Edukacja w Unii Europejskiej.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Edukacja w Unii Europejskiej."

Transkrypt

1 Edukacja w Unii Europejskiej.

2 SPIS TREŚCI: 1. Wstęp Kształtowanie się polityki edukacyjnej we Wspólnocie Europejskiej. Zapisy w prawie europejskim Finansowanie polityki edukacyjnej Edukacja europejska... 6 a) Edukacja europejska w szkole... 6 b) Studia europejskie Programy wspierające edukację w Unii Europejskiej Języki Uznawanie dyplomów Zakończenie Bibliografia

3 1. WSTĘP. Tematem mojej pracy będzie edukacja w Unii Europejskiej. Wybrałam akurat tą dziedzinę, gdyż uważam ją za jedną z najistotniejszych i niezbędnych dla powodzenia integracji. Edukacja kształci ludzi - najważniejszy składnik, a po za tym beneficjant, a zarazem i przyczynę powstania Unii Europejskiej. To kolejne pokolenia i ich poziom intelektualny, wiedza i pomysłowość wykreowały twór jakim jest Unia i pozwalają na jej dalsze trwanie, rozkwit gospodarczy i cywilizacyjny. O tym jak przebiegnie jej dalszy rozwój, sukces czy porażka zadecydują kolejne pokolenia które, teraz przyjmują wykształcenie. Jak wykazałam edukacja leży u podstaw rozwoju człowieka, państw i społeczności i tym samym wywiera ogromny wpływ rozwój Unii Europejskiej. 2. KSZAŁTOWANIE SIĘ POLITYKI EDUKACYJNEJ WE WSPÓLNOCIE EUROPEJSKIEJ. ZAPISY W PRAWIE EUROPEJSKIM. System oświatowy państw członkowskich Unii Europejskiej jest na ogół dostosowany do sytuacji ekonomicznej, społecznej i kulturowej poszczególnych państw. Przyjmując zasadę subsydiarności UE pozostawiła odpowiedzialność za kształcenie i treści nauczania poszczególnym państwom członkowskim. Wspólna polityka członków Unii dotycząca edukacji ma na celu jedynie wspieranie procesu nauczania i zwiększania jego efektywności. Następuje to między innymi przez upowszechnienie znajomości języków obcych wymiany międzyuczelnianej oraz rozwój kształcenia zawodowego. Warto zwrócić uwagę na przepisy prawa pierwotnego regulujące sferę edukacji. Europejska Wspólnota Gospodarcza utworzona została w 1957 r. na mocy Traktatu Rzymskiego sprawom edukacji poświęca niewiele uwagi głównie skupiając się na kwestiach gospodarczych i ekonomicznych. W Traktacie o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej poświęcono edukacji zaledwie dwa przepisy, a mianowicie art. 118 i art zapisy tych artykułów zalecały ścisłą współpracę między członkami Wspólnoty w dziedzinie zagadnień społecznych, a zwłaszcza w sprawach dotyczących kształcenia i doskonalenia zawodowego. Warto zauważyć, że działania w tym zakresie nie były postrzegane jako priorytet, lecz podporządkowane podstawowemu celowi Wspólnoty tj harmonijnemu rozwojowi gospodarki wewnętrznej oraz rozwojowi wspólnego 3

4 rynku. Ustalenie ogólnych zasad dotyczących wprowadzenia w życie wspólnej polityki w dziedzinie kształcenia zawodowego odłożono na przyszłość. Jak się okazało unormowanie tych reguł stało się sprawą trudną dla sześciu wówczas państw Wspólnoty Europejskiej. Głównym powodem braku akceptacji ze strony był fakt, że żadne z nich nie chciało sobie pozwolić na ujednolicenie tak czułego instrumentu wpływania na obywateli jak system oświatowy. Kwestia edukacji jednak nie znikła. Problem pojawił się znowu gdy kształtowała się swoboda przepływu osób we wspólnym rynku. Rada miała kompetencje do usuwania (w formie dyrektyw) 1 wszelkich ograniczeń a zróżnicowane systemy edukacyjne zapewne takim były. Taka właśnie przeszkoda nie sprzyjała osiągnięciu przez Wspólnotę podstawowych, wspólnych celów gospodarczych. Dlatego począwszy od początku lat 70 sprawy edukacji stały się przedmiotem większego zainteresowania Wspólnoty. W listopadzie 1971 r. doszło do pierwszego w dziejach Wspólnot spotkania ministrów edukacji. Wynikiem tego zjazdu było opracowanie raportu: W kierunku europejskiej polityki oświatowej, który stał się podstawą do wydania w 1974 r. oświadczenia zalecającego dbałość o zachowanie w każdym kraju członkowskim jego własnej strategii szkolnictwa, a następnie regulacji prawnych w sprawach edukacji 2. W 1972 r. WE utworzyła Uniwersytet Europejski we Florencji. Od tamtej pory uczy się w nim młodzież z państw członkowskich. Od 1980 r. rozpoczął działalność system informacyjny dotyczący edukacji w państwach członkowskich. Jednolity Akt Europejski gruntownie reformujący Wspólnoty Europejskie w 1986 r. nie zwierał żadnych regulacji dotyczących bezpośrednio polityki edukacyjnej. Zwrócono natomiast uwagę na dwie nowe dziedziny: badania naukowe i rozwój technologiczny. Uznano, że mają one bezpośredni wpływ na rozwój gospodarczy. Wyraźne poparcie dla tych dziedzin nauki miało swój wyraz zdecydowanej pomocy finansowej przeznaczanej dla ośrodków akademickich w postaci programów badawczych takich jak; Erazmus, Eureka, Esprit i inne. Najwięcej uwagi sprawom edukacyjnym poświęca Traktat z Maastricht, czyli traktat o Unii Europejskiej. Stwierdza się w nich, że Wspólnota przyczynia się do podnoszenia poziomu edukacji oraz szkolenia zawodowego poprzez zachęcanie do współpracy państw członkowskich, a gdy zajdzie taka potrzeba wspiera i uzupełnia ich działalność. TWE podkreśla, że państwa członkowskie ponoszą pełna odpowiedzialność za treści nauczania, organizację systemów edukacyjnych oraz ich różnorodność kulturową i językową. Jako cele Wspólnoty wymienia się tu wymianę młodzieży, studentów, nauczycieli, społecznych 1 Na postawie ówczesnego art. 49 TWE zob. Przyborowska A., Skrzydło Tefelska, Dokumenty Europejskie, Tom III, Lublin D. Dziewulak Polityka oświatowa Wspólnoty Europejskiej, Warszawa 1995, ss

5 instruktorów edukacyjnych także informacji, doświadczeń pełną współpracę miedzy placówkami oświatowymi, propagowanie nauki języków Wspólnoty, rozwój szkolnictwa zaocznego. W kwestii szkolenia zawodowego zwraca się uwagę na ułatwianie przystosowanie się do zmian w przemyśle, popiera się przekwalifikowanie, szkolenia zawodowe, nauczanie ustawiczne celem ułatwienia integracji zawodowej oraz reintegracji na rynku pracy. 3 Środki realizacji (zwłaszcza finansowe) tak określonej polityki edukacyjnej W Unii Europejskiej mają więc jedynie charakter wspomagający, wspierający systemy edukacyjne państw członkowskich. Kompetencje Wspólnoty w zakresie edukacji w ogóle, w tym zakresie nie mają charakteru wyłącznego. Obywatele Unii Europejskiej na zasadzie równego traktowania mają prawo do podjęcia nauki na uczelniach wyższych na takich samych regułach, jak obywatele państwa w goszczącego. Pod względem: wysokości opłat czesnego, zasad rekrutacji, ubezpieczenie medycznego, prawa do akademika i stypendium obowiązuje nakaz jednakowego traktowania bez względu na obywatelstwo. Jedynym wymaganiem jest znajomość języka, która może być potwierdzona dodatkowym egzaminem językowym FINANSE Na politykę edukacyjną przeznacza się środki z budżetu wspólnotowego. Obejmują one różne terminowe akcje oraz programy w ramach funduszy strukturalnych w tym funduszu socjalnego. Należy zauważyć, że środki te zwiększają się z roku na rok, ale finansowe wsparcie Wspólnoty, która dzięki swoim specjalistycznym programom działania ma już niemałe osiągnięcia w dziedzinie edukacji, jest niewystarczające i nieproporcjonalne do potrzeb w tym zakresie. Środki finansowe przeznaczane na edukację w ostatnich latach zostały znacząco zwiększone, a to dzięki naciskom parlamentu Europejskiego. Tak np. w 1977r. wspólnotowe środki budżetowe przeznaczone na rozwój oświaty w tym także kształcenie młodzieży wynosiły 380 mln euro. Natomiast na lata przyjęto prognozę budżetową, aby na realizację tylko trzech programów SOKRATES, LEONARDO DA VINCI, MŁODZIEŻ przeznaczyć około 3520 mld euro 5. Sądzić należy, że Wspólnota Europejska dzięki różnorodnym instrumentom realizacji polityki edukacyjnej, polityki która 3 Przyborowska A., Skrzydło Tefelska, Dokumenty Europejskie, Tom III, Lublin 1999, ss J. Barcz (red), Prawo Unii Europejskiej. Zagadnienia systemowe, Warszawa 2002, ss W. Weidenfeld, W. Wessels, Europa od A do Z, Warszawa 1999, s

6 obecnie nie należy do jej wyłącznych kompetencji, będzie w przyszłości nie tylko wspólnotą gospodarczą, ale także wspólnotą oświatową EDUKACJA EUROPEJSKA a) EDUKACJA EUROPEJSKA W SZKOLE Mianem edukacji europejskiej nazywa się wszystkie programy, zajęcia szkolne i przedsięwzięcia edukacyjne, które mają przybliżyć dzieciom i młodzieży szkolnej zagadnienia związane z integracją europejską. Zajęcia te uważa się za niezwykle istotne z tego względu, że to właśnie młode pokolenie uznane jest za największego beneficjanta integracji Polski z Unią Europejską 7. Ze względu na swój powszechny charakter edukacja jest podstawową drogą do przygotowania społeczeństwa do życia w nowym, zmieniającym się politycznie, gospodarczo i społecznie ładzie europejskim i światowym. Dla ludzi teraz w wieku szkolnym, gdy wkroczą w dorosłe życie, UE będzie rzeczywistością i muszą być do niej jak najlepiej odnaleźć. Dla nauczycieli w krajach Europy geograficznie zachodniej, które od lat zintegrowane są w instytucjach europejskich, edukacja nie wymaga przymiotnika "europejska". W Polsce wiedza na temat Europy jest związana z edukacją obywatelską i przeplata się bogato w najróżniejszych formach w polskim systemie oświaty, między innymi w ramach przedmiotów takich jak: historia, geografia, wiedza o społeczeństwie, zajęcia z historii literatury, nauki języków obcych, muzyki. Program obejmuje aspekty historyczne związane z integracją europejską, zjawiska społeczne zachodzące w Europie, europejskie trendy w kulturze i muzyce, sztuce i architekturze. Ze względu na interdyscyplinarność problematyki europejskiej pojawiają się także formy zajęć miedzy przedmiotowych, a czasem międzyszkolnych lekcji europejskich 8. Prowadzi się także kształcenie europejskie drogą multimedialną, poprzez Pakiet Edukacyjny Europa na co dzień 9. 6 B. Kozłowska Instrumenty realizacji polityki edukacyjnej w Unii Europejskiej w: Szanse i bariery w kształceniu w Polsce i w krajach Unii Europejskiej. Materiały pokongresowe pod red. H. Szczerbińskiego, Białystok Takie tezy pojawiają się w badaniach opinii publicznej np. raporty CBOS-u dotyczące poparcia Polaków dla integracji z Unią Europejska. Na pytanie kto najbardziej skorzysta z wejścia Polski do struktur unijnych padały odpowiedzi: wykształcenia 77%, studenci 72%, młodzi 69% (komunikat nr 3245 z dnia ) 8 Dotyczy to mniejszych miejscowości i szkół wiejskich, gdzie młodzież i nauczyciele spotykają się na całodniowych zjazdach w np. w bibliotece miejskiej. Taką inicjatywę podjęto i zrealizowano w Głuszycy. 9 Pierwszym, nowatorskim materiałem edukacyjnym, dotyczącym problematyki europejskiej jest multimedialne opracowanie metodyczne pt. "Pakiet Edukacyjny - Europa na co dzień", przygotowany przez Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Warszawie. Pakiet zawiera: podręcznik dla ucznia, poradnik dla nauczyciela, kasetę video (120 minut filmów video w 11 odcinkach jako uzupełnienie do wszystkich bloków tematycznych zawartych w poradniku i podręczniku) oraz program komputerowy (gry dydaktyczne, schematy, mapy). Powyższy projekt jest dostępny dla wszystkich zainteresowanych nauczycieli tylko w wojewódzkich bibliotekach pedagogicznych w Polsce. 6

7 Treści dydaktyczne zajęć lekcyjnych poświęconych tematyce europejskiej poszerzane są przez zajęcia pozalekcyjne. Są to najczęściej: imprezy kulturalne i artystyczne organizowane w szkole lub poza nią np. Dzień Europy, Dzień Unii Europejskiej, szkolne debaty, gazetki i audycje radiowe poświęcone krajom Europy i Europejczykom, wystawy, targi i kiermasze, tzw. kawiarenki narodowe i kuchnie narodowe, turnieje tańców narodowych państw europejskich, itp. Działania na polu edukacji europejskiej wspierane są bezpośrednimi kontaktami polskiej młodzieży z rówieśnikami z zagranicy. Najstarszą formą wymiany międzynarodowej są młodzieżowe obozy językowe, organizowane pod patronatem zarówno Unii Europejskiej, jak i Rady Europy oraz UNESCO. Dużym zainteresowaniem cieszą się konkursy i olimpiady wiedzy dotyczącej UE, a także, działające na kształt kółek zainteresowań, Szkolne Kluby Europejskie. Zajmują się one upowszechnianiem wiedzy o Europie państwach, historii, geografii, sztuce, nauce, sławnych ludziach, instytucjach i organizacjach, integracji europejskiej wśród członków klubu, innych uczniów szkoły, a także rodziny, znajomych, mieszkańców miejscowości czy regionu. Uczy młodych ludzi aktywności, tolerancji, szacunku dla różnic kulturowych i odmienności innych narodów, umiejętności poszukiwania informacji, współpracy w grupie, realizacji założonych celów. Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedna inicjatywę pozalekcyjną to program Moja Szkoła w Unii Europejskiej. Istotą programu jest przeprowadzenie wśród młodzieży w wieku lat działań informacyjnych i edukacyjnych na temat szans wynikających z członkostwa Polski w UE. Tematami wiodącymi tegorocznej edycji będą: aplikowanie do programów edukacyjnych Unii Europejskiej oraz Traktat Ustanawiający Konstytucję dla Europy 10. b) STUDIA EUROPEJSKIE Sama idea uruchamiania studiów europejskich narodziła się na kontynencie w czasie powstawania pierwszych instytucji integrującej się Europy w początkach lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Powstające i rozrastające się wówczas instytucje europejskie wymagały odpowiednio przygotowanej kadry administracyjnej i zarządzającej. Dla zaspokojenia tych potrzeb, jako pierwsze uruchamiano studia podyplomowe głównie z zakresu szeroko rozumianego prawa. Studia europejskie zaczęły rozwijać się w dwóch kierunkach. Pierwszy, o charakterze interdyscyplinarnym, miał dostarczyć wiedzę encyklopedyczną na temat Europy z zakresu prawa i ekonomii, jak i historii, filozofii, socjologii, literatury i sztuki wraz z nauką języków obcych. Drugi zaś, o zdecydowanie integracyjnym charakterze (reprezentowany przez utworzony w 1949 roku College of Europe w Brugii) skupiał się bardziej na zagadnieniach dotyczących prawa, administracji i gospodarki europejskiej z 10 Zob. 7

8 mniejszym naciskiem na problematykę nauk humanistycznych i społecznych, tym ostatnim nadając charakter uzupełniający Studia europejskie w Polsce realizowane są w różnych formach - jako studia licencjackie, studia podyplomowe, europejskie specjalności i specjalizacje na studiach magisterskich jednolitych i uzupełniających na takich kierunkach jak: Stosunki międzynarodowe, Politologia, Ekonomia, Finanse i bankowość, Zarządzanie i marketing, Prawo, Administracja, Socjologia, Kulturoznawstwo, Historia, Pedagogika. 5. PROGRAMY WSPIERAJĄCE EDUKACJĘ W UE. Sokrates, Program Leonardo Da Vinci, Młodzież 2000 to programy UE w dziedzinie edukacji. Pierwsza edycja tych programów przypadała na lata , od roku 2000 rozpoczęła się druga faza tych, a w połowie lipca Komisja Europejska przyjęła propozycje nowych programów wspierających młodzież, edukację, (oraz kulturę i media) na lata Programy zastąpią funkcjonujące do tej pory, Sokrates i Leonardo oraz Młodzież i Kultura SOKRATES - obejmuje wszystkie poziomy kształcenia od nauczania początkowego poprzez szkolnictwo średnie i wyższe aż do studiów podyplomowych. Głównym celem jest promowanie idei europejskiego wymiaru nauczania poprzez współprace między szkołami i uniwersytetami w różnych krajach UE. Program SOKRETES składa się z kilku komponentów: COMENIUS realizowany na poziomie przedszkoli szkół podstawowych i szkół wszystkich typów, nastawiony jest na zawieranie partnerskich porozumień przez szkoły w różnych krajach w europejskich w celu opracowywania wspólnych programów nauczanie i wspólnych przedsięwzięć. ERAZMUS polega na zacieśnianiu współpracy między uczelniami z państw europejskich przez wymianę studentów i nauczycieli akademickich, stypendia dla studentów, system zaliczania okresu studiów odbytego w innym kraju, układania programów nauczania. Otwarty dal wszystkich typów uczelni i obejmuje wszystkie dziedziny i poziomy studiów. W Polsce uczestniczy w nim około 70 uczelni 11. GRUNTVIDG zajmuje się kształceniem dorosłych, MINERVA kształcenie otwartym i na odległość. LINGUA promuje naukę języków obcych poprzez podnoszenie poziomów ich znajomości. ARION to wizyty studyjne w celu poszerzania wiedzy o europejskich systemach kształcenia dla specjalistów w zakresie szkolnictwa. EURIDICE to siec informacji o edukacji, polega na współpracy pomiędzy biurami 11 wykaz uczelni dostępny na stronie internetowej 8

9 powołanymi przez ministerstwa edukacji w 29 krajach a centralnym Europejskich Biurem w Brukseli. PROGRAM LEONARDO DA VINCI jest programem skierowanym na rozwój kształcenia zawodowego za pomocą wymian i staży, wspierania nowatorskich przedsięwzięć oraz ponadnarodowej współpracy uczelni i instytucji. Główną ideą przyświecającą temu programowi jest kształcenie przez całe życie, czyli jest dokształcanie osób, które osiągnęły już pewien poziom wiedzy i pragną podnieść swoje kwalifikacje np. w celu uzyskania lepszej pracy. Adresatami programu MŁODZIEŻ 2000 są młodzi ludzie w wieku od 15 do 25 lat oraz osób którzy z nimi pracują. Program zajmuje się nieformalną pozaszkolną edukacją młodych ludzi: wspiera inicjatywy pozaszkolne, tj. działalność kół zainteresowań, wizyty studyjne, wymiany młodzieżowe etc. W ramach programu można starać się o dotacje na działalność pozaszkolną, nie związana z formalnym nauczaniem szkolnym czy akademickim. Główny cel to nauczanie i promowanie aktywności wśród młodych ludzi, stworzenie im możliwości realizacji własnych ambicji, przez to zachęcania do udziału w życiu społecznym UE oraz własnego kraju. Ten program to unijne narzędzie wyrównywania szans tak, aby wiedza o Europie docierała do miast, ale i wiejskich terenów. Projekty ze środowisk wiejskich, a także dotyczące niepełnosprawnych czy tzw. trudnej młodzieży mogą liczyć na wyższe dofinansowanie JĘZYKI. Niezwykle istotną kwestią związaną z edukacją w Europie jest znajomość języków obcych. Nie ulega wątpliwości, że są one przepustką do Europy i do tego co Unia Europejska oferuje: możliwości kształcenia, podjęcia pracy zagranicą, nawiązania kontaktów biznesowych i prowadzeni wspólnych interesów. UE nie ma jednego oficjalnego urzędowego języka, najpopularniejszymi są angielski, niemiecki (aż dwa państwa członkowskie to państwa niemieckojęzyczne) francuski zwany językiem dyplomacji. Gdy chodzi o Polskę - niezadowalająca, bo zdecydowanie za mała ilość Polaków zna języki obce. Analiza wyników badania opinii publicznej 13 pozwala stwierdzić, że wzrasta liczba osób posługujących się językami obcymi, ale jest to wzrost niewielki. Najlepiej znają języki ludzie młodzi w wielu lata - (aż ze wzrostem wielu maleje znajomość języków obcych) oraz mieszkający w dużych miastach (powyżej 0,5 mln). 30% respondentów badania opinii publicznej, CBOS, komunikat nr 3143, z dnia

10 deklaruje, że może porozumiewać się w jednym języku, co czwarty zna dwa języki, co dwudziesty trzy lub więcej. Najwięcej Polaków deklaruje znajomość rosyjskiego (23%), potem plasuje się angielki (17%), niemiecki (14%), nikła jest znajomość francuskiego (2%) 14. W edukacji, która ma być europejska i przystosowywać do życia w zjednoczonej Europie, konieczna jest systematyczna praca nad nauką języków obcych. Począwszy od wzbudzania motywacji i zainteresowania nauką, należy także unowocześnić formy nauczania i zmniejszyć ilość osób w klasach. Bardzo ważne jest, by nauka języka pozwalała ba praktyczne wykorzystanie nabytych umiejętności UZNAWALNOŚĆ DYPLOMÓW. By pojąc naukę w innym kraju niż rodziny należy przedstawić dokument o wykształceniu, który uprzednio poddany zostanie procedurze uznania zgodnie z obowiązującymi w danym państwie przepisami. Zagraniczne dokumenty o wykształceniu mogą być uznane w celu kontynuacji kształcenia bądź w celu zatrudnienia.. Każdy kraj posiada własne przepisy regulujące uznawanie wykształcenia, często różne w przypadku uznania akademickiego i zawodowego. Jedynie w przypadku uznawania kwalifikacji zawodowych do pracy w zawodach regulowanych w krajach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego istnieją dyrektywy UE obowiązujące w tych państwach. Tu należy rozróżnić uznanie kwalifikacji do pracy w zawodach regulowanych od uznania kwalifikacji do pracy w pozostałych zawodach. W przypadku zawodów regulowanych obowiązują odpowiednie dyrektywy UE. W przypadku zawodów, które nie są regulowane, kwalifikacje uznaje pracodawca. Zawód regulowany to taki zawód, którego wykonywanie jest uzależnione od spełnienia wymagań kwalifikacyjnych i warunków określonych w odrębnych przepisach. Polskie dyplomy mogą być uznawane bądź na mocy umów międzynarodowych o uznaniu równoważności dokumentów o wykształceniu, albo też - w przypadku krajów, z którymi takich umów nie podpisano - na podstawie obowiązujących w danym kraju przepisów o uznawania zagranicznych dyplomów. Informacji o tym, jak wygląda procedura uznania polskiego dyplomu w innym kraju należy zasięgnąć w ośrodku zajmującym się sprawami uznawania wykształcenia właściwym dla danego kraju 14 tamże. 15 J. Skrzypczyńska Język angielski kluczem do Europy w: Kropiwnicki J. (red.) Szkoła: edukacja europejska, Jelenia Góra

11 (ENIC/NARIC). Przed wywiezieniem zagranicę polski dyplom powinien zostać poddany procedurze legalizacji 16. Unia Europejska dąży do stworzenia przejrzystego procesu uznawania dyplomów i kwalifikacji zawodowych poprzez ujednolicenia standardów nauczania. Służyć temu ma tzw. Proces Boloński. To działania państw europejskich zmierzające do stworzenia europejskiego wymiaru w edukacji, którego podstawą prawną jest Deklaracja Bolońska. To dokument przyjęty przez Ministrów ds. Edukacji Europejskiej 19 czerwca 1999 r. z dwudziestu dziewięciu państw europejskich. Działania w ramach Procesu Bolońskiego obejmują wprowadzenie: suplementu do dyplomu uczelni wyższych, Europejskiego System Transferu Punktów ETCS, współpracy europejskiej w zakresie zapewniania jakości, z uwzględnieniem opracowania porównywalnych kryteriów i metodologii. Wzajemne uznawanie dyplomów przez kraje UE jest warunkiem sprawnego funkcjonowania wspólnego rynku ZAKOŃCZENIE. John Kenneth Galbraith w Godnym społeczeństwie 18 zaznacza jak ważny dla życia i rozwoju współczesnego godnego społeczeństwa jest proces edukacji. W krajach rozwiniętych wykształcenie odgrywa centralną rolę ekonomiczną. Nowoczesna gospodarka potrzebuje siły roboczej dobrze przygotowanej i łatwo dostosowującej się. Wykształcenie zarówno przygotowuje do zawodu, jak i inspiruje innowatorów. (...) Warto także zaznaczyć, że edukacja ma też życiowe znacznie dla pokoju społecznego i spokojnego życia, tworzy nadzieję i zapewnia realność przechodzenia z niższych, gorzej usytuowanych warstw społeczno - ekonomicznych do warstw wyższych. (...) Istnieje też mniej widoczny związek między wykształceniem a demokracją. Proces edukacyjny sprawia, że demokracja jest możliwa: powoduje także, że jest ona konieczna. Ludność nie tylko zaczyna rozumieć zadania społeczne, ale też sprawia, że słychać ich potrzebach. Dotychczasowe obserwacje poczynań Unii w dziedzinie edukacji pozwalają domniemywać, że europejscy decydenci zdają sobie sprawę wagi problemu. Aczkolwiek w tej materii wiele jeszcze zostało do dokonania np. wyrównanie poziomów i warunków kształcenia, które umożliwi bezpośrednie uznawanie dyplomów albo intensywna nauka języków obcych pełny tekst Deklaracji Bolońskiej dostępny na stronach internetowych Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej 18 J.K. Galbraith, Godne społeczeństwo. Program troski o ludzkość, Warszawa 1999, ss

12 BIBLIOGRAFIA 1. Barcz J. (red), Prawo Unii Europejskiej. Zagadnienia systemowe, Warszawa Dziewulak D., Polityka oświatowa Wspólnoty Europejskiej, Warszawa Galbraith J.K., Godne społeczeństwo. Program troski o ludzkość, Warszawa Gorczycka E., Młodzież Akademicka wobec Unii Europejskiej, Częstochowa Kropiwnicki J. (red.), Szkoła: edukacja europejska, Jelenia Góra Przyborowska A., Skrzydło Tefelska, Dokumenty Europejskie, Tom III, Lublin Szczerbiński H. (red.), Szanse i bariery w kształceniu w Polsce i w krajach Unii Europejskiej. Materiały pokongresowe, Białystok Weidenfeld W., Wessels W., Europa od A do Z, Warszawa www.cbos.pl www.mojaszkola.gov.pl 13.www.ukie.gov. pl

KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ

KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ mgr Maria Pelc KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ Polityka edukacyjna UE System oświatowy to bardzo ważny czynnik rozwoju gospodarczego i społecznego, który

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus+ będzie wspierał:

Program Erasmus+ będzie wspierał: Zawartość Program Erasmus+ będzie wspierał:... 2 EDUKACJA SZKOLNA... 3 Mobilność kadry... 3 Partnerstwa strategiczne... 3 Wsparcie dla reform w obszarze edukacji... 3 SZKOLNICTWO WYŻSZE... 4 Mobilność

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE ZAWODOWE I USTAWICZNE ZAŁOŻENIA PROJEKTOWANYCH ZMIAN

KSZTAŁCENIE ZAWODOWE I USTAWICZNE ZAŁOŻENIA PROJEKTOWANYCH ZMIAN KSZTAŁCENIE ZAWODOWE I USTAWICZNE ZAŁOŻENIA PROJEKTOWANYCH ZMIAN 1 Modernizacja kształcenia zawodowego Minister Edukacji Narodowej powołał w czerwcu 2008 r. Zespół opiniodawczo-doradczy do spraw kształcenia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 E R A S M U S+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass. Suwałki 09/04/2010

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass. Suwałki 09/04/2010 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass Suwałki 09/04/2010 Europass obejmuje portfolio 5 dokumentów funkcjonujących w takiej samej formie na obszarze UE, w Islandii, Norwegii, Lichtenstainie

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Polskich Noblistów w Śremie

Gimnazjum nr 1 im. Polskich Noblistów w Śremie Gimnazjum nr 1 im. Polskich Noblistów w Śremie Opracowanie: mgr Lidia Owczarczak mgr Maria Staszak mgr Iwona Wołowiec Śrem 2015 Wstęp Integracja Polski z Unią Europejską jest tematem wielu opracowań i

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Polityka językowa Unii Europejskiej. Łódź 14 maja 2012

Polityka językowa Unii Europejskiej. Łódź 14 maja 2012 Polityka językowa Unii Europejskiej Łódź 14 maja 2012 Wielojęzyczna Europa od 1958 r. Pierwsze rozporządzenie Rady nr 1/58 stanowi, że oficjalnymi i roboczymi językami są języki państw członkowskich Traktat

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy

EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy Agnieszka Luck, Kinga Motysia Krajowe Centrum Europass Biuro Koordynacji Kształcenia Kadr Fundacja Fundusz Współpracy EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DOSKONALENIA ZAWODOWEGO NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W NAMYSŁOWIE NA LATA 2005-2009

PROGRAM DOSKONALENIA ZAWODOWEGO NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W NAMYSŁOWIE NA LATA 2005-2009 PROGRAM DOSKONALENIA ZAWODOWEGO NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W NAMYSŁOWIE NA LATA 2005-2009 I Kierunki kształcenia ustawicznego 1 Dokształcanie Prowadzone przez: wyższe

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 ERASMUS+ Nowy program Unii Europejskiej na lata 2014-2020 Połączył w jedną całość 7 dotychczasowych programów: 2014 2020 E R

Bardziej szczegółowo

Wydział Filologiczny. kierunek specjalność tryb/forma studiów

Wydział Filologiczny. kierunek specjalność tryb/forma studiów zał. nr 1 do Uchwały Senatu dotyczącej warunków i trybu rekrutacji na studia stacjonarne i niestacjonarne w roku akademickim 2014/2015 z dnia 29 kwietnia 2013 r. Wydział Filologiczny Filologia filologia

Bardziej szczegółowo

Regionalny Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego Warszawa, 29.05.2015

Regionalny Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego Warszawa, 29.05.2015 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass Regionalny Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego Warszawa, 29.05.2015 EUROPASS Powołany z końcem 2004 na mocy Decyzji

Bardziej szczegółowo

3) do dnia 31 grudnia 2013 r. ukończyła studia wyższe o specjalności przygotowującej

3) do dnia 31 grudnia 2013 r. ukończyła studia wyższe o specjalności przygotowującej KWALIFIKACJE PRACOWNIKÓW SOCJALNYCH wskazane ustawą z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, z późn. zm.) oraz ustawą z dnia 16 lutego 2007 r. o

Bardziej szczegółowo

PODEJMOWANIE I ODBYWANIE PRZEZ CUDZOZIEMCÓW NAUKI W POLSKICH SZKOŁACH WYŻSZYCH

PODEJMOWANIE I ODBYWANIE PRZEZ CUDZOZIEMCÓW NAUKI W POLSKICH SZKOŁACH WYŻSZYCH PODEJMOWANIE I ODBYWANIE PRZEZ CUDZOZIEMCÓW NAUKI W POLSKICH SZKOŁACH WYŻSZYCH Cudzoziemcem, w rozumieniu przepisów prawa polskiego, jest każda osoba nie posiadająca polskiego obywatelstwa. Osoby, które

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY EDUKACYJNE UNII EUROPEJSKIEJ

PROGRAMY EDUKACYJNE UNII EUROPEJSKIEJ Kalina Kondrat Instytut Ekonomiczny Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu PROGRAMY EDUKACYJNE UNII EUROPEJSKIEJ Integracja europejska jest procesem niezwykle skomplikowanym, wpływającym na wiele aspektów

Bardziej szczegółowo

KUL. Lubelski Jana Pawła II. europeistyka

KUL. Lubelski Jana Pawła II. europeistyka KUL Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II europeistyka 2 europeistyka European Studies www.kul.pl/unia Tryby studiów stacjonarne I stopnia licencjackie (limit miejsc: 60); niestacjonarne I stopnia

Bardziej szczegółowo

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI Gimnazjalisto! W roku szkolnym 2014/15 oferujemy Ci 5 klas ogólnych od drugiego roku nauczania sprofilowanych zgodnie z preferencjami uczniów. Klasa 1a z rozszerzonym programem nauczania języka polskiego,

Bardziej szczegółowo

Plan Doskonalenia Zawodowego Nauczycieli. Szkoły Podstawowej nr 2 im. Przyjaciół Ziemi w Kostrzynie. nad Odrą na lata 09. 2011-08.2016.

Plan Doskonalenia Zawodowego Nauczycieli. Szkoły Podstawowej nr 2 im. Przyjaciół Ziemi w Kostrzynie. nad Odrą na lata 09. 2011-08.2016. Plan Doskonalenia Zawodowego Nauczycieli Szkoły Podstawowej nr 2 im. Przyjaciół Ziemi w Kostrzynie nad Odrą na lata 09. 2011-08.2016. 1. Podstawa prawna: a) Ustawa z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

2. Akt założycielski Miejskiego Ośrodka Doradztwa Metodycznego stanowi załącznik Nr 1 do niniejszej uchwały.

2. Akt założycielski Miejskiego Ośrodka Doradztwa Metodycznego stanowi załącznik Nr 1 do niniejszej uchwały. UCHWAŁA NR XXII/200/04 RADY MIEJSKIEJ BIAŁEGOSTOKU z dnia 29 marca 2004 r. w sprawie założenia Miejskiego Ośrodka Doradztwa Metodycznego z siedzibą w Białymstoku, ul. Poleska 27 Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, wrzesień 2014 r.

Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Oś Priorytetowa Poziom alokacji EFRR Wielkość środków w mln euro OP 1 - Gospodarka i innowacje. 27% 176 409 467,00 OP 2 - Rozwój Cyfrowy 6% 39 202 4,00 OP 3 - Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Pakiet ECTS Europeistyka I. IV. Aneks. 4.1. Alfabetyczny wykaz przedmiotów na studiach I stopnia wraz kodami ECTS

Pakiet ECTS Europeistyka I. IV. Aneks. 4.1. Alfabetyczny wykaz przedmiotów na studiach I stopnia wraz kodami ECTS IV. Aneks 4.1. Alfabetyczny wykaz przedmiotów na studiach I stopnia wraz kodami ECTS Uwaga: nie wszystkie przedmioty ujęte w zestawieniu są realizowane w roku ak. 2010-11. Lp. A. Przedmioty kształcenia

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 W latach 2005-2010 w przedsięwzięciach organizacyjnych, kierowanych do osób potrzebujących pomocy, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaliczanych

Bardziej szczegółowo

Do projektu rozporządzenia z dnia 30 marca 2015 r. Uzasadnienie

Do projektu rozporządzenia z dnia 30 marca 2015 r. Uzasadnienie Do projektu rozporządzenia z dnia 30 marca 2015 r. Uzasadnienie Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 26 poz. 234 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I SZTUKI

Dz.U. 1999 Nr 26 poz. 234 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I SZTUKI Kancelaria Sejmu s. 1/9 Dz.U. 1999 Nr 26 poz. 234 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I SZTUKI z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych i trybu stwierdzania kwalifikacji uprawniających do

Bardziej szczegółowo

Program Uczenie się przez całe Ŝycie

Program Uczenie się przez całe Ŝycie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe Ŝycie Akcje zdecentralizowane w Polsce - przegląd, skala działania i oddziaływania oraz Synergia z innymi działaniami FRSE Tadeusz Wojciechowski

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 112/2013 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 28 czerwca 2013 r.

Zarządzenie Nr 112/2013 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 28 czerwca 2013 r. Zarządzenie Nr 112/2013 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego w sprawie opłat za studia w Uniwersytecie Wrocławskim w roku akademickim 2013/2014 Na podstawie art. 66 ust. 2. oraz art. 99 ust. 2, w związku

Bardziej szczegółowo

Ankieta - Studia Master

Ankieta - Studia Master Ankieta - Studia Master Internationales Hochschulinstitut Zittau został założony w roku 1993. Ten najmłodszy uniwersytet Saksonii oferuje 4 kierunki studiów: naukę o przedsiębiorstwie, inżyrię ekonomiczną,

Bardziej szczegółowo

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, maj 2010 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 081 533 20 51, fax 081 533 27 61 Internet: http://www.stat.gov.pl/lublin/index_plk_html.htm

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ EDUKACYJNO-FILOZOFICZNY

WYDZIAŁ EDUKACYJNO-FILOZOFICZNY Załącznik nr 1 do Aneksu nr 1 ( z dn. 14.12.2011 r.) do Uchwały NR R/0004/19/11 z dnia 20 kwietnia 2011 roku WYDZIAŁ EDUKACYJNO-FILOZOFICZNY INSTYTUT MUZYKI Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass Europass jest Inicjatywą Komisji Europejskiej umożliwiającą każdemu obywatelowi Europy lepszą prezentację kwalifikacji i umiejętności zawodowych.

Bardziej szczegółowo

Oferta stypendialna Biura Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej

Oferta stypendialna Biura Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej Oferta stypendialna Biura Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej Regionalne Centrum Innowacji i Transferu Technologii Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie 17 kwietnia

Bardziej szczegółowo

ZREFORMOWANY SYSTEM NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH NA LEKTORATACH NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM

ZREFORMOWANY SYSTEM NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH NA LEKTORATACH NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM ZREFORMOWANY SYSTEM NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH NA LEKTORATACH NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM Rok akademicki 2002/2003 jest drugim rokiem reformy nauczania języków obcych na lektoratach na Uniwersytecie Warszawskim.

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany.

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany. Ul. Szkolna 3, 77-400 Złotów, tel. (067) 265 01 85, fax.(67) 265 01 90 Małgorzata Chołodowska NKJO w Złotowie Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny,

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE JEDNOLITE MAGISTERSKIE (5-letnie)

STUDIA STACJONARNE JEDNOLITE MAGISTERSKIE (5-letnie) ZAŁĄCZNIK NR 1 DO UCHWAŁY Nr XXIII - 17.12/14 Senatu UMCS w Lublinie z dnia 28 maja 2014 r. WYKAZ PRZEDMIOTÓW MATURALNYCH I DODATKOWYCH KRYTERIÓW, stanowiących podstawę postępowania kwalifikacyjnego na

Bardziej szczegółowo

3.1.1. Informacje o wspomaganiu szkół i placówek opisujące działania Kuratora Oświaty w zakresie:

3.1.1. Informacje o wspomaganiu szkół i placówek opisujące działania Kuratora Oświaty w zakresie: 3. Wspomaganie 3.1. Organizacja i realizacja wspomagania 3.1.1. Informacje o wspomaganiu szkół i placówek opisujące działania Kuratora Oświaty w zakresie: 1) Przygotowywania i podawania do publicznej wiadomości

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA. 2. System zarządzania jakością kształcenia na WZiKS UJ

KSIĘGA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA. 2. System zarządzania jakością kształcenia na WZiKS UJ 2. System zarządzania jakością kształcenia na WZiKS UJ 2.1. Ogólne informacje o systemie zarządzania jakością kształcenia System zarządzania jakością kształcenia funkcjonujący na Wydziale Zarządzania i

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Formy edukacji dorosłych Krosno, styczeń 2010 r.

INFORMACJA Formy edukacji dorosłych Krosno, styczeń 2010 r. PREZYDENT MIASTA KROSNA INFORMACJA Formy edukacji dorosłych Krosno, styczeń 2010 r. Informacja na temat form edukacji dorosłych Strona 2 z 6 W ciągu ostatnich kilku lat nastąpił rozwój szkolnictwa dla

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 I. CELE STRATEGICZNE W ZAKRESIE NAUKI I WDROŻEŃ Cel strategiczny 1 - Opracowanie i realizacja

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE PONADGIMNAZJALNE I USTAWICZNE. Zmiany od 1 września 2012 ZAŁOŻENIA PROJEKTOWANYCH

KSZTAŁCENIE PONADGIMNAZJALNE I USTAWICZNE. Zmiany od 1 września 2012 ZAŁOŻENIA PROJEKTOWANYCH KSZTAŁCENIE PONADGIMNAZJALNE I USTAWICZNE Zmiany od 1 września 2012 ZAŁOŻENIA PROJEKTOWANYCH USTAWA z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr./2012 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 29 czerwca 2012 r.

Uchwała Nr./2012 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 29 czerwca 2012 r. PSP.4013/12 (projekt) Uchwała Nr./12 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 29 czerwca 12 r. w sprawie uchwalenia programu kształcenia dla studiów podyplomowych Nauczyciel przyrody

Bardziej szczegółowo

tworzenie przedszkoli, w tym równieŝ uruchamianie

tworzenie przedszkoli, w tym równieŝ uruchamianie W poszukiwaniu inspiracji, czyli prezentacja dobrych praktyk na podstawie projektów edukacyjnych zrealizowanych na obszarach wiejskich/ wiejsko--miejskich. wiejsko Kielce, 06.09.2013 r. Działanie 9.5 PO

Bardziej szczegółowo

Cel seminarium: zapoznanie uczestników z istotą i stanem przygotowania Krajowych Ram Kwalifikacji upowszechnienie bolońskiego modelu kształcenia

Cel seminarium: zapoznanie uczestników z istotą i stanem przygotowania Krajowych Ram Kwalifikacji upowszechnienie bolońskiego modelu kształcenia Cel seminarium: zapoznanie uczestników z istotą i stanem przygotowania Krajowych Ram Kwalifikacji upowszechnienie bolońskiego modelu kształcenia zorientowanego na studenta. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA WDRAŻANE PRZEZ URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIAŁANIA WDRAŻANE PRZEZ URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Komponent regionalny Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki DZIAŁANIA WDRAŻANE PRZEZ URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego Działania wdrażane przez Wydział

Bardziej szczegółowo

IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych Toruń, 6 czerwca 2008

IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych Toruń, 6 czerwca 2008 Wsparcie podmiotów ekonomii społecznej i organizacji pozarządowych w ramach Działania 1.2 Wsparcie systemowe instytucji pomocy i integracji społecznej PO KL IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE JEDNOLITE MAGISTERSKIE (5-letnie)

STUDIA STACJONARNE JEDNOLITE MAGISTERSKIE (5-letnie) ZAŁĄCZNIK NR 1 DO UCHWAŁY Nr XXIII-26.8/15 Senatu UMCS w Lublinie z dnia 27 maja 2015 r. WYKAZ PRZEDMIOTÓW MATURALNYCH I DODATKOWYCH KRYTERIÓW, stanowiących podstawę postępowania kwalifikacyjnego na studia

Bardziej szczegółowo

Dzień Informacyjny na temat programu Comenius

Dzień Informacyjny na temat programu Comenius Dzień Informacyjny na temat programu Comenius Magdalena Chawuła-Kosuri Dyrektor Biura Regionalnego Województwa Śląskiego w Brukseli Katowice, 20 listopada 2012 r www.silesia-europa.pl PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU

PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia: - Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach wyższych. Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ

Program kształcenia na studiach wyższych. Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ Program kształcenia na studiach wyższych Nazwa Wydziału Nazwa kierunku studiów Określenie obszaru kształcenia/obszarów kształcenia, z których został wyodrębniony kierunek studiów, dla którego tworzony

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGIKI I ADMINISTRACJI im. MIESZKA I w POZNANIU. WYDZIAŁ ZAMIEJSCOWY w NOWYM TOMYŚLU

WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGIKI I ADMINISTRACJI im. MIESZKA I w POZNANIU. WYDZIAŁ ZAMIEJSCOWY w NOWYM TOMYŚLU WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGIKI I ADMINISTRACJI im. MIESZKA I w POZNANIU WYDZIAŁ ZAMIEJSCOWY w NOWYM TOMYŚLU Nowy Tomyśl 2011 INFORMACJE OGÓLNE Wyższa Szkoła Pedagogiki i Administracji im. Mieszka I w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. Załącznik do Uchwały Nr.. Rady Powiatu w Lipnie

PROJEKT. Załącznik do Uchwały Nr.. Rady Powiatu w Lipnie Załącznik do Uchwały Nr.. Rady Powiatu w Lipnie z dnia PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU LIPNOWSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI UPRAWNIONYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego DOFINANSOWANIE NA DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNĄ JEDNOSTEK NAUKI Priorytety MNiSW w Programie Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój stanowią: Podniesienie

Bardziej szczegółowo

Kod KEK Status Kategoria Profil Kompetencja Kody OEK

Kod KEK Status Kategoria Profil Kompetencja Kody OEK Kierunkowe Efekty Kształcenia Wydział: Wydział Ekonomii i Stosunków Międzynarodowych Stopień: 1. (studia licencjackie) Kierunek: Europeistyka Rok semestr: 2012/13 zimowy Kod KEK Status Kategoria Profil

Bardziej szczegółowo

JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH?

JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH? JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH? Warszawa, październik 2000! Prawie jedna czwarta (23%) Polaków deklaruje, że obecnie uczy się lub w najbliższym czasie zamierza uczyć się języka obcego, przy tym 16%

Bardziej szczegółowo

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci 1

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci 1 0 URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, maj 201 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 81 533 20 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://www.stat.gov.pl/lublin/index_plk_html.htm

Bardziej szczegółowo

Pragnę przedstawić Panu Ministrowi zastrzeżenia do art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U.

Pragnę przedstawić Panu Ministrowi zastrzeżenia do art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Pragnę przedstawić Panu Ministrowi zastrzeżenia do art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.; zwanej dalej ustawą"),

Bardziej szczegółowo

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej jeden z 13 wydziałów Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od kilkunastu lat główną siedzibą Wydziału oraz Instytutu

Bardziej szczegółowo

OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ

OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ Terminy rejestracji na II stopień filologii francuskiej, specjalizacja filologiczna oraz na Języki i Kulturę Krajów Romańskich: I nabór: rejestracja

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Comenius Partnerskie Projekty REGIO Plan prezentacji 1. Oferta programów Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji 2. Założenia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR ORN.0050.31.2015 BURMISTRZA OLECKA. z dnia 12 lutego 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR ORN.0050.31.2015 BURMISTRZA OLECKA. z dnia 12 lutego 2015 r. ZARZĄDZENIE NR ORN.0050.31.2015 BURMISTRZA OLECKA z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie planu dofinansowania form doskonalenia zawodowego nauczycieli oraz ustalenia maksymalnej kwoty dofinansowania opłat

Bardziej szczegółowo

Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje

Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje przygotowano na podstawie danych zebranych przez studentów Akademii Muzycznej

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI ECLECTICA. Postanowienia ogólne

STATUT FUNDACJI ECLECTICA. Postanowienia ogólne STATUT FUNDACJI ECLECTICA Postanowienia ogólne 1 Fundacja pod nazwą Fundacja Eclectica zwana dalej Fundacją, ustanowiona przez Joannę Piasecką, zwaną dalej Fundatorem, aktem notarialnym sporządzonym przed

Bardziej szczegółowo

Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020

Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Agnieszka Pidek-Klepacz Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie Lublin,

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI

PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI Pieczęć szkoły/placówki PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI Nazwa szkoły/placówki ZESPÓŁ SZKÓŁ BUDOWLANYCH IM. KAZIMIERZA WIELKIEGO Imię i nazwisko dyrektora szkoły/placówki JOLANTA SKOCZYLAS Fax. e-mail Adres 26-600

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH (WIECZOROWYCH) I STOPNIA NA KIERUNKU EUROPEISTYKA (obowiązuje od roku akademickiego 2010/2011)

PROGRAM STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH (WIECZOROWYCH) I STOPNIA NA KIERUNKU EUROPEISTYKA (obowiązuje od roku akademickiego 2010/2011) PROGRAM STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH (WIECZOROWYCH) I STOPNIA NA KIERUNKU EUROPEISTYKA (obowiązuje od roku akademickiego 2010/2011) I. Obligatoryjne przedmioty kształcenia ogólnego (zgodnie

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ WE WŁOCŁAWKU NA LATA 2012-2020

STRATEGIA ROZWOJU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ WE WŁOCŁAWKU NA LATA 2012-2020 Załącznik do Uchwały Nr 106/12 Senatu PWSZ we Włocławku z dnia 26.06.2012r. STRATEGIA ROZWOJU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ WE WŁOCŁAWKU NA LATA 2012-2020 1 Wizja Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa

Bardziej szczegółowo

Jacek Lewicki Ekspert boloński Instytut Badań Edukacyjnych. Kuratorium Oświaty Katowice, 2.12.2013

Jacek Lewicki Ekspert boloński Instytut Badań Edukacyjnych. Kuratorium Oświaty Katowice, 2.12.2013 Internacjonalizacja kształcenia na studiach czyli kilka słów o mobilności, współpracy partnerskiej, umiędzynarodowieniu procesu kształcenia i programów kształcenia Kuratorium Oświaty Katowice, 2.12.2013

Bardziej szczegółowo

Ankieta dla nauczyciela języka angielskiego

Ankieta dla nauczyciela języka angielskiego UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY Ankieta dla nauczyciela języka angielskiego Badanie Szkolnych Uwarunkowań Efektywności Kształcenia Etap VII, 2014 Miejsce na kod nauczyciela Szanowna/y Pani/e,

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XXXII/636/2013 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 25 marca 2013r.

Uchwała nr XXXII/636/2013 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 25 marca 2013r. Uchwała nr XXXII/636/2013 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego w sprawie: planu dofinansowania form doskonalenia nauczycieli szkół, placówek, zakładów kształcenia nauczycieli i kolegium pracowników służb

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ W GROMNIKU ul. Witosa 4 33-180 Gromnik EUROPEJSKI PLAN ROZWOJU SZKOŁY 2014-2016

ZESPÓŁ SZKÓŁ W GROMNIKU ul. Witosa 4 33-180 Gromnik EUROPEJSKI PLAN ROZWOJU SZKOŁY 2014-2016 ZESPÓŁ SZKÓŁ W GROMNIKU ul. Witosa 4 33-180 Gromnik EUROPEJSKI PLAN ROZWOJU SZKOŁY 2014-2016 Cele: podniesienie umiejętności językowych nauczycieli przedmiotowców, dążenie do wielojęzyczności, wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Kierunek studiów: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE Specjalność: międzynarodowe stosunki ekonomiczne STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA SYLWETKA ABSOLWENTA

Kierunek studiów: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE Specjalność: międzynarodowe stosunki ekonomiczne STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA SYLWETKA ABSOLWENTA Specjalność: międzynarodowe stosunki ekonomiczne STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Specjalność międzynarodowe stosunki ekonomiczne skierowana jest do osób, które pragną aktywnie działać na rynkach międzynarodowych,

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH

WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH Kierunki studiów: v Doradztwo filozoficzne i coaching; v Filozofia; v Kognitywistyka; stacjonarne Dla kandydatów z NOWĄ MATURĄ od 2010 roku: Język polski Język obcy nowożytny Matematyka

Bardziej szczegółowo

Program Aktywności Lokalnej

Program Aktywności Lokalnej Miasto i Gmina Wąchock Program Aktywności Lokalnej dla Gminy Wąchock na lata 2009-2013 Wąchock, sierpień 2009 1 Wprowadzenie 3 Cele Programu Aktywności Lokalnej. 4 Kierunki działań.. 6 Odbiorcy programu

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla edukacji

Dotacje dla edukacji Dotacje dla edukacji Fundusze Strukturalne w latach 2007-2013 Tomasz Bulzacki Eurokoordynator Zadania Eurokoordynatora 1. Konsultacje pomysłów na projekty. 2. Poszukiwanie źródeł finansowania projektów

Bardziej szczegółowo

PLAN DOSKONALENIA NAUCZYCIELI ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 IM. ADAMA MICKIEWICZA W KRASNYMSTAWIE NA ROK SZKOLNY 2013/2014

PLAN DOSKONALENIA NAUCZYCIELI ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 IM. ADAMA MICKIEWICZA W KRASNYMSTAWIE NA ROK SZKOLNY 2013/2014 PLAN DOSKONALENIA NAUCZYCIELI ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 IM. ADAMA MICKIEWICZA W KRASNYMSTAWIE NA ROK SZKOLNY 2013/2014 opracowany w oparciu o: Priorytetowe zadania nadzoru pedagogicznego, wskazane przez Ministra

Bardziej szczegółowo

SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY

SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY SPOŁECZEŃSTWO / POMOC SPOŁECZNA / ZDROWIE / GOSPODARKA... 2 NAUKA / EDUKACJA... 5 KULTURA I SZTUKA... 7 EKOLOGIA/OCHRONA ŚRODOWISKA/TURYSTYKA I KRAJOZNAWSTWO...

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie środków pomocowych z Unii Europejskiej w Zespole Szkół Gastronomiczno-Spożywczych w Olsztynie

Wykorzystanie środków pomocowych z Unii Europejskiej w Zespole Szkół Gastronomiczno-Spożywczych w Olsztynie Wykorzystanie środków pomocowych z Unii Europejskiej w Zespole Szkół Gastronomiczno-Spożywczych w Olsztynie ul. Żołnierska 49 ul. Wyszyńskiego 16 W skład ZSGS wchodzą: Technikum Nr 5 1. kucharz 2. kelner

Bardziej szczegółowo

II.1.3) Określenie przedmiotu oraz wielkości lub zakresu zamówienia: Przedmiotem zamówienia jest realizacja zadania pn: Usługi edukacyjne obejmujące

II.1.3) Określenie przedmiotu oraz wielkości lub zakresu zamówienia: Przedmiotem zamówienia jest realizacja zadania pn: Usługi edukacyjne obejmujące Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www. ugulhowek.bip.lubelskie.pl Ulhówek: Usługi edukacyjne obejmujące prowadzenie zajęć szkolnych

Bardziej szczegółowo

Młody Europejczyk z Lubelszczyzny Przewodnik po programach i funduszach UE dla młodzieży

Młody Europejczyk z Lubelszczyzny Przewodnik po programach i funduszach UE dla młodzieży Młody Europejczyk z Lubelszczyzny Przewodnik po programach i funduszach UE dla młodzieży Unia Europejska stawia szczególny nacisk na rozwój młodzieży, dlatego kieruje do młodych ludzi wiele programów,

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Społeczny Inwestowanie w kapitał ludzki

Europejski Fundusz Społeczny Inwestowanie w kapitał ludzki Europejski Fundusz Społeczny Inwestowanie w kapitał ludzki Komisja Europejska Niniejsza broszura jest dostępna we wszystkich językach urzędowych UE. Komisja Europejska ani żadna osoba działająca w jej

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA INAUGURUJĄCA

KONFERENCJA INAUGURUJĄCA KONFERENCJA INAUGURUJĄCA Lubuską Szkołę Pomagania Gorzów Wielkopolski 12 luty 2009 Edward Korban Do części wykluczonych nie da się dotrzeć opowieściami o wędkach i rybach. Oni są ustawieni tylko na rybę

Bardziej szczegółowo

PLANOWANE ODDZIAŁY KLASY I w roku szkolnym 2013/2014. Języki obce nowożytne

PLANOWANE ODDZIAŁY KLASY I w roku szkolnym 2013/2014. Języki obce nowożytne Klasa 1 A PLANOWANE ODDZIAŁY KLASY I w roku szkolnym 2013/2014 Przedmioty rozszerzone Język polski Historia Wiedza o społeczeństwie Języki obce nowożytne Przedmioty uzupełniające Przyroda Wiedza o państwie

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego Departament Europejskiego Funduszu Społecznego

Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego Departament Europejskiego Funduszu Społecznego Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego Departament Europejskiego Funduszu Społecznego Spotkanie współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zgodnie z

Bardziej szczegółowo

AKTY PRAWNE REGULUJĄCE FUNKCJONOWANIE OŚWIATY W POLSCE

AKTY PRAWNE REGULUJĄCE FUNKCJONOWANIE OŚWIATY W POLSCE AKTY PRAWNE REGULUJĄCE FUNKCJONOWANIE OŚWIATY W POLSCE Konstytucja szczególnie Art. 70 - każdy ma prawo do nauki, do 18 roku życia nauka jest obowiązkowa - sposób wykonywania obowiązku szkolnego określa

Bardziej szczegółowo

Analiza potrzeb kształcenia przedmiotów zawodowych w szkołach branży samochodowej, ze szczególnym uwzględnieniem nauczania zawodowego języka obcego

Analiza potrzeb kształcenia przedmiotów zawodowych w szkołach branży samochodowej, ze szczególnym uwzględnieniem nauczania zawodowego języka obcego INTERCAR, project no. 2010-1-PL1-LEO05-11556 Analiza potrzeb kształcenia przedmiotów zawodowych w szkołach branży samochodowej, ze szczególnym uwzględnieniem nauczania zawodowego języka obcego Jak wynika

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA GEOGRAFIA JĘZYK ANGIELSKI lub JĘZYK FRANCUSKI

MATEMATYKA GEOGRAFIA JĘZYK ANGIELSKI lub JĘZYK FRANCUSKI MATEMATYKA GEOGRAFIA JĘZYK ANGIELSKI lub JĘZYK FRANCUSKI Informacje o klasach C Klasy ekonomiczne powołano w IV LO w roku 2, wychodząc naprzeciw potrzebom uczniów planujących podjęcie studiów na kierunkach

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie oświatą i organizacjami pozarządowymi

Zarządzanie oświatą i organizacjami pozarządowymi PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Humanistyczny Studia wyższe na kierunku

Bardziej szczegółowo

ZIT PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS

ZIT PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS ZIT PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS REGIONALNY RYNEK PRACY 8i - dostęp do zatrudnienia dla osób poszukujących pracy i biernych zawodowo, w tym długotrwale bezrobotnych oraz oddalonych

Bardziej szczegółowo

XXV. Kolegium Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych (Kolegium MISH)

XXV. Kolegium Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych (Kolegium MISH) XXV. Kolegium Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych (Kolegium MISH) 1.1 Kierunek studiów: indywidualne studia międzyobszarowe w obszarach nauk Poziom kształcenia: studia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU GIMNAZJUM W MODLNICY W LATACH 2009-2014

PROGRAM ROZWOJU GIMNAZJUM W MODLNICY W LATACH 2009-2014 PROGRAM ROZWOJU GIMNAZJUM W MODLNICY W LATACH 2009-2014 MODLNICA 2009 PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY Wstęp Misja Szkoły Wizja szkoły Priorytety do pracy w latach 2009-2014 W obszarze kształcenia: I. Podnoszenie

Bardziej szczegółowo

Standardy pracy biblioteki szkolnej

Standardy pracy biblioteki szkolnej Standardy pracy biblioteki szkolnej Opracował zespół nauczycieli bibliotekarzy członków Związku Nauczycielstwa Polskiego, Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich, Stowarzyszenia Bibliotekarzy

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA Tablica Działania EFS w ramach SOP Działanie (obszar interwencji) 1.1. Rozwój i modernizacja instrumentów i instytucji rynku 1.2. Wspieranie młodzieży poszukującej zarządzająca (Managing authority) EFS

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Usług Pedagogicznych i Socjalnych Związku Nauczycielstwa Polskiego Placówka ul. Smulikowskiego 6/8 00 389 WARSZAWA tel./fax.

Ośrodek Usług Pedagogicznych i Socjalnych Związku Nauczycielstwa Polskiego Placówka ul. Smulikowskiego 6/8 00 389 WARSZAWA tel./fax. Ośrodek Usług Pedagogicznych i Socjalnych Związku Nauczycielstwa Polskiego Placówka ul. Smulikowskiego 6/8 00 389 WARSZAWA tel./fax.( 022) 828 61 52 www.placówka.znp.edu.pl Rodzaje szkoleń szkolenia zamknięte

Bardziej szczegółowo