej naszych

Bardziej szczegółowo

Wolontariat w Małopolsceszanse

Wolontariat w Małopolsceszanse Wolontariat w Małopolsceszanse i wyzwania Wolontariat w Polsce...od czynu społecznego do.. Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności poŝytku publicznego i o wolontariacie I mamy jeszcze Wolontariat

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Język a a komunikacja 2628. Tłumacz wobec problemów kulturowych Monografia z cyklu Język trzeciego tysiąclecia pod redakcją Marii Piotrowskiej

Język a a komunikacja 2628. Tłumacz wobec problemów kulturowych Monografia z cyklu Język trzeciego tysiąclecia pod redakcją Marii Piotrowskiej Język a a komunikacja 2628 Tłumacz wobec problemów kulturowych Monografia z cyklu Język trzeciego tysiąclecia pod redakcją Marii Piotrowskiej Kraków 2010 Spis treści Słowo wstępne.................................

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM I. POSTANOWIENIA WSTĘPNE

REGULAMIN UDZIELANIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM I. POSTANOWIENIA WSTĘPNE REGULAMIN UDZIELANIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM I. POSTANOWIENIA WSTĘPNE 1 Regulamin określa: rodzaje pomocy materialnej o charakterze socjalnym, uprawnionych do uzyskania pomocy, warunki

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz: Język sąsiada na pograniczu polsko-niemieckim

Kwestionariusz: Język sąsiada na pograniczu polsko-niemieckim Kwestionariusz: Język sąsiada na pograniczu polsko-niemieckim Szanowni Państwo, w ramach polsko-niemieckiego projektu badawczego pragniemy przyjrzeć się temu, jakie znaczenie mają języki polski i niemiecki

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie aktywności twórczej i jej wpływ na wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym.

Rozwijanie aktywności twórczej i jej wpływ na wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym. Rozwijanie aktywności twórczej i jej wpływ na wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym. Wielu psychologów twierdzi, Ŝe dzieci są twórcze z samej swej natury, a postawa twórcza jest wśród dzieci powszechna.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH DLA SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ, POŚWIĘCONYCH TEMATYCE PREZYDENCJI POLSKI W RADZIE UNII EUROPEJSKIEJ.

SCENARIUSZ ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH DLA SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ, POŚWIĘCONYCH TEMATYCE PREZYDENCJI POLSKI W RADZIE UNII EUROPEJSKIEJ. SCENARIUSZ ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH DLA SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ, POŚWIĘCONYCH TEMATYCE PREZYDENCJI POLSKI W RADZIE UNII EUROPEJSKIEJ. ElŜbieta Ciemięga os. Mickiewicza 6/4 37-600 Lubaczów tel.: 664 691 807

Bardziej szczegółowo

"Matematyka jest alfabetem, za pomocą którego Bóg opisał Wszechświat." Galileusz

Matematyka jest alfabetem, za pomocą którego Bóg opisał Wszechświat. Galileusz "Matematyka jest alfabetem, za pomocą którego Bóg opisał Wszechświat." Galileusz Kraj bez matematyki nie wytrzyma współzawodnictwa z tymi, którzy uprawiają matematykę. Dobry Bóg stworzył liczby naturalne,

Bardziej szczegółowo

VIII Ogólnopolski Konkurs Poetycki Gimnazjalistów. Pisać każdy może

VIII Ogólnopolski Konkurs Poetycki Gimnazjalistów. Pisać każdy może VIII Ogólnopolski Konkurs Poetycki Gimnazjalistów Pisać każdy może Dyrektor i polonistki Gimnazjum nr 4 im. Aleksandra Kamińskiego w Zespole Szkół w Legionowie zapraszają uczniów gimnazjów do udziału w

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji języka polskiego w gimnazjum Autor: Wioletta Rafałowicz. Temat: Największa jest miłość - Hymn o miłości Św. Pawła.

Konspekt lekcji języka polskiego w gimnazjum Autor: Wioletta Rafałowicz. Temat: Największa jest miłość - Hymn o miłości Św. Pawła. Strona1 Konspekt lekcji języka polskiego w gimnazjum Autor: Wioletta Rafałowicz Temat: Największa jest miłość - Hymn o miłości Św. Pawła. Cele lekcji: uczeń określa postawę podmiotu lirycznego, formę wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Edukacja na rzecz Pokoju. Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail.

