PIONEER. Kryzys da się lubić. Tadeusz Sendzimir. Stopy w dół, akcje w górę? Akcje w akcji

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PIONEER. Kryzys da się lubić. Tadeusz Sendzimir. Stopy w dół, akcje w górę? Akcje w akcji"

Transkrypt

1 Wydarzenia Wiedza Edukacja LIPIEC 2013 PIONEER Tadeusz Sendzimir Polski Edison metalurgii Stopy w dół, akcje w górę? rekordowo niskie oprocentowanie lokat Akcje w akcji subfundusz pioneer dynamicznych spółek Kryzys da się lubić Każdy z nich to katharsis, z którego rynki wychodzą mocniejsze mówi Peter Bodis, wiceprezes Pioneer Pekao Investment Management S.A.

2 Informacja prawna Spis treści Prospekty informacyjne funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez Pioneer Pekao TFI S.A. zawierające szczegółowy opis czynników ryzyka związanego z inwestowaniem, jak również: szczegółowe dane na temat sytuacji finansowej ww. funduszy, tabele opłat, sprawozdania finansowe oraz kluczowe informacje dla inwestorów dostępne są u prowadzących dystrybucję oraz w Internecie na stronie Następujące fundusze lub subfundusze mogą lokować swoje aktywa w papiery wartościowe emitowane, poręczone lub gwarantowane przez dowolny z następujących podmiotów: Skarb Państwa RP, NBP, jednostkę samorządu terytorialnego, państwo członkowskie UE, jednostkę samorządu terytorialnego państwa należącego do UE, państwo należące do OECD lub międzynarodową instytucję finansową, której członkiem jest Polska lub co najmniej jedno państwo członkowskie UE w następujących proporcjach: subfundusz Pioneer Obligacji Plus do 100%, subfundusz Pioneer Stabilnego Inwestowania do 85%, subfundusz Pioneer Stabilnego Wzrostu do 85%, subfundusz Pioneer Zrównoważony do 100%. Pioneer Obligacji Dynamiczna Alokacja FIO może lokować do 100% wartości aktywów Funduszu w papiery wartościowe emitowane, poręczone lub gwarantowane przez Skarb Państwa RP lub NBP. Ze względu na skład portfela inwestycyjnego subfunduszy (znaczny udział instrumentów finansowych o charakterze akcyjnym): Pioneer Dynamicznych Spółek oraz Pioneer Zrównoważony, wartość netto ich aktywów może charakteryzować się dużą zmiennością. Subfundusz Pioneer Obligacji Strategicznych może lokować większość aktywów w inne kategorie lokat niż papiery wartościowe lub instrumenty rynku pieniężnego, tj. w tytuły uczestnictwa funduszy zagranicznych. UWAGA! Inwestowanie w fundusze inwestycyjne wiąże się z ryzykiem wynikającym z wahań cen na giełdzie, zmian wysokości stóp procentowych, kursów walut itp. Uczestnik funduszu inwestycyjnego powinien mieć świadomość możliwości osiągnięcia zysku, ale również poniesienia straty. Historyczne wyniki inwestycyjne funduszy inwestycyjnych nie są gwarancją osiągnięcia podobnych w przyszłości. Żaden fundusz inwestycyjny nie gwarantuje realizacji założonego celu inwestycyjnego ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Indywidualna stopa zwrotu z inwestycji w dany fundusz inwestycyjny jest uzależniona od dnia zbycia oraz dnia odkupienia jednostek uczestnictwa przez ten fundusz, a także od wysokości pobranych opłat manipulacyjnych, kategorii jednostek uczestnictwa oraz obowiązków podatkowych obciążających uczestnika, w szczególności wysokości podatku od dochodów kapitałowych. Niniejszy materiał został sporządzony w celu informacyjnym oraz reklamowym. Nie należy go traktować jako oferty funduszy inwestycyjnych lub towarzystwa funduszy inwestycyjnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. W materiale wykorzystano źródła informacji, które Pioneer Pekao Investment Management S.A. i Pioneer Pekao TFI S.A., analizując z najwyższą starannością, uważają za rzetelne i wiarygodne. Nie istnieje jednak gwarancja, iż są one w pełni wyczerpujące i w pełni odzwierciedlają stan faktyczny. Wszelkie opinie i oceny zawarte w niniejszym materiale wyrażają jedynie opinię autorów. Przed podjęciem decyzji inwestycyjnych zalecane jest zapoznanie się z prospektami informacyjnymi funduszy oraz kluczowymi informacjami dla inwestorów. Odpowiedzialność za decyzje inwestycyjne podjęte wyłącznie na podstawie niniejszego materiału ponoszą inwestorzy. Powielanie, publikowanie bądź rozpowszechnianie w jakikolwiek inny sposób jego całości lub części bez zgody Pioneer Pekao Investment Management S.A. i Pioneer Pekao TFI S.A. jest zabronione. Pioneer Pekao Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, Warszawa, ul. Marynarska 15, wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS , posługująca się numerem NIP Kapitał zakładowy: złotych, łączna kwota uiszczonych wkładów równa kapitałowi zakładowemu. Pioneer Pekao Investment Management Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie pod adresem Warszawa, ul. Marynarska 15, wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy Wydział XIII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS , Member of the UniCredit Banking Group, Register of Banking Groups, posługująca się numerem NIP Kapitał zakładowy PLN, kapitał zakładowy wpłacony PLN. Data publikacji: lipiec 2013 r. Foto na okładce: Getty Images/FPM Szanowni Państwo Po serii cięć stóp procentowych mamy obecnie w Polsce najniższe oprocentowanie depozytów i kredytów w historii (str. 10). Takie warunki sprzyjają wzrostowi gospodarczemu, a jednocześnie skłaniają inwestorów do poszukiwania bardziej agresywnych rozwiązań. Taniejące lokaty nie gwarantują już satysfakcjonujących zysków. Dokonując zmian w strategii inwestycyjnej, warto pamiętać o konieczności zabezpieczenia emerytalnego mając świadomość realnych dochodów, jakie otrzymamy z ZUS i OFE (str. 16). Porównanie funduszy ułatwią wprowadzone niedawno Kluczowe Informacje dla Inwestorów (str. 19) obejmujące zestaw najważniejszych danych o wybranych funduszach. Za zwiększeniem zaangażowania w akcje przemawiają sygnały ze sfery makroekonomicznej na co w wywiadzie zwraca uwagę Peter Bodis, wiceprezes Pioneer Pekao Investment Management S.A. (str. 4). Natomiast dr Maciej Krzak w swym felietonie (str. 28) wymienia, co należy zrobić, by wykorzystać w pełni możliwości polskiej gospodarki. Za nami początek wakacji. Życząc Państwu udanego odpoczynku, polecamy pozostałe teksty Magazynu, w tym pasjonującą biografię Tadeusza Sendzimira, jednego z największych polskich wynalazców, nazywanego Edisonem metalurgii (str. 23). Zapraszamy do lektury! Z rynku 2 W skrócie 4 Kryzys da się lubić wywiad z Peterem Bodisem, wiceprezesem Pioneer Pekao Investment Management S.A. 7 Wyjątkowo gorące lato 10 Stopy w dół, akcje w górę? 13 Ameryka na szczycie Edukacja 16 Polski emeryt na tle Europy 19 KII, czyli fundusz w pigułce Oferta Pioneer 21 Akcje w akcji Sylwetka 23 Tadeusz Sendzimir, czyli Edison metalurgii FAQ 26 ABC łączenia funduszy i subfunduszy Felieton 28 dr Maciej Krzak: Uśpiony potencjał Pioneer. Wydarzenia, Wiedza, Edukacja ; Właściciel: Pioneer Pekao Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., ul. Marynarska 15, Warszawa; Wydawca:, ul. Nowogrodzka 42, Warszawa, tel.: , faks: , Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 1

3 Z rynku Z rynku W skrócie Praca to jest wyzwanie Opracowanie: Zespół Pioneer Pekao TFI S.A. Niskie stopy sprzyjają funduszom W maju wartość aktywów zarządzanych przez TFI zwiększyła się o blisko 5 mld zł do poziomu 164 mld zł. To dwunasty z rzędu wzrost rynku funduszy. Seria cięć stóp procentowych i związany z tym spadek oprocentowania lokat bankowych zmuszają do poszukiwania bardziej atrakcyjnych inwestycji. Naturalną alternatywą są fundusze inwestycyjne. Wzrost zainteresowania tą formą oszczędzania widać w statystykach. Jak podaje Euro? Niekoniecznie Nieznacznie zmalała niechęć Polaków do wspólnej waluty, ale ciągle większość z nas (64% badanych, spadek o 4 pp. w porównaniu z badaniem sprzed pół roku) jest przeciwna wprowadzeniu w Polsce euro. Zamienić złotówki na euro chciałoby 29% badanych (wzrost o 4 pp.) cykliczny raport Analiz Online i Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami, w maju wartość środków ulokowanych w funduszach zwiększyła się o 4,9 mld zł (3,1%) i był to dwunasty z rzędu wzrost. Pioneer Pekao TFI S.A. na koniec maja zgromadziło ponad 16,5 mld zł aktywów. wynika z przeprowadzonego w lutym 2013 roku badania CBOS. Obawy najczęściej związane są ze spodziewanym wzrostem cen (59% wskazań) oraz niekorzystnym kursem wymiany (36%). Najczęściej wskazywany pozytywny efekt zmiany waluty to ułatwienia dla podróżujących (35%). Euroemeryci pełni obaw Co łączy Europejczyków? Poza wspólną walutą, niestety, także niepewność związana z przyszłą emeryturą. Z badania przeprowadzonego w lutym tego roku przez brytyjską firmę YouGov 1 w jedenastu krajach Europy wynika, że niemal cztery na pięć z ponad 11 tys. ankietowanych osób ma wątpliwości, czy ich rządy będą w stanie w przyszłości wypłacać świadczenia. Tylko 28% respondentów ufa, że zapewnione przez państwo emerytury będą na odpowiednim poziomie. Badanych cechuje jednocześnie bardzo wysoka świadomość tego, że muszą więcej oszczędzać, by na starość utrzymać standard życia konieczność zaciskania pasa akceptuje 79% ankietowanych. 1 survey-europeans-have-little-confidence-instate-pension-provision html Foto: Shutterstock.com Stopa bezrobocia spadła w kwietniu do 14%, wobec 14,3% w marcu (dane GUS). By rozwiać niepokój Polaków o pracę, potrzeba jednak znacznie silniejszego impulsu przede wszystkim trwałego i wyższego wzrostu PKB. W marcu aż 84% respondentów CBOS wypowiedziało się negatywnie o sytuacji na rynku pracy to o 10 pp. więcej niż w analogicznym badaniu zrealizowanym rok wcześniej. Jako bardzo złą oceniło tę sytuację 33% ankietowanych (rok wcześniej 24%). Bezrobocie, zwłaszcza wśród młodych osób, uważane jest za największe wyzwanie także i w Europie. 28 maja ministrowie Mobilna rewolucja Przedsiębiorcy kontra bariery Wprowadzony w ubiegłym roku pakiet deregulacyjny pomógł nieco odbiurokratyzować polską gospodarkę. Trudno jednak mówić o przełomie w walce ze złymi przepisami, bo w porównaniu z 2011 rokiem barier przybyło taki wniosek przedstawili autorzy jubileuszowej, dziesiątej Czarnej Listy Barier pracy i finansów Niemiec i Francji zapowiedzieli w Paryżu, że wydają wojnę bezrobociu wśród młodych. Kluczową rolę w tej walce mają odegrać ułatwienia dla małych i średnich firm, bo to one tworzą najwięcej miejsc pracy. Inicjatywa obu krajów już zyskała miano nowego ładu dla Europy, dla podkreślenia analogii Przez lata mówiło się, że Polskę ominął etap czeków bankowych, gdyż od razu znaleźliśmy się w erze kart płatniczych. Teraz podobne zjawisko można zaobserwować w świecie technologii: o ile w krajach rozwiniętych ciągle największą popularnością cieszą się komputery stacjonarne, o tyle w krajach rozwijających się rządzą już smartfony. Przykładowo, w Chinach posiadanie smartfona deklaruje 64% mieszkańców, a komputera stacjonarnego 58%. Takie wyniki przynosi badanie Mobile Life Jego autor firma TNS Global przebadała postawy, zachowania i motywacje 38 tys. respondentów w 43 krajach. Ciekawostką jest to, iż większość polskich właścicieli smartfonów najwyraźniej nie zdaje sobie sprawy z faktu jego posiadania. Dane o sprzedaży wskazują, że ten gadżet nabyło już 31% z nas, ale posiadanie smartfona deklaruje tylko 18% naszych rodaków. PKPP Lewiatan, która ukazała się w maju 2013 roku. Zestawienie obejmuje 417 barier ogólnogospodarczych, administracyjnych, podatkowych i branżowych. Pełna lista dostępna jest pod adresem: do polityki redukcji bezrobocia w USA realizowanej w latach 30. minionego wieku przez Franklina Roosevelta. Wsparciem programu ma być dźwignia finansowa Europejskiego Banku Inwestycyjnego (nawet 6 mld euro do 2020 roku), która pozwoli udzielić ożywczych dla unijnej gospodarki pożyczek dla firm wartych 60 mld euro. Prognozy dla świata Międzynarodowy Fundusz Walutowy w kwietniowej prognozie ocenił, że polska gospodarka wzrośnie w 2013 roku o 1,3%. Bardziej optymistycznie MFW patrzy na 2014 rok wtedy dynamika wzrostu PKB w Polsce ma osiągnąć 2,2%. MFW obniżył też (z 3,5 do 3,3%) prognozę globalnego wzrostu w 2013 roku. Gospodarka strefy euro, zdaniem MFW, odnotuje kolejny rok pod kreską i skurczy się o 0,3%. Ożywienie pojawić się ma w 2014 roku: prognozy dla świata mówią o 4%, a dla eurolandu o 1,1% wzrostu. 2 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 3

4 Z rynku Z rynku Kryzys da się lubić Każdy kryzys to swoiste katharsis, z którego wychodzimy mocniejsi. Obecne pokolenie zapamięta na długo tę lekcję, a biznes wróci, przynajmniej na jakiś czas, do korzeni. Chciwość zawsze będzie immanentną cechą przedsiębiorczości, ale będzie równoważona przez większą odpowiedzialność uważa Peter Bodis, wiceprezes Zarządu Pioneer Pekao Investment Management S.A., odpowiedzialny za Pion Zarządzania Aktywami. Na początku 2013 roku zakładaliśmy, że będzie on lepszy dla światowej gospodarki niż rok ubiegły. Jak z dzisiejszej perspektywy ocenia Pan ten scenariusz? Naszym bazowym założeniem było to, że światowa gospodarka wejdzie w okres stabilizacji i zmniejszenia poziomu niepewności czy wręcz strachu, który towarzyszył wszystkim w latach I ten scenariusz się realizuje obserwujemy stabilny wzrost w Stanach Zjednoczonych, w Europie dynamika recesji się zmniejsza. Chiny rosną nieco poniżej oczekiwań, ale dynamika na poziomie 7,5% wciąż robi wrażenie i pozostaje silnym impulsem wzrostowym dla globalnej gospodarki. Obserwujemy również ogromną zmianę japońskiej polityki gospodarczej, która prawdopodobnie przyczyni się do intensywniejszego rozwoju tego kraju. Zauważmy, że nikt nie wieszczy dziś katastrofy. Praktycznie ucichł kasandryczny ton polityków i ekonomistów, tak odczuwalny w minionym roku, gdy wiadomości z Cypru czy Grecji przeplatały się z niepokojącymi doniesieniami z Korei Północnej, a każda taka informacja oznaczała tąpnięcie rentowności obligacji krajów peryferyjnych Unii. Dobre informacje ze sfery makro pomogły giełdom, zwłaszcza amerykańskiej, której indeksy znalazły się na historycznych maksimach. A Polska? Czy nie jest negatywnym zaskoczeniem to, że spodziewane ożywienie odsuwa się w czasie, a giełda nie podąża amerykańską ścieżką? Rzeczywiście, jest to pewne rozczarowanie: w pierwszych miesiącach tego roku GPW należała do najsłabszych rynków na świecie, ale można mówić o szerszym trendzie. Rynki wschodzące, w tym Polska, dopiero rok temu zaczęły odczuwać spowolnienie, podczas gdy dojrzałe gospodarki wytraciły pęd wcześniej, w 2011 roku. Mimo to tempo wzrostu gospodarczego w krajach rozwiniętych np. w USA, niektórych państwach europejskich i Japonii zaczęło zwiększać się w drugiej połowie 2012 roku, co przyciągnęło do nich inwestorów. Kraje rozwijające się znajdują się natomiast ciągle w fazie spowolnienia, ale spodziewamy się, że w drugiej połowie roku dogonią pod względem tempa wzrostu dojrzałe rynki. Polski rynek akcji musiał również zmagać się z technicznymi ograniczeniami na początku roku był bardzo mocno wykupiony. Konsolidacja kursów była naturalnym i zdrowym następstwem silnych wzrostów odnotowanych w drugim półroczu 2012 roku. Na warszawski parkiet trafiły też duże pakiety akcji banków, co wycofało z rynku część płynności. Nie pomagała niepewność związana z OFE, która nieco nadwątliła zaufanie inwestorów instytucjonalnych do polskiego rynku. Widać jednak, że gotowość do wzrostów jest wystarczyły dwa majowe tygodnie, by odrobić dwa miesiące strat. Pod koniec maja WIG20 zbliżył się już do 2500 pkt, zyskując w miesiąc blisko 10%. Podtrzymujemy nasz bazowy scenariusz, zgodnie z którym polska gospodarka jest obecnie w dołku bądź bardzo blisko niego. Pewne czynniki uprawdopodobniają jednak nieodległe przesilenie: ożywienie w Niemczech, które są naszym głównym partnerem handlowym, czy fakt, że większość krajów Unii, w tym Polska, ma już za sobą konsolidację fiskalną (dalej konieczne są cięcia, ale nie będą Podtrzymujemy nasz bazowy scenariusz, zgodnie z którym polska gospodarka jest obecnie w dołku bądź bardzo blisko niego. one już tak dotkliwe i tłumiące gospodarkę jak w ostatnich latach). Spodziewanemu ożywieniu sprzyja także seria obniżek stóp procentowych. Liczyliśmy, że zamkniemy bieżący rok z WIBOR na poziomie 3 3,5%. Dziś wygląda na to, że wskaźnik ten będzie bliższy 2,5 3%. Koszt kredytu nigdy nie był tak niski, a to bardzo dobra informacja dla firm i gospodarstw domowych. Z drugiej strony, seria cięć stóp wpłynęła też na wycenę rządowych obligacji, których obecna rentowność jest najniższa w historii. Na powtórkę z ubiegłorocznych dobrych wyników Foto: Archiwum Peter Bodis, wiceprezes Pioneer Pekao Investment Management S.A. funduszy obligacyjnych trudno będzie więc liczyć, co dodatkowo może skłonić inwestorów do większego zaangażowania na rynku akcji oraz obligacji korporacyjnych. Czy obligacje korporacyjne to dziś dobra alternatywa dla inwestorów szukających relatywnie bezpiecznego zysku z inwestycji? Oczywiście trudno mówić o gwarancji bezpieczeństwa. Papiery emitowane przez przedsiębiorstwa zawsze będą wiązać się z ryzykiem większym niż inwestycja w obligacje skarbowe. Odpowiednia dywersyfikacja portfela, także geograficzna, pozwala jednak zredukować wpływ ewentualnych kłopotów jednego emitenta na wynik całej inwestycji. A jak ocenia Pan rynek polskich obligacji korporacyjnych? Można liczyć na to, że będzie rozwijał się wzorem dojrzałych rynków? Obligacje korporacyjne zawsze odradzają się po kryzysie, gdyż firmy nabierają odwagi do tego, by wrócić do ambitnych planów rozwoju, pokrzyżowanych przez spowolnienie. Liczymy więc na to, że będzie przybywać polskich firm zainteresowanych tą formą finansowania. Na razie jednak polski rynek obligacji korporacyjnych nie oferuje nam odpowiedniej dywersyfikacji oraz płynności. W funduszach Pioneer mamy możliwość doboru obligacji korporacyjnych z całego świata. Ich udział w portfelu zależy od polityki inwestycyjnej danego funduszu. Przykładowo, portfel subfunduszu Pioneer Obligacji Strategicznych jest pośrednio zaangażowany w ok serii obligacji globalnych, co daje znaczną dywersyfikację inwestycji. Ponadto zabezpieczamy ryzyko kursowe, zwiększając potencjał zysku z tego typu produktów (możliwy dodatkowy zarobek na spreadzie walutowym). Czy rok 2013 może należeć do spółek dywidendowych? Zdecydowanie tak. Widzimy to na świecie, liczymy, że ten trend będzie wyraźnie obecny również w Polsce. Nie ma chyba lepszej reklamy dla spółek dywidendowych niż informacja, że po raz pierwszy w historii średnia stopy dywidendy płacona przez spółki z indeksu WIG20 będzie wyższa niż rentowność 10-letnich obligacji skarbowych. Oczekujemy, że taka sytuacja utrzyma się przez kolejne lata, gdyż dywidendy płacone przez spółki z wiodącym udziałem Skarbu Państwa (a one dominują w WIG20) są ważnym zastrzykiem finansowym dla budżetu. Z jednej strony mamy więc dochód z dywidendy, z drugiej dobre perspektywy wzrostu wartości spółek na fali ogólnego ożywienia. Scenariusz na drugą połowę roku wydaje się więc optymistyczny. Z jakim ryzykiem należałoby się jednak liczyć? Przede wszystkim z ryzykiem związanym z tym, że ożywienie w Polsce może się przesunąć w czasie. Mamy spełnione wszystkie warunki ku wzrostowi: niska inflacja, niskie stopy, wzrost płynności w sektorze finansowym, ale kiedy ta układanka zacznie przynosić spodziewane efekty trudno dokładnie określić. W ostatecznym rozrachunku decydują zmienne, które trudno przewidzieć, jak na przykład pogoda. Długa zima w dużej mierze przyczyniła się do kiepskich wyników PKB za pierwszy kwartał 2013 roku. Jej końca wyczekiwali detaliści z wiosennymi kolekcjami i budowlanka, która nie mogła przystąpić do prac. Tak na marginesie, jeśli chcemy, by sektor budowlany był katalizatorem wzrostu gospodarki, musimy zmierzyć się z systemowym problemem, jakim jest niechęć banków, po ubiegłorocznych doświadczeniach, do finansowania firm z tego sektora. W Polsce martwimy się, kiedy wreszcie nadejdzie ożywienie, zaś w kontekście USA coraz głośniej mówimy o innym ryzyku nadmiernego ożywienia. Wiele państw chciałoby mieć takie zmartwienie Dane ze sfery makro pokazują, że Ameryka już wróciła do poziomu sprzed kryzysu. Należy jednak liczyć się z tym, że mocniejszy od oczekiwanego wzrost zmusiłby Fed do zmniejszenia skali luzowania polityki pieniężnej. W naszym bazowym scenariuszu ten moment miał nastąpić z początkiem 2014 roku, ale niewykluczone, że dojdzie do niego wcześniej. A taki ruch mógłby krótkoterminowo zachwiać rynkami finansowymi, w tym giełdami. 4 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 5

5 Z rynku Z rynku Wiadomo jednak, że Amerykanie podchodzą do tej kwestii bardzo rozważnie niedawno Ben Bernanke, szef Fed, uczulał senatorów, że zbyt wczesne wycofanie wspomagania w latach 20. i 30. minionego wieku spotęgowało ówczesną niepewność i wydłużyło wyjście z kryzysu. zakończenia lokaty). W przypadku obligacji spodziewamy się trendu bocznego, rentowność polskich papierów ustabilizuje się na obecnym poziomie ok. 3%. Lepsze wyniki mogą zapewnić obligacje korporacyjne. Inwestorzy, którzy liczą na zyski z akcji, ale mają sporą awersję do ry- ożywieniu w samej Europie, z drugiej są swoistą przepustką na największe rynki rozwijające się. Zawsze podkreślam, że akcje europejskie tylko w połowie są europejskie połowa ich zysków generowana jest poza Starym Kontynentem. W Azji jest bardzo duży popyt na europejskie towary, kojarzone ze świetną jakością i wzornictwem samochody, dobra luksusowe znakomicie się tam sprzedają. Wydaje nam się, że Ameryka też ma duży potencjał wzrostu jeśli fundamenty amerykańskiej gospodarki dalej będą się poprawiać, warto wykorzystywać korekty do kupna tamtejszych akcji. Ameryka znalazła pomysł na siebie. A Europa? Dziś widać, że wybór USA (średnio restrykcyjna polityka fiskalna i bardzo luźna monetarna) sprawdził się lepiej niż wybór Europy (bardzo restrykcyjna polityka fiskalna i średnio luźna monetarna), ale Europa najgorsze też ma już za sobą. Tempo spowolnienia wytraca swą moc, w pierwszym kwartale bieżącego roku gospodarka skurczyła się już tylko o 0,2% (0,7% w 2012 roku). Z każdym miesiącem coraz mocniej odczuwalne będą też pozytywne efekty zmian strukturalnych, do których zostały zmuszone kraje peryferyjne. Wróćmy na rynek kapitałowy. Jakie perspektywy dla poszczególnych klas aktywów wyznaczają opisane procesy makro? Oczekujemy, że fundusze pieniężne zapewnią lepszą rentowność niż lokaty, a ich dodatkową zaletą jest większa płynność (nie trzeba czekać do momentu Europa najgorsze też ma już za sobą. Tempo spowolnienia wytraca swą moc. zyka, mogą skorzystać z rozwiązań mieszanych, np. subfunduszy: Pioneer Stabilnego Wzrostu, Pioneer Stabilnego Inwestowania czy Pioneer Zrównoważony. A gdzie należy szukać okazji na rynku akcji? Naszą generalną dewizą jest dywersyfikacja geograficzna inwestycji. Ta strategia pozwoliła nam w ostatnich miesiącach osiągnąć wyniki lepsze niż benchmarki dla funduszy akcyjnych. Globalna wiedza umożliwia nam wybór najlepszych spółek z różnych krajów. Naszym faworytem na 2013 rok były akcje europejskie i ten scenariusz się sprawdza. Są one podwójnymi beneficjentami: z jednej strony korzystają na spodziewanym Wniosek z naszej rozmowy jest więc taki, że najgorsze już za nami i teraz jest czas pytań nie: czy, ale: kiedy odczujemy poprawę nastrojów w gospodarce. Warto więc pokusić się o podsumowanie ostatnich lat. Czy świat wyciągnął lekcję z kryzysu? Znane powiedzenie mówi wprawdzie, że historia uczy, że jeszcze nigdy nikogo niczego nie nauczyła ale ja jestem optymistą. Wydaje się, że obecne pokolenie zapamięta na długo lekcję kryzysu, a biznes wróci, przynajmniej na jakiś czas, do korzeni. Chciwość zawsze będzie immanentną cechą przedsiębiorczości, ale będzie, mam nadzieję, równoważona przez większą odpowiedzialność. W ostatnich latach rzeczywiście myślenie imperialistyczne wysokie lewarowanie działalności, prymat skali nad rentownością poszło za daleko. Dziś firmy płacą za to ogromną cenę, gdyż przychody się skurczyły, a dług pozostał. Zastrzegłem: przynajmniej na jakiś czas, gdyż lekcja pięciu już przeżytych na rynku kapitałowym kryzysów nauczyła mnie, że chciwość zawsze powraca. Ale też każdy kryzys jest takim swoistym katharsis, z którego wszyscy wychodzimy mocniejsi. Dlatego lubię kryzysy. Wywiad przeprowadzono 3 czerwca 2013 roku. Foto: Archiwum, Shutterstock.com Wyjątkowo gorące lato Na rynkach kapitałowych wakacje zazwyczaj oznaczają senny okres. Ukuto nawet powiedzenie: Sell in May and go away. W tym roku w światowej i polskiej gospodarce dzieje się tak wiele, że warto trzymać rękę na inwestycyjnym pulsie. Autor: Piotr Szulec, dyrektor ds. komunikacji inwestycyjnej Pioneer Pekao Investment Management S.A. Maj (a szczególnie końcówka tego miesiąca) przyniósł spore przetasowania na rynkach akcji. Polski rynek odrobił część strat z trwającej od początku 2013 roku korekty. Wzrosty poprawiły obraz krajowego rynku akcji i dały inwestorom nadzieję, że negatywne odchylenie od innych rynków, które mogliśmy obserwować jeszcze w kwietniu, odchodzi powoli w niepamięć. Na innych rynkach akcji na świecie mogliśmy w ostatnich tygodniach czy nawet miesiącach obserwować kontynuację wzrostów często rozpoczętych jeszcze w roku 2012, a indeksy akcji amerykańskich czy japońskich ustanowiły nowe historyczne lub lokalne rekordy swoich wartości. Lekka poprawa nastąpiła również na rynkach wschodzących, skupionych w ramach koszyka BRIC, gdzie nastąpiło zauważalne odbicie tamtejszych indeksów akcji. Względny spokój na europejskiej scenie politycznej i gospodarczej i wyciszenie konfliktu koreańskiego zdecydowanie poprawiły nastroje inwestorów, którzy chętniej kupowali akcje. Odwrót od złota Do najciekawszych wydarzeń, które mogą mieć długofalowe konsekwencje dla rynków, zaliczyłbym mocny spadek cen złota. W sumie od początku roku do końca maja 2013 roku złoto potaniało o ponad 17%, a od swojego historycznego szczytu z września 2011 roku, kiedy kosztowało około 1920 dolarów za uncję, straciło ponad 27% swojej wartości (do blisko 1400 dolarów za uncję 31 maja 2013 roku). Widać wyraźnie, że złoty kruszec jako swoista przechowalnia wartości przestał się inwestorom podobać. Być może dużą rolę odegrały tu oczekiwania inwestorów co do poprawy sytuacji w całej światowej gospodarce i wyraźny wzrost apetytu na ryzyko, ale nie bez znaczenia jest pewnie również fakt, że tym, co pchało ceny złota w górę w ostatnich latach, był przede wszystkim popyt inwestycyjny, a nie popyt produkcyjny. Turecki znak zapytania Zamieszki antyrządowe w Ankarze wybuchły nagle, niespodziewanie i bardzo szybko odbiły się negatywnie na rynku poprzez spadek głównego indeksu tureckiej giełdy o blisko 20% w trakcie kilku dni sesyjnych. Na razie większość komentatorów stara się odcinać od porównania 6 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 7

6 Z rynku Z rynku z wiosną arabską sprzed dwóch lat, głównie za sprawą tego, że u władzy w Turcji jest już partia islamsko-konserwatywna. Patrząc jednak na siłę i charakter protestów, wydaje się, że skutki tych wydarzeń mogą być bardzo różne. Ameryka błyszczy Gospodarka amerykańska systematycznie poprawia swoją kondycję. Wiele spółek ponownie pozytywnie zaskoczyło inwestorów poziomem zrealizowanych zysków. Jednak wielu komentatorów zwraca uwagę na fakt, że zyski spółek w dużej mierze pochodziły bardziej z oszczędności kosztowych niż ze wzrostu zyskowności sprzedaży, co stawia pod znakiem zapytania dalszy potencjał w tym zakresie. Amerykańskie indeksy akcji ustanowiły swoje nowe historyczne rekordy cenowe. Dow Jones przekroczył poziom pkt, a S&P 500 śmiało przekroczył poziom 1600 pkt. Po raz kolejny katalizatorem wzrostów były przede wszystkim dane z rynku pracy. Stopa bezrobocia systematycznie spada (w kwietniu spadła do poziomu 7,5%), a liczba miejsc pracy rośnie nadal w przedziale tysięcy miesięcznie. Warto jednak zwrócić uwagę na zmianę retoryki członków Fed, która pojawiła się na ostatnim posiedzeniu. Tym razem użyto sformułowania, że Fed pomyśli o zmianach w prowadzonej luźnej polityce monetarnej w momencie, kiedy na rynku pracy nastąpi zauważalna poprawa sytuacji (nie podano już docelowego poziomu stopy bezrobocia 6,5%). To jeszcze za wcześnie, Względny spokój na europejskiej scenie politycznej i gospodarczej oraz wyciszenie konfliktu koreańskiego zdecydowanie poprawiły nastroje inwestorów, którzy chętniej kupowali akcje. aby przyjąć, że Fed niedługo zmieni swoje nastawienie, ale zmiana użytego sformułowania budzi lekki niepokój. W kwietniu mieliśmy też informację o wzroście PKB USA w I kwartale, który wyniósł 2,5% w ujęciu rocznym k/k. Odczyt był słabszy od oczekiwań (3%), ale warto przypomnieć, że w IV kwartale 2012 roku PKB w USA wzrósł zaledwie o 0,4%. Poprawa jest więc widoczna. Jeżeli jeszcze spojrzymy w części składowe PKB za I kwartał tego roku jest już nawet bardzo dobrze. Silna konsumpcja prywatna i wzrost zapasów na tym etapie ożywienia dobrze wróżą tej gospodarce na kolejne kwartały. Pozytywne informacje napłynęły także z amerykańskiego rynku budowlanego. Liczba rozpoczętych inwestycji w zakresie budowy domów mieszkalnych w USA wzrosła w ostatnich miesiącach do najwyższego poziomu od blisko 7 lat i wyniosła milion domów mieszkalnych w ujęciu rocznym. Europa tnie stopy Jeżeli chodzi o europejską gospodarkę, cały czas mamy do czynienia z próbami wyprowadzenia jej na prostą. Z samym początkiem maja Europejski Bank Centralny po dłuższej przerwie zdecydował się na obniżkę stóp procentowych. Benchmarkowa stopa procentowa kredytu refinansowego została obniżona o 25 pb do poziomu 0,5%. Jest to najniższy poziom stóp w historii, jednak trudno uznać to wydarzenie za przełom. Europejski rynek finansowy wołaniem o obniżkę stóp prawdopodobnie wyraża swoją wolę zastosowania takich rozwiązań, jakie wykorzystuje amerykański Fed czy Bank Japonii aktywnego, nieograniczonego skupu aktywów. Dużą uwagę skupiają na sobie Niemcy. Kwiecień przyniósł spadek odczytów wskaźników wyprzedzających dla niemieckiej gospodarki indeks PMI w kwietniu 2013 roku według końcowych wyliczeń spadł do poziomu 49,6 pkt. Z kolei indeks Ifo, obrazujący nastroje wśród przedsiębiorców niemieckich, spadł w kwietniu do poziomu 104,4 pkt (z poziomu 106,7 pkt w marcu), jednak już w maju ponownie wzrósł do poziomu 105,7 pkt. Trochę słabsze odczyty wskaźników wyprzedzających dla niemieckiej gospodarki dobrze wpisują się w obniżone już jakiś czas temu prognozy wzrostu dla tej gospodarki w 2013 roku przygotowane przez główne niemieckie think tanki. Do optymizmu skłaniają jednak przewidywania niemieckiego ministerstwa gospodarki, które podniosło prognozę wzrostu na ten rok z poziomu 0,4% do 0,5%. Na rok 2014 założono nawet, że nasi zachodni sąsiedzi będą się rozwijać w tempie 1,6%. Chiny na właściwym torze Rynek azjatycki to nadal przede wszystkim Japonia i Chiny. W kwietniu opublikowano długo oczekiwane dane dotyczące tempa wzrostu chińskiej gospodarki w pierwszym kwartale tego roku. Dynamika PKB w I kwartale wyniosła 7,7% w ujęciu rocznym. Dane były słabsze niż w IV kwartale minionego roku (7,9%) i słabsze od oczekiwań analityków, którzy spodziewali się wzrostu o 8%. Warto jednak przypomnieć, że to wciąż więcej niż założone przez chińskie władze średnioroczne tempo wzrostu tej gospodarki w tym roku (7,5%). Słabszy jest również odczyt wskaźnika wyprzedzającego PMI dla Chin, którego wartość w maju spadła poniżej 50 pkt. Mimo niezbyt dobrych nastrojów konsumenckich publikowane dane makro, takie jak produkcja przemysłowa czy sprzedaż Foto: Shutterstock.com detaliczna, wcale nie są złe. Przykładowo kwietniowa produkcja przemysłowa w Chinach wzrosła o 9,3% w ujęciu rocznym. Z kolei sprzedaż detaliczna wzrosła w kwietniu o 12,8% w ujęciu rocznym. To moim zdaniem dobre dane, które potwierdzają, że jak na razie Chiny, pomimo wdrażanych zmian strukturalnych (przejście z gospodarki opartej na eksporcie i inwestycjach do gospodarki opartej w dużej mierze na konsumpcji), są na właściwym torze przyspieszenia, a założone tempo wzrostu chińskiej gospodarki jest jak na razie niezagrożone. Japonia ucieka deflacji O Japonii piszemy pozytywnie już od kilku miesięcy. Japoński rynek akcji, wspierany działaniami tamtejszego banku centralnego, kontynuował w ostatnich miesiącach dynamiczne wzrosty, które od jesieni zeszłego roku wyniosły indeks Nikkei w górę o blisko 75% do poziomu pkt (dla przypomnienia: jesienią 2012 roku indeks oscylował w okolicach 8500 pkt). Koniec maja przyniósł dynamiczną korektę dotychczasowych wzrostów, która sprowadziła ww. indeks w okolice pkt. Na kwietniowym posiedzeniu Bank Japonii utrzymał stopy procentowe bez zmian i zapowiedział dalsze agresywne luzowanie polityki pieniężnej poprzez zwiększenie zakupów obligacji skarbowych Japonii do kwoty 60 bln JPY (530 mld USD) rocznie. Dodatkowo zdecydowano się na skup papierów dłużnych o terminach zapadalności do 40 lat (dotychczas były to 3 lata). Zniesiono obowiązujący program APP (Asset Purchase Program), zastępując go bezterminowym skupem, który pierwotnie miał zacząć funkcjonować od początku 2014 roku. To potwierdzenie tego, że Bank Japonii (podobnie jak zapowiadał to wcześniej premier Abe) zrobi wszystko, aby pomóc wydźwignąć się Japonii z długotrwałej deflacji i wesprzeć odradzającą się gospodarkę. Bank Japonii podkreślił, że jest mocno zdeterminowany, aby osiągnąć nowy cel inflacyjny (2% zamiast 1%) w ciągu najbliższych 2 lat. Patrząc na zachowanie się tamtejszego rynku akcji inwestorzy w pełni zaakceptowali te działania. Polska czeka na przesilenie W Polsce na poprawę nastrojów, wzorem Japonii czy USA, nie ma na razie widoków. Wiele zagranicznych instytucji skorygowało w dół prognozy wzrostu na ten rok. Aktualizację tłumaczono korektą PKB za 2012 rok dokonaną przez Główny Urząd Statystyczny (przypomnijmy, że zamiast 1,1% wzrostu w IV kwartale 2012 roku GUS skorygował wartość wzrostu do poziomu 0,7%, a za cały rok 2012 z 2% do poziomu 1,9%) oraz najnowszymi słabymi danymi o produkcji przemysłowej i sprzedaży detalicznej w Polsce. W połączeniu z ostatnimi danymi dotyczącymi odczytu inflacji w kwietniu (ponowny spadek do poziomu 0,8% r/r), produkcji przemysłowej czy dynamiki PKB w pierwszym kwartale (również spadek do poziomu 0,5% r/r), dane te można określić nawet jako bardzo słabe. Polska gospodarka cały czas znajduje się na przysłowiowym dnie, choć cały czas unika recesji. Czynnikiem kluczowym dla poziomu realizowanej konsumpcji (który wpływa negatywnie na odnotowywaną dynamikę PKB) pozostaje kryzysowa sytuacja na krajowym rynku pracy (pomimo spadku stopy bezrobocia do poziomu 14%) i brak wzrostu wynagrodzeń. Obawy co do skutków spowolnienia gospodarczego skłaniają Polaków w pierwszym rzędzie Polska unika recesji, ale tak oczekiwany wzrost konsumpcji wciąż jest hamowany przez kryzysową sytuację na krajowym rynku pracy i brak wzrostu wynagrodzeń. do ograniczania konsumpcji. Słabe dane zwiększają oczekiwania co do tego, że Rada Polityki Pieniężnej będzie dalej cięła stopy, tym bardziej że wspomniany wskaźnik inflacji wciąż gwałtownie spada. Obniżka stóp i dobre wiadomości z niemieckiej gospodarki, czyli od naszego największego partnera handlowego, mogą skłaniać do nieśmiałego optymizmu. Wielce prawdopodobne, że w następnym numerze magazynu konkluzją analizy będą słowa: najgorsze już za nami. Komentarz przygotowano 4 czerwca 2013 roku. 8 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 9

7 Z rynku Z rynku kolejne spadki stóp procentowych nie pozwalają na zmniejszanie kosztów finansowania. W rezultacie wynik na akcji kredytowej ulega pogorszeniu. Stopy w dół, akcje w górę? Dla osób spłacających kredyty obniżka stóp procentowych to wymarzony prezent. Inwestorzy poszukujący alternatywy dla lokat i obligacji chętniej patrzą w kierunku rynków akcji. Należy jednak liczyć się z ryzykiem, ponieważ niskie stopy są często sygnałem, że w gospodarce nie dzieje się najlepiej. Opracowanie: Zespół Pioneer Pekao TFI S.A. Za nami spektakularna seria obniżek stóp procentowych. Podstawowa stopa referencyjna, po majowym cięciu o 0,25%, wynosi już tylko 3% i jest najniższa w historii. Decyzja Rady Polityki Pieniężnej pozwala Polsce gonić inne kraje Unii. 2 maja br. Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego (EBC) podjęła decyzję o obniżeniu podstawowych stóp procentowych. Oprocentowanie kredytu refinansowego (0,5%) oraz pożyczek (1%) EBC jeszcze nigdy w historii nie było tak niskie. A szef EBC, Mario Draghi, zasygnalizował przy tym, że bank jest technicznie przygotowany do wprowadzenia ujemnych stóp procentowych. Na ratunek wzrostowi Czy cięcia stóp dadzą oczekiwany impuls polskiej gospodarce? Ostatnie doniesienia ze sfery makro pokazują, że ten zastrzyk optymizmu jest bardzo potrzebny. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że sprzedaż detaliczna w marcu br. wzrosła w porównaniu z tym samym miesiącem ubiegłego roku jedynie o 0,1%. Produkcja przemysłowa spadła niemal o 3%. Nic dziwnego, że w I kwartale 2013 roku produkt krajowy brutto wzrósł jedynie o 0,4%. To wszystko dzieje się w środowisku spadającej inflacji (w kwietniu wyniosła ona 0,8%). Sektor finansowy mógłby wykorzystać obniżki do zaoferowania klientom atrakcyjnie oprocentowanych kredytów, ale chętnych na nie brakuje zarówno wśród osób indywidualnych, jak i przedsiębiorstw. Przykładowo, wartość nowo udzielonych kredytów hipotecznych w IV kwartale ubiegłego roku była aż o 11% niższa w porównaniu z okresem od lipca do września i był to najgorszy kwartalny Foto: Archiwum, Shutterstosk.com Dużą część bazy depozytowej w bankach tworzą osady, czyli wolne środki trzymane na rachunkach rozliczeniowych firm oraz kontach osobistych ludności. Ich oprocentowanie wynosi zwykle zero lub jest bliskie tej stawki. wynik od 2009 roku. Przy tym oprocentowanie lokat i depozytów, które są podstawowym źródłem finansowania akcji kredytowej, nie spada tak szybko. Ponadto dużą część bazy depozytowej w bankach tworzą osady, czyli wolne środki trzymane na rachunkach rozliczeniowych firm oraz kontach osobistych ludności. Ich oprocentowanie wynosi zwykle zero lub jest bliskie temu poziomowi. Zatem Lokaty pod lupą Dla oszczędzających kluczowym skutkiem spadku stóp procentowych jest oczywiście słabnąca zyskowność lokat bankowych. Średnie nominalne oprocentowanie depozytów dla Klientów indywidualnych w marcu br. wynosiło 4,3% (dane NBP), podczas gdy jeszcze w grudniu ubiegłego roku było wyższe o 0,6 punktu procentowego. Pocieszające jest jedynie to, że z uwagi na dynamicznie obniżającą się inflację realny zysk z lokat rośnie. W październiku 2012 roku inflacja wynosiła 2,4%. Realny zysk, na jaki mógł wówczas liczyć przeciętny oszczędzający, po uwzględnieniu wzrostu cen i podatku od dochodów kapitałowych, wynosił ok. 1,5% w stosunku rocznym. W marcu br. było to już ponad 2,5%. Nie ulega jednak wątpliwości, że przy zmniejszającej się nominalnej dochodowości depozytów Klienci poszukują atrakcyjniejszych form lokowania kapitału. W takiej sytuacji ich zainteresowanie w naturalny sposób skupia się na funduszach inwestycyjnych. W pierwszym odruchu analizują oni historyczne wyniki funduszy, chcąc wybrać ten najlepszy. Należy jednak pamiętać, że przeszłe wyniki nie stanowią żadnej gwarancji na przyszłość, a nade wszystko wybór funduszu winien być efektem bardziej pogłębionej analizy, zarówno swoich potrzeb i oczekiwań oraz profilu ryzyka, jak i perspektyw makroekonomicznych. Akcje: inwestycja w przyszłość Doświadczenie pokazuje, że podczas obniżek stóp procentowych bardzo Adam Jenkins, dyrektor Zespołu Zarządzania Portfelami Akcyjnymi i Zrównoważonymi Pioneer Pekao Investment Management S.A.: Rekordowo niski poziom stóp procentowych już sam w sobie mógłby stanowić zachętę do większego zaangażowania na rynkach akcji, ale obecnie mamy dodatkowo do czynienia z sytuacją, w której po raz pierwszy od wielu lat prognozowana stopa dywidendy dla indeksu WIG będzie wyższa niż rentowność polskich obligacji. Ponadto spodziewamy się, że warszawska giełda będzie korygować negatywne odchylenie od innych rynków, w tym amerykańskiego, który znalazł się na historycznych maksimach. To sprawia, że inwestorzy, którzy postawią na akcje, mają szansę do końca 2013 roku zrealizować wyższą stopę zwrotu niż na lokatach bankowych lub obligacjach skarbowych. dobrymi rezultatami zarządzania mogą pochwalić się fundusze obligacyjne. Z danych na koniec kwietnia br., przedstawionych przez firmę Analizy Online, wynika, że w ciągu 10 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 11

8 Z rynku Z rynku poprzednich 12 miesięcy zarobiły one średnio 8,6%. Dla porównania, fundusze gotówkowe zanotowały zysk na średnim poziomie 5,2%. Jednak inwestor, który na podstawie tych danych i bez szerszego spojrzenia na rynek podejmie decyzję o zakupie jednostek funduszu obligacyjnego, musi mieć świadomość, że historyczne wyniki trudno będzie powtórzyć. Zyski podmiotów dłużnych wzięły się z rosnących cen obligacji, będących rezultatem spektakularnego spadku stóp procentowych, a pole do kolejnych obniżek jest coraz mniejsze. Nie oznacza to jednak, że na zyski w ogóle nie można liczyć. Zdaniem doświadczonych zarządzających, czas, kiedy przekonanie o pogłębiającym się kryzysie gospodarczym staje się powszechne, jest najlepszym momentem Wysokość referencyjnej stopy procentowej w Polsce (w %) Czy cięcia stóp dadzą oczekiwany impuls polskiej gospodarce? Ostatnie doniesienia ze sfery makro pokazują, że ten zastrzyk optymizmu jest bardzo potrzebny r r r r r r r r r. Źródło: NBP Średnie oprocentowanie lokat w Polsce (w %) 5,0 4,9 4,8 4,7 4,6 4,5 4,4 4, 3 4, 2 4,1 4,0 Źródło: NBP Styczeń 2012 Luty 2012 Marzec 2012 Kwiecień 2012 Maj 2012 Czerwiec 2012 Lipiec 2012 Sierpień 2012 Wrzesień 2012 Październik r. Listopad r r. Grudzień r. Styczeń r. Luty r. Marzec 2013 Maj 2013 Kwiecień 2013 na inwestycje w akcje. Zazwyczaj jest to oznaka zbliżającego się dna dekoniunktury, po którym można się spodziewać szybszego wzrostu gospodarczego. Dzięki niemu spółki notowane na giełdzie będą mogły zarabiać, a ich wyceny na parkiecie będą coraz wyższe. Oczywiście i w tym przypadku wskazana jest ostrożność. Polska gospodarka w znacznym stopniu uzależniona jest od rynków zagranicznych, szczególnie od Niemiec, które są naszym najważniejszym partnerem handlowym. Dynamika polskiego PKB budowana jest nie tylko przez popyt wewnętrzny, ale i przez eksport, który nie ruszy, dopóki u naszych zachodnich sąsiadów nie wzrośnie zapotrzebowanie na towary importowane. Nie możemy być pewni, kiedy to nastąpi, więc nie jest przesądzone, że zbliżamy się do odwrócenia trendu w gospodarce. A zdaniem analityków, ten moment zbliża się wielkimi krokami. Foto: Shutterstock.com, Getty Images/FPM Ameryka na szczycie Główne amerykańskie indeksy giełdowe: S&P 500 oraz Dow Jones biją rekordy nienotowane wcześniej od czasu hossy zakończonej w 2008 roku. Stany Zjednoczone znów potwierdziły swój status globalnego lidera. Inne rynki, w tym Warszawa, wciąż są daleko do poziomów sprzed kryzysu. Opracowanie: Zespół Pioneer Pekao TFI S.A. Źródeł amerykańskich wzrostów należy szukać w sytuacji makroekonomicznej gospodarki USA, która jest zgoła inna od tego, z czym mamy do czynienia w Europie. O ile najważniejsze rynki Unii wciąż są pogrążone w kryzysie wywołanym problemem zadłużenia, o tyle Stany Zjednoczone zdecydowanie lepiej radzą sobie z powrotem na ścieżkę wzrostu. Wystarczy powiedzieć, że w I kwartale tego roku PKB USA wzrósł o 2,5%, co dla większości krajów Starego Kontynentu pozostaje marzeniem. Natomiast polska gospodarka, po wielu dobrych kwartałach, przestaje być zieloną wyspą. W okresie od stycznia do marca tego roku dynamika PKB zbliżyła się niebezpiecznie do zera, osiągając jedynie 0,4%. Gospodarka ożywa O poprawiającej się sytuacji amerykańskiej gospodarki świadczyć może zdecydowana poprawa wyników sektora finansowego. Amerykańskie banki, według danych Federal Deposit Insurance Corporation, zarobiły w 2012 roku na czysto ponad 141 mld dolarów. To drugi wynik w historii i najwyższy od 2006 roku, o ponad 19% wyższy niż w 2011 roku. Pocieszające jest także to, że w ubiegłym roku upadło 51 instytucji finansowych, czyli trzy razy mniej niż w 2010 roku. Na dodatek po analizie stress testów przeprowadzonych na początku 2013 roku dla 18 największych bankowych holdingów w USA, Fed ocenił pozytywnie plany adekwatności kapitałowej większości z nich, a także ogłosił, że ich najwyższej jakości 12 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 13

9 Z rynku Z rynku kapitały wzrosły ponad dwukrotnie od końca 2008 roku. Ożywił się również rynek nieruchomości. Według indeksu cen domów S&P/Case- -Shiller ceny nieruchomości w USA w styczniu tego roku wzrosły o 8,1%. To największy skok cenowy od 2006 roku. Największe banki finansujące zakup nieruchomości podwyższyły swoje prognozy. Według JP Morgan rynek urośnie w tym roku o 7%, a Bank of America twierdzi, że klientów przybędzie o 8% w stosunku rocznym. Budzi to ogromne nadzieje Amerykanów, którzy wiedzą, że rynek nieruchomości jest kluczowy dla wzrostu gospodarczego USA, a w przeszłości już wielokrotnie wyciągnął Stany z recesji. Praca w cenie Niewątpliwie katalizatorem hossy na amerykańskich giełdach są dobre dane dotyczące rozwoju gospodarczego, ale wciąż najważniejszym problemem do rozwiązania pozostaje wysokie bezrobocie. Prowadzona przez władze kraju walka z tym zjawiskiem, przejawiająca się kolejnymi etapami luzowania polityki pieniężnej, może pomagać rynkom akcji w dalszych wzrostach. Należy jednak podkreślić, że wysokie bezrobocie to pojęcie względne. W USA w kwietniu 2013 roku spadło ono do 7,5%, co dla większości Europejczyków byłoby wynikiem więcej niż akceptowalnym. W wielu krajach naszego kontynentu bezrobocie przekracza obecnie 20% (np. Hiszpania czy Grecja) i choć wzbudza to protesty społeczne w przeszłości bywało na tym poziomie wielokrotnie. Amerykanie nie są przyzwyczajeni do takich odczytów. Wystarczy wspomnieć, że w połowie 2007 roku bez pracy było jedynie 4,4% obywateli USA. Dlaczego Amerykanie przywiązują o wiele większą wagę do wskaźnika bezrobocia niż inne narody? Odpowiedzi należy szukać w liberalnym podejściu do rynku pracy. W razie utraty zatrudnienia mieszkańcy Ameryki mogą liczyć na zdecydowanie skromniejszą pomoc od rządu niż mieszkańcy innych krajów. Dowodzą tego wyniki wielu badań, przytaczane przez byłego głównego ekonomistę Międzynarodowego Funduszu Walutowego Raghurama Rajana, w książce pt. Linie uskoku. W USA zasiłki dla bezrobotnych są niższe, w latach wynosiły średnio 50% utraconych dochodów. Dla porównania we Francji było to 57%, a w Niemczech aż 63%. Przy tym, o ile Francuzi mogli liczyć na wypłaty zasiłku przez trzy lata, a Niemcy przez czas nieograniczony, o tyle Amerykanie jedynie przez sześć miesięcy. Od tamtego czasu nasi zachodni sąsiedzi ograniczyli wypłaty do półtora roku, ale maksymalne zasiłki w Europie wzrosły, a w USA pozostały na mniej więcej niezmienionym poziomie. Nie powinien więc dziwić fakt, że amerykańscy obywatele są silnie zmotywowani do znalezienia nowego zajęcia po utracie posady, nawet jeżeli wiąże się to z koniecznością zmniejszenia uposażenia czy ze zmianą Amerykański rynek nieruchomości odżywa w styczniu 2013 roku ceny wzrosły o 8,1%. To największy skok cenowy od 2006 roku. miejsca zamieszkania i przeprowadzką na drugą stronę kontynentu. Dzięki temu przez wszystkie recesje od zakończenia wojny aż po 1990 rok stopa bezrobocia wracała do poziomu sprzed spowolnienia w ciągu dwóch, trzech kwartałów od dna koniunktury. Krzysztof Lewandowski, prezes Pioneer Pekao TFI S.A.: Luzowanie monetarne realizowane przez Bank Centralny USA było silnym zastrzykiem dla rynków kapitałowych, przede wszystkim amerykańskiego, który osiągnął historyczne poziomy. Polska częściowo korzysta na tym dodruku pieniądza, przede wszystkim przez napływ środków na rynek obligacji. Do rynku akcji zagranicznych inwestorów zniechęcało parę czynników: decyzja TP SA o niższej dywidendzie, sprzedaż dużych pakietów akcji banków, wątpliwości dotyczące OFE. Warto zwrócić jednak uwagę, że w przeszłości hossa na rynku obligacji poprzedzała ożywienie na rynku akcji. Teraz takiemu scenariuszowi sprzyjają niskie stopy procentowe i perspektywa ożywienia u naszych głównych partnerów, zwłaszcza w Niemczech. Od stali do software u Taka liberalna polityka sprawdza się jednak do czasu. Wszystko działa jak w szwajcarskim zegarku, jeżeli nowi bezrobotni mają szansę na znalezienie kolejnego zajęcia. W ostatnich dwóch dekadach liczba miejsc pracy przybywa jednak zdecydowanie wolniej niż w poprzednich latach, a na powrót wskaźnika bezrobocia do poziomu sprzed Foto: Archiwum recesji trzeba czekać trzy, a nawet cztery razy dłużej niż wcześniej. Ekonomiści spierają się, dlaczego tak się dzieje. Jedną z przyczyn może być wydłużanie się okresu koniunktury. O ile wcześniej cykl koniunkturalny trwał cztery lata, o tyle ostatnio aż osiem lat (od 2001 do 2008 roku). W czasie prosperity firmy obrastają w niepotrzebne etaty, które likwidowane są w okresie katharsis, jakim bywa spowolnienie gospodarcze. W wyniku wielu tłustych lat, zbędnych etatów namnożyło się znacznie Stopa bezrobocia w USA (w %) 9,1 8,8 8,5 8,2 7,9 7,6 7,3 więcej niż poprzednio, a oczyszczenie było boleśniejsze i objęło większą liczbę pracowników. Potrzeba więc dużo więcej czasu, by zwolnieni znaleźli nowe zajęcie. Inna hipoteza tłumaczy utrzymujące się wysokie bezrobocie zmianami technologicznymi. Raghuram G. Rajan nazywa to przejściem od stali do software u. Współczesna gospodarka wymaga specjalistycznych kompetencji, które utrudniają przedstawicielom wielu profesji szybkie przebranżowienie. Administratorem sieci Kwiecień 2011 Maj 2011 Czerwiec 2011 Lipiec 2011 Sierpień 2011 Wrzesień 2011 Październik 2011 Listopad 2011 Grudzień 2011 Styczeń 2012 Luty 2012 Marzec 2012 Kwiecień 2012 Maj 2012 Czerwiec 2012 Lipiec 2012 Sierpień 2012 Wrzesień 2012 Październik 2012 Listopad 2012 Grudzień 2012 Styczeń 2013 Luty 2013 Marzec 2013 Kwiecień 2013 Źródło: Macronext Zmiana PKB w USA (w %) 6,0 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0-0,5 I kw II kw III kw IV kw I kw II kw Źródło: Bureau of Economic Analysis III kw IV kw I kw II kw III kw IV kw I kw II kw III kw IV kw I kw komputerowej czy biotechnologiem nie zostaje się w jeden dzień. Jeszcze inna teoria argumentuje powolne wychodzenie z bezrobocia rozwojem sieci internetowej. W poprzednich dekadach podstawowym kanałem dotarcia do poszukujących pracy były ogłoszenia w prasie drukowanej. Cały proces rekrutacji trwał długo, a przedsiębiorstwa obawiały się, że nie nadążą z podażą za rosnącym popytem w okresie ożywienia. Proces zatrudniania rozpoczynały więc odpowiednio wcześniej, by nie zostać w tyle za konkurencją. Wraz z rozwojem sieci internetowej wszystko uległo przyspieszeniu. Również rekrutacja. Dowodzą tego statystyki, według których firmy tak długo czekają z zatrudnianiem nowych ludzi na stałe, aż ożywienie stanie się oczywiste. Wcześniej wolą korzystać z pracowników tymczasowych, angażowanych do realizacji poszczególnych zamówień. Po pierwsze gospodarka Mając na uwadze powyższe czynniki, nie powinien dziwić fakt, że amerykańskie władze tak mocno angażują się w walkę z bezrobociem, a ich mottem pozostaje hasło ukute przez Billa Clintona: Po pierwsze gospodarka, głupcze. Szanse na to, że obywatel USA pozostający bez pracy zagłosuje na rządzących polityków, są tu o wiele mniejsze niż w innych krajach. Dla inwestorów taka diagnoza sytuacji oznacza jedno: Rezerwa Federalna będzie pompować pieniądze w rynek tak długo, aż bezrobocie spadnie do akceptowanego poziomu poniżej 5%. Przeważa opinia, że potrwa to do końca tego roku. A pierwsza podwyżka stóp procentowych w USA spodziewana jest dopiero w 2015 roku. Do tego czasu giełdy mają szansę na dalsze wzrosty. Niewykluczone, że część tak wyhodowanego kapitału trafi na inne rynki akcyjne, w tym polski, oraz na giełdy towarowe. 14 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 15

10 Edukacja Edukacja Polski emeryt na tle Europy Kolejne pokolenia emerytów będą, niezależnie od ostatecznego losu Otwartych Funduszy Emerytalnych, w coraz trudniejszym położeniu. Dlatego eksperci tak mocno akcentują konieczność oszczędzania na własną rękę. Niestety, Polacy nie są narodem skłonnym do odkładania. Ostatnie dane Eurostatu pokazują, że stopa oszczędności wśród gospodarstw domowych wynosiła w 2011 roku niewiele ponad 2%. W porównaniu z emerytami z innych krajów Europy musimy się liczyć z dużo niższymi świadczeniami po pierwsze dlatego, że średnie wynagrodzenia w Polsce są istotnie niższe niż np. w strefie euro. Opracowanie: Zespół Pioneer Pekao TFI S.A. Reforma emerytalna w Polsce z 2012 roku (przewidująca podwyższenie wieku emerytalnego do 67 lat i zrównanie go dla kobiet i mężczyzn) oraz obecne dyskusje o roli i przyszłości Otwartych Funduszy Emerytalnych wywołują w kraju ogromne emocje. Pojawia się szereg pytań o losy przyszłych polskich emerytów. Jakich świadczeń w przyszłości może spodziewać się na przykład Polak w średnim wieku, który będzie aktywny zawodowo jeszcze przez lat? Czy podobnie jak Niemcy będzie mógł spędzić jesień życia, zwiedzając świat? Czy raczej polskiego emeryta na starość czekają problemy z dopięciem domowego budżetu? W porównaniu z emerytami z innych krajów Europy musimy się liczyć z dużo niższymi świadczeniami po pierwsze dlatego, że średnie wynagrodzenia w Polsce są istotnie niższe niż np. w strefie euro. Według danych GUS, w lutym 2013 roku przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wyniosło 3,83 tys. zł brutto. Dla porównania w Niemczech kwota ta była zbliżona tyle że wyrażona w euro. Zmiany demograficzne mocno wpływają na finanse państw, a przede wszystkim na poziom zadłużenia ich sektora publicznego. W przypadku Polski wydatki na wypłatę bieżących emerytur stanowią blisko 13% PKB. W Danii średnia pensja brutto jest bliska 5 tys. euro miesięcznie, w Luksemburgu 4 tys. euro, a w Wielkiej Brytanii w przeliczeniu ponad 3 tys. euro. Niekorzystnie wypadamy również pod względem proporcji między wysokością dochodów w czasie kariery zawodowej a przysługującą później emeryturą. Dzisiaj świadczenie emerytalne stanowi u nas ponad 60% ostatniej pensji w przypadku mężczyzn i około 43% w przypadku kobiet. Dla porównania w krajach OECD relacja pierwszej emerytury do ostatniej otrzymanej pensji wynosi średnio ponad 72% (a kraje takie jak Islandia i Grecja mogą się pochwalić wskaźnikiem przekraczającym 90%). Czas niestety działa na niekorzyść Polaków zdaniem części ekonomistów dzisiejsze nastolatki muszą się liczyć z tym, że po przejściu na emeryturę będą dostawać jedną trzecią tego, co zarabiali w ostatnich miesiącach pracy. Co czeka Kowalskiego Według rządowych prognoz 40-letni Polak, zarabiający dzisiaj średnią krajową, ma do przepracowania jeszcze 27 lat, a jego pierwsza emerytura, którą uzyska w 2040 roku, wyniesie Foto: Shutterstock.com w ujęciu netto 3,6 tys. zł. Rachunek ten uwzględnia wartość pieniądza w czasie. W gorszym położeniu jest kobieta, również czterdziestolatka (urodzona w czerwcu 1973 roku). W świetle dzisiejszych przepisów zyska ona prawo do świadczenia emerytalnego dwa miesiące wcześniej niż jej rówieśnik mężczyzna. Będzie ono jednak miesięcznie niższe mniej więcej o 200 zł. Ale gdyby chciała przejść na wcześniejszą emeryturę (co może zrobić, mając 62 lata), jej emerytura wyniosłaby już tylko 44% ostatniej pensji. Trudniejsze położenie kobiet wynika po pierwsze z faktu, że w Polsce statystycznie zarabiają one mniej od mężczyzn, czyli płacą niższe składki. Po drugie, pobierają emeryturę przez dłuższy okres. Według danych Komisji Europejskiej dzisiejsza 65-letnia Polka ma przed sobą jeszcze 19 lat życia, o cztery lata więcej niż mężczyzna w tym samym wieku. Nieubłagana demografia Choć idea wydłużenia wieku emerytalnego dla obu płci docelowo do 67. roku życia wywołała szereg krytycznych głosów w naszym kraju, to na tle Europy pod tym względem nie jesteśmy już wyjątkiem. Co prawda w krajach OECD w 2010 roku wiek emerytalny wynosił średnio 63 lata dla mężczyzn i niecałe 62 dla kobiet, czyli mniej niż w Polsce, lecz wiele krajów Europy pracuje nad jego podniesieniem. We Włoszech zostanie wydłużony nawet do 70. roku życia. Konieczność takich działań uświadomił rządom kolejnych krajów zapoczątkowany w 2008 roku kryzys gospodarczy. Obnażył on słabość systemów emerytalnych, które przestają skutecznie funkcjonować w perspektywie starzenia się społeczeństw i przy rosnącej oczekiwanej długości życia. Zmiany demograficzne mocno wpływają na finanse państw, a przede wszystkim na poziom zadłużenia ich sektora publicznego. Co prawda w przypadku Polski wydatki na wypłatę bieżących emerytur stanowią blisko 13% PKB i według prognoz UE odsetek ten ma utrzymać się na zbliżonym poziomie w ciągu kolejnych dekad, jednak mogą nastąpić inne zmiany. Już w bieżącym roku deficyt funduszu zarządzającego ZUS i wypłatą emerytur wyniesie 70 mld zł (o tyle wypłaty bieżących emerytur przewyższą wpływające składki). W tej sytuacji coraz częściej padają pytania, czy nie dojdzie do obniżenia składek kierowanych do OFE lub ich całkowitej likwidacji. Dyskusję o przyszłych losach OFE wywołały same towarzystwa funduszy emerytalnych, które zaproponowały, by wypłata przez nie świadczeń 16 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 17

11 Edukacja Edukacja Historia reformy emerytalnej w Polsce 1999 rok rząd kierowany przez premiera Jerzego Buzka wprowadza reformę emerytalną. Powstają OFE, które zaczynają gromadzić środki na emeryturę w tzw. II filarze. maj 2011 roku część wynagrodzenia przekazywana do OFE spada z 7,3 do 2,3%. Od 2012 roku zaczyna stopniowo wzrastać, docelowo w 2017 roku ma wynosić 3,5% rok wprowadzone zostają zmiany w przepisach, na mocy których wiek emerytalny zostanie wydłużony do 67. roku życia w przypadku obu płci. odbywała się przez z góry założony okres, na przykład przez 10 lub 15 lat. Wcześniej zakładano, że wypłaty z II filara będą trwały dożywotnio. Z drugiej strony wchłonięcie przez ZUS oszczędności OFE oznaczałoby, że pieniądze, które dzisiaj fizycznie są na kontach towarzystw emerytalnych, pójdą na wypłatę bieżących świadczeń przez państwo, a na rachunkach przyszłych emerytów zostaną wyłącznie rachunkowe zapisy. Analitycy o najbardziej pesymistycznym podejściu twierdzą nawet, że niezależnie od instytucjonalnych zmian w systemie emerytalnym w kolejnych latach i tak zagraża Polsce bankructwo ZUS. Zabezpieczenie przez inwestowanie Ze względu na czynniki niepewności oraz coraz trudniejsze położenie, w którym znajdować się będą kolejne pokolenia emerytów, eksperci coraz częściej akcentują konieczność oszczędzania na własną rękę. Tymczasem Polacy nie są narodem Czas działa na niekorzyść Polaków zdaniem części ekonomistów dzisiejsze nastolatki muszą się liczyć z tym, że po przejściu na emeryturę będą dostawać jedną trzecią tego, co zarabiali w ostatnich miesiącach pracy. skłonnym do odkładania. Ostatnie dane Eurostatu pokazują, że stopa oszczędności wśród gospodarstw domowych wynosiła w 2011 roku niewiele ponad 2% (wskaźnik ten pokazuje relację całkowitych oszczędności do rozporządzalnego dochodu danej rodziny). Dla porównania średnia dla wszystkich 27 krajów Unii Europejskiej wynosiła 11,1%. Najlepiej pod tym względem prezentują się kraje zamożne. Na przykład gospodarstwa domowe w Luksemburgu oszczędzały 17,4% dochodu, a w Niemczech 16,5%. O tym warto pomyśleć na zapas Jak w takim razie powinny oszczędzać osoby, które wolą nie liczyć na to, że emerytura z ZUS i OFE zabezpieczy ich stabilność finansową na starsze lata? Ważne jest przede wszystkim, by zacząć oszczędzać w jak najmłodszym wieku i nadwyżki finansowe jeśli tylko takie są systematycznie odkładać. Istotne jest też, by profil ryzyka dostosować do wieku. Im bliżej przejścia na emeryturę, tym ważniejsza staje się ochrona kapitału, a nie osiąganie rekordowych stóp zwrotu. Średnia stopa oszczędności gospodarstw domowych w 2011 roku (w %) Polska 2% Unia Europejska 11,1% Luksemburg 17,4% Niemcy 16,5% Źródło: Eurostat Foto: Shutterstock.com KII, czyli fundusz w pigułce Aby podejmować świadomie decyzje inwestycyjne, należy dobrze poznać wybrany produkt i upewnić się, że jest on dopasowany do profilu ryzyka i oczekiwań danego inwestora. Kluczowe informacje dla Inwestorów (KII) bardzo ułatwiają to zadanie. Opracowanie: Zespół Pioneer Pekao TFI S.A. Lektura prospektu informacyjnego funduszu to niemałe wyzwanie. Znaczna objętość, specjalistyczne słownictwo, a więc i trudność w odszukaniu interesujących danych sprawiają, że wiele osób może mieć problem z jego zrozumieniem. Jednocześnie każdy inwestor ma świadomość, że wiedza o wybranym funduszu bądź subfunduszu jest niezbędna do tego, by podjąć właściwą decyzję. Analiza powinna objąć takie aspekty jak polityka inwestycyjna funduszu, ryzyko związane z inwestycją, historyczne wyniki i ich porównanie z tzw. benchmarkiem (portfelem wzorcowym) oraz opłaty i prowizje. Dlatego od lat staramy się edukować naszych klientów, dostarczając im niezbędnej wiedzy w przyjaznej formie ulotek informacyjnych czy dostępnych m.in. na naszej stronie internetowej Faktów każdego funduszu i subfunduszu (dla uproszczenia będziemy w dalszej części tekstu pisać o funduszu, gdyż zakres informacji w KII jest analogiczny zarówno dla funduszu, jak i dla subfunduszu wydzielonego w ramach funduszu parasolowego). OczeKIIwany dokument Teraz inwestorzy we wszystkich TFI otrzymali nowe, praktyczne wsparcie w postaci wystandaryzowanego dokumentu o nazwie Kluczowe informacje dla Inwestorów (KII), który 1 maja 2013 roku obowiązkowo 1 zastąpił skrót prospektu informacyjnego. W Pioneer Pekao TFI udostępniliśmy Kluczowe informacje dla Inwestorów naszych funduszy już 19 kwietnia 2013 roku. ¹ Wymóg stosowania dokumentu Kluczowe informacje dla Inwestorów wynika z przepisów Ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (DZ.U. z 2004 r., nr 146, poz ze zm.). Zawartość oraz kształt dokumentu są jednolite dla wszystkich funduszy i zostały określone w Rozporządzeniu Komisji UE nr 583/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. 18 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 19

12 Edukacja Oferta Pioneer Prosto i na temat Co wyróżnia KII? Przede wszystkim prosty, zrozumiały język oraz ujednolicona forma, która ułatwia inwestorowi zestawienie i porównanie interesujących go funduszy. Każdy dokument KII składa się z dwóch stron i jest podzielony na pięć części: cele i polityka inwestycyjna opis tego, jaka część portfela funduszu może być lokowana w poszczególne klasy aktywów (akcje, obligacje, depozyty itd.), czy fundusz inwestuje w Polsce czy za granicą, kiedy fundusz realizuje zlecenia nabycia i odkupienia. Omówiony jest także benchmark funduszu oraz zalecany horyzont inwestycji; profil ryzyka i zysku pokazuje potencjał zysków oraz towarzyszący mu poziom ryzyka, z którym należy Inwestorzy we wszystkich TFI otrzymali nowe, praktyczne wsparcie w postaci wystandaryzowanego dokumentu o nazwie Kluczowe informacje dla Inwestorów (KII), który 1 maja 2013 roku obowiązkowo zastąpił skrót prospektu informacyjnego. się liczyć, inwestując w dany fundusz. Profil został przedstawiony w siedmiostopniowej skali, gdzie 1 punkt oznacza fundusz o niskim ryzyku i relatywnie niższym potencjale zysku, a 7 punktów fundusz stwarzający szansę na osiągnięcie najwyższego zysku, ale charakteryzujący się jednocześnie największym ryzykiem (wskaźnik ten uwzględnia wyłącznie historyczną zmienność jednostek uczestnictwa, może więc ulegać zmianom). W tej części zostały również opisane dodatkowe czynniki ryzyka (np. kredytowe, walutowe itd.); opłaty tutaj ujęte zostały opłaty związane z kosztami działania funduszu. Opłaty za nabycie lub odkupienie jednostek uczestnictwa podane zostały w maksymalnej wysokości, zgodnej ze statutem; faktycznie pobierane poziomy opłat dostępne są w tabeli opłat manipulacyjnych. W tej części KII podane są także opłaty i koszty bieżące pobierane z funduszu w ciągu roku; wyniki osiągnięte w przeszłości wyniki funduszu są prezentowane w porównaniu z benchmarkiem, czyli portfelem wzorcowym funduszu, który służy do oceny efektywności inwestycji; benchmark jest szczegółowo opisany w prospekcie informacyjnym funduszu; informacje praktyczne dotyczące Pioneer Pekao TFI S.A., depozytariusza, uwarunkowań podatkowych itp. W tej części wymienione też zostały dokumenty, w których inwestorzy mogą znaleźć aktualne, szczegółowe dane o wybranych funduszach. Jesteśmy przekonani, że Kluczowe informacje dla Inwestorów w czytelny sposób przybliżają klientom specyfikę naszych funduszy. W przypadku jakichkolwiek pytań uprzejmie prosimy o kontakt z Centrum Obsługi Klienta. Foto: Shutterstock.com Akcje w akcji Warto zacząć kupować akcje, gdy słowo kryzys w mediach jest odmieniane przez wszystkie przypadki uważają wytrawni inwestorzy. Przykład subfunduszu Pioneer Dynamicznych Spółek dowodzi, że skuteczna selekcja i monitoring inwestycji przynoszą ponadprzeciętne wyniki niezależnie od koniunktury. Opracowanie: Zespół Pioneer Pekao TFI S.A. Od pierwszej wyceny, tj. 20 stycznia 2012 roku, do 31 maja 2013 roku wartość jednostki subfunduszu Pioneer Dynamicznych Spółek wzrosła prawie o 50%. W tym samym czasie indeks średnich spółek mwig40 zyskał niespełna 25%. Wyniki historyczne nie są, oczywiście, gwarancją ich powtórzenia w przyszłości, ale to porównanie pokazuje znaczenie odpowiedniej strategii inwestycyjnej, która sprzyja osiąganiu wyników lepszych niż średnia rynkowa. Misie na celowniku Aktywa subfunduszu są inwestowane przede wszystkim w akcje polskich misiów, czyli spółek małej i średniej wielkości (do 100% wartości aktywów subfunduszu). Zarządzający subfunduszem może również lokować środki w akcje z rynków zagranicznych (do 50% wartości aktywów subfunduszu). Do portfela subfunduszu trafiają spółki, które charakteryzują się ugruntowaną pozycją rynkową oraz wysokim potencjałem wzrostu zysków i przychodów w średnim i długim horyzoncie czasu. Zarządzający stara się dynamicznie dostosować skład portfela do zmiennej sytuacji rynkowej, monitorując rynek papierów wartościowych oraz kondycję spółek wchodzących w skład portfela. W przypadku pogorszenia koniunktury udział dłużnych papierów wartościowych i depozytów bankowych może zostać zwiększony do 20%. Uwaga na zmienność Ze względu na wysoki udział akcji w portfelu subfunduszu inwestycja charakteryzuje się ponadprzeciętnym potencjałem zysków, Aktywa subfunduszu Pioneer Dynamicznych Spółek inwestowane są głównie w akcje perspektywicznych spółek małej i średniej wielkości. 20 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 21

13 Oferta Pioneer Sylwetka ale zarazem wiąże się z dużym ryzykiem zmienności wyceny. Produktem mogą więc być zainteresowane osoby, które akceptują wysokie ryzyko związane z inwestowaniem w akcje i planują oszczędzać w horyzoncie co najmniej kilkuletnim. Warto jednak w proporcjach dostosowanych do indywidualnego profilu każdego inwestora uwzględnić małe i średnie spółki w zdywersyfikowanym portfelu inwestycji. Mniejsze podmioty często działają w atrakcyjnych niszach. Może je przy tym cechować duży poziom innowacyjności, elastyczność, determinacja, zaangażowanie, efektywność kosztowa. Te atuty, połączone z profesjonalną polityką informacyjną, transparentnością wyników i wiarygodnością, czynią je dobrym celem długoterminowej inwestycji. Zakupy na raty Mogłoby się wydawać, że okres spowolnienia gospodarczego i nerwowości na światowych giełdach nie sprzyja agresywnym inwestycjom. Wytrawni inwestorzy uważają jednak, że okres, kiedy słowo kryzys jest odmieniane przez wszystkie przypadki, to dobry czas, by przyjrzeć się akcjom spółek, które zostały mocno przecenione, mimo iż mają dobre fundamenty i perspektywy rozwoju. Warto też pamiętać, że kiedy koniunktura jest zmienna, systematyczne nabywanie jednostek funduszy pozwala wykorzystać mechanizm uśredniania ceny zakupu. Produkty takie jak subfundusz Pioneer Dynamicznych Spółek doskonale sprawdzają się jako jeden z filarów planu długoterminowego i systematycznego oszczędzania. Wyniki zaprezentowane w materiale uwzględniają wynagrodzenie za zarządzanie, ale nie uwzględniają opłat manipulacyjnych ani podatków obciążających uczestnika. Subfundusz Pioneer Dynamicznych Spółek może zainteresować osoby, które: chcą inwestować w akcje polskich i zagranicznych spółek o dużym potencjale i dobrych perspektywach; poszukują instrumentu finansowego o wysokim potencjale wzrostu, który w średnim i długim horyzoncie czasowym może przynieść atrakcyjny zysk; akceptują wysokie ryzyko związane z inwestowaniem w akcje; chcą budować zdywersyfikowany portfel inwestycji, złożony z akcji spółek z różnych segmentów rynku; biorą pod uwagę aktywne zmiany składu swojego portfela inwestycji (zwolnienie z podatku od dochodów kapitałowych przy przenoszeniu środków do innego subfunduszu w ramach funduszu Pioneer FIO podatek pobierany jest dopiero w momencie zakończenia inwestycji). Czym mogą charakteryzować się małe i średnie spółki? wysokim poziomem innowacyjności; szybkim dostosowywaniem się do sytuacji rynkowej; zwykle wyższą efektywnością zarządzania niż w dużych spółkach; prowadzeniem działalności w atrakcyjnych, rentownych niszach rynkowych (które potrafią zagospodarować); efektywną walką o projekty i zamówienia. Przykładowy skład portfela Przykładowy skład portfela Zmiana wartości netto jednostki uczestnictwa kategorii A subfunduszu Pioneer Dynamicznych Spółek (za okres od roku do roku) 15 zł 14 zł 13 zł 12 zł 11 zł 10 zł Styczeń 2012 Maj 2012 Wrzesień 2012 Styczeń 2013 Maj 2013 Źródło: Pioneer Pekao TFI S.A. akcje akcje małych i i średnich spółek notowanych na na polskiej giełdzie 45% akcje spółek z z rynków zagranicznych 3030% % akcje akcje dużych dużych spółek spółek notowanych notowanych na na polskiej polskiej giełdzie giełdzie 20% 20% inne aktywa 5% inne aktywa 5% Foto: Prokowski/PAP Tadeusz Sendzimir, czyli Edison metalurgii Dzięki jego wynalazkom w technologii hutniczej nastąpił przełom porównywalny z tym, jakim w technice było przejście z sieci przewodowej na bezprzewodową oceniają specjaliści. I szacują, że w latach osiemdziesiątych 90% światowej produkcji wyrobów metalurgicznych powstawało właśnie w oparciu o metodę Sendzimira. Nawet socjalistyczne władze Polski nie mogły się od niego odciąć i przyznały mu w dowód uznania dwa najważniejsze odznaczenia państwowe. Opracowanie: Zespół Pioneer Pekao TFI S.A. Swoją pasję i talent, dzięki którym zyskał przydomek Edisona metalurgii, Tadeusz Sędzimir (zmienił nazwisko na Sendzimir, gdy zamieszkał w Stanach Zjednoczonych) miał we krwi. Jeden z protoplastów rodu, Michał Sędziwój znany XVI-wieczny alchemik i dyplomata nadzorował pracę kuźnic należących do marszałka Mikołaja Wolskiego. Odlewano w nich nie tylko działa, moździerze i kule, ale także narzędzia rolnicze i rzemieślnicze, panwie do warzenia solanki w żupach solnych, blachy, druty. Inny z przodków, Józef Sędzimir, był zdolnym inżynierem. W USA, dokąd wyemigrował w obawie przed represjami carskimi po upadku powstania listopadowego, zaprojektował podwodny tunel komunikacyjny łączący Nowy Jork z Brooklynem. Jego opis znajduje się w Journal of the Scientific, Mechanical and Rother Improvements nr 30 z 1857 roku. Z pasją przez całe życie Tadeusz wynalazczością interesował się od niepamiętnych czasów. Już jako kilkunastoletni chłopak próbował za pośrednictwem rzecznika patentowego w Wiedniu opatentować uchwyt do pióra mający chronić tusz przed wysychaniem. Będąc uczniem gimnazjum, chętnie majsterkował w warsztacie metalowym pana Kaczmarskiego, sklepikarza i sąsiada z ul. św. Teresy we Lwowie, gdzie mieszkał wraz z rodzicami i trójką rodzeństwa. To tu nauczył się ślusarstwa i kowalstwa. Wspólnie z kolegami budował szybowce i próbował wznieść się nimi w powietrze. Przeprowadzał także eksperymenty chemiczne, których ofiarą jak głosi rodzinna legenda o mały włos nie padła niegdyś sofa jego matki. Zdolny gimnazjalista upodobał sobie jednak nie tylko nauki ścisłe. Bardzo dużo czytał. Z równą pasją sięgał po literaturę techniczną i po dzieła wielkich romantyków. Wiele z nich znał na pamięć, a jego ulubioną rozrywką było deklamowanie wierszy Norwida podczas porannej toalety Samotne, twórcze zamyślenie Choć miał wielu kolegów (jednym z nich był Józef Beck, późniejszy minister spraw zagranicznych), lubił także samotność. Przyjaciele z lat szkolnych wspominali, że często można go było Wynalazczością interesował się od niepamiętnych czasów. Już jako kilkunastoletni chłopak próbował opatentować uchwyt do pióra mający chronić tusz przed wysychaniem. 22 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 23

14 Sylwetka Sylwetka spotkać samego na spacerach, pogrążonego w lekturze albo rozmyślaniach. Już wtedy dało się zauważyć, że na każdym polu jest nonkonformistą pisała w biografii ojca, wydanej po jego śmierci, córka Vanda. A jeden z jego późniejszych współpracowników, znany biznesmen amerykański, oceniał, że z Sendzimirem ten jest kłopot zasadniczy, że on nie daje się doścignąć, bo w tym swoim samotnym, twórczym zamyśleniu stale daleko wyprzedza nas technicznymi koncepcjami. Tadeusz swoją pasję do eksperymentowania kontynuował także na studiach na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej, które rozpoczął jako osiemnastolatek w 1912 roku. Za sprawą wuja Stanisława Tołłoczki, profesora chemii nieorganicznej na Uniwersytecie Jana Kazimierza, mógł popołudniami korzystać do woli z uczelnianego laboratorium. Brawurowa ucieczka Nie było mu jednak dane skończyć studiów. Po dwóch latach wybuchła I wojna światowa. Wojenna zawierucha rzuciła go do Kijowa, gdzie pracował najpierw jako inżynier w warsztatach reperacji automobili wojskowych, a potem w Rosyjsko-Amerykańskiej Izbie Handlowej. To wtedy zaczął uczyć się kolejnych języków: angielskiego i rosyjskiego. Kolejnych, ponieważ jako absolwent dobrego lwowskiego gimnazjum, w dodatku pochodzący z rodziny z tradycjami, władał już greką, łaciną, niemieckim i francuskim. W Kijowie spotkał kolegów ze studiów. Wraz z nimi, uciekając z pogrążonej w chaosie po wybuchu rewolucji październikowej Rosji, ruszył w daleką drogę w nieznane, za Ural. Był listopad. Podróż na dachu pociągu, obładowanego podobnymi uciekinierami, nie skończyła się tragicznie tylko dlatego, że ogrzewał ich ciepły dym wydobywający się z komina lokomotywy Sendzimay Chi Chi Chung W ten sposób Tadeusz dotarł aż do Irkucka i dalej, przez Japonię, do Szanghaju. Tu dzięki kredytowemu wsparciu Rosyjsko-Amerykańskiego Banku w Szanghaju i zaufaniu, jakim obdarzyli młodego uciekiniera polscy szefowie banku kupił podupadającą fabryczkę. Sędzimir Mechanical Works (Sendzimay Chi Chi Chung) bo tak ją nazwał początkujący przedsiębiorca jako pierwsza w Chinach zaczęła produkować elementy złączne potrzebne przy układaniu torów kolejowych. Fabryka przetrwała wiele lat. Istniała jeszcze, gdy Tadeusz odwiedził Chiny w 1984 roku. Szanghaj okazał się dla młodego Polaka szczęśliwym miejscem. Nie dość, że fabryka świetnie prosperowała, a on sam mógł powrócić do eksperymentów z okresu lwowskiego, to jeszcze spotkał tam piękną rosyjską emigrantkę, Barbarę Alferieff, z którą ożenił się w 1922 roku (przeżyli razem 20 lat). Także w Szanghaju urodził się jego najstarszy syn Michał. Walcownia w Hucie Sendzimira w Krakowie. Ameryka po raz pierwszy Niestety, po kilku latach koniunktura osłabła, w Chinach coraz częściej dochodziło do niepokojów społecznych. Tadeusz postanowił sprzedać fabrykę i wyruszyć za ocean. Miał nadzieję, że zainteresuje kogoś swoimi nowatorskimi pomysłami dotyczącymi cynkowania, nad którymi pracował intensywnie przez kilka ostatnich lat. Ameryka jednak coraz dotkliwiej przeżywała skutki kryzysu. Wszyscy, których nie zdążył pociągnąć on na dno, myśleli tylko o tym, by przetrwać. Rozczarowany Polak zdecydował się wrócić po latach do ojczyzny. Osiadł w podkatowickim Kostuchnie. Tu znowu dzięki dawnym znajomym z Lwowa znalazł inwestora zainteresowanego sfinansowaniem dalszych prac nad technologią, która zrewolucjonizuje galwanizację cynkową wyrobów żelaznych, jest ekonomiczniejsza, a produkt otrzymuje się doskonałej jakości zapowiadał Tadeusz Kudelski, doradca ekonomiczny w kancelarii prezydenta Mościckiego i dawny sąsiad z ul. św. Teresy we Lwowie. Foto: Getty Images/FPM Cudowna blacha I nie pomylił się. Już po kilku miesiącach w Kostuchnie ruszyła produkcja najlepszej na świecie blachy ocynkowanej. Najpierw trafiła ona do rodzimych sklepów (i na pokrycie dachu krakowskich Sukiennic), wkrótce potem także do Szwajcarii. Do Katowic zaczęły zjeżdżać tłumy handlowców i przedsiębiorców z całego świata. Wszyscy chcieli kupić cudowną blachę lub linię technologiczną ciągłego wyżarzania i cynkowania blach stalowych na skalę przemysłową według tzw. procesu Sendzimira (metoda cynkowania blach stalowych, polegająca na zastosowaniu kąpieli z małymi domieszkami aluminium). Jeden z zainteresowanych wyraził swój zachwyt dla polskiej myśli technologicznej w następujący sposób: Ci Polacy potrafią prócz szynki zrobić jeszcze coś innego, równie doskonałego. W 1935 roku, już jako uznany wynalazca, Tadeusz Sendzimir wyjechał do Paryża, gdzie otworzył biuro konstrukcyjne Armzen i podpisał umowę z amerykańskim koncernem Armco Steel z Ohio, na mocy której uruchomił pierwszą w USA linię galwanizacyjną i pierwszą walcownię blach. Drzwi do Ameryki stanęły przed nim otworem. Rzeczywiście, wiosną 1939 roku przeniósł swoje biuro za ocean. W 1945 roku zamieszkał w Waterbury, położonym około 100 km od Nowego Jorku, a rok później przyjął amerykańskie obywatelstwo. Był już wtedy żonaty z Francuzką Berthą Madeleine Barnade, z którą miał troje dzieci: dwóch synów Stanisława i Jana Piotra oraz córkę Vandę. Patent na patenty Już w USA, po II wojnie światowej, opracował swój trzeci (po projekcie Sendzimira i linii produkcyjnej do ciągłego walcowania blachy na zimno), najsłynniejszy wynalazek: walcownię planetarną, która umożliwia walcowanie bardzo cienkich taśm, także ze stali stopowych. Wkrótce potem, po rozwiązaniu biura Armzen, otworzył firmę T. Sendzimir Inc., której został prezesem. Przedsiębiorstwo szybko się rozwijało, otwierając wciąż nowe przedstawicielstwa w Europie Zachodniej, Azji, Europie Wschodniej, Ameryce Środkowej, Nowej Zelandii, Afryce i krajach arabskich. W latach 70. dwudziestego wieku firma uruchamiała kolejne wynalazki Tadeusza Sendzimira, Z Sendzimirem ten jest kłopot zasadniczy, że on nie daje się doścignąć, bo w tym swoim samotnym, twórczym zamyśleniu stale daleko wyprzedza nas technicznymi koncepcjami mówili o nim znajomi. który w sumie opatentował ich aż 73! Wtedy także zarządzanie Sendzimir Engineering Corp., w którą przekształciło się rodzinne przedsiębiorstwo, przejął pierworodny syn Michał, również inżynier (zmarł w 2008 roku). W stronę Polski Michała Sendzimira z ojcem łączył nie tylko zawód (ukończył m.in. prestiżowy Columbia University), rodzinna firma i zdolności wynalazcze (był autorem blisko 20 patentów). Michał, podobnie jak jego ojciec, sporą część zysków inwestował w badania naukowo-techniczne, hojnie wspierał także cele społeczne. Tego nauczył go ojciec. Tadeusz Sendzimir dorobiwszy się za oceanem prawdziwej fortuny przez lata wspomagał działalność Fundacji Kościuszkowskiej i polonijnych instytucji kulturalnych. Wraz z żoną stworzył nawet fundację swego imienia, która finansowała stypendia dla zdolnych rodaków. O Polsce bowiem nigdy nie zapomniał. Zawsze też podkreślał swoją polską narodowość. Był prezesem Rady Polskiego Instytutu Naukowego w Nowym Jorku, członkiem rady nadzorczej Polish National Alliance College w Cambridge Springs w Pensylwanii. A w jego firmach znalazło pracę wielu polskich inżynierów i techników osiadłych na stałe w USA. Ci, którzy znali Tadeusza Sendzimira, wspominają, że był eleganckim, wysportowanym mężczyzną o nienagannych manierach i szlachetnych rysach twarzy, które zdradzały szlacheckie pochodzenie. Podkreślają także jego wrażliwość i wielką otwartość na innych ludzi, a także taktowne zachowanie. Dobrze obrazuje to historia, którą opisuje w swojej książce Vanda Sendzimir. Gdy jej ojciec, już jako starszy człowiek, odwiedził Lwów i swój rodzinny dom, na ścianie zobaczył obrazek, który namalowała wiele lat temu jego matka. Rozpoznał go oczywiście, ale nie poprosił o zwrot, mimo że niezwykle kochał swoją matkę i przywiązywał wielką wagę do rodzinnych pamiątek (za najcenniejszą uważał czarno-białe, pożółkłe już fotografie, zabrane z rodzinnego domu we Lwowie). Za Polską i Lwowem tęsknił do końca. Zanim zmarł 1 września 1989 roku, wyszedł na taras swej letniej rezydencji na Florydzie, wypowiedział kilka słów po polsku i spojrzał na Ocean Atlantycki, w stronę, gdzie tysiące kilometrów dalej leży jego ojczyzna. Na jego pogrzebie zabrzmiał Mazurek Dąbrowskiego i Marsz żałobny Chopina. 24 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 25

15 FAQ FAQ ABC łączenia funduszy i subfunduszy Dostosowując się do potrzeb inwestorów oraz zmian na rynku, stale optymalizujemy naszą ofertę. Wprowadzamy nowe fundusze, ale także łączymy dotychczasowe. Każda taka operacja, choć całkowicie bezpieczna i niewymagająca zazwyczaj jakichkolwiek działań ze strony Klientów, rodzi wiele pytań. Wyjaśnijmy więc, na czym polega łączenie i co oznacza ono dla inwestorów. Opracowanie: Zespół Pioneer Pekao TFI S.A. W 1992 roku tworzyliśmy rynek funduszy w Polsce, startując z jednym produktem. Dziś w naszej ofercie jest prawie 40 funduszy i subfunduszy. Rozwój oferty dyktują rosnące oczekiwania naszych Klientów, którzy poszukują różnych form dywersyfikacji inwestycji, a także nowe możliwości inwestycyjne. Przy tak szybko zmieniającym się rynku naturalne jest, że pojawiają się nowe rozwiązania, lepiej odpowiadające na potrzeby inwestorów. Dlatego też stale analizujemy i dostosowujemy ofertę produktową m.in. poprzez łączenie funduszy lub subfunduszy o podobnej polityce inwestycyjnej. Taka operacja jest całkowicie bezpieczna i neutralna dla Klientów, zazwyczaj nie wymaga też podejmowania z ich strony jakichkolwiek działań. Tego typu zmiany zawsze jednak rodzą pewne wątpliwości. Wiele pytań, co zrozumiałe, dotyczy finansowych aspektów łączenia związanych z tym kosztów, opłat, zobowiązań podatkowych, stanu konta w funduszu. Warto więc przybliżyć ten proces i wyjaśnić najczęściej pojawiające się kwestie. Opisane zasady dotyczą kont prowadzonych na zasadach ogólnych. Warto wspomnieć, że procesy łączenia pojedynczych funduszy lub subfunduszy wydzielonych w ramach funduszu parasolowego są tożsame, dlatego, dla uproszczenia, w tym materiale używamy sformułowania fundusz. W przypadku bardziej szczegółowych pytań (np. dotyczących aspektów łączenia w odniesieniu do funkcjonowania wyspecjalizowanych programów inwestycyjnych lub programów systematycznego oszczędzania) polecamy kontakt z Centrum Obsługi Klienta. Nasi konsultanci chętnie wyjaśnią wszelkie wątpliwości. Gdzie mogę uzyskać informację o połączeniu funduszy? Zgodnie z Ustawą o funduszach inwestycyjnych, zawsze informujemy o takim zamiarze odpowiednio wcześniej, zamieszczając ogłoszenie na stronie internetowej: Niezwłocznie po połączeniu do uczestników są wysyłane potwierdzenia dokonania odpowiednich operacji związanych z łączeniem. Dokument zawiera między innymi nowy W ofercie Pioneer Pekao TFI S.A. jest prawie 40 funduszy i subfunduszy. Rozwój oferty dyktują rosnące oczekiwania naszych Klientów. numer konta w funduszu przejmującym oraz informację o liczbie przydzielonych jednostek uczestnictwa funduszu przejmującego w zamian za jednostki uczestnictwa funduszu przejmowanego. Jaka jest podstawa prawna przeprowadzenia łączenia funduszy? Połączenia są dokonywane na podstawie przepisów Ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. Nr 146, poz z późn. zm.) oraz zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego, która każdorazowo musi wyrazić zgodę na przeprowadzenie tej operacji. Na czym w praktyce polega połączenie? W praktyce łączenie funduszy polega na tym, że jeden fundusz (przejmujący) Kalendarz łączeń 21 maja 2013 roku połączenie Pioneer Instrumentów Dłużnych FIO (fundusz przejmowany) z Pioneer Obligacji Dynamiczna Alokacja FIO (fundusz przejmujący). 28 czerwca 2013 roku połączenie Pioneer Lokacyjny (subfundusz przejmowany) i Pioneer Obligacji Plus (subfundusz przejmujący). 19 lipca 2013 roku połączenie Pioneer Aktywnej Alokacji (subfundusz przejmowany) z Pioneer Zrównoważonym (subfundusz przejmujący). Foto: Archiwum przejmuje aktywa drugiego funduszu (fundusz przejmowany). W określonym dniu dotychczasowym Uczestnikom w zamian za posiadane jednostki funduszu przejmowanego przydzielone zostają jednostki funduszu przejmującego. Wartość przydzielonych jednostek funduszu przejmującego w dniu połączenia odpowiada dokładnie wartości posiadanych przez Uczestnika jednostek funduszu przejmowanego (wartość zgromadzonych jednostek się nie zmienia, ale liczba jednostek posiadanych w funduszu przejmującym może być inna niż liczba jednostek posiadanych w funduszu przejmowanym). W wyniku połączenia fundusz przejmujący wchodzi we wszelkie prawa i obowiązki funduszu przejmowanego, a fundusz przejmowany przestaje istnieć z dniem wykreślenia go z rejestru funduszy. Co muszę zrobić, by wziąć udział w połączeniu? Połączenie funduszy nie wymaga podejmowania żadnych działań, nie wiąże się z koniecznością poniesienia jakichkolwiek opłat. Wszelkie informacje dotyczące operacji na koncie Uczestnika funduszu przejmowanego są przenoszone na nowe konto dotyczące funduszu przejmującego (m.in. dane osobowe i adresowe, pełnomocnictwa, blokady itd.). Na które konto należy teraz wpłacać środki? Z chwilą połączenia wpłaty bezpośrednie powinny być kierowane na rachunek bankowy funduszu przejmującego. Uczestnicy, którzy ustanowili dyspozycję stałego zlecenia przelewu środków na rachunek funduszu do wpłat bezpośrednich, powinni ją zaktualizować: należy podać nowy numer rachunku, a w opisie przelewu nowy numer konta w funduszu. Wszystkie te informacje znajdują się na potwierdzeniu przydziału jednostek uczestnictwa, wysyłanym do Uczestnika po przeprowadzeniu łączenia. Neutralna zmiana, czyli jak przeliczane są jednostki W dniu połączenia każdemu Uczestnikowi posiadającemu jednostki uczestnictwa funduszu A (fundusz przejmowany) przydzielane są jednostki uczestnictwa funduszu B (fundusz przejmujący), tak by ich wartość na dzień połączenia była dokładnie taka sama. W poniższym przykładzie Uczestnikowi w funduszu przejmowanym w zamian za 100 jednostek z ceną 15 zł o łącznej wartości 1500 zł zostaje przydzielonych 30 jednostek po cenie 50 zł o łącznej wartości 1500 zł. Sposób przydziału jednostek uczestnictwa (j.u.) w momencie połączenia funduszy przykład FUNDUSZ A (FUNDUSZ PRZEJMOWANY) x Jakie są podatkowe konsekwencje połączenia? Połączenie nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego. Wyliczenie i potrącenie podatku od dochodów kapitałowych, w przypadku odkupienia jednostek uczestnictwa, odbędzie się z uwzględnieniem ewentualnego zysku wypracowanego podczas uczestnictwa w obu funduszach. Mam już konto w funduszu przejmującym. Co się stanie z moimi starymi i nowymi jednostkami? Jednostki uczestnictwa przydzielone w ramach połączenia są zaewidencjonowane na nowym koncie w funduszu przejmującym. Nowe konto otwierane jest nawet wtedy, gdy Uczestnik posiadał już inne konto otwarte WARTOŚĆ INWESTYCJI W DNIU POŁĄCZENIA Źródło: Pioneer Pekao TFI S.A. * Cena jednostki uczestnictwa funduszu A na dzień połączenia. ** Cena jednostki uczestnictwa funduszu B na dzień połączenia. FUNDUSZ B (FUNDUSZ PRZEJMUJĄCY) x w funduszu przejmującym. Jeśli Uczestnik nie życzy sobie posiadania dwóch kont tego samego rodzaju w tym samym funduszu, istnieje możliwość ich scalenia. Odpowiednie oświadczenie należy złożyć w placówce prowadzącej dystrybucję funduszy Pioneer lista placówek jest dostępna na stronie: Centrum Obsługi Klienta Opłata za minutę połączenia zgodna z taryfą danego operatora. 26 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 27

16 Felieton Felieton Uśpiony potencjał Sztuczne, antycykliczne pobudzanie wzrostu pozwoli wyjść z recesji, ale nie zapewni długofalowego rozwoju. Ten wymaga podwyższenia potencjalnej dynamiki PKB, a to można osiągnąć tylko na trzy sposoby: większym przyrostem siły roboczej, szybszym tempem zwiększania zasobów kapitału oraz poprawą wydajności pracy. Autor: dr Maciej Krzak Na początek zła wiadomość. Nie ma łatwych recept na to, w jaki sposób polska gospodarka może rozwinąć skrzydła. Zostawmy na boku możliwość antycyklicznego pobudzania gospodarki, bo ono działa tylko na krótką metę i może jedynie przejściowo poprawić dynamikę PKB, wydobyć gospodarkę z recesji. Natomiast rzecz polega na podwyższeniu dynamiki potencjalnej, czyli takiej, którą gospodarka jest w stanie wypracować w długim okresie, bez popadania w stan nierównowagi, zwłaszcza bez wzniecenia napięć inflacyjnych. Ta dynamika w Polsce kształtuje się obecnie na niskim poziomie, bo nie przekracza 4% (tabela). Jej przyrost można osiągnąć tylko na trzy sposoby: podwyższeniem przyrostu siły roboczej, szybszym tempem zwiększenia zasobu kapitału i podwyższeniem wydajności pracy. Sięgnąć do rezerw W związku z niską dzietnością społeczeństwa i jego starzeniem się, możliwości przyspieszenia dynamiki PKB dzięki szybszemu wzrostowi liczby pracowników wyczerpują się. Ciągle jednak mamy pewne rezerwy. W Polsce stosunkowo niska jest aktywność zawodowa społeczeństwa w porównaniu z innymi krajami w IV kw roku odsetek pracujących wynosił u nas 66,8%, a w UE 72%. W 2012 roku zatrudnione było niecałe 65% populacji w wieku od 20 do 64 lat, podczas gdy w UE przeciętna wynosi 68,5%. Próbujemy sięgać po te rezerwy poprzez reformy (ograniczenie wcześniejszych emerytur czy wydłużenie wieku emerytalnego), choć niekonsekwentnie. Stopniowe dociągnięcie do średniej unijnej podniosłoby w okresie przejściowym stopę wzrostu PKB powyżej obecnej. Jest to możliwe nawet w sytuacji dołka demograficznego, gdyż aktywność zawodowa kobiet w Polsce odbiega dr Maciej Krzak, szef zespołu makroekonomicznego CASE, adiunkt Uczelni Łazarskiego in minus od średniej w świecie wysoko rozwiniętym. Zapewnienie miejsca w przedszkolach i żłobkach każdemu chętnemu dziecku na pewno sprzyja uaktywnieniu kobiet. Wiele zawodów górnicy, policjanci, wojskowi i sędziowie Polska powinna porzucić mrzonki o staniu się tygrysem azjatyckim, ale ciągle może przestawić zwrotnice na szybszy tor pod warunkiem, że władze nie zawahają się przed potraktowaniem wzrostu gospodarczego jako priorytetu. ma zagwarantowany absurdalnie niski wiek emerytalny, a to należy zmienić. Inwestycje potrzebne od zaraz Drugim czynnikiem jest przyrost zasobu kapitału dzięki inwestycjom w środki trwałe. Od lat ich udział w PKB nie jest imponujący, a prywatne firmy inwestują mało. W szczycie w 2008 roku Foto: Archiwum Prognozy dynamiki potencjalnego PKB w Polsce (w %) Ministerstwo Finansów 3,9 3,3 3,1 3,2 3,4 NBP 2,9 2,8 2,8 2,8 brak danych Źródło: NBP, Ministerstwo Finansów udział nakładów brutto wynosił zaledwie 22,3% PKB, a w 2012 roku 19,4%. W tym samym okresie nakłady sektora prywatnego wyniosły 15,6% PKB, a w 2011 roku zaledwie 12,4% (za 2012 rok nie ma jeszcze danych). Kluczem jest zatem podniesienie stopy inwestycji do jakichś 25% PKB. Na to zbyt niskie są krajowe oszczędności, zatem Polska powinna z jednej strony stworzyć bodźce do oszczędzania, a z drugiej skorzystać z puli oszczędności światowych, czyli przyciągnąć bezpośrednie inwestycje zagraniczne na dużą skalę. Tymczasem w wyniku globalnego kryzysu ich pula skurczyła się znacznie. W dodatku kryzys zadłużenia publicznego w strefie euro zniechęca od paru lat do inwestowania w regionie, a Polska leży nieopodal niego. Perspektywy gospodarcze strefy euro są kiepskie, a to ze względu na ścisłe związki z krajami strefy euro wpływa na postrzeganie Polski. Dostrzegam jedną główną zachętę obniżkę podatków od zysków oraz uproszczenie przepisów. Skok produktywności Najważniejszym źródłem przyspieszenia dynamiki jest jednak przyrost wydajności czynników wytwórczych, w tym pracy. Polsce przydałby się jakiś pozytywny szok podwyższenia produktywności. O to jest jednak trudno. Mógłby nim stać się na przykład tańszy gaz dzięki eksploatacji pokładów gazu łupkowego, ale nierozstrzygnięte ostatecznie kwestie negatywnego wpływu na środowisko naturalne technologii wydobycia tego surowca opóźniają tempo poszukiwań. Niesamowitym rezerwuarem wydajności jest polskie rolnictwo, w którym przemiany agrarne są praktycznie zamrożone z wielu przyczyn, m.in. istnienia KRUS i dopłat unijnych. Około 15% zatrudnionych w Polsce wypracowuje zaledwie 3% PKB. Zatrudnienie w rolnictwie powinno spaść do jakichś 3 4%, a pozostali powinni zasilić dużo wydajniejszy sektor usług. Rynki produktów można znacznie usprawnić. Zacznijmy od administracji, która przecież świadczy usługi dla gospodarki. Mamy w niej znaczne przerosty zatrudnienia, szczególnie w administracji samorządów. Prawo Parkinsona, według którego praca rozszerza się tak, aby wypełnić czas dostępny na jej ukończenie, ma się w Polsce w najlepsze. Przypuszczam, że zatrudnienie w dobie internetu dałoby się ograniczyć o co najmniej jedną trzecią. W tym celu należy zlikwidować powiaty jako zbędne ogniwo administracji państwowej. Podwyższeniu wydajności służyłoby także wprowadzenie e-administracji. Opisane procesy umożliwiłyby ograniczenie zatrudnienia i przejście urzędników do bardziej produktywnych prac. Nic tak dobrze nie służy wydajności jak wolna konkurencja. Próba otwarcia wielu zawodów też jest reformą w dobrym kierunku, ale obawiam się, że spali na panewce, bo widać, jak różne lobby usiłują ją blokować. Ciągle istnieją możliwości demonopolizacji i prywatyzacji. Inwestycje w infrastrukturę ciągle przynoszą wysoką stopę zwrotu (rozumianą jako przyrost PKB dzięki inwestycji jednego złotego). Infrastruktura to wciąż wąskie gardło naszej gospodarki, ale tu na skok jakościowy i ilościowy pozwalają inwestycje publiczne dzięki funduszom unijnym. Dopiero stworzenie spójnej sieci autostrad i dróg szybkiego ruchu przyniesie przyrost produktywności. Pora także na intensywną modernizację zapuszczonej infrastruktury kolejowej tu stopa zwrotu kapitału będzie szczególnie wysoka. Polska powinna porzucić mrzonki o staniu się tygrysem azjatyckim, ale ciągle może przestawić zwrotnice na szybszy tor pod warunkiem, że władze nie zawahają się przed potraktowaniem wzrostu gospodarczego jako priorytetu, zamiast spełniać socjalne żądania i utrzymywać przywileje różnych grup społecznych, osłabiające motywację do pracy. Infrastruktura to wciąż wąskie gardło naszej gospodarki, ale tu na skok jakościowy i ilościowy pozwalają inwestycje publiczne dzięki funduszom unijnym. Dopiero stworzenie spójnej sieci autostrad i dróg szybkiego ruchu przyniesie przyrost produktywności. 28 Magazyn PIONEER Pekao TFI Magazyn PIONEER Pekao TFI 29

17 Bezpłatna aplikacja na smartfony Szybki i nowoczesny dostęp do wycen, wyników oraz wykresów funduszy i subfunduszy. Bądź na fali już dziś pobierz aplikację mobilną Pioneer! Więcej informacji na Pioneer Pekao Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, Warszawa, ul. Marynarska 15, wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS , posługująca się numerem NIP Kapitał zakładowy: złotych, łączna kwota uiszczonych wkładów równa kapitałowi zakładowemu.

Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe

Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe Warszawa, 06 maja 2010 r. Agenda Wyniki sprzedażowe Pioneer Pekao TFI Rynek obligacji nieskarbowych Odpowiedź Pioneer Pekao TFI nowe produkty Strona 2 Wyniki

Bardziej szczegółowo

Produkty szczególnie polecane

Produkty szczególnie polecane Produkty szczególnie polecane 9 luty 2011 r. Szczegółowe informacje na temat funduszy zarządzanych przez Legg Mason TFI S.A. ( fundusze") zawarte są w prospekcie informacyjnym oraz skrócie prospektu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

Szukamy zysków na rynku obligacji. Piotr Nowak Z-ca Dyrektora Departamentu Zarządzania Portfelami Papierów Dłużnych PKO TFI

Szukamy zysków na rynku obligacji. Piotr Nowak Z-ca Dyrektora Departamentu Zarządzania Portfelami Papierów Dłużnych PKO TFI Szukamy zysków na rynku obligacji Piotr Nowak Z-ca Dyrektora Departamentu Zarządzania Portfelami Papierów Dłużnych PKO TFI Gdzie jesteśmy i jak tu doszliśmy? Rentowności polskich obligacji skarbowych:

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Sierpnień 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Sierpień 2015 r.

Sierpnień 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Sierpień 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa Sierpień 2015 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Warszawa Lipiec 2015 r.

Warszawa Lipiec 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Maj 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Maj 2015 r.

Maj 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Maj 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością

Bardziej szczegółowo

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22.

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22. 09:00 Okazuje się, że wczorajsze dane o wykorzystanie deficytu budżetowego w Polsce nie były tragiczne i dodatkowo EURUSD znów zaczyna rosnąć więc występują naturalne czynniki sprzyjające umocnieniu PLN.

Bardziej szczegółowo

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa, Grudzień 2015 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa maj 2012 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. maj 2012 2 Zarządzanie płynnością PLN Stały

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC EUR/PLN W ŚWIETLE BIEŻĄCEJ POLITYKI EBC Luzowanie ilościowe w strefie euro jak dotąd sprzyjało aprecjacji złotego wobec wspólnej waluty. Pomimo chwilowego rozczarowania rynków finansowych skromną skalą

Bardziej szczegółowo

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością EUR

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Tygodnia Małe jest piękne. Inteligentne rozwiązania dla wymagających Klientów. Warszawa, marzec 2012 r.

Podsumowanie Tygodnia Małe jest piękne. Inteligentne rozwiązania dla wymagających Klientów. Warszawa, marzec 2012 r. Podsumowanie Tygodnia Małe jest piękne Inteligentne rozwiązania dla wymagających Klientów CZY LTRO TO TO SAMO CO QE? Zgodnie z naszymi oczekiwaniami w ostatnim miesiącu wzrosty na rynku małych spółek istotnie

Bardziej szczegółowo

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r.

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r. Raport miesięczny Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku Warszawa, 14.06.2013 r. Spis treści: 1. INFORMACJE NA TEMAT WYSTĄPIENIA TENDENCJI I ZDARZEŃ W OTOCZENIU RYNKOWYM SPÓŁKI, KTÓRE W JEJ

Bardziej szczegółowo

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa, Styczeń 2015r. Co ma najwyższy potencjał zysku w średnim terminie? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy Styczeń 2015 2 Subfundusz UniAkcje

Bardziej szczegółowo

Czas na akcje!? Cykle gospodarcze w Polsce

Czas na akcje!? Cykle gospodarcze w Polsce Czas na akcje!? W długim terminie akcje osiągają wyższe stopy zwrotu niż obligacje. Ostatnich kilka lat spowodowało, że coraz więcej osób wątpi w aktualność tej starej zasady inwestycyjnej. Czy rzeczywiście

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 26 marca 2012 Aktualne wskaźniki makro: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 9,00 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania 0,50

Bardziej szczegółowo

styczeń 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

styczeń 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna styczeń 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski styczeń

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK Chorzów, 7 Kwiecień 2011 WIDZIMY WIĘCEJ MOŻLIWOŚCI PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK GLOBALNE CZYNNIKI RYZYKA Niestabilność polityczna w rejonie Afryki Północnej i krajów Bliskiego Wschodu Wzrost cen

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

RELACJA Z NASZEJ PODRÓŻY DO USA

RELACJA Z NASZEJ PODRÓŻY DO USA IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH RELACJA Z NASZEJ PODRÓŻY DO USA CO Z TYMI PODWYŻKAMI STÓP? IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH RELACJA Z PODRÓŻY DO USA CO Z TYMI PODWYŻKAMI STÓP? Na początku marca br. nasz zespół

Bardziej szczegółowo

WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE

WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE W połowie mijającego miesiąca zespół przeprowadził kolejną podróż inwestycyjną,

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Kiedy skończy się kryzys?

Kiedy skończy się kryzys? www.pwc.com Kiedy skończy się kryzys? Ryszard Petru Partner PwC Przewodniczący Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich Plan 1 Sytuacja 2 w 3 Wnioski w gospodarce światowej Wpływ na sytuację rynków finansowych

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Jak inwestować w burzliwych czasach? Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Jak inwestować w burzliwych czasach? Typy inwestycyjne Union Investment TFI Jak inwestować w burzliwych czasach? Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa, lipiec 2013 r. Co ma największy potencjał zysku? Typy inwestycyjne na kolejne 12 miesięcy lipiec 2013 2 Subfundusz

Bardziej szczegółowo

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa Listopad 2012 Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy listopad 2012 Kategorie aktywów cieszące się największym zainteresowaniem

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Synteza* Na koniec III kw. 2010 r. PKO Bank Polski na tle wyników konkurencji**

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.)

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Mikołów, dnia 9 maja 2011 r. REGON: 278157364 RAPORT ZAWIERA: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O EMITENCIE 2. WYBRANE

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ ZARZĄDZAJĄCYCH

KOMENTARZ ZARZĄDZAJĄCYCH ZESPÓŁ ZARZĄDZAJĄCYCH PAWEŁ BOGUSZ wiceprezes BRE Wealth Management S.A. DOMINIK GAWORECKI zarządzający, akcje DAWID CZOPEK zarządzający, akcje MARCIN GROTEK zarządzający, obligacje ARTUR ZAKRZEWSKI zarządzający,

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Wyniki zarządzania portfelami

Wyniki zarządzania portfelami Wyniki zarządzania portfelami Na dzień: 31 października 2011 Analizy Online Asset Management S.A. ul. Nowogrodzka 47A 00-695 Warszawa tel. +48 (22) 585 08 58 fax. +48 (22) 585 08 59 Materiał został przygotowany

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

KBC Globalny Ochrony 90 Listopad

KBC Globalny Ochrony 90 Listopad KBC Globalny Ochrony 90 Listopad Pierwszy i jedyny subfundusz Inwestycyjny Otwarty z wbudowanym mechanizmem ochrony kapitału (CPPI) w Polsce. Zarabiaj, kiedy można, Minimalizuj straty kiedy trzeba. Zmienność

Bardziej szczegółowo

Allianz Akcji. Kluczowe informacje dla Inwestorów. Kategorie jednostek uczestnictwa: A, B, C, D. Cele i polityka inwestycyjna

Allianz Akcji. Kluczowe informacje dla Inwestorów. Kategorie jednostek uczestnictwa: A, B, C, D. Cele i polityka inwestycyjna Kluczowe informacje dla Inwestorów Niniejszy dokument zawiera kluczowe informacje dla Inwestorów dotyczące tego subfunduszu. Nie są to materiały marketingowe. Dostarczenie tych informacji jest wymogiem

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy

Komentarz tygodniowy Komentarz tygodniowy DANE MAKROEKONOMICZNE Z POLSKI Wskaźnik II kw. 2012 I kw. 2013 II kw. 2013 PKB, zmiana r./r. 2,3 % 0,5 % 0,8 % Popyt krajowy, zmiana r./r. Produkt Krajowy Brutto -0,4 % -0,9 % -1,9

Bardziej szczegółowo

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa, Październik 2014 r. Co ma najwyższy potencjał zysku w średnim terminie? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy Październik 2014 2 Subfundusz

Bardziej szczegółowo

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Rok 2012 czas stopniowego i umiarkowanego pogorszenia sytuacji na rynku pracy Warunki na

Bardziej szczegółowo

Czas na większą aktywność w inwestycjach! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Czas na większą aktywność w inwestycjach! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Czas na większą aktywność w inwestycjach! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa czerwiec 2013 r. Co ma największy potencjał zysku? Typy inwestycyjne na kolejne 12 miesięcy czerwiec 2013 2 Subfundusz

Bardziej szczegółowo

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa wrzesień 2012 r. Co ma potencjał zysku? wrzesień 2012 2 Sztandarowy subfundusz dla klientów banków spółdzielczych: UniStabilny

Bardziej szczegółowo

ANALIZY MAKROEKONOMICZNE KOMENTARZ BIEŻĄCY. 15 lipca 2015

ANALIZY MAKROEKONOMICZNE KOMENTARZ BIEŻĄCY. 15 lipca 2015 ANALIZY MAKROEKONOMICZNE KOMENTARZ BIEŻĄCY 15 lipca 2015 Raport NBP: stabilna i korzystna sytuacja przedsiębiorstw w II kw., utrzymanie ostrożnych prognoz na kwartał kolejny. Według opublikowanego dziś

Bardziej szczegółowo

Komentarz poranny z 15 lipca 2009r.

Komentarz poranny z 15 lipca 2009r. Michał Wojciechowski Analityk Rynków Finansowych tel. 071 79 59 026 e-mail: mwojciechowski@ambconsulting.pl Komentarz poranny z 15 lipca 2009r. WYDARZENIA NA ŚWIECIE Rynek zagraniczny. W pierwszej części

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2013 r.

Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2013 r. INFORMACJA PRASOWA strona: 1 Warszawa, 25 kwietnia 2013 r. Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2013 r. (Warszawa, 25 kwietnia 2013 r.) Zysk skonsolidowany Grupy Banku

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Dwuwalutowe

Inwestycje Dwuwalutowe Inwestycje Dwuwalutowe Co to są Inwestycje Dwuwalutowe? Inwestycja Dwuwalutowa to krótkoterminowa inwestycja, w ramach której Klient może otrzymać wysokie oprocentowanie zainwestowanego kapitału w zamian

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014 BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku Warszawa, 24 czerwca 2014 Otoczenie makroekonomiczne Gospodarka stopniowo przyspiesza Dalsza poprawa sytuacji na rynku pracy 7.0 5.0 3.0

Bardziej szczegółowo

raport miesięczny styczeń 2015

raport miesięczny styczeń 2015 MINOX S.A. raport miesięczny styczeń 2015 Warszawa, 2015 r. Zarząd Spółki Minox S.A. z siedzibą w Warszawie, działając w oparciu o pkt. 16 Załącznika Nr 1 do Uchwały Nr 293/2010 Zarządu Giełdy Papierów

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Polski rynek funduszy inwestycyjnych TFI dobrze radziły sobie w 2012 roku, jak poradzą sobie w roku 2013?

Polski rynek funduszy inwestycyjnych TFI dobrze radziły sobie w 2012 roku, jak poradzą sobie w roku 2013? Polski rynek funduszy inwestycyjnych TFI dobrze radziły sobie w 2012 roku, jak poradzą sobie w roku 2013? 2012 roku przyniósł dobre stopy zwrotu: ponad 20 proc. dla funduszy polskich akcji i ponad 10 proc.

Bardziej szczegółowo

GLOBALNE DRUKOWANIE PIENIĄDZA

GLOBALNE DRUKOWANIE PIENIĄDZA IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH GLOBALNE DRUKOWANIE PIENIĄDZA IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH GLOBALNE DRUKOWANIE PIENIĄDZA Pod koniec ubiegłego tygodnia Europejski Bank Centralny ogłosił rozpoczęcie operacji

Bardziej szczegółowo

Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich

Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich PERSPEKTYWY GOSPODARCZE DLA POLSKI Coface Country Risk Conference Warszawa, 27 marca 2014 r. Plan Sytuacja w gospodarce światowej Poprawa koniunktury

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy 25.09-02.10.2015

Komentarz tygodniowy 25.09-02.10.2015 Komentarz tygodniowy 25.09-02.10.2015 DANE MAKROEKONOMICZNE Z Z POLSKI Inflacja konsumentów - GUS Wskaźnik IX 2014 VIII 2015 IX 2015 Inflacja konsumentów, r/r -0,3 % -0,6 % -0,8 % Według wstępnych danych

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

Wygraj z malejącymi stopami procentowymi! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Wygraj z malejącymi stopami procentowymi! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Wygraj z malejącymi stopami procentowymi! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa marzec 2013 r. Co ma największy potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy marzec 2013 2 Subfundusz UniKorona

Bardziej szczegółowo

Rodzaje strategii inwestycyjnych oferowanych przez Firmę Inwestycyjną

Rodzaje strategii inwestycyjnych oferowanych przez Firmę Inwestycyjną Załącznik do Uchwały Zarządu nr 34/2015 z dnia 10 grudnia 2015 r. Załącznik nr 1 do Regulaminu świadczenia usług zarządzania portfelem przez RDM Wealth Management S.A. na rzecz Klienta Detalicznego Rodzaje

Bardziej szczegółowo

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2015 R.

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2015 R. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego (DBK 1) Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, W dniu 9 kwietnia r.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r.

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r. Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku Warszawa, 14 listopada 2013 r. 2 Spis treści Rynek budowlany w Polsce w III kw. 2013 3 Wyniki finansowe w III kwartale 2013 r. 11

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2014 R. DO 31 GRUDNIA 2014 R.

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2014 R. DO 31 GRUDNIA 2014 R. RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2014 R. DO 31 GRUDNIA 2014 R. Spis Treści I. List Prezesa Zarządu GO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna II.

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy 18-25.09.2015

Komentarz tygodniowy 18-25.09.2015 Komentarz tygodniowy 18-25.09.2015 DANE MAKROEKONOMICZNE Z Z POLSKI Stopa bezrobocia - GUS Wskaźnik VIII 2014 VII 2015 VIII 2015 Stopa bezrobocia rejestrowanego 11,7 % 10,1 % 10,0 % Stopa bezrobocia rejestrowanego

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (29-03-2007r.)

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (29-03-2007r.) FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (29-03-2007r.) Wczorajszy dzień na rynku walutowym przebiegał stosunkowo spokojnie. Przez większość dnia niewiele się działo. Dolar wciąż na głównych parach zachowywał się

Bardziej szczegółowo

TEST ADEKWATNOŚCI. nie. tak

TEST ADEKWATNOŚCI. nie. tak TEST ADEKWATNOŚCI Odpowiedzi na pytania zawarte w teście zawierają informacje niezbędne do dokonania przez Towarzystwo oceny poziomu wiedzy Klienta dotyczącej inwestowania w zakresie instrumentów finansowych,

Bardziej szczegółowo

Market Alert: Czarny poniedziałek

Market Alert: Czarny poniedziałek Market Alert: Czarny poniedziałek Spowalniająca gospodarka chińska Za powszechna przyczynę spadków na giełdach dzisiaj uznaje się spowalniająca gospodarkę chińską i dewaluacja chińskiej waluty. Niemniej

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

Otwarte fundusze emerytalne (OFE) w Polsce: perspektywy dla rynku w 2013 roku po mocnym roku 2012

Otwarte fundusze emerytalne (OFE) w Polsce: perspektywy dla rynku w 2013 roku po mocnym roku 2012 Otwarte fundusze emerytalne (OFE) w Polsce: perspektywy dla rynku w 2013 roku po mocnym roku 2012 Rok 2012 okazał się bardzo dobry dla polskich otwartych funduszy emerytalnych Polskie otwarte fundusze

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Lepsze nastroje w firmach, ale skłonność do inwestycji niewielka

Lepsze nastroje w firmach, ale skłonność do inwestycji niewielka Badanie Keralla Research II kw. 2015 Nastroje i koniunktura w przedsiębiorstwach - Informacja prasowa Lepsze nastroje w firmach, ale skłonność do inwestycji niewielka W tym kwartale poprawiły się nastroje

Bardziej szczegółowo

ANALIZY MAKROEKONOMICZNE KOMENTARZ BIEŻĄCY. 17 lutego 2015. Rynek depozytów i kredytów - tendencje w IV kw. 2014 r. oraz perspektywa 2015 r.

ANALIZY MAKROEKONOMICZNE KOMENTARZ BIEŻĄCY. 17 lutego 2015. Rynek depozytów i kredytów - tendencje w IV kw. 2014 r. oraz perspektywa 2015 r. ANALIZY MAKROEKONOMICZNE KOMENTARZ BIEŻĄCY 17 lutego 2015 Rynek depozytów i kredytów - tendencje w IV kw. 2014 r. oraz perspektywa 2015 r. W IV kw. 2014 r. dynamika depozytów ogółem wyniosła 9,3% r/r,

Bardziej szczegółowo

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IIMieszkań kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: możliwe wzrosty cen w największych polskich miastach, szczególnie

Bardziej szczegółowo

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r.

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r. LYXOR ETF WIG20 Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter informacyjny oraz promocyjny i nie powinien stanowić podstawy do podejmowania

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy 07-14.08.2015

Komentarz tygodniowy 07-14.08.2015 Komentarz tygodniowy 07-14.08.2015 DANE MAKROEKONOMICZNE Z Z POLSKI Inflacja konsumentów Według danych GUS, wskaźnik inflacji konsumentów w lipcu br. ukształtował się na poziomie minus 0,7 % r/r (wobec

Bardziej szczegółowo

W prognozach mniej optymizmu

W prognozach mniej optymizmu Wrzesień PENGAB =. Wskaźnik Ocen. -. Wskaźnik Prognoz. -. -. W prognozach mniej optymizmu Index Pengab Pengab wartość trendu cyklu / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Bardziej szczegółowo

Wyniki zarządzania portfelami

Wyniki zarządzania portfelami Wyniki zarządzania portfelami Na dzień: 30 września 2011 Analizy Online Asset Management S.A. ul. Nowogrodzka 47A 00-695 Warszawa tel. +48 (22) 585 08 58 fax. +48 (22) 585 08 59 Materiał został przygotowany

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek krajowy (24-08-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek krajowy (24-08-2006r.) FOREX - DESK: Rynek krajowy (24-08-2006r.) Końcówka wczorajszej sesji nie była zbyt udana dla krajowej waluty, która dosyć wyraźnie straciła na wartości. Dzisiejszy dzień co prawda stoi pod znakiem niewielkiej

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

LIST PREZESA ZARZĄDU

LIST PREZESA ZARZĄDU RAPORT ROCZNY JEDNOSTKOWY Od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2013 roku LIST PREZESA ZARZĄDU NWAI Dom Maklerski SA Warszawa, 14 lutego 2014 roku Szanowni Akcjonariusze, członkowie Rady Nadzorczej, Zarządu

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Koniunktura na kredyty

Koniunktura na kredyty Marzec PENGAB =. Wskaźnik Ocen. +. Wskaźnik Prognoz. -. -. Koniunktura na kredyty Index Pengab / / / Pengab wartość trendu cyklu / / / / / Ocena kredyty osób indywidualnych / / / / / / / / / / / / Listopadowy

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo