Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno Konsultacyjny jako placówka wspomagająca rodzinę (na przykładzie RODK w Kielcach)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno Konsultacyjny jako placówka wspomagająca rodzinę (na przykładzie RODK w Kielcach)"

Transkrypt

1 Paulina Forma Akademia Świętokrzyska Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno Konsultacyjny jako placówka wspomagająca rodzinę (na przykładzie RODK w Kielcach) Rodzinne ośrodki diagnostyczno-konsultacyjne powołane na podstawie art ustawy z dnia 26 października 1982 roku o postępowaniu w sprawach nieletnich, są specjalistycznymi placówkami resortu sprawiedliwości, działającymi na zlecenie sądów rodzinnych, ale także prokuratury, policji i sądów, jeśli te rozstrzygają sprawy nieletnich 1. Ponadto są to instytucje prowadzące diagnozę, opiekę specjalistyczną i poradnictwo głównie w sprawach nieletnich, opiekuńczych, małoletnich oraz rodzinnych. Ośrodki diagnostyczno-konsultacyjne są bazą wyjściową dla zapewnienia sądom rodzinnym takiej współpracy z innymi resortami i organizacjami społecznymi, która umożliwiałaby kompleksowe ujęcie problemów małoletnich i nieletnich na tle całokształtu negatywnych zjawisk zachodzących wewnątrz rodziny, ujednolicenie oraz spójność orzecznictwa w sprawach dotyczących różnych zagadnień prawnych, rozpoznawanych w odrębnych trybach postępowania, a dotyczących tej samej rodziny, wprowadzenie terytorialnego podziału pracy powodującego, iż wszystkie sprawy dotyczące tej samej rodziny załatwiałby jeden sędzia, rozszerzenie mediacyjnej roli sądu zgodnie z zasadą utrzymania trwałości małżeństwa oraz rozwinięcie działalności profilaktycznej, wychowawczej i resocjalizacyjnej 2. Obecnie na terenie naszego kraju funkcjonuje 65 rodzinnych ośrodków i 2 ich filie w okręgach wszystkich sądów wojewódzkich. Rys historyczny Działalność rodzinnych ośrodków diagnostyczno-konsultacyjnych ma ścisły związek z rozwojem sądownictwa rodzinnego. Zaczęto je organizować (najpierw pod nazwą diagnostyczno selekcyjne) w końcu lat sześćdziesiątych z inspiracji psychologów i pedagogów, zanim jeszcze powołano sądy rodzinne. Pierwszy Ośrodek Diagnostyczno - Selekcyjny w wyniku przekształcenia schroniska dla nieletnich powołał Minister 1 W. Brejnak, Rodzinny ośrodek diagnostyczno-konsultacyjny, [w:] Encyklopedia pedagogiczna, Fundacja Innowacja, Warszawa 1993, s W. Brejnak: Sesja naukowa z okazji XX- lecia Rodzinnych Ośrodków Diagnostyczno Konsultacyjnych, Psychologia Wychowawcza 1988 Nr 4, s

2 Sprawiedliwości zarządzeniem nr 132/67 z dnia 19 września 1967 roku w Sopocie. Była to pierwsza placówka specjalistyczna mająca badać nieletnich w warunkach wolnościowych przed zetknięciem się ze schroniskiem dla nieletnich czy też z zakładem wychowawczym i poprawczym. Pozytywna ocena pracy ośrodka sopockiego ze strony sądów, prokuratur i policji przyczyniła się do utworzenia analogicznego ośrodka w Poznaniu. Następnie organizowano je przy zakładach dla nieletnich oraz przy niektórych sądach wojewódzkich. Wszystkie powstające do 1974 roku ośrodki diagnostyczno selekcyjne przystosowywały swoje różnorodne formy działalności do lokalnych potrzeb, warunków i możliwości. Miały również odrębne, własne regulaminy. Zmianę funkcji i zadań tych ośrodków spowodowało utworzenie w latach ( na zasadzie eksperymentu) dziesięciu sądów rodzinnych. W roku 1978 zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr 41 z dnia roku zorganizowano 97 sądów rodzinnych, które objęły 117 okręgów sądów rejonowych w zakresie spraw nieletnich i małoletnich. Powstałe sądy zaczęły kierować do rozpatrzenia w ośrodkach sprawy nie tylko dotyczące nieletnich zdemoralizowanych i sprawców czynów karalnych, lecz także sprawy opiekuńcze, rozwodowe, przedmałżeńskie, adopcyjne. W związku z poszerzeniem się zakresu działalności ośrodków o nowe obszary diagnozowania, zarządzeniem nr 3 z dnia roku. Minister Sprawiedliwości wprowadził dla ośrodków nazwę Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno - Konsultacyjny. 3 Podstawy prawne funkcjonowania ROD-K Pierwszym, istotnym aktem prawnym (poprzednie dotyczyły poszczególnych ośrodków bądź ich grup) ujednolicającym w całym kraju zadania i formy działalności ośrodka było zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 10 września 1974 roku (Dz. Min. Sprawiedliwości Nr 8, poz. 44). W myśl zarządzenia do zadań ośrodka diagnostycznego dla nieletnich należało przygotowanie dla sądów, prokuratur i zakładów dla nieletnich opinii o dzieciach i młodzieży na podstawie przeprowadzonych badań psychologicznych, lekarskich i środowiskowych. Ponadto zadaniem tych ośrodków było sprawowanie opieki specjalistycznej nad wychowankami zakładu dla nieletnich, przy których funkcjonował dany ośrodek. Do zadań ośrodków znajdujących się na terenie zakładów dla nieletnich należało również udzielanie bezpośredniej pomocy nauczycielom i wychowawcom w ich działalności resocjalizacyjnej, zwłaszcza wobec szczególnie trudnych wychowanków lub pomoc pośrednia, polegająca na programowaniu właściwego postępowania danego nieletniego oraz 3 K. Zgirska, Kilka słów z historii Ośrodka, [w:] XXX-lecie Rodzinnych Ośrodków Diagnostyczno Konsultacyjnych, Konferencja Naukowo Szkoleniowa, Jastrzębia Góra 1997, s.5-9 2

3 na wskazywaniu sposobów jego realizacji. Badania osobopoznawcze były prowadzone w ośrodkach przeważnie ambulatoryjnie. Istniała jednak regulaminowa możliwość zatrzymania nieletniego ( za zgodą rodziców) na kilka dni w internacie ośrodka celem przeprowadzenia dłuższej jego obserwacji i zastosowania bardziej pogłębionych badań. W miarę wzrastania liczby ośrodków w Polsce stopniowo rezygnowano z organizacji internatów przy ośrodkach diagnostycznych dla nieletnich. Drugim ważnym aktem prawnym dotyczącym funkcjonowania ośrodków było zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 sierpnia 1978 roku w sprawie organizacji i zakresu działania rodzinnych ośrodków diagnostyczno konsultacyjnych ( Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości Nr 3, poz. 17). Na mocy tego zarządzenia zmieniono nie tylko nazwę, ale i rozszerzono zadania ośrodków. Stały się one specjalistycznymi placówkami w zakresie diagnozy, opieki specjalistycznej i poradnictwa w sprawach karnych nieletnich, w sprawach opiekuńczych oraz w innych sprawach rodzinnych. Te nowe zadania ośrodków wynikały z potrzeb rozwijającego się sądownictwa rodzinnego. 4 Współcześnie aktualną podstawę prawną dla funkcjonowania placówek tego typu stanowi Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 sierpnia 2001 roku w sprawie organizacji i zakresu działania rodzinnych ośrodków diagnostyczno-konsultacyjnych.. W myśl tego rozporządzenia ośrodki działają przy sądach okręgowych, a obszary ich działania to zarazem obszary właściwości sądów okręgowych, przy których zostały utworzone. W ośrodkach zatrudnia się pracowników pedagogicznych, tj. psychologów i pedagogów (spełniających odpowiednie, przewidziane wspomnianym rozporządzeniem wymagania), lekarzy oraz pracowników administracyjnych, którzy bezpośrednio podlegają kierownikowi. Diagnostyka w rodzinnych ośrodkach diagnostyczno konsultacyjnych Ośrodki te, podobnie jak pogotowia opiekuńcze, poradnie wychowawczo zawodowe należą do grupy instytucji, u których podstaw leży diagnozowanie. Organizacyjnie należą do resortu sprawiedliwości i podejmują głównie działania na zlecenie sądów rodzinnych. Podstawą ich działania jak wspomniano powyżej jest rozpoznanie sytuacji wychowawczej i osobowości dziecka dla celów optymalizacji oddziaływań profilaktyczno resocjalizacyjnych. Rodzinne Ośrodki Diagnostyczno Konsultacyjne od czasów powstania tj. od 1967 roku przechodziły szereg przekształceń dotyczących zasięgu funkcji oraz populacji badanych osób. Obecnie do głównych zadań ośrodka na przykładzie RODK w Kielcach należy przede 4 W. Pomykało, Encyklopedia pedagogiczna, Fundacja Innowacja, Warszawa 1996, s

4 wszystkim: przeprowadzanie badań psychologicznych, pedagogicznych lub lekarskich oraz wydawanie na ich podstawie opinii na zlecenie sądu lub prokuratora, prowadzenie mediacji w sprawach nieletnich i sprawach rodzinnych, sprawowanie opieki specjalistycznej nad nieletnimi skierowanymi przez sąd, prowadzenie poradnictwa specjalistycznego dla nieletnich, ich rodzin oraz rodzin zagrożonych demoralizacją, na zlecenie sądu, współdziałanie z placówkami wykonującymi orzeczenia sądu, instytucjami i organizacjami zajmującymi się problematyką ochrony i umacniania rodziny 5. W ośrodkach rozpatruje się głównie sprawy: rozwodowe (w tym także sprawy o separację, mediacje małżeńskie) kierowane przez sądy okręgowe właściwe do ich rozpoznawania, opiekuńcze (dotyczące zakresu sprawowania władzy rodzicielskiej przez rodziców nad małoletnimi dziećmi, sprawy dotyczące umieszczenia dziecka w rodzinie adopcyjnej, zastępczej, w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, związane z regulacją kontaktów rodzica z dzieckiem), sprawy nieletnich dotyczące określenia stopnia ich demoralizacji i wskazania środka wychowawczego, poprawczego (lub leczniczego) celowego dla poprawy ich społecznego funkcjonowania. Sprawy nieletnich zazwyczaj rozpatrywane są przez sądy rodzinne rejonowe. Znaczną część stanowią również sprawy karne, będące przedmiotem postępowania przygotowawczego w prokuraturze lub też rozpatrywane w wydziałach karnych sądów rejonowych i okręgowych dotyczące oceny wiarygodności zeznań świadków małoletnich 6. Jak wykazują ostatnie badania, wśród spraw diagnozowanych pod względem liczebności przebadanych osób wyróżnić można kolejno: sprawy opiekuńcze (569 osób), sprawy rozwodowe ( 323 osoby), sprawy dotyczące nieletnich ( 295 osób) 7. Przedmiotem szczegółowej diagnozy pedagogicznej w Rodzinnych Ośrodkach Diagnostyczno Konsultacyjnych jest zwłaszcza sytuacja szkolna dzieci. Badając sytuację szkolną pedagog ocenia przede wszystkim przebieg procesu edukacji, ewentualne opóźnienia w nauce i ich przyczyny, umiejętności szkolne, dotychczasowe osiągnięcia, dysfunkcje i deficyty rozwojowe oraz zaniedbania środowiskowo - dydaktyczne rzutujące na procesy uczenia się. Określa predyspozycje, skłonności i zainteresowania pod kątem kontynuowania nauki w szkole określonego typu, wyboru kierunku dalszego kształcenia, wyboru zawodu, udzielenia wskazówek ważnych dla dalszego procesu jego resocjalizacji. Analizie podlega także funkcjonowanie badanych dzieci w grupie klasowej: czy są one akceptowane, 5 P. Forma, Sytuacja opiekuńczo wychowawcza dzieci z rodzin patologicznych kierowanych przez sąd do ROD-K w Kielcach na przełomie 2003 i 2004 roku, Niepublikowana praca magisterska, Kielce S. Tusznio, Diagnostyka nieletnich w Rodzinnych Ośrodkach Diagnostyczno Konsultacyjnych, Zeszyty Wszechnicy Świętokrzyskiej, Kielce Nr 20, s P. Forma, Sytuacja opiekuńczo wychowawcza dzieci z rodzin patologicznych kierowanych przez sąd do ROD-K w Kielcach na przełomie 2003 i 2004 roku, Niepublikowana praca magisterska, Kielce

5 traktowane w sposób obojętny czy też odrzucany. Istotnym punktem analizy sytuacji dziecka w grupie szkolnej jest ocena tego, w jaki sposób postrzega ono swoich kolegów, nauczycieli i inne osoby pracujące w szkole: jako umożliwiające czy też utrudniające mu realizowanie różnych potrzeb związanych ze szkołą. Odpowiednio usystematyzowane informacje dotyczące zwłaszcza etiologii społecznego nieprzystosowania służą określeniu uwarunkowań składających się na historię życia badanego dziecka. Obok wnikliwej analizy i oceny środowiska rodzinnego jako czynnika społecznego w genezie nieprawidłowego funkcjonowania dziecka, na tym etapie diagnozowania należy zebrać informacje biograficzne o małoletnim, obejmujące najwcześniejsze okresy rozwojowe, a więc: - przebieg ciąży i porodu (pod kątem uchwycenia zaburzeń okołoporodowych mogących warunkować dalszy rozwój psychofizyczny nieletniego), - kształtowanie się funkcji psychomotorycznych w kolejnych okresach życia; ewentualne opóźnienia lub nieharmonijność rozwoju poszczególnych funkcji mogące wpływać na późniejsze funkcjonowanie szkolne dziecka, - stan zdrowia; przebyte choroby, urazy fizyczne, szczególnie w aspekcie ich wpływu na sprawność ośrodkowego układu nerwowego, czyli np. urazy głowy, różne choroby genetyczne, metaboliczne, endokrynologiczne, wirusowe i bakteryjne infekcje mózgowe, zatrucia (np. lekami, tlenkiem węgla), wrodzone i nabyte defekty fizyczne, sensoryczne i ruchowe mające wpływ na rozwój psychomotoryczny, - typ temperamentu, tj. siła procesów pobudzania i hamowania, tempo procesów psychicznych, sposób reagowania w sytuacjach trudnych, ogólny wzór zachowania w sytuacjach społecznych, - ewentualne symptomy zaburzeń o charakterze nerwicowym lub symptomy nieprawidłowego rozwoju osobowości dziecka 8. Tę część diagnostyki wykonuje psycholog, m.in. w oparciu o przeprowadzony wywiad z rodzicami nieletniego. W uzasadnionych przypadkach wykorzystywane jest badanie i opinia lekarza odpowiedniej specjalności (neurolog, psychiatra). Dla redagowania opinii istotne jest wykazanie, które z czynników etiologicznych występowały wcześniej, a obecnie już nie występują, które natomiast oddziałują nadal. Pozwala to na sformułowanie odpowiednich wniosków dotyczących prognozy i zalecenia odpowiedniego środka zapobiegawczego 9. 8 M. Bogdanowicz, Psychologia kliniczna dziecka w wieku przedszkolnym, Warszawa 1985, s S. Tusznio, Diagnostyka nieletnich w Rodzinnych Ośrodkach Diagnostyczno Konsultacyjnych, Zeszyty Wszechnicy Świętokrzyskiej, Kielce Nr 20, s. 37 5

6 Zadaniem pedagoga w określaniu przyczyn nieprzystosowania społecznego nieletnich jest zdiagnozowanie środowiska rodzinnego, jako potencjalnego źródła jego zaburzeń. Diagnoza rodziny w Rodzinnym Ośrodku Diagnostyczno Konsultacyjnym obejmuje przede wszystkim ocenę jej struktury formalnej oraz nieformalnej. Na strukturę formalną jak słusznie podkreśliła M. Bogdanowicz składają się: aktualna sytuacja rodzinna, tj. czy nieletni posiada rodzinę, kto i dlaczego zajmuje się jego wychowaniem, stan rodziny (rodzina naturalna, zastępcza, adopcyjna, pełna, niepełna, zrekonstruowana), skład rodziny (poszczególne osoby należące do najbliższej rodziny, osoby mające istotny wpływ na wychowanie). Zaś do struktury nieformalnej zalicza się: atmosferę wychowawczą, czyli charakter wzajemnych stosunków między członkami rodziny i ogólny klimat emocjonalny towarzyszący życiu rodzinnemu, konstelację rodziny, którą charakteryzuje więź rodzinna, czyli poczucie wspólnoty między jej członkami. (więzi rodzinne mogą być: prawidłowe, słabe, negatywne; może również występować brak więzi), układ stosunków między rodzicami zależny od ich osobowości, ich bardziej lub mniej korzystnych cech, historii ich małżeństwa oraz pełnionych ról małżeńskich i rodzicielskich, układ stosunków między rodzicami a dziećmi określany głównie przez postawy rodzicielskie, układ stosunków między dzieckiem a innymi członkami rodziny, tj. między rodzeństwem, dziadkami, osobami należącymi do rodziny dalszej, a będącymi dla dziecka autorytetem, styl życia w rodzinie, czyli jej styl funkcjonowania jako całości na tle szerszego środowiska. 10 To od pierwotnego środowiska wychowawczego, jakim jest rodzina zależy w ogromnym stopniu kształtowanie się psychiki człowieka, zwłaszcza w warstwie jego rozwoju emocjonalnego i społecznego. W związku z tym przeprowadzając badanie diagnostyczne rodziny dla potrzeb sądu, poza oceną wymienionych elementów jej struktury, zwraca się również szczególną uwagę na zjawiska, które dotyczą: patologii środowiska rodzinnego (np. alkoholizm i inne uzależnienia, przestępczość, różne formy krzywdzenia dzieci), niewydolności wychowawczej rodziny objawiającej się nieprzystosowaniem społecznym, 10 M. Bogdanowicz, Psychologia kliniczna dziecka w wieku przedszkolnym, Wyd. Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1985, s

7 trudności i opóźnień w nauce nie tylko w odniesieniu do jednego dziecka, ale też w odniesieniu do pozostałych dzieci w rodzinie, niedostatecznego zaspokajania potrzeb bytowych dziecka, braku zaspokojenia podstawowych potrzeb psychicznych, tj. miłości, przynależności, bezpieczeństwa i akceptacji, dostarczania negatywnych wzorców osobowych. 11 Kolejnym etapem diagnozy widocznym zwłaszcza w sprawach nieletnich jest psychologiczne badanie procesów poznawczych i osobowości. Badanie to służy przede wszystkim wyjaśnieniu psychologicznych mechanizmów leżących u podstaw zaburzonego funkcjonowania społecznego, w tym także podstaw dokonania czynów karalnych. Ośrodki, takie jak ROD-K mają spełniać przede wszystkim szerokie zadania wobec rodziny i dziecka zagrożonego oraz nieprzystosowanego społecznie. Realizują to zadanie poprzez działalność nie tylko diagnostyczną i opiniodawczą, która polega na wydawaniu opinii diagnostycznych w toczącym się postępowaniu o nieletnich, małoletnich i ich rodzinach w sprawach rodzinnych i opiekuńczych, ale również wspierającą, poradnianą w zakresie poradnictwa rodzinnego polegającego na oddziaływaniu na całą rodzinę, poradnictwa wychowawczego, które polega na udzielaniu porad kuratorom oraz wychowawcom zakładów poprawczych, schronisk, a także małoletnim, nieletnim i ich rodzicom. Działalność opiniodawcza należy do podstawowych zadań ośrodków, gdyż ma ona na celu dostarczyć sądom, prokuraturze odpowiedniego materiału osobopoznawczego, objąć zakresem sprawy dotyczące wszystkich problemów rodziny, dlatego także ośrodki opracowują dla sądu rozwinięta diagnozę indywidualną, która poparta jest badaniami zespołu specjalistów, psychologów, pedagogów i lekarzy. Wyniki badań wraz z wnioskami i uzasadnieniem muszą być zawarte w opinii. W Rodzinnych Ośrodkach Diagnostyczno-Konsultacyjnych zadania diagnostyczne realizowane są jak już wspomniano w zespołach specjalistycznych, w skład których wchodzą psycholog i pedagog. W szczególnych sytuacjach do zespołu psychologicznopedagogicznego dołącza się lekarz psychiatra, którego czynności (badanie i ocena stanu psychicznego) reguluje wspomniane już Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 sierpnia 2001 r.. Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia 26 października 1982 r., a konkretnie art. 25 w następującym brzmieniu: W razie potrzeby uzyskania opinii o stanie zdrowia psychicznego sąd rodzinny zarządza badanie nieletniego przez co najmniej dwóch biegłych lekarzy psychiatrów. Na wniosek biegłych psychiatrów do udziału w wydaniu opinii 11 K. Ostrowska, E. Milewska, Diagnozowanie psychologiczne w kryminologii, Akademia Teologii Katolickiej, Warszawa 1986, s.69 7

8 sąd powołuje biegłych innych specjalności. Na wniosek biegłych psychiatrów sporządzających opinię sąd może zarządzić obserwację nieletniego w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej. Okres obserwacji nie może przekraczać 6 tygodni 12. W myśl artykułu 12 tejże ustawy umieszczenie nieletniego w placówce leczniczej dotyczy m.in. przypadku, w którym stwierdza się u niego nałogowe używanie alkoholu albo innych środków odurzających. Zasadność powoływania przez sąd biegłych psychiatrów do udziału w opiniowaniu nieletnich reguluje również ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 24 kwietnia 1997 r. wraz ze zmianami ustawy z dnia 26 października 2000r. W myśl art. 17 niniejszej ustawy sąd rodzinny może skierować osobę uzależnioną, która nie ukończyła 18 lat, na przymusowe leczenie i rehabilitację 12. Diagnozowanie w placówce jaką jest Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno Konsultacyjny obejmuje kilka grup problemowych, na które składają się: opis obrazu klinicznego socjalności, etiologia zachowań asocjalnych, z uwzględnieniem szczegółowej diagnozy rodziny, ewentualnych komponentów psychopatologicznych i organicznych (z uwzględnieniem danych oraz wniosków lekarza), osobowość jako warunek asocjalnego i przestępczego zachowania. W zakresie osobowości badaniu diagnostycznemu podlegają: - właściwości instrumentalne - wykonawcze, czyli poznawcze nieletniego, - właściwości emocjonalno - motywacyjne oraz dysfunkcje mechanizmów regulacyjnych, - właściwości i warunki pozytywne, ujmowane z punktu widzenia perspektyw rozwojowych. Etapem końcowym tego procesu są: a) prognoza resocjalizacyjna: - w warunkach wolnościowych, z uwzględnieniem szczegółowej diagnozy rodziny, - w warunkach ośrodka wychowawczego lub resocjalizacyjnego, b) zalecenia resocjalizacyjne 13. Naczelną zasadą jaką kierują się przede wszystkim pracownicy rodzinnych ośrodków diagnostyczno - kwalifikacyjnych realizując wszystkie powyższe zadania jest zasada ochrony dobra dziecka. To między innymi dlatego Rodzinne Ośrodki Diagnostyczno Konsultacyjne współpracują z wieloma instytucjami w zakresie diagnozy i wsparcia skierowanego w stronę rodziny. 12 Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z nieletnich. 26.X. 1982, (Dz. U. 2002r. nr 11, poz. 109) 13 J.M. Stanik, Ekspertyza psychologiczna dotycząca osób nieletnich oraz spraw rodzinno-opiekuńczych i rozwodowych, [w:] Wybrane zagadnienia psychologii dla prawników. Praca zbiorowa pod redakcją M.J. Lubelskiego, J.M. Stanika, L. Tyszkiewicza, Wydaw. Prawnicze, Warszawa 1986, s

9 Poniższy rysunek przedstawia niektóre spośród placówek utrzymujących stały kontakt w kwestii diagnostyki. Rysunek nr 1. Placówki współpracujące z Rodzinnym Ośrodkiem Diagnostyczno - Konsultacyjnym Źródło: S. Tusznio, Diagnostyka nieletnich w Rodzinnych Ośrodkach Diagnostyczno Konsultacyjnych, Zeszyty Wszechnicy Świętokrzyskiej, Kielce 2004 Nr 20, s. 47 Podstawowym celem niniejszego opracowania było ukazanie funkcji diagnostycznej i wspierającej Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno Konsultacyjnego, dlatego, aby 9

10 wyodrębnić funkcję wspierającą tej placówki odwołam się do badań własnych przeprowadzonych na przełomie 2003 i 2004 roku w ROD-K w Kielcach 14. W przeprowadzonych badaniach posłużono się metodą sondażu diagnostycznego. W ramach tej metody zastosowano głównie takie techniki, jak: wywiad oraz analiza dokumentów. Wynika z nich, iż w ośrodku diagnostyczno konsultacyjnym przy sądzie okręgowym w Kielcach wystawiono 389 opinii, przy czym przebadanych osób było Wśród wszystkich spraw 151 stanowiły sprawy dotyczące nieletnich, określające przyczyny i stopień demoralizacji, propozycje zastosowania wobec nich określonych środków i wskazówek do prawidłowego funkcjonowania, także wskazania co do rodzaju zakładu poprawczego. Spraw opiekuńczych, czyli spraw określających w szczególności sytuację wychowawczą dzieci, jej przyczyny oraz warunki prawidłowego rozwoju psychicznego i fizycznego dziecka było 147. Problematyka tych spraw dotyczyła miedzy innymi ustalania praw rodzicielskich, rodziny zastępczej, adopcyjnej. Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno Konsultacyjny w Kielcach wydał w 2003 roku 91 opinii dotyczących spraw rozwodowych. Wśród spraw diagnozowanych pod względem liczebności przebadanych dominowały jak już podkreślono na początku opracowania sprawy opiekuńcze (569 osób). Poradnictwo rodzinne i realizowana w ramach tegoż funkcja wspierająca to kolejna obok działalności opiniodawczej ważna funkcja ośrodków, historycznie późniejsza i dlatego mniej rozwinięta w praktyce. Ośrodki przede wszystkim nastawione są na realizację funkcji opiniodawczej, choć z założenia działalność tej instytucji ma być wieloaspektowa i obejmować powinna diagnozę rodziny, oddziaływanie psychoterapeutyczne i opiekuńcze oraz mediacyjno konsultacyjne, głównie, w sprawach rozwodowych. Aby uwidocznić bardziej fakt, iż działalność opiniodawcza przeważa nad poradnictwem przytoczę wyniki badań przeprowadzonych przez M. Ziemską w 1987 roku. Działało wówczas 67 ośrodków zatrudniających 500 osób, w tym 357 pedagogów. Przebadały one 3200 osób, wydały opinii, z tego około 40% w sprawach nieletnich, a ponad 60% w sprawach opiekuńczych i rozwodowych. Poradnictwem objęło około 3000 osób (dane Ministerstwa Sprawiedliwości). 15 Odnosząc liczby do współcześnie prowadzonej działalności tych placówek nasuwa się prosty wniosek, potwierdzający fakt o przeważającej, opiniodawczej funkcji Rodzinnych 14 P. Forma, Sytuacja opiekuńczo wychowawcza dzieci z rodzin patologicznych kierowanych przez sąd do ROD-K w Kielcach na przełomie 2003 i 2004 roku, Niepublikowana praca magisterska, Kielce M. Ziemska: Zarys koncepcji poradnictwa rodzinnego jako formy kształcenia postaw rodzicielskich, Problemy Rodziny 1983, Nr 2, s.32 10

11 Ośrodków Diagnostyczno Konsultacyjnych. Poradnictwo i wsparcie w sprawach rodzinnych i opiekuńczych stanowi ważny kierunek rozwoju placówek, dlatego też powstała konieczność specjalizacji zespołów badawczych, doskonalenie techniki z zakresu poradnictwa rodzinnego. Jak stwierdziła Maria Ziemska istnieje potrzeba rozbudowania poradnictwa w ramach ośrodków i umożliwienie dostępu do porady rodzinom zastępczym, adopcyjnym, małżonkom przed rozwodem itp. 16 W tak szerokim otwarciu ośrodków widzi także możliwość przeciwdziałania stygmatyzacji jaką wytwarza wyspecjalizowana placówka działająca przy sądzie. Zgodnie z najnowszymi regulacjami prawnymi pracownicy pedagogiczni Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno Konsultacyjnego winni posiadać wykształcenie zgodne z treścią Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 kwietnia 1983 roku, w sprawie organizacji i zakresu działania ośrodków ( Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości Nr 3, poz. 14). W większości posiadają oni kwalifikacje niezbędne do działalności merytorycznej ośrodka, a dodatkowe zdobywają podczas szkoleń, kursów oraz na studiach podyplomowych. Kadra zatrudniona jest w pełnym wymiarze godzin. Niektóre z polskich ośrodków oprócz pedagogów oraz psychologów i pracowników administracyjnych zatrudniają dodatkowo lekarzy psychiatrów, którzy często nie są pełnoetatowymi pracownikami Rodzinnych Ośrodków Diagnostyczno Konsultacyjnych (tak jest m.in. w kieleckim ROD-K). Pracownicy stanowią zespoły diagnostyczno opiniujące. Każdy zespół rocznie wydaje ponad 80 opinii. W miarę możliwości w ośrodku pracownicy udzielają porad, choć funkcja poradnicza nie jest w pełni realizowana porównując z innymi placówkami tego rodzaju. Kielecki ośrodek usytuowany jest w budynku sądu w centrum miasta, co umożliwia łatwy dojazd dla badanych. Między pracownikami istnieje jasna, asertywna komunikacja, kierownik jest postrzegany jako dobry organizator, kadra pedagogiczna i administracyjna odpowiednio ze sobą współdziała, co przyczynia się do faktu, iż badani są zadowoleni z miłej i przyjaznej atmosfery. Pracującym tam ludziom należy się ogromne uznanie za trud jaki wnoszą w jak najlepsze, najdokładniejsze podejście do danego problemu, nie jest im obojętne życie badanych, nie traktują swej pracy rutynowo, są odpowiedzialni i lojalni. Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno Konsultacyjny, w którym prowadziłam badania działa w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Kielcach. Istnienie placówki tego rodzaju prowadzi do ochrony i umacniania rodziny oraz przeciwdziałania demoralizacji nieletnich. Rokrocznie szkoły odnotowują pewien procent uczniów niedostosowanych społecznie. W ich życiorysach ujawniają się niedostatki wychowania, zwłaszcza rodzinnego, dlatego dobrze, 16 Tamże: s.32 11

12 że jest instytucja taka jak Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno Konsultacyjny, która jego czyny próbuje wyjaśnić na tle szerszych uwarunkowań. 17 ROD-K wspomagają rodziny potrzebujące pomocy, a w ten sposób pomagają także dzieciom. To stwierdzenie Barbary Głowackiej, które pod koniec lat osiemdziesiątych reprezentowała Ministerstwo Edukacji Narodowej jest jak najbardziej aktualne w dzisiejszych czasach, jakże trudnych dla dojrzewającej młodzieży. Z pewnością większa część społeczeństwa naszego miasta nie zdaje sobie sprawy z tego, jak wiele patologii ich otacza. Mając możliwość uczestnictwa w badaniach prowadzonych w Rodzinnym Ośrodku Diagnostyczno - Konsultacyjnym zdałam sobie sprawę z tego jak wiele rodzin jest dysfunkcyjnych, niewydolnych wychowawczo, jak wiele ludzi potrzebuje porady i wsparcia. Niejednokrotnie osobiście miałam możliwość z nimi rozmawiać i dlatego mogę potwierdzić fakt, że istnienie tej placówki jest konieczne nie tylko ze względu na potrzebujących, ale także dla dobra pozostałej części społeczności lokalnej. Bibliografia 1. M. Bogdanowicz, Psychologia kliniczna dziecka w wieku przedszkolnym, Wyd. WSiP, Warszawa W. Brejnak, Sesja naukowa z okazji XX- lecia Rodzinnych Ośrodków Diagnostyczno Konsultacyjnych Psychologia Wychowawcza 1988, Nr 4 3. B. Kowalska-Ehrilich, Młodzież nieprzystosowana społecznie a prawo, Wyd. Prawnicze, Warszawa W. Kubiak, Funkcjonowanie rodzinnego ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego w systemie wychowania prewencyjno-resocjalizacyjnego dzieci i młodzieży, Wyd. Naukowe US, Szczecin K. Ostrowska, E. Milewska, Diagnozowanie psychologiczne w kryminologii, Wyd. Akademia Teologii Katolickiej, Warszawa W. Pomykało, Encyklopedia pedagogiczna, Wyd. Fundacja Innowacja, Warszawa M. Ryś, Systemy rodzinne. Metody badań struktury rodziny pochodzenia i rodziny własnej, Wyd. Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno 17 W. Brejnak : Sesja naukowa z okazji XX lecia Rodzinnych Ośrodków Diagnostyczno Konsultacyjnych, Psychologia Wychowawcza 1988 Nr 4, s

13 Pedagogicznej, Warszawa M. Stanik, Ekspertyza psychologiczna dotycząca osób nieletnich oraz spraw rodzinno-opiekuńczych i rozwodowych, [w:] Wybrane zagadnienia psychologii dla prawników,( red.) M.J. Lubelski, J.M. Stanik, L. Tyszkiewicz, Wyd. Prawnicze, Warszawa S. Tusznio, Diagnostyka nieletnich w Rodzinnych Ośrodkach Diagnostyczno Konsultacyjnych, [w:] Zeszyty Wszechnicy Świętokrzyskiej, Kielce 2004 Nr Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia 26 października 1982 r. dział III, rozdział l art. 25. (Dz. U. 2002r. nr 11 póz. 109) 11. Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego, Warszawa 1989, Nr K. Zgirska, Kilka słów z historii Ośrodka, [w:] XXX-lecie Rodzinnych Ośrodków Diagnostyczno Konsultacyjnych, Konferencja Naukowo Szkoleniowa, Jastrzębia Góra M. Ziemska: Zarys koncepcji poradnictwa rodzinnego jako formy kształcenia postaw rodzicielskich, [w:] Problemy Rodziny 1983 Nr 2 13

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA Pedagogika resocjalizacyjna, pedagogika opiekuńczo wychowawcza SYLWETKA ABSOLWENTA: Pedagogika resocjalizacyjna przygotowuje

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna. 3. Ustawa z dnia 26 października 1982r.o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu

Podstawa prawna. 3. Ustawa z dnia 26 października 1982r.o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu Podstawa prawna 1. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 230 ze zmianami). 2. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

<>

<<Myślenice, 1 marca 2013r.>> Załącznik nr 3 do ZARZĄDZENIA NR 2 /13 Kierownika Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Myślenicach z dnia 15 lutego 2013r. REGULAMIN CENTRUM PROFILAKTYCZNO-DYDAKTYCZNEGO

Bardziej szczegółowo

1. Organizacja pomocy psychologiczno pedagogicznej

1. Organizacja pomocy psychologiczno pedagogicznej Załącznik nr 7 do Statutu Zespołu Szkół nr 33 w Warszawie 1. Organizacja pomocy psychologiczno pedagogicznej 2. Organizacja zajęć edukacyjnych wspomagających KIPU Podstawa prawna: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA REGULUJĄCA ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. ADAMA MICKIEWICZA W ŻYRZYNIE

PROCEDURA REGULUJĄCA ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. ADAMA MICKIEWICZA W ŻYRZYNIE Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 16/2012 Dyrektora Szkoły z dnia 15 marca 2012r. w sprawie wprowadzenia do realizacji Procedury regulującej zasady udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ. Załącznik nr 13

PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ. Załącznik nr 13 PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ Załącznik nr 13 Pomoc psychologiczno pedagogiczna to szczególny rodzaj wzajemnego oddziaływania osoby pomagającej

Bardziej szczegółowo

Zasady udzielania i organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej w Gimnazjum nr 39 im. rtm Witolda Pileckiego we Wrocławiu

Zasady udzielania i organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej w Gimnazjum nr 39 im. rtm Witolda Pileckiego we Wrocławiu Zasady udzielania i organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej w Gimnazjum nr 39 im. rtm Witolda Pileckiego we Wrocławiu Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały nr 1/2013/2014/30.08.2013. Strona 1 z 6

Załącznik do uchwały nr 1/2013/2014/30.08.2013. Strona 1 z 6 Załącznik do uchwały nr 1/2013/2014/30.08.2013. Strona 1 z 6 1. Dokonano zmian w zestawie aktów wykonawczych na podstawie, których opracowano zapisy statutu: 1) Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r.

Bardziej szczegółowo

STATUT NIEPUBLICZNEJ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ PROGRES W SUŁKOWICACH

STATUT NIEPUBLICZNEJ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ PROGRES W SUŁKOWICACH STATUT NIEPUBLICZNEJ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ PROGRES W SUŁKOWICACH 1 Rozdział 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE Nazwa placówki brzmi: Niepubliczna Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna Progres w Sułkowicach

Bardziej szczegółowo

POMOC PEDAGOGICZNA W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH

POMOC PEDAGOGICZNA W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH POMOC PEDAGOGICZNA W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH SZKOŁY I PLACÓWKI WYCHOWAWCZE UDZIELAJĄ I ORGANIZUJĄ POMOC WSPÓŁPRACUJĄC Z: 1. Rodzicami 2. Nauczycielami 3. Poradniami 4. Innymi szkołami 5. Innymi podmiotami

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13 lutego 2013 r. Poz. 199 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 1 lutego 2013 r.

Warszawa, dnia 13 lutego 2013 r. Poz. 199 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 1 lutego 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 13 lutego 2013 r. Poz. 199 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 1 im. G. Morcinka w Warszawie

Regulamin organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 1 im. G. Morcinka w Warszawie Regulamin organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 1 im. G. Morcinka w Warszawie Szkoła Podstawowa nr 1 im. Gustawa Morcinka w Warszawie udziela i organizuje uczniom uczęszczającym

Bardziej szczegółowo

S T A T U T. Niepublicznej Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Zamościu

S T A T U T. Niepublicznej Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Zamościu S T A T U T Niepublicznej Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Zamościu 1 Podstawa prawna: Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA i ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 W INOWROCŁAWIU

ZASADY UDZIELANIA i ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 W INOWROCŁAWIU ZASADY UDZIELANIA i ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 W INOWROCŁAWIU Udzielanie pomocy psychologiczno- pedagogicznej w szkole reguluje Rozporządzenie MEN z dnia

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUNKCIE PRZEDSZKOLNYM NASZE DZIECI

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUNKCIE PRZEDSZKOLNYM NASZE DZIECI PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUNKCIE PRZEDSZKOLNYM NASZE DZIECI Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30kwiecień 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY CENTRUM PSYCHOEDUKACJI NA ROK SZKOLNY 2014/15

PLAN PRACY CENTRUM PSYCHOEDUKACJI NA ROK SZKOLNY 2014/15 PLAN PRACY CENTRUM PSYCHOEDUKACJI NA ROK SZKOLNY 2014/15 1.Organizacja zajęć psychoedukacyjnych dla grupy uczniów z trudnościami wychowawczo dydaktycznymi (odp. Psycholog, Pedagog, Logopeda; realizacja

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) Dz.U.2013.199 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologicznopedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych

Bardziej szczegółowo

STATUT PRZEDSZKOLA NR 11 w SIEMIANOWICACH ŚL.

STATUT PRZEDSZKOLA NR 11 w SIEMIANOWICACH ŚL. Załącznik nr 1 do Statutu Przedszkola nr 11 w Siemianowicach Śl. Warunki organizowania pomocy psychologiczno pedagogiczna dla dzieci w Przedszkolu nr 11 w Siemianowicach śl. zgodnie z rozporządzeniem Ministra

Bardziej szczegółowo

Organizacja pomocy psychologiczno - pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 2 w Sandomierzu

Organizacja pomocy psychologiczno - pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 2 w Sandomierzu Organizacja pomocy psychologiczno - pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 2 w Sandomierzu Dokument przygotowany w oparciu o: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 17 listopada 2010

Bardziej szczegółowo

Cele wystąpienia. Usystematyzowanie wiedzy dotyczącej przepisów o realizacji pomocy psychologicznopedagogicznej

Cele wystąpienia. Usystematyzowanie wiedzy dotyczącej przepisów o realizacji pomocy psychologicznopedagogicznej ZMIANY PRAWNE W ORGANIZOWANIU POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W WYCHOWANIU PRZEDSZKOLNYM KATARZYNA SZCZEPKOWSKA-SZCZĘŚNIAK NAUCZYCIEL KONSULTANT MSCDN WYDZIAŁ W WARSZAWIE Cele wystąpienia Usystematyzowanie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA DOTYCZĄCA ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 3 W TORUNIU

PROCEDURA DOTYCZĄCA ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 3 W TORUNIU PROCEDURA DOTYCZĄCA ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 3 W TORUNIU Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. O systemie oświaty (jednolity

Bardziej szczegółowo

S T A T U T Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w Oleśnicy

S T A T U T Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w Oleśnicy S T A T U T Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w Oleśnicy Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o : 1) ustawie należy przez to rozumieć

Bardziej szczegółowo

ANEKS DO STATUTU SZKOŁY

ANEKS DO STATUTU SZKOŁY ANEKS DO STATUTU SZKOŁY Na podstawie Uchwały Nr 16/2011/2012 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej Nr 6 w Zamościu z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie zmian w Statucie Szkoły. W Statucie Szkoły Podstawowej

Bardziej szczegółowo

1. Liczba uczestników zajęć dodatkowych powinny wynosić: 1) Liczebność zespołów, w ramach których udzielana jest pomoc psychologicznopedagogiczna:

1. Liczba uczestników zajęć dodatkowych powinny wynosić: 1) Liczebność zespołów, w ramach których udzielana jest pomoc psychologicznopedagogiczna: Aneks nr 1 do Statutu Szkoły Podstawowej im. Mikołaja Kopernika w Bralinie przyjęty Uchwała Nr V 2013/14 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej im. M. Kopernika w Bralinie z dnia 14 października 2013 r.

Bardziej szczegółowo

z dnia... 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej

z dnia... 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej Projekt z dnia 11 sierpnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej Na podstawie art. 52 ustawy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ. w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w Wejherowie

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ. w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w Wejherowie Załącznik nr1 do zarządzenia nr 60/212 z dnia 30 sierpnia 2012r. PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w Wejherowie 1 PODSTAWY PRAWNE: 1. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Gimnazjum Miejskim im. Jana Pawła II w Głownie

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Gimnazjum Miejskim im. Jana Pawła II w Głownie PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Gimnazjum Miejskim im. Jana Pawła II w Głownie PODSTAWA PRAWNA 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki i Opieki nad Dzieckiem i Rodziną w Nowym Targu na lata 2011 2015.

Program Profilaktyki i Opieki nad Dzieckiem i Rodziną w Nowym Targu na lata 2011 2015. Załącznik do Uchwały Nr VI/29/2011 z dnia 31 marca 2011 roku Program Profilaktyki i Opieki nad Dzieckiem i Rodziną w Nowym Targu na lata 2011 2015. I Wstęp Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej do zadań

Bardziej szczegółowo

STATUT ZESPOŁU PORADNI NR 3 W LUBLINIE- PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NR 6

STATUT ZESPOŁU PORADNI NR 3 W LUBLINIE- PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NR 6 STATUT ZESPOŁU PORADNI NR 3 W LUBLINIE- PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NR 6 Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna Załącznik nr 6 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego) oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

Aktualna sytuacja prawna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Warszawa, 25 listopada 2014 r.

Aktualna sytuacja prawna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Warszawa, 25 listopada 2014 r. Aktualna sytuacja prawna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Warszawa, 25 listopada 2014 r. Regulacje prawne ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty akty wykonawcze do ustawy - rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych

Bardziej szczegółowo

Pomoc Psychologiczno Pedagogiczna w szkole, przedszkolu i placówce - po zmianach. Marzena Kozłowska

Pomoc Psychologiczno Pedagogiczna w szkole, przedszkolu i placówce - po zmianach. Marzena Kozłowska Pomoc Psychologiczno Pedagogiczna w szkole, przedszkolu i placówce - po zmianach. Marzena Kozłowska W prezentacji czerwoną czcionką zaznaczono najnowsze zmiany w przepisach. Obowiązujące przepisy prawa

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C. ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C. K. NORWIDA W TYCHACH Podstawa prawna: 1) Art. 22 ust. 2 pkt 11 oraz

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia (pytania)

Zagadnienia (pytania) Wyższa Szkoła Zarządzania i Przedsiębiorczości im. Bogdana Jańskiego w Łomży Zagadnienia (pytania) na obronę dyplomową licencjacką na kierunku: pedagogika Zagadnienia ogólne 1. Nurty kontestacyjne w pedagogice

Bardziej szczegółowo

STATUT DOMU DZIECKA W TOMISŁAWICACH

STATUT DOMU DZIECKA W TOMISŁAWICACH Załącznik Nr 1 Do uchwały Nr XXII/149/01 Rady Powiatu Sieradzkiego Z dnia 23 lutego 2001r. W sprawie nadania statutu Domowi Dziecka w Tomisławicach STATUT DOMU DZIECKA W TOMISŁAWICACH 1 Dom Dziecka w Tomisławicach

Bardziej szczegółowo

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99);

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99); Dziennik Ustaw 51 Poz. 1386 Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

Bardziej szczegółowo

4. Korzystanie z pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole jest dobrowolne i nieodpłatne.

4. Korzystanie z pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole jest dobrowolne i nieodpłatne. Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 2/2012 PROCEDURA ORGANIZACJI I ZAKRES ZADAŃ ZESPOŁÓW DS. POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 IM. KOMISJI EDUKACJI NARODOWEJ WE WŁODAWIE Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe. Socjoterapia

Studia Podyplomowe. Socjoterapia Studia Podyplomowe Socjoterapia I. Informacje ogólne II. III. IV. Rekrutacja Charakterystyka studiów kwalifikacyjnych Program studiów V. Efekty kształcenia I. Informacje ogólne Czas trwania: 2 semestry

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ II CELE I ZADANIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ

ROZDZIAŁ II CELE I ZADANIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ ROZDZIAŁ II CELE I ZADANIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ 3. 1. Celem Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Choszcznie jest udzielanie dzieciom w wieku od urodzenia i młodzieży pomocy psychologiczno

Bardziej szczegółowo

2 Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania.

2 Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania. Zarządzenie nr 12/2014 z dnia 25 lutego 2014 roku Dyrektora Zespołu Szkół im. Lotników Polskich w Płocicznie Tartak w sprawie wprowadzenia Procedury organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej w

Bardziej szczegółowo

1) sposób i zakres współdziałania powiatowego centrum pomocy rodzinie, zwanego dalej "centrum pomocy", z rodzinami zastępczymi;

1) sposób i zakres współdziałania powiatowego centrum pomocy rodzinie, zwanego dalej centrum pomocy, z rodzinami zastępczymi; Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej 1) z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 233, poz. 2344, z 2007 r. Nr 201, poz. 1456) Na podstawie art. 78 ust. 11 ustawy z

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Załącznik nr 15 do Statutu Zespołu Szkół Morskich im. Polskich Rybaków i Marynarzy w Kołobrzegu POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ W BOLECHOWICACH NA ROK SZKOLNY 2014/15

PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ W BOLECHOWICACH NA ROK SZKOLNY 2014/15 PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ W BOLECHOWICACH NA ROK SZKOLNY 2014/15 Pedagog szkolny: mgr Anna Koprowska ZADANIA DO REALIZACJI SPOSÓB REALIZACJI TERMIN REALIZACJI I. ZADANIA OGÓLNO-

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE - PEDAGOGIKA:

ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE - PEDAGOGIKA: PYTANIA Z TREŚCI OGÓLNYCH, PODSTAWOWYCH I KIERUNKOWYCH: 1. Pedagogika jako nauka społeczna. 2. Wyjaśnij, na czym polegają związki pedagogiki z psychologią. 3. Uniwersalna rola filozofii. 4. Jaka jest struktura

Bardziej szczegółowo

STATUT PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 4 POZNAŃ - PIĄTKOWO. Postanowienia wstępne

STATUT PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 4 POZNAŃ - PIĄTKOWO. Postanowienia wstępne STATUT PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 4 POZNAŃ - PIĄTKOWO Postanowienia wstępne 1 1. Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 4 Poznań Piątkowo, zwana dalej Poradnią, działa na podstawie przepisów

Bardziej szczegółowo

Grupę badawczą stanowili nauczyciele-wychowawcy 3 grup oddziałów przedszkolnych oraz uczniowie oddziałów przedszkolnych.

Grupę badawczą stanowili nauczyciele-wychowawcy 3 grup oddziałów przedszkolnych oraz uczniowie oddziałów przedszkolnych. WYMAGANIE 3. Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej. Przedmiot ewaluacji: Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej Cel ewaluacji

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 1 W GUBINIE

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 1 W GUBINIE PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 1 W GUBINIE Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania

Bardziej szczegółowo

Działania poradni psychologiczno-pedagogicznych związane z obniżeniem wieku

Działania poradni psychologiczno-pedagogicznych związane z obniżeniem wieku Działania poradni psychologiczno-pedagogicznych związane z obniżeniem wieku spełniania obowiązku szkolnego. 1 września 2014 r do szkoły podstawowej przyjdzie sześciolatek Wyzwanie to wymaga od systemu

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Monika Haligowska

Opracowała: Monika Haligowska Kwalifikacja i orzekanie odnośnie dzieci niezdolnych do nauki w szkołach masowych. Podstawy prawne, rola psychologa, rola poradni w kwalifikowaniu do szkół specjalnych. Opracowała: Monika Haligowska Podstawy

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej

Zasady organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej Załącznik nr 1 Procedura organizacji i zakres zadań zespołów ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Gimnazjum im. ks. Wacława Rabczyńskiego w Wasilkowie Na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE Podstawa prawna: - Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IX/50/15 RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017

UCHWAŁA NR IX/50/15 RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 UCHWAŁA NR IX/50/15 RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. STEFANA CZARNIECKIEGO W CZARNEJ

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. STEFANA CZARNIECKIEGO W CZARNEJ PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. STEFANA CZARNIECKIEGO W CZARNEJ Podstawa prawna: - Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013

Bardziej szczegółowo

PROGRAM I HARMONOGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI WYCHOWANIA W PUBLICZNYM GIMNAZJUM NR 6 IM. KSIĘDZA STANISŁAWA BRZÓSKI W SIEDLCACH

PROGRAM I HARMONOGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI WYCHOWANIA W PUBLICZNYM GIMNAZJUM NR 6 IM. KSIĘDZA STANISŁAWA BRZÓSKI W SIEDLCACH PROGRAM I HARMONOGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI WYCHOWANIA W PUBLICZNYM GIMNAZJUM NR 6 IM. KSIĘDZA STANISŁAWA BRZÓSKI W SIEDLCACH I. Podstawa prawna: art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie

Bardziej szczegółowo

Organizowanie i udzielanie pomocy psychologicznopedagogicznej. nowych regulacji prawnych

Organizowanie i udzielanie pomocy psychologicznopedagogicznej. nowych regulacji prawnych Organizowanie i udzielanie pomocy psychologicznopedagogicznej w szkole w świetle nowych regulacji prawnych Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach: w sprawie udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

Celem procedury jest określenie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologicznopedagogicznej w Publicznym Przedszkolu w Zdunach.

Celem procedury jest określenie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologicznopedagogicznej w Publicznym Przedszkolu w Zdunach. PROCEDURA UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ ORAZ WARUNKI ORGANIZOWANIA KSZTAŁCENIA, WYCHOWANIA I OPIEKI DLA DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH W PUBLICZNYM PRZEDSZKOLU W ZDUNACH Cel procedury

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 IM. A. MICKIEWICZA W ŁODZI. z dnia 17 listopada 2010 r.

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 IM. A. MICKIEWICZA W ŁODZI. z dnia 17 listopada 2010 r. PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 IM. A. MICKIEWICZA W ŁODZI NA PODSTAWIE ROZPORZĄDZENIA MEN z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i

Bardziej szczegółowo

Uchwała 12/2013/2014 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr 14 w Gliwicach z dnia 25 marca 2014 r.

Uchwała 12/2013/2014 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr 14 w Gliwicach z dnia 25 marca 2014 r. Uchwała 12/2013/2014 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr 14 w Gliwicach z dnia 25 marca 2014 r. W SPRAWIE wprowadzenia zmian do Statutu Szkoły dot. pomocy psychologicznopedagogicznej Na podstawie:

Bardziej szczegółowo

Zasady i organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym w Łukowie

Zasady i organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym w Łukowie Zasady i organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym w Łukowie Obowiązującym uregulowaniem prawnym dotyczącym udzielania i organizacji pomocy psychologicznopedagogicznej

Bardziej szczegółowo

4. Korzystanie z pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole jest dobrowolne i nieodpłatne.

4. Korzystanie z pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole jest dobrowolne i nieodpłatne. Procedury udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej w Zawadce Osieckiej Na podstawie : - ROZPORZĄDZENIA MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 30 kwietnia 2013 r. w

Bardziej szczegółowo

Zasady udzielania i organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Zasady udzielania i organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej Załącznik nr 2 do Statutu Szkoły Zasady udzielania i organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Zagorzycach Górnych 1. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

Uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej. Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach:

Uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej. Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach: Opracowała Ewa Materka, psycholog Uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej Budowanie systemu wsparcia oraz organizacja pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 7 maja 2013 r. Poz. 532 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 30 kwietnia 2013 r.

Warszawa, dnia 7 maja 2013 r. Poz. 532 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 30 kwietnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 7 maja 2013 r. Poz. 532 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

Ogólna procedura wydawania orzeczeń oraz opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla

Ogólna procedura wydawania orzeczeń oraz opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla Ogólna procedura wydawania orzeczeń oraz opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz niedostosowanej

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN w sprawie udzielania i organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkół Technicznych we Włocławku

REGULAMIN w sprawie udzielania i organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkół Technicznych we Włocławku Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 1 dyrektora szkoły z dnia 30 sierpnia 2013 r. REGULAMIN w sprawie udzielania i organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkół Technicznych we Włocławku

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 im. Gustawa Morcinka w Warszawie

REGULAMIN ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 im. Gustawa Morcinka w Warszawie REGULAMIN ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 im. Gustawa Morcinka w Warszawie Szkoła Podstawowa nr 1 im. Gustawa Morcinka w Warszawie udziela i organizuje uczniom

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ - 1 - PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ w Przedszkolu PRYMUSEK we Wrocławiu - 2 - Podstawa prawna Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004 r. nr 256,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Projekt z dnia 11 czerwca 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UDZIELANIA I ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ. w Szkole Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej w Szamotułach

PROCEDURA UDZIELANIA I ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ. w Szkole Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej w Szamotułach 64 500 Szamotuły, ul. Kapłańska 18, tel./fax. 0-61 29 21 443 Załącznik nr 7 PROCEDURA UDZIELANIA I ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ w Szkole Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej w Szamotułach

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ OBOWIĄZUJĄCA W ZESPOLE SZKÓŁ W PISARZOWEJ

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ OBOWIĄZUJĄCA W ZESPOLE SZKÓŁ W PISARZOWEJ PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ OBOWIĄZUJĄCA W ZESPOLE SZKÓŁ W PISARZOWEJ 1. Podstawa prawna 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji

Bardziej szczegółowo

STATUT PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W POLKOWICACH

STATUT PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W POLKOWICACH STATUT PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W POLKOWICACH 1. Postanowienia ogólne 1.Nazwa placówki brzmi: Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Polkowicach, zwana dalej Poradnią. 2.Organem prowadzącym

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna: Rozdział 1. POSTANOWIENIA WSTĘPNE

Podstawa prawna: Rozdział 1. POSTANOWIENIA WSTĘPNE TEKST JEDNOLITY Statutu Niepublicznej Poradni Psychologiczno Pedagogicznej z siedzibą w Kwidzynie przy ul. Kołłątaja 4 przyjętego Uchwałą Rady Pedagogicznej z dnia 31.08.2006 r. zmienionego Uchwałą Rady

Bardziej szczegółowo

Aneks do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr6 im.gen.józefa Bema w Siedlcach

Aneks do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr6 im.gen.józefa Bema w Siedlcach Aneks do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr6 im.gen.józefa Bema w Siedlcach Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 9 stycznia 2003r. w sprawie zasad udzielania

Bardziej szczegółowo

4. Korzystanie z pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest dobrowolne i nieodpłatne.

4. Korzystanie z pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest dobrowolne i nieodpłatne. PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W RZECZYCY DŁUGIEJ Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Rozdział VI. Regulamin życia szkolnego.

Rozdział VI. Regulamin życia szkolnego. Rozdział VI Regulamin życia szkolnego. 53 Każdy członek społeczności szkolnej bez względu na wiek i funkcję ma prawo do uczestniczenia w życiu szkoły we wszystkich jej dziedzinach oraz rzetelnej i sprawiedliwej

Bardziej szczegółowo

z dnia... 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej

z dnia... 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej Projekt z dnia 2 grudnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej Na podstawie art. 52 ustawy z

Bardziej szczegółowo

PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W SŁUPCY PLANOWANIE POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ DLA UCZNIA ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI

PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W SŁUPCY PLANOWANIE POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ DLA UCZNIA ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI PLANOWANIE POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ DLA UCZNIA ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI Problematyka poruszana w prezentacji Umocowania prawne związane z realizacją pomocy psychologiczno-pedagogicznej:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR V/27/2015 RADY GMINY POLSKA CEREKIEW. z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017

UCHWAŁA NR V/27/2015 RADY GMINY POLSKA CEREKIEW. z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 UCHWAŁA NR V/27/2015 RADY GMINY POLSKA CEREKIEW z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Na podstawie art.1,8 ust.2 pkt.15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Statut Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Przeworsku

Statut Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Przeworsku Statut Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Przeworsku Uchwała Nr 6/2012/2013 Rady Pedagogicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Przeworsku z dnia 15 marca 2013 roku Za podstawę prawną niniejszego

Bardziej szczegółowo

Pedagogika opiekuńcza z terapią (POzT) Studia magisterskie II stopnia dla absolwentów kierunków pedagogicznych i nauczycielskich

Pedagogika opiekuńcza z terapią (POzT) Studia magisterskie II stopnia dla absolwentów kierunków pedagogicznych i nauczycielskich Pedagogika opiekuńcza z terapią (POzT) Studia magisterskie II stopnia dla absolwentów kierunków pedagogicznych i nauczycielskich Praca po ukończeniu POzT związana jest z dziećmi i młodzieżą, które: wywodzą

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI Data ogłoszenia:2009-08-31 Data wejścia w życie:2009-08-31 Data obowiązywania: 2009-04-01 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie dodatków, wynagrodzenia za godziny

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ w Zespole Szkół Publicznych im. T. Kościuszki w Wojsławicach Kolonii

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ w Zespole Szkół Publicznych im. T. Kościuszki w Wojsławicach Kolonii PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ w Zespole Szkół Publicznych im. T. Kościuszki w Wojsławicach Kolonii PODSTAWY PRAWNE: 1. Rozporządzenie MEN z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Obiektywizm i skrupulatność diagnozy sądowo - psychologicznej w sprawach rodzinnych Kontrowersje wokół RODK

Obiektywizm i skrupulatność diagnozy sądowo - psychologicznej w sprawach rodzinnych Kontrowersje wokół RODK III ogólnopolska konferencja naukowa poświęcona problematyce diagnozy psychologicznej Szkoła WyŜsza Psychologii Społecznej w Warszawie 22-23 listopada 2013r Obiektywizm i skrupulatność diagnozy sądowo

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. HENRYKA SIENKIEWICZA W BOBOLICACH

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. HENRYKA SIENKIEWICZA W BOBOLICACH PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. HENRYKA SIENKIEWICZA W BOBOLICACH Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r o systemie oświaty (Dz.

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 25 czerwca 2015 r. z dnia... 2015 r.

Projekt z dnia 25 czerwca 2015 r. z dnia... 2015 r. Projekt z dnia 25 czerwca 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej,

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ.

DZIAŁALNOŚĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ. DZIAŁALNOŚĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ. Obowiązkiem publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (także specjalistycznej) jest udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dzieciom (w wieku

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 9 im. Dębickich Saperów w Dębicy

Zasady organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 9 im. Dębickich Saperów w Dębicy Uchwała nr 5/2013/2014 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr 9 im. Dębickich Saperów w Dębicy z dnia 28 października 2013 roku w sprawie: zmian w statucie Szkoły Podstawowej nr 9 im. Dębickich Saperów

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 112 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. MARII KOWNACKIEJ W WARSZAWIE

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 112 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. MARII KOWNACKIEJ W WARSZAWIE PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 112 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. MARII KOWNACKIEJ W WARSZAWIE Procedury zostały opracowane zgodnie z obowiązującym

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ ZESPÓŁ SZKÓŁ W SULECHOWIE

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ ZESPÓŁ SZKÓŁ W SULECHOWIE ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ ZESPÓŁ SZKÓŁ W SULECHOWIE na podstawie - Rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej z dnia 17 listopada 2010 w sprawie zasad udzielania

Bardziej szczegółowo

Projekt utworzenia Zespołu Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka przy Przedszkolu Miejskim nr 16 w Pabianicach.

Projekt utworzenia Zespołu Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka przy Przedszkolu Miejskim nr 16 w Pabianicach. Projekt utworzenia Zespołu Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka przy Przedszkolu Miejskim nr 16 w Pabianicach. Przedszkole Miejskie nr 16 w Pabianicach prowadzi grupy integracyjne i specjalne do których

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 2 IM. DR. A. TROCZEWSKIEGO W KUTNIE

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 2 IM. DR. A. TROCZEWSKIEGO W KUTNIE Zespół Szkół Zawodowych Nr 2 im. dr. A. PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 2 IM. DR. A. TROCZEWSKIEGO W KUTNIE PODSTAWY PRAWNE: 1. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO GIMNAZJUM NR 2 IM. KS. ZYGFRYDA BEREZECKIEGO W CHEŁMIE NA ROK SZKOLNY 2015/2016

PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO GIMNAZJUM NR 2 IM. KS. ZYGFRYDA BEREZECKIEGO W CHEŁMIE NA ROK SZKOLNY 2015/2016 PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO GIMNAZJUM NR 2 IM. KS. ZYGFRYDA BEREZECKIEGO W CHEŁMIE NA ROK SZKOLNY 2015/2016 Plan pracy pedagoga szkolnego został opracowany w oparciu o Rozporządzenie Ministra Edukacji

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2010 r. Projekt z dnia 28 kwietnia 2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologicznopedagogicznej w publicznych przedszkolach,

Bardziej szczegółowo

Moduł I: Regulacje prawne dotyczące dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w przedszkolu

Moduł I: Regulacje prawne dotyczące dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w przedszkolu Moduł I: Regulacje prawne dotyczące dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w przedszkolu Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych Jolanta Rafał-Łuniewska Regulacje prawne ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

2. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów.

2. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów. Str. Spis treści. Wprowadzenie.... Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów..... Poradnictwo i pomoc psychologiczna..... Zapewnienie uczniom doradztwa w zakresie wyboru kierunku

Bardziej szczegółowo

1. Zadania Działu Poradnictwa Dydaktyczno-Wychowawczego.

1. Zadania Działu Poradnictwa Dydaktyczno-Wychowawczego. Załącznik Nr 1 ZADANIA DZIAŁÓW Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Międzyrzeczu realizuje swoje zadania w następujących działach pracy: 1. Dział Poradnictwa Dydaktyczno-Wychowawczego, w skrócie PDW,

Bardziej szczegółowo

Aneks do Statutu Szkoły Podstawowej nr 109. Zakres i organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Aneks do Statutu Szkoły Podstawowej nr 109. Zakres i organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej Aneks do Statutu Szkoły Podstawowej nr 109 Aneks opracowany na podstawie: Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 roku w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Bardziej szczegółowo