Planowanie, budżetowanie i controlling KS-PBC Podręcznik użytkownika

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Planowanie, budżetowanie i controlling KS-PBC Podręcznik użytkownika"

Transkrypt

1 Planowanie, budżetowanie i controlling KS-PBC Podręcznik użytkownika Katowice PI01.00

2 Producent programu: KAMSOFT S.A. ul. 1 Maja Katowice Telefon: (0-32) Fax: (0-32) Internet:

3 S P I S T R E Ś C I Informacje podstawowe o systemie KS-PBC 1. Wstęp Controlling Przeznaczenie programu KS-PBC Definicje i terminy Podstawy obsługi programu Okna Funkcje pomocnicze KS-MENU Przyciski Przyciski z menu podręcznym Pole edycyjne Pola wyboru typu przełącznik Pole wyboru typu jeden z wielu Listy rozwijane Kalendarz Wieloliniowe tekstowe pola edycyjne Tabele danych Drzewo Lista rozwijana z polami wyboru Menu podręczne Zakładki Zmiana rozmiarów wyświetlanych elementów Tabela przestawna Konfiguracja Wybór wyświetlanych wymiarów i wskaźników Zaznaczanie obszarów Komórki niedozwolone Wartości wyliczane Ukrywanie/pokazywanie paneli Podpowiedzi Wyszukiwanie danych Filtrowanie danych Edytor tekstu podświetlający składnię Zapamiętywanie ustawień okna i jego elementów System pomocy Wiadomości i ogłoszenia Wysyłanie wiadomości lub ogłoszenia Powiadomienie o otrzymaniu wiadomości lub ogłoszenia Blokady Menu główne systemu Organizacja pracy w programie Cykle życia Zależności pomiędzy obiektami Monitorowanie 1. Wstęp Organizacja modułu

4 S P I S T R E Ś C I 2. Monitorowanie planów Rozpoczęcie monitorowania Monitorowanie planów Monitorowanie obszarów Aktualizacje Zlecenia monitorowane KPI Alerty Zestawienia definiowane Zestawienia analityczne Analizy Zlecenia monitorowane 1. Wstęp Organizacja modułu Zlecenie monitorowania Otrzymano zlecenie monitorowania obszaru Lista zleceń Wystawienie zlecenia monitorowania fragmentu obszaru Zmiana listy osób monitorujących obszar Zmiana listy osób uprawnionych do zarządzania Zmiana listy osób uprawnionych do nadzorowania Gdy zlecenie jest nieaktualne Monitorowanie Praca z obszarem monitorowanym Generowanie podzleceń Historia Prognoza Wykres Zakończenie monitorowania Plany 1. Wstęp Organizacja modułu Przygotowywanie struktury planów Przegląd i zarządzanie planami Utworzenie planu Utworzenie nowego planu Utworzenie kopii planu na podstawie wybranego Utworzenie planu na podstawie wybranego z korektami Modyfikacja planu Modyfikacja w trakcie opracowywania planu Modyfikacja po zatwierdzeniu planu Struktura planu obszary główne Przegląd i zarządzanie strukturą planu Utworzenie obszaru głównego Modyfikacja obszaru głównego

5 S P I S T R E Ś C I Zatwierdzenie obszaru głównego Wystawienie głównego zlecenia planowania Nadzorowanie zlecenia Przegląd i zarządzanie zleceniami Przekazanie zlecenia do modyfikacji Nadawanie i odbieranie uprawnień Wstępna akceptacja zlecenia Anulowanie i usunięcie zlecenia Zatwierdzenie planu Unieważnienie a usunięcie planu Moje zlecenia 1. Wstęp Organizacja modułu Zlecenia Otrzymano zlecenie Planowanie obszaru Wprowadzanie wartości Wspomaganie planowania Wskaźniki pomocnicze Formuły Planowanie ilościowe Punkty przywracania Ograniczenia Wystawienie zlecenia zaplanowania fragmentu obszaru Nadzorowanie podzleceń Zmiana zakresu obszaru podzlecenia Zmiana daty wymagalności Zlecenie ponownego zaplanowania Nadawanie i odbieranie uprawnień Wstępna akceptacja Zmodyfikowano zlecenie Rodzaje modyfikacji Akceptacja i zakończenie modyfikacji Przeterminowanie zlecenia Przegląd operacji wykonanych na zleceniu Historia zlecenia Operacje Wykonane operacje Zakończenie planowania Zestawienia definiowane 1. Wstęp Organizacja modułu Zestawienia definiowane Przygotowanie zestawienia definiowanego Pozycja typu Komentarz Pozycja typu Tekst Pozycja typu Wyliczane z pozycji podległych

6 S P I S T R E Ś C I Pozycja typu Wyliczane ze wzoru Pozycja typu Wyliczane z planu Wykonanie zestawienia definiowanego Zarządzanie zestawieniami Modyfikacja i usuwanie zestawień Uprawnienia Definicje 1. Wstęp Wskaźniki Przegląd i zarządzanie wskaźnikami Definiowanie wskaźnika Wprowadzenie nowego wskaźnika Wprowadzenie nowej wersji wskaźnika Aktywacja wskaźnika Modyfikacja lub usunięcie wskaźnika Wymiary Przegląd i zarządzanie wymiarami Definiowanie wymiaru Wprowadzenie nowej grupy Wprowadzenie nowego wymiaru Wprowadzenie nowej wersji wymiaru Aktywacja wymiaru Modyfikacja i usunięcie wymiaru Reguły łączenia/wykluczania Przegląd i zarządzanie regułami Definiowanie reguł Wprowadzenie nowego zestawu reguł Wprowadzenie nowej reguły Modyfikacja reguł Modyfikacja zestawu Modyfikacja reguły Zestawienia analityczne 1. Wstęp Organizacja modułu Zestawienia analityczne Wykonywanie zestawień Generowanie i zarządzanie zestawieniami Definiowanie zestawienia Modyfikacja i usuwanie zestawień Grupowanie zestawień Eksport wzorca zestawienia Uprawnienia

7 S P I S T R E Ś C I Aktualizacje 1. Wstęp Organizacja modułu Aktualizacje Zarządzenie aktualizacjami Utworzenie aktualizacji hurtowni Utworzenie aktualizacji planu Utworzenie aktualizacji alertów Komunikaty transformacji Eksploracja 1. Wstęp Organizacja modułu Eksploracja danych Wybór źródła danych Wykonanie eksploracji danych KPI 1. Wstęp Organizacja modułu KPI Definiowanie KPI Pozycja typu Komentarz Pozycja typu Tekst Pozycja typu Wyliczane z pozycji podległych Pozycja typu Wyliczane ze wzoru Pozycja typu Wyliczane z planu Edycja wzoru daty Modyfikacja i usuwanie KPI Uprawnienia Obliczenie KPI Zestawienia 1. Wstęp Organizacja modułu Zestawienia analityczne Zestawienia definiowalne Analizy 1. Wstęp Organizacja modułu Wykonywanie analiz wielowymiarowych Wykonanie analizy Tabela przestawna

8 S P I S T R E Ś C I Panel nawigacyjny Edycja zapytania MDX Drążenie danych Wykres Zapis analizy Eksport Eksport do PDF Eksport do Excel a Konfiguracja Zmiana sposobu sortowania Wyświetlanie tabeli i wykresu Zmiana sposobu rozwijania danych Włączenie/wyłączenie drążenia danych (drill through) Zamiana osi Wyświetlanie elementów nadrzędnych Łączenie komórek sąsiadujących Ukrywanie wartości nieokreślonych Wyświetlanie atrybutów elementów Wybór wyświetlanych atrybutów elementów Zmiana ustawień wykresu Zmiana ustawień eksportu Generowanie i zarządzanie analizami wielowymiarowymi Zarządzanie analizami i grupami analiz Generowanie analiz predefiniowanych Określenie podstawowych elementów Wprowadzenie zapytania MDX Określenie źródeł danych Określenie wyglądu analizy Określenie parametrów wykresu Określenie parametrów eksportu Określenie uprawnień Generowanie Generowanie analiz na podstawie Import i eksport definicji analizy Import Eksport Grupowanie analiz Utworzenie nowej grupy Przypisanie analizy do grupy Modyfikacja i usunięcie grupy Uprawnienia Uprawnienia administracyjne Uprawnienia dotyczącej konkretnej analizy Alerty 1. Wstęp Organizacja modułu Alerty Definiowanie alertów Powiadomienie Powiadomienie KS

9 S P I S T R E Ś C I Powiadomienie SMS Uprawnienia Moduł Administrator 1. Przeznaczenie modułu Organizacja modułu Zarządzanie systemem Zarządzanie licencjami Opcje bezpieczeństwa Konfiguracja środowiska aplikacji Konfiguracja środowiska za pośrednictwem pliku INI Konfiguracja środowiska za pośrednictwem linii poleceń Uruchamianie programów zewnętrznych Aktualizacja systemu Automatyczna instalacja systemu Konfiguracja firmy Uprawnienia Dodanie nowego operatora systemu Edycja danych operatora systemu Usuwanie operatora systemu Dodanie nowej roli do systemu Edycja ustawień roli Usuwanie roli z systemu Nadanie roli operatorowi Nadanie uprawnienia operatorowi systemu Zakładka Role Zakładka Uprawnienia Opcje Zmiana i dodawanie wartości opcji Zasady działania opcji Histogram Blokady Połączenia Sesje Harmonogram zadań Dodatkowe funkcje Zaawansowane funkcje w systemie Blokada uruchamiania aplikacji podczas instalacji i aktualizacji Tożsamość systemu (tabela SLKS) i numer stanowiska Integracja schematów aplikacji ORACLE Dodatki 1. Dodatek A Opcje systemu KS-PBC Ustawianie opcji

10 S P I S T R E Ś C I 1.2. Wykaz dostępnych opcji Ogólne Powiadomienia Analizy Host Zestawienia Zestawienia budżetowe KPI Dodatek B Zadania Moduł zadań w panelu administracyjnym Zadanie "Wyślij raport" Dodatek C Spis uprawnień w systemie KS-PBC Uprawnienia Role Dodatek D Wykaz komunikatów w systemie KS-PBC Dodatek E Najczęściej zadawane pytania Wstęp Monitorowanie Planowanie Przygotowywanie struktury planu Planowanie Definicje Wskaźniki Wymiary Reguły łączenia/wykluczania Zestawienia Analizy Alerty