Edukacja na rzecz Pokoju. Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail. Edukacja na rzecz Pokoju Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail.com Zaproszenie do Pokojowej Edukacji Dr Maria Montessori (1870 1952) Znana

Bardziej szczegółowo

Marian Chwastniewski. Stowarzyszenie Twórcze i Edukacyjne Wyspa

Marian Chwastniewski. Stowarzyszenie Twórcze i Edukacyjne Wyspa Marian Chwastniewski Stowarzyszenie Twórcze i Edukacyjne Wyspa WYSPA ODKRYĆ A WYSPA ZAGADEK Laboratorium ma na celu wdroŝenie autorskiego programu pedagogicznego WYSPA rozwijającego postawy twórcze i badawcze

Bardziej szczegółowo

Dorota Sosulska pedagog szkolny

Dorota Sosulska pedagog szkolny Czasem zapominamy o prostych potrzebach, które dzieci komunikują nam na co dzień. Zapraszam więc wszystkich dorosłych do zatrzymania się w biegu, pochylenia się nad swoimi pociechami i usłyszenia, co mają

Bardziej szczegółowo

Polityka językowa Unii Europejskiej. Łódź 14 maja 2012

Polityka językowa Unii Europejskiej. Łódź 14 maja 2012 Polityka językowa Unii Europejskiej Łódź 14 maja 2012 Wielojęzyczna Europa od 1958 r. Pierwsze rozporządzenie Rady nr 1/58 stanowi, że oficjalnymi i roboczymi językami są języki państw członkowskich Traktat

Bardziej szczegółowo

DE-WZP-BS-321-26/10(731) Warszawa, 2 sierpnia 2010 r.

DE-WZP-BS-321-26/10(731) Warszawa, 2 sierpnia 2010 r. DE-WZP-BS-321-26/10(731) Warszawa, 2 sierpnia 2010 r. Wykonawcy, ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. Montessori MISJA PRZEDSZKOLA Nasze przedszkole jest drogowskazem

Bardziej szczegółowo

Regulamin przyznawania Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. Postanowienia ogólne

Regulamin przyznawania Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. Postanowienia ogólne Regulamin przyznawania Nagrody Literackiej m.st. Warszawy Postanowienia ogólne 1 1. Nagroda Literacka m.st. Warszawy, zwana dalej Nagrodą przyznawana będzie autorom ksiąŝek wyróŝniających się poziomem

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Polacy o uwarunkowaniach efektywności w pracy i podnoszeniu kompetencji w zatrudnieniu

Raport miesiąca - Polacy o uwarunkowaniach efektywności w pracy i podnoszeniu kompetencji w zatrudnieniu Raport miesiąca - Polacy o uwarunkowaniach efektywności w pracy i podnoszeniu kompetencji w zatrudnieniu Badania Zielonej Linii przeprowadzone w miesiącach wakacyjnych dotyczyły uwarunkowao efektywności

Bardziej szczegółowo

MOCNE STRONY OSOBOWE:

MOCNE STRONY OSOBOWE: MOCNE STRONY OSOBOWE: To ja Kreatywność / pomysłowość Znajduję różne rozwiązania problemów Łatwo wpadam na nowe pomysły Mam wizjonerskie pomysły Szukam nowych możliwości i wypróbowuję je Potrafię coś zaprojektować

Bardziej szczegółowo

Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi.

Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. 2/2009 10.04.2007 r. Dobry Promyk Słońca Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. JAN PAWEŁ II W t y m n u m

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY PROFILAKTYKI MŁODZIEŻOWEJ

PROGRAMY PROFILAKTYKI MŁODZIEŻOWEJ PROGRAMY PROFILAKTYKI MŁODZIEŻOWEJ Nazwa Kierownik Miejsce realizacji Liczba i rodzaj odbiorców Okres realizacji Rok szkolny 2009/2010 Osiągane cele SPRAWOZDANIE Z PROJEKTU PROFILAKTYCZNEGO PROGRAM PROFILAKTYCZNY

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zamknięcia starego roku w KS-FKW. Ad.1 Okresy obrachunkowe

Instrukcja zamknięcia starego roku w KS-FKW. Ad.1 Okresy obrachunkowe Instrukcja zamknięcia starego roku w KS-FKW 1. Okresy obrachunkowe. 2. Rok bilansowy a rozrachunki. 3. Zakończenie roku bilansowego. 4. Rozpoczęcie nowego roku bilansowego. Ad.1 Okresy obrachunkowe System

Bardziej szczegółowo

Translatio i kultura

Translatio i kultura Uniwersytet Warszawski Wydział Lingwistyki Stosowanej Instytut Lingwistyki Stosowanej Instytut Rusycystyki zapraszają do udziału w Międzynarodowej Konferencji Naukowej nt. Translatio i kultura Warszawa,

Bardziej szczegółowo

LEMoniada - konkurs literacki i filmowy, inspirowany twórczością Stanisława Lema

LEMoniada - konkurs literacki i filmowy, inspirowany twórczością Stanisława Lema LEMoniada - konkurs literacki i filmowy, inspirowany twórczością Stanisława Lema Stanisław Lem jest patronem Gimnazjum nr 12 w Szczecinie. Życie, rozległa twórczość i działalność Stanisława Lema człowieka,

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto uczyć się języków obcych?

