System oświaty w Kanadzie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "System oświaty w Kanadzie"

Transkrypt

1 Alicja Rozkrut V rok, wczesna edukacji i nauczanie języka angielskiego System oświaty w Kanadzie 1. Ogólne informacje o kraju oraz czynniki wpływające na oświatę Kanada jest państwem położonym w Ameryce Północnej, graniczącym ze Stanami Zjednoczonymi na południu i północnym zachodzie (Alaska). Kanada rozciąga się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie, do Oceanu Spokojnego na zachodzie, od północy Kanada graniczy z Oceanem Arktycznym. Na zachodzie znajdują się góry, na wschodzie wyżyny, centrum to równiny, a klimat różnicuje się od umiarkowanego do arktycznego. Stolicą Kanady jest Ottawa, walutą dolar kanadyjski. Kanada jest federalną monarchią konstytucyjną, powstała na podstawie konfederacji Kanady z 1 lipca 1867 roku, natomiast języki urzędowe to angielski oraz francuski. Angielski jest pierwszym językiem dla ¾ populacji. Kanada pozostaje pod silnymi wpływami kulturowymi Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Dominujący język angielski jest formą pośrednią między brytyjską a amerykańską angielszczyzną. W Kanadzie występuje szereg regionalnych akcentów, lecz są one bardziej zbliżone do akcentów amerykańskich z sąsiednich rejonów. W Quebecu oraz w częściach Nowego Brunszwiku używany jest język francuski. Różni się on od współczesnego akcentem oraz słownictwem. Ze względu na długotrwałą izolację zachował pewne cechy archaiczne. Ze względu na stały i intensywny napływ emigrantów, w dużym procencie gospodarstw domowych używa się języków innych niż oficjalne. Kanada, zgodnie ze swoją konstytucją jest krajem multikulturowym. Rząd ma obowiązek wspierać organizacyjnie i finansowo rozwój mniejszości kulturowych. Sprowadza się to do udzielania grantów dla organizacji mniejszościowych, wspieranie etnicznych imprez kulturalnych oraz innych inicjatyw. 1

2 Gospodarka Kanady to w dużej mierze uprawa pszenicy, hodowla ryb, przemysł drzewny, a także wydobywanie ropy naftowej, gazu ziemnego, azbestu, węgla i innych. Kraj ten jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, NATO, G8, APEC, UNESCO oraz szeregu organizacji branżowych. Powierzchnia kraju wynosi km2, Kanada to konfederacja 10 prowincji i 3 terytoriów, a jej populacja to mieszkańców. Zamieszkuje w Kanadzie Indian, z czego 75% mieszka w 2000 rezerwatów m. in. w Ontario. Sporą część ludności etnicznej stanowią Metysi oraz Eskimosi. 2. System szkolnictwa w Kanadzie W Kanadzie obowiązują dwa systemy szkolne publiczny i katolicki. By móc uczęszczać do szkoły katolickiej należy być ochrzczonym i praktykować wiarę. Katolicy w Kanadzie stanowią 46% wierzących, a protestanci 35%. Program nauczania w obu systemach jest identyczny. W szkołach katolickich uczniowie pobierają naukę religii. Oba systemy finansowane są ze środków publicznych. Obok nich istnieją także szkoły prywatne. Ogólne założenia dotyczące edukacji w Kanadzie W Kanadzie prowincje i terytoria są odpowiedzialne za podstawowe, średnie oraz wyższe szkolnictwo. W rezultacie w Kanadzie nie ma narodowego czy federalnego departamentu edukacji. Pomimo, że są duże podobieństwa w tych 13 systemach edukacyjnych, każdy ma znamiona własnej różnorodności kultury regionalnej, historii i geografii. Chociaż podstawowa odpowiedzialność za edukację spoczywa na prowincjach i terytoriach, to rząd Kanady gra istotną rolę w systemie edukacyjnym. Mandaty kilku federalnych departamentów rządowych nachodzą się z edukacją na polach tj. języki oficjalne, fundusze na edukację wyższą oraz rozwoju zasobów ludzkich. Ponadto rząd federalny ma obowiązki wiążące się z podstawową i średnią edukacją W 1967 Konsul Ministrów Edukacji (Council of Ministers of Education CMEC) został założony jako narodowy głos edukacji w Kanadzie. Jest to instytucja, w której ministrowie prowincji oraz terytoriów dyskutują wspólne sprawy, reprezentuje także ich interesy w edukacyjnych organizacjach narodowych, rządzie federalnym oraz 2

3 międzynarodowo. Kanadyjczycy interesują się tym, jak system edukacji koresponduje z potrzebami studentów i społeczeństwa. Inicjatywy CMEC są podzielone na dwie kategorie: zdania strategiczne (w których biorą udział wszystkie prowincje oraz terytoria) oraz takie, które prowincje i terytoria dowolnie wybierają. Podstawowe z zadań strategicznych to ocenianie wyników trzynasto- oraz szesnastolatków w matematyce, czytaniu i pisaniu oraz naukach ścisłych (science). Testy te są prowadzone od 1993 roku. Informacje te razem z mechanizmami indywidualnych jurysdykcji dają każdemu z ministrów edukacji podstawę do weryfikowania planów edukacyjnych i innych aspektów szkolnego systemu. Zadaniem CMEC w edukacji wyższej jest koordynowanie zajęć i projektów, które są priorytetem wspólnym i leżą w interesie prowincji oraz terytoriów oraz mają wartość promowania ogólnokanadyjskiego podejścia. Trzystopniowy system edukacyjny Od przedszkola (kindergarten) do klasy 12 edukacja jest finansowana z funduszy publicznych i bezpłatna dla wszystkich obywateli Kanady oraz tymczasowych rezydentów do ukończenia szkoły średniej zazwyczaj do 18 roku życia. W Quebek edukacja w kolegium Cégeps jest także bezpłatna dla mieszkających w Quebec, ale opłaty są pobierane za edukację uniwersytecką. Wszyscy pozostali studenci kanadyjscy płacą za uczęszczanie do kolegiów i uniwersytetów. Obowiązek edukacyjny różni się w obszarach Kanady, ale zazwyczaj zaczyna się w wieku 5-7 i trwa do roku życia. Rok szkolny dla 12 klas trwa od września do czerwca, kilka władz szkolnych zaczyna rok szkolny wcześniej. Na poziomie lokalnym edukacja publiczna podlega władzom szkolnych zarządów (school boards, school districts, school divisions, i w przypadku Nowego Brunswicku - District Education Councils). Prawa i obowiązki tych władz są zdefiniowane przez statuty prowincji i terytoriów. Ciało zarządzające tymi władzami składa się ze school trustees wybieranych do urzędowania w wyborach publicznych. Przedszkola i szkoły podstawowe W angielskim nazywane są ground school lub primary school. Nauka zaczyna się często w wieku czterech lat od tak zwanej junior kindergarten by ją kontynuować w senior kindergarten. W tych dwóch klasach dzieci uczą się alfabetu, liczb oraz zasad zachowania w 3

4 grupie. Prawdziwa nauka rozpoczyna się w klasie pierwszej i trwa osiem lat. W tym czasie uczniowie zdobywają podstawowe wiadomości ze wszystkich dziedzin nauczania. Program przedszkolny jest oferowany przez władze lokalne jest to edukacja dla cztero- bądź pięciolatków. Programy przedszkolne są oferowane w szkołach podstawowych we wszystkich prowincjach i terytoriach. Edukacja podstawowa to zazwyczaj pierwsze 6 lub 8 lat edukacji obowiązkowej. W niektórych regionach jest to od przedszkola do klasy 8 (szkolnictwo podstawowe) i klasy od 9 do 12 (szkolnictwo średnie). Większość systemów szkolnych ma średni poziom nauczania (intermediate) junior high school albo middle school. Szkoły średnie Naukę kontynuuje się w szkołach średnich (secondary school zwane high lub senior high)do klasy 12 (11 w Quebec). Szkoła średnia trwa cztery lata. W niektórych prowincjach istnieje dodatkowy piąty rok dla uczniów chcących kontynuować naukę na uniwersytetach. Obowiązek nauczania w szkołach średnich zależy od lokalnych, prowincjonalnych regulacji, lecz zwykle obowiązuje do drugiej klasy szkoły średniej. Osoby kończące edukację na tym poziomie nazywane są dropouts. Poziom nauczania w szkołach średnich zależy od warunków lokalnych i może się bardzo zmieniać. Edukacja średnia nie kończy się żadnym egzaminem końcowym. Natomiast każdy przedmiot kończy się zaliczeniem. Ocena z takiego zaliczenia, która jest wypadkową ocen z prac domowych i standardowych testów, ma charakter procentowy. Sumaryczna ocena ucznia także wyrażana jest w procentach i jest średnią z wszystkich ocen cząstkowych. Wewnątrz szkół istnieje podział uczniów według uzdolnień. Prowadzone są klasy w trzech profilach zwykłym trade, dla uczniów nie zamierzających kontynuować nauki na poziomie wyższym, akademickim academic, dla tych, którzy zamierzają studiować, oraz international, dla najzdolniejszych, zdających międzynarodową maturę. Każdego roku tysiące uczniów szkół średnich przenoszą się z jednej prowincji do drugiej. Jednym z najważniejszych problemów jest kontynuacja edukacji tak, aby uczniowie nie mieli zaległości lub by przedmioty nie dublowały się. Dlatego też przygotowuję się tzw. Student Transfer Guide, aby ich edukacja była w miarę możliwości kontynuacją. 4

5 Szkoły wyższe Uczniowie nie zamierzający studiować kontynuują naukę, jednocześnie pracując w trybie czeladniczym. Wyższe instytucje edukacyjne dzielą się na Community College i uniwersytety. Kolegia wydają certyfikaty i dyplomy, natomiast uniwersytety stopnie naukowe B.Sc Bachelor od Science lub Art (licencjat lub bakałarz), podyplomowe M.Sc, M.A. lub M. Eng. Master of Science, Art lub Engineering (magister, inżynier), oraz PH.D Philosophy Doctor (doktor nauk). Większość studentów kończy studia na poziomie podstawowym, ze stopniem licencjata. Niektórzy już pracując kontynuują studia podyplomowe. Popularnym kierunkiem dla pracujących są Biznes i Administracja (Master of Bussines and Administration MBA). Należy nadmienić, że studia medyczne i prawnicze są studiami podyplomowymi. Szkolnictwo wyższe w Kanadzie spoczywa także na zarządcach prowincji i terytoriów. Rząd zapewnia większość funduszy na uczelnie wyższe, natomiast dodatkowe fundusze pochodzą z rządu federalnego, grantów na badania oraz opłat studentów. Rok szkolny na uczelniach wyższych zaczyna się we wrześniu i trwa do końca kwietnia bądź początku maja, chociaż niektóre uczelnie propagują całoroczny system semestralny. Szkolnictwo wyższe w Quebec zaczyna się systemem Cégep (collèges d'enseignement général et professionnel), czyli od klasy 11. Studenci podejmują dwu- lub trzyletni program kształcenia ogólnego (prowadzącego do wstępu na uniwersytet) lub program przygotowawczy do pracy. Kolegia mają bardzo podobne programy, a uniwersytety charakteryzują się indywidualnością programów oraz zadziwiającą umiejętnością współpracy pomiędzy uczelniami. Każdy uniwersytet ma swój własny styl duże, miejskie kampusy bądź małe liberalne i artystyczne instytucje. Kanada ma zarówno angielskojęzyczne oraz francuskojęzyczne instytucje, a niektóre uniwersytety oferują naukę w obu językach oficjalnych. Kształcenie pedagogiczne Uczniowie szkól średnich, którzy pragną zostać nauczycielami muszą uzyskać kwalifikacje odpowiednie, aby podjąć uniwersytecki program, gdyż kształcenia wszystkich 5

6 nauczycieli w Kanadzie musi mieć miejsce na uniwersytecie. Podstawowym wymaganiem do podjęcia profesji nauczycielskiej jest klasa 12 plus 4 lata szkolnictwa wyższego. Są różne warianty w różnych jurysdykcjach i szczegółowe informacje można uzyskać w specjalnej agencji. Poza wymaganiami akademickimi, kandydaci na nauczycieli są często poddawani wywiadom o ich personalnych możliwościach i predyspozycjach do zawodu. Dobra umiejętność posługiwania się angielskim bądź francuskim, emocjonalna stabilność, entuzjazm, szczere zainteresowanie młodymi ludźmi to istotne cechy. Dowody na uczestnictwo w działalności społecznej, które charakteryzowały się pracą z dziećmi, są dużym plusem. Poza specyficznymi metodami, program kształcenia nauczycieli oferuje kursy wprowadzające do historii, psychologii, filozofii i socjologii edukacji, pomiar i diagnostykę. Opcjonalne kursy specjalizują się w danych dziedzinach są przez studentów wybierane. Spora część edukacji jest przeznaczona na działanie praktyczne w klasie szkolnej pod nadzorem doświadczonego nauczyciela. Duży nacisk jest kładziony na kontynuację rozwoju zawodowego nie tylko poprzez formalne kursy na uczelniach, ale również w trakcie krótkich szkoleń, warsztatów, centrów informacji i badań itp. Rozwój zawodowy tego typu może być sponsorowany przez zarząd szkoły, kolegia, centra nauczycielskie, związki nauczycieli i departamenty edukacji. Nauczyciele szkół podstawowych oraz przedszkoli mogą specjalizować się w takich polach jak edukacja specjalna i nauczanie języka obcego, a nauczyciele szkół średnich w matematyce, angielskim, francuskim, edukacji specjalnej, nauczaniu języka obcego. Nauczanie w kolegium nie jest regulowane i zależy głownie od wydziału zatrudniającego pracowników. Podobnie jest w nauczaniu na uniwersytetach, zazwyczaj wymagania to jeden lub więcej stopni naukowych, udokumentowane publikacje oraz dotychczasowa praca nauczycielska. Szkolnictwo prywatne Kanada posiada duża liczbę prywatnych oraz niezależnych szkół (niektóre z nich o określonej orientacji religijnej) oraz prywatne career colleges. Szkoły te mogą istnieć w każdej prowincji bądź terytorium jeżeli są zorganizowane zgodnie z ogólnymi standardami 6

7 danej administracji. Chociaż ich program i funkcjonowanie może być bardzo zbliżony do programu ministra edukacji, funkcjonują one niezależnie od szkolnictwa publicznego i pobierają opłaty. Pięć prowincji Alberta, British Columbia, Manitoba, Quebek i Saskatchewan zapewnia pewną formę finansowego wsparcia dla tych szkół. Prywatne kolegia nie otrzymują funduszy od rządów prowincji bądź terytoriów dopóki nie są stowarzyszone z instytucją publiczną. Szkolnictwo domowe Nauczanie w domu jest możliwe we wszystkich prowincjach i terytoriach Kanady pod podobnymi restrykcjami jak te w szkołach niezależnych. Rodzice, którzy chcą sami uczyć swoje dzieci całościowo bądź częściowo w czasie trwania obowiązku szkolnego muszą spełniać ogólne standardy, przestrzegać program nauczania ustalony przez władze danej prowincji bądź terytorium. Uczniowie ze specjalnymi potrzebami Uczniowie ze specjalnymi potrzebami, tj. fizycznie bądź umysłowo niepełnosprawni, wybitnie utalentowani itp. są zależni od szkolnictwa publicznego i rozwiązań stosowanych w poszczególnych prowincjach bądź terytoriach. W niektórych przypadkach osobne, specyficzne programy są układane, aby były dopasowane do ich potrzeb. Czasem uczniowie są integrowani z innymi w tradycyjnych klasach i do takiego stopnia, w jakim to możliwe, podążają za programem danego szczebla edukacji. Edukacja na odległość Kanada ma długą i ugruntowaną tradycję w edukacji na odległość, która wyrosła z potrzeby zapewnienia dostępu do edukacji na ogromnych terenach kraju. Teraz, po dekadach rozwoju zawierającego edukacyjne stosowanie radia, telewizji, telekonferencji i komputerów, Kanada stała się światowym liderem na tym polu. Edukacja na odległość stała się podstawowym systemem edukacji i ćwiczeń na obszarze całego kraju. Wzrost technologii informacyjnych i komunikacyjnych wzmacniają i różnicują opcje szkolnictwa na odległość 7

8 jeszcze bardziej. Edukacja na odległość (zwana też distance learning, telelearning, distributed education, e-learning) zapewnia szeroką różnorodność programów, szkół, edukacji dorosłych, rozwoju umiejętności, technicznych i profesjonalnych kursów, także kursów na szczeblu wyższym itp. Wiele uczelni wyższych oferuje dzienne i wieczorowe zajęcia, a także możliwości uczestnictwa w programach wymiany studentów, uczeniu się na odległość itp. Szczególne cechy systemu oświaty w Kanadzie Ze względu na sporą ilość Indian zamieszkujących rezerwaty zostały stworzone specjalne szkoły na terenie rezerwatów zwane First Nations. Są to szkoły federalne. Lokalne wydziały oświaty organizują także sobotnie szkoły nauczające języków mniejszości, także na poziomie średnim. Oceny uzyskane w tych szkołach wliczane są do ogólnego dorobku ucznia. Także każda biblioteka publiczna ma sekcje multijęzykową zawierającą książki wydawane w językach mniejszości zamieszkujących daną okolicę. 3. Porównanie systemów edukacji Polski oraz Kanady Dość istotną różnicą między kanadyjskim a polskim systemem oświaty jest ministerstwo edukacji. W Polsce mamy Ministra Oświaty Narodowej oraz obowiązujący w całym kraju, jednakowy program nauczania. W Kanadzie każda prowincja i terytorium ma własnego ministra edukacji, natomiast Konsul Ministrów Edukacji jest ciałem, w którym ministrowie prowincji oraz terytoriów dyskutują wspólne sprawy, reprezentuje także ich interesy w edukacyjnych organizacjach narodowych, rządzie federalnym oraz międzynarodowo. Nie ma jednak jednego wspólnego programu nauczania. Podobnie jest też z obowiązkiem szkolnym, który w Polsce zaczyna się od 6 roku życia, natomiast w Kanadzie zależy od prowincji bądź terytorium i waha się od 5-7 roku życia do CMEC w Kanadzie koordynuje dwa testy sprawdzające wiedzę uczniów w całym kraju w wieku 13 oraz 16 lat. Natomiast w Polsce testy zewnętrzne mają miejsce po pierwszych trzech latach szkoły podstawowej, po ukończeniu szkoły podstawowej, na koniec 8

9 gimnazjum (wyniki decydują o dostaniu się do szkoły średniej) oraz na koniec szkoły średniej (to z kolei decydować ma o dostaniu się na studia). W Kanadzie nie ma czegoś takiego jak matura, gdyż uczniowie w trakcie nauki w szkole średniej zbierają punkty z poszczególnych przedmiotów i wyliczana jest ich średnia. Najbardziej zauważalną różnicą systemu edukacji Kanady oraz systemu edukacji w Polsce jest ilość szczebli edukacji. W Kanadzie są trzy szczeble: szkoły podstawowe, średnie i wyższa, a ponadto szkoła podstawowa i średnia sumują się w 12 klas (K-12). U nas istnieje jeszcze gimnazjum oddzielające szkołę podstawową od średniej. Zapewne jedną z podstawowych różnic między systemem edukacji w Kanadzie a systemem edukacji w Polsce jest ilość środków przeznaczanych na edukację. Kanada jest krajem, który ma lepiej rozwijającą się gospodarkę, a co za tym idzie, więcej pieniędzy przeznacz się na edukację. Kolejną niewątpliwie istotną różnicą jest charakter wyznaniowy szkolnictwa. W Kanadzie wyróżnia się osobny system edukacyjny szkolnictwo katolickie który ponad przedmioty tj. w systemie publicznym ma religię. Natomiast w Polsce religia jest przedmiotem obowiązkowym w szkołach podstawowych, gimnazjach oraz szkołach średnich. Przedmiot ten może zostać zastąpiony etyką. Poza tym szkoły katolickie w Polsce to w większości szkoły prywatne, do których uczęszczanie wiąże się z dodatkowymi opłatami, natomiast w Kanadzie są to szkoły finansowane przez państwo. Jeśli chodzi o szkolnictwo wyższe, to można uzyskać podobne tytuły licencjat, magister, inżynier oraz doktor. W Kanadzie są jednak kolegia, które przyznają dyplomy i certyfikaty, a pozostałe tytuły można uzyskać na uniwersytecie. W Polsce to uczelnie wyższe (uniwersytety i inne, brak odrębnych kolegiów) zajmują się przyznawaniem wszystkich tytułów. Można by przyjąć, że różnego rodzaju szkoły policealne są porównywane do kolegiów w Kanadzie, chociaż tam często uniwersytet jest kontynuacją nauki w kolegium. Główną różnicą na tym poziomie edukacji jest to, że szkolnictwo wyższe w Kanadzie jest odpłatne (za wyjątkiem kolegium w Quebek i wyłącznie dla mieszkańców Quebek), natomiast w Polsce wyższe szkoły publiczne są nieodpłatne, chociaż istnieje wiele prywatnych płatnych szkół wyższych (w Kanadzie z resztą też). Pewne podobieństwa można odnaleźć w kształceniu nauczycieli, chociaż w Polsce główny nacisk kładzie się na wiedzę, natomiast w Kanadzie liczą się bardzo predyspozycje do zawodu oraz różnego rodzaju praca czy doświadczenie w pracy z dziećmi. Myślę, że jest to cecha, której brakuje w polskim systemie kształcenia nauczycieli. W Kanadzie wszyscy 9

10 nauczyciele muszą mieć ukończoną szkołę wyższą. My także do tego dążymy, ale wciąż można spotkać nauczycieli jedynie ze średnim wykształceniem, którzy pracują w szkołach. Podobnie wygląda edukacja uczniów ze specjalnymi potrzebami w obu systemach kładziony jest duży nacisk na integrację. Jeśli chodzi o osoby wybitnie uzdolnione to w Kanadzie istnieją programy i placówki przeznaczone dla tego typu osób, ale niestety w Polsce ta sfera edukacji wydaje się być nieco zaniedbana. W naszym kraju edukacja na odległość istnieje głównie w sferze edukacji nieformalnej bądź szkolnictwa wyższego. Dobrze rozwinięta edukacja na odległość w Kanadzie wynika głównie z ogromnej powierzchni kraju i pełni bardzo ważną rolę w systemie edukacji. Na koniec chciałabym jeszcze przytoczyć pewne dane dotyczące osób znajdujących się na danym poziomie alfabetyzacji w zakresie kompetencji matematycznych. Skala ta składa się z 5 poziomów, gdzie poziom 1 to najniższe wyniki uzyskane w teście, natomiast poziom 5 to najlepsze wyniki (czyli osoby rozwiązujące skomplikowane zadania matematyczne). Wśród Kanadyjczyków poziom najwyższy osiągnęło 4,7 % osób badanych, a poziom najniższy 16,9% badanych. Jeśli chodzi o Polskę to poziom 5 uzyskało zaledwie 0,7% osób biorących udział w teście, a najniższy 39,1%. Dane te nie są na tyle reprezentatywne by uogólniać je na całe szkolnictwo, są jedynie wycinkiem rzeczywistości edukacyjnej, gdzie szkolnictwo kanadyjskie uzyskało lepsze wyniki niż polskie. SYSTEM EDUKACJI W KANADZIE WIEK SZCZEBEL EDUKACJI LATA NAUKI 17/19 wzwyż 13/15 17/19 Uniwersytet (licencjat, magister) Kolegium (dyplom, certyfikat) Szkoła średnia 12(11 w Quebec)-13/ (11 w Quebec) 5/7 13/15 Szkoła podstawowa

11 Bibliografia: J. Prucha, Pedagogika porównawcza. Podręcznik akademicki, PWN, Warszawa 2004 Encyklopedia Popularna, PWN, Warszawa

12 12

Funkcjonowanie szkół w różnych krajach

Funkcjonowanie szkół w różnych krajach Funkcjonowanie szkół w różnych krajach Do szkół podstawowych uczęszczają dzieci w wieku od 5 do 11 lat. Rozróżniamy 3 typy szkół: Infant Schools (5 do 7 lat), Junior Schools (7 do 11 lat), Combined Infant

Bardziej szczegółowo

Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe życie

Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe życie finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe 1. Forma brytyjskiej edukacji w przeszłości 2. Dziś systemem brytyjskiej edukacji zarządza państwo 3. Niektóre zmiany w systemie

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY FINLANDIA LISTOPAD 2011

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY FINLANDIA LISTOPAD 2011 SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY FINLANDIA LISTOPAD 2011 1. Populacja uczących się i język nauczania W 2009 r. kształceniem obowiązkowym było objętych 532 000 uczniów. Odsetek

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY ISLANDIA

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY ISLANDIA SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY ISLANDIA 1. Populacja uczących się i język nauczania Kształcenie obowiązkowe obejmuje uczniów w wieku od 6 do 16 lat. Jesienią 2004 r. ta grupa

Bardziej szczegółowo

Edukacja w Stanach Zj Z ednocz c o z ny n c y h c

Edukacja w Stanach Zj Z ednocz c o z ny n c y h c Edukacja w Stanach Zjednoczonych Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/ Stany_Zjednoczone[27.05.2010] Źródło: http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=plik:stany_zjednoczone-mapa_ administracyjna.png&filetimestamp=20070403194214[27.05.2010]

Bardziej szczegółowo

Wizyta studyjna w Wielkiej Brytanii 25.04 02.05.2010 refleksje uczestników

Wizyta studyjna w Wielkiej Brytanii 25.04 02.05.2010 refleksje uczestników PROGRAM WZMOCNIENIA EFEKTYWNOŚCI SYSTEMU NADZORU PEDAGOGICZNEGO I OCENY JAKOŚCI PRACY SZKOŁY ETAP II Wizyta studyjna w Wielkiej Brytanii 25.04 02.05.2010 refleksje uczestników System edukacyjny w Zjednoczonym

Bardziej szczegółowo

Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum

Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum Od 1 września 2012 roku obowiązuje nowa struktura szkolnictwa ponadgimnazjalnego. Oto krótka ściągawka dla gimnazjalistów i ich rodziców. Z dniem 1 września

Bardziej szczegółowo

Krótko o szkołach średnich w Szwecji. Polska

Krótko o szkołach średnich w Szwecji. Polska Krótko o szkołach średnich w Szwecji Polska Wszyscy uczniowie w Szwecji, którzy ukończyli szkołę podstawową, mają prawo do nauki w trzyletniej szkole średniej. Średnie wykształcenie daje dobre podstawy

Bardziej szczegółowo

Komvux. Oto co oferuje komvux : Kto może korzystać z nauki w komvux? Prawo do edukacji na poziomie podstawowym POLSKI POLSKA

Komvux. Oto co oferuje komvux : Kto może korzystać z nauki w komvux? Prawo do edukacji na poziomie podstawowym POLSKI POLSKA Komvux Gminna edukacja dorosłych (komvux) jest skierowana do każdego, kto potrzebuje edukacji na poziomie podstawowym lub średnim. Można uczestniczyć w jednym lub większej ilości kursów, co uprawnia np.

Bardziej szczegółowo

Po czym poznać lidera? roczne brytyjski czterech

Po czym poznać lidera? roczne brytyjski czterech Po czym poznać lidera? Wyższa Szkoła Zarządzania / Polish Open University we współpracy z brytyjskim partnerem, Oxford Brookes University (Oxford, Wielka Brytania), już od września 2011 roku uruchamia

Bardziej szczegółowo

Dla młodych dorosłych Szkoły dla dorosłych

Dla młodych dorosłych Szkoły dla dorosłych Szwedzka szkoła dla nowo przybyłych Polska Dla młodych dorosłych Szkoły dla dorosłych To jest szwedzka szkoła Edukacja dorosłych Od 16, 18 lub 20 lat (nieobowiązkowo) Gimnazjum Wiek 16-20 lat (nieobowiązkowo)

Bardziej szczegółowo

Czym jest nauczanie dwujęzyczne?

Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Języka obcego nauczymy się lepiej kiedy będzie nam on służył do przyswojenia sobie czegoś więcej niż tylko jego samego Jean Duverger Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Od pewnego czasu można zauważyć wzrost

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka zawodu geodeta Predyspozycje zawodowe Jak zostać geodetą? Możliwości zatrudnienia Źródła informacji

Charakterystyka zawodu geodeta Predyspozycje zawodowe Jak zostać geodetą? Możliwości zatrudnienia Źródła informacji Charakterystyka zawodu geodeta Predyspozycje zawodowe Jak zostać geodetą? Możliwości zatrudnienia Źródła informacji Geodezja nauka zajmująca się ustalaniem wielkości i kształtu Ziemi oraz określaniem położenia

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY NORWEGIA

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY NORWEGIA SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY NORWEGIA Grudzień 2011 1. Populacja uczących się i język nauczania W styczniu 2011, 38 % populacji stanowiły osoby w wieku 0-29 lat. Na koniec

Bardziej szczegółowo

2) co daje ci wybór liceum ogólnokształcącego

2) co daje ci wybór liceum ogólnokształcącego Gimnazjalisto! Przeczytaj - zanim wybierzesz szkołę ponadgimnazjalną. MATURA LO dla dorosłych LO Technikum 4 lata nauki Egzaminy potwierdzające kwalifikacje w zawodzie Zasadnicza szkoła zawodowa *Absolwenci

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY ŁOTWA

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY ŁOTWA SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY ŁOTWA 1. Populacja uczących się i język nauczania W 2004 r. liczba osób w wieku poniżej 29 lat wynosiła 872 981 (37,6% ludności). W roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

Wydział Lingwistyki Stosowanej i Filologii Wschodniosłowiańskich

Wydział Lingwistyki Stosowanej i Filologii Wschodniosłowiańskich Wydział Lingwistyki Stosowanej i Filologii Wschodniosłowiańskich Instytut Lingwistyki Stosowanej Kierunek studiów: Filologia, lingwistyka stosowana Forma studiów: stacjonarne Limit miejsc: 125 W postępowaniu

Bardziej szczegółowo

Tomasz Ekert Wizytator ds. ewaluacji Kuratorium Oświaty w Gdańsku

Tomasz Ekert Wizytator ds. ewaluacji Kuratorium Oświaty w Gdańsku Tomasz Ekert Wizytator ds. ewaluacji Kuratorium Oświaty w Gdańsku Sprawozdanie z wizyty studyjnej wizytatorów ds. ewaluacji w ramach projektu Program wzmocnienia efektywności systemu nadzoru pedagogicznego

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA w GDYNI. SUPLEMENT DO DYPLOMU ważny z dyplomem nr..

AKADEMIA MORSKA w GDYNI. SUPLEMENT DO DYPLOMU ważny z dyplomem nr.. Załącznik nr 3 do zarządzenia nr 6 Rektora AMG z 24.02.2014 r. pieczęć urzędowa Wzór suplementu do dyplomu AKADEMIA MORSKA w GDYNI Niniejszy suplement do dyplomu jest oparty na modelu opracowanym przez

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY LUKSEMBURG

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY LUKSEMBURG SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY LUKSEMBURG listopad 2011 1. Populacja uczących się i język nauczania W 2009/10 r. liczba młodzieży w wieku poniżej 29 lat wynosiła 183 366 (36,

Bardziej szczegółowo

STUDIA ZAWODOWE NA SPECJALNOŚCI NAUCZYCIELSKIEJ

STUDIA ZAWODOWE NA SPECJALNOŚCI NAUCZYCIELSKIEJ STUDIA ZAWODOWE NA SPECJALNOŚCI NAUCZYCIELSKIEJ 1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Są to dzienne, bezpłatne wyższe studia zawodowe. Program studiów wypełnia aktualne standardy nauczania Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Bardziej szczegółowo

Polska. Dla młodzieży w wieku 16-20 lat: Szkoła średnia

Polska. Dla młodzieży w wieku 16-20 lat: Szkoła średnia Polska Dla młodzieży w wieku 16-20 lat: Szkoła średnia Szkoła szwedzka Szkoła średnia młodzież w wieku: 16-20 lat, dobrowolna Szkoła podstawowa młodzież w wieku: 7-15 lat, obowiązkowa Specjalna szkoła

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SYSTEMY EDUKACJI. Marzena Deć

EUROPEJSKIE SYSTEMY EDUKACJI. Marzena Deć EUROPEJSKIE SYSTEMY EDUKACJI Marzena Deć ORGANIZACJA SZKOLNICTWA OBOWIĄZKOWEGO (ISCED 1-2) W EUROPIE, 2014/15 ISCED 0: WCZESNA EDUKACJA I OPIEKA Kształcenie na tym etapie jest ukierunkowane na rozwój dziecka

Bardziej szczegółowo

Uniwersytety i szkoły wyższe

Uniwersytety i szkoły wyższe Uniwersytety i szkoły wyższe Na uniwersytecie lub szkole wyższej można uczyć się na wielu kierunkach i kursach. Szkolnictwo wyższe oznacza większą swobodę i odpowiedzialność za samego siebie. Studia muszą

Bardziej szczegółowo

największy wpływ na decyzje uczniów mają rodzice oraz tradycje rodzinne

największy wpływ na decyzje uczniów mają rodzice oraz tradycje rodzinne ZS Narewka ZS Narewka 2014 O wyborze szkoły i zawodu uczeń szkoły gimnazjalnej może oczywiście zdecydować samodzielnie, zdarza się jednak, że wyboru dokona pod wpływem innych osób, sytuacji, czy tez okoliczności.

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Edukacji Narodowej otworzyło stronę internetową www.polskaszkola.pl

Ministerstwo Edukacji Narodowej otworzyło stronę internetową www.polskaszkola.pl Ministerstwo Edukacji Narodowej otworzyło stronę internetową www.polskaszkola.pl W trosce o edukację dzieci wyjeżdżających z rodzicami za granicę Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało materiały,

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany.

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany. Ul. Szkolna 3, 77-400 Złotów, tel. (067) 265 01 85, fax.(67) 265 01 90 Małgorzata Chołodowska NKJO w Złotowie Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny,

Bardziej szczegółowo

SYSTEM EDUKACYJNY W SZKOCJI. Opracowanie: Natasza Knop-Wrzalik doradca metodyczny języka angielskiego

SYSTEM EDUKACYJNY W SZKOCJI. Opracowanie: Natasza Knop-Wrzalik doradca metodyczny języka angielskiego SYSTEM EDUKACYJNY W SZKOCJI Opracowanie: Natasza Knop-Wrzalik doradca metodyczny języka angielskiego EDUKACJA W SZKOCJI - STRUKTURA Przedszkole (nursery) od 3 roku życia Szkoła podstawowa (Primary School)

Bardziej szczegółowo

AKTY PRAWNE REGULUJĄCE FUNKCJONOWANIE OŚWIATY W POLSCE

AKTY PRAWNE REGULUJĄCE FUNKCJONOWANIE OŚWIATY W POLSCE AKTY PRAWNE REGULUJĄCE FUNKCJONOWANIE OŚWIATY W POLSCE Konstytucja szczególnie Art. 70 - każdy ma prawo do nauki, do 18 roku życia nauka jest obowiązkowa - sposób wykonywania obowiązku szkolnego określa

Bardziej szczegółowo

Edukacja. {Education}

Edukacja. {Education} Edukacja {Education} EDUKACJA 199 EDUKACJA DLA DZIECI Każde dziecko w Irlandii ma prawo do bezpłatnej edukacji w szkołach podstawowych i średnich prowadzonych przez państwo. Obowiązek szkolny istnieje

Bardziej szczegółowo

Wydział Filozofii i Socjologii

Wydział Filozofii i Socjologii Wydział Filozofii i Socjologii Instytut Filozofii Kierunek studiów: Filozofia Rodzaj studiów: pierwszego stopnia Forma studiów: stacjonarne Czas trwania: 3 lata Limit miejsc: 90 Przedmioty brane pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji

Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji Instytut Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Kierunek studiów: Politologia, profilaktyka społeczna i resocjalizacja Rodzaj studiów: pierwszego

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI Gimnazjalisto! W roku szkolnym 2014/15 oferujemy Ci 5 klas ogólnych od drugiego roku nauczania sprofilowanych zgodnie z preferencjami uczniów. Klasa 1a z rozszerzonym programem nauczania języka polskiego,

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY IRLANDIA

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY IRLANDIA SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY IRLANDIA 1. Populacja uczących się i język nauczania W 2002 r. osoby w wieku poniżej 30 lat stanowiły 45% ludności Irlandii, a 618 000 dzieci

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia... 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia... 2010 r. Projekt z dnia 4 maja 2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia... 2010 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych, placówek kształcenia

Bardziej szczegółowo

Wydział Filologiczny. kierunek specjalność tryb/forma studiów

Wydział Filologiczny. kierunek specjalność tryb/forma studiów zał. nr 1 do Uchwały Senatu dotyczącej warunków i trybu rekrutacji na studia stacjonarne i niestacjonarne w roku akademickim 2014/2015 z dnia 29 kwietnia 2013 r. Wydział Filologiczny Filologia filologia

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół 30 maja 2014 r. Nowelizacja rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

ZAGRANICZNE SYSTEMY SZKOLNICTWA WYŻSZEGO

ZAGRANICZNE SYSTEMY SZKOLNICTWA WYŻSZEGO ZAGRANICZNE SYSTEMY SZKOLNICTWA WYŻSZEGO PRAKTYCZNY PRZEWODNIK PO UZNAWALNOŚCI WYKSZTAŁCENIA MATERIAŁ INFORMACYJNY OPRACOWANY PRZEZ WYDZIAŁ UZNAWALNOŚCI WYKSZTAŁCENIA POLSKI ENC-NARIC Warszawa, 2016 r.

Bardziej szczegółowo

Regulamin IB MYP dla klas certyfikowanych oraz niecertyfikowanych w Prywatnym Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym im. I. J. Paderewskiego w Lublinie

Regulamin IB MYP dla klas certyfikowanych oraz niecertyfikowanych w Prywatnym Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym im. I. J. Paderewskiego w Lublinie Regulamin IB MYP dla klas certyfikowanych oraz niecertyfikowanych w Prywatnym Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym im. I. J. Paderewskiego w Lublinie I. Zasady ogólne 1. Regulamin programu IB MYP, zwanego

Bardziej szczegółowo

Rzeszów kwiecień 2013

Rzeszów kwiecień 2013 Rzeszów kwiecień 2013 Uczeń autystyczny uczeń niepełnosprawny autyzm jako jeden z rodzajów niepełnosprawności pojawia się w przepisach oświatowych w roku 2005 zespół Aspergera w 2010 Rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

Rada Wydziału Pedagogiki i Psychologii, działając na podstawie Art.169 ust.2 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, uchwala, co następuje:

Rada Wydziału Pedagogiki i Psychologii, działając na podstawie Art.169 ust.2 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, uchwala, co następuje: UCHWAŁA Rady WPiP Nr 84 /2013/2014 z dnia 11 kwietnia 2014 roku w sprawie zasad rekrutacji na kierunku pedagogika, pedagogika wczesnoszkolna, praca socjalna, logopedia, psychologia na rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

Wynik egzaminu maturalnego z języka polskiego (poziom. Wynik egzaminu maturalnego

Wynik egzaminu maturalnego z języka polskiego (poziom. Wynik egzaminu maturalnego zał. nr 1 do Uchwały Senatu dotyczącej warunków i trybu rekrutacji na stacjonarne i niestacjonarne w roku akademickim 2013/2014 z dnia 28 maja 2012 r. Wydział Humanistyczny Administracja Specjalność do

Bardziej szczegółowo

DODATKOWY MATERIAŁ KONKURSOWY DLA KLAS SZÓSTYCH

DODATKOWY MATERIAŁ KONKURSOWY DLA KLAS SZÓSTYCH DODATKOWY MATERIAŁ KONKURSOWY DLA KLAS SZÓSTYCH Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej NAUKA I OŚWIATA: W Wielkiej Brytanii znajduje się duża liczba uniwersytetów, m.in.: University

Bardziej szczegółowo

XXV. Kolegium Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych (Kolegium MISH)

XXV. Kolegium Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych (Kolegium MISH) XXV. Kolegium Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych (Kolegium MISH) 1.1 Kierunek studiów: indywidualne studia międzyobszarowe w obszarach nauk Poziom kształcenia: studia

Bardziej szczegółowo

Nazwa kierunku Economics and IT Applications (studia w języku angielskim) Wydział Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Nazwa kierunku Economics and IT Applications (studia w języku angielskim) Wydział Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Nazwa kierunku Economics and IT Applications (studia w języku angielskim) Tryb studiów stacjonarne Profil studiów ogólnoakademicki Wydział Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Opis kierunku Economics

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 20 sierpnia 2015 r. Poz. 1202 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 30 lipca 2015 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania do publicznych

Bardziej szczegółowo

Szkoła Wyższa Pedagogiki Specjalnej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie Część B dyplomu ukończenia studiów 2400/0001/2005 SUPLEMENT *)

Szkoła Wyższa Pedagogiki Specjalnej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie Część B dyplomu ukończenia studiów 2400/0001/2005 SUPLEMENT *) Szkoła Wyższa Pedagogiki Specjalnej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie Część B dyplomu ukończenia studiów 2400/0001/2005 SUPLEMENT *) I. INFORMACJE O POSIADACZU DYPLOMU 1. Nazwisko: Kowalska 2.

Bardziej szczegółowo

Polska. Dla dzieci i młodzieży w wieku 7-20 lat: Specjalna szkoła podstawowa i specjalna szkoła średnia

Polska. Dla dzieci i młodzieży w wieku 7-20 lat: Specjalna szkoła podstawowa i specjalna szkoła średnia Polska Dla dzieci i młodzieży w wieku 7-20 lat: Specjalna szkoła podstawowa i specjalna szkoła średnia Szkoła szwedzka Szkoła średnia młodzież w wieku: 16-20 lat, dobrowolna Szkoła podstawowa młodzież

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Gdański. Część B dyplomu ukończenia studiów nr SUPLEMENT *) pole puste (dla oryginału) ODPIS ODPIS PRZEZNACZONY DO AKT

Uniwersytet Gdański. Część B dyplomu ukończenia studiów nr SUPLEMENT *) pole puste (dla oryginału) ODPIS ODPIS PRZEZNACZONY DO AKT Uniwersytet Gdański Załącznik nr 1 WZÓR Część B dyplomu ukończenia studiów nr SUPLEMENT *) do wyboru pole puste (dla oryginału) ODPIS ODPIS PRZEZNACZONY DO AKT I. INFORMACJE O POSIADACZU DYPLOMU wpis automatyczny

Bardziej szczegółowo

Język Biznesu. Projekt realizowany w ramach programu Leonardo da Vinci Akcja Projekty Mobilności VETPRO

Język Biznesu. Projekt realizowany w ramach programu Leonardo da Vinci Akcja Projekty Mobilności VETPRO Język Biznesu Projekt realizowany w ramach programu Leonardo da Vinci Akcja Projekty Mobilności VETPRO Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez

Bardziej szczegółowo

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/francja[10.05.2010] Francja

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/francja[10.05.2010] Francja Edukacja we Francji Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/francja[10.05.2010] Francja Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/francja[10.05.2010] Francja Republika (obecnie piąta), Oprócz obszaru kontynentalnego,

Bardziej szczegółowo

Organizacja pracy szkół od 1 września 2012 roku

Organizacja pracy szkół od 1 września 2012 roku Organizacja pracy szkół od 1 września 2012 roku Zmiany w organizacji pracy szkół wynikające z podstawy programowej oraz ramowych planów nauczania Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia

Bardziej szczegółowo

Społeczne Gimnazjum Językowo-Informatyczne STO. w Słupsku. Czy praca z uczniem na zajęciach pozalekcyjnych ma wpływ na wyniki egzaminów zewnętrznych?

Społeczne Gimnazjum Językowo-Informatyczne STO. w Słupsku. Czy praca z uczniem na zajęciach pozalekcyjnych ma wpływ na wyniki egzaminów zewnętrznych? Społeczne Gimnazjum Językowo-Informatyczne STO w Słupsku Czy praca z uczniem na zajęciach pozalekcyjnych ma wpływ na wyniki egzaminów zewnętrznych? Społeczne Gimnazjum Językowo- Informatyczne Społecznego

Bardziej szczegółowo

ustalam zasady: OFERTA EDUKACYJNA DLA UCZNIÓW KLAS PIERWSZYCH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

ustalam zasady: OFERTA EDUKACYJNA DLA UCZNIÓW KLAS PIERWSZYCH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Zarządzenie dyrektora XX Liceum Ogólnokształcącego im. Zbigniewa Herberta w Gdańsku nr 02/14/02/14 z dnia 14 lutego 2014 r. w sprawie zasad rekrutacji oraz trybu pracy Szkolnej Komisji Rekrutacyjnej Na

Bardziej szczegółowo

Marta Warzecha Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu. Wałbrzych, 26 marca 2012 r.

Marta Warzecha Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu. Wałbrzych, 26 marca 2012 r. Marta Warzecha Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu Wałbrzych, 26 marca 2012 r. Typy szkół w kształceniu ponadgimnzjalnym 1. zasadnicze szkoły zawodowe (od 2

Bardziej szczegółowo

Program studiów pierwszego stopnia na kierunku filologia angielska Studia niestacjonarne Od 2013/2014

Program studiów pierwszego stopnia na kierunku filologia angielska Studia niestacjonarne Od 2013/2014 Program studiów pierwszego stopnia na kierunku filologia angielska Studia niestacjonarne Od 2013/2014 Studia niestacjonarne licencjackie trwają 6 semestrów. Plan studiów niestacjonarnych pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

SYSTEM EDUKACJI W POLSCE

SYSTEM EDUKACJI W POLSCE SYSTEM EDUKACJI W POLSCE MARZEC 2014 1. Populacja uczących się i język nauczania W grudniu 2012 r. liczba osób w wieku poniżej 29 lat wynosiła 14 150 000, co stanowiło 36,7 % ogółu ludności. Językiem nauczania

Bardziej szczegółowo

Bieżąca tematyka jako element cyklu zajęć

Bieżąca tematyka jako element cyklu zajęć Bieżąca tematyka jako element cyklu zajęć Ku refleksji Wybór jednej drogi nie oznacza rezygnacji z innych, ale chcieć przejść wszystkimi ścieżkami naraz, to nie pokonać żadnej Paulo Coelho Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Edukacja w Wielkiej Brytanii

Edukacja w Wielkiej Brytanii http://pl.wikipedia.org/wiki/wielka_brytania[16.04.2010] Wielka Brytania Wielka Brytania Dziedziczna monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, Unia, którą tworzą: Anglia, Walia, Szkocja i Irlandia

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. SUPLEMENT DO DYPLOMU ważny z dyplomem nr..

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. SUPLEMENT DO DYPLOMU ważny z dyplomem nr.. Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 53/2013 z dnia 14 czerwca 2013 r. pieczęć urzędowa Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Wzór suplementu do dyplomu Niniejszy suplement do dyplomu jest oparty na modelu

Bardziej szczegółowo

Kryteria kwalifikacji na studia w roku akademickim 2014/2015. 1. Wydział Humanistyczny

Kryteria kwalifikacji na studia w roku akademickim 2014/2015. 1. Wydział Humanistyczny na studia w roku akademickim 2014/2015 * - przedmiot kierunkowy ** - studia zostaną uruchomione po uzyskaniu zgody ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego SM stara matura NM nowa matura 1. Wydział

Bardziej szczegółowo

Polska. Dla twojego dziecka w wieku 7-15 lat: Szkoła podstawowa i świetlica

Polska. Dla twojego dziecka w wieku 7-15 lat: Szkoła podstawowa i świetlica Polska Dla twojego dziecka w wieku 7-15 lat: Szkoła podstawowa i świetlica Szkoła szwedzka Szkoła średnia młodzież w wieku: 16-20 lat, dobrowolna Szkoła podstawowa młodzież w wieku: 7-15 lat, obowiązkowa

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY

URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY Opracowania sygnalne Bydgoszcz, kwiecień 2005 r. Kontakt: e-mail. SekretariatUSBDG@stat.gov.pl tel. (0 52) 366 93 90; fax (052) 366 93 56 Internet http://www.stat.gov.pl/urzedy/bydgosz

Bardziej szczegółowo

WARUNKI, KRYTERIA i HARMONOGRAM

WARUNKI, KRYTERIA i HARMONOGRAM WARUNKI, KRYTERIA i HARMONOGRAM przyjęć absolwentów szkół gimnazjalnych do VI Liceum Ogólnokształcącego w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 6 im. Jana Kochanowskiego w Radomiu w roku szkolnym 2013/2014

Bardziej szczegółowo

Porównanie systemów edukacji w Polsce i Finlandii 18 września 2014 r.

Porównanie systemów edukacji w Polsce i Finlandii 18 września 2014 r. Porównanie systemów edukacji w Polsce i Finlandii 18 września 2014 r. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Dr hab. Jan Fazlagić, prof. nzw. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Jan.fazlagic@ue.poznan.pl 1

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PROFILOWA

DEKLARACJA PROFILOWA A1 DEKLARACJA PROFILOWA Imię i nazwisko kandydata... Preferowane kierunki przyszłych studiów...... Uczeń Gdańskiego Liceum Autonomicznego sam tworzy i modyfikuje swój profil kształcenia. Czyni to poprzez

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI

UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH I SZTUKI SYSTEM EDUKACJI W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ SYSTEM EDUKACJI I JEGO PODSTAWY PRAWNE SZKOŁY PUBLICZNE I NIEPUBLICZNE OBOWIĄZEK SZKOLNY SYSTEM

Bardziej szczegółowo

Szkoła podstawowa wiek: 5 do 11 lat, Szkoła średnia I stopnia wiek: 12 do 16 lat.

Szkoła podstawowa wiek: 5 do 11 lat, Szkoła średnia I stopnia wiek: 12 do 16 lat. Struktura organizacyjna systemu szkolnego Wielkiej Bryta nii nie jest jednolita. Struktury oświatowe Anglii i Walii są podobne, natomiast systemy szkolne Szkocji i Irlandii Północnej regulowane są odrębnymi

Bardziej szczegółowo

WŁOCHY. analiza systemu edukacji.

WŁOCHY. analiza systemu edukacji. WŁOCHY analiza systemu edukacji. Edukacja przedszkolna Przedszkole stanowi pierwszy etap systemu szkolnego i nie jest obowiązkowe. Do Scuola dell Infanzia można zapisywać dzieci, które ukończyły 3 lata

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół 29 maja 2014 r. Nowelizacja rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu REGULAMIN STUDIÓW MASTER OF BUSINESS ADMINISTRATION

Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu REGULAMIN STUDIÓW MASTER OF BUSINESS ADMINISTRATION Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu REGULAMIN STUDIÓW MASTER OF BUSINESS ADMINISTRATION 2014/2015 Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu 1 Spis treści POSTANOWIENIA OGÓLNE... 2 ORGANIZACJA NAUKI... 2 PRAWA

Bardziej szczegółowo

27 2014 2014/2015 (738/II/33)

27 2014 2014/2015 (738/II/33) Uchwała Senatu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie zasad postępowania rekrutacyjnego na studia doktoranckie na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana

Bardziej szczegółowo

Doradztwo edukacyjno-zawodowe w świetle krajowych i unijnych przepisów prawnych

Doradztwo edukacyjno-zawodowe w świetle krajowych i unijnych przepisów prawnych Doradztwo edukacyjno-zawodowe w świetle krajowych i unijnych przepisów prawnych Cele modułu o Przedstawienie uwarunkowań prawnych umożliwiających funkcjonowanie doradztwa edukacyjno-zawodowego w szkołach

Bardziej szczegółowo

2. Do szkoły przyjmowani są kandydaci w wieku od 18 lat, a także kończący 18 lat w danym roku kalendarzowym, w którym przyjmowani są do szkoły.

2. Do szkoły przyjmowani są kandydaci w wieku od 18 lat, a także kończący 18 lat w danym roku kalendarzowym, w którym przyjmowani są do szkoły. REGULAMIN POSTĘPOWANIA REKRUTACYJNEGO W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 w: 1. Szkole Policealnej Spectrum dla młodzieży/dorosłych we Włocławku 2. Liceum Ogólnokształcącym Spectrum dla Dorosłych we Włocławku 3.

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały nr 30/2013/2014 Senatu Akademickiego Ignatianum z dnia 29 maja 2014 r.

Załącznik do Uchwały nr 30/2013/2014 Senatu Akademickiego Ignatianum z dnia 29 maja 2014 r. Załącznik do Uchwały nr 30/2013/2014 Senatu Akademickiego Ignatianum z dnia 29 maja 2014 r. Załącznik do Uchwały nr 23/2013/2014 Rady Wydziału Pedagogicznego z dnia 6 maja 2014 roku WARUNKI I TRYB REKRUTACJI

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 9 stycznia 2015 r. Poz. 31 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2 stycznia 2015 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania do publicznych

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Uchwała numer 12/15 Senatu Wyższej Szkoły Języków Obcych w Świeciu z dnia 25 kwietnia 2015 roku

Uchwała numer 12/15 Senatu Wyższej Szkoły Języków Obcych w Świeciu z dnia 25 kwietnia 2015 roku Uchwała numer 12/15 Senatu Wyższej Szkoły Języków Obcych w Świeciu z dnia 25 kwietnia 2015 roku w sprawie warunków i trybu przyjęć na studia pierwszego i drugiego stopnia studiów stacjonarnych i niestacjonarnych

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rekrutacji dla uczniów klas pierwszych w roku szkolnym 2013/2014. II LO w Kartuzach

Regulamin Rekrutacji dla uczniów klas pierwszych w roku szkolnym 2013/2014. II LO w Kartuzach Regulamin Rekrutacji dla uczniów klas pierwszych w roku szkolnym 2013/2014 II LO w Kartuzach Lp. Klasa Przy ustalaniu punktacji za oceny na świadectwie będą uwzględniane następujące przedmioty 1 1a - społeczno-humanistyczna

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH (WIECZOROWYCH) I STOPNIA NA KIERUNKU EUROPEISTYKA (obowiązuje od roku akademickiego 2010/2011)

PROGRAM STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH (WIECZOROWYCH) I STOPNIA NA KIERUNKU EUROPEISTYKA (obowiązuje od roku akademickiego 2010/2011) PROGRAM STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH (WIECZOROWYCH) I STOPNIA NA KIERUNKU EUROPEISTYKA (obowiązuje od roku akademickiego 2010/2011) I. Obligatoryjne przedmioty kształcenia ogólnego (zgodnie

Bardziej szczegółowo

1. NAUCZANIE JĘZYKÓW NOWOŻYTNYCH (OBOWIĄZKOWYCH) W RAMACH PROGRAMU STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH

1. NAUCZANIE JĘZYKÓW NOWOŻYTNYCH (OBOWIĄZKOWYCH) W RAMACH PROGRAMU STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH 1 Szczegółowe przepisy wykonawcze wprowadzające w życie Zarządzenia Rektora PWT we Wrocławiu w sprawie nauczania języków obcych na PWT we Wrocławiu (z dnia 29 września 2009 r. oraz z dnia 11 lipca 2011

Bardziej szczegółowo

4 Zasady przyjmowania kandydatów z orzeczeniem o niepełnosprawności na studia w roku akademickim 2012/2013 określa załącznik nr 5 niniejszej Uchwały.

4 Zasady przyjmowania kandydatów z orzeczeniem o niepełnosprawności na studia w roku akademickim 2012/2013 określa załącznik nr 5 niniejszej Uchwały. UCHWAŁA NR 103 /11 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu z dnia 24 maja 2011 r. w sprawie określenia warunków i trybu rekrutacji na studia w Akademii Wychowania Fizycznego

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY CYPR

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY CYPR SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY CYPR 1. Populacja uczących się i język nauczania W 2002 r. liczba osób w wieku do 29 lat wynosiła 311 664 (43,6% ogółu ludności). W obszarach

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach wyższych. Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ

Program kształcenia na studiach wyższych. Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ Program kształcenia na studiach wyższych Nazwa Wydziału Nazwa kierunku studiów Określenie obszaru kształcenia/obszarów kształcenia, z których został wyodrębniony kierunek studiów, dla którego tworzony

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR DLA GIMNAZJALISTÓW

INFORMATOR DLA GIMNAZJALISTÓW INFORMATOR DLA GIMNAZJALISTÓW ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NR 1 im. kpt. hm. Andrzeja Romockiego Morro W BARLINKU ROK SZKOLNY 2012/2013 Drodzy Rodzice i Absolwenci Gimnazjum! Przedstawiamy wam ofertę

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZYJMOWANIA KANDYDATÓW DO I KLASY II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO im. gen. Władysława Andersa W CHOJNICACH

REGULAMIN PRZYJMOWANIA KANDYDATÓW DO I KLASY II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO im. gen. Władysława Andersa W CHOJNICACH REGULAMIN PRZYJMOWANIA KANDYDATÓW DO I KLASY II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO im. gen. Władysława Andersa W CHOJNICACH I PODSTAWA PRAWNA Rekrutacja do klasy pierwszej II Liceum Ogólnokształcącego im. gen.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 7/2013 Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 31 stycznia 2013 roku

Zarządzenie Nr 7/2013 Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 31 stycznia 2013 roku WR.570.9.2013.EKP Gdańsk, dnia 31 stycznia 2013 r. Zarządzenie Nr 7/2013 Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 31 stycznia 2013 roku w sprawie terminów rekrutacji i składania dokumentów do publicznych gimnazjów,

Bardziej szczegółowo

S T A T U T ZASADNICZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ NR 4 W ZESPOLE SZKÓŁ MECHANICZNYCH I LOGISTYCZNYCH IM.INŻ. TADEUSZA TAŃSKIEGO W SŁUPSKU

S T A T U T ZASADNICZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ NR 4 W ZESPOLE SZKÓŁ MECHANICZNYCH I LOGISTYCZNYCH IM.INŻ. TADEUSZA TAŃSKIEGO W SŁUPSKU Załącznik nr 1 do Statutu Zespołu Szkół Mechanicznych i Logistycznych im. inż. Tadeusza Tańskiego w Słupsku S T A T U T ZASADNICZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ NR 4 W ZESPOLE SZKÓŁ MECHANICZNYCH I LOGISTYCZNYCH IM.INŻ.

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

( Finalista więcej niż jednego konkursu uzyskuje 13 pkt). 7 punktów

( Finalista więcej niż jednego konkursu uzyskuje 13 pkt). 7 punktów Zasady rekrutacji kandydatów do oddziałów klasy I Liceum Ogólnokształcącego w Zespole Szkół nr 1 im. Jana Pawła II w Przysusze na rok szkolny 2015/2016 1. W roku szkolnym 2015/2016 planowane jest utworzenie

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N. rekrutacji młodzieży do klas pierwszych Zespołu Szkół Ekonomicznych im. ks. Janusza St. Pasierba w Tczewie na rok szkolny 2012/2013

R E G U L A M I N. rekrutacji młodzieży do klas pierwszych Zespołu Szkół Ekonomicznych im. ks. Janusza St. Pasierba w Tczewie na rok szkolny 2012/2013 R E G U L A M I N rekrutacji młodzieży do klas pierwszych Zespołu Szkół Ekonomicznych im. ks. Janusza St. Pasierba w Tczewie na rok szkolny 2012/2013 Zespół Szkół Ekonomicznych im. ks. Janusza St. Pasierba

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIECI WIELOJĘZYCZNYCH W EDUKACJI AKTY PRAWNE

WSPARCIE DZIECI WIELOJĘZYCZNYCH W EDUKACJI AKTY PRAWNE WSPARCIE DZIECI WIELOJĘZYCZNYCH W EDUKACJI AKTY PRAWNE Konferencja Dzieci wielojęzyczne i wielokulturowe w systemie oświaty rozwiązania systemowe i lokalne Góra Kalwaria, 5 lutego 2015 r. joanna.iwaszkiewicz@men.gov.pl

Bardziej szczegółowo

50 kl.via 23ucz.kl.VIb 27ucz.

50 kl.via 23ucz.kl.VIb 27ucz. SPRAWDZIAN SZKÓŁ PODSTAWOWYCH Sprawdzian w szóstej klasie przeprowadzono 4 kwietnia 2013 r. W Gminie do sprawdzianu przystąpiło 148 uczniów Liczba uczniów piszących sprawdzian w poszczególnych szkołach:

Bardziej szczegółowo

Zasady przyjmowania uczniów do klasy pierwszej Liceum Ogólnokształcącego im. W. Pola w Czersku w roku szkolnym 2015/2016

Zasady przyjmowania uczniów do klasy pierwszej Liceum Ogólnokształcącego im. W. Pola w Czersku w roku szkolnym 2015/2016 Zasady przyjmowania uczniów do klasy pierwszej Liceum Ogólnokształcącego im. W. Pola w Czersku w roku szkolnym 2015/2016 Rekrutacja do klasy pierwszej Liceum Ogólnokształcącego im. W. Pola w Czersku jest

Bardziej szczegółowo

WARUNKI I KRYTERIA REKRUTACJI do VII Liceum Ogólnokształcącego im. Zofii Nałkowskiej w Krakowie

WARUNKI I KRYTERIA REKRUTACJI do VII Liceum Ogólnokształcącego im. Zofii Nałkowskiej w Krakowie WARUNKI I KRYTERIA REKRUTACJI do VII Liceum Ogólnokształcącego im. Zofii Nałkowskiej w Krakowie 1 PODSTAWA PRAWNA Rekrutacja uczniów do klas pierwszych VII Liceum Ogólnokształcącego im. Zofii Nałkowskiej

Bardziej szczegółowo