11 KS-PBC Wprowadzenie

12 Informacje podstawowe o systemie KS-PBC 1. Wstęp 1.1. Controlling Dynamicznie zmieniający się krajobraz gospodarczy, w jakim znalazły się przedsiębiorstwa spowodował, że wiele z nich w wyniku niedostosowania się do nowej rzeczywistości znalazło się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Nie przynoszą efektu wprowadzone przez menedżerów dziedzinowe rozwiązania np.: marketing czy stosowanie pojedynczych instrumentów zarządzania. Istnieje zapotrzebowanie na system zarządzania firmą, który orientowałby uwagę pracowników na rynek, przyszłość, bariery, klienta, ryzyko i prowadził do aktywnego kreowania zysku i równowagi finansowej. Taką technologią zarządzania jest controlling. Nie można jej identyfikować ze zmodyfikowaną rachunkowością finansową bowiem jest ona zorientowana historycznie i kolejne analizy powiększają jedynie sterty papieru zalegające na biurkach menedżerów. Aby controlling kształtował proces zarządzania w firmie musi być zintegrowanym pakietem instrumentów zarządzania (struktury organizacyjne, planowanie, rachunkowość zarządcza) używanym świadomie przez menedżerów. Powinien zapewniać wsparcie informacyjne, organizacyjne i metodyczne w formie rachunków, narzędzi analitycznych, wskaźników, technik wizualizacji i przekazu informacji. Bardzo ważnym elementem controllingu są czytelne i poprawnie opracowane plany. To dzięki planom określa się strategię działania przedsiębiorstw, dlatego też dobrze opracowany, elastyczny system wspomagający proces planowania, monitorowania i analizy jest bardzo pożądanym narzędziem controllingu Przeznaczenie programu KS-PBC W nowoczesnym zarządzaniu bardzo istotne jest opracowanie planów oraz bieżące monitorowanie i analiza ich wykonania. Analiza wykonania planu pozwala na bardziej efektywne i optymalne podejmowanie decyzji, co jest warunkiem koniecznym do osiągnięcia sukcesu finansowego. Misją programu KS-PBC jest wspomaganie procesów decyzyjnych w przedsiębiorstwie umożliwiających tworzenie warunków niezbędnych do kształtowania ekonomicznie najkorzystniejszego rozwoju firmy w rzeczywistości narzucanej przez otoczenie. Produkt jest przeznaczony dla szerokiego grona osób mających wpływ poprzez zajmowane stanowisko na realizację celów przedsiębiorstwa. Wspomaga kadrę zarządzającą w podejmowaniu decyzji poprawiających jakość działania przedsiębiorstwa. Przydatny jest również w kształtowaniu systemu planowania. Wykorzystywany jest do opracowywania planów i obserwowania ich realizacji przez kadrę kierowniczą różnego szczebla. Podstawowym zastosowaniem produktu jest pomoc w opracowywaniu planów oraz ich monitorowanie. Nadzorowanie planów wiąże się także z wprowadzeniem alarmów, które będą wyzwalane przez definiowane odchylenia od planu. Możliwości analizy planu i jego realizacji uzupełniają funkcjonalność programu. Udostępniane są informacje w danej firmie niezależnie od jej podziałów na różne podmioty prawne, jednak w taki sposób, aby poszczególne osoby miały dostęp do potrzebnej im informacji, ale jednocześnie nie miały dostępu do danych niepotrzebnych. KS-PBC udostępnia funkcjonalność umożliwiającą przeprowadzenie wielowymiarowych analiz wykonania planu, pozwalających na bardziej efektywne i optymalne podejmowanie decyzji. Narzędzia raportujące umożliwiają również dostarczanie niezbędnych raportów i elastycznie definiowanych zestawień w oparciu o zintegrowaną bazę danych hurtowni danych Definicje i terminy 1. Data końca planu Przez datę końca planu rozumiemy datę końca jego obowiązywania. Jeśli plan zostanie zatwierdzony wraz z osiągnięciem tej daty przejdzie w stan Zakończony. 2. Data początku planu Przez datę początku planu rozumiemy datę początku jego obowiązywania, musi ona być wcześniejsza od daty końca planu. Po zatwierdzeniu planu wraz z osiągnięciem tej daty przejdzie w stan Aktywny i rozpocznie się jego monitorowanie. 3. Data wymagalności obszaru Data wymagalności obszaru to ostateczna data do której powinno się zakończyć jego planowanie. Data ta jest równa dacie wymagalności zlecenia, które zostało do niego przypisane. Ustalana jest podczas zatwierdzenia obszaru głównego, wtedy też generowanie jest zlecenie. Można ją zmieniać modyfikując datę wymagalności zlecenia pamiętając o nastepujących ograniczeniach: data wymagalności nie może być późniejsza od daty wymagalności planu jeśli zostały wystawione podzlecenia data wymagalnosci nie może być wcześniejsza od najpóźniejszej z dat z podzleceń data wymagalności nie może być wcześniejsza od dzisiejszej daty 4. Data wymagalności planu Data wymagalności planu to ostateczna data do której powinno zakończyć się planowanie wszystkich obszarów. Dopuszczalne jest podanie daty wymagalności późniejszej od daty początku planu. W takim przypadku monitorowanie planu rozpocznie się zaraz po jego zatwierdzeniu z uwzględnieniem danych od początku obowiązywania planu do dnia zatwierdzenia. 5. Data wymagalności zlecenia Data wymagalności zlecenia to ostateczna data do której należy przekazać je do akceptacji, do tego czasu powinien zostać zaplanowany obszar do niego przypisany. Data ta musi być wcześniejsza od daty wymagalności planu, lub w przypadku podzlecenia od daty wymagalności nadzlecenia. Nie może być też wcześniejsza od najpóźniejszej z dat z podzleceń. 12

13 Wprowadzenie 6. Element wymiaru Element zbioru wartości, jakie może przyjąć współrzędna wyrażona w danym wymiarze np. dla wymiaru Miesiąc od 1 do 12. Dla danego wymiaru może być wprowadzona dowolna liczba elementów, powinien zostać wprowadzony co najmniej jeden. 7. Formuła System umożliwia wyliczanie wartości w planowanym obszarze na podstawie zdefiniowanych formuł. Formuła jest definiowana dla wybranego wskaźnika obszaru i ma przypisany wzór pozwalający wyliczyć wartość w danym punkcie. We wzorze tym mogą być używane wskaźniki pomocnicze, co pozwala na przeprowadzenie planowania ilościowego obszaru. 8. MDX MDX (Multidimensional expression language) jest to wielowymiarowy język zapytań. MDX ma składnię zbliżoną do języka SQL, z tą różnicą, że SQL jest językiem zapytań dla relacyjnych baz danych, a język MDX dla danych zorganizowanych w postaci wielowymiarowych kostek (baz danych OLAP). Przykładowe zapytanie MDX może wyglądać następująco: Rys. 2. Przykładowy fragment obszaru planowania Obszar może znajdować się w kilku stanach w zależności od przeprowadzanych na nim operacjach. 12. Obszar monitorowany Wraz z rozpoczęciem monitorowania planu obszary planowania stają się obszarami monitorowania. Prezentowane są informacje dotyczące planowanych wartości( Plan ), wartości rzeczywistych ( Wykonanie ), różnicy między wartością rzeczywistą a planowaną ( Odchylenie i inne ). Rys. 1. Przykładowe zapytanie MDX 9. Monitorowanie Zadanie polegające na śledzeniu zmian rzeczywistej wartości wskaźnika, który podlegał planowaniu oraz odnoszeniu tej wartości do wartości zaplanowanej. System monitorowania realizacji planu pozwala w szybki sposób identyfikować punkty w planowanym obszarze, w których realizacja odbiega od planu. 10. Obszar główny Obszarem głównym nazywamy te obszary, które zostały utworzone przez osoby zarządzające planem lub uprawione do tworzenia obszaru głównego dla planu, w pozostałych przypadkach mamy do czynienia z podobszarami, czyli wydzielonymi fragmentami obszarów głównych. Podczas zatwierdzania obszaru głównego zostaje wystawione zlecenie główne, do którego obszar ten zostanie przypisany. 11. Obszar planowania Plan musi posiadać co najmniej jeden obszar, jest to struktura opisującą wybrany jego fragment. Obszar definiujemy na podstawie wybranych elementów wymiarów, oraz wskaźników dla których ma być zaplanowany, a następnie monitorowany. Przykładowy obszar obejmuje wymiary Rok, Kwartał, Miesiąc i Sekcje oraz wskaźnik Koszty. Rys. 3. Przykładowy obszar monitorowany 13. Obszar podzlecony (Podobszar) Obszarem podzleconym nazywamy fragment obszaru nadrzędnego, który został zlecony do zaplanowania. Osoba, która otrzymała to zlecenie, jest odpowiedzialna za zaplanowanie tego fragmentu, a po zakończeniu prac powinna przekazać je do akceptacji. Osoba zlecająca nie może modyfikować wartości dla tego obszaru. Może natomiast wykonać modyfikację podzlecenia w celu zlecenia poprawienia nieprawidłowych wartości. 14. Obszar zaplanowany Mówimy, że obszar jest zaplanowany, jeśli zostały wprowadzone wartości w całym przekazanym obszarze. 15. Obszar zbilansowany Jeśli wszystkie warunki ograniczające, które leżą w całości na jego obszarze są spełnione mówimy, że obszar jest zbilansowany. 16. Ograniczenie Obszar lub jego fragment może mieć nałożone ograniczenie na wprowadzane wartości planowane. Jest to warunek jaki musi spełnić suma wartości znajdujących się na wyznaczonym fragmencie aby obszar bilansował się. Przykładowo można wprowadzić ograniczenie aby 13

14 1. Wstęp zaplanowana wartość sprzedaży aktualizacji w całym roku była większa od 5 000zł. Ograniczenia dzielimy na własne i otrzymane w zależności od uprawnień osoby która je wprowadziła. Ograniczenie własne jest definiowane przez osobę planującą zlecenie i może być przez nią modyfikowane lub usunięte. Natomiast ograniczenie otrzymane jest przekazywane podczas generacji lub modyfikacji zlecenia i może być zmienione jedynie podczas jego modyfikacji przez osobę uprawnioną do nadzorowania. 17. Plan Z definicji plan jest sformalizowanym dokumentem przedstawiającym wpływ na wyniki ekonomiczno finansowe przedsiębiorstwa przyszłych decyzji, jakie mają być podjęte w określonym segmencie jego działalności, w określonym czasie i przy założonych warunkach otoczenia. W programie planem nazywamy strukturę, która spina obszary w całość. Cały plan składa się z co najmniej jednego obszaru, można jednak wyznaczyć ich kilka np. obszar dotyczący sprzedaży, obszar kosztów itp. Narzuca on ramy czasowe(data początku, data końca) na podstawie których są one definiowane. Np jeśli utworzony został plan obejmujący okres od do , maksymalny obszar jaki może zostać utworzony może obejmować elementy Marzec, Kwiecień, Maj z wymiaru Miesiąc, oraz element 2005 z wymiaru Rok. Nie można utworzyć obszaru, który zawierałby dodatkowe elementy z tych wymiarów (np. Luty ). Data wymagalności planu jest również zobowiązująca dla wszystkich utworzonych dla niego obszarów jest to ostateczna data, do której muszą zostać zaplanowane. Prawidło zdefiniowany plan powinien zawierać: unikalną nazwę numer wersji datę początku obowiązywania datę końca obowiązywania datę wymagalności wyznaczone osoby uprawnione do zarządzania planem Dodatkowo można wyznaczyć osoby uprawnione jedynie do utworzenia obszaru głównego. Plan może posiadać swoje wersje, jednak tylko jedna z nich może być w danym momencie aktywna. 18. Planowanie Planowanie jest zadaniem polegającym na wykonaniu oszacowania przyszłej wartości wskaźnika z dziedziny problemu, którego dotyczy planowanie. W zależności od specyfiki problemu planowanie może odbywać się w obszarze od 1 do n wymiarowym. Każde oszacowanie powinno zostać w miarę możliwości poddane weryfikacji. Weryfikacja może polegać na wykonaniu oszacowania wartości planowanego wskaźnika dla danego punktu obszaru problemu za pomocą innej metody i następnie porównaniu oszacowań. Ze względu na fakt, że planowanie jest tylko próbą oszacowania wartości, jaką przyjmuje interesujący nas fakt niezbędne jest ciągłe monitorowanie realizacji planu. 19. Podobszar Podobszar jest to fragment obszaru nadrzędnego. 20. Podzlecenie Podobszar to inaczej obszar podzlecony. W przypadku gdy nad zaplanowaniem obszaru pracuje wiele osób lub jednostek (działów, sekcji itp.) wygodnie jest podzielić pracę w taki sposób aby odpowiednie osoby miały możliwość zaplanowania fragmentów obszaru, za które są odpowiedzialne. Potrzebna jest również możliwość zarządzania i kontrolowania wyznaczonych fragmentów. W tym celu tworzone są podzlecenia. Użytkownik, któremu zostało zlecone zaplanowanie obszaru, może wydzielić jego fragmenty(podobszary) i zlecić ich zaplanowanie innym osobom. Zlecenia te są nazywane podzleceniami i są zależne od zlecenia nadrzędnego. Od tego momentu poszczególne osoby mogą rozpocząć planowanie wyznaczonych fragmentów a po jego zakończeniu przekazać zlecenie do akceptacji. Osoba, która otrzymała zlecenie zaplanowania podobszaru tym samym uzyskuje uprawnienie do jego późniejszego monitorowania. Zleceniodawca otrzymuje prawo do nadzorowania wyznaczonych podzleceń tzn ma możliwość podglądu wprowadzanych wartości, modyfikowania, anulowania lub usunięcia zlecenia. Od momentu wystawienia podzlecenia nie ma możliwości wprowadzania na tym obszarze wartości. Kiedy podzlecenie zostanie przekazane do akceptacji ma możliwość jego zaakceptowania, po czym wartości z podzlecenia zostaną przeniesione do zlecenia nadrzędnego. W celu ułatwienia rozpoznawania podzleceń użytkownik może nadać mu odpowiednią nazwę. 21. Prawo do zarządzania planem Prawo do zarządzania planem pozwala użytkownikowi na: modyfikowanie i usunięcie planu utworzenie, modyfikowanie i usunięcie obszarów zatwierdzenie utworzonych obszarów przeglądanie zleceń planu przeglądanie struktury planu (dostęp do danych dotyczących jego obszarów) zatwierdzenie planu unieważnienie planu użytkownik otrzymuje również prawo do zarządzania zleceniami, związanymi z obszarami, które zatwierdził. 22. Prawo do utworzenia obszaru głównego Prawo do utworzenia obszaru głównego daje użytkownikowi prawo jedynie do utworzenia, modyfikacji i usunięcia obszarów planu. 23. Prawo do nadzorowania zlecenia Użytkownik posiadający prawo do nadzorowania zlecenia może: oglądać obszar związany ze zleceniem oglądać historię zlecenia 14

15 Wprowadzenie przekazać zlecenie do modyfikacji anulować zlecenie usunąc zlecenie zaakceptować zlecenie 24. Prawo do zarządzania zleceniem Jeśli użytkownik posiada prawo do zarządzania danym zleceniem, może on wykonywać na nim następujące operacje: modyfikowanie wartości obszaru związanego ze zleceniem (planowanie) wprowadzanie ograniczeń wprowadzanie wskaźników pomocniczych i formuł wprowadzanie komentarzy do wybranych wartości przekazanie zlecenia do akceptacji zlecanie zaplanowania fragmentów obszaru (tworzenie podzleceń) tworzenie punktów przywracania odtwarzanie wartości z punktów przywracania Użytkownik otrzymuje również prawo do zarządzania utworzonymi podzleceniami. 25. Prawo do wykonania analizy Użytkownik posiadający prawo do wykonania analizy może użyć funkcji Wykonaj i przeglądać wynik jej wykonania. Dostępne są funkcje: zmiana sortowania w tabeli ukrycie/wyświetlenie tabeli ukrycie/wyświetlenie wykresu zmiana parametrów wykresu zmiana parametrów eksportu eksport do dokumentu PDF eksport do dokumentu Excel a zmiana sposobu rozwijania danych wlączenie/wyłączenie funkcji Drill Through zamiana osi w tabeli włączenie/wyłączenie wyświetlania elementów nadrzędnych w tabeli włączenie/wyłączenie łączenia komórek sąsiadujących w tabeli wyświetlanie/ukrywanie wartości nieokreślonych w tabeli wyswietlanie/ukrywanie atrybutów elementów Dodatkowo zostały wprowadzone prawa podrzędne, rozszerzające dostępną funkcjonalność podczas wykonywania analizy: 1. Prawo do zmiany zapytania MDX analizy Prawo rozszerza funkcjonalność o możliwość edycji zapytania MDX (dane w obrębie danego źródła danych) 2. Prawo do użycia panela nawigacyjnego analizy Prawo rozszerza funkcjonalność o możliwość użycia panela nawigacyjnego (dane w obrębie danej kostki) w celu zmiany prezentowanych danych. 3. Prawo do zapisu zmian analizy Prawo rozszerza funkcjonalność o możliwość zapisu zmian podczas wykonywania analizy. 26. Prawo do modyfikacji analizy Użytkownik posiadający te prawo ma pełną kontrolę nad daną analizą. Może zmodyfikować jej dane, informacje dotyczące wyświetlania, może zmienić zapytanie MDX i źródło danych oraz nadawać i odbierać uprawnienia. 27. Prawo do wykonania zestawienia analitycznego Użytkownik posiadający te prawo może wykonać i przeglądać wyniki wykonania danego zestawienia analitycznego. Jest uprawniony również do modyfikacji jego parametrów. 28. Prawo do modyfikacji zestawienia analitycznego Posiadanie prawa do modyfikacji umożliwia zmianę wyglądu zestawienia analitycznego, wartości parametrów oraz pozwala na odbieranie i nadawanie uprawnień. 29. Prawo do wykonania zestawienia definiowanego Użytkownik posiadający te prawo może wykonać i przeglądać wyniki wykonania danego zestawienia definiowanego. Jest uprawniony również do zmiany jego parametrów zmiany zakresu czasowego prezentowanych wyników. 30. Prawo do modyfikacji zestawienia definiowanego Posiadanie prawa do modyfikacji umożliwia zmianę podstawowych danych zestawienia definiowanego, wprowadzanie, poprawianie i usuwanie pozycji, odpowiednie ustawianie ich hierarchii oraz pozwala na odbieranie i nadawanie uprawnień. 31. Punkt planowania Punktem planowania nazywamy miejsce w obszarze dla którego należy zaplanować wartość. Odpowiada on zawsze jednemu elementowi z każdego wymiaru i jednemu wskaźnikowi obszaru. Przykładowo, jeśli obszar obejmuje wymiary Rok, Miesiąc, Sekcje oraz wskaźniki Sprzedaż i Koszty, takim punktem planowania będzie 2007, Styczeń, Sekcja kadr, Koszty czyli zaplanowanie kosztów dla sekcji kadr w styczniu Region Ponieważ w siatce prezentującej obszar planowania istnieje możliwość ukrywania wymiarów, nie zawsze jedna komórka siatki odpowiada jednemu punktowi planowania. Regionem nazywamy fragment obszaru planowania. Na jego podstawie możemy np. utworzyć podzlecenie obejmujące zaznaczony region lub też zdefiniować część obszaru, która ma być uwzględniana w zestawieniu. 33. Reguła łączenia/wykluczania Przez regułę wykluczania/łączenia rozumiemy sposób zapisu relacji między elementami danego wymiaru. Re- 15

16 1. Wstęp guły wykorzystywane są do przechowania informacji o tym czy dane dwa elementy mogą/ nie mogą być ze sobą w relacji. W przypadku reguł wykluczania przyjmujemy domyślnie, że każdy element danego wymiaru może wystąpić z każdym elementem innego wymiaru. Za pomocą tego rodzaju reguł zapisujemy informacje o wyjątkach. Np. Dopuszczamy sytuację, że dzień 1,2..28 może wystąpić z każdym miesiące,. Ale już 31 dzień tylko z wybranymi. Natomiast w przypadku reguł łączenia założenia są odwrotne. Przyjmujemy, że każda relacja między elementami danych wymiarów jest niedopuszczalna, a zapisujemy tylko te dozwolone. Np. informacje o relacjach między elementami wymiaru kwartał i miesiąc łatwiej zapisać zachowując informacje o dostępnych relacjach (I, Styczeń), (I,Luty), (I,Marzec). Reguła może jednocześnie dotyczyć kilku wymiarów. Np. nie istnieje data 29 luty 2005, czyli istnieje reguła, która wyklucza relację między elementami 29(wymiar dzień), 2(wymiar miesiąc), 2005(wymiar rok). Reguły są pogrupowane w zestawy w zależności od definicji wymiarów dla których zostały określone. 34. Stan obszaru Obszar może znajdować się w stanach: W opracowaniu - obszar znajduje się w tym stanie jeśli nie została jeszcze zatwierdzona jego definicja. W tym czasie możemy modyfikować parametry lub usunąć obszar. Zatwierdzony - obszar przechodzi w ten stan jeśli została zatwierdzona definicja obszaru, a co się z tym wiąże zostało zlecone jego planowanie. Modyfikowany - obszar znajduje się w tym stanie jeśli zatwierdzony obszar jest modyfikowany, tzn jeśli została utworzona struktura obszaru na której wprowadzane są zmiany. Monitorowany - wraz z zatwierdzeniem planu obszary przechodzą w stan monitorowany Anulowany - zatwierdzony obszar może być anulowany wraz z anulowaniem zlecenia do którego jest przypisany lub w przypadku przeprowadzenia modyfikacji (zatwierdzenia modyfikowanej kopii tego obszaru). 35. Stan planu Działanie większości funkcji związanych z planem jest ściśle uzależniona od tego w jakim stanie się znajduje. Najważniejszymi stanami powiązanymi z planem są: W opracowaniu w tym stanie znajduje się plan od momentu utworzenia, można wtedy modyfikować parametry planu, dodawać/usuwać osoby odpowiedzialne za zarządzanie nim, można definiować obszary oraz zlecać ich zaplanowanie. Do zatwierdzenia - plan znajduje się w tym stanie jeśli wszystkie obszary planu zostały zaplanowane. W tym stanie wciąż można wprowadzać modyfikacje, wykonanie ich jednak może spowodować przejście z powrotem do stanu W opracowaniu. Jeśli plan znajduje się w tym stanie może zostać zatwierdzony. Zatwierdzony po zatwierdzeniu plan przechodzi w ten stan jeśli data początku obowiązywania nie została osiągnięta. Od tego momentu nie można modyfikować planu ani obszarów i zleceń z nim powiązanych. Dostępna natomiast staje się możliwość unieważnienia planu oraz wyznaczenia harmonogramu aktualizacji. Aktywny - zatwierdzony plan przechodzi w ten stan jeśli została osiągnięta data początku obowiązywania planu. Zakończony - zatwierdzony plan znajduje się w tym stanie jeśli upłynęła data końca jego obowiązywania. Unieważniony - plan znajduje się w tym stanie jeśli użytkownik go unieważnił. 36. Stan zestawu Zestaw reguł może znajdować się w dwóch stanach: W opracowaniu - zestaw znajduje się w tym stanie aż do momentu, w którym wszystkie definicje określające zestaw znajdują się w stanie Aktywna lub Archiwalna Dopuszczony do użycia jeśli wśród definicji określających zestaw nie ma definicji roboczej zakłada się, że został on dopuszczony do użycia. 37. Stan zlecenia Stan zlecenia jest uzależniony od operacji na nim wykonanych, określa on również które operacje są jeszcze dostępne do wykonania. Zlecenie może znajdować się w następujących stanach: W opracowaniu zlecenie znajduje się w tym stanie od momentu utworzenia, w tym czasie można planować obszar do niego przypisany, tzn wprowadzać i modyfikować wartości oraz ograniczenia, generować i akceptować podzlecenia. Zlecenie takie może być również anulowane lub usunięte. Przeterminowane każde zlecenie ma określoną swoją datę wymagalności, jeśli nie zostało przekazane do akceptacji a data ta została przekroczona zlecenie przechodzi w stan przeterminowany. W stanie tym nie ma możliwości generowania podzleceń można natomiast je akceptować, można również planować i przekazać zlecenie do akceptacji. Modyfikacja struktury osoba zarządzająca zleceniem ma możliwość zmiany zakresu obszaru wybranego podzlecenia, po wykonaniu tej operacji zlecenie znajduje się w stanie Modyfikacja struktury aż do momentu jej zakończenia(zatwierdzenia) przez osobę planującą zlecenie. Do modyfikacji zlecenie znajduje się w tym stanie po przekazaniu zlecenia do modyfikacji przez osobę zarządzającą zleceniem. Oczekuje na akceptacje jeśli zostały zakończone prace związane z planowaniem obszaru przypisanego do zlecenia, można przekazać zlecenie do akceptacji. Od tego momentu znajduje się ono w stanie Oczekuje na akceptacje i nie można modyfikować obszaru planowania z nim związanego. Osoba 16

17 Wprowadzenie zarządzająca zleceniem może natomiast wstępnie je zaakceptować lub przekazać do modyfikacji w celu zlecenia powtórnego jego zaplanowania. Wstępnie zaakceptowane osoba zarządzająca zleceniem ma możliwość jego wstępnej akceptacji jeśli znajduje się ono w stanie Oczekuje na akceptacje. Wykonanie tej operacji ma na celu powiadomienie osób planujących zlecenie o jego wstępnym zaakceptowaniu, jednak wciąż dostępna jest operacja przekazania zlecenia do modyfikacji lub zmiany jego struktury. Aby plan mógł być zatwierdzony wszystkie zlecenia muszą znajdować się w tym stanie. Zatwierdzone wraz z zatwierdzeniem planu zlecenia przechodzą w stan Zatwierdzone, od tego momentu nie ma możliwości ich modyfikowania nie można również anulować ani usunąć zlecenia głównego dla obszarów planu. Monitorowane zlecenia przechodzą w ten stan wraz z przejściem planu w stan Aktywny, czyli wraz z rozpoczęciem jego monitorowania. Zakończone zlecenia przechodzą w ten stan wraz z zakończeniem planu, czyli osiągnięciem daty końca jego obowiązywania. Anulowane zlecenia znajdujące się w tym stanie to zlecenia anulowane przez użytkownika lub anulowane wraz z unieważnieniem planu. Od momentu zatwierdzenia planu nie ma możliwości anulowania zleceń głównych. 38. Wartość planowana Wartość obszaru zaplanowana przez osobę odpowiedzialną za dany obszar. Przykładowo na rys.2 wartość oznacza wartość planowanych kosztów w miesiącu Styczniu dla sekcji kadr. 39. Wskaźnik Wskaźnik reprezentuje pojęcie, które będzie planowane w określonych wymiarach (np. Kwota ) 40. Wskaźnik pomocniczy Wskaźnik pomocniczy jest definiowany przez użytkownika w obrębie obszaru. Jak nazwa wskazuje, jego zadaniem jest wspomaganie planowania wskaźników obszaru. Wskaźniki te mogą być używane w formułach, co umożliwia m.in przeprowadzenie planowania ilościowego. 41. Wymiar Jest to jednostka podziału według której wyrażana jest współrzędna punktu obszaru planowania (np. Miesiąc ). Wymiar zawiera elementy do których odnosimy się przy planowaniu wskaźników. 42. Zestaw reguł Zestaw grupuje reguły w zależności od definicji wymiarów dla których zostały określone. Dla jednego zestawienia kilku definicji może istnieć co najwyżej jeden zestaw. W obrębie zestawu mogą być zapisywane reguły tylko jednego typu np. Jeśli dla wymiarów Dzień, Miesiąc została zdefiniowana reguła wykluczania, to każda następna musi być tego samego rodzaju. Natomiast dla zestawu określonego na wymiarach Dzień, Miesiąc, Rok mogą być już definiowane reguły innego typu. 43. Zlecenie Całe przekazywanie kompetencji danej osobie do określonego fragmentu obszaru zostało zorganizowane przy pomocy zleceń. Zlecenia wiążą ze sobą uprawnienia do planowania i monitorowanie z określonym obszarem. Jest to pewnego rodzaju umowa zawarta między zleceniodawcą a osoba odpowiedzialną za dany obszar. Umowa ta zobowiązuje zleceniobiorcę do zaplanowania obszaru i przekazania zlecenia do akceptacji w odpowiednim terminie. Zleceniodawca nie może zmieniać wartości planowanych, może natomiast modyfikować wystawione zlecenie (np.datę wymagalności, zakres planowanego obszaru), może również zlecić powtórne zaplanowanie wskazanych obszarów. Zleceniobiorca może zmieniać wartości planowane aż do momentu przekazania zlecenia do akceptacji. Prawidłowo zdefiniowane zlecenie posiada następujące informacje: nazwę zlecenia umożliwia łatwiejsze rozpoznanie zlecenia, nazwa ta nie musi być unikalna nr zlecenia nadawany automatycznie, służy do identyfikacji zlecenia, musi być unikalny uprawnieni do nadzorowania- wyznaczone osoby uprawnione do nadzorowania zlecenia, dla zlecenia głównego są to osoby uprawnione do zarządzania planem a dla podzleceń są to osoby uprawnione do zarządzania zleceniem nadrzędnym uprawnieni do zarządzania - wyznaczone osoby uprawnione do zarządzania zleceniem plan nazwa planu dla którego przynależy zlecenie obszar nazwa planowanego lub monitorowanego obszaru stan zlecenia obliczany automatycznie w zależności od przeprowadzonych na nim operacji 44. Zlecenie główne Zleceniem głównym nazywamy zlecenie, które zostało utworzone podczas zatwierdzania obszaru głównego. Obejmuje ono cały przedział czasowy planu (od daty początkowej do daty końcowej planu). 2. Podstawy obsługi programu. Dialog użytkownika z systemem odbywa się za pośrednictwem graficznych elementów środowiska Windows takich jak np. pola edycyjne lub listy wyboru elementów. W tym rozdziale przedstawiono opis posługiwania się poszczególnymi ich rodzajami Okna Wszystko co jest widoczne na ekranie w systemie Windows (z wyjątkiem Pulpitu) nazywane jest oknem. Okno otwarte po uruchomieniu jednego z modułów KS-PBC, lub dowolnego innego programu, można nazwać oknem programu (lub oknem aplikacji). 17

