Polskie przekłady Pisma Świętego

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Polskie przekłady Pisma Świętego"

Transkrypt

1 Polskie przekłady Pisma Świętego Spośród zachowanych do dziś polskich przekładów biblijnych najstarszym jest trójjęzyczny (łacinskopolsko-niemiecki) Psałterz floriański z I poł. XIV w. Z przełomu XV i XVI w. pochodzi Psałterz puławski i fragmentaryczne przekłady poszczególnych psalmów. Pierwszym przekładem całościowym ST jest Biblia królowej Zofii (żony Jagiełły), zwana też Biblią szaroszpatacką. Jest to pochodzący z II poł. XV w. przekład z Wulgaty, oparty jednak na tłumaczeniach czeskich. Również silnie uzależniony od czeskiego jest katolicki przekład NT (1556) i całej Biblii (1561), wydrukowany u Scharffenbergera w Krakowie. Jego autorem był profesor Akademii Krakowskiej, Jan Nicz, zwany Leopolitą. Biblia Leopolity z powodu nieścisłości przekładu nie zdobyła sobie poważania wśród innowierców. Większą wartość 1 iteracją miał ewangelicki przekład NT z języka greckiego, wydany drukiem przez J. Seklucjana pod nazwą: Nowy Testament zupełny (Królewiec 1551). Własne tłumaczenie całej Biblii przygotowali też kalwini polscy (Biblia brzeska, albo Radziwił-łowska, Brześć Litewski 1563). Dla braci polskich przetłumaczył całą Biblię Szymon Budny (dodając księgi deuterokanoniczne i komentarz ariański: Biblia nieświeska, 1572), a NT wydał w Krakowie Marcin Czechowic (1577). Przekładem socynian był NT Wojciecha Schmalza (Raków 1606). Wreszcie największe znaczenie dla polskich innowierców miała do niedawna Biblia gdańska, owoc długoletniej współpracy luteran, kalwinów i braci czeskich (Gdańsk 1632). Przekład ten, dokonany przez Daniela Mikołajewskiego, zastąpiono dopiero w 1975 r. zbiorowym tłumaczeniem zespołu biblistów protestanckich. Analogiczną rolę w katolicyzmie polskim spełnił przekład ks. Jakuba Wujka TJ ( ). Przewyższył on pod względem literackim wszystkie dotychczasowe przekłady polskie, stanowiąc zarazem ich syntezę. Po uzyskaniu zgody papieża Grzegorza XIII przetłumaczył on najpierw NT (1593); przekład całej Biblii, poddany cenzurze zakonnej, ukazał się dopiero po jego śmierci. Biblia Wujka, wielokrotnie modernizowana, stała się odtąd oficjalnym przekładem polskim, wydawanym także przez innowierców. Dzięki wykorzystaniu w komentarzu wypowiedzi Ojców Kościoła i polemice z błędnymi naukami był to jednocześnie podręcznik katolickiej teologii. Niezrównane piękno i wytwomość stylu Wujkowego wywarły ogromny wpływ na dzieje języka i literatury polskiej. Dopiero w XIX wieku tłumacze katoliccy odważyli się zerwać z uświęconym tradycją, ale już niezrozumiałym przekładem ks. Wujka. Próby takie podejmowano przede wszystkim w odniesieniu do Ewangelii i Psałterza. NT przełożyli po wojnie z greckiego: S. Kowalski (Warszawa 1957), E. Dąbrowski (Poznań 1961) i K. Romaniuk (Poznań 1976). Przekład z języków oryginalnych zawarty jest również w serii komentarzy naukowych do Pisma św. wydawanej przez Katolicki Uniwersytet Lubelski. 1

2 Biblia ks. J. Wujka Wydanie Wujkowe ksiąg Starego i Nowego Testamentu było tłumaczeniem łacińskiego tekstu (Wulgaty), dzieła św. Hieronima (zm. 420). Przekładu Wulgaty dokonał ks. Jakub Wujek SJ, a dzieło jego nie straciło na znaczeniu przez następne stulecia i dziś oceniane jest przez historyków literatury i językoznawców jako arcydzieło polszczyzny XVI w. Ks. Wujek wydał najpierw Nowy Testament (1593 r.), a następnie w kolejnym roku NT i psalmy. W tłumaczeniu starał się możliwie jasno wyrazić myśl autorów natchnionych, natomiast mniej miał na względzie dosłowność przekładu. Różnice między tekstem łacińskim Wulgaty a tekstem greckim NT zaznaczał na marginesie tłumaczenia. Po śmierci Wujka (1597 r.) pozostałe po nim rękopisy przeszły w ręce komisji cenzorów. Na jej czele stanął ks. Stanisław Grodziecki, który na temat przekładu Pisma św. miał zupełnie inne zdanie niż ks. Wujek. Zdaniem Grodzickiego tłumaczenie Biblii winno być wierne i dokładne, by każde słowo przekładu odpowiadało danemu słowu Wulgaty. Nie wiemy dzisiaj, na ile i w jakim stopniu przekład Wujka został zmieniony przez wspomnianą komisję cenzorów. Pełny przekład Biblii Wujka ukazał się w dwa lata po jego śmierci (1599 r.) i był przedrukowywany przez następne trzy wieki praktycznie bez zmian. Tłumaczenie to było arcydziełem języka polskiego XVI wieku i przewyższało wszystkie ówczesne polskie przekłady Pisma św. W XX w. niektóre wyrażenia przekładu Wujka stały się niezrozumiałe, a zawiła i trudna budowa zdań sprawiała czytelnikom trudności, stąd odczuwano potrzebę wprowadzenia do tekstu zmian, które ułatwiłyby czytanie. Mimo nawoływań do unowocześnienia tego przekładu, nikt się na to nie odważał. Dopiero w r.1900 ks. arcbp Antoni Szlagowski, wydając Nowy Testament, zmienił w nim przestarzałe wyrażenia (archaizmy), wprowadził nową pisownią i dodał objaśnienia. Podobną próbę wobec Starego Testamentu podjął z początkiem XX w. ks. arcbp Symon, ale nie doprowadził jej do końca. Zachęceni przez Episkopat czołowi bibliści polscy wydali w latach unowocześniony przekład Biblii Wujka w 5 tomach w Poznaniu, nakładem Księgarni św. Wojciecha. To poznańskie wydanie, zaopatrzone w obszerne naukowe wstępy i komentarze, w skutek swoich rozmiarów, a tym samym i wysokiej ceny, tylko częściowo zaradziło potrzebie rozpowszechniania znajomości Pisma św. Nakładem Wydawnictwa Księży Jezuitów w Krakowie ukazała się także cała Biblia Wujka w jednym tomie (1935 r.). Stary Testament opracował ks. S. Styś S.J., Nowy Testament ks. J. Rostworowski S.J. Podstawą wydania był tekst Wujka, którym żyło społeczeństwo polskie od ponad trzech bez mała stuleci; swoim pięknem i powagą najlepiej oddaje w naszej mowie majestat Bożego słowa. Językoznawcy (prof. Jan Otrąbski) i historycy literatury (prof. Konrad Górski) zgodnie twierdzili, że Wujkowy przekład Biblii stał się najpopularniejszym tekstem polskim w ciągu trzech i pół stuleci. Ponowne opracowanie jednotomowej Biblii Wujkowej ukazało się w Wydawnictwie Apostolstwa Modlitwy w 1956 r. (bez Nowego Testamentu). Unowocześniono nieco język Wujkowy oraz udoskonalono i uzupełniono komentarz. Trzecie z kolei wydanie Biblii Wujka ukazało się w

3 Biblia Tysiąclecia Na progu Nowego Tysiąclecia Chrztu Polski odnawialiśmy często przyrzeczenie wierności Bogu, Krzyżowi i Ewangelii". Potrzebą naszego serca jest okazać tę wierność nie tylko literze, ale duchowi Prawa Bożego. Stąd usprawiedliwiony wysiłek polskich biblistów katolickich, którzy na progu Sacrum Poloniae Millennium podjęli zaszczytny trud przekładu całości Pisma świętego na współczesny język polski - i to z języków oryginalnych. Mogło się to stać dzisiaj dzięki temu, że Polska posiada już poważny zastęp biblistów, dobrze do tego zadania przygotowanych, mających wielkie zasługi w dziedzinie naukowej i duże doświadczenie pedagogiczne (S. kard. Wyszyński). Wyd. pierwsze 1965 r. Rosnący w kraju ruch biblijny długo nie zdobył się na przekład całości Pisma Świętego na współczesny język polski z języków oryginalnych, a tymczasem odnowa biblijna w Kościele zaznaczyła się między innymi zwiększonym zainteresowaniem tekstami oryginalnymi, a wszystkie najnowsze komentarze do Pisma świętego opierały się na tekście oryginalnym. Dlatego za wyraźną aprobatą Stolicy Apostolskiej zaczęły powstawać nowe katolickie przekłady Pisma Świętego z języków oryginalnych. Celem przekładu było nadanie npwej szaty językowej tekstom świętym: zastosować nowoczesny język literacki, dlatego postanowiono odstąpić od czcigodnej tradycji Wujkowej, gdy idzie o słownictwo i styl, zachowując jednak najgłębszą zasadę zachować dostojeństwo godne tekstu natchnionego. Jednak autorzy natchnieni stosowali język nie archaiczny, ale sobie współczesny. Taki też język winien był trafić do słuchacza i czytelnika. W przekładzie wprowadzono wszędzie (poza Psałterzem) Boże imię Jahwe tam, gdzie w przekładach idących za Wujkiem, Wulgatą i Septuagintą zostało użyte zastępczo imię Pan. Wyd. drugie 1971 r. po naniesieniu poprawek i z nieznacznymi zmianami weszło do liturgii, głównie w postaci czytań mszalnych; tekst ten nabrał cech tekstu oficjalnego. Wyd. trzecie i czwarte 1976 i 1983 r. - zgodnie z uchwałą 151 Konferencji Plenarnej Episkopatu Polski (19 II 1976), zakomunikowaną Redakcji Naukowej BT pismem Prymasa Polski (23 II 1976), w trzecim wydaniu wprowadzono w miejsce Jahwe, obecnego w dwóch pierwszych wydaniach BT, tradycyjne zwroty Pan oraz Pan Bóg lub Bóg z wyjątkiem nielicznych przypadków, gdzie pozostawienie biblijnego imienia Boga było uzasadnione merytorycznie (np. Wj 3,14n). Poprawione wydanie piąte 1999r. Biblii Tysiąclecia w Roku Jubileuszowym 2000 zawiera następujące zmiany: 1) Wstępy do działów i do poszczególnych ksiąg oraz przypisy unowocześniono odpowiednio do osiągnięć naukowych ostatniego trzydziestolecia i do potrzeb czytelników szukających miejsc równoległych w Biblii; 2) dokonano zmian merytorycznych samego przekładu w imię większej jego zgodności z tekstem oryginalnym, zwłaszcza hebrajskim w Starym Testamencie, odstępując od zbyt częstego poprawiania go według tekstu Septuaginty, której odmienne lekcje podano w przypisach; 3) poprawiony i ujednolicony został język i styl przekładu. 3

4 Biblia Poznańska Dzieło nawiązuje do chlubnej tradycji poznańskiej biblistyki. Z Wielkopolski pochodził ks. Jakub Wujek. Także wydana w latach trzydziestych obecnego XX wieku tzw. Biblia Poznańska była wielkim osiągnięciem biblistyki poznańskiej. Idea nowego tłumaczenia z bogatym komentarzem wyszła od ks. prof. Aleksego Klawka, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Propozycję wydania dzieła przedstawił on w 1960 r., a Księgarnia św. Wojciecha wyraziła zgodę i podpisano umowę. Śmierć profesora (1969 r.) przerwała dobrze zapowiadające się dzieło. Pod kierownictwem ks. prof. M. Petera w latach Księgarnia św. Wojciecha wydała w trzech tomach Biblię Poznańską, która znalazła uznanie specjalistów. Świadectwem tego było niemal natychmiastowe rozejście się 15-ty siecznego nakładu. Drugie wydanie w 1982 r. było wznowieniem pierwszego bez większych zmian również w trzech tomach. Bogaty komentarz ma do spełnienia względem tekstu biblijnego rolę pomocniczą. Zawiera przede wszystkim objaśnienia natury teologicznej, mniej wywodów historyczno-archeologicznych i filologicznych. Dla zwięzłości i jasności pominięto noty bibliograficzne lub ograniczono je do minimum. Dalsze wydania: , r. (4 tomy) Biblia Paulistów (Edycja św. Pawła) 2005 (NT) i 2008 (całość) Powołując się na wskazania II Soboru Watykańskiego, papież Jan Paweł II u progu nowego tysiąclecia przypomniał potrzebę sięgania do Pisma Świętego: Aby poznać prawdziwą tożsamość Chrystusa, chrześcijanie powinni (...) powrócić z odnowionym zapałem do Biblii, «czy to przez świętą Liturgię, przepełnioną Bożymi słowami, czy przez pobożną lekturę, czy przez odpowiednie do tego instytucje] inne pomoce». W tekście objawionym sam Ojciec niebieski wychodzi nam bowiem z miłością na spotkanie i rozmawia z nami, ukazując nam naturę Jednorodzonego Syna oraz swój plan zbawienia ludzkości" (Tertio millennio adveniente, 40). W odpowiedzi na wskazania Ojca św. Jana Pawła II Towarzystwo Świętego Pawła podjęło w 1996 r. inicjatywę nowego tłumaczenia Biblii z języków oryginalnych na język polski oraz przygotowania komentarza o charakterze duszpasterskim. Do realizacji projektu zaproszono kilkudziesięciu biblistów i polonistów z różnych ośrodków w Polsce i spoza jej granic. Prace przebiegały w kilku etapach. Najpierw obszerne grono biblistów dokonywało przekładu tekstu greckiego lub hebrajskiego. Następnie przekład ten był opiniowany przez kilkuosobowy zespół specjalistów. Podczas spotkania w grupie roboczej wraz z autorem przekładu zespół ustalał najlepsze brzmienie tekstu. Ta metoda wspólnego opracowywania każdej z ksiąg Biblii, choć żmudna i pracochłonna, znacznie podniosła walory przygotowywanego przekładu. W następnym etapie prac miała miejsce redakcja komentarzy i innych tekstów pomocniczych. Metoda pracy w grupie nad ostatecznym brzmieniem tekstów, a jeszcze bardziej świadomość pierwszeństwa słowa Bożego przed ludzkim, skłoniły Redakcję do umieszczenia nazwisk tłumaczy i autorów komentarzy w ogólnym spisie autorów. Pracom nad ostatecznym kształtem dzieła przyświecał jeden cel: przygotować przekład i komentarze w takiej formie, aby treść Ksiąg świętych została wiernie oddana i wyjaśniona w poprawnym, współczesnym i komunikatywnym języku polskim. Wyjście naprzeciw współczesnemu czytelnikowi widoczne jest w 4