Dlaczego warto uczyć się języków obcych? Dlaczego warto uczyć się języków obcych? Świat, który nas otacza ciągle się zmienia i stawia coraz wyŝsze wymagania. Teraz nie wystarczają juŝ bardzo dobre oceny w szkole. Ludzie, którzy chcą coś osiągnąć,

Bardziej szczegółowo

Rola motywacji i autonomii w dydaktyce języków obcych na przykładzie wykorzystania narzędzi internetowych

Rola motywacji i autonomii w dydaktyce języków obcych na przykładzie wykorzystania narzędzi internetowych mgr Mariusz Szulc nauczyciel języka francuskiego Zespół Szkół Rolniczych im. W. St. Reymonta w Czartajewie Rola motywacji i autonomii w dydaktyce języków obcych na przykładzie wykorzystania narzędzi internetowych

Bardziej szczegółowo

Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć.

Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć. o. Walerian Porankiewicz Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć. To całkowite oddanie się Bogu

Bardziej szczegółowo

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy LITERATURA 1. "Żyć życiem innym niż większość". Twoje rozważania o wybranych bohaterach literackich idących

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum Dwujęzyczne. Im. Św. Kingi. w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2. w Tarnowie

Gimnazjum Dwujęzyczne. Im. Św. Kingi. w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2. w Tarnowie Gimnazjum Dwujęzyczne Im. Św. Kingi w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2 w Tarnowie Gimnazjum Dwujęzyczne w ZSO nr 2 w Tarnowie to Szkoła o bogatej historii, mimo, że istnieje dopiero od roku 2001.

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Aneta Jendrzej - psycholog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bytomiu Jak się czuję? Nie

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej

Konspekt szkółki niedzielnej Główna myśl: Pan Bóg wszystko stworzył Konspekt szkółki niedzielnej 3. NIEDZIELA PO WIELKANOCY Jubilate Tekst: 1 Księga Mojżeszowa 1,1-4,26-31;2,1-4 Stworzenie świata i człowieka Wiersz przewodni: 1 Księga

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum 19. Uczymy się nie dla szkoły, lecz dla życia

Gimnazjum 19. Uczymy się nie dla szkoły, lecz dla życia Gimnazjum 19 Uczymy się nie dla szkoły, lecz dla życia Kilka słów o nas Szkoła liczy około 250 uczniów Klasy liczą po 18-28 uczniów Bardzo dobrze wyposażone sale przedmiotowe Biblioteka i czytelnia Kompleks

Bardziej szczegółowo

Czy strategię marki moŝna zbudować bez badań? MoŜna. Sesja Marki a badania strategie marek a badania marketingowe.

Czy strategię marki moŝna zbudować bez badań? MoŜna. Sesja Marki a badania strategie marek a badania marketingowe. Czy strategię marki moŝna zbudować bez badań? MoŜna. Sesja Marki a badania strategie marek a badania marketingowe. Tomasz Bartnik, Corporate Profiles Consulting NIE CHCĘ POWIEDZIEĆ, śe : Nie naleŝy przeprowadzać

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Jan Kochanowski. Utwory wybrane

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Jan Kochanowski. Utwory wybrane Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Jan Kochanowski Utwory wybrane Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa zastrzeżone.

Bardziej szczegółowo

Rozstrzygnięcie protestu

Rozstrzygnięcie protestu BDG II 281 3-KR/09 Warszawa, dnia 9 kwietnia 2009 r. Rozstrzygnięcie protestu Zamawiający działając na podstawie art. 183 ust. 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie ( klasy IV-VI)

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie ( klasy IV-VI) Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie ( klasy IV-VI) 1. Cele oceniania Systematyczna obserwacja postępów ucznia Uświadomienie uczniowi

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum 19. Uczymy się nie dla szkoły lecz dla życia

Gimnazjum 19. Uczymy się nie dla szkoły lecz dla życia Gimnazjum 19 Uczymy się nie dla szkoły lecz dla życia Kilka słów o nas Szkoła liczy około 250 uczniów Klasy liczą po 18-28 uczniów Zajęcia w godzinach 8 00-15 15 Bardzo dobrze wyposażone sale przedmiotowe

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Mistrzostwa Polski w Kolarstwie Przełajowym Koncert w Jurajskiej

Mistrzostwa Polski w Kolarstwie Przełajowym Koncert w Jurajskiej Mistrzostwa Polski w Kolarstwie Przełajowym Koncert w Jurajskiej Kobiety Roku 2011 Prezentacja Stołów Wielkanocnych Lelów 2012 Zespół Walentynki Warsztaty rękodzielnictwa ludowego Gmina w obiektywie MARZEC

