Karl Dedecius Tłumaczenie jako oŝywienie na nowo Wykład okolicznościowy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Karl Dedecius Tłumaczenie jako oŝywienie na nowo Wykład okolicznościowy"

Transkrypt

1 Karl Dedecius Tłumaczenie jako oŝywienie na nowo Wykład okolicznościowy Drodzy Laureaci, gratuluję nagrody za wspaniałą pracę, krótko i po koleŝeńsku, jako Ŝe Dr. Bingen uzasadnił to juŝ szczegółowo i dokładnie. Jury, której zadaniem było rozstrzygnąć w tej niełatwej kwestii, dziękuję za odpowiedzialną decyzję. Choć nie mogłem brać udziału w naradach, lecz patronowałem im jedynie z daleka sam nie wybrałbym inaczej. Szanowni słuchacze, przyjaciele, mecenasi i towarzysze naszej pracy, dziękuję Państwu za zainteresowanie i wsparcie, dziś i ogólnie. Szanowny Panie Burmistrzu, gospodarzu naszego małego, zgrabnego warsztatu pośrednictwa lepszej umiejętności rozumienia i czytania w naszej niekrzywej wieŝy na urokliwym wzgórzu Matyldy. Drogi Panie Dr. Bingen, dziękuje Panu za to, Ŝe w czasach nadczynności gruczołu politycznego" - jak mawiał Stanisław Jerzy Lec - i ekonomicznych katastrof nie traci Pan z oczu podstawowego znaczenia kultury, bo kultura potrzebuje polityki i gospodarki, a polityka i gospodarka bez kultury - marnieją. Szanowny, drogi Panie Dr. Gutberlet, Robert Bosch Stiftung od samego początku, a więc od dziesięcioleci, wspierała Instytut i moją własną pracę w sposób najbardziej wspaniałomyślny, wyrozumiały i przyjemny, jak sobie tylko moŝna wyobrazić. Za tę hojną nagrodę naleŝą się Państwu podziękowania. Fakt, Ŝe nazwano ją moim imieniem, uwaŝam trochę onieśmielony za wielki zaszczyt i zasłuŝoną dokumentację naszej długiej, udanej, zawsze bezkonfliktowej, rzetelnej i sympatycznej współpracy. Zaufanie Robert Bosch Stiftung było dla Instytutu i dla mnie zawsze motywacją i zobowiązaniem. Zasadniczym problemem bytu, kultury i polityki, a takŝe literatury i tłumaczenia, jest - jak z części stworzyć całość, z róŝnorodności jedność. Jak ma powstać z tego wartość, a nawet sztuka. Filozofia i literatura są w zasadzie powołane do tego, by wspierać związek istnienia na ziemi i świadomości w czasie. Wspierają go na pewno tłumacze i ich mecenasi. Dialog kultur był od zawsze nakazem czasu i dziś jest nim szczególnie. Nie wystarczy jednak rozmawiać ze sobą, trzeba się jeszcze rozumieć, i to nie tylko powierzchownie, np. przy okazji jakiejś wycieczki turystycznej czy krótkiej wizyty dyplomatycznej. Trzeba dąŝyć do poznania istoty rzeczy i nauczyć się nawzajem rozumieć a do tego wezwani i powołani są równieŝ tłumacze i nie tylko oni. Kultura uniwersalna zakłada wielojęzyczność. Nad tym pracują niezmordowanie, często jak nawiedzeni, przewaŝnie bezinteresownie, zawsze źle opłacani i niedocenieni - tłumacze. Zbywa się ich pięknymi epitheta ornans: budowniczowie mostów pomiędzy narodami. Słowami Friedricha Rückerta: ambasadorowie >światowego pojednania<. Ambasadorowie kultur.

2 Piękne nowe porównanie, epitheton ornans, znalazłem u kogoŝby innego jak nie u Goethego. Czytamy u niego, Ŝe tłumaczenie jest niby oŝywienie na nowo. Grzeczny, wdzięczny ukłon wobec sztuki tłumaczenia. Seite 2 A tak brzmi wiersz Goethego: Porównanie Narwawszy kwiecia przy strumieniu Do domu szedłem w zamyśleniu; Kwiaty, trzymane ciepłą dłonią, Bezwładnie się do ziemi kłonią. Wstawiłem je w naczynie świeŝe I nagle oczom swym nie wierzę! Podniosły się omdlałe płatki, Rzekłbyś, spowite w zieleń kwiatki Gromadką rześką i radosną Na macierzystej ziemi rosną. Tak dziwnie było mi, druhowie, Swą pieśń usłyszeć w obcej mowie. (przełoŝył: Robert Stiller) Dla kogoś, kto stara się zrozumieć świat, języki, literaturę, myśli i uczucia innych, interpretując je, wiersz Goethego z zaskakującą, piękną puentą na końcu (po zasadniczo roślinnej impresji) jest najwyŝszym zadośćuczynieniem. Wiersz Porównanie dodaje odwagi nam tłumaczom. Goethe, człowiek wyrozumiały, słyszy swój wiersz w obcym języku i nie czuje obcości, nie uwaŝa się za źle zrozumianego, zniekształconego lecz odczuwa zadziwienie. Zadziwia go, Ŝe słyszy swój niemiecki wiersz w obcym języku, taki zgrabny i rześki, jakby na macierzystej ziemi [rósł]. Nowa gama obcego języka dla jego wiersza jawi mu się niczym wazon ze świeŝą wodą dla bukietu kwiatów. OŜywienie na nowo. Tłumaczenie jako oŝywienie na nowo! JakaŜ to piękna myśl! Gdy tłumacz czyta, odkrywa dla siebie dzieło obcego autora i przenosi je do swojego doświadczenia, skali, języka, to obce staje się częściowo lub w całości własnym, niezaleŝnie od tego, czy juŝ wcześniej zakodowane było w jego własnej świadomości, pamięci językowej i teraz zostało ponownie odkryte przy pomocy lektury, czy teŝ dopiero przez symbiotyczny akt tłumaczenia stało się jego własnością. Lektury przypominają wędrówki po gabinecie luster. Dal, bliskość, rogi i kąty, i wszędzie wpadamy na siebie nawzajem: my i nasze drugie Ja. Co z tego się

3 powiedzie i co pozostanie, to tłumaczenia i interpretacje. Interpretacja tworzy nowe, Ŝywe znaczenia. Tam, gdzie tłumaczenia rodzą się jako twórczy akt, powstający w dialogu przy aktywnym udziale dwóch osób, są własnością dwóch stron. W tym kryje się fascynacja tłumaczenia, jego duchowy Eros, jego siła płodności. Ars poetica to ars amandi - i na odwrót. Seite 3 Noblista roku 1980 Czesław Miłosz w Abecadle Miłosza - jednej ze swoich ostatnich ksiąŝek uczynił wyznanie, które wiele wyjaśnia: Nie moŝna zracjonalizować miłości do języka, tak jak nie moŝna zracjonalizować miłości do matki. Pewnie są zresztą tym samym, nie darmo mówi się: język macierzysty. [...] Byłem mieszkańcem krainy idealnej, istniejącej bardziej w czasie niŝ w przestrzeni. Tworzyły ją stare przekłady Biblii, pieśni kościelne, Kochanowski, Mickiewicz, poezja mnie współczesna. [...] Potem klasycy osiemnastego wieku, poeci i tłumacze, oni ustawili język, którym posłuŝyli się Mickiewicz i Słowacki. Im bliŝej mego czasu, tym więcej postaci tłumaczy, skoro uświadomiłem sobie, Ŝe przekłady w rozwoju i przemianach języka mają ogromne znaczenie." Germanista i komparatysta Prof. Jürgen Lehmann z uniwersytetu w Erlangen w wydawnictwie uniwersyteckim C. Winter w Heidelbergu opublikował niedawno pracę o Celanie, która w pierwszym akapicie zaczyna się zaraz podobną myślą: Znaczną część spuścizny Paula Celana stanowią niepublikowane tłumaczenia tekstów amerykańskich, rumuńskich, francuskich i rosyjskich, które jak dotąd nie uzyskały naleŝytego uznania. Ilość i jakość tych prac udowadniają po raz kolejny, jak waŝna dla Celana była ta forma twórczej konfrontacji z innymi językami i literaturami. I nie tylko dla niego. Jeśli poeci są twórcami języka, to tłumacze są nimi w dwójnasób: tworzą swój język, język docelowy, myślowo odtwarzając język wyjściowy, tak zwany język obcy. A więc podwójna trudność, ale równieŝ podwójne intelektualne wyzwanie, motywacja, zadanie. Korzyść poznawcza. Spróbuję to zademonstrować na prostym przykładzie. Poeta widzi drzewo i chce je opisać. Widoczne drzewo jest przedmiotem, jest konkretne. Stoi niewzruszenie na miejscu, zakorzenione w macierzystej ziemi swojego, równieŝ językowego, krajobrazu. Ale to, jak ten poeta widzi to drzewo, nie jest obiektywne, lecz subiektywne. Poeta jako podmiot widzi drzewo na swój sposób, jako większe, mniejsze, brzydsze, ładniejsze, w zaleŝności od odległości jego stanowiska i od kąta patrzenia. W zaleŝności od stanu jego wzroku moŝe on je widzieć zamiast na zielono na niebiesko lub na złoto, swobodnie puszczając wodze wyobraźni lub pod presją patologicznych okoliczności. To wszystko moŝe się odbywać u poety, szczególnie jeśli jest to poeta doctus, w sposób jak najbardziej świadomy, kontrolowany. Równie dobrze jednak teŝ intuicyjnie, instynktownie, sporadycznie, dzięki iskierce weny lub talentu, jak Państwo uwaŝają.

4 Tłumacz natomiast nie ma wyboru, musi wykonać obie rzeczy - wymyślić ponownie pomysł i odczuć ponownie uczucia. Wymaga to poetyckiej kreatywności w odtworzeniu całości i trudnej, rzemieślniczej roboty przy dopasowaniu części. Tłumacz oczyma wyobraźni musi widzieć obiektywne drzewo, ale jednocześnie uwzględnić subiektywne spojrzenie autora wiersza. Nie moŝe polegać tylko na jednej z tych rzeczy - duchowej czy rzemieślniczej. Musi wykonać obie prace. Seite 4 Nie zapomnijmy, Ŝe jeśli robimy coś dla obcego języka, to czynimy przede wszystkim coś dla naszego własnego języka. Śmiem twierdzić, Ŝe język i literatura niemiecka czerpie wiele z wielojęzyczności jej autorów, gdyŝ ich pisanie to jednocześnie myślenie w wielu językach i światach; w ten sposób nasze pola znaczeniowe, składniki zdań, systemy ich budowy stają się bardziej róŝnorodne, a róŝnorodność to bogactwo i tylko w formie nieprzemyślanej i nieuporządkowanej powstaje z tego chaos. Na dokładne badanie zasługuje kwestia, ile język Günthera Grassa zawdzięcza językowi kaszubskiemu, język Siegfrieda Lenza i Johannesa Bobrowskiego pruskiemu, język Horsta Bienka śląskiemu z pogranicza polsko-niemieckiego czerpiącemu z obu języków, język Paula Celana rumuńskiemu, rosyjskiemu, talmudycznemu. W dyplomie otrzymanym przez Celana z okazji wręczenia mu nagrody im. Georga Büchnera w roku 1960 w Darmstadt napisane było: Jego tłumaczenia liryki francuskiej i rosyjskiej nadały nowej wraŝliwości niemieckim wierszom". Bądźmy szczerzy - to, Ŝe w Niemczech i w Polsce, jako przykład, istnieje tak wiele tłumaczeń literackich i dobrze przetłumaczonej literatury, moŝe wynikać z tego, Ŝe w jednym i drugim kraju tłumaczenie jest traktowane powaŝnie, cieszy się uznaniem i nierzadko, tak jak dziś, jest i będzie honorowane. Dziękujmy za to Robert Bosch Stiftung i miastu Darmstadt. Tłumaczenie jako działanie pomiędzy ludźmi, narodami, krajami, spotkania z ciekawymi obcokrajowcami, którzy za chwilę stają się osobistymi przyjaciółmi, nieustające wzbogacanie własnych wiadomości i doświadczeń to wspaniała przygoda, bez której w moim Ŝyciu czegoś by brakowało i z której nigdy nie chcę zrezygnować, choć przez całe Ŝycie musiałem zajmować się zawodowo innymi sprawami i tłumaczyłem tylko w czasie wolnym. Wiem dobrze, dlaczego tłumacze, mimo trudnych warunków materialnych, wysiłków i mąk, wbrew wszystkiemu wykonują swój zawód co często jest wykorzystywane przez zleceniodawcówi i tych, którzy tłumaczenia finansują. Oni są, my jesteśmy - nawiedzeni, działamy z premedytacją i kochamy namiętnie, nie moŝemy się oderwać od obiektu naszych uczuć, choć przedmiot ten nierzadko jest źródłem bólu i rozczarowań. Hieronim, tłumacz Biblii, patron tłumaczy i przyjaźni, był uparty i prowadził Ŝycie pustelnicze: tacy są wszyscy tłumacze, nawet jeśli mieszkają w wielkich

5 miastach i na pozór zachowują się konwencjonalnie. Gdy tylko mógł, Hieronim uciekał z Rzymu na pustynię. Gdy około 360 r. n.e. prowadził badania teologiczne w Trewirze, uciekał często z wielkiej biblioteki do jaskinii nad Mozelą, niedaleko opactwa maryjnego, gdzie nic nie odwracało jego uwagi, nie irytowało, nie draŝniło. Seite 5 W skale, pośród chaszczy, znalazł odpowiednie dla siebie mieszkanie. Było w nim siedzenie z piaskowca, obok tego palenisko i kilka zagłębień na ksiąŝki w nierównej ścianie skalnej. Z dala od zgiełku, zaślepienia i podejrzeń. Siedział tam dłuŝej i chętniej niŝ w okazałej bibliotece trewirskiej. Niedługo potem, w czasie podróŝy po Azji Mniejszej, przyszły święty dokonał odkrycia: zauwaŝył, Ŝe język Trewerów, który poznał nad Mozelą, był w przedziwny sposób podobny do języka Galatów, Celtów zamieszkałych w Azji Mniejszej. Nie mógł odtąd zapomnieć idei swego odkrycia; była to pierwotna idea tłumaczenia odległości mogą zostać pokonane, a róŝnice przełamane. To, co wspólne, co musiało powstać dawno temu przed niewolą babilońską, przed chaosem nieporozumienia z czasów wieŝy Babel, jest podstawą, którą moŝna odbudować. OŜywić na nowo. I udowodnił to - własnym tłumaczeniem Biblii. Na koniec jeszcze raz porównanie Goethego jako pochwała sztuki tłumaczenia: Narwawszy kwiecia przy strumieniu Do domu szedłem w zamyśleniu; Kwiaty, trzymane ciepłą dłonią, Bezwładnie się do ziemi kłonią. Wstawiłem je w naczynie świeŝe I nagle oczom swym nie wierzę! Podniosły się omdlałe płatki, Rzekłbyś, spowite w zieleń kwiatki Gromadką rześką i radosną Na macierzystej ziemi rosną. Tak dziwnie było mi, druhowie, Swą pieśń usłyszeć w obcej mowie. (przełoŝył: Robert Stiller) Tłumaczenie: Agnieszka Siemasz-KałuŜa

Walka na języki obce. Finał Poligloty 2016

Walka na języki obce. Finał Poligloty 2016 Walka na języki obce. Finał Poligloty 2016 Poligloci 2016 to Paulina Łajkowska ze Społecznego Gimnazjum nr 8 STO (kategoria angielsko-niemiecka) i Natalia Hryszko z SG nr 4 STO (kategoria angielsko-francuska).

Bardziej szczegółowo

CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM. Program Czytajmy razem realizowany jest w naszej szkole na etapie

CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM. Program Czytajmy razem realizowany jest w naszej szkole na etapie CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM Program Czytajmy razem realizowany jest w naszej szkole na etapie nauczania zintegrowanego. Jego głównym celem jest rozwijanie aktywności czytelniczej naszych

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

Laureat: Nagrody Nobla 80 Nagrody NIKE 98

Laureat: Nagrody Nobla 80 Nagrody NIKE 98 Laureat: Nagrody Nobla 80 Nagrody NIKE 98 Nadchodzi dla Miłosza czas przełomowy zmierzenie się ze sławą i popularnością. Milczenie krytyki polskiej na temat Miłosza ; nieśmiałe upominanie się o jego miejsce.

Bardziej szczegółowo

Anna Czyrska ŚMIERĆ MIŁOŚCI, CZYLI (ANTY) PORADNIK O TYM, DLACZEGO BOIMY SIĘ KOCHAĆ

Anna Czyrska ŚMIERĆ MIŁOŚCI, CZYLI (ANTY) PORADNIK O TYM, DLACZEGO BOIMY SIĘ KOCHAĆ Anna Czyrska ŚMIERĆ MIŁOŚCI, CZYLI (ANTY) PORADNIK O TYM, DLACZEGO BOIMY SIĘ KOCHAĆ Spis treści Wstęp 1. Małżeństwo jako dramat, czyli dlaczego współczesny świat nazywa ciebie singlem 2. Dlaczego nie potrafisz

Bardziej szczegółowo

Andrzej Busza, Jolanta Tambor Intelektualnie - angielski, uczuciowo - polski : z Andrzejem Buszą rozmawia Jolanta Tambor

Andrzej Busza, Jolanta Tambor Intelektualnie - angielski, uczuciowo - polski : z Andrzejem Buszą rozmawia Jolanta Tambor Andrzej Busza, Jolanta Tambor Intelektualnie - angielski, uczuciowo - polski : z Andrzejem Buszą rozmawia Jolanta Tambor Postscriptum nr 2(52), 186-189 2006 ROZMOWY Intelektualnie angielski, uczuciowo

Bardziej szczegółowo

Wolontariat w Małopolsceszanse

Wolontariat w Małopolsceszanse Wolontariat w Małopolsceszanse i wyzwania Wolontariat w Polsce...od czynu społecznego do.. Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności poŝytku publicznego i o wolontariacie I mamy jeszcze Wolontariat

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto inwestować w naukę języków obcych?

Dlaczego warto inwestować w naukę języków obcych? Informacja Zawodowa Dlaczego warto inwestować w naukę języków obcych? (wykaz szkół językowych w subregionie sądeckim) Znajomość języka obcego, przynajmniej na poziomie komunikatywnym, to obecnie podstawa

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

PILOT WYCIECZEK. Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Szczecinie

PILOT WYCIECZEK. Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Szczecinie PILOT WYCIECZEK Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Szczecinie ul. A. Mickiewicza 41 70-383 Szczecin tel. 0-91 42 56 126, 0-91 42 56 128 fax 0-91 42 56 125 e-mail: cipkz-szczecin@wup.pl

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Konkurs Poetycki

Powiatowy Konkurs Poetycki Powiatowy Konkurs Poetycki dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych Organizatorzy: Biblioteka Szkoły Podstawowej nr 3 w Słubicach Biblioteka Gimnazjum nr 1 im. hm. Zygmunta Imbierowicza w Słubicach

Bardziej szczegółowo

Edukacja na rzecz Pokoju. Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail.

Edukacja na rzecz Pokoju. Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail. Edukacja na rzecz Pokoju Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail.com Zaproszenie do Pokojowej Edukacji Dr Maria Montessori (1870 1952) Znana

Bardziej szczegółowo

Chcę poznać Boga i duszę. Filozofowie o Absolucie

Chcę poznać Boga i duszę. Filozofowie o Absolucie Chcę poznać Boga i duszę Filozofowie o Absolucie W jaki sposób można poznać Boga? Jak poznać Kogoś, Kto pozostaje niewidzialny i niepoznawalny? Szukając argumentów na istnienie Boga Świat (np. Teoria Wielkiego

Bardziej szczegółowo

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje Test mocny stron Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do Ciebie. Są to określenia, które wiele osób uznaje za korzystne i atrakcyjne.

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

Język a a komunikacja 2628. Tłumacz wobec problemów kulturowych Monografia z cyklu Język trzeciego tysiąclecia pod redakcją Marii Piotrowskiej

Język a a komunikacja 2628. Tłumacz wobec problemów kulturowych Monografia z cyklu Język trzeciego tysiąclecia pod redakcją Marii Piotrowskiej Język a a komunikacja 2628 Tłumacz wobec problemów kulturowych Monografia z cyklu Język trzeciego tysiąclecia pod redakcją Marii Piotrowskiej Kraków 2010 Spis treści Słowo wstępne.................................

Bardziej szczegółowo

1. Czym są wiara, nadzieja i miłość według Czesława Miłosza?

1. Czym są wiara, nadzieja i miłość według Czesława Miłosza? 1. Czym są wiara, nadzieja i miłość według Czesława Miłosza? Uczeń: Uczeń: a. 1. Cele lekcji zna cechy wywiadu, i. a) Wiadomości rozumie pojęcie wartości uniwersalnych, rozumie rolę analizowanych wartości

Bardziej szczegółowo

Ewangelizacja O co w tym chodzi?

Ewangelizacja O co w tym chodzi? Ewangelizacja O co w tym chodzi? Droga małego ewangelizatora ;) Warsztaty ewangelizacyjne: 11 maja 2013 r. Ks. Tomek Moch, Diecezjalna Diakonia Ewangelizacji Ruchu Światło-Życie Archidiecezja Warszawska

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie ( klasy IV-VI)

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie ( klasy IV-VI) Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie ( klasy IV-VI) 1. Cele oceniania Systematyczna obserwacja postępów ucznia Uświadomienie uczniowi

Bardziej szczegółowo

Dorota Sosulska pedagog szkolny

Dorota Sosulska pedagog szkolny Czasem zapominamy o prostych potrzebach, które dzieci komunikują nam na co dzień. Zapraszam więc wszystkich dorosłych do zatrzymania się w biegu, pochylenia się nad swoimi pociechami i usłyszenia, co mają

Bardziej szczegółowo

VIII Ogólnopolski Konkurs Poetycki Gimnazjalistów. Pisać każdy może

VIII Ogólnopolski Konkurs Poetycki Gimnazjalistów. Pisać każdy może VIII Ogólnopolski Konkurs Poetycki Gimnazjalistów Pisać każdy może Dyrektor i polonistki Gimnazjum nr 4 im. Aleksandra Kamińskiego w Zespole Szkół w Legionowie zapraszają uczniów gimnazjów do udziału w

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN VI POWIATOWEGO KONKURSU TRANSLATORSKIEGO YOUNG TRANSLATORS/JUNGE ÜBERSETZER DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016

REGULAMIN VI POWIATOWEGO KONKURSU TRANSLATORSKIEGO YOUNG TRANSLATORS/JUNGE ÜBERSETZER DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 REGULAMIN VI POWIATOWEGO KONKURSU TRANSLATORSKIEGO YOUNG TRANSLATORS/JUNGE ÜBERSETZER DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 Tłumaczenie to język Europy /Umberto Eco/ Konkurs jest inspirowany

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Kreatywność, czyli jak być twórczym na co dzień Hanna Micińska. E.Nęcki

Akademia Młodego Ekonomisty. Kreatywność, czyli jak być twórczym na co dzień Hanna Micińska. E.Nęcki Akademia Młodego Ekonomisty Kreatywność, czyli jak być twórczym na co dzień Hanna Micińska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 5 maja 2014 r. Twórczość E.Nęcki Twórczy może być materialny lub niematerialny

Bardziej szczegółowo

Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi.

Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. 2/2009 10.04.2007 r. Dobry Promyk Słońca Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. JAN PAWEŁ II W t y m n u m

Bardziej szczegółowo

MOCNE STRONY OSOBOWE:

MOCNE STRONY OSOBOWE: MOCNE STRONY OSOBOWE: To ja Kreatywność / pomysłowość Znajduję różne rozwiązania problemów Łatwo wpadam na nowe pomysły Mam wizjonerskie pomysły Szukam nowych możliwości i wypróbowuję je Potrafię coś zaprojektować

Bardziej szczegółowo

a przez to sprawimy dużo radości naszym rodzicom. Oprócz dobrych ocen, chcemy dbać o zdrowie: uprawiać ulubione dziedziny sportu,

a przez to sprawimy dużo radości naszym rodzicom. Oprócz dobrych ocen, chcemy dbać o zdrowie: uprawiać ulubione dziedziny sportu, IMIENINY ŚWIĘTEGO STANISŁAWA KOSTKI- -Patrona dzieci i młodzieży (8 września) Opracowała: Teresa Mazik Początek roku szkolnego wiąże się z różnymi myślami: wracamy z jednej strony do minionych wakacji

Bardziej szczegółowo

Szkolenia i warsztaty dla nauczycieli i wychowawców

Szkolenia i warsztaty dla nauczycieli i wychowawców Szkolenia i warsztaty dla nauczycieli i wychowawców 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Temat Poskromienie złośnika Kiedy dziecko się złości? Jak rodzice/wychowawcy reagują na złość dziecka? Dlaczego niektóre sposoby

Bardziej szczegółowo

Słuchacze poznają: definicję oceniania kształtującego wybrane elementy OK opinie nauczycieli stosujących OK

Słuchacze poznają: definicję oceniania kształtującego wybrane elementy OK opinie nauczycieli stosujących OK Słuchacze poznają: definicję oceniania kształtującego wybrane elementy OK opinie nauczycieli stosujących OK 2 Ocenianie kształtujące to częste, interaktywne ocenianie postępów ucznia i uzyskanego przez

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz: Język sąsiada na pograniczu polsko-niemieckim

Kwestionariusz: Język sąsiada na pograniczu polsko-niemieckim Kwestionariusz: Język sąsiada na pograniczu polsko-niemieckim Szanowni Państwo, w ramach polsko-niemieckiego projektu badawczego pragniemy przyjrzeć się temu, jakie znaczenie mają języki polski i niemiecki

Bardziej szczegółowo

Internet źródło inspiracji estetycznych dla pedagogiki religii. Franz Feiner Cieszyn

Internet źródło inspiracji estetycznych dla pedagogiki religii. Franz Feiner Cieszyn Internet źródło inspiracji estetycznych dla pedagogiki religii Franz Feiner Cieszyn 26.05. 2004 Obserwacje w WWW w czasopiśmie Christlich pädagogische Blätter Punkty wyjściowe Znaki pedagogicznoreligijne

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół w Rzeczycy Długiej Pasowanie pierwszoklasistów

Zespół Szkół w Rzeczycy Długiej Pasowanie pierwszoklasistów Pasowanie na ucznia to bardzo ważna uroczystość w naszej szkole. Tradycyjnie, jak co roku w październiku dzieci prezentują swoje umiejętności w przygotowanym wcześniej programie artystycznym. Uroczystość

Bardziej szczegółowo

Copyright: Instytut Miasta Test Talentów. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. ani nie pasuje pasuje pasuje

Copyright: Instytut Miasta  Test Talentów. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. ani nie pasuje pasuje pasuje Copyright: Instytut Miasta www.instytutmiasta.pl Test Talentów Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do ciebie. Są to określenia, które

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 2 w Ełku. im I-szej Dywizji Tadeusza Kościuszki ul. Hieronima i Jana Małeckich Ełk

Szkoła Podstawowa nr 2 w Ełku. im I-szej Dywizji Tadeusza Kościuszki ul. Hieronima i Jana Małeckich Ełk Szkoła Podstawowa nr 2 w Ełku im I-szej Dywizji Tadeusza Kościuszki ul. Hieronima i Jana Małeckich 1 19-300 Ełk tel. sekretariat (087) 610-36-56; 610-43-70 Wersja do druku PARAFIA KATEDRALNA ŚW. WOJCIECHA

Bardziej szczegółowo

Zatem może wyjaśnijmy sobie na czym polega różnica między człowiekiem świadomym, a Świadomym.

Zatem może wyjaśnijmy sobie na czym polega różnica między człowiekiem świadomym, a Świadomym. KOSMICZNA ŚWIADOMOŚĆ Kiedy mowa jest o braku świadomi, przeciętny człowiek najczęściej myśli sobie: O czym oni do licha mówią? Czy ja nie jesteś świadomy? Przecież widzę, słyszę i myślę. Tak mniej więcej

Bardziej szczegółowo

Konkurs Recytatorski Przedszkolaków

Konkurs Recytatorski Przedszkolaków Konkurs Recytatorski Przedszkolaków REGULAMIN KONKURSU RECYTATORSKIEGO,,MUZYKA JEST WSZĘDZIE-CZASEM W WIERSZACH. Nazwa konkursu:,,muzyka jest wszędzie- czasem w wierszach. Organizatorem konkursu jest Publiczne

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

GOLDEN 5. Integracja i klimat klasy, Współpraca nauczyciela z rodzicami.

GOLDEN 5. Integracja i klimat klasy, Współpraca nauczyciela z rodzicami. GOLDEN 5 Integracja i klimat klasy, Współpraca nauczyciela z rodzicami. Uczniowie i nauczyciele naszej szkoły. Ankieta dla rodziców Ankieta jest anonimowa. Państwa odpowiedzi będą wykorzystane do podniesienia

Bardziej szczegółowo

Raport o kursie. Strona 0. www.oczyszczanieumyslu.pl www.czystyumysl.com

Raport o kursie. Strona 0. www.oczyszczanieumyslu.pl www.czystyumysl.com Raport o kursie Strona 0 Raport o kursie Marcin Tereszkiewicz Raport o kursie Strona 1 Oczyszczanie Umysłu Oczyść swój umysł aby myśleć pozytywnie i przyciągać to czego chcesz Raport o kursie Strona 2

Bardziej szczegółowo

wiedza I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU

wiedza I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU wiedza I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU Projekt realizowany przez Podlaską Fundację Wspierania Talentów mający na celu finansowe wsparcie szkół i placówek oświatowych,

Bardziej szczegółowo

Człowiek jest wielki, nie przez to co ma, nie przez to kim jest, lecz przez to czym dzieli się z innymi. /Jan Paweł II/

Człowiek jest wielki, nie przez to co ma, nie przez to kim jest, lecz przez to czym dzieli się z innymi. /Jan Paweł II/ Człowiek jest wielki, nie przez to co ma, nie przez to kim jest, lecz przez to czym dzieli się z innymi /Jan Paweł II/ Gryficki Uniwersytet Trzeciego Wieku swoją działalność rozpoczął 26 stycznia 2014r.

Bardziej szczegółowo

4. po Wielkanocy CANTATE

4. po Wielkanocy CANTATE Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl 4. po Wielkanocy CANTATE Główna myśl: Wysławiaj Boga! Wiersz przewodni: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi. Mt 11,25a Fragment biblijny: Jezus wysławia

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY. mgr Grażyna Wyszkowska Kętrzyn, styczeń 2016

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY. mgr Grażyna Wyszkowska Kętrzyn, styczeń 2016 WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY mgr Grażyna Wyszkowska Kętrzyn, styczeń 2016 CO TO JEST CZYTANIE? techniczne rozpoznawanie znaków; zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

Scenariusz projektu realizowanego na lekcjach języka polskiego w klasie III gimnazjum

Scenariusz projektu realizowanego na lekcjach języka polskiego w klasie III gimnazjum Scenariusz projektu realizowanego na lekcjach języka polskiego w klasie III gimnazjum Autor: Danuta Pasich 22.05.2012. InterKlasa Scenariusz projektu realizowanego na lekcjach języka polskiego w klasie

Bardziej szczegółowo

We create chemistry. Nasza strategia korporacyjna

We create chemistry. Nasza strategia korporacyjna We create chemistry Nasza strategia korporacyjna Filozofia firmy BASF Od czasu założenia firmy w roku 1865, nasz rozwój jest odpowiedzią na zmiany zachodzące w otaczającym nas świecie. W naszym wyobrażeniu

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej

Konspekt szkółki niedzielnej Główna myśl: Pan Bóg wszystko stworzył Konspekt szkółki niedzielnej 3. NIEDZIELA PO WIELKANOCY Jubilate Tekst: 1 Księga Mojżeszowa 1,1-4,26-31;2,1-4 Stworzenie świata i człowieka Wiersz przewodni: 1 Księga

Bardziej szczegółowo

5. To, jak Ci idzie w szkole jest dla Twoich rodziców (opiekunów): A niezbyt ważne B ważne C bardzo ważne 1 ANKIETA DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

5. To, jak Ci idzie w szkole jest dla Twoich rodziców (opiekunów): A niezbyt ważne B ważne C bardzo ważne 1 ANKIETA DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ANKIETA DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM 5. To, jak Ci idzie w szkole jest dla Twoich rodziców (opiekunów): A niezbyt ważne B ważne C bardzo ważne 1 kod ucznia Drodzy Pierwszoklasiści! Niedawno rozpoczęliście naukę

Bardziej szczegółowo

LEMoniada - konkurs literacki i filmowy, inspirowany twórczością Stanisława Lema

LEMoniada - konkurs literacki i filmowy, inspirowany twórczością Stanisława Lema LEMoniada - konkurs literacki i filmowy, inspirowany twórczością Stanisława Lema Stanisław Lem jest patronem Gimnazjum nr 12 w Szczecinie. Życie, rozległa twórczość i działalność Stanisława Lema człowieka,

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie aktywności twórczej i jej wpływ na wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym.

Rozwijanie aktywności twórczej i jej wpływ na wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym. Rozwijanie aktywności twórczej i jej wpływ na wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym. Wielu psychologów twierdzi, Ŝe dzieci są twórcze z samej swej natury, a postawa twórcza jest wśród dzieci powszechna.

Bardziej szczegółowo

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH?

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? Podstawowa zasada radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych:,,nie reaguj, tylko działaj Rodzice rzadko starają się dojść do tego, dlaczego ich

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Kielce, Drogi Mikołaju!

Kielce, Drogi Mikołaju! I miejsce Drogi Mikołaju! Kielce, 02.12.2014 Mam na imię Karolina, jestem uczennicą klasy 5b Szkoły Podstawowej nr 15 w Kielcach. Uczę się dobrze. Zbliża się 6 grudnia. Tak jak każde dziecko, marzę o tym,

Bardziej szczegółowo

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy LITERATURA 1. "Żyć życiem innym niż większość". Twoje rozważania o wybranych bohaterach literackich idących

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

1.1 Czy uczestniczy Pani / Pan po raz pierwszy w kursie organizowanym na naszym Uniwersytecie Ludowym VHS?

1.1 Czy uczestniczy Pani / Pan po raz pierwszy w kursie organizowanym na naszym Uniwersytecie Ludowym VHS? Informator dla klientów 2011 Niemiecki jako drugi język / język obcy Szanowne Uczestniczki, szanowni Uczestnicy kursów, Berlińskie Uniwersytety Ludowe (Volkshochschulen, VHS) stale pracują nad jakością

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY PROFILAKTYKI MŁODZIEŻOWEJ

PROGRAMY PROFILAKTYKI MŁODZIEŻOWEJ PROGRAMY PROFILAKTYKI MŁODZIEŻOWEJ SPRAWOZDANIE Z PROJEKTU PROFILAKTYCZNEGO Nazwa Kierownik Miejsce realizacji Termin realizacji Rok szkolny 2009/2010 Liczba i rodzaj odbiorców Cele i opis PROGRAM PROFILAKTYCZNY

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza Wymagania edukacyjne śródroczne Ocena celująca Ocenę celującą przewiduję dla uczniów przejawiających

Bardziej szczegółowo

wydarzeniach w utworze epickim opowiada narrator; jego relacja ma najczęściej charakter zobiektywizowany i cechuje ją

wydarzeniach w utworze epickim opowiada narrator; jego relacja ma najczęściej charakter zobiektywizowany i cechuje ją Charakterystyka trzech rodzajów literackich Cechy charakterystyczne epiki wydarzeniach w utworze epickim opowiada narrator; jego relacja ma najczęściej charakter zobiektywizowany i cechuje ją chłodny dystans;

Bardziej szczegółowo

Czy strategię marki moŝna zbudować bez badań? MoŜna. Sesja Marki a badania strategie marek a badania marketingowe.

Czy strategię marki moŝna zbudować bez badań? MoŜna. Sesja Marki a badania strategie marek a badania marketingowe. Czy strategię marki moŝna zbudować bez badań? MoŜna. Sesja Marki a badania strategie marek a badania marketingowe. Tomasz Bartnik, Corporate Profiles Consulting NIE CHCĘ POWIEDZIEĆ, śe : Nie naleŝy przeprowadzać

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Biblia. Najważniejsze zagadnienia cz I

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Biblia. Najważniejsze zagadnienia cz I Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Biblia Najważniejsze zagadnienia cz I Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

Semantic primitivesi ich konfiguracje w różnych językach

Semantic primitivesi ich konfiguracje w różnych językach Semantic primitives i ich konfiguracje w różnych językach Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego 1 Naturalny metajęzyk semantyczny 2 Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716) i idea rozkładania znaczeń

Bardziej szczegółowo

SZTUKA SŁUCHANIA I ZADAWANIA PYTAŃ W COACHINGU. A n n a K o w a l

SZTUKA SŁUCHANIA I ZADAWANIA PYTAŃ W COACHINGU. A n n a K o w a l SZTUKA SŁUCHANIA I ZADAWANIA PYTAŃ W COACHINGU K r a k ó w, 1 7 l i s t o p a d a 2 0 1 4 r. P r z y g o t o w a ł a : A n n a K o w a l KLUCZOWE UMIEJĘTNOŚCI COACHINGOWE: umiejętność budowania zaufania,

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych 2011-10-01 Plan wykładu 1 Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych 2 Podział dyscyplin filozoficznych Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych:

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji języka polskiego w gimnazjum Autor: Wioletta Rafałowicz. Temat: Największa jest miłość - Hymn o miłości Św. Pawła.

Konspekt lekcji języka polskiego w gimnazjum Autor: Wioletta Rafałowicz. Temat: Największa jest miłość - Hymn o miłości Św. Pawła. Strona1 Konspekt lekcji języka polskiego w gimnazjum Autor: Wioletta Rafałowicz Temat: Największa jest miłość - Hymn o miłości Św. Pawła. Cele lekcji: uczeń określa postawę podmiotu lirycznego, formę wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

3. Wykonanie zarządzenia powierza się Prorektorowi ds. Organizacji i Rozwoju Uczelni.

3. Wykonanie zarządzenia powierza się Prorektorowi ds. Organizacji i Rozwoju Uczelni. ZARZĄDZENIE NR 4/11 REKTORA PAŃSTWOWEJ WYśSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ IM. STANISŁAWA STASZICA W PILE z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie wysokości stawek za opracowania wydawnicze ujęte w planie wydawniczym

Bardziej szczegółowo

Czy kariera naukowa jest dla kobiet?

Czy kariera naukowa jest dla kobiet? Czy kariera naukowa jest dla kobiet? Prof. Halina Rusek Uniwersytet Śląski, Cieszyn Warszawa, 20 czerwca 2009 r. Kobiety w nauce polskiej (2007/2008) profesorowie 23% zwyczajni 17% nadzwyczajni 26% adiunkci

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE OCENIANIE W LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM NR 1 W PRUDNIKU

PRZEDMIOTOWE OCENIANIE W LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM NR 1 W PRUDNIKU PRZEDMIOTOWE OCENIANIE DLA JĘZYKÓW OBCYCH W LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM NR 1 W PRUDNIKU KRYTERIA OCENIANIA Ocenianie bieŝące- Sprawdzanie czterech sprawności językowych w zakresie umiejętności mówienia, pisania,

Bardziej szczegółowo

Cytaty do zaproszeń ślubnych

Cytaty do zaproszeń ślubnych Cytaty do zaproszeń ślubnych Teksty można dowolnie modyfikować lub przesłać swój. 1. Zakochani i świadomi, że ich miłość to nie wiatr, mają zaszczyt zawiadomić, że chcą razem iść przez świat. 2. "Trzy

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

INSCENIZACJA NA DZIEŃ MATKI I OJCA!!

INSCENIZACJA NA DZIEŃ MATKI I OJCA!! Literka.pl INSCENIZACJA NA DZIEŃ MATKI I OJCA!! Data dodania: 2004-03-16 13:30:00 Dzień Mamy i Taty Montaż słowno-muzyczny dla klasy III Konferansjer: Witam serdecznie wszystkich rodziców przybyłych na

Bardziej szczegółowo

Regulamin przyznawania Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. Postanowienia ogólne

Regulamin przyznawania Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. Postanowienia ogólne Regulamin przyznawania Nagrody Literackiej m.st. Warszawy Postanowienia ogólne 1 1. Nagroda Literacka m.st. Warszawy, zwana dalej Nagrodą przyznawana będzie autorom ksiąŝek wyróŝniających się poziomem

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE ŚWIADOMOŚCI REGIONALNEJ U UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ

KSZTAŁTOWANIE ŚWIADOMOŚCI REGIONALNEJ U UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ Anna Nowak KSZTAŁTOWANIE ŚWIADOMOŚCI REGIONALNEJ U UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ referat Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 9 im. Bohaterów Westerplatte w Koninie Konin 2005 Edukacja regionalna

Bardziej szczegółowo

Metody i formy pracy: metoda problemowa, praca w grupie, praca z tekstem, praca samodzielna, burza mózgów.

Metody i formy pracy: metoda problemowa, praca w grupie, praca z tekstem, praca samodzielna, burza mózgów. Temat lekcji: Świat wymyślony na próbę w wierszu W. Szymborskiej pt. Obmyślam świat. Cele lekcji: cel główny: uczeń potrafi odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób poetka kreuje świat alternatywny i jaką

Bardziej szczegółowo

MALI uczniowie idą do szkoły

MALI uczniowie idą do szkoły MALI uczniowie idą do szkoły Czy wyobrażasz sobie życie bez książek? A wiesz, że książka może odmienić życie ludzkie? Jeśli chcesz się o tym przekonać, zapraszamy do włączenia się w najnowszą akcję edukacyjną

Bardziej szczegółowo

Polityka językowa Unii Europejskiej. Łódź 14 maja 2012

Polityka językowa Unii Europejskiej. Łódź 14 maja 2012 Polityka językowa Unii Europejskiej Łódź 14 maja 2012 Wielojęzyczna Europa od 1958 r. Pierwsze rozporządzenie Rady nr 1/58 stanowi, że oficjalnymi i roboczymi językami są języki państw członkowskich Traktat

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PLASTYCZNEGO DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH NA NAJLEPSZY KALIGRAM HISZPAŃSKOJĘZYCZNY POD HASŁEM: Sueños escritos

REGULAMIN KONKURSU PLASTYCZNEGO DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH NA NAJLEPSZY KALIGRAM HISZPAŃSKOJĘZYCZNY POD HASŁEM: Sueños escritos REGULAMIN KONKURSU PLASTYCZNEGO DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH NA NAJLEPSZY KALIGRAM HISZPAŃSKOJĘZYCZNY POD HASŁEM: Sueños escritos Zapraszamy wszystkich uczniów szkół podstawowych do udziału w I Konkursie

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum Dwujęzyczne. Im. Św. Kingi. w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2. w Tarnowie

Gimnazjum Dwujęzyczne. Im. Św. Kingi. w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2. w Tarnowie Gimnazjum Dwujęzyczne Im. Św. Kingi w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2 w Tarnowie Gimnazjum Dwujęzyczne w ZSO nr 2 w Tarnowie to Szkoła o bogatej historii, mimo, że istnieje dopiero od roku 2001.

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. Montessori MISJA PRZEDSZKOLA Nasze przedszkole jest drogowskazem

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga

Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga Nie da się sformułować gotowej recepty, jak pomagać dziecku. Do każdego należy podchodzić indywidualnie. Rodzice i nauczyciele

Bardziej szczegółowo

JAK ZMOTYWOWAĆ DO TRANSFORMACJI PO NAJLEPSZYM ROKU W HISTORII

JAK ZMOTYWOWAĆ DO TRANSFORMACJI PO NAJLEPSZYM ROKU W HISTORII JAK ZMOTYWOWAĆ DO TRANSFORMACJI PO NAJLEPSZYM ROKU W HISTORII LIWIA KWIECIEŃ 29.11.2016 GRUPA EFL leasing pożyczka Grupa EFL oferuje szeroki pakiet rozwiązań finansowych: leasing, pożyczkę, wynajem, faktoring,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji języka polskiego dotyczącej ballady A Mickiewicza Powrót taty. Klasa VI szkoła podstawowa Nauczyciel: Ewa Polak

Scenariusz lekcji języka polskiego dotyczącej ballady A Mickiewicza Powrót taty. Klasa VI szkoła podstawowa Nauczyciel: Ewa Polak Scenariusz lekcji języka polskiego dotyczącej ballady A Mickiewicza Powrót taty Klasa VI szkoła podstawowa Nauczyciel: Ewa Polak Temat: Wizerunek ojca i rodziny na podstawie ballady A. Mickiewicza Powrót

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto uczyć się języków obcych?

Dlaczego warto uczyć się języków obcych? Dlaczego warto uczyć się języków obcych? Świat, który nas otacza ciągle się zmienia i stawia coraz wyŝsze wymagania. Teraz nie wystarczają juŝ bardzo dobre oceny w szkole. Ludzie, którzy chcą coś osiągnąć,

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Skamandryci. Wiersze wybranych przedstawicieli grupy

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Skamandryci. Wiersze wybranych przedstawicieli grupy Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Skamandryci Wiersze wybranych przedstawicieli grupy Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl

Bardziej szczegółowo

Marian Chwastniewski. Stowarzyszenie Twórcze i Edukacyjne Wyspa

Marian Chwastniewski. Stowarzyszenie Twórcze i Edukacyjne Wyspa Marian Chwastniewski Stowarzyszenie Twórcze i Edukacyjne Wyspa WYSPA ODKRYĆ A WYSPA ZAGADEK Laboratorium ma na celu wdroŝenie autorskiego programu pedagogicznego WYSPA rozwijającego postawy twórcze i badawcze

Bardziej szczegółowo

Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć.

Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć. o. Walerian Porankiewicz Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć. To całkowite oddanie się Bogu

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca nauki języka angielskiego dla rodziców uczniów klas VI

Ankieta dotycząca nauki języka angielskiego dla rodziców uczniów klas VI UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY Ankieta dotycząca nauki języka angielskiego dla rodziców uczniów klas VI Bada Szkolnych Uwarunkowań Efektywności Kształcenia Etap VII, 2014 Miejsce na kod ucznia

Bardziej szczegółowo

LITERATURA. 2. Kresy wschodnie w literaturze polskiej. Omów na podstawie wybranych przykładów.

LITERATURA. 2. Kresy wschodnie w literaturze polskiej. Omów na podstawie wybranych przykładów. TEMATY NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO W ZESPOLE SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. STANISŁAWA KOPYSTYŃSKIEGO WE WROCŁAWIU W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 LITERATURA 1. Analizując wybrane wiersze

Bardziej szczegółowo

Projekt: Współpraca i dialog. Opis szkoleń językowych planowanych do realizacji w ramach projektu

Projekt: Współpraca i dialog. Opis szkoleń językowych planowanych do realizacji w ramach projektu Projekt: Współpraca i dialog Opis szkoleń językowych planowanych do realizacji w ramach projektu Gdańsk, wrzesień 2013 Spis Treści SPIS TREŚCI...2 SZKOLENIA JĘZYKOWE...3 JĘZYK ANGIELSKI...4 Szkolenia językowe

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Kształtowanie postaw etycznych u dziecka Beata Szynalska-Skarżyńska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 11 maja 2015 r. CZYM JEST ETYKA? Etyka, zgodnie z europejską tradycją,

Bardziej szczegółowo

DOK Delft z dumą przedstawia. NOWA biblioteka

DOK Delft z dumą przedstawia. NOWA biblioteka DOK Delft z dumą przedstawia @ NOWA biblioteka Proud to be @ Nowa biblioteka Miasto Delft Miasto średniej wielkości 101 tys. mieszkańców Miasto historyczne / Uniwersytet Techniczny Badania & firmy technologiczne

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zamknięcia starego roku w KS-FKW. Ad.1 Okresy obrachunkowe

Instrukcja zamknięcia starego roku w KS-FKW. Ad.1 Okresy obrachunkowe Instrukcja zamknięcia starego roku w KS-FKW 1. Okresy obrachunkowe. 2. Rok bilansowy a rozrachunki. 3. Zakończenie roku bilansowego. 4. Rozpoczęcie nowego roku bilansowego. Ad.1 Okresy obrachunkowe System

Bardziej szczegółowo

Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl II. Profilaktyka agresji i przemocy w szkole

Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl II. Profilaktyka agresji i przemocy w szkole Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl II. Profilaktyka agresji i przemocy w szkole W roku szkolnym 2014/2015 pracownicy Centrum Doskonalenia Nauczycieli Publicznej Biblioteki

Bardziej szczegółowo

XV OGÓLNOPOLSKI KONKURS NA PRACĘ Z LITERATURY REGULAMIN

XV OGÓLNOPOLSKI KONKURS NA PRACĘ Z LITERATURY REGULAMIN Szanowni Państwo Nauczyciele Poloniści, uczniowie klas I i II szkół ponadgimnazjalnych. Serdecznie zapraszamy do udziału w XV Ogólnopolskim Konkursie na Pracę z Literatury dla uczniów klas I i II szkół

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo