Przedsiębiorcy. w Małopolsce. Biznes Dobry. Fakty, liczby, przykłady. konkursu. wybór. Zwycięzcy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przedsiębiorcy. w Małopolsce. Biznes Dobry. Fakty, liczby, przykłady. konkursu. wybór. Zwycięzcy"

Transkrypt

1 Przedsiębiorcy w Małopolsce Fakty, liczby, przykłady Zwycięzcy konkursu Biznes Dobry wybór 1

2 Uwagi metodologiczne do części Przedsiębiorcy w Małopolsce : 1. w kilku miejscach podano liczbę przedsiębiorstw zarejestrowanych w rejestrze REGON. Aktywna jest tylko połowa z nich, co zostało zaznaczone, zarówno w tekstach wprowadzających, jak i na karcie Wszyscy jesteśmy przedsiębiorcami. W przypadku danych powiatowych dostępne są tylko dane z REGONU, dlatego na karcie tej pokazano przede wszystkim firmy zarejestrowane w 2011 roku. Z badań GUS wynika, że większość z nich (ok procent) nadal działa od roku po rejestracji. Podano także liczbę firm zarejestrowanych w REGON w działach informatyka i komunikacja oraz ochrona środowiska, gdyż nie ma danych, ile z nich jest aktywnych. 2. Jako zasadę przyjęto jednakowe traktowanie przedsiębiorstw prywatnych i publicznych każde z nich kierowane jest bowiem przez menedżera przedsiębiorcę. Na karcie Płaca ważniejsza od świadczeń ze względu jednak na dostępność danych, skoncentrowano się na firmach prywatnych. 3. na karcie Miejsca pracy są w przedsiębiorstwach, zgodnie ze stanem faktycznym i dostępnością danych, podając informacje działowe, zastosowano określenie głównie sektor publiczny i głównie sektor prywatny. 4. starano się podawać informacje dotyczące całej populacji przedsiębiorstw, włącznie z firmami mikro. Tam gdzie nie było to możliwe, wykorzystano dane o firmach zatrudniających powyżej 9 osób. Zostało to zaznaczone w tekście. 5. w kilku przypadkach badań ogólnopolskich (karty: Tysiące przedsiębiorczych kobiet i Odpowiedzialny biznes to my ) dostępne są tylko dane dotyczące makroregionów, a nie poszczególnych województw. Takie zostały przedstawione. 6. raporty przedstawiają stan danych dostępnych na koniec października 2012 r. Raporty zostały przygotowane w oparciu o następujące źródła: GUS, Eurostat, Centrum Badania Opinii Społecznej (badanie dla PKPP Lewiatan), GfK Polonia (badanie dla PKPP Lewiatan), materiały Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, MillwardBrown SMG KRC (badanie dla PARP), własne ankiety rozsyłane do urzędów i przedsiębiorstw. Te instytucje i firmy wykonały w dużej mierze obliczenia specjalnie dla nas, za co gorąco dziękujemy. Wykorzystano również m.in. listy 500 i 2000 Rzeczpospolitej, raporty Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości i Instytutu Badań nad Gospodarka Rynkową, rankingi międzynarodowe, strategie województw, dane giełdy warszawskiej, raporty instytucji, stowarzyszeń i fundacji. W informacjach historycznych, dotyczących dziejów gospodarczych, podstawowym źródłem była Encyklopedia Historii Gospodarczej Polski (Wiedza Powszechna), a w opisaniu walorów turystycznych pomogły przewodniki Polska Niezwykła (Demart). Uwagi do danych zawartych w raportach prosimy kierować na adres Zostaną one sprawdzone, a ewentualne poprawki naniesione w raportach udostępnionych elektronicznie. Uwaga do części Biznes. Dobry wybór. Przygotowując sylwetki nagrodzonych przedsiębiorców staraliśmy się zawsze dotrzeć bezpośrednio do osób nagrodzonych przez Kapituły. Nie w każdym przypadku się to udało, ale w takich sytuacjach laureaci wskazywali osobę, z którą rozmawialiśmy na temat firmy i zwycięzcy/ców konkursu Biznes. Dobry wybór. W kilku przypadkach sylwetki zostały opracowane na podstawie powszechnie dostępnych informacji, m.in. publikacji prasowych i stron internetowych firm. Przedsiębiorcy w Małopolsce Raport na temat wkładu przedsiębiorców w rozwój województwa małopolskiego Prezentacje laureatów konkursu Biznes. Dobry wybór ISBN Copyright PKPP Lewiatan Wersję elektroniczną publikacji można pobrać ze strony Publikacja przygotowana w ramach projektu Poprawa wizerunku przedsiębiorców współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Autorzy Zespół PKPP Lewiatan: Kuba Giedrojć (redaktor prowadzący), Joanna Zaręba, Zbigniew Gajewski. Raport Przedsiębiorcy w Małopolsce : Beata Gąsiorowska (infografika), Anna Rejer (gromadzenie i przetwarzanie danych, zarządzanie ankietami), Grzegorz Brodowski (projekt okładki, layout, DTP), Lech Mazurczyk (koncepcja i wykonanie modelowych infografik), Piotr Aleksandrowicz (koncepcja całości, teksty i kierownictwo zespołu). Biznes. Dobry wybór oraz opracowanie publikacji: Wydawnictwo Tartak Wyrazów (www.tartakwyrazow.com.pl), Magdalena Tokarska-Romańska (redakcja), Krzysztof Machocki i Anna Maria Sobocińska (teksty), Radosław Pasterski (zdjęcia laureatów), Aneta Siwiec (fotoedycja), Adam Dziewicki (layout, skład folderu), Wojciech Romański (koordynacja produkcji). Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego g rudzień 2012 r. 2 3

3 Fakty, liczby, wnioski OD WYDAWCY 1. Założycielką lub szefową co trzeciej firmy jest kobieta 2. Panie dominują w ochronie zdrowia, edukacji, gastronomii, części usług 1. Co tydzień w regionie rejestrowanych jest 585 firm 2. Po trzech latach połowa nowych firm w Polsce nadal istnieje i się rozwija 3. W regionie jest 40 razy więcej podmiotów prywatnych niż publicznych 3. Polki są bardziej przedsiębiorcze niż panie w Europie 1. Majątek małopolskich firm wzrósł o 48 proc. w ciągu 8 lat 2. Wynosi ponad 27 tysięcy złotych w przeliczeniu na każdego mieszkańca regionu 3. W woj. małopolskim mamy ponad 4 grosze zysku z każdej złotówki sprzedaży 1. Inwestycje biznesu są 2 i pół razy większe niż samorządów proc. inwestycji przedsiębiorcy finansują ze środków własnych 3. Małopolskie mikrofirmy w 2010 r. zainwestowały 2,5 mld zł 1. W firmach powstaje trzy czwarte produktu krajowego proc. osób w Małopolsce docenia wkład przedsiębiorców w zamożność kraju 3. Produkt krajowy przypadający na mieszkańca wzrósł o 10 procent w ostatnich trzech latach 1. Od debiutu na giełdzie Wawel dał 1619 proc. zysku 2. Wartość giełdowa małopolskich spółek to prawie 20 mld zł 3. Nasze duże spółki giełdowe płacą 1 2 proc. dywidendy 1. Przychody firm w woj. małopolskim wzrosły o 49 procent w ciągu siedmiu lat 2. Blisko 80 procent firm przynosi zyski procent mieszkańców regionu uważa, że jesteśmy pożyteczni dla społeczeństwa Szanowni Czytelnicy, Oddajemy w Państwa ręce wyjątkowe wydawnictwo pierwsze w Polsce opracowanie na temat roli przedsiębiorstw i przedsiębiorców w rozwoju województwa. Dane w raporcie zostały zaprezentowane w prosty i bardzo obrazowy sposób. Ich analiza nie wymaga wykształcenia ekonomicznego. Mówimy o rzeczach kluczowych dla gospodarki, ale przede wszystkim ważnych dla mieszkańców o płacach, miejscach pracy, ochronie środowiska itd. Wreszcie każdy mieszkaniec Polski ma dostęp do materiału, który może samodzielnie analizować i wyrobić sobie zdanie, jaką rolę pełnią przedsiębiorcy w Polsce. Raport został opracowany przez czołowych dziennikarzy ekonomicznych. Zespół pod przewodnictwem red. Piotra Aleksandrowicza wykonał ogromną pracę. Powstało łącznie 17 raportów dla każdego województwa oraz zbiorczy raport ogólnopolski. Łącznie wykorzystano w nich ponad 30 tysięcy danych! Prace nad nimi trwały pół roku. Myślę, że efekt jest imponujący. Choć od transformacji gospodarczej minęło już ponad 20 lat, nikt dotychczas nie pokusił się o przygotowanie takiego opracowania. Tym bardziej jego znaczenie jest ogromne. Zachęcam media, samorządy i polityków do wykorzystywania zawartych w raporcie danych i analiz, a także nauczycieli do propagowania tej wiedzy wśród uczniów. Drugą część tego wydawnictwa stanowią sylwetki laureatów konkursu Biznes. Dobry wybór, zorganizowanego przez Polską Konfederację Pracodawców Prywatnych Lewiatan. Wśród nich odnajdą Państwo twarze biznesu swojego regionu. Ich dokonania i sukcesy pokazują, że bycie przedsiębiorcą to dobry wybór. Im więcej takich prężnych firm w województwie, tym większe szanse na jego rozwój, a w konsekwencji korzyści dla mieszkańców. Warto zatem wspierać przedsiębiorców w ich rozwoju, bo to inwestycja, która opłaca się każdemu. Zapraszam do lektury! Henryka Bochniarz Prezydent Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan 4 5

4 Przedsiębiorcy największe ośrodki przemysłowe lotniska muzeum muzeum, skansen związane z gospodarką, przedsiębiorczością, rolnictwem zamek, pałac podziemna trasa turystyczna (kopalnie, jaskinie, fortyfikacje, lochy) świątynia uzdrowiska inne atrakcje turystyczne w Małopolsce woj. śląskie JURA KRAKOWSKO- -CZĘSTOCHOWSKA Racławice Pieskowa Skała 94 Ojcowski P. N. Ojców Chrzanów 79 Pobiednik Balice Wielki 79 A4 Kraków Alwernia Tyniec Niepołomice Oświęcim 44 Skawina A4 Bochnia Brzesko 44 Kalwaria Swoszowice Wieliczka Kęty Wadowice Zebrzydowska 52 7 Dobczyce Nowy Wiśnicz Sucha S7 Beskidzka Łososina 7 BESKID 28 WYSPOWY Zubrzyca Chabówka Rabka Górna Babiogórski Gorczański P. N. P. N. Pieniński Lipnica Nowy Targ Czorsztyn P. N. 7 PIENINY Niedzica Zakopane Szczawnica Tatrzański P. N. TATRY 7 SŁOWACJA woj. świętokrzyskie Dębno Nowy Sącz BESKID 87 SĄDECKI Piwniczna Żegiestów 4 Jez. Rożnowskie Muszyna Szczucin Tarnów Krynica woj. podkarpackie Biecz Wapienne Sękowa BESKID NISKI Wysowa Gospodarka to, po pierwsze, przedsiębiorcy. To oni tworzą miejsca pracy, płacą większość podatków, inwestują. Państwo nie mogłoby realizować swoich celów, gdyby nie było biznesu. I choć brzmi to może górnolotnie, jest faktem, że Polska rozwija się dzięki przedsiębiorcom. W województwie małopolskim aktywnych przedsiębiorców jest ponad 170 tysięcy. Atlas ten zawiera 16 kart, na których setki informacji, map, liczb i wykresów pokazują, jaka jest skala ich działania. Popatrzmy najpierw, jak sytuuje się województwo małopolskie na mapie Polski. Wiadomo, że to gospodarczo dość silny region. Przemysł jest jednym z wyżej wydajnych w Polsce, podobnie budownictwo. Napłynął tu znaczny kapitał zagraniczny, a Kraków stał się centrum usług dla biznesu. W Małopolsce są również pierwszorzędne atrakcje turystyczne, stare miasta, zamki, pałace, Beskidy i Tatry. I wszędzie tysiące przedsiębiorczych ludzi. Ale przedsiębiorczość na tym terenie nie zaczęła się rzecz jasna w III Rzeczypospolitej. Historia Małopolski to przede wszystkim historia Krakowa, który już w IX X wieku był ośrodkiem handlowo-rzemieślniczym na szlaku z Ratyzbony przez Pragę do Kijowa. W pobliżu wydobywano sól (Wieliczka, Bochnia) i rudy ołowiowo-srebrne (Olkusz). W średniowieczu rozwinęły się rzemiosła złotnicze, metalowe, budowlane i artystyczne; handlowano towarami ze wschodu korzeniami, pachnidłami, tkaninami, także węgierską miedzią, eksportowano ołów i sól. Nawet przeniesienie stolicy do Warszawy nie doprowadziło do stagnacji. Tę przyniosły dopiero w XVIII wieku wojny, kontrybucje, pożary i zarazy, a potem rozbiory Polski. Okres zastoju trwał niemal do końca XIX wieku, choć już w połowie stulecia Kraków otrzymał połączenia kolejowe ze Śląskiem, Lwowem i Warszawą. Nigdy jednak nie stał się poważnym ośrodkiem przemysłowym, pozostał miastem rzemieślników, małych warsztatów i fabryczek. Przemysł rozwijał się powoli i raczej Małopolskie w pigułce Polska województwo małopolskie Przyrost naturalny na 1000 ludności 0,3 1,8 Produkt krajowy brutto na mieszkańca w 2009 roku, w zł Produkcja sprzedana przemysłu na 1 zatrudnionego, w zł Produkcja sprzedana budownictwa na 1 zatrudnionego, w zł Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw Przeciętna powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie, w ha 6,8 2,3 Podmioty gospodarcze w rejestrze Regon na 10 tys. ludności Spółki handlowe z udziałem kapitału zagranicznego na 10 tys. ludności ŻrÓdło: gus, dane za 2011 r. 6 7

5 20 minęło w zachodniej części regionu Olkuszu, Kętach, Andrychowie. Takie są tradycje. W 1990 roku do Polski powrócił system rynkowy. Mamy od 20 lat bezprecedensowy wzrost gospodarczy, powstały tysiące firm, setki tysięcy ludzi stały się przedsiębiorcami. Z jakim efektem? Popatrzmy na początek XXI wieku. W latach wynagrodzenia realne zwiększyły się Polsce o 32,9 procent, a liczba bezrobotnych zmniejszyła z 2,7 mln do 2,0 mln. Sprzedaż detaliczna wzrosła o 30,7 procent. Przybyło 2,4 miliona mieszkań. Eksport wzrósł sześciokrotnie do prawie 190 mld dolarów. Produkt krajowy brutto jest o ponad połowę wyższy niż w 2000 roku i ponad 2 razy wyższy niż u progu przemian. A w poszczególnych regionach? Posłużymy się tylko jedną liczbą. W 2000 roku produkt krajowy brutto na mieszkańca wynosił w województwie małopolskim zł. W 2009 (ostatnie dostępne dane) zł, czyli był o 80 proc. wyższy. Wzrost bardzo duży, nawet jeżeli uwzględnić ok. 28-procentową inflację w tym czasie. Przedsiębiorcy i firmy mają w tym decydujący udział. Niektóre wydarzenia gospodarcze regionu w czasach III Rzeczypospolitej przedstawiamy poniżej w kalendarium. Małopolska ma dobrą pozycję gospodarczą w Polsce, a miejscowi przedsiębiorcy powody do dumy. Wśród 500 największych polskich przedsiębiorstw siedzibę w Małopolsce ma aż 31. Tu w ciągu ćwierćwiecza stworzyli swoje firmy wybitni polscy przedsiębiorcy: Bogumił Cupiał z Tele- -Foniki (Myślenice), Krzysztof Pawiński z Maspexu (Wadowice), Ryszard Florek z Fakro (Nowy Sącz), Janusz Filipiak z krakowskiego Comarchu. Wielkimi eksporterami są Can Pack, Synthos, Tele-Fonika i inni. Co roku też szereg nowych zagranicznych firm lokuje tu swoje inwestycje, ostatnio coraz częściej centra księgowe, ośrodki analityczne i badawcze, centra oprogramowania. A tysiące innych co roku zakładają i rozwijają polscy przedsiębiorcy. To pokazuje, że panuje tu duch przedsiębiorczości. Wystarczy spojrzeć, ile firm działa w obszarze telekomunikacji i informatyki. Ponad 6400! Co roku o kilka punktów rozszerza się zasięg szerokopasmowego Internetu dziś ma do niego dostęp 42 procent gospodarstw domowych. Za każdym z tych wydarzeń i wskaźników stoją przedsiębiorcy i ich firmy. Dodajmy, że również w rolnictwie mamy setki nowoczesnych gospodarstw rodzinnych, które są równie efektywne jak mikrofirmy przemysłowe czy usługowe. Województwo małopolskie ma szereg silnych stron: korzystne położenie przygraniczne stosunkowo dobrze rozwinięta sieć dróg, połączenie autostradowe wschód-zachód, międzynarodowy port lotniczy w Krakowie wysoki przyrost naturalny relatywnie dość wysoki produkt krajowy i lokalny popyt konsumpcyjny mocno rozwinięta turystyka (sekcja gastronomia i zakwaterowanie ma najwyższy 1,8-proc. udział w produkcie krajowym pośród wszystkich województw w Polsce) dodatni wskaźnik migracji znaczne zasoby pracy, od wysokowykwalifikowanych specjalistów do robotników silny ośrodek akademicki i naukowy w Krakowie wysokie nakłady na badania i rozwój oraz wysokie zatrudnienie w sferze B+R wysoki ogólny wskaźnik zatrudnienia Są również słabe strony np. niskie nakłady inwestycyjne, dość niski poziom eksportu, różnice w poziomie rozwoju między Krakowem i głównymi ośrodkami turystycznymi a resztą regionu. Gdzie zatem są szanse na rozwój gospodarczy Małopolski? Zapewne w obszarach, które już są mocną stroną województwa: w usługach dla biznesu i turystyce, przemyśle motoryzacyjnym, chemicznym i metalowym. Ze względu na wysoki kapitał wiedzy w rozwoju ośrodków naukowych, badawczych i projektowych. Szansą dla przedsiębiorczych jest też relatywnie niski udział usług w produkcie krajowym. W rankingu atrakcyjności inwestycyjnej województw Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową Małopolska jest na czwartym miejscu, a pod względem infrastruktury społecznej oraz zasobów i kosztów pracy na drugim. Nasz region może rozwijać się dalej głównie dzięki przedsiębiorcom, których dotychczasowe osiągnięcia i znaczenie dla regionu pokazujemy na kartach naszego atlasu. Zapraszamy do lektury. PKPP Lewiatan Skarby i biznes Kraków Turystyka jest jedną z największych szans dla ludzi przedsiębiorczych i całego regionu. Według danych GUS zakwaterowanie i gastronomia przynoszą 1,8 proc. wartości dodanej wytworzonej w dużych firmach w województwie małopolskim. Ten wskaźnik byłby wyższy, gdyby uwzględnić tysiące małych pensjonatów czy kwater agroturystycznych. Dlaczego turyści tu przyjeżdżają jest oczywiste. Kraków, Tatry, Pieniny i Beskidy, Jura Krakowsko-Częstochowska i jej skały i jaskinie oraz dziesiątki zabytków najwyższej próby. Stare Miasto w Krakowie, manierystyczny park pielgrzymkowy w Kalwarii Zebrzydowskiej, drewniane kościoły m.in. w Sękowej, Dębnie i Lipnicy, kopalnia w Wieliczce i obóz Auschwitz-Birkenau zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO. Innymi znakomitymi obiektami, uznanymi przez prezydenta RP za pomniki historii, są m.in. kopalnia soli w Bochni i teren bitwy pod Racławicami. A obok nich mamy setki innych zabytków, z Ojcowem i Pieskową Skałą na czele. W Wieliczce sól wydobywano już 5,5 tys. lat temu, jednak kopalnia powstała w XII wieku, podobnie jak kopalnia w Bochni. Ale obok nich są też mniej znane obiekty historyczne i turystyczne, których źródła tkwią głęboko w gospodarce i przedsiębiorczości. Na przykład muzeum drogownictwa w Szczucinie czy skansen kolejowy w Chabówce, jeden z największych w Europie, skąd można także pojechać ciągniętym przez parowóz pociągiem retro do Zakopanego lub Mszany Dolnej. Współczesna przedsiębiorczość związana z turystyką manifestuje się tysiącami pensjonatów, restauracji i karczm, wyciągami narciarskimi i parkami linowymi, plażami nad sztucznymi jeziorami w Rożnowie i Czchowie. Fot. Wiktor bubniak/photogenica lat Ryszard Florek zakłada w Nowym Sączu Fakro, 1990 firmę, która obecnie ma ok. 15 procent światowego rynku okien dachowych 1992 Powstaje Can-Pack, dziś największy w Europie Środkowej producent opakowań metalowych 1993 Profesor Janusz Filipiak i 12 studentów zakłada Comarch 1993 Krzysztof Pawiński ze wspólnikami zakłada w Wadowi- z dwoma wspólnikami LNM Holdings (aktual- Bogusław Cupiał wraz Reforma Balcerowicza. Początki go- mającą 20 przedsiębiorstw Tele-Fonikę fabrykę ka- na giełdzie w Warsza- Powstaje Vistula SA debiutuje 1999 cach Maspex, dziś grupę zakłada w Myślenicach nie ArcelorMittal) kupuje Polskie Huty Otwarcie nowego spodarki rynkowej w 7 krajach Europy bli, aktualnie czwartego wie jako jedna województwo Stali, w tym Hutę terminalu międzynarodowego na w Polsce Środkowej co do wielkości producenta w Europie giełdowych w Nowej Hucie lotnisku Kraków z pierwszych spółek małopolskie im. Sendzimira i Wschodniej 8 Balice Denominacja złotego 2001 Krakowski Bank Przemysłowo-Handlowy łączy się z Powszechnym Bankiem Kredytowym z Warszawy. Połączony BPH zostaje przejęty przez Pekao SA w 2007 r Otwarcie dużej fabryki samochodów ciężarowych MAN w Niepołomicach Azoty Tarnów łączą się z Zakładami Azotowymi w Puławach, broniąc się przed wrogim przejęciem

6 579 Czy przedsiębiorcy wytwarzają większość dochodu Polski? Rozwijamy się nie wiem zdecydowanie tak zdecydowanie 11 nie % 63 raczej nie raczej tak ŹRÓDŁO: GFK POLONIA DLA PKPP LEWIATAN, Nasz PKB wart jest tyle co ton złota Wciągu ostatnich trzech lat produkt krajowy wzrósł W woj. małopolskim w latach PKB wzrósł o: o blisko 10 proc. Trzy 120 czwarte z niego powstaje w gospodarce, w sferze budżetowej jedna (w mld zł) Produkt krajowy brutto 99,5 100 czwarta. Dostrzegają to mieszkańcy 80 Małopolski, 72 proc. z nich zgadza się (1 tona złota mln zł) 60 ze stwierdzeniem, że to przedsiębiorcy wytwarzają większość dochodu ,1proc. i wyniósł 48,3 40 Polski. W naszym województwie powstaje 7,4 proc. polskiego PKB. 99,5 mld zł 100 mld zł to równowartość: Małopolska nie jest tak bogata jak Mazowsze z Warszawą, ale nasz dystans do Europy stale się zmniejsza. autobusów miejskich Solaris Urbino 12 w 2009 r.* (koszt 1 autobusu to około 700 tys. zł) W 2003 roku produkt krajowy w Polsce na głowę mieszkańca, liczony we- * DANE DLA WOJ. MAŁOPOLSKIEGO Produkt krajowy na mieszkańca Przedsiębiorcy wypracowują MałopolskI PKB stanowi dług siły nabywczej, wynosił mniej 30,2 w woj. małopolskim wynosi już 3/4 7,4 niż 50 procent średniej w Unii Europejskiej. W 2011 roku już 65 procent najtańszych biletów lotniczych dookoła świata (cena biletu: 4 tys. zł) i można być pewnym, że w 2012 roku proc. wskaźnik ten znowu się zwiększy blisko 1 punkt procentowy. tys. zł całego produktu krajowego PKB Polski Produkt krajowy jest bardzo ważny, ale dla jakości życia istotne są tak- ale niższy niż w sąsiednim regionie na Słowacji zbliżona do PKB, wypracowują przede Mamy podobny produkt krajowy brutto jak w sąsiednich województwach, Wartość dodaną, która jest liczbowo (Západné Slovensko) wszystkim przedsiębiorcy że walory natury czy edukacja. W tych woj. świętokrzyskie rolnictwo, leśnictwo 2,2 kategoriach woj. małopolskie ma bardzo dobrą pozycję na tle innych regio- podregion krakowski 27,3 tys. zł mieszkań w Krakowie i rybactwo (cena 60-metrowego mieszkania to 424 tys. zł) przemysł 22,3 nów. 23,4 tys. zł budownictwo i 2 razy więcej niż koszt pierwszej elektrowni atomowej w Polsce, który wyniesie około Kraków podregion tarnowski! handel, naprawa 9,9 mln 42 mld zł podregion pojazdów, transport oświęcimski 53,5 tys. zł butelek piwa 22 tys. zł i gospodarka magazynowa, (cena butelki: 3 zł ) zakwaterowanie 1. W firmach powstaje trzy i gastronomia, informacja 27,1 tys. zł czwarte produktu krajowego i komunikacja 30,8 podregion nowosądecki proc. osób w Małopolsce finanse i ubezpieczenia, docenia wkład przedsiębiorców w zamożność kraju 20,8 tys. zł obsługa rynku woj. śląskie nieruchomości 7,3 samochodów Opel Astra (sztuka za zł) 3. Produkt krajowy przypadający pozostałe usługi, 37,8 tys. zł m.in. administracja na mieszkańca wzrósł publiczna, obrona 27,4 o 10 procent w ostatnich Słowacja - Západné Slovensko woj. podkarpackie narodowa, edukacja, nauka, opieka zdrowotna trzech latach kultura 47,2 tys. zł 24,1 tys. zł ŹRÓDŁO: OBLICZENIA WŁASNE ŹRÓDŁO: GUS, EUROSTAT 10 11

7 Wszyscy jesteśmy przedsiębiorcami Województwo małopolskie ma ogromny potencjał przedsiębiorczości: 23,9 tys. spółek prawa handlowego i 27,3 tys. cywilnych, ponad 251 tys. osób fizycznych, które zarejestrowały działalność gospodarczą. W 2011 roku ok. 30 tys. osób rozpoczęło swoją przygodę z biznesem. Nie zawsze odnoszą sukces. Działalność gospodarcza z natury związana jest z ryzykiem. Błędy w zarządzaniu, nietrafiony produkt, zbyt silna konkurencja, która nie wpuści na rynek debiutanta wszystko to sprawia, że co druga nowa firma zamyka działalność w ciągu pierwszych trzech lat istnienia. Co wtedy? Jak powiedział Henry Ford: Porażka to po prostu okazja, by zacząć od początku, tym razem inteligentniej. Mimo problemów działalność w biznesie jest dobrze postrzegana. Większość mieszkańców Małopolski chciałaby, aby ich syn czy córka zostali przedsiębiorcami.! 1. Co tydzień w regionie rejestrowanych jest 585 firm 2. Po trzech latach połowa nowych firm w Polsce nadal istnieje i się rozwija 3. W regionie jest 40 razy więcej podmiotów prywatnych niż publicznych W naszym województwie codziennie Firmy z sektora prywatnego w powiatach (2011 r.) nowo rejestrowane 640 (2922) w nawiasie podano liczbę firm ogółem powierzchnia koła proporcjonalna do liczby firm nowo rejestrowanych Firmy prywatne w województwie małopolskim oświęcimski 1166 (13 215) chrzanowski 904 (11 095) nowo 30 rejestrowane w r. olkuski 844 (11 314) wadowicki 1175 (15 259) 323 ogółem stan na 31 XII 2011 r. 592 suski 589 (7 254) Czy poparlibyście decyzję swojego dziecka, gdyby zamierzało zostać prywatnym przedsiębiorcą? zdecydowanie nie wiem zdecydowanie tak bym się sprzeciwił 0 raczej bym się sprzeciwił % 36 ani nie, ani tak 49 raczej tak ŹRÓDŁO: BADANIA OPINII O PRZEDSIĘBIORCACH. GFK POLONIA DLA PKPP LEWIATAN STYCZEŃ 2012 krakowski 2490 (24 672) nowotarski 1445 (13 654) miechowski Kraków 9966 ( ) 326 (3 974) myślenicki 939 (10 836) tatrzański 779 (9 267) wielicki 1167 (11 550) 898 (8 274) proszowicki 247 (2 879) limanowski bocheński 826 (7 618) rejestrowanych jest dąbrowski 312 (2 753) 117firm brzeski 582 (5 556) Nowy Sącz 945 (9 079) 1167 (10 023) 1688 (13 140) Tarnów 959 (10 522) tarnowski nowosądecki gorlicki 902 (6 975) ŹRÓDŁO: GUS -BANK DANYCH LOKALNYCH, DZIAŁALNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW NIEFINANSOWYCH W 2010 ROKU Czyli jeden podmiot gospodarczy powstaje co 4 minuty * * zakładając, że rejestracja jest możliwa 5 dni w tygodniu, 8 godzin dziennie W sumie na koniec 2011 r. w woj. małopolskim zarejestrowanych było podmiotów gospodarczych Z badań GUS wynika, że aktywnych firm jest blisko 51 procent. W 2011 r. było ich , 96 procent z nich to mikrofirmy, najczęściej jedno- i dwuosobowe. Firmy aktywne w 2011 r. mikroprzedsiębiorstwa (do 9 pracujących) małe (10-49) * 4852 średnie (50-249) * 1382 duże (powyżej 249) 249 * *DANE ZA 2010 R. Mamy 48 aktywnych firm na 1000 mieszkańców. We wszystkich pracuje ludzi, średnio prawie 5 osób w firmie. Struktura pracujących w firmach aktywnych pozostałe transport i magazyny 5,5 handel i naprawa 25,9 28,1 % przemysł 28,5 11,9 budownictwo W tym: 8,0 tys. 323,6 tys. w sektorze publicznym w prywatnym Średnio każda firma miała w 2010 roku przychody 1,6 mln 0,4 mln zł 395,4 od w firmach mikro zł, do mln zł w dużych przedsiębiorstwach ŹRÓDŁO: GUS 12 13

8 Zaskakujące, jak mało jest danych o firmach zarządzanych przez kobiety bądź których właścicielkami są panie. Dlatego obok prezentujemy porównanie firm kobiecych i męskich w makroregionie południowym (woj. małopolskie i śląskie; danych dla poszczególnych województw niestety nie ma). Różnice między wspomnianymi rodzajami firm nie wynikają jedynie z różnic w charakterach i niższej skłonności do ryzyka u pań. Faktem jest również, że mężczyźni częściej zakładają firmy w przemyśle, budownictwie i transporcie, a kobiety w sektorze opieki zdrowotnej, edukacji, gastronomii, obsłudze rynku nieruchomości czy innych usługach, gdzie np. o innowacje trudniej, a kredyt jest mniej potrzebny. Ponadto obecne spowolnienie gospodarcze jest silniejsze w męskim transporcie i budownictwie niż w usługach, co rzutuje na strategie tych firm. W efekcie okazuje się, że choć zagrożonych jest więcej firm kobiecych niż męskich, to jednak wskaźniki przeżywalności są podobne. Tysiące Przedsiębiorczych Kobiet- szefów firm jest Firmy zarządzane przez kobiety w porównaniu z męskimi...są ostrożniejsze przy przyjmowaniu nowych pracowników (proc.) 7,7 11,5 wzrost zatrudnienia w 2011 r. (fakt) wzrost zatrudnienia w 2012 r. (prognoza)...podobnie oceniają i prognozują wzrost zysków i sprzedaży (proc.) 35,2 36,3 prognoza wzrostu zysku w 2012 r. prognoza wzrostu sprzedaży w 2012 r....planują niższe inwestycje w innowacje, nowe technologie i zapowiadają mniej nowych produktów 36,1 (proc.) 9, ,4 34,3 18,1 13 kobiet 36,6 25,7 29,9 prognoza wzrostu udziału w rynku w 2012 r. razy więcej niż pielęgniarek W woj. małopolskim w zakładach opieki zdrowotnej i prywatnych praktykach pracuje pielęgniarek (GUS, Zdrowie i ochrona zdrowia w 2010 r.). Z kolei z danych Eurostatu i GUS wynika, że na terenie woj. małopolskiego prawie 54 tys. kobiet kieruje przedsiębiorstwami, choćby jednoosobowymi. Podobnie zaskakujące jest porównanie z nauczycielkami. Otóż jest ich w Małopolsce mniej niż przedsiębiorczych kobiet*. 3* NAUCZYCIELI W WOJ. MAŁOPOLSKIM JEST PONAD 45 TYS., A PONIEWAŻ W EDUKACJI 3 NA 4 ZATRUDNIONE OSOBY TO KOBIETY, MOŻNA PRZYJĄĆ, ŻE NAUCZYCIELEK JEST OKOŁO 34 TYS. (GUS, OŚWIATA I WYCHOWANIE W ROKU SZKOLNYM 2010/2011)....są ostrożne w prognozach...są też bardziej niż męskie zorientowane na jakość obsługi klienta i cenę, mniej zaś na jakość produktu lub usługi. Najważniejszy czynnik konkurencyjny w horyzoncie dwóch, trzech lat: 40,2 (proc.) 27,1 24,7 24, ,9 Unikatowe badania CBOS dla PKPP Lewiatan przeprowadzono w 2012 r. Próba obejmowała w całej Polsce 1500 przedsiębiorstw mikro, małych i średnich, w których wyodrębniono firmy kobiece (ich szefami lub właścicielami są kobiety) i męskie. Udział kobiet wśród pracujących na własny rachunek w Polsce inwestycji modernizujących i zwiększających moce produkcyjne (proc.) 19,2 18,8 wzrost nakładów na inwestycje w 2011 r. (fakt) 34,2 30,6 38,5 17,8 3,9 % % % % % 10,4 26 wzrost nakładów na inwestycje w 2012 r. (prognoza) Udział kobiet wśród pracodawców w Polsce* * KOBIETY PRACUJĄCE NA WŁASNY RACHUNEK, ZATRUDNIAJĄCE PRACOWNIKÓW...i są mniej zorientowane na ekspansję międzynarodową i ogólnopolską niż męskie. Odsetek firm wskazujących jako priorytet biznesowy: (proc.) 1 8,8 działanie w Unii Europejskiej i świecie 17,1 27,5 działanie w skali całej Polski...co potwierdza innowacyjność - wyższa niż męskich firm tylko w zakresie organizacji (procent firm, które wdrożyły innowacje w latach ) 29,5 35,8 34,7 30,5 28,9 35,1 22,9 15,2 Udział kobiet wśród zakładających firmy w 2010 r. Procent kobiet pracujących na własny rachunek powyżej 50 godzin tygodniowo Procent kobiet-pracowników najemnych pracujących powyżej 50 godzin tygodniowo ŹRÓDŁO: GUS, AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA LUDNOŚCI POLSKI, IV KW. 2011; DANE OGÓLNOPOLSKIE W zestawieniu z naszymi sąsiadami mamy najwyższe odsetki kobiet-pracodawców i pań pracujących na własny rachunek w jednoosobowych firmach. 5,1 ŹRÓDŁO: EUROSTAT Odsetek kobiet samozatrudnionych mających pracowników wśród kobiet pracujących ogółem (pracodawcy) Odsetek kobiet samozatrudnionych pracujących na własny rachunek (bez pracowników) wśród kobiet pracujących ogółem Odsetek kobiet samozatrudnionych mających pracowników wśród kobiet samozatrudnionych ogółem Szwecja Niemcy 2,5 32,8 29,3 Czechy 1,7 4,1 1,8 10,1 15,3 W 34 małopolskich spółkach giełdowych w zarządzie zasiada 15 kobiet, w tym 3 pełnią funkcję prezesa. Polska 2,9 11,5 19,9 2,1 7,5 21,9 Litwa 1,3 5,9 18,2 W ich radach nadzorczych zasiada 38 kobiet. Słowacja! wzrost inwestycji w badania wzrost liczby nowych produktów i rozwój w 2011 r. (prognoza) w 2011 r. (prognoza) jakość obsługi klienta cena jakość produktu (usługi) produktowe procesowe organizacyjne marketingowe ŹRÓDŁO: GPW - WYLICZENIA WŁASNE...są bardziej zorientowane na utrzymanie się na rynku i wzrost sprzedaży, mniej na wzrost zysku Wyraźnie ostrożniej Efekt - wśród firm kobiecych więcej jest firm zagrożonych, mniej dynamicznych i innowacyjnych. Wskaźniki przeżywalności dla firm założonych przez kobiety 1. Założycielką lub szefową i udziału w rynku. Cel strategiczny: (proc.) korzystają z kredytów Podział firm według typów: (proc.) i mężczyzn są podobne (proc.) (proc.) co trzeciej firmy jest kobieta Firmy założone w 2009 r. aktywne nadal w 2011 r. Firmy założone w 2006 r. aktywne nadal w 2011 r. 2. Panie dominują w ochronie 24,5 22,7 20, ,4 18,8 zdrowia, edukacji, 13,9 16,5 gastronomii, części usług 44,3 28,4 37,9 23,6 27,2 37,2 6,6 11,9 3. Polki są bardziej 2,9 76,3 76,7 43,8 46,1 przedsiębiorcze niż panie w Europie utrzymanie się na rynku wzrost sprzedaży wzrost zysku wzrost udziału w rynku zagrożony (przewidują spadek na rozdrożu (spadek przychodów, stabilny innowator (przewidują dynamiczny innowator (wzrost przychodów, zatrudnienia, zysku, zatrudnienia, zysku, nadal wzrost przychodów, zysku, przychodów, zysków, inwestycji, brak inwestycji i innowacji) inwestują, ale brak innowacji) inwestycji, nowe produkty) zatrudnienia, dużo nowych produktów) ŹRÓDŁO: GUS, 14 DANE OGÓLNOPOLSKIE 15

9 Pomnażamy nasz majątek Czy typowy przeciętny przedsiębiorca jest osobą zamożną? nie wiem zdecydowanie tak zdecydowanie nie raczej nie % ŹRÓDŁO: GFK POLONIA DLA PKPP LEWIATAN, 2012 raczej tak 27,6 19,0 57 dąbrowski Tarnów 51,0 43,9 (wartość Stadionu Narodowego: 1,6 mld zł) Środki trwałe w przedsiębiorstwach* maszyny, 8 lat wcześniej wartość środków Przez 8 lat wzrosły o: tarnowski budynki, urządzenia 1 są warte w naszym województwie trwałych wynosiła tylko 91,4 48 6,5 2,4 mld zł proc. 62mld zł gorlicki * tylko firmy zatrudniające powyżej 9 pracowników Majątek firm w regionie dziś jest wart tyle co Stadionów Narodowych Wwojewództwie małopolskim środki trwałe brutto miały w 2010 roku wartość 184 mld zł. Ponad połowa tego majątku należy do przedsiębiorców i przedsiębiorstw miechowski oraz rolników. Pozostała część to drogi, olkuski 7,4 4,2 27,3 4,3 mosty, linie kolejowe, budynki publiczne, szkoły, szpitale, mieszkania. 4,2 18,5 Pewnie dlatego przedsiębiorców proszowicki krakowski 4,7 uważa się za zamożnych tak sądzi 70 19,6 Kraków 2,4 chrzanowski 11,3 60,1 procent mieszkańców naszego regionu. To pogląd uprawniony w odniesie- 35,3 42,3 44,9 brzeski niu do średnich i dużych firm. Jednak 18,8 6,4 znakomitą większość polskich przedsiębiorstw ponad 95 procent stanowią małe firmy, których majątek to często tylko komputer, biurko i samochód. 25,5 22,4 oświęcimski wielicki 22,1 8,1 Średnio majątek brutto mikrofirmy (do dziewięciu zatrudnionych) w Polsce wynosi 101 tys. zł. 8,0 wadowicki bocheński 13,4 myślenicki 16,7 8,5 11,5 Jest zatem dość skromny, ale przedsiębiorcy stale starają się go powięk- Nowy Sącz 7,5 33,2 szać. Jak mówi właściciel Getin Holding suski limanowski 23,4 Leszek Czarnecki: Pieniądze są jedynie 7,5 4,6 8,9 4,3 miernikiem skali sukcesu, a liczą się ambicja, porównywanie się do innych i inwestowanie w firmę. nowotarski 8,3 6,9 Ponad Aktywa trwałe netto tylko Te aktywa to:środki trwałe 49,0 środki trwałe w budowie w firmach składających bilans 9,7 6 w tym: grunty 5,4 3,1 6,4 69,8 i rachunek wyników mają wartość wartości nowosądecki budynki 27,7 niematerialne 9,7 i prawne 3,6 urządzenia techniczne mld zł 2,7! tatrzański i maszyny długoterminowe 24,5 mld zł 12,2 11,4 aktywa finansowe 11,3 warte są środki środki transportu 2,4 1. Majątek małopolskich trwałe w rolnictwie mld zł pozostałe 1,3 pozostałe 3,7 firm wzrósł o 48 proc. Aktywa obrotowe W tym: Można by za nie zbudować w ciągu 8 lat Środki trwałe na mieszkańca mają wartość należności 2. Wynosi ponad 27 tysięcy Środki trwałe w ciągu ośmiu lat wzrosły o krótkoterminowe złotych w przeliczeniu na na mieszkańca 45,4 proc. 54,9 25,2 mld zł Stadiony Wartość brutto (w tys. zł) zapasy Narodowe każdego mieszkańca regionu środków trwałych w 2010 r. w 2002 r. 14,7 3. W woj. małopolskim mamy w przedsiębiorstwach inwestycje finansowe Z każdej złotówki kapitału Wskaźnik rentowności ponad 4 grosze zysku z każdej złotówki sprzedaży * CZARNYM KONTUREM w 2010 r. (w tys. zł na mieszkańca)* krótkoterminowe własnego wypracowujemy obrotu wynosi 4,1 proc. 13,3 przychody 2,7 zł Mamy więc 4,1 grosza zysku I MNIEJSZĄ LICZBĄ POKAZANO ŹRÓDŁO: GUS, DANE DOTYCZĄ PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH, W KTÓRYCH LICZBA pozostałe i 11 groszy zysku netto. z każdej złotówki sprzedaży. WARTOŚCI Z ROKU 2002 PRACUJĄCYCH PRZEKRACZA DZIEWIĘĆ OSÓB mld zł 1,7 ŹRÓDŁO: GUS, DANE ZA 2010 R Kapitały własne to już mld zł

10 Więksi niż fiat i PZU Cywilizacja i zysk idą ręka w rękę powiedział kiedyś prezydent USA Calvin Coolidge. To prawda. Bez zysków firm nie byłoby rozwoju gospodarczego. Z zysków finansowane są innowacje i inwestycje, z zysków rodzą się nowe miejsca pracy. A skąd biorą się zyski? Oczywiście, to nadwyżka przychodów nad kosztami, ale żeby uzyskać przychody, potrzebne są towary lub usługi, na które jest popyt. Wówczas konsumenci oceniają, że przedsiębiorcy są pożyteczni. W woj. małopolskim tak właśnie uważa 72 proc. mieszkańców. Ale też, by pojawiły się przychody i zyski, potrzebna jest praca samych przedsiębiorców. Dużo pracy. Cieszy, że ten wysiłek jest dostrzegany. 63 proc. mieszkańców naszego województwa i dwie trzecie w całej Polsce uważa, że przedsiębiorcy pracują więcej niż inni. Przychody firm w naszym regionie są W większości powiatów woj. małopolskiego produkcja sprzedana przemysłu jest wielokrotnie większa niż dochody samorządów. Tylko w 4 powiatach mniejsza - tam, gdzie nie ma dużych przedsiębiorstw chrzanowski (8 razy) oświęcimski (11 razy) Czy przedsiębiorca pracuje więcej niż inni? zdecydowanie nie wiem tak zdecydowanie nie 24 % 42 raczej nie raczej tak ŹRÓDŁO: GFK POLONIA DLA PKPP LEWIATAN, 2012 R. olkuski (11 razy) Kraków (6 razy) krakowski (8 razy) wadowicki (5 razy) ,4 mld zł wyniosły przychody firm w woj. małopolskim miechowski PKO BP (16,2 mld zł) 16 razy myślenicki (2 razy) proszowicki wielicki (9 razy) brzeski bocheński (9 razy) dąbrowski Tarnów (7 razy) tarnowski (2 razy) mld zł ,5 7,4 * firmy zatrudniające 9 osób Są mld zł 8 7,4 zysk netto dochody firm 256,4 7 razy większe 6 172,2 niż w 2004 r , razy większe niż dochody gmin Są także większe od dochodów wielu firm znanych z działalności w całej Polsce Grupa PZU (18,6 mld zł) 14 razy Fiat Auto Poland (16,5 mld zł) 16 razy Orange Polska (14,9 mld zł) 17 razy Auchan Polska (6,5 mld zł) 39 razy Przedsiębiorcy wypracowali* 108 zysków Zyski są o procent większe niż w 2005 r. ŹRÓDŁO: GUS ŹRÓDŁO: LISTA 500 RZECZPOSPOLITA, GUS, OBLICZENIA WŁASNE! 1. Przychody firm w woj. małopolskim wzrosły o 49 procent w ciągu siedmiu lat 2. Blisko 80 procent firm przynosi zyski procent mieszkańców regionu uważa, że jesteśmy pożyteczni dla społeczeństwa suski (5 razy) nowotarski (2 razy) tatrzański limanowski (3 razy) Nowy Sącz (4 razy) nowosądecki (2 razy) gorlicki (2 razy) dochody gmin (w mln zł) produkcja sprzedana przemysłu w mln zł i jako wielokrotność dochodów gmin Grupa Empik Media & Fashion (3,2 mld zł) 80 razy ŹRÓDŁO: LISTA 500 RZECZPOSPOLITA, OBLICZENIA WŁASNE 18 19

11 Pączkowanie Trudno wybrać lidera wśród 34 giełdowych spółek województwa małopolskiego (rynek podstawowy), bo w większości przyniosły one od dnia debiutu zyski przekraczające 100 procent. Rekordzistami są pocztowy Integer (987 proc. zysku w ciągu pięciu lat) i weteran Wawel (1619 procent od debiutu w 1998 roku), który wygrywa z konkurentami z branży słodyczy (patrz wykres notowań). Bardzo dobre wyniki finansowe miał w ubiegłym roku Synthos. Obroty na giełdzie akcjami małopolskich firm niestety zmalały po 2007 r. To efekt kryzysu finansowego i mniejszej skłonności inwestorów do ryzyka. Mimo to wielu z nich nadal lokuje swoje pieniądze w akcjach małopolskich spółek. Obok rynku podstawowego na warszawskiej giełdzie istnieje także rynek NewConnect, przeznaczony dla młodych firm działających przede wszystkim w sektorach tzw. nowych technologii. Ich aktywa to głównie walory intelektualne założycieli, często inżynierów i naukowców, pomysły i patenty. W woj. małopolskim jest już 19 spółek notowanych na NewConnect. kapitału Wartość giełdowa naszych spółek jest Przychody ze sprzedaży wybranych firm giełdowych z woj. małopolskiego (w mln zł) 5441 Synthos Stalprodukt Comarch Wawel S Zysk netto (w mln zł) 961 Synthos Stalprodukt Comarch Wawel ŹRÓDŁO: RAPORTY SPÓŁEK ŹRÓDŁO: RAPORTY SPÓŁEK Stopa zwrotu (w proc.) Synthos Stalprodukt Comarch Wawel 163,6 164,7 104,2 45,3 40,2 55,7 52,1 11, , ,6-4, , ,8-35,7-66,2-59,8-52,6-66, ŹRÓDŁO: GPW r. (w proc.) Liczba transakcji Stopa dywidendy (dane za rok 2011) (w szt.) Synthos Stalprodukt Comarch Wawel , , ,0 75,8 17,7 Zmiana kursu (w proc., =100) Wawel Mieszko Indeks sektora spożywczego Colian Obrót akcjami spółek giełdowych z regionu (w mln zł) razy większa niż ich kapitał akcyjny 30 czerwca 2012 r. wartość giełdowa spółek z woj. małopolskiego notowanych na WGPW wynosiła ,3 mln Tymczasem ich nominalny kapitał akcyjny tylko 1336,3 mln 42,9! ŹRÓDŁO: GPW 1. Od debiutu na DEBIUT: r. Kalendarium spółek zysk strata Zmiana kursu od debiutu do r., w proc., giełdzie Wawel dał Wawel powierzchnia koła proporcjonalna do zysku (straty) z inwestycji DEBIUT: r. DEBIUT: r proc. zysku +1619% DEBIUT: r. DEBIUT: r. Integre.pl Azoty Tarnów Alma Market Synthos 20,4 2. Wartość giełdowa DEBIUT: r. DEBIUT: r. +987,3% +212,7% +188% Grupa Kęty DEBIUT: r. ComArch +843,9% małopolskich spółek DEBIUT: r. to prawie 20 mld zł Bank BPH +355,5% DEBIUT: r. +205,3% Polskie Jadło 3. Nasze duże spółki -43,3% Stalprodukt -95,6% giełdowe płacą % ŹRÓDŁO: GPW proc. dywidendy ,8 zł zł 118, r.

12 Naprzód Czyli inwestycje Inwestycje są najważniejsze dla rozwoju. Dlatego co roku przedsiębiorcy prywatni inwestują w województwie małopolskim 9 10 mld zł. Ktoś powiedział, że droga do sukcesu w biznesie jest zawsze w budowie. To trafne powiedzenie, dosłownie i w przenośni. Dlatego każdy przedsiębiorca inwestuje na miarę swoich możliwości finansowych. Przeciętna duża firma (powyżej 249 zatrudnionych) zainwestowała w Polsce w 2010 roku 22,3 mln zł, firma mikro (do 9 zatrudnionych) 15,1 tys. zł. Prywatny przedsiębiorca inwestuje, ile może, w firmę, nawet kosztem własnej konsumpcji (w proc.) nie wiem zdecydowanie tak 13 zdecydowanie 6 12 nie 43 raczej nie 25 raczej tak ŹRÓDŁO: GFK POLONIA DLA PKPP LEWIATAN, STYCZEŃ 2012 kilometrów dróg (koszt budowy drogi gminnej to 2 mln zł za kilometr) 9, , mld złotych to równowartość: Nakłady inwestycyjne według liczby pracujących (mld zł) 250 osób osób do 9 osób 3,9 2,5 ogółem 9,6 1,2 2, osób Nakłady inwestycyjne w środki trwałe (mld zł) środki transportu maszyny, urządzenia techniczne i narzędzia mld złotych zainwestowali w 2010 r. przedsiębiorcy w woj. małopolskim* kilometrów światłowodu (40 tys. zł za kilometr sieci głównej) * Tylko sektor prywatny, wszystkie sekcje PKD, według lokalizacji inwestycji Nakłady inwestycyjne firm Na jednego mieszkańca (w mld zł, sektor prywatny) wyniosły w 2010 r. 6,18 6,74 8,55 10,18 10,41 8,95 9,35 zł proc. inwestowanych To więcej o 155 proc. przez firmy pieniędzy niż inwestycje pochodzi z ich własnych samorządów: 3665 środków mln zł zainwestowały najmniejsze firmy mln zł (poniżej 10 osób zatrudnionych) Nakłady inwestycyjne (w zł na mieszkańca w 2010 r.) budynki 0,5 2,8 ogółem 6,5 3,2 TYLKO PRZEDSIĘBIORSTWA NIEFINANSOWE, W FIRMACH ZATRUDNIAJĄCYCH POW. 49 OSÓB, WEDŁUG SIEDZIBY FIRMY ŹRÓDŁO: GUS WYBRANE SEKCJE ŹRÓDŁO: GUS Mieszkańcy regionu doceniają to zaangażowanie. Jak widać na wykresie kilometrów wodociągów olkuski (60 tys. zł za kilometr 1621 powyżej, 56 proc. z nich uważa wręcz, sieci w terenie proszowicki dąbrowski że prywatny przedsiębiorca inwestuje wiejskim) boisk piłkarskich Orlików krakowski 1927 (koszt budowy Orlika to 1,1 mln zł) chrzanowski w firmę, ile może, nawet kosztem własnej konsumpcji. brzeski 1761 Kraków wielicki 1045 Tarnów 3477 Tarnów oświęcimski wadowicki kilometrów chodników46! bocheński tarnowski (200 zł za metr bieżący chodnika o szerokości 1,5 metra) miejskich latarni myślenicki (koszt latarni to 7 tys. zł) Inwestycje biznesu są i pół razy większe suski limanowski niż samorządów 1091 krytych basenów proc. inwestycji Nowy Sącz gorlicki (koszt budowy kompleksu basenów to 20 mln zł) kilometrów kanalizacji 2646 przedsiębiorcy finansują (200 tys. zł za kilometr nowotarski 644 ze środków własnych małych wiejskich sieci w terenie wiejskim) oczyszczalni ścieków Małopolskie mikrofirmy nowosądecki (koszt to 500 tys. złotych) DANE DOTYCZĄ PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH, W KTÓRYCH w 2010 r. zainwestowały tatrzański 1060 LICZBA PRACUJĄCYCH 2,5 mld zł ŹRÓDŁO: GUS, PARP, MF, INFORMACJE WŁASNE PRZEKRACZA 9 OSÓB woj. małopolskie 2830 miechowski woj. śląskie woj. świętokrzyskie 2834 woj. podkarpackie 2265

13 Budujemy Przedsiębiorcy konstruują i produkują urządzenia chroniące ziemię, wodę i powietrze, budują instalacje zmniejszające zanieczyszczenia. W województwie małopolskim w tym sektorze zarejestrowanych jest prawie 1000 firm. Na dodatek to przedsiębiorcy finansują ochronę środowiska. Płacą większość podatków i zasilają w ten sposób budżet państwa i samorządów, które za te środki budują oczyszczalnie ścieków, ujęcia wody, sieci kanalizacyjne itd. Równocześnie przedsiębiorcy sami, z własnych środków, finansują instalacje w swoich firmach. W poszczególnych województwach od 20 do nawet ponad 60 procent nakładów na ochronę środowiska i gospodarkę wodną stanowią bezpośrednie wydatki przedsiębiorców (średnio w Polsce 44 proc.). Dlatego błędna jest opinia, że przedsiębiorcy nie zwracają uwagi na to, jaki wpływ na otoczenie ma ich działalność, a tak twierdzi, niestety, 49 proc. mieszkańców regionu. Zielona Polska powstaje w dużej mierze dzięki przedsiębiorcom. Zieloną polskę Inwestycje w ochronę środowiska w suski 10,8 krakowski 73,1 Kraków 282,2 myślenicki 35,2 proszowicki 8,6 bocheński 29,2 wielicki 16,8 miechowski 6,3 dąbrowski 10,1 REGION KRAKOWSKI 169,1 procentach finansowane są w naszym województwie przedsiębiorców Niespełna proc. nakładów Ponad połowa nakładów na gospodarkę wodną na ochronę środowiska to środki pochodzi od przedsiębiorców własne przedsiębiorców struktura nakładów struktura nakładów (w proc.) (w proc.) środki kredyty inne środki inne własne i pożyczki (1 432 tys. zł) własne (15 800tys. zł) ( tys. zł) krajowe ( tys. zł) 0,3 2,6 ( tys. zł) 55,1 7,9 45przez 44,9 Tarnów 66,8 brzeski 11,0 tarnowski 40,7 REGION TARNOWSKI 128,5 Nowy Sącz 32 chrzanowski 3 oczyszczalnie oraz instalacje do redukcji zanieczyszczeń pyłowych o zdolności 397 ton/rok 8,1 Inwestycje na jednego mieszkańca wyniosły (w zł) to znaczy ! gorlicki mln zł wyniosły tatrzański proc. 28,6 zł w regionie inwestycje wadowicki 16, więcej niż 5 lat wcześniej w środowisko i gospodarkę 173,2 wodną w 2010 r. olkuski 548 W naszym regionie działa W Małopolsce przedsiębiorcy 17 sfinansowali 49 proc. z nich Nakłady na inwestycje 3. Mamy 998 firm zarejestrowanych w tym 47,8 i gospodarkę wodną oświęcimski w ochronę środowiska sektorze WOJEWÓDZTWO w 2010 r. firm zajmujących się recyklingiem rekultywacją poborem, uzdatnianiem ściekami MAŁOPOLSKIE 1 036,2 mln zł (w mln zł) ŹRÓDŁO: GUS i dostarczaniem wody REGION OŚWIĘCIMSKI 257,0 limanowski 27,2 REGION NOWOSĄDECKI 199,5 nowosądecki 62 nowotarski 33,5 kredyty i pożyczki krajowe ( tys. zł) 10,4 fundusze ekologiczne ( tys. zł) 19,2 Tylko w 2010 roku przybyły: środki z zagranicy ( tys. zł) 17,6 =10 ton/rok środki z budżetu ( tys. zł) 5,3 Przedsiębiorcy nie zwracają uwagi na to, jaki wpływ na otoczenie ma ich działalność nie wiem zdecydowanie nie raczej nie ŹRÓDŁO: GFK POLONIA DLA PKPP LEWIATAN, 2012 fundusze ekologiczne ( tys. zł) 3,3 środki z zagranicy ( tys. zł) 4, % 12 zdecydowanie tak 37 środki z budżetu ( tys. zł) 28,4 raczej tak

14 Miejsca pracy są w przedsiębiorstwach Większość mieszkańców Małopolski pracuje w przedsiębiorstwach oraz gospodarstwach rolnych. W sektorze prywatnym takich osób w regionie jest 965 tys. Do tego należy doliczyć ponad 46 tys. pracujących w przedsiębiorstwach publicznych, głównie w przemyśle i transporcie. Dlatego mieszkańcy naszego województwa uważają (77 proc.), że to przedsiębiorcy dają zatrudnienie większości Polaków. Niestety częściej słyszymy w mediach nie o tworzonych miejscach pracy, lecz o zwolnieniach. Zwolnienie to zawsze trudna decyzja dla przedsiębiorcy, tym trudniejsza, im bardziej uwarunkowana czynnikami zewnętrznymi, na przykład pogorszeniem koniunktury. Dane GUS na temat płac i zatrudnienia wskazują jednak, że w kryzysie przedsiębiorcy starają się chronić miejsca pracy, a jeśli to konieczne, ograniczają koszty, zmniejszając wynagrodzenia. Pamiętajmy też, że nawet jeżeli 5 proc. osób trzeba zwolnić, to dzięki poprawie konkurencyjności firmy 95 proc. pozostałych ma nadal pracę. W regionie na każde 5 osób Struktura pracujących w woj. małopolskim sektor prywatny (razem z mikrofirmami) sektor publiczny olkuski miechowski ,8 * proszowicki dąbrowski W 2010 r. przedsiębiorcy przyjęli do pracy w woj. małopolskim osób Głównie to przedsiębiorcy stworzyli w regionie nowych miejsc pracy A liczba pracujących rośnie pracują w firmach i gospodarstwach rolnych Struktura pracujących w powiatach proc. Pracujący - według branży, dane za 2010 r. rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo opieka zdrowotna i pomoc społeczna Wskaźnik zatrudnienia doszedł już do budownictwo w tys. osób Pracujący do 2009 r. (bez rolnictwa) ** edukacja W 2011 r. zatrudniliśmy osób niepełnosprawnych W 2010 przyjęliśmy do pracy absolwentów ŹRÓDŁO: GUS; * 2011 WSKAŹNIK WG BAEL W GRUPIE LAT, ** DANE PO AKTUALIZACJI SPISU ROLNEGO Z 2010 R. głównie sektor prywatny głównie sektor publiczny przemysł - ogółem handel hurtowy i detaliczny; naprawa samochodów i motocykli sektor prywatny transport chrzanowski sektor i gospodarka działalność magazynowa publiczny związana krakowski wielicki Tarnów z obsługą rynku nieruchomości Według faktycznego działalność w zakresie działalność Kraków miejsca pracy; 5076 usług administrowania związana z kulturą, brzeski bez podmiotów i działalność rozrywką i rekreacją oświęcimski gospodarczych wspierająca bocheński tarnowski zatrudniających do 9 osób wadowicki! myślenicki pozostała działalność 1. Większość miejsc pracy usługowa jest w przedsiębiorstwach suski Nowy Sącz limanowski W sektorze prywatnym pracuje prawie cztery razy więcej działalność informacja profesjonalna, administracja i komunikacja ludzi niż w publicznym naukowa publiczna i obrona działalność związana nowotarski W 2010 roku to głównie gorlicki i techniczna narodowa; z zakwaterowaniem przedsiębiorcy stworzyli obowiązkowe i usługami tatrzański nowosądecki zabezpieczenia gastronomicznymi 57,9 tys. miejsc pracy działalność finansowa ŹRÓDŁO: GUS społeczne i ubezpieczeniowa ŹRÓDŁO: GUS 26 27

15 z naszych podatków W woj. małopolskim o stwierdzeniu: Mieszkańcy woj. małopolskiego doceniają, typowy prywatny przedsiębiorca jest uczciwy że podatki od biznesu finansują wobec państwa (płaci podatki i przestrzega np. budowę dróg czy administrację prawa), takie zebraliśmy opinie: zdecydowanie nie nie wiem nie wiem zdecydowanie 9 tak zdecydowanie nie % 10 raczej tak 9 11 zdecydowanie 19 5 tak % ŹRÓDŁO: GFK POLONIA raczej nie raczej tak raczej nie DLA PKPP LEWIATAN, 2012 Przedsiębiorcy z regionu w 2011 r. mld zł podatków CIT i VAT, wpłacili 4 razy więcej, niż kosztuje utrzymanie szpitali w naszym województwie to równocześnie: 1307,2 Małopolski US ,8 Małopolski Urząd Skarbowy w Krakowie obsługuje tylko firmy - największych płatników w województwie i przynosi ponad połowę dochodów z CIT i VAT. proc. proc. ok.10 Przedsiębiorcy płacą CIT i VAT. W skali kraju jest to kwota około 160 mld zł. W woj. małopolskim wpływy te są umiarkowane, ale to dlatego, że wiele ogólnopolskich firm płaci podatki w Warszawie. Również indywidualny podatek dochodowy PIT w części pochodzi od przedsiębiorców tak rozliczają się m.in. osoby prowadzące działalność gospodarczą. Znaczna kwota podatków zasila budżety lokalne. Samorządy mają Wpływy z podatków udział w podatku CIT i PIT. Wpływy (dane za 2011 r., w mln zł) z VAT też w znacznej części wracają kosztu utrzymania szkolnictwa razy więcej niż wydatki razy więcej niż wydatki wydatków z budżetu VAT osoby prowadzące do regionów, jako dotacje dla samorządów np. na oświatę. Takie dotacje Miechów CIT podstawowego i średniego na policję w naszym samorządów na kulturę państwa na sądownictwo 0,6-0,2 działalność gospodarczą w naszym województwie w 2011 r. województwie w 2011 r. w województwie w 2011 r. w Polsce w 2011 r. 9,9 i subwencje stanowią ponad połowę Podatki płacone przez przedsiębiorców uwzględnione Wpływy z podatków na terenie Izby 88,4 48,4 1,0-0,1 w budżetach samorządów Skarbowej w Krakowie (w mln zł) dochodów gmin. Olkusz 29,7 10,8 (w zł na osobę) ,8 19,7 *podatek od czynności cywilnoprawnych Do tego dochodzą podatki 1,3 Dąbrowa Tarnowska Proszowice olkuski miechowski PCC * i opłaty lokalne. Przedsiębiorcy płacą w miastach i gminach podatek od 5 II US w Tarnowie 106,3 40, ,5 137,2 Chrzanów dąbrowski VAT 8105,4 Kraków 134,9 krakowski ,0 nieruchomości i od środków transportowych oraz wnoszą liczne opłaty Oświęcim Wieliczka ,5 34,3 73,8 proszowicki 200 Tarnów 118,9 59,0 86,2 57,7 Brzesko chrzanowski ,5 CIT 1538,9 6,1 3,5 7,3 Kraków 3000 wynikające z działalności. 64,5 proc. brzeski PIT ,1 123,4 82,5 2,9 82,4 50,6 267 Tarnów 5080,3 wielicki 0 ŹRÓDŁO: MF wszystkich wpływów podatkowych Wadowice 41,2 I US w Tarnowie oświęcimski 371 Bochnia ,9 324 budżetu centralnego i samorządów ,8 59,6 5,8 wadowicki W porównaniu z sąsiadami podatki 7,2 Myślenice 8,6 240 bocheński pochodzi od pracodawców, głównie 109,4 63,2 254 tarnowski w Polsce są umiarkowanie wysokie myślenicki I US 160 przedsiębiorców. 238 całkowite wpływy podatkowe i na ubezpieczenie społeczne (proc. PKB) w Krakowie 44,7 35,9 4,6 42,1 67,1 36,3 5,1 Limanowa suski udział podatków i składek od pracodawców Sucha Beskidzka 45,4 222 limanowski Nowy Sącz w całkowitych wpływach podatkowych (w proc.)! Gorlice ,5 1,1 210,1 148,1 gorlicki Nowy Sącz Szwecja 119,7 73,3 3,5 174 nowotarski II US 46,3 199 nowosądecki Dania w Krakowie 71,2 70,7 64,6 Litwa Nowy Targ W 2011 roku Izba 48,5 4,7 9,6 27,4 40,6 Skarbowa w Krakowie 75,9 7,2 tatrzański zebrała 1,5 mld zł podatku , ,4 Polska od zysku CIT Kraków- 17,8 25,6 31,8 -Śródmieście Zakopane 2. Dwie trzecie podatków 64,5 3,9 Niemcy w Polsce płacą przedsiębiorcy Na budżety samorządowe składają się podatki płacone przez przedsiębiorców, m.in. udział w podatku CIT, 39,5 253,8 109,0 252,6 122,3 255,6 136,3 285,3 130,4 podatek od środków transportowych, opłata targowa, podatek od nieruchomości, opłata za zezwolenie na 51,6 Czechy 3. Jesteśmy najważniejszym 169,7 64,8 Słowacja sprzedaż alkoholu, opłata eksploatacyjna. Na mapie uwzględniliśmy tylko część podatków stanowiących 33,8 28,3 źródłem dochodów dla Kraków- 10,3 Kraków- 20,7 Kraków- 20,6 Kraków- 25,2 39,9 Kraków- 72,8 dochód samorządów, którą jednoznacznie można przypisać przedsiębiorcom. 70,0 -Nowa Huta -Prądnik -Stare Miasto -Podgórze -Krowodrza samorządów ŹRÓDŁO: MF ŹRÓDŁO: MF, MSW, OBLICZENIA WŁASNE ŹRÓDŁO: EUROSTAT 28 29

16 Typowy prywatny pracodawca troszczy się o swoich pracowników Polska woj. małopolskie proc. pracowników w woj. małopolskim zapytanych o ich pracodawcę odpowiedziało, że go szanuje Płaca Ważniejsza nie wiem zdecydowanie 12 9 zdecydowanie 13 tak nie % raczej od Świadczeń tak raczej nie W przeciętnej rodzinie proc. dochodu na osobę Zbadań gospodarstw domowych wynika, że w województwie małopolskim 65 proc. dochodów z naszego regionu ponad pochodzi z wynagrodzeń* 8000 mieszkańców stanowią wynagrodzenia, 29 proc. świadczenia społeczne. wypłacanych głównie Wynagrodzenia wypłacają głównie 2000 * DOCHÓD ROZPORZĄDZALNY, ŹRÓDŁO: GUS, przedsiębiorcy. Ponadto finansują oni przez firmy BUDŻETY GOSPODARSTW DOMOWYCH W 2011 R w części emerytury i renty (poprzez W 2011 r. miesięczny fundusz pracowniczy** W kolejnych latach rósł i wynosił: wpłaty składek) oraz w całości zasiłki 1978 HOTELARSTWO I GASTRONOMIA w przedsiębiorstwach powyżej 9 zatrudnionych wyniósł mln zł dla bezrobotnych (poprzez składki do DZIAŁALNOŚĆ W ZAKRESIE USŁUG Funduszu Pracy) ADMINISTROWANIA TRANSPORT I DZIAŁALNOŚĆ WSPIERAJĄCA I GOSPODARKA Często można spotkać się z opinią, MAGAZYNOWA fundusz że prywatni przedsiębiorcy mało płacą pracowniczy HANDEL HURTOWY pracownikom, bo sami chcą więcej zarobić. Sprawa nie jest tak prosta. Płace Przeciętne mln zł I DETALICZNY; miechowski NAPRAWA POJAZDÓW 9497 SAMOCHODOWYCH olkuski 1927 zł 5000 I MOTOCYKLI zł miesięczne ** PRZECIĘTNE WYNAGRODZENIE POMNOŻONE PRZEZ PRZECIĘTNE ZATRUDNIENIE w sektorze budżetowym są wyższe, bo BUDOWNICTWO proszowicki dąbrowski wynagrodzenia Przeciętne wynagrodzenie brutto Przeciętne wynagrodzenie brutto było o tak chce parlament, rząd i samorządy zł 2255 zł krakowski brutto w 2010 r. w Małopolsce rośnie co roku 48% Przedsiębiorca prywatny jest natomiast (w zł) 3130 zł w powiatach* w branżach 2819 PRZETWÓRSTWO chrzanowski (dla sektora (w zł) zależny jedynie od uwarunkowań rynkowych i poziom płac wyznacza rynek, Tarnów PRZEMYSŁOWE prywatnego) 2751 zł Kraków brzeski 3400 zł SEKTOR 3313 zł 2072 zł PRZEDSIĘBIORSTW oświęcimski wielicki 2503 zł 3000zł popyt i podaż pracy. Przedsiębiorcy DZIAŁALNOŚĆ SEKTOR 2739 zł ZWIĄZANA BUDŻETOWY dążą również do jak najwyższych dochodów, żeby mieć środki na rozwój NIERUCHOMOŚCI zł 2400 zł Z OBSŁUGĄ RYNKU wadowicki bocheński tarnowski 2200 zł * DANE DOTYCZĄ PODMIOTÓW zł myślenicki 2757 zł 2257 zł wyższy niż w 2005 r. GOSPODARCZYCH, W KTÓRYCH LICZBA PRACUJĄCYCH firmy. Pracownicy w woj. małopolskim ROLNICTWO, 1800 zł Najlepiej zarabia się w: 2464 zł PRZEKRACZA 9 OSÓB LEŚNICTWO, 0 ŁOWIECTWO 2000 rozumieją reguły prowadzenia biznesu 4000 wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze 6000 suski I RYBACTWO limanowski do układów klimatyzacyjnych 2350 zł ADMINISTRACJA i choć bywają niezadowoleni z warunków pracy czy płacy, to jednak zapyta DOSTAWA WODY; 2192 zł 4997 zł PUBLICZNA Nowy Sącz GOSPODAROWANIE I OBRONA NARODOWA; ŚCIEKAMI I ODPADAMI 2380 zł gorlicki OBOWIĄZKOWE ORAZ DZIAŁALNOŚĆ ZABEZPIECZENIA ni o swojego pracodawcę odpowiadają, że go szanują (80 proc.). nowotarski nowosądecki ZWIĄZANA 2301 zł SPOŁECZNE 3269 Z REKULTYWACJĄ 1971 zł 2214 zł EDUKACJA 3500 DZIAŁALNOŚĆ PROFESJONALNA, informacji i komunikacji! NAUKOWA 4793 zł I TECHNICZNA 3762 OPIEKA tatrzański ZDROWOTNA 1. 17,4 mld złotych I POMOC GÓRNICTWO 2003 zł 3086 SPOŁECZNA wynagrodzeń wypłaciły I WYDOBYWANIE DZIAŁALNOŚĆ firmy z naszego regionu 4119 DZIAŁALNOŚĆ ZWIĄZANA FINANSOWA Z KULTURĄ, I UBEZPIECZENIOWA WYTWARZANIE swoim pracownikom* ROZRYWKĄ I ZAOPATRYWANIE 2877 I REKREACJĄ INFORMACJA W ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ, działalności finansowej i ubezpieczeniowej 2. Najlepiej płacimy energetykom brutto prawie I KOMUNIKACJA GAZ, PARĘ WODNĄ, 4758 GORĄCĄ WODĘ I POWIETRZE 4758 zł DO UKŁADÓW KLIMATYZACYJNYCH 5 tys. zł miesięcznie procent pracowników szanuje swojego 4997 pracodawcę * Dotyczy firm zatrudniających powyżej dziewięciu osób ŹRÓDŁO: GUS ŹRÓDŁO: GFK POLONIA DLA PKPP LEWIATAN

17 2 Najwięksi Jakim poważaniem Na liście 500 największych Przychody Synthosa, lidera producentów Największym inwestorem regionu jest Krakowski Najcenniejszą markę w województwie cieszą się właściciele polskich firm surowców chemicznych, zwiększyły się Holding Komunalny, który wydał na rozwój ma Bank BPH, warta jest dużych firm? 31 w ciągu 5 lat prawie dwukrotnie nie wiem mln zł bardzo małym i Najcenniejsi 24 małym % bardzo dużym mln zł 773mln zł średnim dużym pochodzi z województwa 5000 w 2011 r. To dwa razy więcej niż budżet Nowego Sącza małopolskiego ŹRÓDŁO: GFK POLONIA DLA PKPP LEWIATAN, 2012 ŹRÓDŁO: LISTA RZECZPOSPOLITA Wartość Synthosa jest ponad razy większa niż budżet Krakowa Na najnowszej liście wartości firm według Rzeczpospolitej chemiczny Synthos z Oświęcimia wyceniono na 8,3 mld zł, a impo- marki Najcenniejsze (w mln zł) nujący ekspansją zagraniczną Can- Największe firmy w województwie -Pack na 4,5 mld. Za nimi jest m.in. przychody przeciętne Tele-Fonika warta 2,4 mld zł i wiele innych firm wycenianych od 1 do 2 mld ze sprzedaży zatrudnienie (w mln zł) (etaty) zł. Cieszy fakt, że wśród 139 firm z Małopolski, obecnych na liście 2000 naj- zysk/strata netto Bank BPH Wawel większych w Polsce, sporo (51) jest (w mln zł) Tymbark przedsiębiorstw przemysłowych. Choć ŹRÓDŁO: LISTA 500, RZECZPOSPOLITA ŹRÓDŁO: RANKING MAREK, RZECZPOSPOLITA 2011 usługi tworzą już większość produktu krajowego, przedsiębiorstwa przemysłowe stanowią jednak trwałą podsta- BP Europa SE Największe przychody Najwyższa rentowność netto Największe zyski netto Najwyższe zatrudnienie ŹRÓDŁO: LISTA 500, RZECZPOSPOLITA 2012 Tesco sp. z o.o. Naj naj naj... ze sprzedaży (w mln zł) (w proc.) (w mln zł) (w etatach) wę całej gospodarki. Cieszy również stały wzrost zysków i przychodów dużych firm regionu b.d Tauron Sprzedaż sp. z o.o. W efekcie właściciele większych Tele-Fonika Kable SA GK przedsiębiorstw cieszą się poważaniem wśród mieszkańców regionu (70 Synthos SA GK 3801 Najwyższa wydajność Najwyższy podatek dochodowy Najwyższa efektywność Najwyższy wzrost przychodów BP Europa Synthos Synthos Tesco 91 b.d (przychody na zatrudnionego, w mln zł) (w mln zł) (zysk na zatrudnionego, w tys. zł) (2011/2010, w proc.) proc.), podobnie jak prezesi i dyrektorzy (60 proc.). Martwi, że na społecz (Oświęcim) Grupa Can-Pack SA nej drabinie prestiżu znacznie gorzej Kraków 499 od szefów dużych przedsiębiorstw wypadają właściciele warsztatów i małych Slovnaft Polska Synthos Synthos Azoty Tarnów Bank BPH SA GK Slovnaft Polska SA Azoty Tarnów SA GK firm (35 proc.) oraz sklepów (16 proc.). 3 b.d. 61 (Tarnów) 4883 Grupa Valeo Rosną przychody, są zyski Na Liście 2000 Rzeczpospolitej jest 139 firm A przecież oni także tworzą produkt 114 EDF Paliwa sp. z o.o. z woj. małopolskiego w Polsce z następujących branż: Grupa Kęty SA GK Synthos krajowy i miejsca pracy. Grupa Maspex (Skawina) 464 przetwórstwo przemysłowe (Kęty) (Wadowice) Azoty Tarnów! handel hurtowy i detaliczny, naprawa samochodów i motocykli Mamy 31 firm wśród Grupa Can-Pack budownictwo 500 największych w Polsce dostawa wody, gospodarowanie ściekami i odpadami 2. Wartość Synthosa oraz rekultywacja; energia lidera wartości w regionie PHU Energokrak Dynamika wynosi 8,3 mld zł 243 przychodów od 2006 r. informacja i komunikacja (w proc.) proc. mieszkańców Grupa Kęty transport i gospodarka magazynowa Małopolski darzy 141 Dynamika zysku 3 szacunkiem właścicieli netto od 2006 r. 130 pozostała działalność (w proc.) 12 dużych firm ŹRÓDŁO: LISTA 500, RZECZPOSPOLITA ŹRÓDŁO: LISTA 2000, RZECZPOSPOLITA , ,7

18 Wenezuela 5 Jesteśmy konkurencyjni Eksport z Małopolski jest Liczba jednostek zagranicznych (filii, spółek i oddziałów) firm z woj. małopolskiego Rosja ogółem Niemcy Ukraina Czechy Słowacja Rumunia ŹRÓDŁO: GUS, DANE ZA 2010 R. 16 Liczba firm-eksporterów w Polsce (w tys.) 15 Kanada 14 USA 13, ,4 Dominikana ŹRÓDŁO: GUS, DANE OGÓLNOPOLSKIE Od stuleci handel zagraniczny jest źródłem dobrobytu. Umożliwia najlepsze wykorzystanie kapitału i pracy. Dzięki niemu konsumenci mają większy wybór towarów i niższe ceny. Natomiast zdolność do eksportu jest dowodem na konkurencyjność poszczególnych przedsiębiorstw i narodowej gospodarki. Małopolska z 16-procentowym udziałem eksportu w przychodach ze sprzedaży znajduje się poniżej średniej krajowej, ale ma tak znanych eksporterów jak Synthos, Tele-Fonika, Can-Pack czy Mittal Steel Polska. Wyniki niektórych pokazujemy na mapie. Ich łączne przychody z eksportu stanowią ponad 30 proc. eksportu z regionu i to dzięki niemu powstały i istnieją w nich tysiące miejsc pracy. W sumie eksporterami jest ponad 1200 firm z województwa małopolskiego. Mieszkańcy naszego regionu doceniają fakt, że konkurencyjność na rynku globalnym i eksport wzmacniają prestiż kraju. Ze stwierdzeniem, że prywatni przedsiębiorcy budują siłę ekonomiczną Polski na świecie, zgadza się tu 59 proc. osób.! 1. Co piąta firma jest eksporterem* 2. Średnio co szósta złotówka sprzedaży pochodzi z eksportu 3. Kierunki eksportu z regionu: Unia Europejska, ale również Chiny, Rosja i Turcja * Dotyczy firm zatrudniających powyżej dziewięciu osób Nie tylko wśród dużych, lecz także wśród MSP jest w Polsce wielu eksporterów. Najwięcej w (w proc.) przemyśle 53,3 handlu 26,8 transporcie 5,8 działalności profesjonalnej usługowej i technicznej 3,8 budownictwie 3,0 ŹRÓDŁO: GFK POLONIA DLA PKPP LEWIATAN ŹRÓDŁO: GUS, DANE OGÓLNOPOLSKIE Prywatni przedsiębiorcy budują siłę ekonomiczną Polski na świecie (w proc.) nie wiem zdecydowanie tak zdecydowanie nie raczej nie raczej tak 786 (90,4 %) 617 SGL Carbon Polska Racibórz 1292 (67 %) 745 Azoty Tarnów Tarnów (54,7 %) Tele-Fonika Kable Kraków ,3mld zł W 2011 r. mieliśmy w woj. małopolskim Łączne przychody z eksportu Coraz aktywniej penetrujemy świat w 2011 r. wyniosły* Co stanowiło 15,7proc. 141 firmy-eksporterów przychodów ogółem naszych firm ma filie i spółki za granicą * DANE PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH SEKTORA PRZEDSIĘBIORSTW, W KTÓRYCH LICZBA PRACUJĄCYCH PRZEKRACZA 9 OSÓB. ŹRÓDŁO: GUS 2011, 2010 razy większy niż eksport owoców i warzyw z całej Polski Brazylia Argentyna 2749 (51 %) 1142 Synthos Oświęcim UE BiH Serbia Czarnogóra Tunezja 840 (47 %) 660 Norwegia Egipt RPA Główne Wartość eksportu kierunki eksportu (mln zł) 2007 r r. Turcja Kenia Stalprodukt Bochnia Ukraina Mozambik Rosja Kuwejt Pakistan Katar ZEA Oman 362 (46,1 %) 113 Comarch Kraków Indie Sri Lanka Chiny Malezja Tajlandia Indonezja Australia 666 (46,1 %) 231 ZGH Bolesław Bukowno Tajwan Japonia 116 (43,6 %) 19 Ferro Skawina (w nawiasie podano udział eksportu w sprzedaży ogółem, w 2011 r.) 462 (31 %) (72 %) Grupa Kęty Kęty 2170 ŹRÓDŁO: LISTA 500, RZECZPOSPOLITA, GUS, SPÓŁKI Can-Pack Kraków 34 35

19 Rolnik prawdziwy mikroprzedsiębiorca WMałopolsce są 282 tysiące gospodarstw rolnych, w znacznej większości bardzo małe. Często nie przynoszą dochodu, bo nie sprzedają swoich produktów. Nie oznacza to jednak, że nie ma wśród rolników prawdziwych przedsiębiorców. Efektywność ekonomiczną gospodarstw rolnych bada Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Obserwuje ponad 700 tysięcy gospodarstw rolnych w Polsce, a niektóre z nich (ponad 5 tysięcy) prowadzą rachunkowość rolniczą, dzięki czemu możemy się dowiedzieć, jakie mają przychody i koszty. W woj. małopolskim w badaniach tych w 2010 roku uczestniczyły 92 efektywne ekonomicznie rodzinne gospodarstwa rolne. To mogą być małe obszarowo gospodarstwa, ale całe pod szkłem, duże sadownicze czy wielkoobszarowe zorientowane na produkcję mięsa, mleka czy zboża. Ilustracja obok pokazuje przeciętne dochody i koszty tych właśnie gospodarstw. Liczby dowodzą, że są to rzeczywiście mikroprzedsiębiorstwa.! 1. 1,5 mln złotych wynoszą średnio aktywa efektywnego gospodarstwa rolnego w regionie 2. Pracują w nim średnio niewiele ponad 3 osoby 3. Ich produkcja wyniosła przeciętnie 404 tysiące złotych Przychody gospodarstwa rolnego to Roczne przychody koszty (w tys. zł) dopłaty 39 żywiec wołowy 6 żywiec drobiowy 10 mleko i przetwory 22 żywiec wieprzowy 36 pozostałe 3 rośliny oleiste 12 ziemniaki 13 owoce 6 warzywa i kwiaty 188 zboża 97 Dochód z rodzinnego gospodarstwa rolnego 98tys. zł Dochód na osobę pełnozatrudnioną z rodziny 52 tys. zł przychody ogółem 440 produkcja zwierzęca 80 produkcja roślinna budynki stado podstawowe Bilans (w tys. zł) kapitał własny ziemia aktywa 515 trwałe zobowiązania aktywa aktywa pasywa 141 długoterminowe obrotowe ogółem ogółem maszyny zapasy 83 i środki zobowiązania transportu stado krótkoterminowe obrotowe inne ŹRÓDŁO: FADN I POWSZECHNY SPIS ROLNY proc. obrotów mikrofirmy z naszego województwa W 282 woj. małopolskim mamy 278 czynsze 4 odsetki 8 gospodarstw rolnych podatki 2 Ale tylko Liczba gospodarstw pod względem obszaru wynagrodzenia ma powyżej ha powierzchni poniżej 1 ha 1-2 ha 2-3 ha 3-5 ha 5-10 ha ha 15 ha koszty ogółem amortyzacja 52 W 2011 r. rolnicy sprzedali w skupie a zwierzęce za produkty roślinne za 344 koszty ogólnogospodarcze 89 pozostałe 8 usługi 5 koszty utrzymania maszyn i budynków 14 energia 62 pozostałe 41 środki ochrony roślin 15 nasiona i sadzonki 27 koszty bezpośrednie nawozy pasze 41 97proc. użytków rolnych to gospodarstwa indywidualne 245mln zł 743mln zł W przeliczeniu na jednego mieszkańca kilogramy litrów regionu były to żywca rzeźnego mleka Rolnicza firma raportuje, ekonomiści obliczają (badania FADN) 92 gospodarstwa w woj. małopolskim pod względem wartości ekonomicznej średnich i dużych prowadziły w 2010 r. rachunkowość rolniczą na potrzeby systemu FADN. Oto portret przeciętnego z nich: Roczny czas pracy własnej wynosi 4352 godziny Zatem w takiej rolniczej mikrofirmie pracują w sumie przeciętnie niewiele ponad 3 osoby Czyli w każdym pracuje, średnio licząc, 1,81 osoby na pełny etat Średnio gospodarują na 54,0 ha ziemi własnej i dzierżawionej Do tego wykorzystują Czyli 3475 godzin rocznie pracy najemnej Wartość jej produkcji wynosi Wartość przychodów przeciętnej mikrofirmy w woj. małopolskim to* zatrudniają, średnio licząc, 1,58 osoby na pełny etat zł 447tys. zł * DO 9 ZATRUDNIONYCH 36 37

20 Jesteśmy Według badań GUS województwo małopolskie ma jeden z niższych odsetków przedsiębiorstw innowacyjnych wśród firm przemysłowych w Polsce 16,3 proc. Ale na najnowszej liście najbardziej innowacyjnych firm Rzeczpospolitej kilku małopolskich producentów znalazło się w czołówce Comarch, Mo-Bruk, grupa Fakro. Podobnie było w 2011 roku (o kilku piszemy obok). W sumie przedsiębiorcy w naszym województwie w 2010 roku zainwestowali w innowacje 1,4 mld złotych. To za mało. W Polsce nakłady na badania i rozwój jako odsetek produktu krajowego (0,74 proc.) są bardzo niskie. Ten wskaźnik w woj. małopolskim jest wyższy i wynosi 0,93 proc. (330 zł na mieszkańcaw 2010 r.). Według Adama Górala, twórcy Asseco, innowacyjność to doskonalenie produktu, a niekoniecznie wymyślenie tego, czego nikt inny nie wymyślił. To daje szansę na sukces polskim kreatywnym przedsiębiorcom, także tym, którzy nie mają wystarczających środków. Innowacyjni 1,4 mld zł nakładów małopolskich firm na innowacje to Przedsiębiorstwa innowacyjne ( r., w proc.) wśród ogółu przedsiębiorstw przemysłowych b.d. wśród ogółu przedsiębiorstw usługowych b.d. miechowski i-padów 3 (cena: 2100 zł) 646tysięcy W jednostkach Nakłady firm 1,32 1,29 1,18 1,09 1,08 badawczo-rozwojowych w Małopolsce olkuski w przedsiębiorstwach na działalność 0,26 0,24 0,38 0,27 woj. małopolskiego innowacyjną 0,0 dąbrowski b.d. pracowało w 2010 r. 1851osób wynosiły: (w mld zł) ŹRÓDŁO: GUS Średnio nakłady w jednym a w usługowym krakowski proszowicki inwestującym w innowacje chrzanowski przedsiębiorstwie brzeski przemysłowym tys. zł tys. zł Kraków w 2010 r. wynosiły Tarnów Sprzedaż produktów Odsetek firm oświęcimski wielicki bocheński Od programów do ciasteczek innowacyjnych* innowacyjnych PRZEMYSŁ USŁUGI ( r.) W Małopolsce jest mnóstwo firm innowacyjnych. Numer 1 tarnowski na liście najbardziej innowacyjnych firm Rzeczpospolitej to wadowicki 10,6 Małopolskie 16,3 1,1 12,8 informatyczny Comarch z Krakowa. Imponujący koncern IT 6 16,6 myślenicki 2,8 Dolnośląskie 13,3 14,7 Kujawsko-Pomorskie 17,9 z licznymi spółkami zagranicznymi, centrami 0,5 9,4 oprogramowania i instytutami badawczymi oraz klientami 3,4 17,1 17,4 Lubelskie 12 z całego świata. W tej sferze pracuje prawie połowa ludzi! 4,5 15,9 0,8 Lubuskie 10,9 Comarchu ponad 900 osób. A obok na 31. pozycji 6,7 Łódzkie 13,4 suski limanowski 1,1 10,3 Integer Rafała Brzoski, który staje się europejskim liderem 1. W innowacje inwes- 8,5 Mazowieckie 17,3 gorlicki 6,5 w branży paczkomatów, a w kraju rzucił rękawicę Poczcie 15,6 tujemy w regionie prawie Nowy Sącz 5,3 Opolskie 19,3 0,6 Polskiej. Może paczkomaty jako takie nie są szczytem 13,7 1,5 miliarda złotych rocznie 8,5 0,7 Podkarpackie 20,7 technologii i innowacji, natomiast system, jaki pod klucz 12,8 2. W przemyśle 16,3 procent 5,0 Podlaskie 17,0 oferuje Integer tak. Teraz firma zapowiada automat 0,3 8,3 nowotarski nowosądecki małopolskich firm GUS 43,4 Pomorskie 15,3 drugiej generacji samoobsługową agencję pocztową. 2,4 13,4 uznaje za innowacyjne 12,9 Ponadto w Małopolsce mamy jeszcze Fakro z Nowego 1,1 Śląskie 20,3 12,4 Sącza, stale doskonalące okna dachowe (45 pracowników 5,7 Świętokrzyskie 16,5 3. W sferze badań i rozwoju 0,6 11,4 w sferze B+R, 5 mln złotych na B+R rocznie, 29. pozycja), 10,7 Warmińsko-Mazurskie 18,6 w przedsiębiorstwach 0,9 8,7 i Valeosystemy ze Skawiny czołowego producenta 11,2 Wielkopolskie 16,2 regionu pracuje ponad 1,2 12,4 systemów wycieraczek na świecie z mocno rozbudowanym tatrzański 2,9 15, osób 1,3 Zachodniopomorskie 11,9 ośrodkiem B+R (9. pozycja). * PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY PRODUKTÓW INNOWACYJNYCH - NOWYCH ALBO ISTOTNIE ULEPSZONYCH - JAKO ODSETEK PRZYCHODÓW ZE SPRZEDAŻY OGÓŁEM o -8,1 proc. mniej niż w 2005 r. ŹRÓDŁO: GUS USŁUGI PRZEMYSŁ

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO W 2005 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO W 2005 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - wrzesień 2006 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr 18

Bardziej szczegółowo

Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r.

Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r. Warszawa, 31.10.2014 r. Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r. Wartość aktywów badanych podmiotów 1) na dzień 31 grudnia 2013 r. wyniosła 2562,2 mld zł (o 5,3% więcej niż na koniec

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym s. 0 Zamiast WIRR powinno być: Kolejne indeksy to mwig40, który uwzględnia notowania 40 średnich spółek kolejnych 40 spółek

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej

Bardziej szczegółowo

Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach

Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach RAPORT Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach PRZYGOTOWANY PRZEZ: Spis treści PORZĄDEK I... 6 Zakupy it: SME i CMA ZAKUPY IT: SME I CMA... 7 Charakterystyka firm i budżetowania

Bardziej szczegółowo

zmiana w stosunku do poprzedniego roku 2015* 6584 49,98 2014 4390 20,01 2013 3658 6,03 2012 3450 15,12 2011 2997-1,15 2010 3032 23,40 2009 2457-25,09

zmiana w stosunku do poprzedniego roku 2015* 6584 49,98 2014 4390 20,01 2013 3658 6,03 2012 3450 15,12 2011 2997-1,15 2010 3032 23,40 2009 2457-25,09 Inwestorzy zagraniczni w I połowie 2015 r. W I połowie 2015 r. zostało zarejestrowanych 3292 spółek z udziałem kapitału zagranicznego wśród nowo rejestrowo firm w KRS. Jeśli ta tendencja w drugiej połowie

Bardziej szczegółowo

Paweł Szostak 14 czerwca 2011

Paweł Szostak 14 czerwca 2011 MARR S.A. partner biznesu w Małopolsce Paweł Szostak 14 czerwca 2011 Działalność MARR S.A. W roku 1993 z inicjatywy Wojewody Krakowskiego i Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. w Warszawie powstaje Małopolska

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Stan na koniec 2013 r.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Stan na koniec 2013 r. Kontakt: tel. 71 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/wroc INFORMACJA SYGNALNA nr 1/2014 PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012.

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012. Płeć jest jedną z kluczowych cech stosowanych w analizie rynku pracy. Wiele zjawisk przedstawionych jest w podziale na mężczyzn i kobiety. Także indywidualne możliwości oraz decyzje pracowników i osób

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki RapoRt o stanie miasta 2010 Suwałki Sierpień 2011 RAPORT O STANIE MIASTA 2 3 SUWAŁKI 2010 RAPORT O STANIE MIASTA 4 SUWAŁKI 2010 Szanowni Państwo, Mam przyjemność przekazać Państwu drugi Raport o stanie

Bardziej szczegółowo

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKOWANIA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2005 R.

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKOWANIA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2005 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - maj 2006 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr 8 MIESZKANIA

Bardziej szczegółowo

Badanie klimatu przedsiębiorczości oraz zdolności firm do podnoszenia konkurencyjności i wdrażania innowacji

Badanie klimatu przedsiębiorczości oraz zdolności firm do podnoszenia konkurencyjności i wdrażania innowacji Badanie klimatu przedsiębiorczości oraz zdolności firm do podnoszenia konkurencyjności i wdrażania innowacji I. OCENA SYTUACJI GOSPODARCZEJ BYTOMIA Czy może Pan(i) polecić Bytom jako miejsce do prowadzenia

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 19 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, 2011 Spis treści Województwo dolnośląskie...3 Województwo kujawsko-pomorskie...6

Bardziej szczegółowo

Biuletyn WUP. www.wup-krakow.pl 1

Biuletyn WUP. www.wup-krakow.pl 1 Biuletyn WUP 2014 III kwartał 2014 www.wup-krakow.pl 1 Bezrobocie w Małopolsce w III kwartale 2014 roku Statystyka rynku pracy W małopolskich urzędach pracy na koniec września 2014 zarejestrowane były

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://krakow.stat.gov.pl Opracowanie sygnalne Nr 7 lipiec 2015 r. BUDOWNICTWO

Bardziej szczegółowo

Kampania 2008/2009 r. Zostaw uśmiech w Małopolsce. 1% Twojego podatku dla lokalnych organizacji pożytku publicznego

Kampania 2008/2009 r. Zostaw uśmiech w Małopolsce. 1% Twojego podatku dla lokalnych organizacji pożytku publicznego Kampania 2008/2009 r. Zostaw uśmiech w Małopolsce. 1% Twojego podatku dla lokalnych organizacji pożytku publicznego 1. Charakterystyka Kampanii. Kampania miała na celu popularyzować i promować idę odpisu

Bardziej szczegółowo

Działalność faktoringowa przedsiębiorstw finansowych w 2010 r.

Działalność faktoringowa przedsiębiorstw finansowych w 2010 r. Warszawa, 011.07.01 Działalność faktoringowa przedsiębiorstw finansowych w 010 r. Badaniem GUS w 010 r. zostały objęte 44 podmioty prowadzące działalność faktoringową. W grupie tej było 5 wyspecjalizowanych

Bardziej szczegółowo

Próba oceny umiędzynarodowienia działalności polskich i małopolskich MSP

Próba oceny umiędzynarodowienia działalności polskich i małopolskich MSP Ekonomia Menedżerska 2011, nr 10, s. 41 58 Joanna Duda * Próba oceny umiędzynarodowienia działalności polskich i małopolskich MSP 1. Wprowadzenie Istnieje bezpośredni związek między sukcesem ekonomicznym

Bardziej szczegółowo

Badanie ankietowe pracodawców województwa kujawsko-pomorskiego

Badanie ankietowe pracodawców województwa kujawsko-pomorskiego Zmiany w zatrudnieniu w perspektywie pięcioletniej - prognozy ankietowanych pracodawców Toruń, 4 kwietnia 2013 roku. Spotkanie z pracownikami PUP realizującymi badania pracodawców w ramach projektu systemowego

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013

URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013 URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013 POZNAŃ 2013 2 SPIS TREŚCI RAPORT O SYTUACJI GOSPODARCZEJ MIASTA KONIN W LATACH 2009 2013 5 KLASTRY 125 RAPORT O BARIERACH INWESTYCYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Informacja w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym

Informacja w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym Informacja w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym dla osoby prowadzącej w Polsce działalność gospodarczą na własny rachunek, która przenosi działalność czasowo na terytorium innego Państwa

Bardziej szczegółowo

Działalność faktoringowa przedsiębiorstw finansowych w 2011 r.

Działalność faktoringowa przedsiębiorstw finansowych w 2011 r. Warszawa, 202.07.02 Działalność faktoringowa przedsiębiorstw finansowych w 20 r. Badaniem GUS zostało objętych 39 podmiotów prowadzących w 20 r. działalność faktoringową. W badanej zbiorowości było 20

Bardziej szczegółowo

Struktura przyjazdów do Małopolski turystów z Polski

Struktura przyjazdów do Małopolski turystów z Polski TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM Ruch Turystyczny w Małopolsce Województwo Małopolskie ze względu na swoje walory przyrodnicze, zróżnicowaną rzeźbę terenu oraz bogactwo kulturowe jest terenem szczególnie

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DEPARTAMENT FUNDUSZY WYDZIAŁ FUNDUSZU PRACY Podejmowanie przez bezrobotnych działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy w podziale na rodzaje

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKĘ REGIONALNEJ SZANSY

GOSPODARKĘ REGIONALNEJ SZANSY Małopolskie Centrum Przedsiębiorczości jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 wdraża II Osi Priorytetową GOSPODARKĘ REGIONALNEJ

Bardziej szczegółowo

2. POWIAT BRZESKI Starostwo Powiatowe w Brzesku ul. Głowackiego 51 32-800 Brzesko www.powiatbrzeski.pl, e-mail: sp@powiatbrzeski.

2. POWIAT BRZESKI Starostwo Powiatowe w Brzesku ul. Głowackiego 51 32-800 Brzesko www.powiatbrzeski.pl, e-mail: sp@powiatbrzeski. WYKAZ PUNKTÓW KONSULTACYJNYCH: 1. POWIAT BOCHEŃSKI Starostwo Powiatowe w Bochni ul. Kazimierza Wielkiego 31 32-700 Bochnia Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Pokoje:

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,2% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. Na koniec lutego 2014 r. stopa bezrobocia na Mazowszu pozostała na poziomie sprzed miesiąca (11,4%). Jak wynika z informacji publikowanych przez GUS, przeciętne zatrudnienie

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 4 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Olsztyn, 24 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Praktyki dyskryminacji kobiet na rynku pracy. Wyniki badania panelowego Pracodawcy Podkarpacia 2012

Praktyki dyskryminacji kobiet na rynku pracy. Wyniki badania panelowego Pracodawcy Podkarpacia 2012 Praktyki dyskryminacji kobiet na rynku pracy Wyniki badania panelowego Pracodawcy Podkarpacia 2012 Formy zatrudnienia pracowników 65 lat i więcej 40% 40% 20% Umowa o pracę na czas nieokreślony 55-64 lata

Bardziej szczegółowo

Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Rozdział 8 Marzena Talar, Maja Wasilewska, Dorota Węcławska Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw W rozdziale przedstawiona została charakterystyka stanu sektora małych i średnich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. Warszawa, 2009.10.16 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. W Polsce w 2008 r. prowadziło działalność 1780 tys. przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Barometr Rozwoju Małopolski

Barometr Rozwoju Małopolski Barometr Rozwoju Małopolski 28 lipca 2014 r. Co czyni nas bogatymi, czyli spojrzenie na ranking najzamożniejszych samorządów w Polsce W lipcu 2014 r. magazyn Wspólnota przedstawił ranking najbogatszych

Bardziej szczegółowo

ANKIETA OCENIAJĄCA KLIMAT DO ROZWOJU I WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W GMINIE KOŁACZYCE

ANKIETA OCENIAJĄCA KLIMAT DO ROZWOJU I WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W GMINIE KOŁACZYCE ANKIETA OCENIAJĄCA KLIMAT DO ROZWOJU I WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W GMINIE KOŁACZYCE Szanowni Państwo! Gmina Kołaczyce, pragnąc zapewnić jak najlepsze warunki do rozwoju i wspierania przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej Małopolski Instytut Samorządu Terytorialnego i Administracji

Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej Małopolski Instytut Samorządu Terytorialnego i Administracji Zestawienie podmiotów wyłonionych w drodze konkursu do realizacji zadań związanych z udzielaniem dotacji na założenie działalności gospodarczej Business School H. Polak, M. Polak Sp. J. brzeski, bocheński,

Bardziej szczegółowo

1.1 Stan i struktura bezrobocia w województwie małopolskim w III kwartale 2011 roku.

1.1 Stan i struktura bezrobocia w województwie małopolskim w III kwartale 2011 roku. 1. BEZROBOCIE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM 1.1 Stan i struktura bezrobocia w województwie małopolskim w III kwartale 2011 roku. Na koniec września 2011 roku w Powiatowych Urzędach Pracy Małopolski zarejestrowano

Bardziej szczegółowo

LEASING PRZYSPIESZA ROZWÓJ

LEASING PRZYSPIESZA ROZWÓJ Leasing barometrem polskiej gospodarki czy już widać oznaki ożywienia? LEASING PRZYSPIESZA ROZWÓJ Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Konfederacja Lewiatan Warszawa, 24 lipca 2013 Dane wykorzystane w prezentacji

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec grudnia 2012r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) W minionym roku

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a Warszawa, 09.05.2014 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a W końcu grudnia 2013 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków otwartych

Bardziej szczegółowo

KONIN URZĄD MIEJSKI W KONINIE RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013

KONIN URZĄD MIEJSKI W KONINIE RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013 Załącznik nr 1 do Programu Wspierania Przedsiębiorczości w Koninie na lata 2014 2016. URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013 POZNAŃ 2013 2 SPIS TREŚCI RAPORT O SYTUACJI

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, styczeń 2010 r. DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW W LATACH 2006-2008 W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM Wyniki badania działalności innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

Realizacja ww. wsparcia możliwa jest dzięki dofinansowaniu nowych projektów z kolejnych miejsc na liście rankingowej w konkursie nr POKL/6.2/IA/12.

Realizacja ww. wsparcia możliwa jest dzięki dofinansowaniu nowych projektów z kolejnych miejsc na liście rankingowej w konkursie nr POKL/6.2/IA/12. Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie przedstawia zaktualizowaną listę operatorów, którzy będą udzielać dotacji i wsparcia szkoleniowo-doradczego w ramach Działania 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Wydawanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego.

Wydawanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego. Wydawanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego. Jednostka publikująca kartę Karta informacyjna Wydawanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. Według stanu z końca grudnia 2007 r. w rejestrze REGON województwa świętokrzyskiego zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Współpraca z sektorem pozarządowym Przykłady projektów realizowanych przez Samorząd Województwa Małopolskiego

Współpraca z sektorem pozarządowym Przykłady projektów realizowanych przez Samorząd Województwa Małopolskiego Współpraca z sektorem pozarządowym Przykłady projektów realizowanych przez Samorząd Województwa Małopolskiego Leszek Zegzda Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Tak przybywały otwarte konkursy ofert

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE POŻYCZKOWE I PORĘCZENIOWE ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA PRZY WYKORZYSTANIU ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ. Nowy Targ, 13 grudnia 2012 r.

FUNDUSZE POŻYCZKOWE I PORĘCZENIOWE ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA PRZY WYKORZYSTANIU ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ. Nowy Targ, 13 grudnia 2012 r. FUNDUSZE POŻYCZKOWE I PORĘCZENIOWE ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA PRZY WYKORZYSTANIU ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ Nowy Targ, 13 grudnia 2012 r. 1 Źródła finansowania projektu Dofinansowanie z Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Ocena sytuacji. w roku 2010

Ocena sytuacji. w roku 2010 Ocena sytuacji na małopolskim rynku pracy w roku 2010 Gospodarka Małopolski Przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw* wyniosło 412,1tys. osób w Małopolsce zatrudnienie było 1,2% wyższe niż w

Bardziej szczegółowo

POWIAT LIMANOWSKI. Powiat Limanowski

POWIAT LIMANOWSKI. Powiat Limanowski POWIAT LIMANOWSKI Cechy demograficzne Powiatu Obszar 952 km 2 Liczba mieszkańców 120,1 tys. Gęstość zaludnienia 126 osób/km 2 Zalesienie 41% Specyfika: - duży udział ludności w wieku przedprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

1.1 Stan i struktura bezrobocia w województwie małopolskim w I kwartale 2011 roku.

1.1 Stan i struktura bezrobocia w województwie małopolskim w I kwartale 2011 roku. 1. BEZROBOCIE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM 1.1 Stan i struktura bezrobocia w województwie małopolskim w I kwartale 2011 roku. Zgodnie z coroczną tendencją, w pierwszym kwartale 2011 roku nastąpił wzrost

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Warszawa, 7 maja 2010 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 19.05.1999 r. do 31.12.2009 r.

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 10 września 2014 r. Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku Badaniem objęte zostały 123 przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Ankieta. Nowe. rozdanie 2014-2020

Ankieta. Nowe. rozdanie 2014-2020 Nowe rozdanie 2014-2020 Ankieta Szanowni Państwo, Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska opracowuje aktualnie Lokalną Strategię Rozwoju na okres programowania 2014 2020, której głównym celem będzie aktywizacja

Bardziej szczegółowo

SUBWENCJA OŚWIATOWA, WYRÓWNAWCZA, RÓWNOWAŻĄCA ORAZ DOCHODY Z PIT ZA LATA 2007 DO 2014 (PLAN) NA ZADANIA GMINNE DLA GMIN WOJ.

SUBWENCJA OŚWIATOWA, WYRÓWNAWCZA, RÓWNOWAŻĄCA ORAZ DOCHODY Z PIT ZA LATA 2007 DO 2014 (PLAN) NA ZADANIA GMINNE DLA GMIN WOJ. SUBWENCJA OŚWIATOWA, WYRÓWNAWCZA, RÓWNOWAŻĄCA ORAZ DOCHODY Z PIT ZA LATA 2007 DO 2014 (PLAN) NA ZADANIA GMINNE DLA GMIN WOJ. MAŁOPOLSKIEGO WYDANIE II - listopad'2013 autor: Bogdan Stępień Instytut Analiz

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt wieloletniej prognozy finansowej (WPF) na lata 2014-2019 opracowano głównie w oparciu o założenia przyjęte

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Wrocław, 19 marca 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Wrocław, 19 marca 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Wrocław, 19 marca 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Sopot, 13 marca 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2014 roku

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2014 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 24 kwietnia 2015 r. Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2014 roku Wynik finansowy otwartych

Bardziej szczegółowo

Proces tworzenia strefy aktywności gospodarczej na przykładzie miasta Bochnia

Proces tworzenia strefy aktywności gospodarczej na przykładzie miasta Bochnia Proces tworzenia strefy aktywności gospodarczej na przykładzie miasta Bochnia Bogdan Kosturkiewicz Burmistrz Miasta Bochni Bochnia najstarsze miasto Województwa Małopolskiego (prawa miejskie z 1253 r.),

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? Broszura informacyjna Urzędu Miasta i Gminy Wschowa Marzec 2006 WSTĘP Szanowni Państwo Już drugi raz przekazujemy na Państwa ręce publikację pt.: Skąd mamy pieniądze

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania 30.09.2014 r. Kontakt: e-mail: sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Internet:

Bardziej szczegółowo

Informacja o mikro- i małych przedsiębiorstwach

Informacja o mikro- i małych przedsiębiorstwach Warszawa, dnia 15 kwietnia 2010 r. Informacja o mikro- i małych przedsiębiorstwach I. Dane statystyczne Mikroprzedsiębiorstwa (zatrudniające do 9 osób). Liczba na koniec 2008 r. 1.787.909, w tym: jednoosobowych

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Może inny podtytuł? Wszystkie prawa zastrzeżone Racjonalne i świadome podejmowanie decyzji zarządczych, lepsze zarządzanie i wykorzystanie zasobów przedsiębiorstwa, zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Subregionalny Program Rozwoju do roku 2020 (Projekt)

Subregionalny Program Rozwoju do roku 2020 (Projekt) Subregionalny Program Rozwoju do roku 2020 (Projekt) Subregion tarnowski dr hab. Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego SPR wprowadzenie Subregionalny Program Rozwoju do roku 2020: Jest

Bardziej szczegółowo

Sierpień przyniósł kolejne zmniejszenie liczby bezrobotnych, a co za tym idzie, także obniżenie stopy bezrobocia w naszym regionie.

Sierpień przyniósł kolejne zmniejszenie liczby bezrobotnych, a co za tym idzie, także obniżenie stopy bezrobocia w naszym regionie. Sierpień przyniósł kolejne zmniejszenie liczby bezrobotnych, a co za tym idzie, także obniżenie stopy bezrobocia w naszym regionie. Niepokoi jedynie stale spadająca ilość ofert wpływająca od pracodawców.

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Szczecin, 16 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Zielona Góra, 22 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Zielona Góra, 22 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Zielona Góra, 22 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w Projekcie pn.: Doradca Małopolskiego Przedsiębiorcy

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w Projekcie pn.: Doradca Małopolskiego Przedsiębiorcy Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w Projekcie pn.: Doradca Małopolskiego Przedsiębiorcy 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy dokument określa ramowe zasady, zakres i warunki uczestnictwa mikro, małych

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE MIGRACJE LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM. Kwiecień 2004 Nr 8

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE MIGRACJE LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM. Kwiecień 2004 Nr 8 URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - kwiecień 2004 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. (0-12) 415-38-84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak NARODOWY

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej I N F O R M A C J A o gospodarowaniu środkami w wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej w roku 27 Warszawa, maj 28 SPIS TREŚCI:

Bardziej szczegółowo

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś 2009 obszary wiejskie zajmują ponad 93% powierzchni

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 10 września 2013 r. Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2012 roku W badaniu uczestniczyło 125 przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Informacje, o których mowa w 1 przedstawia się Radzie Miejskiej Kalisza oraz Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Poznaniu.

Informacje, o których mowa w 1 przedstawia się Radzie Miejskiej Kalisza oraz Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Poznaniu. Zarządzenie Nr 382/2015 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawie przyjęcia informacji o przebiegu wykonania budżetu za I półrocze 2015 r. oraz informacji o kształtowaniu się wieloletniej

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Poznań, 9 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Poznań, 9 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Poznań, 9 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZYNNIK AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ LUDNOŚCI WEDŁUG PŁCI W LATACH 2003 2011

WSPÓŁCZYNNIK AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ LUDNOŚCI WEDŁUG PŁCI W LATACH 2003 2011 W Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich, sytuacja kobiet na rynku pracy różni się od sytuacji zawodowej mężczyzn. Płeć jest więc jedną z najważniejszych cech uwzględnianych w statystyce rynku

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a Warszawa, 2011.07.08 Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a W 2010 r. badaniem objęto 59 firm pośrednictwa kredytowego. Wśród nich przeważały spółki kapitałowe (20 spółek akcyjnych

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Synteza* Na koniec III kw. 2010 r. PKO Bank Polski na tle wyników konkurencji**

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. zatrudniania cudzoziemców w Polsce (data opracowania: kwiecień 2015 r.)

Informacja nt. zatrudniania cudzoziemców w Polsce (data opracowania: kwiecień 2015 r.) Informacja nt. zatrudniania cudzoziemców w Polsce (data opracowania: kwiecień 2015 r.) Główne wnioski: W 2014 r. wzrosła skala zatrudnienia cudzoziemców w Polsce, szczególnie wysoki wzrost dotyczy podejmowania

Bardziej szczegółowo

Badanie ankietowe opinii społecznej dotyczące kierunków rozwoju, potrzeb społecznych i warunków życia w gminie Pokrzywnica

Badanie ankietowe opinii społecznej dotyczące kierunków rozwoju, potrzeb społecznych i warunków życia w gminie Pokrzywnica Badanie ankietowe opinii społecznej dotyczące kierunków rozwoju, potrzeb społecznych i warunków życia w gminie Pokrzywnica Szanowni Państwo! Ankieta, którą kierujemy do Państwa, jest istotną częścią prac

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 18 marca 2015 r. Poz. 379 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 12 marca 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie różnicowania

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r.

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. Stan i główne g wyzwania rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. 1 Cele konferencji Ocena stanu i głównych wyzwań rozwoju obszarów wiejskich w Polsce Ocena wpływu reform

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto inwestować w specjalnych strefach ekonomicznych. dr Tomasz Soliński Zastępca Prezydenta Miasta Krosna

Dlaczego warto inwestować w specjalnych strefach ekonomicznych. dr Tomasz Soliński Zastępca Prezydenta Miasta Krosna Dlaczego warto inwestować w specjalnych strefach ekonomicznych dr Tomasz Soliński Zastępca Prezydenta Miasta Krosna Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO PARK Mielec SSE to wyodrębniony obszar, na którym obowiązują

Bardziej szczegółowo

Małopolski Plan Inwestycyjny 2015-2023

Małopolski Plan Inwestycyjny 2015-2023 Małopolski Plan Inwestycyjny 2015-2023 MPI liczą się konkrety Co nam daje MPI Budżet na priorytetowe inwestycje Województwa do roku 2023 4,3MLD ZŁ Skuteczna realizacja Strategii Rozwoju Województwa Lepsze

Bardziej szczegółowo

Modernizacja kształcenia zawodowego w Małopolsce

Modernizacja kształcenia zawodowego w Małopolsce Modernizacja kształcenia zawodowego w Małopolsce Promocja projektu Kraków, 27 stycznia 2011 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego KONTAKT

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

6 Powiat, w którym działa. 7 Miasto, w którym działa. 8 NIP (np.: 1234567890)* 9 Rok załoŝenia. 10 Adres siedziby głównej. 11 Adres oddziału/ filii/

6 Powiat, w którym działa. 7 Miasto, w którym działa. 8 NIP (np.: 1234567890)* 9 Rok załoŝenia. 10 Adres siedziby głównej. 11 Adres oddziału/ filii/ Załącznik A do Regulaminu udziału w Projekcie Wiedza i praktyka klucz do sukcesu w biznesie Formularz zgłoszeniowy dla przedsiębiorstwa Elektroniczny formularz dostępny pod adresem: http://www.marr.pl/projekty/wip

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 2 Wielka Brytania plasuje się w czołówce globalnych inwestorów. Według danych OECD zajmuje 5. miejsce na świecie. Według wstępnych danych OECD w 2012 r. poziom

Bardziej szczegółowo

Obliczenia, Kalkulacje...

Obliczenia, Kalkulacje... Obliczenia, Kalkulacje... 1 Bilans O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y To podstawowy dokument przedstawiający majątek przedsiębiorstwa. Bilans to zestawienie dwóch list, które

Bardziej szczegółowo

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Pieniądz w gospodarstwie domowym Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Od wieków pieniądz w życiu każdego człowieka spełnia rolę ekonomicznego środka wymiany. Jego wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe towarzystw i funduszy emerytalnych 1 w 2007 roku

Wyniki finansowe towarzystw i funduszy emerytalnych 1 w 2007 roku Warszawa, 2008.04.21 Wyniki finansowe towarzystw i funduszy emerytalnych 1 w 2007 roku W prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centralnym Rejestrze Członków według stanu na koniec grudnia 2007

Bardziej szczegółowo