Bardziej szczegółowo

1.1 Czy uczestniczy Pani / Pan po raz pierwszy w kursie organizowanym na naszym Uniwersytecie Ludowym VHS?

1.1 Czy uczestniczy Pani / Pan po raz pierwszy w kursie organizowanym na naszym Uniwersytecie Ludowym VHS? Informator dla klientów 2011 Niemiecki jako drugi język / język obcy Szanowne Uczestniczki, szanowni Uczestnicy kursów, Berlińskie Uniwersytety Ludowe (Volkshochschulen, VHS) stale pracują nad jakością

Bardziej szczegółowo

Projekt: Współpraca i dialog. Opis szkoleń językowych planowanych do realizacji w ramach projektu

Projekt: Współpraca i dialog. Opis szkoleń językowych planowanych do realizacji w ramach projektu Projekt: Współpraca i dialog Opis szkoleń językowych planowanych do realizacji w ramach projektu Gdańsk, wrzesień 2013 Spis Treści SPIS TREŚCI...2 SZKOLENIA JĘZYKOWE...3 JĘZYK ANGIELSKI...4 Szkolenia językowe

Bardziej szczegółowo

Opracowały i wykonały nauczycielki Zespołu Szkół im. gen. Tadeusza Kutrzeby w Obornikach - Stefania Kiwertz i Ewa Klimasek. Bo królom był równy

Opracowały i wykonały nauczycielki Zespołu Szkół im. gen. Tadeusza Kutrzeby w Obornikach - Stefania Kiwertz i Ewa Klimasek. Bo królom był równy Opracowały i wykonały nauczycielki Zespołu Szkół im. gen. Tadeusza Kutrzeby w Obornikach - Stefania Kiwertz i Ewa Klimasek Bo królom był równy KONSPEKT ZAJĘĆ POŚWIĘCONYCH śyciu I TWÓRCZOŚCI JULIUSZA SŁOWACKIEGO

Bardziej szczegółowo

BLP. Poziomy opanowania umiejętności uczenia się. W zakresie poznawczego aspektu uczenia się zaradność i pomysłowość. Wyobraźnia

BLP. Poziomy opanowania umiejętności uczenia się. W zakresie poznawczego aspektu uczenia się zaradność i pomysłowość. Wyobraźnia BLP Poziomy opanowania umiejętności uczenia się W zakresie poznawczego aspektu uczenia się zaradność i pomysłowość Wyobraźnia Używanie swojej wyobraźni i intuicji w trakcie zdobywania nowych doświadczeń

Bardziej szczegółowo

Sposoby nawiązania do horacjańskiej myśli Non omnis moriar w utworach literatury polskiej

Sposoby nawiązania do horacjańskiej myśli Non omnis moriar w utworach literatury polskiej Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Sposoby nawiązania do horacjańskiej myśli Non omnis moriar w utworach literatury polskiej zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Marta Boszczyk

Bardziej szczegółowo

Danuta Pecyna Urszula Chachulska-Tomaszczak Małgorzata Drabik RAZEM W EUROPIE

Danuta Pecyna Urszula Chachulska-Tomaszczak Małgorzata Drabik RAZEM W EUROPIE wstep:gimnazjum 2009-11-16 00:15 Page 1 Danuta Pecyna Urszula Chachulska-Tomaszczak Małgorzata Drabik RAZEM W EUROPIE 10 lat edukacji europejskiej w Gimnazjum nr 1 im. J. Kochanowskiego w Koluszkach 1999-2009

Bardziej szczegółowo

KONICZYNKA. KaŜde dziecko ma prawo do szczęścia. Program wychowawczy wprowadzający dziecko w świat wartości moralnych. PROPONOWANY PROGRAM AUTORSKI

KONICZYNKA. KaŜde dziecko ma prawo do szczęścia. Program wychowawczy wprowadzający dziecko w świat wartości moralnych. PROPONOWANY PROGRAM AUTORSKI PROPONOWANY PROGRAM AUTORSKI KONICZYNKA KaŜde dziecko ma prawo do szczęścia Program wychowawczy wprowadzający dziecko w świat wartości moralnych. OPRACOWANY PRZEZ : Annę Leszczyńską Beatę Rother Beatę

Bardziej szczegółowo

JAK DAWAĆ OSOBISTE ŚWIADECTWO?

JAK DAWAĆ OSOBISTE ŚWIADECTWO? JAK DAWAĆ OSOBISTE ŚWIADECTWO? 1.Naśladuj pełną pokory i słuŝebności postawę Jezusa Chrystusa. 2.Przygotuj się przez modlitwę. Proś Pana, aby był przy tobie obecny i błogosławił tych, którzy będą cię słuchać.

Bardziej szczegółowo

Jak mówić, żeby dzieci się uczyły w domu i w szkole A D E L E F A B E R E L A I N E M A Z L I S H

Jak mówić, żeby dzieci się uczyły w domu i w szkole A D E L E F A B E R E L A I N E M A Z L I S H Jak mówić, żeby dzieci się uczyły w domu i w szkole A D E L E F A B E R E L A I N E M A Z L I S H ZAMIAST ZAPRZECZAĆ UCZUCIOM NAZWIJ JE ZAMIAST -Tu jest za dużo słów. -Bzdura. Wszystkie słowa są łatwe.

Bardziej szczegółowo

JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH?

JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH? JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH? Warszawa, październik 2000! Prawie jedna czwarta (23%) Polaków deklaruje, że obecnie uczy się lub w najbliższym czasie zamierza uczyć się języka obcego, przy tym 16%

Bardziej szczegółowo

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW SAKRAMENT POJEDNANIA Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW Znaki Gotowości Czy twoje dziecko czasem Chce się modlić do Boga? Mówi Przepraszam bez podpowiadania? Przebacza innym nawet wtedy, gdy nie mówi przepraszam?

Bardziej szczegółowo

Dziecko przyszły obywatel czy obywatel od urodzenia? Monika Rościszewska- Woźniak

Dziecko przyszły obywatel czy obywatel od urodzenia? Monika Rościszewska- Woźniak Dziecko przyszły obywatel czy obywatel od urodzenia? Monika Rościszewska- Woźniak Fundacja Warszawa, Komeńskiego12.12.2008 Dziecko- obywatel? W jakim stopniu mamy uczyć dzieci, jak mają być obywatelami,

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNE ŻYCIE CHRZEŚCIJAN

WSPÓLNE ŻYCIE CHRZEŚCIJAN WSPÓLNE ŻYCIE CHRZEŚCIJAN Teksty biblijne: Dz. Ap. 4, 32 37, Ew. Mat. 6, 19 21 Tekst pamięciowy: Ks. Przyp. 14, 21; Ew. Mat. 6, 21 ( ) Szczęśliwy ten, kto lituje się nad ubogimi Albowiem, gdzie jest skarb

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM Tydzień wprowadzający Bóg nas "...wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w

Bardziej szczegółowo

Projekt e-senior. raport z ewaluacji

Projekt e-senior. raport z ewaluacji Projekt e-senior raport z ewaluacji Warszawa, Grudzień 2008 1 Wstęp PoniŜszy raport prezentuje wyniki ewaluacji projektu e-senior realizowanego przez Fundację na rzecz poprawy jakości Ŝycia OD-NOWA. Celem

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje Test mocny stron Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do Ciebie. Są to określenia, które wiele osób uznaje za korzystne i atrakcyjne.

Bardziej szczegółowo

Harcerski Festiwal Kultury HARCOMANIA" 2015

Harcerski Festiwal Kultury HARCOMANIA 2015 Harcerski Festiwal Kultury HARCOMANIA" 2015 pod hasłem WĘDRÓWKĄ JEDNĄ śycie JEST CZŁOWIEKA Mysłowice, 13-15.03.2015r. Wędrówką jedną Ŝycie jest człowieka... Edward Stachura w swoich wierszach często zmagał

Bardziej szczegółowo

wzór raportu: ANALIZA PROFILU OSOBOWEGO THOMAS INTERNATIONAL SYSTEMS dotyczy osoby na stanowisku kierowniczym

wzór raportu: ANALIZA PROFILU OSOBOWEGO THOMAS INTERNATIONAL SYSTEMS dotyczy osoby na stanowisku kierowniczym wzór raportu: ANALIZA PROFILU OSOBOWEGO THOMAS INTERNATIONAL SYSTEMS dotyczy osoby na stanowisku kierowniczym Pan XY RAPORT I. ANALIZA PROFILU OSOBOWEGO METODĄ THOMAS INTERNATIONAL WYNIKI NUMERYCZNIE:

Bardziej szczegółowo

Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt jest realizowany w ramach umowy podpisanej z Wojewódzkim Urzędem Pracy w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

opracowała Jowita Malecka

opracowała Jowita Malecka opracowała Jowita Malecka JeŜeli chcecie nauczyć się pływać, to trzeba, Ŝebyście weszli do wody. JeŜeli zamierzacie nauczyć się rozwiązywać zadania, to trzeba, Ŝebyście je rozwiązywali. George Polya W

Bardziej szczegółowo

Urszula Dąmbska-Prokop. O tłumaczeniu źle i dobrze

Urszula Dąmbska-Prokop. O tłumaczeniu źle i dobrze Urszula Dąmbska-Prokop O tłumaczeniu źle i dobrze Urszula Dąmbska-Prokop O tłumaczeniu źle i dobrze Copyright by Urszula Dąmbska-Prokop, 2012 Skład komputerowy empe Projekt okładki Ttt ISBN 978-83-63261-08-5

Bardziej szczegółowo

Nowi przyjaciele i partnerzy z Polski!

Nowi przyjaciele i partnerzy z Polski! Nowi przyjaciele i partnerzy z Polski! 7-go i 8-go września 2006 gościliśmy u siebie rodzinę Mielimaka (/Mielimaków? trudno to odmienić) z Polski. Chcieli obejrzeć Instytut Kyborg oraz oryginalne piramidy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SP NR 80

PROGRAM WYCHOWAWCZY SP NR 80 ZAŁĄCZNIK NR 1 PROGRAM WYCHOWAWCZY SP NR 80 Program Wychowawczy szkoły został opracowany przez zespół nauczycieli po wcześniejszym rozpoznaniu potrzeb uczniów i oczekiwań rodziców. Został on oparty na

Bardziej szczegółowo

20 kwietnia 2010, godz. 17.00 WYKŁAD INAUGURACYJNY Adam Zamoyski Stanisław August pora na nowe spojrzenie SALA SENATORSKA

20 kwietnia 2010, godz. 17.00 WYKŁAD INAUGURACYJNY Adam Zamoyski Stanisław August pora na nowe spojrzenie SALA SENATORSKA Program wykładów 20 kwietnia 2010, godz. 17.00 WYKŁAD INAUGURACYJNY Adam Zamoyski Stanisław August pora na nowe spojrzenie SALA SENATORSKA 28 kwietnia 2010, godz. 17.00 Dr hab. Anna Grześkowiak-Krwawicz

Bardziej szczegółowo

Jak się okazało po wielu latach, większość z tego czasu zmarnowałem i znaczną część zainwestowanych pieniędzy wyrzuciłem w błoto!

Jak się okazało po wielu latach, większość z tego czasu zmarnowałem i znaczną część zainwestowanych pieniędzy wyrzuciłem w błoto! Oto przedstawiam Ci Nowatorską Metodę Językową, która zmieni wszystko co znasz na temat nauki języków i po raz pierwszy w życiu przestaniesz marnotrawić swój czas i pieniądze, a zaczniesz odnosić wymierne

Bardziej szczegółowo

1 Dziecko partnerem w komunikacji Justyna Mach

1 Dziecko partnerem w komunikacji Justyna Mach 1 2 Spis treści Wstęp......5 Rozdział I: Komunikacja interpersonalna......7 Rozdział II: Komunikacja niewerbalna.... 16 Rozdział III: Analiza transakcyjna.... 24 Rozdział IV: Jak rozmawiać z dzieckiem....

Bardziej szczegółowo

KORZYŚCI e-videoboku. - KaŜdy Klient moŝe poznać Ciebie i Twoją firmę za darmo! - 5 razy więcej obsłuŝonych Klientów w tym samym czasie!

KORZYŚCI e-videoboku. - KaŜdy Klient moŝe poznać Ciebie i Twoją firmę za darmo! - 5 razy więcej obsłuŝonych Klientów w tym samym czasie! e --V iideobok POTĘGA ROZMOWY W CZTERY OCZY!! NECH CĘ ZOBACZĄ USŁYSZĄ!! - KaŜdy Klient moŝe poznać Ciebie i Twoją firmę za darmo! KORZYŚC e-videoboku - 5 razy więcej obsłuŝonych Klientów w tym samym czasie!

Bardziej szczegółowo

Ustawa. z dnia 2009 r.

Ustawa. z dnia 2009 r. Projekt Ustawa z dnia 2009 r. o zmianie ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików

Bardziej szczegółowo

Trening analizy i interpretacji wiersza na trzech poziomach edukacji

Trening analizy i interpretacji wiersza na trzech poziomach edukacji Trening analizy i interpretacji wiersza na trzech poziomach edukacji - scenariusze lekcji opracowane przez uczestników warsztatów Celem warsztatów było poszukiwanie pomysłów na lekcje analizy i interpretacji

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 2 im. Sybiraków w Nowym Sączu. Spojrzenie w przeszłość drogowskazem dla przyszłości. Zespół Szkół Nr 2 im. Sybiraków w Nowym Sączu

Zespół Szkół nr 2 im. Sybiraków w Nowym Sączu. Spojrzenie w przeszłość drogowskazem dla przyszłości. Zespół Szkół Nr 2 im. Sybiraków w Nowym Sączu Zespół Szkół nr 2 im. Sybiraków w Nowym Sączu Spojrzenie w przeszłość drogowskazem dla przyszłości Patriotyzm Patriotyzm to dobrze pojęta miłość do ojczyzny, a zatem określona postawa wobec swojego kraju.

Bardziej szczegółowo

Jak wybrać dobry kierunek studiów

Jak wybrać dobry kierunek studiów Jak wybrać dobry kierunek studiów Wybór kierunku studiów jest dla wielu maturzystów moŝliwością do podjęcia pierwszej dojrzałej decyzji. Jednak większość 19-latków ma z tym problemy. Ten artykuł ma na

Bardziej szczegółowo

Uważam, że prawie każda książka jest pełna ciepła i budzi wiele pozytywnych uczuć, dlatego

Uważam, że prawie każda książka jest pełna ciepła i budzi wiele pozytywnych uczuć, dlatego Rola książki w moim życiu Uważam, że prawie każda książka jest pełna ciepła i budzi wiele pozytywnych uczuć, dlatego też spełnia swoją rolę w życiu człowieka. Świadczy o tym fakt, że każdy niezależnie

Bardziej szczegółowo

realizowany w Szkole Podstawowej nr 1 w Sobótce im. Janusza Korczaka PLASTYCZNE SPOTKANIA

realizowany w Szkole Podstawowej nr 1 w Sobótce im. Janusza Korczaka PLASTYCZNE SPOTKANIA PROGRAM KOŁA PLASTYCZNEGO realizowany w Szkole Podstawowej nr 1 w Sobótce im. Janusza Korczaka PLASTYCZNE SPOTKANIA rok szkolny 2009/2010 1 PROGRAM KOŁA PLASTYCZNEGO NA ROK SZKOLNY 2009/2010 Realizowany

Bardziej szczegółowo

Pola Nadziei 2013. Zasiej nasienie nadziei w ogrodzie swego bliźniego i zobacz jak w sercu kwitnie miłość

Pola Nadziei 2013. Zasiej nasienie nadziei w ogrodzie swego bliźniego i zobacz jak w sercu kwitnie miłość Pola Nadziei 2013 w Kielcach Zasiej nasienie nadziei w ogrodzie swego bliźniego i zobacz jak w sercu kwitnie miłość Pola Nadziei to kampania, której celem jest szerzenie idei hospicyjnej, uwrażliwienie

Bardziej szczegółowo

WARSZTATY LITERACKIE POD ŚNIEŻKĄ KARPACZ 2014

WARSZTATY LITERACKIE POD ŚNIEŻKĄ KARPACZ 2014 WARSZTATY LITERACKIE POD ŚNIEŻKĄ KARPACZ 2014 Program WARSZTATÓW: 3.10.2014 r. 18.30 Uroczyste otwarcie Warsztatów Literackich pod Śnieżką 18.30-22.00 Rozmowy o poezji i nie tylko, cz. I Sala Konferencyjna

Bardziej szczegółowo

II EDYCJA DIECEZJALNEGO KONKURSU BIBLIA I JA

II EDYCJA DIECEZJALNEGO KONKURSU BIBLIA I JA II EDYCJA DIECEZJALNEGO KONKURSU BIBLIA I JA pt: Gdybym mówił językami ludzi i aniołów, a miłości bym nie miał (1 Kor 13,1-13) dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjum pod patronatem Jego Ekscelencji

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIETY EWALUACYJNEJ

WYNIKI ANKIETY EWALUACYJNEJ WYNIKI ANKIETY EWALUACYJNEJ W 2006 r. Fundacja Pomorski Dom Nadziei przeprowadziła cykl zajęć edukacyjnych Profilaktyka HIV/AIDS-młodzieŜ 2006 w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Pruszczu Gdańskim

Bardziej szczegółowo

Kto czyta - nie błądzi!

Kto czyta - nie błądzi! Kto czyta - nie błądzi! 5 najważniejszych korzyści z czytania Na podst.: Iwona Chądrzyńska, http://czytamsobie.pl Komunikacja Czytanie rozwija słownictwo, uczy wyrażać myśli i rozumieć sposoby mówienia

Bardziej szczegółowo

Z plastyką na TY. z zakresu plastyki i historii sztuki

Z plastyką na TY. z zakresu plastyki i historii sztuki Gimnazjum nr 1 im. Polskich Noblistów w Śremie Z plastyką na TY innowacja pedagogiczna w gimnazjum z zakresu plastyki i historii sztuki Opracowanie: mgr Jacek Krawczyk Śrem 2014 Wstęp Podstawowym zadaniem

Bardziej szczegółowo

WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST NA TO SPOSÓB - CZYTAJMY DZIECIOM!

WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST NA TO SPOSÓB - CZYTAJMY DZIECIOM! CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM "Nie mów dziecku, jak bardzo je kochasz, pokaż to, poświęcając mu czas." Ulrich Schaffer WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST

Bardziej szczegółowo

Prezentacja firmy. Tłumacz przysięgły języka niemieckiego Leszek Adam Mickiewicz Tłumacz języka angielskiego Monika Maria Mickiewicz

Prezentacja firmy. Tłumacz przysięgły języka niemieckiego Leszek Adam Mickiewicz Tłumacz języka angielskiego Monika Maria Mickiewicz Prezentacja firmy Zielona Góra, maj 2014-1- Spis treści prezentacji Słowo powitalne Podstawowe dane o firmie Historia firmy Plany rozwoju firmy Główne obszary działania Gwarancja najwyższej jakości Nasi

Bardziej szczegółowo

4. Na wesele przybywajcie O prezenty się nie martwcie By nie składać ich na stercie Niechaj zmieszczą się w kopercie. Młoda Para

4. Na wesele przybywajcie O prezenty się nie martwcie By nie składać ich na stercie Niechaj zmieszczą się w kopercie. Młoda Para 1. Drogi Gościu Zamiast na kwiaty wydać pieniąŝki, przynieś prosimy na pamiątkę ksiąŝki albo kupon DuŜego Lotka moŝe szczęście Młodych w losowaniu spotka 2. Bardzo byśmy chcieli, by w tym dniu uroczym

Bardziej szczegółowo

formy edukacji dzieci. Chcemy przede wszystkim pochwalić się tym, co,,porabialiśmy w przedszkolu w pierwszym półroczu.

formy edukacji dzieci. Chcemy przede wszystkim pochwalić się tym, co,,porabialiśmy w przedszkolu w pierwszym półroczu. W tym numerze: Ogólne informacje o przedszkolu - str. 2 Dzień Edukacji Narodowej-str.3,,Dzień Zdrowej śywności -str.3 Pies haski w przedszkolu-str.4,,iv Konkurs Piosenki Patriotycznej Południowego Podlasia

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Nagrody Starosty Jeleniogórskiego LICZYRZEPY 2013

Nagrody Starosty Jeleniogórskiego LICZYRZEPY 2013 Nagrody Starosty LICZYRZEPY 2013 Nagrody Starosty w dziedzinie turystyki, Liczyrzepy, przyznawane są od 2000 roku. Dotychczas Nagrodą wyróżniono: 13 obiektów w kategorii Najlepszy Obiekt Hotelarsko-Turystyczny,

Bardziej szczegółowo

Drodzy Kandydaci! Ewa Habich dyrektor I LO

Drodzy Kandydaci! Ewa Habich dyrektor I LO I Liceum Ogólnokształcące im. E. Dembowskiego w Zielonej Górze od wielu lat jest zaliczane do najlepszych szkół w kraju. Od 1990 roku I LO należy do ogólnopolskiego Towarzystwa Szkół Twórczych skupiającego

Bardziej szczegółowo

sprawdzianu w 2010 r.

sprawdzianu w 2010 r. Warszawa, 7 sierpnia 2009 r. Komunikat dyrektora CKE w sprawie terminów sprawdzianu, egzaminu gimnazjalnego, egzaminu maturalnego i egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w 2010 r. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Narzędzia coachingowe w edukacji dzieci mgr Anna Baran Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 22 maja 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Regulamin Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego I ty możesz zostać baśniopisarzem

Regulamin Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego I ty możesz zostać baśniopisarzem Publiczna Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Hansa Christiana Andersena 2 6 600 Radom, ul. Batalionów Chłopskich 16 tel. 48/3311653 fax 48/3314135 www.psp2.radom..pl e-mail sekretariat@psp2.radom..pl Regulamin

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 14. niedziela po Trójcy Świętej

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 14. niedziela po Trójcy Świętej Centrum Misji i Ewangelizacji Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego / www.cme.org.pl / cme@cme.org.pl Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 14. niedziela po Trójcy Świętej Główna myśl: Czyń dobrze Tekst:

Bardziej szczegółowo

Na podstawie posiadanych przez Inspektorat dokumentów w odniesieniu do okresu październik 2008 do październik 2009, prosimy o odpowiedzi:

Na podstawie posiadanych przez Inspektorat dokumentów w odniesieniu do okresu październik 2008 do październik 2009, prosimy o odpowiedzi: Warszawa, dnia października 2009 r. GŁÓWNY INSPEKTORAT WETERYNARII DYREKTOR GENERALNY Arkadiusz Pona GIWpr 21 9/09 Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. http://bzp0.portal.uzp.gov.pl/index.php?ogloszenie=show&pozycja=204626&rok=20...

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. http://bzp0.portal.uzp.gov.pl/index.php?ogloszenie=show&pozycja=204626&rok=20... Page 1 of 7 Warszawa: Usługa sukcesywnych tłumaczeń pisemnych z języka polskiego na języki obce oraz z języków obcych na język polski z zakresu historii Numer ogłoszenia: 204626-2011; data zamieszczenia:

Bardziej szczegółowo

Kształcenie ustawiczne osób dorosłych Idea kształcenia ustawicznego i jej rola w rozwoju zawodowym człowieka.

Kształcenie ustawiczne osób dorosłych Idea kształcenia ustawicznego i jej rola w rozwoju zawodowym człowieka. Kształcenie ustawiczne osób dorosłych Idea kształcenia ustawicznego i jej rola w rozwoju zawodowym człowieka. śycie we współczesnym społeczeństwie pełnym dynamicznych przemian wymaga stałego aktualizowania

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo