ALGORYTMY DZIAŁANIA W PRZYPADKACH PRZEMOCY W RODZINIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ALGORYTMY DZIAŁANIA W PRZYPADKACH PRZEMOCY W RODZINIE"

Transkrypt

1 OGÓLNOPOLSKIE POGOTOWIE DLA OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NIEBIESKA LINIA Instytutu Psychlgii Zdrwia PTP ALGORYTMY DZIAŁANIA W PRZYPADKACH PRZEMOCY W RODZINIE RAPORT Z PROJEKTU BADAWCZEGO Warszawa, czerwiec 2014

2 OPIS PROJEKTU Prjekt badawczy Algrytmy działania w przypadkach przemcy w rdzinie zrganizwany zstał przez Ogólnplskie Pgtwie dla Ofiar Przemcy w Rdzinie "Niebieska Linia" Instytutu Psychlgii Zdrwia PTP. Prjekt realizwany w ramach prgramu Obywatele dla Demkracji, finanswaneg z Funduszy EOG. Celem prjektu był stwrzenie narzędzia d ceny ryzyka zagrżenia życia i zdrwia sób dświadczających przemcy w rdzinie. Narzędzie t będzie stanwił wsparcie dla przedstawicieli światy i chrny zdrwia w ich cdziennej pracy raz pdejmwaniu, częst bardz trudnych, decyzji. GŁÓWNE I SZCZEGÓŁOWE PYTANIA BADAWCZE Głównymi celami badawczymi prjektu był: rzpznanie ptrzeb przedstawicieli światy i chrny zdrwia związanych z usprawnieniem systemu przeciwdziałania przemcy; zgrmadzenie materiału niezbędneg d sknstruwania kwestinariusza diagnstyczneg i algrytmu działania w klejnym etapie prac nad twrznym narzędziem. D szczegółwych pytań badawczych prjektu zaliczyć mżna m.in.: Jakie są ptrzeby i czekiwania respndentów przy rzpznawaniu przemcy w rdzinie? Jakie pytania diagnstyczne są szczególnie ważne przy rzpznawaniu przemcy w rdzinie? Jakie prcedury i strategie praktyczneg działania pwinny być przedstawiane w algrytmach pstępwania? Jakie rzwiązania rganizacyjne i jakie frmy współpracy sób i instytucji pwinny być przedstawiane i wdrażane w związku usprawnieniem systemu przeciwdziałania przemcy dmwej w służbie zdrwia i świacie? METODOLOGIA BADANIA W ramach prjektu przeprwadzn łącznie 4 grupy fkuswe (FGI) z dwma grupami zawdwymi: dwie z przedstawicielami chrny zdrwia, dwie z przedstawicielami światy. Grupy fkuswe dbyły się w dwóch lkalizacjach: w Warszawie, w Kielcach. W każdej z lkalizacji dbyły się dwie grupy (jedna z przedstawicielami chrny zdrwia raz jedna z przedstawicielami światy). W półtragdzinnych sptkaniach udział brał między 9 a 17 respndentów. Wśród sób badanych znalazł się tylk jeden mężczyzna (płeć nie była zmienną braną pd uwagę w prcesie rekrutacji). Badanie zrealizwan na przełmie maja i czerwca 2014 rku. Mderatrem sptkań raz autrką niniejszeg raprtu jest Drta Żurkwska. Dalszą część raprtu stanwią pdsumwania z pszczególnych wywiadów grupwych (FGI), zawierające zagadnienia: 1. Stwrzenie algrytmu działania: sygnały mgące świadczyć przemcy w rdzinie, mment pdjęcia decyzji pdjęciu działania mtywy i bariery interwencji, mżliwe spsby działania zasby i graniczenia. 2. Ocena idei i frmy istniejąceg narzędzia: cena idei i frmy istniejąceg narzędzia, kwestinariusz szacwania ryzyka ważne pytania.

3 PODSUMOWANIE PIERWSZEGO WYWIADU GRUPOWEGO (FGI 1) Pracwnicy światy 28 maja 2014, Warszawa W pierwszej, z dwóch zaplanwanych w prjekcie badawczym, grup fkuswych z udziałem przedstawicieli światy udział wzięł 10 respndentek. Były wśród nich zarówn sby pracujące w przedszklach, szkłach pdstawwych, jak i przedstawicielki pradni psychlgicznych czy pedagdzy szklni. Niektóre z sób badanych miały dświadczenie w pracy grup rbczych. Wszystkie zaintereswane były pszerzeniem swjej wiedzy i umiejętnści w rzpznawaniu i przeciwdziałaniu sytuacji przemcy w rdzinie, z którymi stykają się w pracy zawdwej. I. Stwrzenie algrytmu działania Celem pierwszej części wywiadu był pracwanie algrytmu działania, dzięki pznaniu perspektywy pracwników światy w sytuacjach, w których stykają się ni z przemcą w rdzinie. SYGNAŁY MOGĄCE ŚWIADCZYĆ O PRZEMOCY W RODZINIE Wśród symptmów, mgących świadczyć przemcy w rdzinie, z którymi mgą zetknąć się przedstawiciele światy, wyróżnić mżna: Symptmy świadczące przemcy fizycznej wbec dziecka: Respndentki zaznaczały, że w przypadku niektórych śladów przemcy fizycznej, które kreślały jak jednznaczne d zinterpretwania, pracwnik światy nie mże się wahać czy pwinien zainterweniwać. Ślady na ciele dziecka zauważyć mżna m.in. pdczas badania pielęgniarskieg, lekcji WF, a w przypadku dzieci w wieku przedszklnym: przebierania się dziecka d leżakwania. Symptmy świadczące przemcy psychicznej wbec dziecka: Respndentki pdkreślały, że w tym przypadku wiele trudniej (niż przy znakach przemcy fizycznej) pewnść czy właściwie interpretuje się sygnały i c jest ich przyczyną, stąd też częstsze pczucie bezradnści i wstrzymywanie się d interwencji. Relacja dziecka (zgłaszanie prblemu, wypwiedzi dtyczące sytuacji w rdzinie): Osby badane pdkreślały, że w zależnści d wieku dziecka, jeg wypwiedzi mają różną wiarygdnść. Jednak w przypadku pjawienia się takich bezpśrednich sygnałów, przedstawiciel światy pwinien zareagwać dnsząc się d innych źródeł, jak np. swje bserwacje, znajmść zachwania i uspsbienia dziecka, relacje tczenia. MOMENT DECYZJI O PODJĘCIU DZIAŁANIA MOTYWY I BARIERY INTERWENCJI MOTYWY: Respndentki zauważały, że częst przedstawiciel światy ma pczucie, intuicyjnie wyczuwa, że wbec dziecka dchdzi d przemcy. Są t przypuszczenia parte na regularnym, zwykle kilkugdzinnym przebywaniu z dzieckiem znajmści jeg zwyczajów, uspsbienia, sytuacji raz częst wielletnim dświadczeniu w pracy pedaggicznej raz prfesjnalnym wykształceniu. Równcześnie, zaznaczały, że częst te przypuszczenia kazują się uzasadnine, jednak pdstawwy prblem stanwi fakt, że nie pierają się ne na twardych dwdach, jednznacznych d interpretacji, c stanwi pdstawwą barierę w pdjęciu interwencji. BARIERY: Brak pewnści i strach przed skrzywdzeniem rdziny, jeśli pdejrzenie przemcy, każe się bezpdstawne. Mim świadmści, że działania pracwnika światy wynikają z trski dzieck i dbrych intencji, ciągle wydaje się przeważać pczucie, że interwencja w życie rdziny t raczej kara niż realna pmc.

4 MOŻLIWE SPOSOBY DZIAŁANIA ZASOBY I OGRANICZENIA ZASOBY: Współpraca z psychlgiem szklnym, który mże ptwierdzić przypuszczenia pracwnika światy. Mżliwść współpracy/ zgłszenia i przekazania prblemu rganm państwwym, np.: plicji, pgtwiu, śrdkm pmcy spłecznej, pradnim psychlgicznym, świetlicm scjterapeutycznym, sądm, kuratrm, ewentualnie: kmitetwi Ochrny Praw Dziecka. Mżliwść szukania pmcy, infrmacji w: punktach infrmacyjn-knsultacyjnych, rganizacjach pzarządwych: np. Fundacja Dzieci Niczyje, Internecie. OGRANICZENIA: Brak znajmści bwiązujących przepisów i regulacji prawnych, na pdstawie których pracwnik światy mże pdjąć interwencje. Dtyczy t np. kwestii takich jak wątpliwść czy pracwnik mże wezwać karetkę, jeśli zauważy u dziecka ślady przemcy fizycznej, ale także kwestii rzebrania dziecka, aby te ślady bejrzeć pdczas badania. Pjawiały się także wątpliwści dtyczące wymgu zgdy rdzica na pddanie dziecka bserwacji przez psychlga szklneg. Trudnści w kntakcie/współpracy z rdzicami respndentki wymieniały m.in. rszczeniwą pstawę rdziców wbec szkły, ukrywanie sytuacji w dmu (szczególnie, gdy rdzic jest sprawcą przemcy), składanie sprzecznych wyjaśnień dnśnie stanu dziecka czy włączanie nauczyciela w rzgrywanie kwestii sprnych w rdzinie. Brak wsparcia lub nawet niechęć ze strny przełżnych (dyrekcji), aby mieszać się w sprawy rdziny i przysparzać placówce prblemów. Pjawiała się też kwestia strachu przed karą ze strny przełżnych za zbytnią aktywnść, która nie jest zgdna z plityką szkły (szczególnie w przypadku szkół prywatnych). II. Ocena i mdyfikacja istniejąceg narzędzia Celem drugiej części wywiadu był zrzumienie czy z perspektywy pracwników światy istniejące narzędzie (stwrzne z myślą plicji) mże być przydatne i jakim mdyfikacjm musi być pddane, aby dpwiadać specyfice ich pracy. OCENA IDEI I FORMY ISTNIEJĄCEGO NARZĘDZIA Respndentki bardz pzytywnie ceniły ideę stwrzenia takieg narzędzia. Deklarwały realną ptrzebę psiadania g w swjej cdziennej pracy, którą utrudnia im brak istnienia centralnych, jednlitych prcedur raz niska znajmści przepisów, na pdstawie których mgą pdejmwać dalsze działania, gdy zetkną się z przemcą w rdzinie. KWESTIONARIUSZ SZACOWANIA RYZYKA WAŻNE PYTANIA Dzięki zróżnicwaniu dświadczeń zawdwych sób badanych dświadczeniu w pracy zarówn z dziećmi w wieku przedszklnym, jak i uczniami szkół pdstawwych lub starszymi, w czasie sptkania zwrócn uwagę na kilka ważnych kwestii dtyczących budwy narzędzia. Respndentki pstulwały: Stwrzenie dwóch kart (kwestinariuszy szacwania ryzyka), uwzględniających specyfikę wieku dziecka: dla młdszych dzieci (wiek przedszklny) raz dla starszych dzieci (szkła pdstawwa lub starsze). Stwrzenie listy pytań zawierającej maksymalnie 20 pytań zamkniętych, tak aby jej wypełnianie nie był zbyt czaschłnne i nie budził wątpliwści interpretacyjnych.

5 Umieszczenie pytań w trzech ddzielnych blkach (lub w dwóch, z pminięciem statnieg blku), dtyczących znak: przemcy fizycznej, przemcy psychicznej, braku wypełniania przez rdzinę jej pdstawwych funkcji piekuńczych wbec dziecka. Taki dbór pytań w pszczególnych blkach wybór pytań świadczących najpważniejszych symptmach, aby zaznaczenie 1-2 w każdym z nich dawał sbie krzystającej z kwestinariusza pewnść, że pwinna interweniwać i ma p temu pważne pdstawy. Umieszczenie w algrytmie działania infrmacji pdstawach prawnych, które upważniają/zbwiązują przedstawiciela światy d pdjęcia dalszych krków. I. DZIECI MŁODSZE (wiek przedszklny) ŹRÓDŁA WIEDZY: W przypadku pracy z dziećmi w wieku przedszklnym, przedstawiciel światy musi graniczyć się d bserwacji zachwania dziecka. Znajmść zwyczajów i uspsbienia dziecka, pzwala częst na szybkie zauważenie wszelkich dstępstw d nrmy w jeg zachwaniu, c mże stanwić pierwszy sygnał, że dzieje się z nim cś złeg. KWESTIONARIUSZ SZACOWANIA RYZYKA bszary/symptmy, których pwinny dtyczyć pytania: fizyczne ślady przemcy na ciele dziecka, zmiana zachwania dziecka znacząca w prównaniu d znanej pracwnikwi światy nrmy i trwająca dłużej niż dzień, bjawy fizjlgiczne mczenie się, zmiany w zwyczajach żywieniwych (np. brak apetytu), zachwanie pdczas zabawy, stsunek d rówieśników i drsłych, rysunki, znaki zaniedbywania ptrzeb dziecka w rdzinie (dżywianie, higiena). II. DZIECI STARSZE (szkła pdstawwa) ŹRÓDŁA WIEDZY: W przypadku pracy ze starszymi dziećmi, przedstawiciele światy mgą uzupełnić wniski z bserwacji, dzięki wypwiedzim dziecka dtyczącym np. sytuacji w dmu. KWESTIONARIUSZ SZACOWANIA RYZYKA bszary/symptmy, których pwinny dtyczyć pytania: fizyczne ślady przemcy na ciele dziecka, relacja dziecka (wypwiedzi, zgłaszanie się z prblemem d pracwnika światy), zachwanie wbec rówieśników i drsłych (np. kazywanie agresji, strachu, wycfanie), zmiana zachwania dziecka znacząca w prównaniu d znanej nrmy, długtrwała, znaki mgące świadczyć sytuacji przemcy w rdzinie, dtyczącej np. jedneg z rdziców (np. fizyczne ślady przemcy u któregś z rdziców, wypwiedzi rdziców/dziecka, itp.) znaki chrniczneg zaniedbywania ptrzeb dziecka w rdzinie (dżywianie, higiena).

6 PODSUMOWANIE DRUGIEGO WYWIADU GRUPOWEGO (FGI 2) Pracwnicy światy 6 czerwca 2014, Kielce W drugiej, z dwóch przeprwadznych w prjekcie badawczym, grup fkuswych z udziałem przedstawicieli światy udział wzięł 12 respndentek. Były t przede wszystkim sby pracujące z młdzieżą gimnazjalną lub młdymi ludźmi (uczniami szkół pnadgimnazjalnych, również: studentami) pedagdzy szklni, sby pracujące w pradniach psychlgicznych. Niektóre z sób badanych miały dświadczenie w pracy zespłów interdyscyplinarnych. Pdbnie jak w przypadku uczestniczek FGI 1, większść z respndentek wyrażała ptrzebę ciągłeg pszerzenia swjej wiedzy i umiejętnści w rzpznawaniu i przeciwdziałaniu sytuacji przemcy w rdzinie, z którymi stykają się w pracy zawdwej. I. Stwrzenie algrytmu działania Celem pierwszej części wywiadu był pracwanie algrytmu działania, dzięki pznaniu perspektywy pracwników światy w sytuacjach, w których stykają się ni z przemcą w rdzinie. SYGNAŁY MOGĄCE ŚWIADCZYĆ O PRZEMOCY W RODZINIE Zapytane symptmy, mgące świadczyć przemcy w rdzinie, z którymi mgą zetknąć się przedstawiciele światy, respndentki wskazały na różne mżliwści dkrycia ich: Symptmy, które mżna zauważyć, dzięki bserwacji zachwania i wyglądu ucznia: Widczne na ciele ślady przemcy fizycznej wbec dziecka. Zauważyć je mżna pdczas lekcji WF czy innych zajęć sprtwych (np. basen), chć respndentki zwracały uwagę, że zazwyczaj uczniwie usilnie dążą d ukrycia ich przed tczeniem. Nietypwe zachwania np. ubiór nieadekwatny d pry rku (długie rękawy latem), uprczywe unikanie udziału w lekcjach WF czy w zajęciach na basenie, mim grżących za t knsekwencji w pstaci złych cen (silna niechęć d publiczneg rzbierania się). Prblemy z nauką niskie ceny raz prblemy z frekwencją. Mgą być ne znaką prblemów w dmu (zwłaszcza, jeśli są zaburzeniem dtychczaswej pzytywnej nrmy ). Prblemy zdrwtne nagłe zmiany masy ciała (np. jej spadek), prblemy z dżywianiem, znaki zaniedbania higieny i dbania zdrwie dziecka. Ślady samkaleczenia respndentki zwracały również uwagę na fakt, że trudna sytuacja w rdzinie mże skutkwać pdejmwaniem przez ucznia zachwań autdestrukcyjnych. Symptmy, które mżna zauważyć, dzięki rzmwie z uczniem/tczeniem: Bezpśrednia relacja ucznia i sygnały płynące z zewnątrz, że jeg rdzina jest knfliktwa. Obserwacja relacji ucznia z tczeniem i zbieranie infrmacji na jeg temat, mże przynieść sygnały świadczące : niskiej samcenie ucznia, samwykluczeniu z relacji spłecznych, zachwaniach ucieczkwych, braku panwania nad własnymi emcjami, agresji, usilnej próbie pkazania się z dbrej strny (tu respndentki wskazywały, że steretyp fiar przemcy dmwej pstrzeganych tylk jak trudnych dzieci mże być mylący), nietypweg szukania kntaktu z drsłymi (np. nauczycielami, pedaggiem). MOMENT DECYZJI O PODJĘCIU DZIAŁANIA MOTYWY I BARIERY INTERWENCJI MOTYWY: Respndentki pdkreślały, że ich praca wymaga zaangażwania i ciągłeg stawiania czła trudnścim, które pjawiają się na ich drdze zawdwej. Wydaje się, że reagwanie na trudną sytuację ucznia (w tym: przemc w rdzinie) pstrzegają jak część swjej misji zawdwej, a ignrwanie świadczących niej symptmów świadczy złym wywiązywaniu się z rli pracwnika światy.

7 BARIERY: Niechęć d rzpczynania prcedury Niebieskiej Karty niektóre respndentki pdkreślały swje negatywne dświadczenia związane z tą prcedurą. Wskazywały przede wszystkim na negatywne skutki braku skuteczneg działania plicji, c prwadzi d braku pżądaneg efektu inicjwanych przez nie działań. Uczeń zamiast uzyskać pmc, staje w bliczu nwych trudnści i winą za t barcza pracwnika światy, który biecywał mu pprawę sytuacji. Trudną psychlgicznie sytuację pracwnika światy ptęguje fakt, że jeg dalsze kntakty z uczniem muszą trwać niezależnie d wszelkich kmplikacji. Strach przed utratą zaufania ucznia uzyskanie zaufania ucznia wymaga d pedagga pświęcenia dużej ilści czasu i sił, budwanie takiej relacji jest prcesem długtrwałym, któreg wynik mżna stracić pprzez jeden nierzważny krk. W dczuciu niektórych pracwników światy, inicjwanie przez nich prcedury Niebieskiej Karty jest wchdzeniem w rlę plicjanta/strażnika prządku, c skutkuje utratą zaufania ucznia. MOŻLIWE SPOSOBY DZIAŁANIA ZASOBY I OGRANICZENIA ZASOBY: Pdjęcie bserwacji zachwań ucznia, wbec któreg ma się pdejrzenia, że jest fiarą przemcy w rdzinie. Tu bardz pmcna jest również knsultacja psychlga, specjalisty. Rzmwa z uczniem ze względu na wiek uczniów (gimnazjum i wyżej) wyższy niż w przypadku uczestniczek pierwszej grupy fkuswej, respndentki mgły krzystać z mżliwści bezpśredniej rzmwy z uczniem jeg sytuacji i prblemach (c wymaga czywiście grmneg wyczucia i pszanwania jeg praw). Zastswanie testów psychlgicznych (np. prjekcyjnych) narzędzia diagnstyczne dstępne w przypadku współpracy z wykwalifikwanymi psychlgami, terapeutami. Mżliwść rzpczęcia prcedury Niebieskiej Karty we współpracy z dyrektrem szkły, plicją. Respndentki wskazywały również na alternatywne d tej prcedury spsby działania: bezpśrednie zwrócenie się d sądu rdzinneg, ubieganie się udzielenia azylu, współpraca w zespłach interdyscyplinarnych zajmujących się przypadkami przemcy w rdzinie, OGRANICZENIA: współpraca z GOPS, dzielnicwymi, niefrmalne grmadzenie danych sytuacji rdzinnej ucznia w celu udzielenia mu adekwatneg d jeg prblemów wsparcia. Brak frmalneg dstępu d dtychczaswej histrii ucznia sby badane zwracały uwagę, że ze względów prawnych (m.in. ustawa chrnie danych sbwych), nie mają ne mżliwści grmadzenia danych niezbędnych d uzyskania pełneg brazu sytuacji rdzinnej ucznia. Dane takie uzyskują zwykle dzięki sieci niefrmalnych kntaktów i układów twarzyskich, ale nie mają ne przez t mcy urzędwej. Ddatkw, respndentki zauważały, że ciągłe zadawanie uczniwi pytań, na które dpwiadał już (np. w pprzedniej szkle), prwadzą d jeg pwtórnej wiktymizacji. Negatywne skutki refrmy edukacji fakt wprwadzenia trzyletnieg gimnazjum ma, zdaniem niektórych respndentek, szereg negatywnych następstw: uczniwie w nwym śrdwisku mają mniej czasu na budwanie i rzwój relacji partych na zaufaniu (m.in. z pedaggiem szklnym), są także mniej pewni siebie, a tym samym bardziej pdatni na szkdliwe wpływy. Próby manipulacji ze strny ucznia jedną z pjawiających się trudnści, na które wskazywały respndentki, były świadme próby manipulwania tczeniem przez uczniów, dlateg też nie zawsze ich wypwiedzi mgą być traktwane jak w pełni wiarygdne i wymagają weryfikacji. Brak świadmści dtyczącej zachwań przemcwych sby badane pdkreślały, że w świadmści uczniów funkcjnuje wiele steretypów związanych z przemcą i częst nie są ni świadmi, że zachwania, które ich dtyczą (lub których są sprawcami) są negatywne i należy na nie reagwać w kreślny spsób (np. szukać pmcy, starać się je przerwać).

8 II. Ocena i mdyfikacja istniejąceg narzędzia Celem drugiej części wywiadu był zrzumienie czy z perspektywy pracwników światy istniejące narzędzie (stwrzne z myślą plicji) mże być przydatne i jakim mdyfikacjm musi być pddane, aby dpwiadać specyfice ich pracy. OCENA IDEI I FORMY ISTNIEJĄCEGO NARZĘDZIA Również w tej grupie, respndentki pzytywnie ceniły ideę stwrzenia takieg narzędzia. Deklarwały realną ptrzebę psiadania g w swjej cdziennej pracy, w której stykają się zarówn z przemcą psychiczną, jak i fizyczną stswaną wbec uczniów w rdzinie. KWESTIONARIUSZ SZACOWANIA RYZYKA WAŻNE PYTANIA Dzięki psiadaniu dświadczenia w pracy z młdzieżą i młdymi ludźmi przez sby badane w czasie sptkania zwrócn uwagę na kilka ważnych kwestii dtyczących budwy narzędzia, które wzbgacają wniski z pierwszej grupy fkuswej. Również w tej grupie, przedstawicielki światy pstulwały mieszczenie pytań w ddzielnych blkach, dtyczących znak przemcy przejawiających się w różnych bszarach: fizycznym (ślady przemcy fizycznej, bjawy psychsmatyczne, rzwój dziecka), psychicznym (funkcjnwanie psychiczne, np. samcena, zachwania ucieczkwe), emcjnalnym (brak panwania nad emcjami, prblemy z agresją) braku wypełniania przez rdzinę jej pdstawwych funkcji piekuńczych wbec dziecka (gólny stan zdrwia, dbałść higienę).

9 PODSUMOWANIE TRZECIEGO WYWIADU GRUPOWEGO (FGI 3) Pracwnicy chrny zdrwia 6 czerwca 2014, Kielce W pierwszej, z dwóch zaplanwanych w prjekcie badawczym, grup fkuswych z udziałem przedstawicieli chrny zdrwia udział wzięł 17 respndentek. W większści były t sby pracujące w jednym szpitalu. Były wśród nich m.in.: pielęgniarki, sby zajmujące się terapią sób uzależninych, lekarz psychiatra. I. Stwrzenie algrytmu działania Celem pierwszej części wywiadu był pracwanie algrytmu działania, dzięki pznaniu perspektywy pracwników chrny zdrwia w sytuacjach, w których stykają się ni z przemcą w rdzinie. SYGNAŁY MOGĄCE ŚWIADCZYĆ O PRZEMOCY W RODZINIE Osby badane zwracały uwagę przede wszystkim na symptmy natury fizycznej, ale także na pewne przejawy zachwania pacjenta, które mgą świadczyć sytuacji przemcy w rdzinie. Ddatkw, wymieniły kilka czynników, które, ich zdaniem, nie pwinny być traktwane jak dwód na występwanie przemcy w rdzinie, ale które pwinny zwiększać czujnść pracwników chrny zdrwia. Symptmy mgące świadczyć przemcy w rdzinie: Urazy fizyczne respndentki zwracały uwagę, że pmim, iż istnieją rdzaje urazów fizycznych, które mżna dść jednznacznie zakwalifikwać jak pwstałe w wyniku przemcy fizycznej, t częst zdarzają się również urazy niejasne na przykład: uraz głwy czy złamanie, które mżna traktwać za symptm, świadczący przemcy, mgły pwstać również w wyniku nieszczęśliweg wypadku. Infrmacje uzyskane pdczas wywiadów (z pacjentem, pracwnikami Pgtwia Ratunkweg, pracwnikami szpitala). Budzące pdejrzenia zachwanie pacjenta lub jeg rdziny: niechęć d udzielenia jakichklwiek infrmacji zaistniałej sytuacji lub też wręcz nadmierne tłumaczenie się, próby nie dpuszczenia d głsu sameg pacjenta przez innych człnków rdziny, itp. Zachwanie pacjenta świadczące dczuwaniu silnych emcji, lęku czy agresji (tu także: wyraźne zmiany teg zachwania w becnści jedneg z człnków rdziny). Symptmy, które świadczą występwaniu czynników ryzyka zagrżenia przemcą: Sygnały i infrmacje świadczące tym, że w danej rdzinie istnieje prblem alkhlwy (chciaż nie jest t traktwane jak warunek knieczny wystąpienia przemcy dmwej, jest uznawane za jeden z czynników zwiększających takie ryzyk wzmagających czujnść). Cechy wyglądu zewnętrzneg i gólny stan zdrwia pacjenta świadczący tym, że rdzina nie spełnia wbec nieg swich pdstawwych funkcji piekuńczych (np. znaki zaniedbania, prblemy z higieną). Pnieważ przyczyną teg stanu mże być np. zła sytuacja materialna rdziny, jest t również jedynie czynnik strzegawczy. Sygnały świadczące zachwaniach autdestrukcyjnych (np. samkaleczenia, anreksja), których przyczyna mże leżeć w trudnej sytuacji rdzinnej. MOMENT DECYZJI O PODJĘCIU DZIAŁANIA MOTYWY I BARIERY INTERWENCJI MOTYWY: Wydaje się, że w przypadku przedstawicieli chrny zdrwia wątpliwści czy należy rzpcząć prcedurę związaną z sytuacją przemcy fizycznej w rdzinie są wiele mniejsze niż u pracwników światy. Wynikać t mże z faktu, że pracwnicy chrny zdrwia kncentrują się przede wszystkim na widcznych znakach przemcy fizycznej, których diagnza leży bezpśredni w ich kmpetencjach. W mmencie, kiedy pracwnik chrny zdrwia zdbędzie twarde dwdy na t, że pacjent jest fiarą przemcy dmwej (gdy dkna takiej diagnzy na pdstawie wyników badań i własnej eksperckiej wiedzy), uruchamia n dpwiednią prcedurę (przekazuje sprawę dpwiednim służbm). Takie pstępwanie wydaje się wpisane w rganizację pracy szpitala: p zakwalifikwaniu przypadku d knkretnej kategrii, przekazuje się g dpwiedniemu specjaliście.

10 W przeciwieństwie d niektórych pracwników światy, przedstawiciele chrny zdrwia nie wyrażali większych wątpliwści dtyczących skutecznści dalszeg pstępwania w ramach prcedury Niebieskie Karty, którą zdarza im się inicjwać. Mże t wynikać m.in. z faktu, że nie śledzą ni lsów pacjenta ich udział w prcedurze ma charakter jednrazwy i krótktrwały, nie są więc w stanie cenić efektów swjej interwencji. BARIERY: W przypadku tej grupy wiele silniejsza wydawała się bawa przed zaszkdzeniem danej rdzinie pprzez niesłuszne skarżenie niż dyskmfrt związany z ewentualnym przeczeniem sytuacji przemcy w rdzinie (silny wśród pracwników światy). Wydaje się również, że pracwnicy chrny zdrwia nie zawsze pstrzegają rzwiązywanie prblemu przemcy w rdzinie, który dtyka ich pacjentów, jak swją rlę (mają pczucie, że leży t w zakresie bwiązków innych służb). MOŻLIWE SPOSOBY DZIAŁANIA ZASOBY I OGRANICZENIA ZASOBY: W przypadku urazu niejasneg, przy którym przedstawiciel chrny zdrwia ma wątpliwści w jaki spsób pwstał, ma n d dyspzycji kilka mżliwści działania: wywiad z pacjentem, jeg rdziną, zlecenie ddatkwych badań diagnstycznych, prześledzenie dtychczaswej histrii pacjenta (np. pd kątem częstści i rdzaju pjawiających się urazów), wywiad z pracwnikami pgtwia ratunkweg sytuacji na miejscu wezwania, pzstawienie pacjenta na bserwacji w szpitalu, bserwwanie zachwania pacjenta (zarówn wbec rdziny, jak i pracwników chrny zdrwia) raz uzyskanie infrmacji na ten temat d persnelu medyczneg, który ma kazję więcej z nim przebywać i częst pzstaje niezauważny (np. sistry salwe). Gdy przedstawiciel chrny zdrwia nabierze pewnści, że dany uraz pwstał w wyniku przemcy dmwej, mże rzpcząć prcedurę Niebieskie Karty. Ma także mżliwść współpracy, zgłszenia i przekazania prblemu rganm państwwym, np.: plicji, śrdkm pmcy spłecznej, pradnim psychlgicznym. OGRANICZENIA: W przypadku, gdy pacjentem jest dzieck, respndentki zwracały uwagę na kniecznść uzyskania zgdy rdziców/piekunów np. na knsultację psychlgiczną lub też na brak mżliwści przmawiania z pacjentem na sbnści (ptrzebne zwłaszcza, gdy t rdzic jest sprawcą przemcy). Największe graniczenia w tej grupie wydają się dtyczyć diagnzwania przemcy psychicznej: pracwnicy szpitala stykają się z pacjentem w sytuacji, która sama w sbie jest dla nieg stresująca i mże pwdwać strach, nieufnść, nietypwe zachwania; kntakt pracwnika szpitala z pacjentem jest zazwyczaj krótki i jednrazwy nie mają ni pdstaw, aby cenić czy jeg zachwanie dbiega d jednstkwej nrmy; jedynym punktem dniesienia są dla nich gólnie stswane klasyfikacje chrób/urazów, którymi psługują się na c dzień. Respndentki nie miały zastrzeżeń, c d prcedur działania w ich szpitalu, zwracały jednak uwagę na trudnści pjawiające się na styku prcedur różnych służb i brak bazy bezpśrednich danych kntaktwych d knkretnych sób z innych służb.

11 II. Ocena i mdyfikacja istniejąceg narzędzia Celem drugiej części wywiadu był zrzumienie czy z perspektywy pracwników chrny zdrwia istniejące narzędzie (stwrzne z myślą plicji) mże być przydatne i jakim mdyfikacjm musi być pddane, aby dpwiadać specyfice ich pracy. OCENA IDEI I FORMY ISTNIEJĄCEGO NARZĘDZIA Osby badane pzytywnie ceniły ideę stwrzenia narzędzia dla pracwników chrny zdrwia, jednak wydaje się, że nie były pewne kt będzie z nieg krzystał (pracwnicy twartej vs zamkniętych placówek, sby zajmujące się zdrwiem psychicznym vs fizycznym, sby różnym pzimie kmpetencji, itd.). W dczuciu sób badanych, stwrzenie jedneg, uniwersalneg narzędzia dla szerk pjętej służby zdrwia nie jest mżliwe w jeg budwie trzeba uwzględnić specyfikę różnych miejsc pracy. Na przykład, w szpitalu bwiązują prcedury w jaki spsób zareagwać w sytuacji zetknięcia z fiarą przemcy, natmiast w przypadku twartej służby zdrwia występuje duże zaptrzebwanie na utwrzenie pwszechneg algrytmu działania. KWESTIONARIUSZ SZACOWANIA RYZYKA WAŻNE PYTANIA Respndentki pstulwały: Stwrzenie sbnych kart (kwestinariuszy szacwania ryzyka), uwzględniających specyfikę wieku pacjenta: dla dzieci (sób niepełnletnich), dla sób drsłych. Osby badane zwracały uwagę na sytuację (w ich cenie craz częstszą), gdy fiarą przemcy ze strny własnych dzieci padają rdzice (w szczególnści matki). Zauważały, że brak jest prcedur jak pstępwać w takich sytuacjach, szczególnie przy silnym prze fiary, aby pdjąć jakieklwiek działania. Umieszczenie pytań dtyczących: Natury urazów Jaka jest częsttliwść ich występwania w histrii pacjenta? Czy urazy zdarzają się kilka razy na rk? Czy charakter urazów mże wskazywać na ich t, że zstały zadane celw, w wyniku przemcy? Objawów chrbwych i wieku pacjenta Czy występujące bjawy chrbwe są nietypwe ze względu na wiek pacjenta (np. częste zakażenia układu mczweg u dziecka)? Jaka jest częsttliwść ich występwania w histrii pacjenta? Niepkjących zachwań pacjenta Czy pacjent bjawia wyraźny lęku przed badaniem? Czy przejawia n pstawę agresywną/wycfania (nietypwych dla jeg wieku i sytuacji)? Symptmów świadczących trudnej sytuacji w rdzinie pacjenta Czy u pacjenta występuje wyraźna niechęć przed pwrtem d dmu? Czy u pacjenta występują widczne zmiany zachwania pd wpływem jedneg z człnków rdziny (jeg becnści, zachwania)? Czy ktś z rdziny pacjenta przejawia wbec nieg chrbliwą zazdrść? Czy pacjent przejawia skłnnści autdestrukcyjne (np. samkaleczenia, próby sambójcze, zaburzenia dżywiania)?

12 PODSUMOWANIE TRZECIEGO WYWIADU GRUPOWEGO (FGI 4) Pracwnicy chrny zdrwia 11 czerwca 2014, Warszawa W drugiej grupie fkuswej z udziałem przedstawicieli chrny zdrwia udział wzięł 9 respndentów. Były t sby pracujące w różnych placówkach zdrwia. Znaleźli się wśród nich m.in.: lekarze (psychiatra, pediatra, psychlg), pielęgniarki czy nauczyciel akademicki z uniwersytetu medyczneg. Niektórzy spśród respndentów mieli dświadczenie w pracy w zespłach interdyscyplinarnych. I. Stwrzenie algrytmu działania Celem pierwszej części wywiadu był pracwanie algrytmu działania, dzięki pznaniu perspektywy pracwników chrny zdrwia w sytuacjach, w których stykają się ni z przemcą w rdzinie. SYGNAŁY MOGĄCE ŚWIADCZYĆ O PRZEMOCY W RODZINIE Osby badane zwracały uwagę zarówn na symptmy mgące świadczyć przemcy fizycznej, jak i psychicznej, emcjnalnej. Symptmy, które wymienin szczegółw w II części pdsumwania, kreślne zstały jak czerwne flagi, które pwinny zwiększyć czujnść lekarza/pracwnika chrny zdrwia, gdy się z nimi zetknie. Wydaje się, że silne uwzględnienie przejawów przemcy psychicznej w tej grupie wynikał przede wszystkim z becnści wśród respndentów sób specjalizujących się zawdw w psychlgii, psychiatrii. W ich dczuciu, symptmy przemcy psychicznej są łatw zauważalne i częst jednznaczne. Nie jest t jednak pinia pdzielana pwszechnie przez pracwników chrny zdrwia, a wynika ze: specjalistyczneg przygtwania d diagnzy takich właśnie przypadków, specyfiki przyjmwanych (częst już tam skierwanych) pacjentów, długtrwałej relacji z pacjentem. Przykładwe symptmy, mgące świadczyć przemcy w rdzinie: urazy fizyczne ( charakterystycznym mechanizmie pwstania), nieadekwatne/niewspółmierne d sytuacji reakcje pacjenta (np. pacjent zachwuje się nietypw/inaczej niż rówieśnicy). MOMENT DECYZJI O PODJĘCIU DZIAŁANIA MOTYWY I BARIERY INTERWENCJI MOTYWY: Wydaje się, że w przeważającej części przypadków, dstrzeżenie symptmów przemcy (sam pczątkwe wysnucie pdejrzenia) zależy przede wszystkim d cech indywidualnych pracwnika zdrwia jeg wyczulenia na ten prblem, wrażliwści, chęci zaangażwania i wiedzy. W mmencie, kiedy zastswan pewne rzwiązania systemwe, mające na celu wzmcnienie/wyrbienie tych cech, jak jest np. w placówkach zamkniętych, decydującą rlę w reagwaniu na sytuację przemcy w rdzinie mają: kncentracja na symptmach, których rzpznanie leży bezpśredni w kmpetencjach pracwnika chrny zdrwia (pczucie pewnści parte na twardych wskaźnikach ) raz istnienie prcedur pstępwania, które jasn wytyczają klejne krki i służby, którym należy przekazać prblem. BARIERY: Respndenci zwracali uwagę na mżliwy knflikt wewnętrzny, wiążący się z rlą zawdwą lekarza ma mieć n na uwadze dbr pacjenta, rzumiane zarówn jak jeg zdrwie i życie, jak i bezpieczeństw. Jeśli więc lekarz znajduje się w sytuacji, kiedy jeg reakcja na przemc w rdzinie spwduje przeniesienie pacjenta ze specjalistycznej placówki, która jak jedyna mże uratwać mu życie, prawdpdbnie pwstrzyma się d takich działań. Osby badane wskazywały na becny, ich zdaniem, pór w śrdwisku lekarskim d zauważania prblemu przemcy wśród pacjentów brak wyczulenia na becnść jej symptmów. Jedną z mżliwych przyczyn teg stanu rzeczy, mże być brak spójnych rzwiązań systemwych (np. brak uwzględnienia tej prblematyki w prgramach nauczania akademii medycznych w przeszłści, brak pwszechnej dstatecznej znajmści bwiązujących rzwiązań prawnych, np. prcedury NK). Inną przyczyną mże być wizja rli lekarza, która nie bejmuje pdejmwania przez nieg takich działań.

13 Wskazywaną przez niektórych respndentów barierą przy wypisywaniu zaświadczeń dla fiar przemcy był sfrmułwanie wskazujące na pewnść lekarza, że ma d czynienia z fiarą przemcy (pdczas gdy na pprzednich etapach prcedury mówi się jedynie pdejrzeniu ). MOŻLIWE SPOSOBY DZIAŁANIA ZASOBY I OGRANICZENIA ZASOBY: W zależnści d specyfiki placówki (twarta vs zamknięta, prywatna vs publiczna, specjalizująca się w zdrwiu psychicznym vs fizycznym), pracwnicy służby zdrwia mają mniej lub bardziej rzwinięte mżliwści działania: W szpitalach funkcjnują kreślne prcedury działania, które wytyczają klejne krki interwencji i zgłszenia sprawy dpwiednim służbm. Sytuacja pbytu w szpitalu daje też pracwnikm służby zdrwia więcej czasu i śrdków, aby zweryfikwać pdejrzenia przemcy w rdzinie. W przychdniach, placówkach twartych pracwnicy narażeni są na większe graniczenia działania. O ile są d teg pdstawy zdrwtne, mgą ni pstarać się skierwanie pacjenta d szpitala na bserwację/badania. Jest t traktwane zarówn jak spsób na weryfikację pdejrzeń przemcy w rdzinie, jak i prwizryczna metda dseparwania fiary d sprawcy i tym samym zapewnienia jej bezpieczeństwa. Niezależnie d typu placówki, niektórzy z respndentów pdkreślali, że współpraca z pacjentem i jeg rdziną (twarte infrmwanie pstępwaniu i jeg mtywach, brak nadwyrężania zaufania d pracwników chrny zdrwia, itp.) jest niezwykle ważna we wszystkich etapach działania i mże efektywnie przyczynić się d rzwiązania prblemu przemcy. OGRANICZENIA: Pdbnie jak w pprzedniej grupie z przedstawicielami chrny zdrwia, respndenci zwracali uwagę, że gdy pacjentem jest dzieck, nie ma mżliwści przmawiania z nim na sbnści. W przypadku drsłych pacjentów mże być t również trudne (szczególnie, gdy sba twarzysząca stawia wyraźny pór), jednak praw d becnści sby bliskiej jest prawem pacjenta, a nie tej sby. Jeśli więc pacjent da tylk sygnał, że chce zstać sam, pracwnik chrny zdrwia mże interweniwać i wyprsić sbę twarzyszącą z pmieszczenia. Wydaje się też, że silnie hierarchiczna struktura szpitali (zarówn frmalna, jak i niefrmalna lekarze vs persnel medyczny, itp.) nie sprzyja współpracy pracwników chrny zdrwia, która ułatwiałaby weryfikację pjawiających się pdejrzeń (np. dzielenie się nimi, wymianę dświadczeń i uwag danym przypadku). II. Ocena i mdyfikacja istniejąceg narzędzia Celem drugiej części wywiadu był zrzumienie czy z perspektywy pracwników chrny zdrwia istniejące narzędzie (stwrzne z myślą plicji) mże być przydatne i jakim mdyfikacjm musi być pddane, aby dpwiadać specyfice ich pracy. W tym wywiadzie, część druga zstała rzbudwana ksztem pierwszej w celu uzyskania d respndentów listy przykładwych pytań d kwestinariusza szacwania ryzyka. Pwdem takiej decyzji mderatra, była specyfika tej grupy zawdwej, która (szczególnie pracwnicy szpitali) deklaruje psiadanie względnie jasnych i zadwalających prcedur pstępwania, jednak wydaje się nie krzystać z nich dść częst. Wprwadzenie kwestinariusza szacwania ryzyka mgłby mieć realny wpływ na weryfikwanie pjawiających się wątpliwści i pdejmwanie decyzji interwencji. OCENA IDEI I FORMY ISTNIEJĄCEGO NARZĘDZIA Pdbnie jak pdczas pprzednich wywiadów, sby badane pzytywnie ceniły ideę stwrzenia narzędzia z uwzględnieniem specyfiki ich zawdu (m.in. miejsca pracy twarta vs zamknięta, prywatna vs publiczna placówka). Wśród uwag krytycznych dtyczących treści narzędzia stwrzneg z myślą plicji, znalazł się zastrzeżenie dtyczące sfrmułwania: Czy sprawca ma zaburzenia psychiczne, leczy lub leczył się psychiatrycznie?.

14 Sfrmułwanie t zstał debrane (szczególnie przez sby związane z chrną zdrwia psychiczneg) jak wiktymizujące sby chre psychicznie, które pddają się leczeniu ( karanie za pdjęcie leczenia ). Równcześnie, wśród respndentów panwała zgda, że zaburzenia psychiczne (a także: zaburzenia sbwści) mgą być uznawane za isttny czynnik ryzyka zaistnienia przemcy w rdzinie. Przedstawiciele chrny zdrwia wyrazili także zaniepkjenie, że pwstające narzędzie stanie się tylk klejnym papierem d wypełnienia, zwiększającym bciążenia biurkratyczne (już teraz pstrzegane jak zbyt duże). Dlateg pstulwali, aby był t raczej narzędzie pmcnicze, które mżna dłączyć d karty pacjenta w razie ptrzeby zweryfikwania swich wątpliwści, niż bwiązkwy punkt wizyty. KWESTIONARIUSZ SZACOWANIA RYZYKA WAŻNE PYTANIA Uwagi dtyczące budwy narzędzia, które pjawiły się w czasie wywiadu: Pdbnie jak pdczas innych wywiadów, respndenci pstulwali stwrzenie dwóch kart (kwestinariuszy szacwania ryzyka), uwzględniających specyfikę wieku pacjenta: dla dzieci (sób niepełnletnich), dla sób drsłych. Pniżej przedstawin przykładwe pytania, które zstały rbcz sfrmułwane pdczas wywiadu grupweg. Zstały ne pdzielne ze względu na rdzaj działania, które pdejmują pracwnicy chrny zdrwia, aby zweryfikwać pdejrzenie sytuacji przemcy w rdzinie: Badanie lekarskie cena stanu zdrwia pacjenta: Czy pdczas badania pacjenta zauważn zmiany wskazujące na urazy nieprzypadkwe? Czy histria pacjenta wskazuje na częste pwtarzanie się urazów mechanicznych? Wywiad z pacjentem/rdziną: Czy przeprwadzny z pacjentem/piekunem wywiad jest spójny i wiarygdny? Czy pdane przez pacjenta/piekuna klicznści zdarzenia są wiarygdne? Obserwacja zachwania pacjenta: Czy zachwanie pacjenta jest adekwatne d sytuacji badania i jeg wieku? Czy pacjent przejawia niechęć/bawę przed wypisaniem d dmu? Czy bezpśredni przed wypisem pjawiają/ nasilają się u nieg bjawy chrbwe? Czy pacjent przejawia zachwania agresywne? Czy pacjent przejawia skłnnści autdestrukcyjne (np. d samkaleczenia)? Czy u pacjenta mżna zabserwwać nadmierne wycfanie/lęk/pczucie winy? Czy pacjent bi się mówić/dpwiadać na pytania? Czy pacjent przejawia nadmierną nieufnść/nadmiernie tłumi emcje? Czy pacjent przejawia ptrzebę nadmierneg kntrlwania sytuacji? Obserwacja zachwania sób twarzyszących pacjentwi (ich relacji): Jaki jest stpień zależnści pacjenta? W jakim stpniu jest n samdzielny? Czy sba twarzysząca pacjentwi\piekun przejawia chęć nadmierneg kntrlwania sytuacji? Czy nie chce zstawić pacjenta sam na sam z pracwnikiem chrny zdrwia? Czy nie dpuszcza d głsu pacjenta, sama dpwiadając na pytania lekarza/pielęgniarki? W PRZYPADKU DOROSŁYCH prócz pwyższych, ddatkw pjawiły się pytania: Czy u pacjenta występuje zauważalna wyuczna bezradnść? Czy pacjent usilnie stara się unikać kntaktów z innymi? Czy pacjent przejawia brak pewnści siebie/zdecydwania?

15 Prjekt realizwany w ramach prgramu Obywatele dla Demkracji, finanswaneg z Funduszy EOG.

Zadania polskich instytucji i służb społecznych w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie

Zadania polskich instytucji i służb społecznych w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie Zadania plskich instytucji i służb spłecznych w dziedzinie przeciwdziałania przemcy w rdzinie - Plicja D pdstawwych zadań plicji należy m.in.: 1. chrna życia i zdrwia ludzi raz mienia przed bezprawnymi

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Wspierania Rodziny

Gminny Program Wspierania Rodziny Załącznik d Uchwały Nr XVII/94/2016 Rady Gminy Lisew z dnia 2 marca 2016 rku Gminny Prgram Wspierania Rdziny na lata 2016 2018 I. Wprwadzenie Rdzina, t naturalne śrdwisk wychwawcze dziecka, które wpływa

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 3, Publicznym Gimnazjum Nr 3 im. Emilii Plater w Białej Podlaskiej

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 3, Publicznym Gimnazjum Nr 3 im. Emilii Plater w Białej Podlaskiej Wewnątrzszklny System Dradztwa Zawdweg w Zesple Szkół Ogólnkształcących nr 3, Publicznym Gimnazjum Nr 3 im. Emilii Plater w Białej Pdlaskiej Wstęp Wewnątrzszklny System Dradztwa Zawdweg (WSDZ) jest skierwany

Bardziej szczegółowo

Rodzaj szkolenia nieformalnego: Coaching

Rodzaj szkolenia nieformalnego: Coaching Rdzaj szklenia niefrmalneg: Caching 1. Cele szklenia Celem szklenia jest pdwyższanie pzimu kmpetencji pracwników w zakresie przezwyciężania prblemów i barier pjawiających się na drdze d realizacji braneg

Bardziej szczegółowo

STATUT PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO SÓWKA MĄDRA GŁÓWKA przedszkole o profilu artystycznym.

STATUT PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO SÓWKA MĄDRA GŁÓWKA przedszkole o profilu artystycznym. STATUT PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO SÓWKA MĄDRA GŁÓWKA przedszkle prfilu artystycznym. I Pstanwienia gólne : Przedszkle niepubliczne SÓWKA MĄDRA GŁÓWKA 1. zwane dalej przedszklem jest przedszklem niepublicznym

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PLACÓWKI OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ WSPARCIA DZIENNEGO. Wesoła Chatka. Al. Wojska Polskiego 63, 70 476. w Szczecinie

REGULAMIN PLACÓWKI OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ WSPARCIA DZIENNEGO. Wesoła Chatka. Al. Wojska Polskiego 63, 70 476. w Szczecinie REGULAMIN PLACÓWKI OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ WSPARCIA DZIENNEGO Wesła Chatka Al. Wjska Plskieg 63, 70 476 1 Pdstawa prawna w Szczecinie Placówka prwadzi swją działalnść na pdstawie: Ustawy pmcy spłecznej

Bardziej szczegółowo

Samopomoc Dlaczego warto się angażować?

Samopomoc Dlaczego warto się angażować? Sampmc Dlaczeg wart się angażwać? Jacek Bednarzak Grupa Wsparcia TROP Sampmc - wart się angażwać! Osby, które przeżyły kryzys najlepiej wiedzą, że: Dla każdeg chreg niezbędne jest prfesjnalne wsparcie

Bardziej szczegółowo

P L A N P R A C Y Z R O D Z I C A M I N A R O K S Z K O L N Y 2 0 1 5 / 2 0 1 6

P L A N P R A C Y Z R O D Z I C A M I N A R O K S Z K O L N Y 2 0 1 5 / 2 0 1 6 P L A N P R A C Y Z R O D Z I C A M I N A R O K S Z K O L N Y 2 0 1 5 / 2 0 1 6... każda rdzina, bez względu na t, czy zdaje sbie sprawę czy nie, stwarza pdstawy przyszłeg rzwju sbwści dziecka, wiele,

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie w Gminie Lyski

Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie w Gminie Lyski Załącznik d uchwały Nr.. Rady Gminy Lyski z dnia... 2011 r. Gminny Prgram Przeciwdziałania Przemcy w Rdzinie raz Ochrny Ofiar Przemcy w Rdzinie w Gminie Lyski Wstęp Rdzina uważana jest za naturalną i pdstawwą

Bardziej szczegółowo

Część 9: Wytyczne dotyczące radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych

Część 9: Wytyczne dotyczące radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych Prgram Cmenius Część 9: Wytyczne dtyczące radzenia sbie w sytuacjach kryzyswych Radzenie sbie w sytuacjach kryzyswych 3 Celem niniejszeg dkumentu na temat Radzenia sbie w sytuacjach kryzyswych jest zapewnienie

Bardziej szczegółowo

Jak budowad dobre relacje z osobami starszymi? Na przykład z dziadkiem, z babcią lub rodzicami w podeszłym wieku

Jak budowad dobre relacje z osobami starszymi? Na przykład z dziadkiem, z babcią lub rodzicami w podeszłym wieku Umiejętnść budwania dbrych relacji z innymi ludźmi zapewnia nam gdne życie bez nadużyć, zaniedbania i przemcy. Jak budwad dbre relacje z sbami starszymi? Na przykład z dziadkiem, z babcią lub rdzicami

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PEDAGOGA I PSYCHOLOGA SZKOLNEGO NA ROK SZKOLNY 2015/2016

PLAN PRACY PEDAGOGA I PSYCHOLOGA SZKOLNEGO NA ROK SZKOLNY 2015/2016 Liceum Ogólnkształcące im. Wincenteg Pla w Czersku PLAN PRACY PEDAGOGA I PSYCHOLOGA SZKOLNEGO NA ROK SZKOLNY 2015/2016 Czersk 2015 Lp. Zadania gólne Szczegółwe zadania na rk 2015/2016 Data realizacji Uwagi

Bardziej szczegółowo

Nauczyciele - Wychowawcy klas:

Nauczyciele - Wychowawcy klas: Nauczyciele - Wychwawcy klas: KLASA SZKOLNA Obk struktury frmalnej, w każdej klasie szklnej kształtuje się też struktura niefrmalna, parta na emcjnalnej więzi między uczniami raz uczniami i wychwawcą.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI PROGRAM PROFILAKTYKI Wstęp Prfilaktyka t zapbieganie, chrnienie dzieci i młdzieży przed demralizacją i patlgią. T jedncześnie ukazywanie ucznim piękna i dbra we współczesnym świecie raz budwanie pzytywneg

Bardziej szczegółowo

Oferta. Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 10 w Warszawie DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH ORAZ PONADGIMNAZJALNYCH

Oferta. Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 10 w Warszawie DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH ORAZ PONADGIMNAZJALNYCH Oferta Pradni Psychlgiczn-Pedaggicznej nr 10 w Warszawie DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH ORAZ PONADGIMNAZJALNYCH Grupwe zajęcia lgpedyczne... 2 Grupy młdzieżwe... 3 Jak się uczyć?... 4 Mediacje rdzinne...

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjnowychowawczy

Projekt edukacyjnowychowawczy Prjekt edukacyjnwychwawczy Mcni bez przemcy Rk szklny 2012/2013 I. Załżenia gólne Prjekt Mcni bez przemcy adreswany jest d uczniów V VI klasy SP raz I klasy gimnazjum. Głównym jeg celem jest przeciwdziałanie

Bardziej szczegółowo

w Gimnazjum nr 3 w Jelnej

w Gimnazjum nr 3 w Jelnej Wewnątrzszklny System Dradztwa Zawdweg w Gimnazjum nr 3 w Jelnej Opracwany dla klasy I na lata 2014/2015 d 2016/2017 Opracwanie: mgr Elżbieta Plata (pedagg szklny) mgr Wjciech Mróz (szklny dradca zawdwy)

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego W Mrowinach na lata 2011-2016

Koncepcja pracy Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego W Mrowinach na lata 2011-2016 Kncepcja pracy Młdzieżweg Ośrdka Wychwawczeg W Mrwinach na lata 2011-2016 WYCHOWAWCY inauczyciele DBAJĄ O PEŁNY ROZWÓJ MŁODZIEŻY, TAK BY WYROSŁA ONA NA DOBRYCH LUDZI I UCZCIWYCH OBYWATELI. Jesteśmy placówką:

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola Miejskiego Nr 10 w Krośnie

Koncepcja pracy. Przedszkola Miejskiego Nr 10 w Krośnie Kncepcja pracy Przedszkla Miejskieg Nr 10 w Krśnie Pdstawa prawna: Rzprządzenie Ministra Edukacji Nardwej z dnia 7 października 2009 r. w sprawie nadzru pedaggiczneg (Dz.U. z 2009 r. Nr 168 pz. 1324 ze

Bardziej szczegółowo

B. Założenia realizacyjne na rok szkolny 2012/2013

B. Założenia realizacyjne na rok szkolny 2012/2013 Szkła Pdstawwa w Stęszewie B. Załżenia realizacyjne na rk szklny 2012/2013 Twórcy prgramu: 1. mgr Marta Janecka 2. mgr Małgrzata Kuśnierz 3. mgr Jlanta Grenda 4. mgr Maria Stawna 5. mgr Izabela Czerwińska

Bardziej szczegółowo

Akademia Umiejętności Zarządzania Personelem

Akademia Umiejętności Zarządzania Personelem Akademia Umiejętnści Zarządzania Persnelem LndnSAM Plska, Kraków 2013 LndnSAM Plska www.lndnsam.pl LndnSAM Plska (Lndn Schl f Accuntancy and Management) t nwczesna, międzynardwa firma szkleniwa działająca

Bardziej szczegółowo

Ocena realizacji projektu Twoja wiedza twój sukces edycja 2005 Edukacja kluczem do przyszłości w województwie opolskim dokonana przez jego uczestników

Ocena realizacji projektu Twoja wiedza twój sukces edycja 2005 Edukacja kluczem do przyszłości w województwie opolskim dokonana przez jego uczestników Ocena realizacji prjektu Twja wiedza twój sukces edycja 25 Edukacja kluczem d przyszłści w wjewództwie plskim dknana przez jeg uczestników Opracwanie sprządzn na pdstawie danych zawartych w annimwych ankietach,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE

INFORMACJA DLA OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE INFORMACJA DLA OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE Przemc w rdzinie t zamierzne i wykrzystujące przewagę siły działanie skierwane przeciw człnkwi rdziny naruszające prawa i dbra sbiste, pwdujące cierpienie i szkdy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY XXVIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO

PROGRAM WYCHOWAWCZY XXVIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO PROGRAM WYCHOWAWCZY XXVIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W WARSZAWIE Załżenia gólne: 1. Szklny prgram wychwawczy zawiera pis zadań wychwawczych i jest realizwany przez wszystkich nauczycieli.

Bardziej szczegółowo

Partner projektu F5 Konsulting Sp. z o.o. ul. Składowa 5, 61-897 Poznań T: 061 856 69 60 F: 061 853 02 95

Partner projektu F5 Konsulting Sp. z o.o. ul. Składowa 5, 61-897 Poznań T: 061 856 69 60 F: 061 853 02 95 Plan Kmunikacji na temat prjektu samceny , 2010 Partner prjektu F5 Knsulting Sp. z.. ul. Składwa 5, 61-897 Pznań T: 061 856 69 60 F: 061 853 02 95 SPIS TREŚCI: WPROWADZENIE...

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU PUBLICZNEGO GIMNAZJUM I SZKOLY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W LEŹNIE

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU PUBLICZNEGO GIMNAZJUM I SZKOLY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W LEŹNIE PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU PUBLICZNEGO GIMNAZJUM I SZKOLY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W LEŹNIE Prgram Prfilaktyczny zatwierdzn na psiedzeniu Rady Pedaggicznej w dniu 11 września 2014 rku. 1 PODSTAWA

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji Światowego Tygodnia. Przedsiębiorczości w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Jasieńcu

Sprawozdanie z realizacji Światowego Tygodnia. Przedsiębiorczości w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Jasieńcu Sprawzdanie z realizacji Światweg Tygdnia Przedsiębirczści w Zesple Szkół Pnadgimnazjalnych w Jasieńcu W dniach 17 23 listpada 2008 rku, p raz pierwszy w Plsce, zrganizwany zstał Światwy Tydzień Przedsiębirczści.

Bardziej szczegółowo

Zobowiązania Kontrahenta w zakresie postępowania z Informacjami Chronionymi W Orange Polska S.A.

Zobowiązania Kontrahenta w zakresie postępowania z Informacjami Chronionymi W Orange Polska S.A. Załącznik nr 1 d Umwy Zbwiązania Kntrahenta w zakresie pstępwania z Infrmacjami Chrninymi W Orange Plska S.A. 1. Kntrahent zbwiązuje się d: 1) zachwania w tajemnicy Infrmacji Chrninych, które zstały mu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH I ICH RODZIN KAROLEWSKA I POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH I ICH RODZIN KAROLEWSKA I POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH I ICH RODZIN KAROLEWSKA I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin Walneg zebrania Człnków Stwarzyszenia na Rzecz Osób Niepełnsprawnych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU PUBLICZNEGO GIMNAZJUM I SZKOLY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W LEŹNIE

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU PUBLICZNEGO GIMNAZJUM I SZKOLY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W LEŹNIE PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU PUBLICZNEGO GIMNAZJUM I SZKOLY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W LEŹNIE Prgram Prfilaktyczny zatwierdzn na psiedzeniu Rady Pedaggicznej w dniu 11 września 2014 rku. 1 PODSTAWA

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY W ZESPOLE SZKOLNO- GIMNAZJALNYM NR 7 W RADOMSKU

PROCEDURA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY W ZESPOLE SZKOLNO- GIMNAZJALNYM NR 7 W RADOMSKU Pdstawa prawna PROCEDURA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY W ZESPOLE SZKOLNO- GIMNAZJALNYM NR 7 W RADOMSKU Rzprządzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych

Bardziej szczegółowo

Wstęp. 2. Definicje. 3. Warunki zawarcia umowy

Wstęp. 2. Definicje. 3. Warunki zawarcia umowy Wstęp 1.1. Niniejszy regulamin kreśla gólne warunki krzystania z usługi internetwej funkcjnującej pd adresem wiem.c, świadcznej przez Usługdawcę na rzecz Nadawców i Odbirców infrmacji. 2. Definicje 2.1.

Bardziej szczegółowo

Specyficzną grupę odbiorców, którzy są najbardziej podatni na niekorzystne oddziaływanie środków masowego przekazu, stanowią dzieci i młodzież.

Specyficzną grupę odbiorców, którzy są najbardziej podatni na niekorzystne oddziaływanie środków masowego przekazu, stanowią dzieci i młodzież. WPŁYW PORNOGRAFII NA PSYCHIKĘ DZIECI I MŁODZIEŻY Śrdki masweg przekazu mają grmny wpływ na życie człwieka. Nie tylk w szybkim tempie i stale rzpwszechniają infrmacje wydarzeniach na świecie, ale uczą,

Bardziej szczegółowo

OFERUJEMY POMOC W ZAKRESIE: OFERTA POMOCY PSYCHOLOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 UDZIELAMY POMOCY:

OFERUJEMY POMOC W ZAKRESIE: OFERTA POMOCY PSYCHOLOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 UDZIELAMY POMOCY: OFERTA POMOCY PSYCHOLOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 OFERUJEMY POMOC W ZAKRESIE: Prfilaktyki Diagnzy Terapii indywidualnej, grupwej, rdzin Dradztwa zawdweg Dziecim i młdzieży Rdzicm Nauczycielm

Bardziej szczegółowo

"Zarządzanie kompetencjami w realizacji strategii firmy"

Zarządzanie kompetencjami w realizacji strategii firmy "Zarządzanie kmpetencjami w realizacji strategii firmy" Mje wystąpienie będzie miał charakter wyraźnie "hr'wski", gdyŝ jest t dziedzina mi bliska ze względu na fakt, iŝ reprezentuję agencję dradczą Intersurce.

Bardziej szczegółowo

Przyczyny niepowodzeń szkolnych. mgr Ewa Adamczyk

Przyczyny niepowodzeń szkolnych. mgr Ewa Adamczyk Przyczyny niepwdzeń szklnych mgr Ewa Adamczyk Rdzina i szkła t dwa śrdwiska liczące się w życiu każdeg młdeg człwieka. Szkła dla ucznia jest miejscem nauki, zabawy, kntaktów z nauczycielami i rówieśnikami.

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. Rok szkolny 2014/2015

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. Rok szkolny 2014/2015 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Rk szklny 2014/2015 Przedstawiny na psiedzeniu Rady Pedaggicznej 15.09.2014r. Uchwalny przez Radę Rdziców 09.2014r. 1 I.CELE PROFILAKTYKI W SZKOLE 1. Wspieranie rzwju emcjnalneg,

Bardziej szczegółowo

OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ

OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ Ośrdek Pmcy Spłecznej w Wicku zstał pwłany na mcy uchwały Gminnej Rady Nardwej w Wicku nr XII/29/90 z dnia 27 luteg 1990 r. zgdnie z ustawą pmcy spłecznej raz statutem Ośrdka

Bardziej szczegółowo

Terapii pedagogicznej wg ramowego programu zatwierdzonego przez MEN, Zamawiający

Terapii pedagogicznej wg ramowego programu zatwierdzonego przez MEN, Zamawiający Ełk: Wybór kadry szkleniwej d przeprwadzenia zajęć na kursie kwalifikacyjnym z Terapii pedaggicznej Numer głszenia: 464700-2012; data zamieszczenia: 21.11.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie

Bardziej szczegółowo

Projekt organizacji wychowania przedszkolnego w Niepublicznym Punkcie Przedszkolnym PANDA

Projekt organizacji wychowania przedszkolnego w Niepublicznym Punkcie Przedszkolnym PANDA Prjekt rganizacji wychwania przedszklneg w Niepublicznym Punkcie Przedszklnym PANDA I. Pdstawa prawna Niepubliczny Punkt Przedszklny działa na pdstawie: Ustawy Systemie Oświaty z dnia 7 września 1991r.

Bardziej szczegółowo

Program pracy z uczniem mającym trudności w nauce

Program pracy z uczniem mającym trudności w nauce Liceum Ogólnkształcące im. Stefana Czarnieckieg w Nisku Prgram pracy z uczniem mającym trudnści w nauce Opracwanie: Anna Pawlus Anna Rybińska Jerzy Stelmach Nisk 2006 A szkle mówili z miłsnym zachwytem,

Bardziej szczegółowo

Specjalne dostosowanie procesu edukacyjnego - jak wspierać i oceniać ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w szkole ogólnodostępnej

Specjalne dostosowanie procesu edukacyjnego - jak wspierać i oceniać ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w szkole ogólnodostępnej Specjalne dstswanie prcesu edukacyjneg - jak wspierać i ceniać ucznia z niepełnsprawnścią intelektualną w szkle gólndstępnej mgr Mnika Karwacka, pedagg specjalny, terapeuta pedaggiczny, ODN Eurnauka Materiały

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo w szkole.

Bezpieczeństwo w szkole. Bezpieczeństw w szkle. Dyrektrzy przedszkli, szkół, placówek światwych wjewództwa świętkrzyskieg W związku ze zbliżającym się seznem wisennym Kuratrium Oświaty przypmina kniecznści przeglądu placów zabaw

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWANIE POMOCY SZKOLE WYZWANIA na poszczególnych etapach moderator: Marcin Nowicki, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

PROGRAMOWANIE POMOCY SZKOLE WYZWANIA na poszczególnych etapach moderator: Marcin Nowicki, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową PODSUMOWANIE WARSZTATÓW Od dialgu edukacyjneg d sieci współpracy i samkształcenia. Jak zrganizwać w reginie wspmaganie szkół z uwzględnieniem dialgu edukacyjneg i sieciwania? (cztery grupy) PROGRAMOWANIE

Bardziej szczegółowo

STATUT PRYWATNEGO PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO. Rozdział I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1

STATUT PRYWATNEGO PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO. Rozdział I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 STATUT PRYWATNEGO PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Rzdział I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Prywatne przedszkle ELEMELEK zwane dalej przedszklem jest placówką niepubliczną. 2. Siedziba przedszkla znajduje się w Grzwie

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 1/2014 Zarządu Stowarzyszenia Damy Radę z dnia 28 kwietnia 2014 r.

Zarządzenie nr 1/2014 Zarządu Stowarzyszenia Damy Radę z dnia 28 kwietnia 2014 r. Zarządzenie nr 1/2014 Zarządu Stwarzyszenia Damy Radę z dnia 28 kwietnia 2014 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Organizacyjneg dla Placówki Wsparcia Dzienneg Ośrdka Scjterapeutyczneg GNIAZDO w Zielnej

Bardziej szczegółowo

Refleksje z wyjazdu studyjnego do Murcji w Hiszpanii 09-16.12.2011r.

Refleksje z wyjazdu studyjnego do Murcji w Hiszpanii 09-16.12.2011r. Jlanta Małek- Kt Starszy Wizytatr Kuratrium Oświaty we Wrcławiu Legnica, dnia 30 grudnia 2011r. Refleksje z wyjazdu studyjneg d Murcji w Hiszpanii 09-16.12.2011r. Wizyta Studyjna w Hiszpanii w reginie

Bardziej szczegółowo

Aktywność w sieci twoją szansą na przyszłość " zasady przyjmowania zgłoszeń, procedury

Aktywność w sieci twoją szansą na przyszłość  zasady przyjmowania zgłoszeń, procedury REGULAMIN SZKOLEŃ w ramach prjektu pt. Aktywnść w sieci twją szansą na przyszłść". 1 Przepisy gólne 1. Regulamin kreśla zasady rekrutacji na bezpłatne szklenia realizwane w ramach prjektu pt. Aktywnść

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na lata 2009-2014

Program Rozwoju Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na lata 2009-2014 Prgram Rzwju Pradni Psychlgiczn Pedaggicznej na lata 2009-2014 W pracach nad sfrmułwaniem głównych tez d prgramu uczestniczyli wszyscy człnkwie Rady Pedaggicznej Pradni Psychlgiczn-Pedaggicznej. D pracwania

Bardziej szczegółowo

Standardy i wskaźniki realizacji Programu Wychowawczego SP 7

Standardy i wskaźniki realizacji Programu Wychowawczego SP 7 Standardy i wskaźniki realizacji Prgramu Wychwawczeg SP 7 STANDARD I : Szkła uczy samrządnści, przygtwując ucznia d życia w świecie drsłych. 1. Uczeń kl. I-III ma mżliwść uczestniczenia w pracy małeg samrządu

Bardziej szczegółowo

KARTA ZGŁOSZENIA Do udziału w projekcie Szansa na 6

KARTA ZGŁOSZENIA Do udziału w projekcie Szansa na 6 Strna1 Prjekt jest współfinanswany przez Unię Eurpejską w ramach Eurpejskieg Funduszu Spłeczneg. _ KARTA ZGŁOSZENIA D udziału w prjekcie CZĘŚD I DEKLARACJA UCZESTNICTWA W PROJEKCIE (WYPEŁNIA RODZIC/OPIEKUN

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PORZĄDKOWY DLA KURACJUSZY/PACJENTÓW I GOŚCI NZOZ CU ENERGETYK SP.Z O.O.

REGULAMIN PORZĄDKOWY DLA KURACJUSZY/PACJENTÓW I GOŚCI NZOZ CU ENERGETYK SP.Z O.O. REGULAMIN PORZĄDKOWY DLA KURACJUSZY/PACJENTÓW I GOŚCI NZOZ CU ENERGETYK SP.Z O.O. W INOWROCŁAWIU 1. Osba przybywająca w celu pdjęcia leczenia d NZOZ CU 'ENERGETYK' pwinna: legitymwać się ważnym dkumentem

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z TECHNIKI:

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z TECHNIKI: WYMAGANIA EDUKACYJNE Z TECHNIKI: I. Spsby sprawdzania siągnięć uczniów - dpwiedzi ustne, - testy sprawdzające wiadmści z wychwania kmunikacyjneg, - cena na lekcji z wyknanej pracy np. z rysunku techniczneg,

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKA MATRYCA KOMPETENCJI DLA MENTORA

EUROPEJSKA MATRYCA KOMPETENCJI DLA MENTORA EUROPEJSKA MATRYCA KOMPETENCJI DLA MENTORA EUROPEJSKA MATRYCA KOMPETENCJI DLA MENTORA Prjekt LLP-LDV-TOI-12-AT-0015 Krdynatr prjektu: Schulungszentrum Fhnsdrf Partnerzy: University f Gthenburg Municipality

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ SPORTOWO REKREACYJNYCH REALIZOWANYCH W RAMACH FUNKCJONOWANIA UCZNIOWSKIEGO KLUBU SPORTOWEGO ORZEŁ PRZY ZESPOLE SZKÓŁ W ZIELENIU

PROGRAM ZAJĘĆ SPORTOWO REKREACYJNYCH REALIZOWANYCH W RAMACH FUNKCJONOWANIA UCZNIOWSKIEGO KLUBU SPORTOWEGO ORZEŁ PRZY ZESPOLE SZKÓŁ W ZIELENIU PROGRAM ZAJĘĆ SPORTOWO REKREACYJNYCH REALIZOWANYCH W RAMACH FUNKCJONOWANIA UCZNIOWSKIEGO KLUBU SPORTOWEGO ORZEŁ PRZY ZESPOLE SZKÓŁ W ZIELENIU Opracwał : Dariusz Langwski Zieleń, 2012 r. 2 Wprwadzenie.

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Wolontariat postrzegany oczami młodzieży. Ankieta jest anonimowa

ANKIETA. Wolontariat postrzegany oczami młodzieży. Ankieta jest anonimowa ANKIETA Wlntariat pstrzegany czami młdzieży Ankieta jest annimwa Dtyczy idei wlntariatu i służy wyłącznie jak materiał badawczy i pmcniczy d naszej pracy zatytułwanej Wlntariat pmysłem na siebie na knkurs

Bardziej szczegółowo

Statut prywatnego przedszkola niepublicznego

Statut prywatnego przedszkola niepublicznego Statut prywatneg przedszkla niepubliczneg Rzdział I Pstanwienia gólne 1. Prywatne przedszkle BAJKOWE PRZEDSZKOLE, zwane dalej przedszklem, jest placówką niepubliczną. 2. Siedziba przedszkla znajduje się

Bardziej szczegółowo

Wstęp do koncepcji funkcjonowania i rozwoju szkoły

Wstęp do koncepcji funkcjonowania i rozwoju szkoły Wstęp d kncepcji funkcjnwania i rzwju szkły Wypracwana wspólnie z Radą Pedaggiczną kncepcja parta jest na realiach Gimnazjum nr 2 w Kluszkach szkły, w której nad kształceniem, wychwaniem i bezpieczeństwem

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE NR 5/ŚRE/2011/NP3 dot. realizacji szkolenia grupowego: indywidualne wsparcie psychologiczne

ZAPYTANIE OFERTOWE NR 5/ŚRE/2011/NP3 dot. realizacji szkolenia grupowego: indywidualne wsparcie psychologiczne Prjekt współfinanswany przez Unię Eurpejską w ramach Eurpejskieg Funduszu Spłeczneg O C H O T N I C Z E H U F C E P R A C Y W I E L K O P O L S K A W O J E W Ó D Z K A K O M E N D A O H P W P O Z N A N

Bardziej szczegółowo

Procedury przyjęcia dziecka do punktu przedszkolnego i oddziału przedszkolnego w Zespole Szkół w Suchowoli

Procedury przyjęcia dziecka do punktu przedszkolnego i oddziału przedszkolnego w Zespole Szkół w Suchowoli Prcedury przyjęcia dziecka d punktu przedszklneg i ddziału przedszklneg w Zesple Szkół w Suchwli Pdstawa prawna: Ustawa z dnia 6 grudnia 2013 r. zmianie ustawy systemie światy raz niektórych innych ustaw

Bardziej szczegółowo

Raport z badań Why I came back to learn?" Dlaczego zdecydowałem się na powrót do nauki w UTW CC?

Raport z badań Why I came back to learn? Dlaczego zdecydowałem się na powrót do nauki w UTW CC? Raprt z badań Why I came back t learn?" Dlaczeg zdecydwałem się na pwrót d nauki w UTW CC? Głównym celem badania była dpwiedź na pstawiny prblem badawczy: Dlaczeg zdecydwałem się na pwrót d nauki w UTW

Bardziej szczegółowo

Temat: Alkohol przyczyny, problem, skutki

Temat: Alkohol przyczyny, problem, skutki Scenariusz 11 Temat: Alkhl przyczyny, prblem, skutki Cele: Uczeń: wie, c t jest alkhl, alkhlizm, ptrafi zdefiniwać t pjęcie, rzwija umiejętnść grmadzenia infrmacji z tekstów źródłwych na temat alkhlu,

Bardziej szczegółowo

NADOPIEKUŃCZOŚĆ RODZICIELSKA

NADOPIEKUŃCZOŚĆ RODZICIELSKA NADOPIEKUŃCZOŚĆ RODZICIELSKA Autr: Małgrzata Osipczuk Źródł: www.psychtekst.pl Kiedy dwulatek próbuje wybiec na ulicę - zapbiegliwy rdzic pwstrzymuje g i przyciąga z pwrtem d siebie - jest t wyraz adekwatnej

Bardziej szczegółowo

ŻYCIORYS ZAWODOWY. Należy zapoznać się z profilem firmy czym się zajmuje, jakie ma osiągnięcia i plany rozwoju.

ŻYCIORYS ZAWODOWY. Należy zapoznać się z profilem firmy czym się zajmuje, jakie ma osiągnięcia i plany rozwoju. Życirys zawdwy i list mtywacyjny t pdstawwe dkumenty, którymi psługują się sby pszukujące pracy. Nie zawsze muszą ne wyglądać tak sam, jednak pdlegają pewnym standardm, których należy przestrzegać, gdyż

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU POPRAWY WARUNKÓW PRACY

REGULAMIN OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU POPRAWY WARUNKÓW PRACY Ministerstw Pracy i Plityki Spłecznej REGULAMIN OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU POPRAWY WARUNKÓW PRACY Sekretariat Knkursu: Centralny Instytut Ochrny Pracy - Państwwy Instytut Badawczy www.cip.pl/knkurs-bhp ORGANIZATOR

Bardziej szczegółowo

Regulamin działalności biblioteki Szkoły Podstawowej nr 28 im. Kornela Makuszyńskiego w Poznaniu

Regulamin działalności biblioteki Szkoły Podstawowej nr 28 im. Kornela Makuszyńskiego w Poznaniu Regulamin działalnści bibliteki Szkły Pdstawwej nr 28 im. Krnela Makuszyńskieg w Pznaniu Na pdstawie art. 67 ust. 1 Ustawy systemie światy z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. 2004 r. Nr 256, pz 2572 z późn.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 W BĘDZINIE

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 W BĘDZINIE PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 W BĘDZINIE Pdstawa prawna: Rządwy prgram na lata 2008-2013 Bezpieczna i przyjazna szkła Nardwy plan działań na rzecz dzieci 2004-2012 Plska dla dzieci Rządwy

Bardziej szczegółowo

Developing Employability via Environmental Action DEVEA REGULAMIN UCZESTNICTWA W PROJEKCIE

Developing Employability via Environmental Action DEVEA REGULAMIN UCZESTNICTWA W PROJEKCIE Develping Emplyability via Envirnmental Actin DEVEA REGULAMIN UCZESTNICTWA W PROJEKCIE 1 Infrmacje gólne prjekcie 1. Prjekt realizwany jest przez Fundację Partnerstw dla Śrdwiska wspólnie z Grundwrk Lndn

Bardziej szczegółowo

Biuletyn PREMD. Numer 2(6)/2012

Biuletyn PREMD. Numer 2(6)/2012 Biuletyn PREMD Numer 2(6)/2012 Zapraszamy d zapznania się z klejnym Biuletynem Partnerstwa na Rzecz Rzwju i Edukacji Małych Dzieci (PREMD). Chcielibyśmy, aby Biuletyn stał się źródłem infrmacji nie tylk

Bardziej szczegółowo

KARTA KWALIFIKACYJNA UCZESTNIKA WYPOCZYNKU

KARTA KWALIFIKACYJNA UCZESTNIKA WYPOCZYNKU 1 KARTA KWALIFIKACYJNA UCZESTNIKA WYPOCZYNKU I. INFORMACJA ORGANIZATORA WYPOCZYNKU 1. Frma wypczynku...wędrwny bóz rekreacyjn - sprtwy... 2. Adres placówki... 3. Czas trwania wypczynku I turnus d 28 czerwca

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY XXVII LO im. T. Czackiego. w roku szkolnym 2012 / 2013

PROGRAM PROFILAKTYCZNY XXVII LO im. T. Czackiego. w roku szkolnym 2012 / 2013 Załącznik d Statutu Szkły Prgram Prfilaktyczny XXVII LO im. T. Czackieg w rku szklnym 2012/2013 PROGRAM PROFILAKTYCZNY XXVII LO im. T. Czackieg w rku szklnym 2012 / 2013 ZADANIA I. PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA SIÓSTR NIEPOKALANEK

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA SIÓSTR NIEPOKALANEK KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA SIÓSTR NIEPOKALANEK Niechże te dzieci mają u nas szczęśliwe dzieciństw, żebyśmy tym spsbem pdłżyły im przyszłść zasbniejszą w siłę, dprną przeciwk wszelkim trudnścim i bólm,

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Gminy Puck na rok 2015

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Gminy Puck na rok 2015 Załącznik nr 1 d Uchwały Nr III/12/14 Rady Gminy Puck z dnia 30 grudnia 2014 r. Gminny Prgram Prfilaktyki i Rzwiązywania Prblemów Alkhlwych dla Gminy Puck na rk 2015 I. PODSTAWA PRAWNA 1. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie zgłoszonych rekomendacji:

Podsumowanie zgłoszonych rekomendacji: Ministerstw Nauki i Szklnictwa Wyższeg Rekmendacje wypracwane przez uczestników warsztatów Okrągłeg Stłu Wyskiej Jakści Praktyk Studenckich Pdsumwanie zgłsznych rekmendacji: Uczestnicy warsztatów Okrągłeg

Bardziej szczegółowo

Dojrzałość szkolna dziecka rozpoczynającego naukę

Dojrzałość szkolna dziecka rozpoczynającego naukę Djrzałść szklna dziecka rzpczynająceg naukę Djrzałść szklna t siągnięcie przez dzieck takieg stpnia rzwju umysłweg, emcjnalneg, spłeczneg i fizyczneg, jaki umżliwia mu udział w życiu szklnym i panwanie

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy. Przedszkola Publicznego Mali Odkrywcy. w Dąbrówce. Przyjęty Uchwałą Rady Pedagogicznej i Rady Rodziców nr 3/2014

Program Wychowawczy. Przedszkola Publicznego Mali Odkrywcy. w Dąbrówce. Przyjęty Uchwałą Rady Pedagogicznej i Rady Rodziców nr 3/2014 Prgram Wychwawczy Przedszkla Publiczneg Mali Odkrywcy w Dąbrówce Przyjęty Uchwałą Rady Pedaggicznej i Rady Rdziców nr 3/2014 w dniu 15.01.2015 r. PODSTAWY PRAWNE 1. Knstytucji Rzeczypsplitej Plskiej art.

Bardziej szczegółowo

Baza aktywności e-learningowej uczelni

Baza aktywności e-learningowej uczelni Baza aktywnści e-learningwej uczelni Prjekt Stwarzyszenia E-learningu Akademickieg pt. Praktyki e-learningwe w plskim szklnictwie wyższym baza wiedzy dfinanswany przez Ministerstw Nauki i Szklnictwa Wyższeg.

Bardziej szczegółowo

Parafialny Program Odnowy i Ewangelizacji

Parafialny Program Odnowy i Ewangelizacji Parafialny Prgram Odnwy i Ewangelizacji I Etap - Kerygmat - Głszenie Ewangelii Na I Etapie Parafia dzielna jest na mniejsze części - Rejny i Pdrejny, c ułatwia kntakt ze wszystkimi sbami. Pwływana jest

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Pracy Przedszkola Samorządowego w Ujeździe Górnym. 2011-2015 Przedszkole Samorządowe w Ujeździe Górnym

Koncepcja Pracy Przedszkola Samorządowego w Ujeździe Górnym. 2011-2015 Przedszkole Samorządowe w Ujeździe Górnym Kncepcja Pracy Przedszkla Samrządweg w Ujeździe Górnym 2011-2015 Przedszkle Samrządwe w Ujeździe Górnym Dzieck chce być dbre Jeśli nie umie naucz Jeśli nie wie wytłumacz Jeśli nie mże pmóż Janusz Krczak

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z HISTORII Szkoła podstawowa klasy IV- VI.

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z HISTORII Szkoła podstawowa klasy IV- VI. PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z HISTORII Szkła pdstawwa klasy IV- VI. 1. Pdstawa prawna d pracwania Przedmitweg Systemu Oceniania: 2. Rzprządzenie MEN z dnia 21.03.2001r. 3. Prgram nauczania Mja histria

Bardziej szczegółowo

Razem 210 000,00 144 548,89 68,83

Razem 210 000,00 144 548,89 68,83 Załącznik nr 7 d infrmacji piswej PLAN I WYKONANIE DOCHODÓW Z TYTUŁU WYDAWANIA ZEZWOLEŃ NA SPRZEDAŻ NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH I WYDATKÓW NA REALIZACJĘ ZADAŃ OKREŚLONYCH W PROGRAMIE PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA

Bardziej szczegółowo

Program. Spójrz inaczej

Program. Spójrz inaczej Prgram prfilaktyczn wychwawczy Gimnazjum Gminneg w Serbach Spójrz inaczej Wg prgramu: Andrzeja Kłdziejczyka Ewy Czemierwskiej-Kruby Tmasza Kłdziejczyka Opracwał: Ewa Grudzień Urszula Czahajda Przyjęty

Bardziej szczegółowo

KODEKS POSTĘPOWANIA I ETYKI REGULAMIN POSTĘPOWANIA ANTYMONOPOLOWEGO I OCHRONA KONKURENCJI

KODEKS POSTĘPOWANIA I ETYKI REGULAMIN POSTĘPOWANIA ANTYMONOPOLOWEGO I OCHRONA KONKURENCJI KODEKS POSTĘPOWANIA I ETYKI REGULAMIN POSTĘPOWANIA ANTYMONOPOLOWEGO I OCHRONA KONKURENCJI REGULAMIN POSTĘPOWANIA ANTYMONOPOLOWEGO I OCHRONA KONKURENCJI Kncern Magna knkuruje energicznie, ale sprawiedliwie

Bardziej szczegółowo

Partner projektu F5 Konsulting Sp. z o.o. ul. Składowa 5, 61-897 Poznań T: 061 856 69 60 F: 061 853 02 95

Partner projektu F5 Konsulting Sp. z o.o. ul. Składowa 5, 61-897 Poznań T: 061 856 69 60 F: 061 853 02 95 Plan Kmunikacji na temat prjektu samceny Urząd Gminy ZŁOTA ZŁOTA czerwiec 2011 Partner prjektu F5 Knsulting Sp. z.. ul. Składwa 5, 61-897 Pznań T: 061 856 69 60 F: 061 853 02 95 SPIS TREŚCI: WPROWADZENIE...

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA INDYWIDUALNE ROZWOJOWE. Oferta przeznaczona dla wszystkich pracowników w celu podnoszenia efektywności pracy.

SZKOLENIA INDYWIDUALNE ROZWOJOWE. Oferta przeznaczona dla wszystkich pracowników w celu podnoszenia efektywności pracy. SZKOLENIA INDYWIDUALNE ROZWOJOWE Oferta przeznaczna dla wszystkich pracwników w celu pdnszenia efektywnści pracy. Szklenia mają frmę pragmatyczną i kncentrują się na wypracwywaniu knkretnych strategii

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mogilenska.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mogilenska.pl Adres strny internetwej, na której Zamawiający udstępnia Specyfikację Isttnych Warunków Zamówienia: mgilenska.pl Pznań: Wyknanie usługi szkleniwej plegającej na pracwaniu, zrganizwaniu i przeprwadzeniu

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mogilenska.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mogilenska.pl Adres strny internetwej, na której Zamawiający udstępnia Specyfikację Isttnych Warunków Zamówienia: mgilenska.pl Pznań: Przeprwadzenie terapii zajęciwej w ramach prjektu Pprawa jakści pieki nad sbami niesamdzielnymi,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Matematyka Zasadnicza Szkła Zawdwa Opracwała: mgr Karlina Łania Załżenia gólne Przedmitweg Systemu Oceniania (PSO) Przedmitwy system ceniania ma na celu : pinfrmwanie ucznia

Bardziej szczegółowo

SKARGA W SPRAWIE NIEPRZESTRZEGANIA PRZEZ RZECZPOSPOLITĄ POLSKĄ ZOBOWIĄZAŃ CIĄŻĄCYCH NA NIEJ Z MOCY TRAKTATÓW I PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ

SKARGA W SPRAWIE NIEPRZESTRZEGANIA PRZEZ RZECZPOSPOLITĄ POLSKĄ ZOBOWIĄZAŃ CIĄŻĄCYCH NA NIEJ Z MOCY TRAKTATÓW I PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ ul. Siedmigrdzka 5 lk. 51 02/09/ACh/2014 Warszawa, 30 września 2014 r. KOMISJA EUROPEJSKA Dyrekcja Generalna Sprawy Wewnętrzne Eurpean Cmmissin DG Hme Affairs B-1049 Brussels SKARGA W SPRAWIE NIEPRZESTRZEGANIA

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FERII ZIMOWYCH ORGANIZOWANYCH PRZEZ Szkołę Tenisa IQ-POINT w NOWYM SĄCZU 18.01 29.01.2016r.

REGULAMIN FERII ZIMOWYCH ORGANIZOWANYCH PRZEZ Szkołę Tenisa IQ-POINT w NOWYM SĄCZU 18.01 29.01.2016r. REGULAMIN FERII ZIMOWYCH ORGANIZOWANYCH PRZEZ Szkłę Tenisa IQ-POINT w NOWYM SĄCZU 18.01 29.01.2016r. Regulamin uczestnictwa w zajęciach ferii zimwych dla dzieci 1. Regulamin ferii zimwych w IQ-Pint bwiązuje:

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mogilenska.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mogilenska.pl Adres strny internetwej, na której Zamawiający udstępnia Specyfikację Isttnych Warunków Zamówienia: mgilenska.pl Pznań: pełnienie funkcji asystentów krdynatra części nieinwestycyjnej w ramach prjektu Pprawa

Bardziej szczegółowo

Parametryzacja modeli części w Technologii Synchronicznej

Parametryzacja modeli części w Technologii Synchronicznej Parametryzacja mdeli części w Technlgii Synchrnicznej Pdczas statniej wizyty u klienta zetknąłem się z pinią, że mdelwanie synchrniczne "dstaje" d sekwencyjneg z uwagi na brak parametrycznści. Bez najmniejszych

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mogilenska.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mogilenska.pl Adres strny internetwej, na której Zamawiający udstępnia Specyfikację Isttnych Warunków Zamówienia: mgilenska.pl Pznań: Przeprwadzenie specjalistycznych, indywidualnych zajęcia terapeutyczne dla pacjentów

Bardziej szczegółowo

Analiza potrzeb szkoleniowych zgłoszonych przez jednostki pomocy społecznej w województwie podlaskim na rok 2015

Analiza potrzeb szkoleniowych zgłoszonych przez jednostki pomocy społecznej w województwie podlaskim na rok 2015 Analiza ptrzeb szkleniwych zgłsznych przez jednstki pmcy spłecznej w wjewództwie pdlaskim na rk 2015 Reginalny Ośrdek Plityki Spłecznej w Białymstku Obserwatrium Integracji Spłecznej Analiza ptrzeb szkleniwych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PÓŁKOLONII LETNICH ORGANIZOWANYCH PRZEZ IQ-POINT SZKOŁA TENISA GRZEGORZ JEŻ W NOWYM SĄCZU 13.07 14.08.2015r.

REGULAMIN PÓŁKOLONII LETNICH ORGANIZOWANYCH PRZEZ IQ-POINT SZKOŁA TENISA GRZEGORZ JEŻ W NOWYM SĄCZU 13.07 14.08.2015r. REGULAMIN PÓŁKOLONII LETNICH ORGANIZOWANYCH PRZEZ IQ-POINT SZKOŁA TENISA GRZEGORZ JEŻ W NOWYM SĄCZU 13.07 14.08.2015r. Regulamin uczestnictwa w zajęciach półklnijnych dla dzieci 1. Regulamin półklnii letniej

Bardziej szczegółowo

STATUT ŻŁOBKA NIEPUBLICZNEGO MIASTECZKO DZIECI W GLIWICACH ROZDZIAŁ 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT ŻŁOBKA NIEPUBLICZNEGO MIASTECZKO DZIECI W GLIWICACH ROZDZIAŁ 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT ŻŁOBKA NIEPUBLICZNEGO MIASTECZKO DZIECI W GLIWICACH ROZDZIAŁ 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Niniejszy statut kreśla zasady funkcjnwania, cele i zadania placówki, zwanej w dalszej części żłbkiem, któreg

Bardziej szczegółowo

NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU

NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU ul. Nwgrdzka 47a 00-695 Warszawa Tel. (+48 22) 24 42 858 Fax. (+48 22) 20 13 408 sekretariat@ncbr.gv.pl Rzeznanie rynku OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. Przedmit zamówienia

Bardziej szczegółowo

Biuro Partnera projektu F5 Konsulting Sp. z o.o. ul. Składowa 5, 61-897 Poznań T: 061 856 69 60 F: 061 853 02 95

Biuro Partnera projektu F5 Konsulting Sp. z o.o. ul. Składowa 5, 61-897 Poznań T: 061 856 69 60 F: 061 853 02 95 Plan Kmunikacji na temat prjektu samceny Urząd Gminy Janów Pdlaski Urząd Gminy Janów Pdlaski, maj 2011 r. Biur Partnera prjektu F5 Knsulting Sp. z.. ul. Składwa 5, 61-897 Pznań SPIS TREŚCI: WPROWADZENIE...

Bardziej szczegółowo

Metody oceny procesu usługowego

Metody oceny procesu usługowego Wykład 9. Zarządzanie jakścią usług dr inż. Anna Dbrwlska Metdy ceny prcesu usługweg Tajemniczy klient (Mystery Shpping- MS) Audit prcesu usługweg (ang. WTA - Walk-thrugh Audit) Metdy ceny jakści usług

Bardziej szczegółowo