Warsaw Capital City. czyli o spełnianiu marzeń lub wiecznej niemocy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Warsaw Capital City. czyli o spełnianiu marzeń lub wiecznej niemocy"

Transkrypt

1 Warsaw Capital City czyli o spełnianiu marzeń lub wiecznej niemocy Ostatnie 25 lat to ćwierć wieku wolności, które Polska doskonale wykorzystała stając się jedną z najsilniej rozwijających się gospodarek świata i jedną z najbardziej dojrzałych demokracji. To, jak wykorzystamy kolejne 25 lat, zależy od tego, czy właśnie teraz, świętując nasze dokonania będziemy w stanie przygotować się do wyzwań, jakie stawia nam nie tylko teraźniejszość, ale przede wszystkim przyszłość: polityczna, społeczna i gospodarcza. I czy znajdziemy metodę, by tym wyzwaniom sprostać. Rynek kapitałowy bez wątpienia może być jej ważnym elementem. Politykę i zmiany społeczne pozostawię specjalistom w tych dziedzinach, sam zajmę się gospodarką. Tu, śmiem twierdzić, te wyzwania mogą się okazać większe niż w latach 90-tych ubiegłego wieku. Wówczas do zrobienia było wszystko, nadrabialiśmy gigantyczny dystans cywilizacyjny, mieliśmy ogromny popyt wewnętrzny i inwestycje napędzające gospodarkę, odczuwaliśmy głód zmian, niebywałą motywację i dużą jedność społeczną opartą głównie na wspólnych emocjach, podobnej ocenie przeszłości i chęci dogonienia standardów świata zachodniego. Teraz musimy szukać nowych źródeł wzrostu gospodarczego i konsekwentnie edukować społeczeństwo, zwracając uwagę na konieczność jego integracji. Innowacja W biznesie, - żeby wygrywać - trzeba być tańszym lub innym. Jeszcze przez jakiś czas możemy (i zdecydowanie powinniśmy) konkurować kosztem siły roboczej, ale to nie będzie trwało wiecznie. Musimy szybko przestawić się na konkurencję naszym talentem i zaangażowaniem. Musimy być innowacyjni i nadal działać z pasją. Tacy musimy być, ale obecnie w większości rankingów innowacyjności gospodarczej wciąż zajmujemy bardzo odległe miejsca. W ostatniej edycji tworzonego przez kilka znanych uczelni oraz World Intellectual Property Organization - Global Innovation Index, obejmującego 142 kraje (blisko 95% światowej populacji i blisko 99% światowego PKB), Polska zajęła 42 miejsce (5 pozycji gorzej niż rok wcześniej). Niby nienajgorzej, ale jeśli 1 S t r o n a

2 popatrzymy na efektywność nakładów na innowacje mierzoną wskaźnikiem Innovation Efficiency Ratio, to nasza pozycja już zmienia się drastycznie spadamy na dalekie 110 miejsce. W rankingu innowacyjności Komisji Europejskiej (Innovation Union Scoreboard 2014) obejmującym, 29 krajów, znaleźliśmy się na czwartym miejscu od końca ze wskaźnikiem innowacyjności na poziomie 50,5% średniej unijnej. Co niepokojące, wskaźnik ten w Unii systematycznie rośnie, w Polsce rośnie tylko minimalnie. Więcej optymizmu dają nam wyniki ostatniego rankingu Bloomberga obejmującego 110 krajów, w którym zajęliśmy zaskakująco wysoką pozycję 24. Wynika z niego, że aż 96% polskich przedsiębiorców uważa, że innowacja jest dla nich priorytetem strategicznym (średnia globalna 91%). Mamy też dobrą pozycję w zakresie udziału spółek high-tech wśród emitentów giełdowych - wskaźnik high-tech density dał nam aż 13 pozycję w rankingu. Nieźle, czyli powyżej średniej, wypadamy też w kontekście postrzegania znaczenia długoterminowych inwestycji o charakterze innowacyjnym. Warte podkreślenia jest też, że w wielu krajach panuje coraz silniejsze przekonanie, że innowacje mogą pochodzić od firm niezależnie od ich wielkości w Polsce natomiast ta wiara istotnie ostatnio spadła. Jak widać wiele zależy od metodyki, którą przyjmą badający, ale nam nie o metodykę powinno chodzić. Nie powinniśmy cieszyć się, że znaleźliśmy ranking innowacyjności, w którym wypadamy nieźle. Polacy mają w sobie energię do zmian, są przedsiębiorczy i kreatywni. Musimy tylko znaleźć narzędzia, które pozwolą tak ukierunkować tę energię, że niezależnie od tego kto robi ranking innowacyjność, my będziemy w jego czołówce, bo to na niej będzie się opierać nasza gospodarka przyszłości. Paliwo dla nowych źródeł wzrostu Wzrost PKB nie będzie utrzymywany siłą rozpędu potrzebne są nowe silniki. Co może je napędzać? Odpowiedzi może być wiele, ale elementem każdej z nich musi być rynek kapitałowy. Model finansowania rozwoju polskiej przedsiębiorczości jest zdominowany przez banki, ze zbyt małą rolą instrumentów rynku kapitałowego. Na koniec roku 2013 wartość kredytów dla przedsiębiorstw wyniosła prawie 245 mld zł. W tym samym czasie zadłużenie z tytułu emisji obligacji przedsiębiorstw wyniosło ok. 38 mld zł, a wartość IPO i SPO w całym roku 2013 ok. 8 mld zł, z czego ok. 55% nie zasiliło spółek, ale akcjonariuszy sprzedających akcje. Model bankowy, generalnie rzecz biorąc, nie sprzyja innowacyjności, bo zasila głównie biznes stabilny i bezpieczny, czyli w fazie dojrzałej lub 2 S t r o n a

3 nawet poprzedzającej przekwitanie przedsiębiorstwa. Oczywiście w tym obszarze jest też wiele bardzo dobrych programów, które wychodzą naprzeciw małej i średniej przedsiębiorczości. Przykładem jest program gwarancji de minimis, który wprowadzony w Polsce wiosną ubiegłego roku okazał się wielkim sukcesem. Skorzystało z niego ok. 45 tys. przedsiębiorców, a wartość kredytów dzięki udzielonym gwarancjom (8,4 mld zł) wyniosła ok. 15 mld zł. Choć programy tego typu są formą pomocy publicznej, a nie rozwiązaniem czysto rynkowym, to jednak są bardzo cennym rozwiązaniem z punktu widzenia stymulowania rozwoju gospodarczego wśród MŚP. Generalnie jednak model bankowy nie zasila w wystarczający sposób młodych, innowacyjnych, dynamicznych, ale przez to bardziej ryzykownych przedsięwzięć. Do tego potrzeba kapitału, który lubi ryzyko, czasami mniejsze, innym razem większe, ale jest na nie gotów. To właśnie rola rynku kapitałowego, który może dać naszej gospodarce impuls do rozwoju i uruchomić potencjał innowacyjności. Startupy, małe i średnie przedsiębiorstwa tam tkwi ogromny potencjał wzrostu, choć często jeszcze nieuświadamiany. To prawda, że najwięcej w badania i rozwój inwestują ci, których na to stać, czyli duże przedsiębiorstwa, ale z drugiej strony gospodarka się zmienia i tworzy ogromne obszary wzrostu opartego na innowacji, zwłaszcza informatycznej, która zależy od jakości kształcenia, w tym samokształcenia, predyspozycji, często kulturowych i motywacji. I to jest potężny potencjał innowacyjności. Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, znacznie szybciej potrafiące dostosować się do zmian w otoczeniu, nieobarczone ciężarem wewnętrznej biurokracji i mocno zmotywowane wolą bezpośrednich właścicieli najczęściej samodzielnie zarządzających przedsiębiorstwem. Oczywiście część z tych przedsięwzięć się nie uda, ale część wygeneruje dynamikę nieosiągalną dla dużych firm. Pamiętajmy, że małe i średnie przedsiębiorstwa wytwarzają ok. 48% polskiego PKB (wszystkie przedsiębiorstwa razem ok. 72%) i zatrudniają 2/3 Polaków aktywnych zawodowo. Zastanówmy się zatem, jak dalej rozwijać rynek kapitałowy, by stał się dopalaczem wzrostu polskiej gospodarki. Rynek kapitałowy możliwe remedium? Od kilku tygodni, w ramach prac reaktywowanej - także w wyniku apeli środowiska rynku kapitałowego Rady Rozwoju Rynku Finansowego, trwają intensywne prace nad programem rozwoju polskiego rynku kapitałowego. Trzy miesiące temu również warszawska giełda przyjęła nową strategię rozwoju w perspektywie średnioterminowej, zgodnej ze średniookresową perspektywą rozwoju kraju. Równie intensywne prace w obszarze wzmacniania roli rynku kapitałowego w finansowaniu rozwoju gospodarki trwają na poziomie organów Unii Europejskiej i paneuropejskich organizacji o charakterze samorządowym. Organy unijne pracują m.in. nad usprawnieniem systemu konwersji oszczędności w kapitał długoterminowy. Z kolei European Issuers, European Private Equity and Venture Capital Association oraz Federation of European Securities Exchanges, której aktywnym 3 S t r o n a

4 członkiem jest GPW, utworzyły wspólny IPO Task Force, który jeszcze w tym roku przedstawi propozycje aktywizujące rynek kapitałowy w swojej pierwotnej funkcji zasilania gospodarek w kapitał. To wszystko napawa ogromnym optymizmem. Pokazuje, że powszechnie zdaliśmy sobie sprawę, że rynek kapitałowy jest kluczem, a przynajmniej jednym z podstawowych kluczy do dalszego wzrostu. To wyraz poważnego i długoterminowego myślenia o europejskiej i polskiej gospodarce oraz o rynku kapitałowym. Już dawno nie było tyle pozytywnego fermentu intelektualnego w tym obszarze co teraz. To, że pojawiają się różne, sprzeczne, a czasami nawet niedorzeczne pomysły to dobrze z tego chaosu zapewne wreszcie wyłoni się coś sensownego. Złe pomysły przegrają, dobre będą realizowane z korzyścią dla polskiej gospodarki i polskiego społeczeństwa. Najgorszy jest marazm, narzekanie i konfliktowanie się, czego niestety w przeszłości nie brakowało i co zapewne nigdy zupełnie nie zniknie. Mając nadzieję na powstanie spójnej wizji polskiego rynku kapitałowego publicznego, ale też prywatnego - jako narzędzia wspomagania rozwoju gospodarki, warto przyjrzeć się nieco przeszłości i podyskutować nad przyszłością. Jak wspomniałem, zadanie wypracowania programu rozwoju rynku kapitałowego powierzono niedawno reaktywowanej Radzie Rozwoju Rynku Finansowego. Program ten powinien zostać wkomponowany w nowy, spójny, niedawno przyjęty przez rząd system strategii rozwoju kraju. Powinien wskazać, w jakim kierunku, wg. Państwa, powinien pójść rynek kapitałowy, jakie średnio- i długoterminowe cele przed nim stawia, jakie warunki regulacyjne i instytucjonalne tworzy, by je zrealizować i jak chce monitorować realizację tych celów. Oby tylko nie popełniono błędu jedynej jak dotąd strategii polskiego rynku kapitałowego - Agendy Warsaw City 2010 błędu zapomnienia. A szkoda, bo nasz rynek mógłby być dzisiaj o wiele dalej. To prawda, że możemy być dumni z naszych osiągnięć, jednak z tą dumą nie przesadzajmy nie stworzyliśmy jeszcze nic nadzwyczajnego (co widać zwłaszcza obserwując rozwój rynków w innych miejscach świata) i przed nami jeszcze bardzo wiele pracy. Porządkowanie strategii Próbując wyciągnąć wnioski z przeszłości, warto nieco uporządkować różne wątki burzliwej i czasami chaotycznej dyskusji. Strategia Giełdy to przede wszystkim strategia spółki publicznej, która ma swoją jasną misję i rolę w gospodarce, określaną z jednej strony przez akcjonariuszy, a z drugiej przez regulacje, czyli państwo. Strategia rynku kapitałowego to coś znacznie szerszego, określającego rolę rynku kapitałowego tego publicznego, ale też i prywatnego w rozwoju kraju. Nawiasem mówiąc, sądzę, że nie powinniśmy mówić o strategii, ale raczej o programie rozwoju rynku kapitałowego, 4 S t r o n a

5 bowiem uporządkowany system strategii rządowych został właśnie niedawno przyjęty przez Radę Ministrów i obejmuje: Długookresową Strategię Rozwoju Kraju - Polska Trzecia Fala Nowoczesności, średniookresową Strategię Rozwoju Kraju 2020, dziewięć strategii zintegrowanych, realizujących średnio- i długookresową strategię rozwoju kraju. Rys. 1. Przyjęty przez Radę Ministrów system organizacji dokumentów określających strategię rozwoju kraju Strategie zintegrowane dotyczą dziewięciu obszarów funkcjonowania kraju i nie ma wśród nich rynku kapitałowego. Nie znaczy to jednak, że rynek kapitałowy został zapomniany. Nie został jednak odpowiednio doceniony. Uważna lektura tych dokumentów może prowadzić do wniosku, że rynek kapitałowy ma odegrać pewną rolę w Strategii innowacyjności i efektywności gospodarki, lecz nie jest to bynajmniej rola kluczowa, a spójna wizja rynku kapitałowego jako narzędzia wspomagania rozwoju gospodarki jeszcze nie istnieje, podobnie jak brak pomysłu na wykorzystanie rynku kapitałowego w obszarze społecznym, obejmującym np. kwestie świadomego inwestowania i dywersyfikacji oszczędności. A przecież kwestia konwersji oszczędności obywateli na kapitał finansujący projekty rozwojowe, w szczególności długoterminowe inwestycje, jest aktualnie jednym z kluczowych tematów omawianych na forum europejskim. Przyjęte dokumenty należy pochwalić, gdyż porządkują one trwający przez lata nieład w obszarze myślenia o długoterminowym rozwoju kraju. Wystarczy wspomnieć, że w okresie od połowy 1989 r. do końca roku 2006 Rada Ministrów przyjęła 406 strategii i dokumentów o charakterze strategicznym. Kiedy podjęto się mozolnej pracy oceny tych dokumentów, okazało się, że 140 z nich straciło swą przydatność, 146 przestało obowiązywać, długookresowa strategia rozwoju kraju nie została w ogóle opracowana, a strategia średniookresowa była nieaktualna. Brakowało także powiązania i spójności między funkcjonującymi dokumentami strategicznymi i to zostało uporządkowane. Teraz, podejmując prace nad programem 5 S t r o n a

6 rozwoju polskiego rynku kapitałowego, musimy nasze działania wkomponować w ten nowy, spójny system. Ma w tym pomóc właśnie Rada Rozwoju Rynku Finansowego, w pracach której biorą udział różne organy administracji publicznej i uczestnicy rynku. Myślę, że ich efektem będzie dobre uzupełnienie wspomnianych strategii rządowych, wskazujące nie tylko jaką rolę widzi państwo dla rynku kapitałowego, ale konkretyzujące tą rolę poprzez postawienie określonych celów, poprawę regulacji, decyzje infrastrukturalne i objęcie programu systemem monitoringu. Tu warto dodać, że na potrzeby monitorowania realizacji systemu strategii rozwoju kraju został opracowany, w porozumieniu z GUS-em, tzw. system STRATEG - baza wskaźnikowa, która obejmuje wszystkie strategie i ułatwia ich monitorowanie. Baza ta powinna objąć także właściwe wskaźniki rynku kapitałowego. Trzeba bowiem wyciągnąć wnioski z przeszłości, kiedy to przyjęta w 2004 r. ambitna, jedyna jak dotąd strategia polskiego rynku kapitałowego Agenda Warsaw City została dość szybko zapomniana, a dzisiaj przywoływana jest głównie w aspekcie ciekawego, historycznego wydarzenia. Na szczęście rynek rozwijał się, choć nie działo się to w wyniku realizacji strategii, ale samoistnego rozwoju, który jednak nie był tak dynamiczny, jak być powinien, mając na uwadze potencjał polskiej gospodarki. Otoczenie, w którym polski rynek kapitałowy aktualnie funkcjonuje, stawia mu ogromne wyzwania. Kończy się czas łatwego zasilania rynku w prywatyzowane spółki, konkurencja między tysiącami produktów finansowych nasila się, integracja europejska prowadzi do ekstremalnej konkurencji między platformami obrotu i rozliczeń, funduszami inwestycyjnymi, domami maklerskimi i innymi podmiotami rynkowymi. Chcąc rozwijać polski rynek kapitałowy, trzeba nie tylko jak najszybciej usunąć wciąż funkcjonujące, liczne bariery rozwoju, lecz przede wszystkim należy jasno sformułować jego rolę społeczno-gospodarczą - musimy skonkretyzować czego od niego oczekujemy i w jakim stopniu. Czy jego znaczenie dla finansowania rozwoju firm i samorządów oraz akumulacji i dywersyfikacji oszczędności ma rosnąć, czy jest to z punktu widzenia priorytetów rozwojowych obojętne? Żeby to zrobić dobrze, trzeba dogłębnie zrozumieć specyfikę finansowania instrumentami rynku kapitałowego i jego skutki, podobnie z resztą jak w przypadku każdego innego sposobu finansowania. W strategii z 2004 r. zapisano, że Misją państwa na rynku kapitałowym w Polsce jest stworzenie warunków dla rozwoju taniego, efektywnego i bezpiecznego mechanizmu konwersji oszczędności społeczeństwa w krajowe inwestycje i finansowanie krajowych przedsiębiorstw, w tym zwłaszcza małych i średnich, który to mechanizm poprzez wzrost roli rynku kapitałowego w gospodarce zapewniłby rozwój silnego regionalnego centrum finansowego. Postawiono wtedy przed rynkiem kapitałowym trzy główne cele: (1) zwiększenie rozmiarów rynku, (2) poprawienie efektywności rynku kapitałowego, (3) zwiększenie bezpieczeństwa na rynku kapitałowym. Cele te były elementami składającymi się na cel główny, w postaci utworzenia regionalnego centrum finansowego. 6 S t r o n a

7 Pracując nad programem rozwoju rynku kapitałowego, warto - choćby z ciekawości - sięgnąć do tamtego dokumentu. Myślę, że zarówno misja, jak i główne cele pozostają nadal aktualne, choć wymagają uzupełnienia. Strategia GPW W połowie stycznia warszawska giełda, po przeanalizowaniu efektów dotychczasowych działań i trendów w otoczeniu, przyjęła nową strategię rozwoju do roku 2020 (termin zgodny ze średniookresową strategią rozwoju kraju). Zaproponowana została spójna koncepcja rozwoju GPW wskazująca jak pogodzić to, co często w komentarzach o Giełdzie jest określane jako ogień i woda. Pogodzenie różnych funkcji, a w szczególności funkcji biznesowej, wynikającej ze statusu prywatnej spółki publicznej oraz funkcji misyjnej, związanej głównie ze stwarzaniem jak najlepszych warunków rozwoju polskiej przedsiębiorczości. To także strategia odpowiadająca na inne wyzwania, jakie stoją przed Giełdą jako spółką i giełdą, jako organizatorem rynku, zwłaszcza wyzwania konkurencyjne. Dobrze przyjęta wśród zachodnioeuropejskich komentatorów i analityków branży giełdowej, w Polsce wzbudziła sporo emocji wynikających z mocnego zaakcentowania aspektu biznesowego i dywersyfikacji biznesu. Zabrakło zrozumienia istoty tej strategii, która polega na wzmocnieniu pozycji biznesowej Giełdy, umożliwiającej sprawną realizację swojej misji. Bo w otoczeniu konkurencyjnym spółka prywatna, zobowiązana do budowania wartości dla własnych akcjonariuszy, nie może skutecznie realizować misji, kiedy nie jest silnym i stabilnym przedsiębiorstwem. Poprzednia ścieżka rozwojowa zakładała finansowanie realizacji misji z przychodów pochodzących głównie z obsługi rynku krajowego (w pewnym zakresie także z obsługi spółek zagranicznych notowanych w Warszawie oraz kapitału zagranicznego inwestującego na naszej giełdzie), co jednak w praktyce oznaczało bardzo małe możliwości obniżania kosztu usług. Ograniczenie wynikało z możliwej do uzyskania w ten sposób skali wzrostu rynku. Stwarzało przez to poważne ryzyko utraty pozycji konkurencyjnej w zakresie kosztu świadczonych usług, a przez to i ich jakości. Aktualna strategia zakłada uruchomienie nowych źródeł wzrostu wartości spółki, które pozwolą na sprawniejszą realizację misji przy jednoczesnym budowaniu wartości dla akcjonariuszy. I to jest właśnie istota tej strategii - strategii prywatnej spółki publicznej z publiczną misją społeczno-gospodarczą. Na GPW należy zacząć patrzeć bardziej jak na spółkę zarządzającą giełdą, a nie jak na giełdę w sensie wyłącznym. Warto przy tym pamiętać słowa Boba Greifelda, szefa NASDAQ OMX, który o zarządzanej przez siebie firmie mówi, że jest spółką informatyczną, która między innymi prowadzi giełdy. NASDAQ OMX jest właśnie taką spółką o bardzo zdywersyfikowanym modelu biznesowym. Podobnych przykładów jest znacznie więcej, jak choćby szwajcarska SIX Group, która zajmuje się nie tylko 7 S t r o n a

8 prowadzeniem giełdy, ale np. usługami post-transakcyjnymi, przetwarzaniem informacji finansowych i systemami płatności bezgotówkowych w kilku krajach europejskich. Pojawiające się tu i ówdzie głosy krytyki wobec strategii GPW należy jednak przyjmować ze zrozumieniem i bez emocji, zwracając uwagę na naturalną motywację ich autorów np. konkurowanie z GPW o pozycję w regionie, zabieganie o wysokość generowanej marży, czy szereg innych dóbr rzadkich, jakimi dysponuje GPW. Oczekiwanie od konkurentów konstruktywnych propozycji byłoby wyrazem nazbyt optymistycznego patrzenia na otoczenie. Ale optymizmu Zarządowi GPW nie brakuje. Podobnie jak doświadczenia i wizji rozwoju nie tylko spółki, ale też polskiego rynku kapitałowego. A głosy krytyki ze strony konkurentów nawet cieszą, bo są wyrazem ich obaw przed szybkim umacnianiem się pozycji warszawskiej giełdy. Przyjęcie strategii GPW odbyło się w trakcie wielomiesięcznych dyskusji o przyszłości polskiego rynku kapitałowego, w których przedstawiciele środowiska rynkowego apelowali o strategię dla tego segmentu rynku. W domenie publicznej pojawiło się w ostatnim okresie mnóstwo różnych opinii i komentarzy dotyczących strategicznych aspektów rynku kapitałowego, giełdy, funduszy emerytalnych... Jeszcze więcej dzieje się poza domeną publiczną. I są to często pomysły naprawdę dobre. Ten entuzjazm do dyskusji cieszy, jednak należy w dysputach zachować umiar, by na nich się nie skończyło należy bezzwłocznie przejść do działania. Jak mawia Nassim Nicholas Taleb, autor słynnej już Antykruchości, czas zakończyć rytuały zwane spotkaniami i wziąć się do pracy. Rozwój nie polega na niekończących się dywagacjach, często prowadzonych na mnożących się w niesłychanym tempie konferencjach, ale na działaniu i konfrontowaniu różnych idei w praktyce. Jedne z nich wygrają, inne przegrają. Ostatnio odnoszę wrażenie, że szczególnie skuteczne są idee komercjalizacji lub właśnie rytualizacji dyskusji, czyli tworzenia kolejnych forów dyskusyjnych, które nic nowego nie wnoszą, a często tworzą antywartość poprzez koncentrowanie się na problemach, a nie na rozwiązaniach, co prowadzi do frustracji wynikającej z niemocy sprawczej. Dyskusja dotycząca biznesu nie powinna być sztuką samą w sobie, ale prowadzić do konkretnych wniosków, które później powinny znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w rzeczywistości. Rynek i ryzyko Zwróćmy uwagę, że w Agendzie Warsaw City 2010 mówiono o misji państwa na rynku kapitałowym. Była to typowa strategia rządowa, nie rynkowa. I pewnie słusznie, ponieważ zapewne rynek jest zbyt zróżnicowany, by był w stanie przyjąć i realizować jedną, wspólną strategię. Rynek to konkurencja, ścieranie się różnych strategii indywidualnych, odmiennych pomysłów i stylów zarządzania. Z tej ciągłej walki wyłaniają się podmioty silne, zdolne do rozwoju, a słabe przegrywają bankrutują lub 8 S t r o n a

9 w najlepszym razie trwają, walcząc o co najwyżej status quo. Państwo nie powinno tej walki eliminować, ale dbać, by odbywała się ona na zasadzie równości szans i bez fauli. Powinno stymulować zachowania, które będą prowadzić do osiągania przez podmioty rynkowe skutków pożądanych z punktu widzenia polityki społeczno-gospodarczej państwa. Jak to może wyglądać w odniesieniu do rynku kapitałowego? Nie ulega wątpliwości, że rynek kapitałowy powinien być mechanizmem wspierającym krajową gospodarkę. Formułując misję państwa wobec rynku kapitałowego, należy najpierw zastanowić się, czy z punktu widzenia interesu kraju rynek kapitałowy powinien być w jakikolwiek sposób preferowany względem innych form pozyskiwania kapitału, a jeśli tak, to który jego segment - rynek publiczny, czy rynek prywatny 1? Wsłuchując się bacznie w liczne dyskusje nt. roli rynku kapitałowego, rzadko słyszę tego typu rozważania. Ludzie rynku kapitałowego dyskutują głównie we własnym gronie, nie konfrontując w wystarczający sposób swoich pomysłów z otoczeniem zewnętrznym, które może mieć zupełnie odmienne poglądy i interesy. I tu jest właśnie miejsce dla państwa ustalającego kierunki rozwoju i priorytety. To na tym szczeblu powinny zapadać tego typu decyzje. Instrumentarium, którym dysponuje państwo, jest właśnie po to, by z niego aktywnie i rozsądnie korzystać w takich sytuacjach. Zapewne nie jest to proste, a skutki decyzji w postaci konkretnych rozwiązań regulacyjnych mogą być bardzo poważne dla całej gospodarki i społeczeństwa. O ile na przykład oczywiste wydaje się, że przedsiębiorcy i samorządy powinny mieć możliwość łatwego, ale bezpiecznego dla obu stron, tj. dawcy i biorcy kapitału, korzystania z różnych zewnętrznych form finansowania rozwoju (np. kredyt bankowy, publiczny lub prywatny rynek equity i fixed income, środki pomocowe, a nawet coraz modniejszy crowdfunding), o tyle odpowiedź na pytanie, czy należy preferować jakąkolwiek formę finansowania nie jest już taka oczywista. Każda ma swoje zalety i wady. Jednak należy zauważyć, że bankowy model finansowania gospodarki ma dwa bardzo istotne mankamenty. Po pierwsze nie jest to model proinnowacyjny. Co do zasady to model oparty na minimalizacji ryzyka, które jest przecież naturalnym elementem innowacyjnych działań rozwojowych. Kredyt bankowy musi być zabezpieczony, a najlepsze zabezpieczenia oferują przedsiębiorstwa dojrzałe lub przekwitające, czyli niewzrostowe. Przedsiębiorstwa z dużym potencjałem wzrostu, innowacyjne, podejmujące ryzyko mają ograniczone szanse korzystania z kredytu bankowego, nie dysponując odpowiednimi zabezpieczeniami. Po drugie, czysty model bankowy ma zaszyty systemowy problem nierównowagi między często krótkimi depozytami, finansującymi długoterminowe kredyty inwestycyjne. Dla zachowania tej równowagi konieczne jest uzupełnienie źródła kapitału długoterminowego dla banku, czyli rozwój rynku kapitałowego, zwłaszcza instrumentów dłużnych. A zatem chcąc tworzyć gospodarkę proinnowacyjną 1 Nazewnictwo jest pewnym uproszczeniem 9 S t r o n a

10 należy stwarzać dobre warunki rozwoju rynku kapitałowego. Czy należy jednak preferować publiczny rynek kapitałowy, czy rynek prywatny tu mamy dylemat. Zastanówmy się przez chwilę dlaczego. Rynek publiczny Przedsiębiorstwa notowane na rynkach regulowanych są bardziej transparentne, a przez to zapewne bardziej efektywne podatkowo z punktu widzenia państwa. Spółki giełdowe stosują wysokie standardy zarządzania, podlegają w pewnym zakresie nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego i są - przynajmniej te największe - przedmiotem stałej, wnikliwej obserwacji prowadzonej przez analityków - należy zatem zakładać, że są systemowo bezpieczniejsze, niż podmioty tych cech pozbawione. Ponadto zapewniają możliwość szerokiego uczestnictwa obywateli we własności gospodarki (akcjonariat obywatelski, czy inaczej demokratyzacja własności niezmiernie istotny element polityki społeczno-gospodarczej nowoczesnego kraju). Ta ostatnia funkcja to z jednej strony dodatkowe źródło finansowania gospodarki strumieniem oszczędności, a z drugiej możliwość dywersyfikowania tych oszczędności (dywersyfikacja służy obniżaniu ryzyka) poprzez rynek kapitałowy, oczywiście tylko rynek dobrze zorganizowany i godny zaufania, co nie oznacza, że pozbawiony ryzyka inwestycyjnego. Ryzyko jest rzeczą jak najbardziej naturalną w biznesie i nie należy nim straszyć, ale uczyć jak nim świadomie zarządzać. Giełda to element rynku, więc naturalnym jest, że jest na niej ryzyko. Giełda to też odzwierciedlenie stanu gospodarki i naszych wyborów, niekiedy nie pozbawionych emocji. Trochę zalet, trochę wad O korzyściach z wejścia na giełdę wiemy dużo. To dostęp do kapitału skłonnego finansować nawet ryzykowne przedsięwzięcia i zróżnicowane formy pozyskiwania tego kapitału, dopasowane do potrzeb emitenta. Taki kapitał często pozwala na bardzo znaczące przyspieszenie rozwoju przedsiębiorstwa. To też przejrzystość i podniesienie wiarygodności wobec kontrahentów oraz banków udzielających kredytów. Ważna jest rynkowa wycena akcji i ich płynność, istotna z punktu widzenia właścicieli. Większa przejrzystość ułatwia i przyspiesza różne procedury kolejnego pozyskiwania finansowania na rozwój. Z punktu widzenia właścicieli i menedżerów spółki, jej upublicznienie stwarza doskonałe możliwości motywowania pracowników z wykorzystaniem opcji menedżerskich/pracowniczych bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Ogromne znaczenie mają efekty marketingowe, rozpoznawalność marki (szczególnie istotna w niektórych branżach) i prestiż. Z punktu widzenia rozwoju działalności, publiczny rynek kapitałowy daje też doskonałe narzędzie do ekspansji z wykorzystaniem fuzji i przejęć płynne akcje stają się bardzo atrakcyjnym środkiem płatniczym. 10 S t r o n a

11 Ale jest i druga strona medalu. Przykładowo, jak pokazują międzynarodowe badania przeprowadzone przez firmę doradczą McKinsey & Co z kwietnia 2013 r., spółki publiczne podlegają szkodliwemu wpływowi tzw. short-termismu, czyli presji na wyniki krótkoterminowe kosztem celów długoterminowych. Skutki tego są bardzo konkretne badania wykazały, że zwrot na kapitale osiągany przez spółki publiczne jest średnio o trzy punkty procentowe niższy niż w spółkach prywatnych. Niemal połowa członków zarządów spółek publicznych myśli w perspektywie krótszej niż trzy lata, a ich rady nadzorcze poświęcają strategii wielokrotnie mniej czasu, niż ma to miejsce w spółkach prywatnych. Większość badanych CFO firm publicznych przyznała, że rezygnuje z korzystnych finansowo projektów inwestycyjnych, jeśli psują one wyniki kwartalne. Joan Farre-Mensa z Harvard Business School oraz John Asker Alexander Ljungqvist z New York University przebadali z kolei dziesiątki tysięcy firm amerykańskich i stwierdzili, że firmy publiczne inwestują, w relacji do swoich aktywów, znacznie mniej niż porównywalne firmy prywatne. W latach firmy publiczne powiększały aktywa trwałe brutto średnio o 4% rocznie, podczas gdy niepubliczne o 9,7%. Po obniżeniu podatku dochodowego inwestycje spółek publicznych wzrosły tylko o 1,6%, w porównaniu do 7,4% wzrostu w firmach prywatnych. Skłonność do inwestowania w sprzyjających warunkach była zatem w firmach prywatnych istotnie większa. Ostatecznie publiczny rynek kapitałowy w obszarze pozyskiwania kapitału na rozwój stracił swą dynamikę, a wiele firm zdecydowało się nawet na jego opuszczenie. Jak zatem widać, publiczny rynek kapitałowy w obecnym kształcie ma zalety, ale ma też i wady, i nie pełni w krajowej oraz europejskiej gospodarce roli, jaką mógłby i powinien sprawować. Dlatego m.in. wspomniane wcześniej trzy organizacje 2, właśnie ogłosiły utworzenie wspólnego IPO Task Force, który do jesieni tego roku opracuje i zaproponuje władzom unijnym rozwiązania, które mają pomóc zaktywizować europejski rynek kapitałowy w taki sposób, by mógł na powrót odgrywać znaczącą rolę w finansowaniu rozwoju gospodarek europejskich. Wabienie W zasadzie era łatwego zarobku na obsłudze firm prywatyzowanych dobiegła końca. Teraz przyszedł czas na grę prawdziwych sił rynkowych. Ale ta gra powinna być stymulowana przez odpowiednie bodźce regulacyjne. Od dawna ludzie rynku kapitałowego postulują wprowadzenie zachęt dla spółek prywatnych, które skłaniałyby je do pozyskiwania kapitału z rynku publicznego. W ujęciu makroekonomicznym postulat ten wymaga jednak dużej rozwagi, co z drugiej strony nie może oznaczać jego pominięcia. Publiczny rynek kapitałowy musi bowiem zostać tak ukształtowany, 2 EuropeanIssuers, European Private Equity and Venture Capital Association oraz Federation of European Securities Exchanges 11 S t r o n a

12 by efektywność gospodarcza spółek publicznych nie odbiegała od efektywności spółek prywatnych. Wcześniej wymienione zalety rynku publicznego będą wówczas oczywiste, a dylemat związany z ulgami dla przyszłych emitentów stanie się dużo prostszy do rozstrzygnięcia i nie będzie wynikiem gry interesów, lecz świadomej i mądrej decyzji. A zatem ulgi dla przyszłych emitentów zdecydowanie tak, ale równolegle z innymi rozwiązaniami, które pozwolą na zwiększenie efektywności ekonomicznej spółek publicznych. Nie można tutaj zastosować rozwiązań połowicznych. Wśród sposobów podnoszących efektywność spółek publicznych powinny znaleźć się uproszczenia w obszarze, aktualnie nadmiernych i niespójnych pod względem zakresów i terminów, obowiązków informacyjnych i sprawozdawczych (GUS, Urzędy Skarbowe, KRS, banki itd.). Na poziomie organów unijnych zdecydowano o rezygnacji z obowiązku kwartalnego raportowania przez spółki publiczne ze względu na zjawisko short-termismu i często nadmierne koszty raportowania kwartalnego. W obszarze zachęt dla emitentów na pewno najważniejsze mogłyby się okazać te o charakterze finansowym, czyli zachęty podatkowe. Warto np. rozważyć czytelne rozwiązania pozwalające spółkom w szerszym stopniu zaliczać koszty upublicznienia emisji do kosztów podatkowych, czy też wprowadzenie ulg podatkowych związanych z posiadaniem statusu spółki publicznej, takich jak niższy podatek dochodowy w określonym okresie po upublicznieniu spółki. Przyjmując, że rynek kapitałowy powinien w bardziej istotny sposób być wykorzystywany do finansowania rozwoju gospodarczego, należy także podnieść efektywność systemu konwersji oszczędności w inwestycje poprzez system zachęty dla inwestorów lokujących długoterminowo swoje środki na rynku publicznym. Oszczędności gospodarstw domowych powinny bowiem być ważnym źródłem bezpośrednich i pośrednich inwestycji giełdowych, a więc właśnie źródłem finansowania rozwoju gospodarczego. Konieczność przeorientowania inwestycji i kierowania oszczędności - zarówno indywidualnych jak i przedsiębiorstw - w inwestycje o charakterze długoterminowym zauważyła Unia Europejska. W marcu 2013 rozpoczęła debatę dotycząca kwestii długookresowego finansowania gospodarek. W strukturze oszczędności krajowych gospodarstw domowych przeważają aktualnie depozyty bankowe, które stanowią ok. 59% całkowitych oszczędności. Jest to wielokrotnie więcej, niż aktywa zgromadzone przez Polaków w funduszach inwestycyjnych (ok. 10%), czy bezpośrednio w notowanych akcjach (ok. 4%). Wśród najskuteczniejszych zachęt do przekierowywania części tych oszczędności na rynek kapitałowy na pewno należy wymienić zachęty podatkowe (np. zwolnienie z opodatkowania inwestycji o odpowiednio długim charakterze), choć nie należy zaprzestać poszukiwania innych rozwiązań. Przykładem może być tzw. unijny rachunek oszczędnościowy o dość atrakcyjnym oprocentowaniu, który ma wkrótce zostać zaproponowany przez Unię Europejską. 12 S t r o n a

Warsaw Capital City. czyli o spełnianiu marzeń lub wiecznej niemocy

Warsaw Capital City. czyli o spełnianiu marzeń lub wiecznej niemocy Warsaw Capital City czyli o spełnianiu marzeń lub wiecznej niemocy Ostatnie 25 lat to ćwierć wieku wolności, które Polska doskonale wykorzystała stając się jedną z najsilniej rozwijających się gospodarek

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju Dziedziny projekty wczesnych faz rozwoju Biotechnologia Lifescience Medtech Fundraising Biotechnologia Tools - Europa for IP Polska Wegry Austria Irlandia Holandia

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce Bariery i stymulanty rozwoju rynku Szymon Bula Wiceprezes Zarządu Association of Business Angels Networks 25 maja 2012 Fazy rozwoju biznesu Zysk Pomysł Seed Start-up Rozwój Dojrzałość Zysk Czas Strata

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r.

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Trendy i możliwości Perspektywa makroekonomiczna - wysoki potencjał wzrostu w Polsce Popyt na kapitał - Wzrost zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala VENTURE CAPITAL Jak zdobyć mądry kapitał? Piotr Gębala Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012 Agenda Źródła kapitału na rozwój Fundusze VC w Polsce KFK i fundusze VC z jego portfela Źródła kapitału a

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Strategia Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. na lata 2014-2020

Strategia Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. na lata 2014-2020 Strategia Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. na lata 2014-2020 [ Streszczenie ] Warszawa 16.01.2014 r. Niniejszy dokument został przygotowany przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Finansowanie bez taryfy ulgowej

Finansowanie bez taryfy ulgowej Finansowanie bez taryfy ulgowej Czego oczekują inwestorzy od innowacyjnych przedsiębiorców? Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych CambridgePython Warszawa 28 marca 2009r. Definicje

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych Poznań, 22 września 2007 r. 1. Fundusze venture capital 2. Finansowanie innowacji 2 Definicje

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw www.psab.pl Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych Koordynator zarządzający Ponadregionalną Siecią Aniołów Biznesu - Innowacja

Bardziej szczegółowo

Fundusze Kapitałowe brakującym ogniwem w. ekologicznych? Warszawa, 15 czerwca 2012

Fundusze Kapitałowe brakującym ogniwem w. ekologicznych? Warszawa, 15 czerwca 2012 Fundusze Kapitałowe brakującym ogniwem w finansowaniu przedsięwzięć ekologicznych? Warszawa, 15 czerwca 2012 Główne źródła finansowania Subsydia: dotacje i pożyczki preferencyjne (koszt: od - 100% do 5,5%

Bardziej szczegółowo

Jako Współpracownicy jesteśmy odpowiedzialni za siebie i firmę. Jako firma jesteśmy odpowiedzialni za naszych Klientów.

Jako Współpracownicy jesteśmy odpowiedzialni za siebie i firmę. Jako firma jesteśmy odpowiedzialni za naszych Klientów. Jesteśmy butikiem inwestycyjnym oraz niezależną polską firmą doradztwa finansowego dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Naszym celem jest wspieranie Klientów w podejmowaniu kluczowych decyzji,

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania

Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania Możliwości pozyskania środków pieniężnych Przedsiębiorstwo Finansowanie Aktywa Trwałe Aktywa Obrotowe Pasywa Kapitały Własne Kapitał Obcy Kapitał

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE realizowane przez Bank Pekao SA Katowice, 16 maja 2014 Dużo większa rola

Bardziej szczegółowo

Prezes Zarządu KDPW. Warszawa, 9 stycznia 2012 r.

Prezes Zarządu KDPW. Warszawa, 9 stycznia 2012 r. Strategia KDPW na lata 2010 2013. 2013 dr Iwona Sroka Prezes Zarządu KDPW Warszawa, 9 stycznia 2012 r. Horyzont czasowy Strategia KDPW na lata 2010 2013 2013 została przyjęta przez Radę Nadzorczą Spółki

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje.

W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje. W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje. Dostarczanie środków pieniężnych dla przedsiębiorstwa jest jednym z największych

Bardziej szczegółowo

Jako Współpracownicy jesteśmy odpowiedzialni za siebie i firmę. Jako firma jesteśmy odpowiedzialni za naszych Klientów.

Jako Współpracownicy jesteśmy odpowiedzialni za siebie i firmę. Jako firma jesteśmy odpowiedzialni za naszych Klientów. Jesteśmy butikiem inwestycyjnym oraz niezależną polską firmą doradztwa finansowego dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Naszym celem jest wspieranie Klientów w podejmowaniu kluczowych decyzji,

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

1. OFE strategicznym inwestorem dla polskich przedsiębiorstw

1. OFE strategicznym inwestorem dla polskich przedsiębiorstw Warszawa, 13.08.2013 Rekomendacje dotyczące Reformy Kapitałowego Systemu Ubezpieczeń Społecznych dla utrzymania zdolności polskiego rynku kapitałowego do finansowania polskich przedsiębiorstw Wstęp Jednym

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich , współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nazwa innowacji: Ekonomia i finanse - innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości Rodzaj innowacji: programowa

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik

PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik Katowice 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 I. WPŁYW ROZWOJU RYNKU KAPITAŁOWEGO NA WYBORY WSPÓŁCZESNEGO - PRZEDSIĘBIORSTWA 13 1.

Bardziej szczegółowo

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy 1 Wykład metodyczny Platforma internetowa osią projektu

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014 Rynek kapitałowy jak skutecznie pozyskać środki na rozwój Gdańsk Styczeń 2014 Plan spotkania Kapitał na rozwój firmy Możliwości pozyskania finansowania na rozwój Kapitał z Giełdy specjalna oferta dla małych

Bardziej szczegółowo

RAPORT ZA II KWARTAŁ 2013 MIDVEN S.A.

RAPORT ZA II KWARTAŁ 2013 MIDVEN S.A. RAPORT ZA II KWARTAŁ 2013 MIDVEN S.A. za okres od dnia 1 kwietnia 2013 roku do 30 czerwca 2013 roku Warszawa, dnia 16 września 2013 roku Spis treści Spis treści... 2 1. Podstawowe informacje o Spółce....

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność sektora MMŚP w Wielkopolsce. Jak wypadamy na tle Polski?

Konkurencyjność sektora MMŚP w Wielkopolsce. Jak wypadamy na tle Polski? KONFERENCJA 2015 rok - plany i wyzwania wielkopolskich MMŚP Konkurencyjność sektora MMŚP w Wielkopolsce. Jak wypadamy na tle Polski? Piła, 27 kwietnia 2015 Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Partner główny

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Katarzyna Duda Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia 2012 Dotacje na innowacje Spis treści: Czego oczekuje inwestor i jakich pomysłów szuka Biznesplan jak

Bardziej szczegółowo

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0 1. WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI WSKAŹNIK BIEŻĄCEJ PŁYNNOŚCI Pozostałe wskaźniki 2,0 Wskaźnik służy do oceny zdolności przedsiębiorstwa do regulowania krótkoterminowych zobowiązań. Do tego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

CREDITIA S.A. z siedzibą w Poznaniu to holding prowadzący działalność na rynku usług pozabankowych poprzez spółki zależne:

CREDITIA S.A. z siedzibą w Poznaniu to holding prowadzący działalność na rynku usług pozabankowych poprzez spółki zależne: Rynek Rynek szybkich pożyczek konsumenckich jest w fazie dynamicznego rozwoju. Pożyczki pozabankowe cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem zarówno osób, które nie mają możliwości skorzystania z oferty

Bardziej szczegółowo

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI grudzień 2012 r. MARR - oferta dla przedsiębiorczych Wspieranie starterów - projekty edukacyjne, szkolenia, punkty informacyjne, doradztwo, dotacje na start Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Napędzamy rozwój przedsiębiorstw

Napędzamy rozwój przedsiębiorstw Inicjatywa JEREMIE w województwie pomorskim - PRFPK Sp. z o.o. w procesie finansowania MŚP Inicjatywa JEREMIE dla rozwoju Pomorza Napędzamy rozwój przedsiębiorstw Realizacja operacji wg stanu na koniec

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP 8.30 REJESTRACJA UCZESTNIKÓW 9.15 UROCZYSTE ROZPOCZĘCIE Adam Maciejewski, Prezes Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., 9.30 KEYNOTE SPEAKER Jan Mroczka, Prezes Zarządu,

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania start-upów. Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels

Źródła finansowania start-upów. Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels h Źródła finansowania start-upów Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels Źródła finansowania pomysłów Bez początkowego zaangażowania w przedsięwzięcie własnych środków finansowych pozyskanie finansowania

Bardziej szczegółowo

LIST PREZESA ZARZĄDU

LIST PREZESA ZARZĄDU RAPORT ROCZNY JEDNOSTKOWY Od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2013 roku LIST PREZESA ZARZĄDU NWAI Dom Maklerski SA Warszawa, 14 lutego 2014 roku Szanowni Akcjonariusze, członkowie Rady Nadzorczej, Zarządu

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Warszawa, 11 kwiecień 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Warszawa, 27 lipca 2005 r. Informacja prasowa BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Skonsolidowane wyniki finansowe Banku BPH po II kwartałach 2005 roku według MSSF osiągnięcie w I półroczu 578 mln zł

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Olsztyn, 24 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Kapitał dla firm Rozwój Innowacyjność - Optymalizacja podatkowa

Kapitał dla firm Rozwój Innowacyjność - Optymalizacja podatkowa Kapitał dla firm Rozwój Innowacyjność - Optymalizacja podatkowa Źródła pozyskiwania kapitału preferencje i kryteria wyboru Bogusław Bartoń, Prezes Zarządu IPO SA Wrocław, 26 czerwca 2013 r. Jaki rodzaj

Bardziej szczegółowo

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom,

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, Obligacje Obligacje Teraz pora zająć się obligacjami.. Wbrew pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, jak i emitentom. Definicja

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Forum Liderów Banków Spółdzielczych Model polskiej bankowości spółdzielczej w świetle zmian regulacji unijnych Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Jerzy Pruski Prezes Zarządu BFG Warszawa, 18 września

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP 8.30 REJESTRACJA UCZESTNIKÓW 9.15 UROCZYSTE ROZPOCZĘCIE Janusz Piechociński, Minister Gospodarki (TBC) Adam Maciejewski, Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. 9.30

Bardziej szczegółowo

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska.

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Czy Pana zdaniem polskie spółki powinny się obawiać wrogich przejęć w najbliższym czasie? Uważam,

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Synteza* Na koniec III kw. 2010 r. PKO Bank Polski na tle wyników konkurencji**

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce Power RING 2009, Dec 2009 2 Ostatnia lekcja z prywatyzacji. 1. Wejście PGE SA na Giełdę

Bardziej szczegółowo

RYNEK GIEŁDOWY JAKO FORMA POZYSKANIA KAPITAŁU DLA PRZEDSIĘBIORSTW. OD AKCJI DO OBLIGACJI KORPORACYJNYCH.

RYNEK GIEŁDOWY JAKO FORMA POZYSKANIA KAPITAŁU DLA PRZEDSIĘBIORSTW. OD AKCJI DO OBLIGACJI KORPORACYJNYCH. RYNEK GIEŁDOWY JAKO FORMA POZYSKANIA KAPITAŁU DLA PRZEDSIĘBIORSTW. OD AKCJI DO OBLIGACJI KORPORACYJNYCH. PLAN PREZENTACJI Zalety wejścia na GPW pozyskanie kapitału i nie tylko Droga spółki na GPW - krok

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania

Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania Twój czas Twój Kapitał Gdańsk, 15 czerwca 2011 r. Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania Maciej Richter Partner Zarządzający Grant Thornton Frąckowiak 2011 Grant Thornton Frąckowiak. Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Tytuł: Papiery wartościowe na rynku pieniężnym i kapitałowym. Autorzy: Sławomir Antkiewicz

Opis: Spis treści: Tytuł: Papiery wartościowe na rynku pieniężnym i kapitałowym. Autorzy: Sławomir Antkiewicz Tytuł: Papiery wartościowe na rynku pieniężnym i kapitałowym. Autorzy: Sławomir Antkiewicz Opis: Wraz z rozwojem rynku kapitałowego i pieniężnego w Polsce rośnie znaczenie znajomości konstrukcji i stosowania

Bardziej szczegółowo

Preferencyjne finansowanie dla przedsiębiorców w programach ramowych UE

Preferencyjne finansowanie dla przedsiębiorców w programach ramowych UE Preferencyjne finansowanie dla przedsiębiorców w programach ramowych UE Arkadiusz Lewicki Dyrektor Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych Programów Unii Europejskiej Związek Banków Polskich

Bardziej szczegółowo

Strategia dla rynku kapitałowego w Polsce

Strategia dla rynku kapitałowego w Polsce Strategia dla rynku kapitałowego w Polsce Wyniki badania przeprowadzonego wśród Alumnów Fundacji im. Lesława A. Pagi Warszawa, 27 stycznia 2015 r. www.paga.org.pl facebook.com/fundacjapagi Spis treści

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Grupa Selena Rok założenia: 1992 Siedziba: Polska, Europa Spółka giełdowa: notowana na Warszawskiej

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

Pozabankowe źródła finansowania przedsiębiorstw

Pozabankowe źródła finansowania przedsiębiorstw Pozabankowe źródła finansowania przedsiębiorstw Inwestycje zalążkowe mechanizm finansowania wczesnych faz rozwojowych przedsiębiorstw Wykład M. Gajewski (2016) Przedmiot wykładu Przedmiot: Tło problematyki

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Klub Polska 2025+, Klub Bankowca 30.09.2015 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci - znawcy systemów

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

VII Konferencja Naukowo- Techniczna ZET 2013

VII Konferencja Naukowo- Techniczna ZET 2013 VII Konferencja Naukowo- Techniczna ZET 2013 Determinanty struktury kapitału spółek elektroenergetycznych Jak optymalizować strukturę kapitału? Dr hab. Wiesław Janik Dr inż. Artur Paździor Politechnika

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY. Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014

OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY. Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014 OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014 Cykl rozwoju firmy, czyli od pomysłu do spółki giełdowej Zysk Pomysł Zasiew Startup Crowdfunding

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa

Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa Sieci Inwestorów Kapitałowych (Aniołów Biznesu) na świecie Roma Toft, MAEŚ Kraków, r. Agenda 1. Fazy rozwoju a finansowanie przedsięwzięcia - problemy

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY ZA IV I KWARTAŁ 2011

RAPORT KWARTALNY ZA IV I KWARTAŁ 2011 RAPORT KWARTALNY ZA IV I KWARTAŁ 2011 Warszawa, 14 1 lutego 2012 Finhouse Spółka Akcyjna ul. Nowogrodzka 50 00-695 Warszawa Tel. (22) 42 90 85, fax. (22) 5 88 5 info@finhouse.pl Sąd Rejonowy dla m.st.

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIA KATALIZATOR INWESTYCJI

FORMULARZ ZGŁOSZENIA KATALIZATOR INWESTYCJI FORMULARZ ZGŁOSZENIA KATALIZATOR INWESTYCJI Formularz zamówienia prosimy odesłać faksem na nr 22 314 14 10 1. Część ogólna 1.1. Podstawowe dane firmy A. WYPEŁNIA PRZEDSIĘBIORCA PROSZĘ ZAŁĄCZYĆ KOPIĘ AKTUALNEGO

Bardziej szczegółowo

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Czerwiec 2014 POLSKA* wiodąca destynacja dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2012 roku silny gracz w Europie w 2012 roku 3. miejsce

Bardziej szczegółowo

Metodologia oparta na najnowszych trendach światowych Stwarzamy możliwość wzrostu wartości firmy

Metodologia oparta na najnowszych trendach światowych Stwarzamy możliwość wzrostu wartości firmy Zrównoważony rozwój Stabilne zarządzanie Pozytywny wpływ społeczny Wzrost wartości firmy Metodologia oparta na najnowszych trendach światowych Stwarzamy możliwość wzrostu wartości firmy 27 kwietnia 2012

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy Krzysztof Szczepaniak Uniwersytet Gdański 17 maja 2016 roku Organizatorzy Zasady zajęć Wykładowca to ja Studenci to Wy Pytania

Bardziej szczegółowo

Wieloletni Program Rozwoju - Strategia Banku Gospodarstwa Krajowego na lata 2014-2017. Wspieramy rozwój społeczno-gospodarczy Polski

Wieloletni Program Rozwoju - Strategia Banku Gospodarstwa Krajowego na lata 2014-2017. Wspieramy rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wieloletni Program Rozwoju - Strategia Banku Gospodarstwa Krajowego na lata 2014-2017 Wspieramy rozwój społeczno-gospodarczy Polski Misja i wartości BGK MISJA BGK Wspieranie rozwoju społeczno-gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Prezentacja wyników badań Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Uniwersytet Warszawski PERSPEKTYWA PREZESÓW Badanie zrealizowane w okresie marzec-kwiecień 2014. Skierowane do prezesów 500 największych firm

Bardziej szczegółowo

Doing business in Poland

Doing business in Poland Doing business in Poland Dlaczego warto inwestować w Polsce Polska zajmuje 13. miejsce na świecie i 5. w Europie wśród krajów najbardziej atrakcyjnych dla inwestorów zagranicznych - wynika z ogłoszonego

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Kapitałowe

Inwestycje Kapitałowe Inwestycje Kapitałowe Twoje pomysły i nasz kapitał 27 mln na innowacje 1 Nie wystarczy być we właściwym miejscu we właściwym czasie. Musisz być z właściwą osobą we właściwym miejscu we właściwym czasie.

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny AGENCJA ROZWOJU INNOWACJI S.A. za II kwartał 2013 r.

Raport kwartalny AGENCJA ROZWOJU INNOWACJI S.A. za II kwartał 2013 r. Raport kwartalny AGENCJA ROZWOJU INNOWACJI S.A. za II kwartał 2013 r. Wrocław, dnia 14 sierpnia 2013 r. SPIS TREŚCI I. List przewodni Zarządu do Akcjonariuszy... 3 II. Informacje o Spółce... 5 III. Wybrane

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Olsztyn, 14 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Olsztyn, 14 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Olsztyn, 14 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910

Bardziej szczegółowo

pozycji rynkowej napotyka na jedną

pozycji rynkowej napotyka na jedną STAN SYSTEMU POŻYCZKOWO-GWARANCYJNEGO DLA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW szanse i wyzwania Finansowanie polskich przedsiębiorstw w okresie spowolnienia gospodarczego Warszawa 10. grudnia 2008 Sektor

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Rozwój systemu finansowego w Polsce Warszawa 213 Struktura systemu finansowego (1) 2 Struktura aktywów systemu finansowego w Polsce w latach 25-VI 213 1 % 8 6 4 2 25 26

Bardziej szczegółowo