5 szacie językowej przekładu. Starano się uwolnić ją od form zawiłych i archaicznych, które mogłyby utrudnić odbiór treści Ksiąg świętych. Nieliczne słowa greckie i hebrajskie zostały podane w uproszczonej transkrypcji. Ich obecność w niniejszym dziele oraz wybór tłumaczy fakt, że stanowią one etymologiczne źródło ważnych terminów polskich z zakresu języka religijnego. Lepszemu zrozumieniu tekstu biblijnego przez współczesnego odbiorcę służą także wyjaśniające teksty poboczne, które są obszerne i obejmują wiele aspektów. Wielopoziomowa pomoc znalazła swój wyraz w nowoczesnym i przejrzystym układzie graficznym strony, co stanowi on znaczną innowację pośród znanych wydań Biblii w języku polskim. Najpierw wydano Nowy Testament z Psalmami (2005 r.), a następnie całą Biblię (2008 r.) Dalsze ważne wydania to Biblia ekumeniczna (wspolna edycja 11 Kościołów w Polsce) oraz Biblia Jerozolimska; ta ostatnia zawiera tekst BT (5 wyd.) z dodaniem przypisów z Biblii Jerozolimskiej. KALENDARIUM Biblii Tysiąclecia Biblia Tysiąclecia - I wydanie - z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich dla uczczenia Millennium Chrztu Polski Biblia Tysiąclecia - II wydanie + dodruk Biblia Tysiąclecia - III wydanie + dodruk Biblia Tysiąclecia - IV wydanie + dodruk (ostatni w 1997 roku) Biblia Tysiąclecia - wydanie specjalne (B-4, duża czcionka) Biblia Tysiąclecia - wydanie specjalne egzemplarzy zilustrowanych reprodukcjami obrazów z kolekcji Porczyńskich Biblia Tysiąclecia z konkordancją opracowana przez Andrzeja Samardaka i ks. Jana Flisa (wersja na dyskietkach) Pierwsze polskie wydanie Biblii Tysiąclecia na CD - przygotowane w darze dla Ojca Świętego na Jego spotkanie z młodzieżą 3 czerwca w Poznaniu Biblia Tysiąclecia w Internecie na serwerze Papieskiego Wydziału Teologicznego w Poznaniu: " Biblia Tysiąclecia na CD - wydanie specjalne - z okazji nadania Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II honorowego obywatelstwa Poznania, wręczona 13 stycznia w Rzymie przez Prezydenta Wojciecha Szczęsnego - Kaczmarka Biblia Tysiąclecia na CD - wydanie okolicznościowe - przygotowane na Złoty Jubileusz Pallottinum w Poznaniu Biblia Tysiąclecia - V wydanie Biblia Tysiąclecia z przypisami z Biblii Jerozolimskiej; Biblia wydanie ekumeniczne na bazie Biblii Tysiąclecia i Biblii Warszawskiej w koedycji z Towarzystwem Biblijnym w Polsce. Bibliografia: M. Kossowska, Biblia w języku polskim, t. I-II, Poznań: Księgarnia św. Wojciecha E. Siatkowska, W kręgu współczesnych przekładów Biblijnych, RBL 39 (1986), s D. Kuźmina, Jakub Wujek ( ). Pisarz, tłumacz i misjonarz, Warszawa: Wyd. SBP 2004 (Nauka, Dydaktyka, Praktyka 71). 5

POLSKIE PRZEKŁADY PISMA ŚWIĘTEGO

POLSKIE PRZEKŁADY PISMA ŚWIĘTEGO POLSKIE PRZEKŁADY PISMA ŚWIĘTEGO 1. PRZEKŁADY DAWNIEJSZE Spośród zachowanych do dziś polskich przekładów biblijnych najstarszym jest trójjęzyczny (łacińskopolsko-niemiecki) Psałterz Floriański z pierwszej

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum kl. I, Temat 15

Gimnazjum kl. I, Temat 15 Po polsku: W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. Amen. Po angielsku: In the name of the Father, and the Son, and the Holy Spirit. Amen. Po niemiecku: Im Namen des Vaters und des Sohnes und des Heiligen

Bardziej szczegółowo

Manuskrypt. Łacińskie manu scriptus czyli dosłownie napisany ręcznie Dokument napisany odręcznie, w przeciwieństwie do drukowanego

Manuskrypt. Łacińskie manu scriptus czyli dosłownie napisany ręcznie Dokument napisany odręcznie, w przeciwieństwie do drukowanego MUZEUM MANUSKRYPTÓW Czym się zajmiemy? Manuskrypt co to takiego? Jak powstawały manuskrypty Manuskrypty Starego Testamentu Manuskrypty Nowego Testamentu Historia polskich przekładów Biblii Dlaczego manuskrypty

Bardziej szczegółowo

Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)?

Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)? Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)? Mój pierwszy nauczyciel języka hebrajskiego bił mnie linijką po dłoni, gdy ośmieliłem się dotknąć palcem świętych liter Pięcioksięgu. (R. Brandstaetter,

Bardziej szczegółowo

O NAŚLADOWANIU CHRYSTUSA

O NAŚLADOWANIU CHRYSTUSA O NAŚLADOWANIU CHRYSTUSA Tomasz a Kempis Przekład Jan Ożóg SJ Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2014 Wprowadzenie Z książeczką Tomasza a Kempis O naśladowaniu Chrystusa po raz pierwszy spotkałem się

Bardziej szczegółowo

Jak czytać i rozumieć Pismo Święte? Podstawowe zasady. (YC 14-19)

Jak czytać i rozumieć Pismo Święte? Podstawowe zasady. (YC 14-19) Jak czytać i rozumieć Pismo Święte? Podstawowe zasady. (YC 14-19) Mój pierwszy nauczyciel języka hebrajskiego bił mnie linijką po dłoni, gdy ośmieliłem się dotknąć palcem świętych liter Pięcioksięgu. (R.

Bardziej szczegółowo

1 Zagadnienia wstępne

1 Zagadnienia wstępne 1 Zagadnienia wstępne 2 W ramach powtórki księgi protokanoniczne pisma, które od początku były uznawane przez wszystkie gminy chrześcijańskie za natchnione protokanoniczność nie oznacza, że księgi te mają

Bardziej szczegółowo

BIBLICUM ŚLĄSKIE. Wykład V Przekłady Biblii

BIBLICUM ŚLĄSKIE. Wykład V Przekłady Biblii BIBLICUM ŚLĄSKIE KURS WPROWADZAJĄCY Wykład V Przekłady Biblii Tłumaczenia Biblii- odpowiedź na nową sytuację językową wierzących Pismo Święte powstało w trzech językach. Stary Testament utrwalono w większości

Bardziej szczegółowo

Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY

Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY Tomasz Kiesling Oborniki 2013 Być jak Teofil dziś Teofil konkretne imię adresata, chrześcijanina, do którego pisze św. Łukasz Ewangelię. Ewangelista przeprowadził wiele rozmów

Bardziej szczegółowo

Kard. Stanisław Nagy SCI. Świadkowie wielkiego papieża

Kard. Stanisław Nagy SCI. Świadkowie wielkiego papieża Kard. Stanisław Nagy SCI Świadkowie wielkiego papieża Kard. Stanisław Nagy SCI Świadkowie Wielkiego Papieża CZĘSTOCHOWA 2011 Redaktor serii: ks. Ireneusz Skubiś Redaktor tomu: Anna Srokosz-Sojka Redakcja

Bardziej szczegółowo

Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan 12 stycznia 2017

Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan 12 stycznia 2017 Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan 12 stycznia 2017 Pojednanie miłość Chrystusa przynagla nas pod tym hasłem przebiegać będzie Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan 2017. Tym razem materiały do ekumenicznych

Bardziej szczegółowo

X. NAUCZANIE KOŚCIOŁA

X. NAUCZANIE KOŚCIOŁA X. NAUCZANIE KOŚCIOŁA - nauczanie Papieża - dokumenty Stolicy Apostolskiej - dokumenty Soborów oraz Biskupów - Prawo Kanoniczne AUTOR TYTUŁ NUMER STATUS - Znak nr 7-9 (1982) Społeczne nauczanie KK. X.

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po wydaniach i przekładach Pisma Świętego

Przewodnik po wydaniach i przekładach Pisma Świętego Przewodnik po wydaniach i przekładach Pisma Świętego e-book przygotowany dla klientów Księgarni Religijnej Gloria24.pl Copyright http://biblijna.strona.pl 1 Spis treści Przekłady Biblii 3 Jaki powinien

Bardziej szczegółowo

Tytuł IV. ŚRODKI SPOŁECZNEGO PRZEKAZU, W Szczególności KSIĄŻKI

Tytuł IV. ŚRODKI SPOŁECZNEGO PRZEKAZU, W Szczególności KSIĄŻKI Tytuł IV ŚRODKI SPOŁECZNEGO PRZEKAZU, W Szczególności KSIĄŻKI Kan. 822-1. W wypełnianiu swojej funkcji, pasterze Kościoła, korzystając z prawa przysługującego Kościołowi, powinni posługiwać się środkami

Bardziej szczegółowo

Hipotezę o jego istnieniu wysunął Aleksander Brückner. Przekład miał powstać pod

Hipotezę o jego istnieniu wysunął Aleksander Brückner. Przekład miał powstać pod Hipotezę o jego istnieniu wysunął Aleksander Brückner. Przekład miał powstać pod koniec XII w. W Żywocie bł. Kingi (żony Bolesława Wstydliwego) znajduje się wzmianka o zwyczaju odmawiania przez księżną

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach nauczania biblijnego Kościoła Zielonoświątkowego w RP Podstawa Programowa katechezy zielonoświątkowej Za podstawowe źródło treści oraz główną przesłankę

Bardziej szczegółowo

Kościół Boży w Chrystusie PODSTAWA PROGRAMOWA DLA SZKÓŁ PONADPODSTAWOWYCH

Kościół Boży w Chrystusie PODSTAWA PROGRAMOWA DLA SZKÓŁ PONADPODSTAWOWYCH Kościół Boży w Chrystusie PODSTAWA PROGRAMOWA DLA SZKÓŁ PONADPODSTAWOWYCH CHARAKTERYSTYKA: Program przeznaczony jest dla uczniów szkół ponadpodstawowych: liceum, technikum oraz szkół zawodowych. Katechezy

Bardziej szczegółowo

Historia kształtowania się liturgii uświęcenia czasu...77

Historia kształtowania się liturgii uświęcenia czasu...77 Spis treści WSTĘP ks. Jan Hadalski SChr...5 Część pierwsza Współczesne dokumenty Kościoła...9 Konstytucja o liturgii świętej Soboru Watykańskiego II na temat liturgii godzin... 11 Konstytucja apostolska

Bardziej szczegółowo

W Sercu Jezusa. ratunek i nadzieja HISTORIA I TERAŹNIEJSZOŚĆ IDEI I DZIEŁA OSOBISTEGO POŚWIĘCENIA SIĘ NAJŚWIĘTSZEMU SERCU JEZUSA

W Sercu Jezusa. ratunek i nadzieja HISTORIA I TERAŹNIEJSZOŚĆ IDEI I DZIEŁA OSOBISTEGO POŚWIĘCENIA SIĘ NAJŚWIĘTSZEMU SERCU JEZUSA W Sercu Jezusa ratunek i nadzieja HISTORIA I TERAŹNIEJSZOŚĆ IDEI I DZIEŁA OSOBISTEGO POŚWIĘCENIA SIĘ NAJŚWIĘTSZEMU SERCU JEZUSA Opracował Ks. Władysław Kubik SJ WYDAWNICTWO WAM KSIĘŻA JEZUICI KRAKÓW 2013

Bardziej szczegółowo

1 Zagadnienia wstępne

1 Zagadnienia wstępne 1 Zagadnienia wstępne 2 Ale o co chodzi? Czy ta wiedza jest do zbawienia koniecznie potrzebna? NIE, ale można ją wykorzystać by ułatwić sobie życie Lecz wiedza wbija w pychę, miłość zaś buduje. 1 Kor 8,1

Bardziej szczegółowo

Lekcja 2 na 14 października 2017

Lekcja 2 na 14 października 2017 Lekcja 2 na 14 października 2017 Zakon bowiem został nadany przez Mojżesza, łaska zaś i prawda stała się przez Jezusa Chrystusa (Jan 1:17) Wielkie obietnice: lepsze życie w zamian za posłuszeństwo. Lepsze

Bardziej szczegółowo

CECHY POLSKIEGO STYLU BIBLIJNEGO (I JĘZYK INKLUZYWNY)

CECHY POLSKIEGO STYLU BIBLIJNEGO (I JĘZYK INKLUZYWNY) EWA J. JEZIERSKA OSU Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 2008, t. 41, z. 1, s. 214 219 CECHY POLSKIEGO STYLU BIBLIJNEGO (I JĘZYK INKLUZYWNY) Po pierwszych tłumaczeniach

Bardziej szczegółowo

Apostolstwo Modlitwy

Apostolstwo Modlitwy Apostolstwo Modlitwy Apostolstwo Modlitwy Stowarzyszenie katolickie modlitwy Modlitwy duchowego i NS NMP Eucharystycznej Apostolstwa Modlitwy Ofiarowania -misyjna z kultem Eucharystii Ikonografia namalowany

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

Trójca Święta wzór doskonałej wspólnoty

Trójca Święta wzór doskonałej wspólnoty Trójca Święta wzór doskonałej wspólnoty Prawda o Bogu w Trójcy Jedynym należy do największych tajemnic chrześcijaństwa, której nie da się zgłębić do końca. Można jedynie się do niej zbliżyć, czemu mają

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy do Szkoły Modlitwy Jana Pawła II środa, 21 września :33

Zapraszamy do Szkoły Modlitwy Jana Pawła II środa, 21 września :33 Jan Paweł II nadal wskazuje nam kierunek duchowego wzrastania. Musimy z wielką troską starać się o wypłynięcie na głębię. Służy temu m.in. Szkoła Modlitwy Jana Pawła II, która powstała przy Centrum Nie

Bardziej szczegółowo

Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan 2014 GENEZA MATERIAŁY - PROGRAM

Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan 2014 GENEZA MATERIAŁY - PROGRAM Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan 2014 GENEZA MATERIAŁY - PROGRAM Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan Mający już ponad stuletnią tradycję Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan stał się cyklicznym

Bardziej szczegółowo

Na początku Bóg podręcznik do nauki religii w I klasie gimnazjum (semestr pierwszy) razem 22 jednostki lekcyjne

Na początku Bóg podręcznik do nauki religii w I klasie gimnazjum (semestr pierwszy) razem 22 jednostki lekcyjne Na początku Bóg podręcznik do nauki religii w I klasie gimnazjum (semestr pierwszy) razem 22 jednostki lekcyjne Zagadnienia programowe Tematyka Cele i treści szczegółowe Liczba lekcji (45 ) Lekcje organizacyjne

Bardziej szczegółowo

1. ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA MODUŁU. Opis efektu kształcenia. kształcenia modułu. kierunku TMA_W01

1. ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA MODUŁU. Opis efektu kształcenia. kształcenia modułu. kierunku TMA_W01 NAZWA MODUŁU KSZTAŁCENIA: Nowy Testament 1 Ewangelie synoptyczne NAZWA W JĘZYKU ANGIELSKIM: New Testament 1 - Synoptic Gospels KOD MODUŁU: 13-TS-14-TBNT1, 13-TN-14-TBNT1 KIERUNEK STUDIÓW: teologia POZIOM

Bardziej szczegółowo

Medytacja chrześcijańska

Medytacja chrześcijańska Z TRADYCJI MNISZEJ 5 John Main OSB Medytacja chrześcijańska John Main OSB Medytacja chrześcijańska Konferencje z Gethsemani przekład Teresa Lubowiecka Spis treści Wstęp...7 Pierwsza Konferencja...9 Druga

Bardziej szczegółowo

Sakramenty - pośrednicy zbawienia

Sakramenty - pośrednicy zbawienia Sakramenty - pośrednicy zbawienia SAKRAMENTY W Kościele jest siedem sakramentów: chrzest, bierzmowanie (chryzmacja), Eucharystia, pokuta, namaszczenie chorych, sakrament święceń, małżeństwo. ----------------------------------

Bardziej szczegółowo

Kościół Boży w Chrystusie PODSTAWA PROGRAMOWA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

Kościół Boży w Chrystusie PODSTAWA PROGRAMOWA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH Kościół Boży w Chrystusie PODSTAWA PROGRAMOWA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH CHARAKTERYSTYKA: Program przeznaczony jest dla uczniów szkół podstawowych. Minimum programowe nie uwzględnia podziału treści materiału

Bardziej szczegółowo

Ewangelia wg św. Jana. Rozdział 1

Ewangelia wg św. Jana. Rozdział 1 Ewangelia wg św. Jana Rozdział 1 Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, a Bogiem było Słowo. 2 Ono było na początku u Boga. 3 Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, co się stało.

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY KONKURS NA NAJPIĘKNIEJSZY RÓŻANIEC

SZKOLNY KONKURS NA NAJPIĘKNIEJSZY RÓŻANIEC SZKOLNY KONKURS NA NAJPIĘKNIEJSZY RÓŻANIEC Październik jest miesiącem modlitwy z różańcem. W celu zaangażowania jak najliczniejszej rzeszy dzieci i jeszcze głębszego przeżywania modlitwy różańcowej w kościele,

Bardziej szczegółowo

George Augustin. Powołany do radości. Z przedmową. kardynała Waltera Kaspera. Przekład. Grzegorz Rawski

George Augustin. Powołany do radości. Z przedmową. kardynała Waltera Kaspera. Przekład. Grzegorz Rawski George Augustin Powołany do radości t wo j e ż y c i e w k ap ł a ń s t w i e Z przedmową kardynała Waltera Kaspera Przekład Grzegorz Rawski Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2015 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA

Bardziej szczegółowo

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum przeprowadzonym wśród nauczycieli, uczniów i rodziców,

Bardziej szczegółowo

Przekłady Biblii : zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Ewa Lewicka Kielce : Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka, 2016

Przekłady Biblii : zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Ewa Lewicka Kielce : Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka, 2016 Przekłady Biblii : zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Ewa Lewicka Kielce : Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka, 2016 Przykładowe tłumaczenia 1. Biblia Królowej Zofii (szaroszpatacka)

Bardziej szczegółowo

Ks. Michał Bednarz ZANIM ZACZNIESZ CZYTAĆ PISMO ŚWIĘTE

Ks. Michał Bednarz ZANIM ZACZNIESZ CZYTAĆ PISMO ŚWIĘTE Ks. Michał Bednarz ZANIM ZACZNIESZ CZYTAĆ PISMO ŚWIĘTE 4 by Wydawnictw o BIBLOS, Tarnów 1997 ISBN 83-86889-36-5 SPIS TREŚCI Wstęp.................................. 9 :2 6.,H. 1998 Nihil obs tat Tarnów,

Bardziej szczegółowo

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia.

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Katecheza jest wychowaniem w wierze dzieci i młodzieży. Obejmuje przede wszystkim wyjaśnianie nauki chrześcijańskiej, podawanej w sposób systematyczny i całościowy

Bardziej szczegółowo

W s k a z ó w k i p r a k t y c z n e L E K T O R

W s k a z ó w k i p r a k t y c z n e L E K T O R W s k a z ó w k i p r a k t y c z n e L E K T O R O G Ó L N E Z A S A D Y Każdy posługujący w liturgii: pamięta, że uczestniczy w misterium i ma innych do niego prowadzić przygotowuje się do swoich zadań

Bardziej szczegółowo

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/w/wp/jan_pawel_ii/homilie/8pl_blonia_18082002.html

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/w/wp/jan_pawel_ii/homilie/8pl_blonia_18082002.html Zakres tematyczny: Podczas powitalnego przemówienia Jana Pawła II na krakowskim lotnisku Balice, w czasie ostatniej Pielgrzymki do Ojczyzny, której główną myślą były słowa: Bóg bogaty w miłosierdzie, najmocniej

Bardziej szczegółowo

AUTORYTET I EWANGELIA PAWŁA

AUTORYTET I EWANGELIA PAWŁA AUTORYTET I EWANGELIA PAWŁA Lekcja 2 na 8 lipca 2017 A teraz, czy chcę ludzi sobie zjednać, czy Boga? Albo czy staram się przypodobać ludziom? Bo gdybym nadal ludziom chciał się przypodobać, nie byłbym

Bardziej szczegółowo

KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień sierpień 2017

KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień sierpień 2017 KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień 2016 - sierpień 2017 Data Temat Przedsięwzięcie wrzesień 1. Czwartek Wspomnienie św. Bronisławy 77.rocznica wybuchu II wojny św.; Nowy Rok Szkolny 2016/17

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza Wymagania edukacyjne śródroczne Ocena celująca Ocenę celującą przewiduję dla uczniów przejawiających

Bardziej szczegółowo

O. MATTA EL-MASKÎNE MODLITWA

O. MATTA EL-MASKÎNE MODLITWA Z T R A D Y C J I M N I S Z E J 25 O. MATTA EL-MASKÎNE MODLITWA 1 2 O. MATTA EL-MASKÎNE MODLITWA Przekład Agnieszka Małecka-Petit Wydanie drugie, poprawione 3 Tytut oryginału: Pričre, Esprit Saint et Unité

Bardziej szczegółowo

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać?

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Jan Paweł, 23.06.2016 11:06 Jedną z osób która nie ma najmniejszych co do tego wątpliwości, jest Chorwatka Miriam, która od 24 czerwca 1981 roku spotyka się z Matką

Bardziej szczegółowo

KULTUROTWÓRCZA ROLA BIBLII

KULTUROTWÓRCZA ROLA BIBLII Kierunek Wydział Filozofii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II rok akademicki 2012/2013 kulturoznawstwo stopień pierwszy studia stacjonarne Forma zajęć: KULTUROTWÓRCZA ROLA BIBLII wykład

Bardziej szczegółowo

Witamy serdecznie. Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu

Witamy serdecznie. Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu Witamy serdecznie Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu Świecki Ruch Misyjny Epifania Świecki Ruch Misyjny "Epifania" jest międzynarodowym, niezależnym, niesekciarskim, nieobliczonym na zysk,

Bardziej szczegółowo

ODSŁONIĆ TWARZ CHRYSTUSA. Szukam was. Poradnik metodyczny do nauki religii dla klasy I gimnazjum

ODSŁONIĆ TWARZ CHRYSTUSA. Szukam was. Poradnik metodyczny do nauki religii dla klasy I gimnazjum ODSŁONIĆ TWARZ CHRYSTUSA Szukam was Poradnik metodyczny do nauki religii dla klasy I gimnazjum Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2011 Wprowadzenie do poradnika metodycznego Obecna seria podręczników

Bardziej szczegółowo

Święty Ʀ8*Ɗ5 : Ojciec # 3 "5 " - # & 35 Pio 1

Święty Ʀ8*Ɗ5 : Ojciec # 3 5  - # & 35 Pio 1 Święty Ojciec Pio 1 3 Wydawnictwo WAM Księża Jezuici, 2017 Opieka redakcyjna: Klaudia Adamus Opracowanie: Izabela Izdebska Korekta: Dorota Trzcinka Projekt okładki: Andrzej Sochacki Leon Wyczółkowski,

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM. TEMAT Godz. TREŚCI NAUCZANIA WYNIKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY Czas realizacji

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM. TEMAT Godz. TREŚCI NAUCZANIA WYNIKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY Czas realizacji ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM Numer programu : AZ-4-01/10 Tytuł programu: Świadek Chrystusa Numer podręcznika AZ-41-01/10-Wa-1/12 Tytuł podręcznika: Być świadkiem Zmartwychwstałego

Bardziej szczegółowo

Collectanea Theologica 67/4,

Collectanea Theologica 67/4, Waldemar Chrostowski Życie i twórczość Jakuba Wujka (1541-1597) : sympozjum naukowe z okazji czterechsetnej rocznicy śmierci o. Jakuba Wujka, Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie-Sekcja św. Andrzeja

Bardziej szczegółowo

Wiadomości ogólne. VIII Dział 2 Religia. Teologia. VIII.1 Dział 2 Religia. Teologia wiadomości ogólne

Wiadomości ogólne. VIII Dział 2 Religia. Teologia. VIII.1 Dział 2 Religia. Teologia wiadomości ogólne Wiadomości ogólne VIII Dział 2 Religia. Teologia VIII.1 Dział 2 Religia. Teologia wiadomości ogólne Dział 2 Religia. Teologia obejmuje teologię, systematykę Kościołów chrześcijańskich i religii niechrześcijańskich

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum

Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum ROZDZIAŁ CELUJĄCY BARDZO DOBRY DOBRY DOSTATECZNY DOPUSZCZAJĄCY NIEDOSTATECZNY I. Kim jestem? 2. Uzupełnia zdobytą na 3. Aktywnie uczestniczy w lekcji

Bardziej szczegółowo

PASTORALNA Tezy do licencjatu

PASTORALNA Tezy do licencjatu PASTORALNA Tezy do licencjatu 1. Relacja teologii pastoralnej do nauk teologicznych i pozateologicznych. 2. Główne koncepcje teologii pastoralnej. 3. Funkcje autorealizacji Kościoła w parafii. 4. Dobro

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Opracowanie: mgr Violetta Kujacińska mgr Małgorzata Lewandowska Zasady: IZ może być ustna lub pisemna, IZ pisemną przekazujemy

Bardziej szczegółowo

Wydział Teologiczny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

Wydział Teologiczny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Wydział Teologiczny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie zaprasza na studia licencjackie i magisterskie na kierunku: TEOLOGIA a także DZIENNIKARSTWO I KOMUNIKACJA SPOŁECZNA RELIGIOZNAWSTWO

Bardziej szczegółowo

słowo Biblia pochodzi od greckiego słowa biblos, które z kolei miało swoje źródło w języku egipskim, gdzie oznaczało albo papirus

słowo Biblia pochodzi od greckiego słowa biblos, które z kolei miało swoje źródło w języku egipskim, gdzie oznaczało albo papirus Powtórzenie wiadomości o Biblii (Nowy Testament) słowo Biblia pochodzi od greckiego słowa biblos, które z kolei miało swoje źródło w języku egipskim, gdzie oznaczało albo papirus (służący wówczas między

Bardziej szczegółowo

Mater Ecclesiae MARYJA MATKĄ CHRYSTUSA, KOŚCIOŁA I KAŻDEGO CZŁOWIEKA REDEMPTORIS MATER. czytaj dalej MATKA KOŚCIOŁA

Mater Ecclesiae MARYJA MATKĄ CHRYSTUSA, KOŚCIOŁA I KAŻDEGO CZŁOWIEKA REDEMPTORIS MATER. czytaj dalej MATKA KOŚCIOŁA Mater Ecclesiae MARYJA MATKĄ CHRYSTUSA, KOŚCIOŁA I KAŻDEGO CZŁOWIEKA REDEMPTORIS MATER dalej MATKA KOŚCIOŁA Święto Maryi, Matki Kościoła, obchodzone jest w poniedziałek po uroczystości Zesłania Ducha Świętego.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii

Kryteria oceniania z religii Kryteria oceniania z religii OCENA NIEDOSTATECZNA - wykazuje się brakiem jakiejkolwiek wiedzy w zakresie materiału przewidzianego programem, - ma lekceważący stosunek do przedmiotu, do wartości religijnych

Bardziej szczegółowo

Celebracja zamknięcia Roku Wiary

Celebracja zamknięcia Roku Wiary Celebracja zamknięcia Roku Wiary W czasie Mszy św. niedzielnej 24 listopada 2013 roku. Jest to uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata. 1. Przed Mszą św. wiernym rozdaje się świece i zapala się paschał

Bardziej szczegółowo

ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY

ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY Archidiecezjalny Program Duszpasterski ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY ROK A Komentarze do niedzielnej liturgii słowa Poznań 2007/2008 25 Adwent I Niedziela Adwentu 2 grudnia 2007 Iz 2, 1-5 Ps 122

Bardziej szczegółowo

Finansuj Filipa. i narzędzia do jego służby Dzieje Apostolskie 8, 30-31

Finansuj Filipa. i narzędzia do jego służby Dzieje Apostolskie 8, 30-31 Finansuj Filipa i narzędzia do jego służby Dzieje Apostolskie 8, 30-31 Kto to jest Filip? Filip to zwyczajny chrześcijanin, który stosuje model indywidualnej ewangelizacji oparty na przykładzie Filipa

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do egzaminu magisterskiego (Wydział Teologiczny ChAT) 1. Kierunkowe

Zagadnienia do egzaminu magisterskiego (Wydział Teologiczny ChAT) 1. Kierunkowe Zagadnienia do egzaminu magisterskiego (Wydział Teologiczny ChAT) 1. Kierunkowe 1) Powstanie Pięcioksięgu teorie i ich krytyka. 2) Przymierze w Stary Testamencie. 3) Kształtowanie się kanonu (kanonów)

Bardziej szczegółowo

Projekt okładki: Borys Kotowski OSB. Redakcja: Jakub Biel OSB

Projekt okładki: Borys Kotowski OSB. Redakcja: Jakub Biel OSB Projekt okładki: Borys Kotowski OSB Redakcja: Jakub Biel OSB Imprimi potest: Opactwo Benedyktynów L.dz. 17/2015, Tyniec, dnia 29.01.2015 o. Szymon Hiżycki OSB, opat tyniecki Wydanie pierwsze: Kraków 2015

Bardziej szczegółowo

Temat: Sakrament chrztu świętego

Temat: Sakrament chrztu świętego Temat: Sakrament chrztu świętego UWAGA! Do spotkania należy przygotować obrzędy chrztu świętego (powinny być dostępne w zakrystii) oraz w miarę możliwości drugą część spotkania przeprowadzić w kościele

Bardziej szczegółowo

Kult Miłosierdzia Bożego ogarnia dziś niemal

Kult Miłosierdzia Bożego ogarnia dziś niemal WSTĘP Kult Miłosierdzia Bożego ogarnia dziś niemal cały świat. Inspiracją do zainteresowania się tajemnicą Bożego Miłosierdzia w naszych czasach oraz do powstania nowych form nabożeństwa były objawienia

Bardziej szczegółowo

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Na ocenę celującą uczeń: Posiada wiedzę i umiejętności przewidziane na ocenę bardzo dobrym (co najmniej w 90%), a nad to: Samodzielnie i twórczo rozwija własne zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Radom, 18 października 2012 roku. L. dz. 1040/12 DEKRET. o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego w Roku Wiary. w Diecezji Radomskiej

Radom, 18 października 2012 roku. L. dz. 1040/12 DEKRET. o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego w Roku Wiary. w Diecezji Radomskiej Bp Henryk Tomasik: Dekret o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego w Roku Wiary w Diecezji Ra Radom, 18 października 2012 roku L. dz. 1040/12 DEKRET o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Człowiek współczesny kreator iluzji czy poszukiwacz Prawdy?

Człowiek współczesny kreator iluzji czy poszukiwacz Prawdy? PROGRAM Międzynarodowej KONFERENCJI NAUKOWEJ z cyklu Sandomierskie spotkania z Biblią. BIBLIA WIARA KULTURA Człowiek współczesny kreator iluzji czy poszukiwacz Prawdy? na kanwie najnowszego dokumentu Papieskiej

Bardziej szczegółowo

apokryfy nowego testamentu

apokryfy nowego testamentu apokryfy nowego testamentu tom ii Apostołowie część i Andrzej, Jan, Paweł, Piotr, Tomasz 697 Spis treści PRZEDMOWA...5 SKRÓTY... 11 WSPÓŁPRACOWNICY TOMU...19 Rozdział I. WSTĘP OGÓLNY A. APOSTOŁOWIE a.

Bardziej szczegółowo

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM 2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM PIERWSZE CZYTANIE Syr 24, 1-2. 8-12 Mądrość Boża mieszka w Jego ludzie Czytanie z Księgi Syracydesa. Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera

Bardziej szczegółowo

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa.

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa. Chrześcijaństwo Chrześcijaństwo jest jedną z głównych religii monoteistycznych wyznawanych na całym świecie. Jest to największa religia pod względem wyznawców, którzy stanowią 1/3 całej populacji. Najliczniej

Bardziej szczegółowo

Regulamin Ogólnopolskiego Konkursu Wiedzy Biblijnej (tekst jednolity ze zm.)

Regulamin Ogólnopolskiego Konkursu Wiedzy Biblijnej (tekst jednolity ze zm.) Tekst ujednolicony: 10.07.2016 r. Regulamin Ogólnopolskiego Konkursu Wiedzy Biblijnej (tekst jednolity ze zm.) Rozdział 1 Postanowienia ogólne 1 1. Ogólnopolski Konkurs Wiedzy Biblijnej (zwany dalej Konkursem)

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo WAM, 2013 WSPÓLNOTA ŁASKI; Ks. Cezary Smuniewski

Wydawnictwo WAM, 2013 WSPÓLNOTA ŁASKI; Ks. Cezary Smuniewski Spis treści Wstęp...5 Część 1 ZAGADNIENIA WPROWADZAJące...9 1.1. Przedzałożenia metody...9 1.1.1. Przekraczanie progu zdumienia...10 1.1.2. Teologia łaski na II Soborze Watykańskim...18 1.1.3. Teo-centryzm

Bardziej szczegółowo

Świątynia Opaczności Bożej - Łagiewniki. Akt oddania się Bożenu Miłosierdziu Historia obrazu Jezusa Miłosiernego. Obraz "Jezu ufam Tobie"

Świątynia Opaczności Bożej - Łagiewniki. Akt oddania się Bożenu Miłosierdziu Historia obrazu Jezusa Miłosiernego. Obraz Jezu ufam Tobie Łagiewniki Świątynia Opaczności Bożej - Akt oddania się Bożenu Miłosierdziu Historia obrazu Jezusa Miłosiernego Obraz "Jezu ufam Tobie" Obraz "Jezu ufam Tobie" został namalowany po raz pierwszy w historii

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły. Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska

Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły. Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska Szkoła Podstawowa nr 2 im. Królowej Jadwigi w Bełżycach Oto nasza szkoła

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II Adhortacja Apostolska Christifideles Laici X. 132 Jan Paweł II Adhortacja Apostolska Christifideles Laici X. 206 Jan Paweł II Adhortacja

Jan Paweł II Adhortacja Apostolska Christifideles Laici X. 132 Jan Paweł II Adhortacja Apostolska Christifideles Laici X. 206 Jan Paweł II Adhortacja X. NAUCZANIE KOŚCIOŁA - nauczanie Papieża - dokumenty Stolicy Apostolskiej - dokumenty Soborów oraz Biskupów - Prawo Kanoniczne AUTOR TYTUŁ NUMER STATUS Znak nr 7-9 (1982) Społeczne nauczanie KK. X. 77

Bardziej szczegółowo

ks. Edward Wasilewski Chrzest Wszczepienie w Mistyczne Ciało Chrystusa

ks. Edward Wasilewski Chrzest Wszczepienie w Mistyczne Ciało Chrystusa ks. Edward Wasilewski Chrzest Wszczepienie w Mistyczne Ciało Chrystusa Gniezno 2016 Recenzja wydawnicza Ks. prof. dr hab. Bogdan Czyżewski UAM w Poznaniu Skład Jan Słowiński Korekta Dorota Gołda Projekt

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ dla osób ubiegających się o tytuł DIAKONISY

KWESTIONARIUSZ dla osób ubiegających się o tytuł DIAKONISY KWESTIONARIUSZ dla osób ubiegających się o tytuł DIAKONISY ZDJĘCIE KANDYDATKI (nakleić) Informacje wstępne Dane zawarte w kwestionariuszu są poufne i znajdują się w wyłącznej dyspozycji Naczelnej Rady

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra WYMAGANIA Z RELIGII I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Niedostateczna Dopuszczająca Dostateczna Dobra bardzo dobra Celująca Wykazuje rażący brak wiadomości programowych klasy IV. Wykazuje zupełny brak

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy czwartej szkoły podstawowej

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy czwartej szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy czwartej szkoły podstawowej Wymagania programowe i kryteria oceniania I. Podstawowe: Na ocenę celującą uczeń: Spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą.

Bardziej szczegółowo

Liturgia Godzin Brewiarz dla Świeckich - Modlitwa codzienna Kościoła domowego

Liturgia Godzin Brewiarz dla Świeckich - Modlitwa codzienna Kościoła domowego Model : - Producent : Wyd. Warmińskie Diecezjalne (...) Liturgia Godzin, tak często dziś sprawowana w różnych grupach modlitewnych, coraz bardziej będzie się stawała modlitwą osobistą dojrzałego chrześcijanina,

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR. 1 im. JANA PAWŁA II W BEŁŻYCACH. SZKOŁA PODSTAWOWA KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR. 1 im. JANA PAWŁA II W BEŁŻYCACH. SZKOŁA PODSTAWOWA KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII ZESPÓŁ SZKÓŁ NR. 1 im. JANA PAWŁA II W BEŁŻYCACH. SZKOŁA PODSTAWOWA KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA IV Program AZ-2-01/10. Ocena dopuszczająca

Bardziej szczegółowo

Ekumeniczny Kalendarz Zielonoświątkowy 2016

Ekumeniczny Kalendarz Zielonoświątkowy 2016 Ekumeniczny Kalendarz Zielonoświątkowy 2016 Ekumeniczne wydarzenia w roku 2016, w których niektórzy Zielonoświątkowcy mogą wziąć odział. Użycie zdjęć wg zasady FAIR USE. ...przyjęcie chrztu w 966 r. było

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ TEOLOGICZNY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ AKADEMII TEOLOGICZNEJ W WARSZAWIE STUDIA W ROKU AKADEMICKIM 2013/14

WYDZIAŁ TEOLOGICZNY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ AKADEMII TEOLOGICZNEJ W WARSZAWIE STUDIA W ROKU AKADEMICKIM 2013/14 WYDZIAŁ TEOLOGICZNY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ AKADEMII TEOLOGICZNEJ W WARSZAWIE STUDIA W ROKU AKADEMICKIM 03/ JEDNOLITE STUDIA MAGISTERSKIE NA KIERUNKU TEOLOGIA Organizacja procesu kształcenia Program studiów podlega

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi. ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa tel. 18 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.pl okładka.indd 1 2015-03-03 08:10:05 Alicja Maksymiuk ŚWIĘTY JÓZEFIE,

Bardziej szczegółowo

Pierwsza Komunia Święta... i co dalej

Pierwsza Komunia Święta... i co dalej Ewa Czerwińska ilustracje: Anna Gryglas Pierwsza Komunia Święta... i co dalej Wydawnictwo WAM Fotografia z uroczystości Boże dary dla każdego Pierwsza Komunia Święta... i co dalej Ewa Czerwińska ilustracje:

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania w klasie VI szkoły podstawowej

Kryteria oceniania w klasie VI szkoły podstawowej Kryteria oceniania w klasie VI szkoły podstawowej Wymagania podstawowe: Ocena celująca: Uczeń posiada wiedzę wykraczającą poza program religii własnego poziomu edukacji. Zna obowiązujące modlitwy i mały

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY IV - VI

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY IV - VI WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY IV - VI WYMAGANIA Z RELIGII DLA KLASY IV I. Znajomość modlitw: poznane w kl. I- III; Modlitwa różańcowa.

Bardziej szczegółowo

Nie dopuść, abyśmy ulegli pokusie od Pisma Świętego do codziennej liturgii i modlitwy

Nie dopuść, abyśmy ulegli pokusie od Pisma Świętego do codziennej liturgii i modlitwy RUCH BIBLIJNY I LITURGICZNY rok LXIII (2010) numer 1 ANTONI SALM Nie dopuść, abyśmy ulegli pokusie od Pisma Świętego do codziennej liturgii i modlitwy W wyniku odnowy biblijnej zmieniono polski tekst wezwania

Bardziej szczegółowo

Tradycja w Rodzinie s. 11. Tradycja w Kościele s. 16

Tradycja w Rodzinie s. 11. Tradycja w Kościele s. 16 Tradycja w Rodzinie s. 11 w n u m e r z e : Tradycja w Kościele s. 16 od redakcji Przygotuj się do Liturgii Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego, 31 marca: I czytanie: Dz 10,34a,37-43; II czytanie: Kol

Bardziej szczegółowo

Normy typograficzne i metodologiczne artykułów w Roczniku Teologii Katolickiej

Normy typograficzne i metodologiczne artykułów w Roczniku Teologii Katolickiej Normy typograficzne i metodologiczne artykułów w Roczniku Teologii Katolickiej 1. Zasady publikowania Redakcja przyjmuje do publikacji artykuły naukowe w języku polskim i językach kongresowych (angielskim,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS IV-VIII

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS IV-VIII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS IV-VIII I. ZASADY OGÓLNE Cele PSO: sprawdzenie poziomu opanowania wiedzy i zdobytych umiejętności mobilizuje ucznia do dalszej pracy stymulowanie

Bardziej szczegółowo

List do Rzymian podręcznik do nauki religii w drugiej klasie szkoły ponadgimnazjalnej razem 22 jednostki lekcyjne

List do Rzymian podręcznik do nauki religii w drugiej klasie szkoły ponadgimnazjalnej razem 22 jednostki lekcyjne List do Rzymian podręcznik do nauki religii w drugiej klasie szkoły ponadgimnazjalnej razem 22 jednostki lekcyjne Zagadnienia programowe Lekcja organizacyjna Tematyka Cele i treści szczegółowe Liczba lekcji

Bardziej szczegółowo