18 2. Podstawy obsługi programu. myszką na ikonę symbolizującą menu systemowe spowoduje automatyczne wykonanie tej właśnie funkcji. Rys. 5. Menu systemowe Rys. 4. Przykładowe okno aplikacji Okno zbudowane jest z wielu elementów o ściśle określonej funkcjonalności. Dostępność lub niedostępnośćjego elementów zależna jest od sposobu wyświetlenia okna oraz jego przeznaczenia. Wyróżnić można następujące elementy: Krawędź okna ogranicza zawartość okna i pozwala na zmianę jego rozmiarów. Aby zmienić rozmiar okna należy przemieścić kursor myszy nad wybraną krawędź lub róg okna. Kursor przyjmie wtedy postać dwukierunkowej strzałki. Następnie przytrzymując lewy przycisk myszki trzeba przesuwać krawędź lub róg okna w wybraną pozycję. Podczas przesuwania myszki system cały czas pokazuje za pomocą ramki, jakie rozmiary przyjmie okno po zwolnieniu lewego przycisku myszki, czyli zakończeniu zmiany rozmiaru. Należy pamiętać, że nie wszystkie okna pozwalają na zmianę swych rozmiarów. Pasek tytułowy jest to belka znajdująca się w górnej części okna prezentująca nazwę uruchomionego modułu (np. Plan ) lub opis zawartości okna (np. Określenie źródła danych do monitorowania ). Klikając i przytrzymując lewy klawisz myszki nad paskiem tytułowym, anastępnie przemieszczając myszkę, można zmieniać położenie okna na ekranie. Podobnie jak przy zmianie rozmiarów system cały czas pokazuje za pomocą ramki, w jakiej pozycji będzie umieszczone okno po zakończeniu przenoszenia, czyli po zwolnieniu lewego przycisku myszki. Menu systemowe- jeśli z lewej strony tytułu okna znajduje się ikona, to możliwy jest dostęp do menu systemowego po kliknięciu lewym klawiszem myszy na tę ikonę. Menu systemowe zawiera polecenia pozwalające na przywrócenie okna do jego poprzednich rozmiarów, przeniesienie okna w inne miejsce na ekranie, zmianę rozmiaru okna, zminimalizowanie i maksymalizowanie okna oraz jego zamknięcie. Należy zwrócić uwagę na ostatnią pozycję w menu umożliwiającą zamknięcie okna. Pozycja ta napisana jest pogrubioną czcionką. Podwójne kliknięcie Przycisk minimalizacji kliknięcie na ten przycisk spowoduje zminimalizowanie okna. Przycisk maksymalizacji- kliknięcie na ten przycisk spowoduje dopasowanie rozmiarów okna do rozmiarów ekranu. Po maksymalizacji przycisk ten zmienia swe znaczenia umożliwiając przywrócenie rozmiarów i położenia okna sprzed maksymalizacji. Przycisk zamknięcia okna umożliwia zamknięcie okna. Rys. 6. Przyciski na pasku tytułowym Pasek menu pasek ten jest umieszczony bezpośrednio pod paskiem tytułowym okna. W module KS-PBC pasek menu pojawia się jedynie na głównych oknach w modułach. Kolejne pozycje w menu służą do wywoływania odpowiednich funkcji modułu. Aby uruchomić dowolną funkcję za pomocą menu należy przy użyciu myszki wybrać pozycję odpowiadającą szukanej funkcji, a następnie kliknąć na niej lewym klawiszem myszki. Rys. 7. Menu główne programu Pasek stanu na pasku stanu prezentowane są informacje o bieżącym stanie programu. Umieszczony jest ok w dolnej części okna. Na paskach stanu poszczególnych modułów KS-PBC prezentowana jest informacja o numerze stanowiska, zalogowanym operatorze, rodzaj pracy, ilości nieprzeczytanych wiadomości. Dodatkowo na formatce planowania i monitorowania pojawiają się informacje związane z prezentowanym obszarem. Rys. 8. Pasek stanu 18

19 Wprowadzenie 2.2. Funkcje pomocnicze KS-MENU Na każdej z formatek widoczny jest panel z przyciskami umożliwiającymi wykonanie funkcji pomocniczych. Panel ten może być prezentowany na trzech poziomach rozwinięcia. W celu zwinięcia lub rozwinięcia panelu należy posłużyć się przyciskami umieszczonymi w miejscu oznaczonym 1. Pod numerem 2 widoczna jest liczba, która określa numer ważności okna. Dalej znajdują się przyciski umożliwiające uruchomienie głównych okien modułu. Przykładowo po kliknięciu w przycisk [C1]Plany lub użyciu klawisza C1 zostanie wyświetlone okno przedstawiające utworzone plany. pozwala zamknąć okno (ESC) Przyciski Przyciski w systemie KS-PBC służą do wywołania różnych funkcji, włączania opcji itp. Każdy przycisk ma nazwę, która symbolizuje funkcję przypisaną do niego w systemie. Rys. 10. Przyciski Aby wywołać funkcję ukrytą pod przyciskiem należy przesunąć wskaźnik myszy nad przycisk i kliknąć w niego lewym klawiszem. Każdy przycisk ma nazwę i przypisany skrót klawiaturowy, czyli klawisz, którego naciśnięcie spowoduje wywołanie funkcji reprezentowanej przez przycisk. Na przykład, jeśli na przycisku jest napisane [F4] Popraw oznacza to, że klawiszem F4 można rozpocząć modyfikację wybranego elementu. Przycisk nieaktywny oznacza że funkcja którą reprezentuje jest w danej chwili niedostępna (np. [F6]Unieważnij ). W tym przypadku tekst na przycisku jest wyświetlany kolorem szarym. Standardowo okna umożliwiające edycję danych zawierają przyciski Ok ze skrótem Enter lub Anuluj ze skrótem ESC, umożliwiające odpowiednio zatwierdzenie zmian lub rezygnację z ich wprowadzania. Pozostałe formatki zawierają przycisk Zamknij ze skrótem ESC, który umożliwia opuszczenie formatki Przyciski z menu podręcznym Przycisk taki oznaczony jest za pomocą małej, skierowanej w dół strzałki wyświetlanej zaraz po nazwie przycisku. Rys. 9. Funkcje pomocnicze KS-MENU W miejscu oznaczonym numerem 4 znajdują się przyciski umożliwiające wywołanie następujących funkcji pomocniczych: pozwala ustawić monitor, na którym pojawia się okno. Funkcja dostępna w przypadku gdy użytkownik pracuje na kilku monitorach. uruchamia kalkulator. Wywołanie tej funkcji jest możliwe również za pomocą skrótu klawiszowego Ctrl+Shift+K. pokazuje informacje o programie. umożliwia przegląd bazy wiedzy (Ctrl+Shift+S). umożliwia wykonanie zdjęcie okna dla programu KS-PREZENTER (Ctrl+Shift+Z). umożliwia wysłanie wiadomości do KAMSOFT S.A. (Ctrl+Shift+E). Rys. 11. Przycisk z menu podręcznym Po naciśnięciu na taki przycisk zostanie wyświetlone menu podręczne zawierające listę możliwych do wyboru pozycji. Odpowiednią pozycję można wybrać posługując się klawiaturą (klawisze strzałek oraz Enter) lub myszką. Wybrane funkcje można bezpośrednio wywołać za pomocą skrótu klawiszowych do nich przypisanych Pole edycyjne Najczęściej używanym elementem interfejsu użytkownika służącym do wprowadzania informacji do systemu jest pole edycyjne. Rys. 12. Pole edycyjne 19

20 2. Podstawy obsługi programu. Pole to może znajdować się w jednym z kilku stanów: Stan podstawowy jeśli pole jest wymagane tło ma kolor beżowy (tekst jest czarny), w przeciwnym przypadku kolor biały. Stan nieaktywny tło pola ma kolor szary. Do takiego pola nie można wpisać tekstu, ponieważ jest zablokowany. Stan gotowości do edycji tło pola ma kolor ciemnożółty jeśli jest wymagane lub bladożółty w przeciwnym przypadku. Możliwe jest rozpoczęcie wpisywania danych. Aby przejść do następnego pola edycyjnego należy nacisnąć klawisz tabulacji (Tab) lub. Aby przejść do poprzedniego pola należy skorzystać z kombinacji Shift+Tab lub. Naturalnie, nic nie stoi na przeszkodzie, aby kliknąć myszką w dowolne pole i rozpocząć wpisywanie danych. W identyczny sposób można się poruszać po wszystkich innych elementach interfejsu użytkownika (pola wyboru, listy rozwijane itp.) Jeśli obok pola edycyjnego widoczna jest ikonka oznacza to, że wprowadzane dane są ograniczone (należą do określonego przedziału wartości). W tym przypadku można wybrać odpowiednią wartość klikając w strzałki znajdujące się na przycisku, lub używając klawiszy i. Jeśli zostanie wprowadzona zbyt duża lub zbyt mała wartość automatycznie zostanie zamieniona odpowiednio na maksymalną lub minimalną dopuszczalną Pola wyboru typu przełącznik Pola tego typu można spotkać w systemie w miejscach w których należy podjąć decyzję o dostępności określonej właściwości. Aby zmienić stan tego pola należy, w momencie gdy jest ono aktywne, nacisnąć klawisz Spacja. Można także umieścić wskaźnik myszy nad tym polem i kliknąć lewym klawiszem. Rys. 13. Pole wyboru typu przełącznik 2.7. Pole wyboru typu jeden z wielu Pola tego typu znajdują się w systemie wszędzie tam, gdzie zachodzi potrzeba wyboru jednej możliwości spośród wielu. opcję za pomocą myszy należy umieścić jej wskaźnik nad wybraną opcją i kliknąć lewym przyciskiem Listy rozwijane Jeżeli obok pola edycyjnego znajduje się przycisk oznaczony małą strzałką, oznacza to, że pole to wyposażone jest w rozwijaną listę opcji. Po naciśnięciu klawisza Alt +, w momencie gdy pole jest aktywne, lub po kliknięciu lewym klawiszem myszki na wspomniany przycisk rozwija się lista pozycji do wyboru. Po wybraniu jednej z nich jej nazwa przepisywana jest do pola edycyjnego. Zwykle z lewej strony tego elementu znajduje si e opis, do czego dane pole służy. Na przykład Szukaj wg.. Rys. 15. Lista rozwijana Posługując się klawiszami strzałek należy wybrać właściwą pozycję. Wybór należy potwierdzić klawiszem Enter lub Spacja. Po rozwinięciu listy można również zrezygnować z wyboru, w tym celu zamiast klawisza Enter należy użyć ESC. Aby wybrać pozycję z listy posługując się myszka należy przycisnąć przycisk po prawej stronie pola edycyjnego. Spowoduje to rozwinięcie listy. Aby wybrać żądaną opcję, należy kliknąć na nią lewym klawiszem myszy. Aby zrezygnować z wyboru należy nacisnąć ESC lub ponownie kliknąć w przycisk. Można też kliknąć w dowolne miejsce poza obszarem rozwiniętej listy Kalendarz W celu wyboru daty w systemie KS PBC wykorzystywane są rozwijane listy typu Kalendarz. Jeśli pole to jest wymagane będzie miało tło zielone, w przeciwnym przypadku białe. Pole w stanie gotowości do edycji przyjmie tło koloru ciemnożółtego jeśli jest wymagane i jasnożółtego w przeciwnym wypadku. Datę można wybrać na kilka sposobów: Po wejściu w pole można po prostu wpisać właściwą datę Po naciśnięciu spacji otworzy się mały kalendarz, gdzie za pomocą strzałek można wybrać właściwą datę. Do dyspozycji są także następujące skróty klawiaturowe: Rys. 14. Pole wyboru typu jeden z wielu Page Down przejście do następnego miesiąca Page Up przejście do poprzedniego miesiąca Enter wybranie aktualnie ustawionej daty i zamknięcie kalendarza Aby wybrać jedną z kilku opcji należy ustawić się na niej i nacisnąć klawisz Spacja. Do przechodzenia pomiędzy opcjami należy skorzystać z klawiszy strzałek. Aby zaznaczyć 20

21 Wprowadzenie Oczywiście w celu wyboru daty można posłużyć się myszką. Przechodzenie do następnej linii odbywa się przy pomocy wskaźnika myszy lub też przy pomocy kombinacji klawiszy Ctrl+Enter. Jeśli pole jest wymagane będzie miało tło koloru beżowego, a w trakcie edycji ciemnożółtego. Natomiast dla pola niewymaganego będą to kolory biały i jasnożółty. Rys. 18. Wieloliniowe pole edycyjne Tabele danych Tabela danych jest siatką składającą się z wierszy i kolumn. Przemieszczanie się po kolejnych polach odbywa się przy pomocy klawiszy kursora (strzałek) lub wskaźnika myszy. Rys. 16. Rozwijana lista typu Kalendarz Po wejściu w pole i ustawieniu się na odpowiedniej części daty (np. na 2007 ) należy użyć strzałek lub w celu powiększenia lub zmniejszenia wartości wybranej części. Przykładowo dla daty po ustawieniu się na 2007 i naciśnięciu zostanie wyświetlona data Po wejściu w pole dostępne są następujące skróty klawiszowe: + po naciśnięciu tego klawisza zostanie wyświetlona lista umożliwiająca wybór wartości, która ma zostać zwiększona. Po czym należy wprowadzić liczbę określającą o ile zwiększyć wybraną wartość. Jeśli nie wybierzemy wartości domyślnie będą zwiększane dni. Rys. 17. Edycja daty - po naciśnięciu tego klawisza wywoła się lista analogiczna do tej przedstawionej na rys.17 umożliwiająca zmniejszenie wybranej wartości. d ustawia dzisiejszą datę Rys. 19. Tabela danych Niektóre z tabel mogą przedstawiać hierarchię wyświetlanych elementów (np. zlecenia i ich podzlecenia). W tym przypadku wyświetlane są strzałki -> w komórkach prezentujących elementy posiadające pozycje podrzędne. Elementy podrzędne zostaną wyświetlone po kliknięciu w strzałkę, dwukrotnym kliknięciu w zaznaczony wiersz lub przy użyciu strzałek i, które odpowiednio zwijają i rozwijają wybrany wiersz. Niektóre tabele danych pozwalają na bezpośrednie wpisywanie wartości w poszczególne pola. Aby dokonać edycji wartości w polu tabeli należy ustawić się w obrębie tego pola i nacisnąć Enter. Następne naciśnięcie klawisza Enter spowoduje zapamiętanie wprowadzonych danych. Edycja wartości może być przeprowadzona za pomocą pola edycji, ale także za pomocą kalendarza lub pola umożliwiającego wyszukiwanie danych. Datę można również usunąć (brak daty) używając klawisza Delete Wieloliniowe tekstowe pola edycyjne Wielolinowe tekstowe pola edycyjne służą do wpisywania większej ilości tekstu, składającego się z kilku linii, na przykład treści wystawianego zlecenia. Sposób obsługi tego pola jest identyczny jak zwykłego pola edycyjnego Drzewo Rys. 20. Tabela danych z edycją daty Aby zachować hierarchię prezentowanych danych (np. wymiary i ich elementy) w programie zastosowane zostały 21

22 2. Podstawy obsługi programu. drzewa. Ikonka wyświetlana przy nazwie gałęzi informuje czy można ją rozwinąć w celu zobaczenia elementów podrzędnych. Do przemieszczania się po drzewie służą klawisze strzałek. Aby rozwinąć lub zwinąć wybraną gałąź należy użyć odpowiednio klawisza lub. Analogiczną operację można wykonać za pomocą myszy. W celu zwinięcia/rozwinięcia należy dwukrotnie kliknąć lewym przyciskiem myszy w wyświetlaną ikonkę lub nazwę elementu Menu podręczne Niektóre z elementów udostępniają pewną funkcjonalność za pomocą menu podręcznego. Aby wyświetlić takie menu należy kliknąć prawym przyciskiem myszy na wybranym elemencie. Rys. 24. Menu podręczne Następnie za pomocą klawiszy należy wybrać daną funkcje i nacisnąć klawisz Enter lub kliknąć w wybraną funkcję, wówczas zostanie uruchomiona. Jeśli po prawej stronie pozycji w menu wyświetlona została strzałka, oznacza to iż pozycję tę można rozwinąć (np. Eksportuj ) Zakładki Zakładki umożliwiają wybór wyświetlanych paneli w przypadku gdy zajmują one ten sam obszar okna. Rys. 21. Drzewo wymiarów Lista rozwijana z polami wyboru Lista rozwijana z polami wyboru znajduje się wszędzie tam, gdzie ilość takich pól jest duża i wyświetlenie ich bezpośrednio w oknie zajmowałoby zbyt wiele miejsca. W stanie informacyjnym (zwiniętym) lista prezentuje, które z pól zostały wybrane. Rys. 22. Lista rozwijana z polami wyboru zwinięta Aby rozwinąć listę i dokonać zaznaczenia pól wyboru należy kliknąć w przycisk znajdujący się po prawej stronie kontrolki, lub nacisnąć klawisz Spacja po wejściu w pole edycyjne. Rys. 25. Zakładki Aby wyświetlić panel należy kliknąć w zakładkę wyświetlającą jego nazwę lub użyć klawiszy Ctrl+Tab aż do momentu wyświetlenia wybranego panelu.. Przykładowo jeśli użytkownik chce zobaczyć panel z dostępnymi wymiarami powinien kliknąć w zakładkę z napisem Wymiary Zmiana rozmiarów wyświetlanych elementów. Niektóre z okien umożliwiają powiększenie lub zmniejszenie powierzchni jaką zajmują wybrane elementy okna, lub też całkowite ich schowanie. Operacje te są dostępne jeśli między elementami okna pojawia się rozdzielający je pasek. Rys. 23. Lista rozwijana z polami wyboru rozwinięta Aby zaznaczyć lub odznaczyć wybrane pole należy posługując się klawiszami, ustawić się na wybranym polu i nacisnąć klawisz Spacja. W tym celu można również użyć myszki klikając w odpowiednie pole. Aby zakończyć edycję należy nacisnąć Enter lub kliknąć w ikonkę. Rys. 26. Zmiana rozmiarów wyświetlanych elementów Aby zmienić rozmiary elementów należy wcisnąć lewy przycisk myszki w momencie pojawienia się ikonki rozsuwania, następnie przytrzymując wciśnięty przycisk przesunąć kursor myszki w wybraną stronę. Po zwolnieniu przycisku rozsuwane elementy przyjmą ustalone rozmiary. 22

23 Wprowadzenie Tabela przestawna W celu wyświetlenia obszaru została wykorzystana tabela przestawna. Umożliwia ona ustawienie poszczególnych elementów w dowolny sposób, tak aby wyświetlany obszar był prezentowany w sposób czytelny dla użytkownika i umożliwiał wygodną na nim pracę. Rys. 27. Tabela przestawna Tabela przestawna dzieli się na dwie główne części opisową i edycyjną. W części opisowej wyświetlane są nazwy wymiarów i ich elementów oraz wskaźników użytych w obszarze. Nazwy wymiarów wyświetlane są pogrubioną czcionką w miejscu oznaczonym numerem 2. Nazwy te są rozmieszczone w kolumnach i wierszach tabeli. Dla każdego z wymiarów są wyświetlane nazwy jego elementów ( 3 ). Wskaźniki są prezentowane w jednej kolumnie lub wierszu nazwanej Wskaźniki. Część edycyjna ( 4 ) to miejsce w której pojawiają sie dane (np. wartości planowane). Dla każdej z komórek można jednoznacznie określić do których elementów wymiarów i którego wskaźnika należy. Dla aktywnej komórki elementy te są wyróżnione wybranym kolorem (na rys.27 jest to kolor niebieski). Ułożenie wymiarów i wskaźników jest dowolne, tzn można je dowolnie przestawiać w kolumnach lub wierszach, można również przenosić je między wierszami i kolumnami. przyciskiem myszy i przeciągnąć kursor w wybrane miejsce. Po zwolnieniu przycisku kolumna lub wiersz przyjmie wskazaną szerokość lub wysokość. Aby zmienić szerokość kolumn lub wysokość wierszy należy rozsuwać komórki zawierające nazwę wymiaru (lub nazwę Wskaźniki ), w pozostałych przypadkach można rozsuwać komórki zawierające nazwy poszczególnych elementów wymiarów lub wskaźników. Nad każdą z tabeli przestawnych używanych w programie znajduje się panel umożliwiający wybór wyświetlanych wymiarów i wskaźników (2.17.2), na prezentowanym rysunku panel ten znajduje się w miejscu oznaczonym numerem 1. W zależności od kontekstu w jakim tabela została wykorzystana, udostępnia dodatkową funkcjonalność (np. Wprowadzanie komentarzy dla wartości), która zostanie opisana w kolejnych rozdziałach Konfiguracja Konfiguracja umożliwia ustalenie sposobu wyświetlania (kolor czcionki, tła, wyrównanie) elementów znajdujących się na tabeli prezentującej obszar. W oknie konfiguracji dostępne są również ustawienia datyczące formatowania wskaźników, planowania oraz wartości wyliczanych. Dostępne są tam również ustawienia dotyczące planowania oraz wartości wyliczanych. Konfiguracja jest dostępa pod przyciskiem Konfiguracja (F10) po otwarciu zlecenia. Po wybraniu tej funkcji na ekranie zostanie wyświetlone okno prezentowane na rys.28. Wymiary są przenoszone wraz ze wszystkimi elementami, nie ma możliwości przestawienia pojedynczego elementu, są one wyświetlane w takiej kolejności, w jakiej zostały zdefiniowane. Nie ma również możliwości przenoszenia pojedynczych wskaźników. Aby przenieść wybrany wymiar należy kliknąć lewym przyciskiem myszy w nazwę wymiaru lub dowolnego jego elementu, następnie trzymając wciśnięty przycisk przesunąć kursor myszy w wybrane miejsce. Po zwolnieniu przycisku wymiar wraz z elementami zostanie przeniesiony we wskazane miejsce. Analogicznie należy postąpić w celu przeniesienia wskaźników, klikając w dowolny wskaźnik lub komórkę z nazwą Wskaźniki. Szerokość i wysokość wierszy i kolumn mogą być dowolnie modyfikowane przez użytkownika. Aby je zmienić należy najechać myszką na wybraną krawędź, w momencie gdy pojawi się kursor rozsuwania należy kliknąć lewym Rys. 28. Konfiguracja Wygląd tabeli przestawnej Zakładka Wygląd tabeli przestawnej umożliwia skonfigurowanie wyglądu tabeli przestawnej. Na początek trzeba wybrać rodzaj konfigurowanych elementów: Komórki opisowe Komórki niedozwolone Komórki z planem Komórki z wykonaniem Komórki wyliczane 23

24 2. Podstawy obsługi programu. Następnie należy ustalić wartości formatowanych parametrów: Czcionka po naciśnięciu na przycisk pojawi się okienko umożliwiające jej zmianę Rys. 31. Potwierdzenie powrotu do ustawień domyślnych Można również zmienić parametry wspólne dla wszystkich elementów kolor aktywnej komórki i kolor zaznaczenia. Po naciśnięciu na odpowiednie przyciski zostaną wyświetlone analogiczne okna jak na rys.30. Zakładka Planowanie umożliwia konfigurację opcji dotyczących planowania. Zakładka to dostępna tylko podczas planowania zlecenia. Rys. 29. Wybór czcionki Po dokonaniu zmiany wybrany rodzaj czcionki zostanie wypisany obok przycisku (np. MS Sans Serif ) Kolor tła po naciśnięciu na przycisk pojawi się okienko umożliwiające jego zmianę Rys. 32. Konfiguracja zakładka Planowanie Rys. 30. Wybór koloru tła Opcja Wyświetlanie wskaźników pomocniczych umożliwia pokazanie w tabeli przestawnej wskaźników pomocniczych opisanych w punkcie Zakładka Zachowanie tabeli przestawnej umożliwia konfigurację ustawień dla wymiaru wartości wyliczanych. Po dokonaniu zmiany wybrany kolor zostanie wyświetlony w komórce obok przycisku. Po dokonaniu każdej ze zmian zostaną one przedstawione w komórce Podgląd. Przycisk Domyślne pozwala wrócić do ustawień domyślnych, przed wykonaniem tej operacji należy potwierdzić chęć jej wykonania 24

25 Wprowadzenie Rys. 33. Konfiguracja zakładka Zachowanie tabeli przestawnej Opcja Wyświetlanie wartości wyliczanych umożliwia włączenie bądź wyłączenie wymiaru z wartościami wyliczanymi a Kolejność wartości umożliwia zmianę kolejności elementów wymiaru. Zakładka Formatowanie wskaźników umożliwia konfigurację formatu wskaźników znajdujących się w tabeli przestawnej. Ponieważ obszar może być zdefiniowany na kilku wskaźnikach, na początek należy wybrać wskaźnik, którego dotyczy formatowanie (np. Sprzedaż ). Wyboru można dokonać za pomocą listy rozwijanej. Następnie należy ustalić odpowiednie parametry ( Parametry ). Liczba miejsc dziesiętnych pozwoli określić z jaką dokładnością będą wyświetlane wartości (dopuszczalny przedział 0-15). Następnie można zdecydować, czy dane mają być prezentowane z separatorem np w przypadku braku separatora lub jeśli wybrano jego wyświetlanie. Dalej za pomocą listy rozwijanej można ustalić wyrównanie wyświetlanej liczby ( Do prawej, Do środka lub Do lewej ). Możliwe jest również ustalenie jaki napis ma być wyświetlany w przypadku wartości nieokreślonej (standardowo - null -, ale można np. wyświetlać brak ). W przypadku gdy wprowadzane wartości są duże, wygodniej jest wpisywać je np w milionach lub setkach, w tym celu należy ustalić Mnożnik. Możliwe jest wprowadzanie wartości w jednostkach, setkach, tysiącach, milionach lub miliardach. Trzeba również określić czy wprowadzone formatowanie ma być aktywne, tzn. czy ma zostać zastosowane po jego zaakceptowaniu( OK ) i opuszczeniu okna. Jeśli formatowanie nie będzie aktywne, zostaną zastosowane ustawienia domyślne. Dodatkowo prezentowane jest jak będzie wyglądała wartość po przeprowadzonym formatowaniu. W polu edycyjnym Liczba można wprowadzić przykładową liczbę do sformatowania Wybór wyświetlanych wymiarów i wskaźników Nad każdą z tabeli przestawnych widoczny jest panel przedstawiający nazwy wymiarów i wskaźników definiujących obszar. Rys. 35. Wybór wyświetlanych wymiarów i wskaźników Panel dzieli się na trzy lub cztery części, w zależności od tego, czy prezentowany obszar jest planowany czy monitorowany: Kolumny informuje które z wymiarów (lub wskaźniki) są wyświetlane w kolumnach tabeli. Wiersze informuje które z wymiarów (lub wskaźniki) są wyświetlane w wierszach tabeli. Wskaźniki część ta jest aktywna jeśli zostało odznaczone pole Wskaźniki, wówczas użytkownik ma możliwość wyboru wskaźnika, dla którego mają być wyświetlane dane. Rys. 34. Konfiguracja zakładka Formatowanie wskaźników Rys. 36. Tryb wyświetlania jednego wskaźnika w tabeli przestawnej Ten tryb wyświetlania tabeli nazywany jest trybem jednego wskaźnika. Wówczas nie jest wyświetlana kolumna (lub wiersz) Wskaźniki, a prezentowane dane dotyczą wybranego wskaźnika (np. Sprzedaż ). 25

26 2. Podstawy obsługi programu. Wartości wyliczane część ta jest aktywna tylko wtedy, gdy widoczny jest wymiar Wyliczenia. Umożliwia wybór wartości wyliczanych, które mają być wyświetlane. Dodatkowe informa2cje na temat wartości wymiczanych można znaleźć w rozdziale Wartości wyliczane. Niektóre z operacji wymagają wcześniejszego zaznaczenia komórek, w przeciwnym wypadku wyświetlany jest odpowiedni komunikat Rys. 37. Wybór wyświetlanych wartości wymiaru wylicznego Aby ukryć wymiar należy odznaczyć pole prezentujące jego nazwę (np. Zakłady ), wówczas wiersz (lub kolumna) prezentująca ukrywany wymiar i jego elementy nie będzie wyświetlana, a wartości w komórkach tabeli zostaną zagregowane. Zaznaczenie pola spowoduje ponowne wyświetlenie danych dotyczących wymiaru Zaznaczanie obszarów. Zaznaczanie komórek (obszarów) w tabeli przestawnej odbywa się na kilka sposobów: aby zaznaczyć poszczególne komórki należy trzymając wciśnięty klawisz Ctrl kliknąć lewym przyciskiem myszki w wybrane komórki. jeżeli przytrzymując klawisze Ctrl + Shift lub sam Shift użytkownik kliknie w dowolną komórkę, zaznaczenie zostanie powiększone o obszar znajdujący się między aktywną a właśnie wybraną komórką. aby zaznaczyć wszystkie komórki związane z wybranym elementem wymiaru lub wskaźnikiem należy trzymając wciśnięty klawisz Ctrl kliknąć lewym przyciskiem myszki w komórkę zawierającą nazwę tego elementu lub wskaźnika. aby zaznaczyć wszystkie komórki związane z elementami wybranego wymiaru (lub wszystkimi wskaźnikami) należy kliknąć lewym przyciskiem myszki w komórkę z nazwą wymiaru (lub nazwą Wskaźniki ) trzymając wciśnięty klawisz Ctrl. kliknięcie w komórkę znajdującą się w górnym lewym rogu tabeli z wciśniętym klawiszem Ctrl spowoduje odwrócenie zaznaczenia wszystkie komórki które były zaznaczone zostaną odznaczone, a pozostałe zostaną zaznaczone. W szczególnym przypadku, gdy żadna komórka nie jest zaznaczona, kliknięcie we wspomnianą komórkę spowoduje zaznaczenie wszystkich komórek tabeli. komórki można również zaznaczyć przy użyciu klawiatury, trzymając wciśnięte klawisze Ctrl + Shift i używając klawiszy. w zależności od kontekstu użycia tabeli istnieją dodatkowe sposoby na zaznaczenie komórek (np. zaznaczenie obszaru przypisanego do wybranego podzlecenia), wówczas zaznaczenie takie można rozszerzyć trzymając wciśnięty klawisz Ctrl lub Shift i używając wcześniej opisanych metod zaznaczania. Odznaczanie komórek wykonuje się analogicznie do ich zaznaczania. Podczas wcześniej opisanych czynności komórka zmienia swój stan z zaznaczonego na odznaczony lub odwrotnie. Rys. 38. Brak zaznaczenia Komórki niedozwolone nie są brane pod uwagę podczas zaznaczania Komórki niedozwolone Może się zdarzyć iż niektóre z komórek tabeli będą niedozwolone. Są one odpowiednio zaznaczone w sposób zdefiniowany przez użytkownika (2.17.1). Rys. 39. Komórki niedozwolone Komórki te są niedozwolone jeśli wspólne wystąpienie elementów wymiarów i wskaźnika, do których komórka należy, jest zabronione przez reguły łączenia/wykluczania (więcej informacji na temat reguł w rozdziale Definicje ). Ponieważ można zlecić zaplanowanie dowolnie zaznaczonego fragmentu obszaru, może się zdarzyć iż nie zostaną zaznaczone niektóre wystąpienia danego elementu wymiaru (np. Dana sekcja ma zaplanować Sprzedaż sprzętu i Serwis systemu u klienta dopiero od trzeciego kwartału), komórki te również są niedozwolone. Jeśli komórka jest niedozwolona nie można na niej wykonywać żadnych operacji, przykładowo nie jest możliwa edycja takiej komórki (wprowadzanie wartości) lub nie jest brana pod uwagę w trakcie zaznaczania fragmentu obszaru w celu wykonania danej operacji (np. wprowadzenie ograniczenia) Wartości wyliczane Wartości wyliczane są wymiarem w tabeli przestawnej służącym do prezentacji dodatkowych wartości. Standardowo w tabeli przestawnej prezentowana jest tylko jedna wartość wartość planowana. Wymiar wartości wyliczanych wprowadza dodatkowe wartości, które są wyliczane na podstawie wartości planowanej oraz po zatwierdzeniu planu na podstawie wartości rzeczywistej (wykonania planu). 26

27 Wprowadzenie Rys. 40. Tabela przestawna z wymiarem wartości wyliczanych Lista dostępnych wartości wymiaru wyliczanego: Plan wartość planowana wprowadzona przez użytkownika. Plan narastająco miesięczenie wartość planowana sumowana narastająco za poszczególne miesiące. Wartość ta jest dostępna tylko wtedy, gdy w obszarze planowania znajduje się wymiar Dzień miesiąca oraz obszar planowania skałda się z conajmniej dwóch miesięcy. Plan narastająco kwartalnie wartość planowana sumowana narastająco za poszczególne kwartały. Wartość ta jest dostępna tylko wtedy, gdy obszar planowania obejmuje okres większy niż jeden kwartał. Plan narastająco połrocznie wartość planowana sumowana narastająco za poszczególne półrocza. Wartość ta jest dostępna tylko wtedy, gdy obszar planowania obejmuje okres większy niż jedno półrocze. Plan narastająco rocznie wartość planowana sumowana narastająco za poszczególne lata. Wartość ta jest dostępna tylko wtedy, gdy obszar planowania obejmuje okres większy niż jeden rok. Plan narastająco wartość planowana sumowana narastająco względem czasu od początku do końca okresu obszaru planowania. Wykonanie wartość rzeczywista wykonania planu pobrana przez proces aktualizacji z systemów dziedzinowych. Wartość ta jest dostępna tylko po zatwierdzeniu planu. Wykonanie narastająco miesięczenie - wartość rzeczywsta sumowana narastająco za poszczególne miesiące. Wartość ta jest dostępna tylko po zatwierdzeniu planu oraz gdy w obszarze planowania znajduje się wymiar Dzień miesiąca oraz obszar planowania skałda się z conajmniej dwóch miesięcy. Wykonanie narastająco kwartalnie - wartość rzeczywsta sumowana narastająco za poszczególne kwartały. Wartość ta jest dostępna tylko po zatwierdzeniu planu oraz gdy obszar planowania obejmuje okres większy niż jeden kwartał. Wykonanie narastająco półrocznie - wartość rzeczywsta sumowana narastająco za poszczególne półrocza. Wartość ta jest dostępna tylko po zatwierdzeniu planu oraz gdy obszar planowania obejmuje okres większy niż jedno półrocze. Wykonanie narastająco rocznie wartość rzeczywsta sumowana narastająco za poszczególne lata. Wartość ta jest dostępna tylko po zatwierdzeniu planu oraz gdy obszar planowania obejmuje okres większy niż jeden rok. % Wykonania wykonanie w procentach. Wartość ta jest dostępna tylko po zatwierdzeniu planu. Odchylenie różnica między wykonaniem a planem (wartościami rzeczywistymi a planowanymi). Wartość ta jest dostępna tylko po zatwierdzeniu planu. % Odchylenia odchylenie w procentach. Wartość ta jest dostępna tylko po zatwierdzeniu planu. Dostęp do ustawień wartości wyliczanych uzyskać można z okna Konfiguracja tabeli przestawnej opisanego w punkcie Ukrywanie/pokazywanie paneli Jeśli obok nagłówka panelu znajduje się przycisk ze strzałką np. oznacza to iż po jego naciśnięciu panel ten zostanie ukryty. Wówczas przycisk będzie wyświetlał strzałkę skierowaną w przeciwnym kierunku, a jego naciśnięcie spowoduje ponowne wyświetlenie panelu Podpowiedzi Rys. 41. Rozwijanie panelu Niektóre z elementów interfejsu graficznego (np. przyciski, ikonki) mają możliwość wyświetlenia opisu informacji o tym do czego służą lub jakie jest ich znaczenie. Aby wyświetlić opis należy przesunąć kursor nad wybrany element. Rys. 42. Podpowiedzi Wyszukiwanie danych Możliwych jest kilka rodzajów wyszukiwania danych. Pierwszy z nich umożliwia wyszukiwanie oraz filtrowanie wyświetlanych danych. Znajduje się zazwyczaj bezpośrednio pod listą prezentowanych danych. Rys. 43. Wyszukiwanie danych z filtrowaniem Dostępne rodzaje wyszukiwania i filtrowania widoczne są na liście rozwijanej. Aby wyszukać element należy wybrać rodzaj i wprowadzić odpowiednią wartość w polu edycyjnym. Jeśli wybrany rodzaj jest napisem (np. nazwa) zostaną wyświetlone wszystkie te elementy, dla których wybrany rodzaj 27

28 2. Podstawy obsługi programu. danych rozpoczyna się od podanej wartości. Przykładowo aby znaleźć zlecenie, które przynależy do obszaru o nazwie Sprzedaż 2006 należy wybrać rodzaj Nazwa obszaru a następnie wpisać szukaną nazwę w pole edycyjne. Można również przefiltrować zlecenia wpisując pierwsze listery nazwy np. Sprz, wówczas zostaną wyświetlone wszystkie zlecenia przynależące do obszarów, których nazwa rozpoczyna się od Sprz w tym również poszukiwany obszar. Jeśli wybrany rodzaj wyszukiwania jest liczbą (np. nr zlecenia) po jej wpisaniu zostaną wyświetlone tylko te zlecenia dla których wybrany rodzaj danych jest równy podanej wartości. Jeśli rodzaj wyszukiwania jest dwuczłonowy (np. Nazwisko, Imię) wartość drugiego członu należy wprowadzić po znaku ;. Np. jeśli szukamy Kowalskiego Jana można wprowadzić K;J, po czym zostaną wyszukane wszystkie osoby, których nazwisko rozpoczyna się od litery K a imię od J. Zapalona lampka (w kolorze żółtym) informuje o tym, że dane są przetwarzane. Kliknięcie w lampkę spowoduje rozpoczęcie ponownego wyszukiwania wg podanego warunku. Kolejny sposób jest wykorzystywany w celu znalezienia konkretnych danych. Jeśli obok pola edycyjnego widoczna jest ikonka oznacza to iż umożliwia on wyszukiwanie. Jeżeli użytkownik wpisze część nazwy, np. KO a program odnajdzie pozycję, której nazwa rozpoczyna się od tego ciągu znaków, naciśnięcie klawisza Enter spowoduje, że program uzupełni nazwę pozostałym ciągiem znaków tak, aby utworzyć pełny wyraz. Jeśli natomiast naciśnięty zostanie klawisz Spacja lub jeśli zostanie kliknięta wspomniana ikonka rozwinięta zostanie lista umożliwiająca wyszukanie danych. Wyświetlone zostaną te, które spełniają podany warunek np. jeśli została wybrana Nazwa jako rodzaj wyszukiwania zostaną wyświetlone te, których nazwa rozpoczyna się od podanej. Na liście można przemieszczać się za pomocą strzałek. Po wybraniu elementu i naciśnięciu Enter zawartość komórki zostanie przepisana do pola edycyjnego. Rodzaj wyszukiwania można określić za pomocą rozwijanej listy. Obok widoczna jest ikonka, której kliknięcie spowoduje odświeżenie i przefiltrowanie danych zgodnie z podanym warunkiem. Następna ikonka umożliwia zamknięcie listy prezentowanych danych. W przypadku prezentacji danych w tabelach może zaistnieć sytuacja, w której ilość tych danych jest zbyt duża (np. podczas wyświetlania wszystkich dostępnych zleceń), co może znacznie utrudnić pracę. W takim przypadku wygodnie jest przefiltrować wyświetlaną listę danych, tak aby pozostały tylko te, które interesują użytkownika (np. nie wyświetlać zleceń anulowanych i zakończonych w trakcie planowania). Jeden ze sposobów filtrowania danych został opisany w punkcie poprzednim (2.20), umożliwia je kontrolka przedstawiona na rys.43 po wpisaniu ciągu znaków w pole edycyjne. System umożliwia również filtrowanie ze względu na wybraną właściwość wyświetlanych danych (np. stan zlecenia lub typ obiektu). W tym przypadku w oknie, zazwyczaj nad tabelą danych, pojawiają się pola wyboru (lub listy rozwijane z polami wyboru) umożliwiające wybranie jaką wartość powinna mieć wybrana właściwość. Przykładowo jeśli w oknie rys.45 zostanie zaznaczone pole wyboru Definiowane, zostaną wyświetlone obszary znajdujące się w stanie W trakcie definiowania. Rys. 45. Filtrowanie danych Edytor tekstu podświetlający składnię W systemie wprowadzony został komponent umożliwiający podświetlanie składni języka. Zastosowany został w celu ułatwienia użytkownikom wprowadzania i modyfikowania treści zapytań MDX. Rys. 46. Edytor tekstowy podświetlający składnię Edytor numeruje linie zapytania, dodatkowo wyróżnione zostały następujące elementy : słowa kluczowe funkcje Rys. 44. Wyszukiwanie danych parametry zapytania Filtrowanie danych napis 28

29 Wprowadzenie komentarz wielolinijkowy komentarz jednolinijkowy - komentarz jednolinijkowy System pomocy W każdym miejscu programu pod klawiszem F1 dostępny jest system pomocy kontekstowej pozwalający na uzyskanie informacji o funkcjach dotyczących miejsca programu, z którym aktualnie pracuje użytkownik. Oznacza to, że naciśnięcie klawisza F1 w oknie przeglądania zleceń, spowoduje wyświetlenie informacji na temat dostępnych w oknie funkcji Zapamiętywanie ustawień okna i jego elementów W zależności od stanowiska, użytkownika lub przeglądanego obszaru zapisywane są dane dotyczące ustawień okienek. Zapamiętywany jest rozmiar i położenie głównego okna, jak również jego elementów. Zapamiętywana jest także informacja dotycząca preferencji użytkownika (np. włączonych filtrów, schowanych paneli), dzięki temu po dostosowaniu ustawień będzie on mógł kontynuować pracę po każdorazowym uruchomieniu systemu bez konieczności ich ponownego ustalania. System umożliwia również zdefiniowanie kilku rodzajów ustawień (jest to przydatne na przykład w przypadku gdy użytkownik zmienia stanowiska pracy, pracując raz na jednym, raz na kilku monitorach). Aby wybrać aktywną konfigurację, lub zapamiętać aktualną należy użyć skrótu Ctrl+Shift+F, wówczas zostanie wyświetlone okienko prezentowane na rys.47. Rys. 48. System pomocy Znaczenie poszczególnych przycisków w oknie pomocy: Ukryj spowoduje ukrycie części okna prezentującej spis treści; Wstecz wyświetla ostatnio czytany temat pomocy; Dalej wyświetla temat pomocy czytany przed naciśnięciem przycisku Wstecz; Start wyświetla główny temat pomocy; Drukuj pozwala wydrukować aktualnie czytany temat pomocy; Opcje zestaw funkcji związany konfiguracją systemu pomocy; Rys. 47. Wybór konfiguracji Na górze okienka prezentowana jest nazwa konfiguracji aktywnej. Jest ona również oznaczona na liście poniżej symbolem świecącej lampki. Wyboru aktywnej konfiguracji można dokonać za pomocą przycisku Wybór lub skrótu F10 po zaznaczeniu wybranej konfiguracji na liście. Po wybraniu Dodaj zostaną wyświetlone dwie możliwości dodania konfiguracji Dodaj i Dodaj na podstawie. Wybranie pierwszej z nich umożliwia zapis aktualnych ustawień okienek, należy wprowadzić nazwę konfiguracji. Wybranie drugiej powoduje skopiowanie ustawień z wybranej konfiguracji na liście i ich zapis jako nową konfigurację, w tym przypadku również należy wprowadzić nazwę konfiguracji. Możliwe jest poprawienie wprowadzonej nazwy po wybraniu przycisku Popraw lub użyciu skrótu F4. Można usunąć wybraną konfigurację, jeśli nie jest to konfiguracja aktywna, za pomocą przycisku Usuń lub skrótu F Wiadomości i ogłoszenia System umożliwia również przegląd i wysyłanie wiadomości i ogłoszeń między użytkownikami. Funkcjonalność ta jest dostępna po kliknięciu w ikonę (jeśli istnieją nieprzeczytane wiadomości) lub (jeśli brak wiadomości nieprzeczytanych) znajdującą się w pasku statusu, pojawiającym się w głównych modułach systemu. Powrót do ustawień domyślnych zostanie wykonany po wybraniu skrótu klawiaturowego Ctrl+Shift+D. 29

30 2. Podstawy obsługi programu. zmiana rozmiaru elementów zwiększa lub zmniejsza powierzchnię wyświetlania zajmowaną przez treść wiadomości lub ogłoszenia Wysyłanie wiadomości lub ogłoszenia Wysłanie wiadomości jest dostępne po wybraniu przycisku Nowe, a następnie Nowa wiadomość lub użyciu skrótu F2. Po wykonaniu jednej z tych czynności zostanie wyświetlone okienko tworzenia nowej wiadomości. Rys. 49. Wiadomości i ogłoszenia Okno posiada dwie główne zakładki Otrzymane i Wysłane, które prezentują listę otrzymanych/wysłanych wiadomości lub ogłoszeń ( 1 ). W poszczególnych pozycjach prezentowana jest informacja o rodzaju wiadomości (wiadomość lub ogłoszenie), jej stanie (przeczytana lub nieprzeczytana), adresacie lub nadawcy, temacie i dacie nadania wiadomości. Po wybraniu pozycji na liście, w miejscu oznaczonym numerem 2 prezentowane są szczegółowe informacje dotyczące wybranej wiadomości, a poniżej ( 3 ) jej treść. Możliwe jest wyszukiwanie lub filtrowanie wiadomości i ogłoszeń wg tematu, nazwy odbiorcy/nadawcy lub min. wagi za pomocą komponentu znajdującego się na dole okienka. Wyszukiwanie zostało opisane w punkcie Możliwe jest również ograniczenie wyświetlanych wiadomości jedynie do tych nieprzeczytanych i aktualnych (dostępne na zakładce Otrzymane ), oraz dodatkowe wyświetlanie treści wiadomości pod jej tematem ( 4 ). Przyciski umieszczone na dole okienka udostępniają następującą funkcjonalność: Rys. 51. Tworzenie nowej wiadomości W okienku tym należy wprowadzić rodzaj adresata (np. Operator ), adresata (wyszukiwany za pomocą kontrolki opisanej w punkcie 2.20), temat, priorytet i datę wysłania wiadomości. Poniżej widoczne jest wieloliniowe tekstowe pole edycyjne w którym należy wprowadzić treść wiadomości. W celu wysłania ogłoszenia należy użyć przycisku Nowe, a następnie Nowe ogłoszenie. wysłanie nowej wiadomości lub ogłoszenia (opisane w kolejnym punkcie) przegląd wybranej wiadomości po wybraniu tego przycisku lub skrótu F3 zostanie wyświetlone okienko przeglądu wiadomości Rys. 52. Tworzenie nowego ogłoszenia Rys. 50. Przegląd wiadomości odpowiedź na otrzymaną wiadomość funkcja dostępna na zakładce Otrzymane W tym przypadku należy wybrać adresata ogłoszenia spośród wcześniej zdefiniowanych (np. Administratorzy techniczni ), prezentowanych za pomocą listy rozwijanej z polami wyboru. Należy również wprowadzić temat, priorytet, datę nadania oraz datę ważności ogłoszenia. Poniżej w wieloliniowym tekstowym polu edycyjnym należy wprowadzić treść ogłoszenia. W celu wysłania wiadomości lub ogłoszenia należy wybrać Wyślij lub użyć skrótu F9, a w celu rezygnacji z wysyłania należy nacisnąć Zamknij lub nacisnąć klawisz ESC. 30

31 Wprowadzenie Powiadomienie o otrzymaniu wiadomości lub ogłoszenia Podczas logowania system automatycznie powiadomi o nadejściu nowych wiadomości. Zostanie wyświetlone okienko wiadomości i ogłoszeń ustawione na nowo otrzymaną pozycję. innego użytkownika na innym stanowisku. W takim przypadku można czekać, aż obiekt zostanie zwolniony przez innego użytkownika naciskając przycisk Tak lub zaniechać operacji naciskając przycisk Nie. W przypadku gdy zostanie wybrane oczekiwanie na zwolnienie obiektu na ekranie pojawi się okno zaprezentowane na rysunku poniżej. Rys. 55. Okno oczekiwania na zwolnienie obiektu. Rys. 53. Otrzymanie wiadomości Dodatkowo w pasku statusu w głównych oknach modułów będzie wyświetlona ikonka informująca o nieprzeczytanych wiadomościach, będzie ona wyświetlana aż do momentu, w którym wszystkie wiadomości nie będą oznaczone jako przeczytane. Okno będzie wyświetlone dopóki obiekt nie zostanie zwolniony, wtedy nastąpi blokada obiektu i system przejdzie do wykonania operacji, lub zostanie naciśnięty przycisk Anuluj, wtedy operacja zostanie przerwana. Może się zdarzyć, że obiekt na którego blokadę oczekujemy, zostanie w tym czasie usunięty przez użytkownika który go blokował. Wtedy wykonywana operacja zostanie przerwana a na ekranie pojawi się odpowiedni komunikat. 3. Menu główne systemu. Po uruchomieniu systemu KS-PBC na ekranie pojawia się okno menedżera, z którego uruchamiane są wszystkie pozostałe moduły Blokady Blokady służą do synchronizacji pracy wielu użytkowników na tych samych obiektach w systemie KS-PBC. Obiektem może być np. plan lub zlecenie. Blokady zapobiegają przed doprowadzeniem do sytuacji konfliktowych, kiedy to np. jeden użytkownik jest w trakcie planowania swojego zlecenia podczas gdy drugi użytkownik je usunie. Dlatego też przed każdą operacją na obiekcie w systemie KS-PBC jest na nim zakładana blokada, która chroni go przed jednoczesną modyfikacją przez innych użytkowników. Z tego powodu może zdarzyć się sytuacja gdy podczas próby wykonania operacji na ekranie pojawi się komunikat informujący o blokadzie obiektu przez innego użytkownika. Rys. 56. Okno menedżera systemu KS-PBC Poszczególne moduły systemu KS-PBC można uruchomić trzema sposobami: Rys. 54. Komunikat informujący o blokadzie obiektu. Komunikat ten oznacza, że podana operacja nie może być wykonana, ponieważ obiekt której ona dotyczy jest zablokowany przez innego użytkownika. Może się to zdarzyć np. podczas otwierania zlecenia, które jest otwarte przez 1. Za pomocą myszy klikając w obrazek modułu, który ma zostać uruchomiony. 2. Przy użyciu klawiatury - poruszając się klawiszami strzałek ( ) po obrazkach i zatwierdzając klawiszem Enter podświetlony program. 3. Wpisując z klawiatury numer modułu i wciskając Enter. 31

32 4. Organizacja pracy w programie W dolnej części menedżera znajduje się pasek statusu z którego można odczytać istotne informacje, takie jak nr stanowiska, nazwa serwera bazy danych z którą łączy się program, nazwa zalogowanego operatora, rodzaj pracy. Po lewej stronie umieszczone zostały przyciski umożliwiające wywołanie odpowiedniej funkcjonalności: O systemie wyświetlenie informacji dodatkowych o systemie. Komunikaty dostęp do komunikatów na temat systemu z systemu informacyjnego nowego portalu KAM- SOFT. Możliwy jest dostęp poprzez internet i przeglądarkę lub z lokalnej bazy danych komunikatów Prawo akty prawne opisujące podstawy budowy systemu Kamsoft uruchamia przeglądarkę ze stroną KAM- SOFT umożliwia wysyłanie poczty w postaci tekstowej do KAMSOFT Zaloguj logowanie globalne do systemu Hasło zmienia hasło systemowe Zamknij umożliwia zamknięcie systemu Część funkcjonalności udostępniona została za pomocą skrótów klawiszowych: F1 wyświetlenie pliku pomocy. F12 - informacja o zasobach wykorzystywanych przez system. Ctrl+Shift+F9 uruchomienie drugiej instancji aplikacji wraz z przekazaniem informacji o zalogowanym operatorze. Ctrl+Shift+F10 utworzenie skrótu do programu na pulpicie. Ctrl+Shift+F11 zmiana aktywnego połączenia do bazy danych pomiędzy bazą roboczą a ćwiczeniową zdefiniowaną w aplikacji. Ctrl+Shift+F12 zmiana informacji podłączenia do bazy danych i zalogowanie (przelogowanie) do bazy danych. Można zmienić serwera i użytkownika bazy danych. Alt+Shift+F12 zmiana trybu działania FormSettigsProvidera w tryb administracyjny (jeśli zalogowany użytkownik posiada uprawnienie do wszystkich funkcji aplikacji lub wyższe) 4. Organizacja pracy w programie Głównymi elementami używanymi w systemie są plany, zlecenia i obszary. Udostępniana w danym momencie funkcjonalność jest zależna od stanów w jakich się znajdują, natomiast ich stany zmieniają się wraz z wykonywanymi na nich operacjami, lub w wyniku działań na obiektach z którymi są powiązane Cykle życia Głównym zadaniem jest opracowanie, a następnie monitorowanie utworzonego planu. W tym celu należy wykonywać operacje przeprowadzające plan ścieżką przedstawioną na rys.57 kolorem zielonym. Zaraz po utworzeniu plan znajduje się w stanie W opracowaniu od tego momentu rozpoczyna się planowanie jego obszarów, a co się z tym wiąże również wystawianie zleceń ich zaplanowania. Następnie opracowany plan należy zatwierdzić, operacja ta jest możliwa tylko wtedy, gdy wszystkie zlecenia zostały wstępnie zaakceptowane i wszystkie obszary zostały zaplanowane. Plan stanie się aktywny wraz z osiągnięciem daty początku obowiązywania, a zakończony z dniem końca obowiązywania. Na przedstawionym diagramie kolorem szarym zostały oznaczone przejścia automatyczne, natomiast te oznaczone kolorem czarnym są wykonywane przy udziale użytkownika. W szczególności, aż do momentu zatwierdzenia planu może on go usunąć, a po zatwierdzeniu - unieważnić. Przejście W opracowaniu Do zatwierdzenia jest zależne od działań wykonywanych na zleceniach i obszarach planu, w niektórych przypadkach może się zdarzyć iż nastąpi powrót ze stanu Do zatwierdzenia do W opracowaniu (np. w wyniku przeprowadzenia modyfikacji na zleceniu lub obszarze, lub po wprowadzeniu nowego obszaru). Rys. 57. Cykl życia planu Najprostsza ścieżka przejść zlecenia w trakcie planowania i monitorowania została przedstawiona na diagramie z rys.58 kolorem zielonym. Zlecenie wystawione w trakcie opracowywania planu musi przebyć drogę od utworzenia, aż do jego wstępnego zaakceptowania osoba planująca (uprawniona do zarządzania zleceniem) jeśli zakończy pracę przekazuje zlecenie do akceptacji, po czym powinno być one wstępnie zaakceptowane przez osobę nadzorującą zlecenie. Oczywiście w rzeczywistości taki przebieg planowania będzie zakłócany przeprowadzanymi modyfikacjami zlecenia lub ewentualnym jego przeterminowaniem. Modyfikacja zlecenia (oznaczona kolorem żółtym) może obejmować zmianę jego parametrów (np. daty wymagalności, treści) lub zmianę obszaru planowania. Zmodyfikowane zlecenie może znajdować się w dwóch 32

33 Wprowadzenie stanach Do modyfikacji i Modyfikacja struktury. Oba stany różnią się zakresem przeprowadzonej modyfikacji w pierwszym przypadku zostały zmodyfikowane tylko parametry zlecenia, w drugim również obszar. Przed kontynuowaniem planowania należy zakończyć modyfikację, co spowoduje powrót zlecenia do stanu W opracowaniu lub w szczególnym przypadku Przeterminowane. Zlecenie będzie przeterminowane automatycznie wraz z przekroczeniem daty wymagalności. Istnieją dwie możliwości wyprowadzenia zlecenia z tego stanu przeprowadzenie modyfikacji z ustaleniem nowej daty wymagalności lub przekazanie zlecenia do akceptacji, jeśli planowanie zostało zakończone. Wstępnie zaakceptowane zlecenie oczekuje na zatwierdzenie planu, po czym zmieni swój stan Zatwierdzony. Dalsze przejścia zlecenia sa wykonywane automatycznie monitorowanie rozpoczyna się wraz z aktywacją planu, a zakończenie zlecenia wraz z przekroczeniem daty końca jego obowiązywania. Aż do momentu przejścia w stan Zakończony zlecenie może być anulowane lub usunięte. Od momentu zatwierdzenia nie można usunąć, ani anulować zlecenia głównego. jest przygotowany do przeprowadzania aktualizacji wartości rzeczywistych i monitorowania. Rys. 59. Cykl życia obszaru zlecenia 4.2. Zależności pomiędzy obiektami Zależności pomiędzy planem, obszarem i zleceniem Obiekty planu, obszaru i zlecenia są ze sobą ściśle powiązane, tak więc dostępność wykonania danej operacji, lub wykonanie przejścia do innego stanu, może być uzależnione od pozostałych obiektów, z którymi dany obiekt jest powiązany. Poniżej przedstwiono schemat powiązań pomiedzy wykonywanymi operacjami na obiektach planu, obszaru i zlecenia. Rys. 58. Cykl życia zlecenia Istnieje również możliwość utworzenia zlecenia po wstępnym zatwierdzeniu obszaru, wówczas podzlecenie przyjmuje taki stan jak nadzlecenie i jego ścieżka rozpoczyna się od tego właśnie stanu. Każde zlecenie jest powiązane z obszarem, który należy zaplanować lub monitorować. Podstawową ścieżką, jaką powinien przebyć obszar jest ta, przedstawiona kolorem zielonym na diagramie z rys.59. Po utworzeniu obszar znajduje się w stanie W opracowaniu, w którym to może być jeszcze poprawiany lub ewentualnie usunięty. Następnie należy zatwierdzić obszar, co wiąże się z wystawieniem zlecenia głównego. Od tego momentu trwa planowanie zatwierdzonego obszaru. W tym czasie obszar może być jeszcze modyfikowany (stan oznaczony kolorem żółtym), jednak jest to operacja pociągająca za sobą modyfikację dotychczas utworzonych zleceń. Po wykonaniu modyfikacji obszar jest anulowany, ponieważ w trakcie modyfikacji zostaje utworzony nowy obszar z naniesionymi zmianami, który po zatwierdzeniu zajmie miejsce obszaru modyfikowanego. Obszar może być również anulowany podczas anulowania zlecenia lub unieważnienia planu. Natomiast wraz z zatwierdzeniem planu obszar przechodzi w stan Monitorowany, oznacza to, iż Rys. 60. Powiązania między planem, obszarem a zleceniem Zależności pomiedzy obszarem a zleceniem Ponieważ zlecenie jest nieodłącznie związane z obszarem planowania (monitorowania), operacje wykonywane na zleceniu mają wpływ na stan obszaru i odwrotnie akcje wykonane na obszarze wpływają na stan i dostępność akcji zlecenia. Na rys.61 przedstawiono schemat powiązań między operacjami wykonywanymi na obszarze i na zleceniu. 33

34 4. Organizacja pracy w programie Zależności pomiędzy zleceniami Zlecenia są między sobą powiązane tworząc pewną hierarchię zleceń i podzleceń. W tym przypadku również dostępność akcji jest powiązana ze stanem podzleceń i nadzleceń. Rys. 61. Powiązania miedzy obszarem a zleceniem Zależności pomiedzy obszarami Obszary są pomiędzy soba powiązane tylko w przypadku modyfikacji zatwierdzonego obszaru. Wówczas tworzona jest kopia, na której wprowadzane są potrzebne zmiany. Po zatwierdzeniu kopii zajmuje ona miejsce obszaru modyfikowanego, który zostaje anulowany. Rys. 63. Powiązania między zleceniami Rys. 62. Powiązania pomiędzy obszarami 34

35 KS-PBC Monitorowanie

36 Monitorowanie 1. Wstęp Zadaniem modułu jest umożliwienie użytkownikowi nadzorowania wykonania planu. Program umożliwia zebranie wartości rzeczywistych i ich porównanie z wartościami planowanymi Organizacja modułu Funkcje dostępne w module zorganizowane są w formie grup dostępnych jako opcje menu głównego modułu. Grupa pierwsza udostępnia funkcjonalność związaną z zarządzaniem zleceniami monitorowanymi ich przeglądem, generowaniem i usuwaniem. Umożliwia także pracę z obszarami monitorowanymi przynależącymi do poszczególnych zleceń. Grupa druga udostępnia funkcjonalność związaną z zarządzaniem KPI (Key Performance Indicators). Możliwe jest także obliczenie wartości wybranych KPI. Trzecia grupa funkcji jest związana z alertami. Umożliwia ona zarządzanie alertami, które są zdarzeniami generowanymi przez system w chwili spełnienia określonego warunku. Czwarta grupa funkcji umożliwia dostęp do zestawień definiowalnych gdzie można opracowywać nowe zestawienia oraz je wykonywać. Piąta grupa funkcji udostępnia funkcjonalność związaną z zestawieniami analitycznymi ich importem oraz exportem. Możliwe jest także wykonywanie zdefiniowanych zestawień. Ostatnia grupa funkcji to analizy, gdzie można opracowaywać nowe analizy oraz je wykonywać. 2. Monitorowanie planów Program umożliwia zebranie informacji dotyczących wartości rzeczywistych wykonania planu i przedstawienie ich w formie pozwalającej użytkownikowi na porównanie ich z wartościami planowanymi oraz udostępnia funkcjonalność wspomagającą ich analizowanie. System umożliwia również podział pracy nad monitorowaniem obszarów planu wprowadzając zlecenia monitorowania Rozpoczęcie monitorowania Monitorowanie planów Po zatwierdzeniu planu gdy zostanie osiągnięta data początku obowiązywania planu przechodzi on w stan Aktywny i rozpoczyna się jego monitorowanie. Jeśli data ta została osiągnięta, ale plan nie był zatwierdzony monitorowanie rozpocznie się dopiero po wykonaniu tej operacji, będzie jednak obejmowało cały zakres planu - od początku do końca jego obowiązywania. Każdy z obszarów planu jest indywidualnie monitorowany. W przypadku gdy dla planu zostało zdefiniowanych więcej obszarów może się zdarzyć sytuacja, w której tylko część z nich będzie monitorowana, ponieważ pozostałe nie spełniają wymaganych warunków, a co się z tym wiąże nie mogą być monitorowane Monitorowanie obszarów Monitorowanie obszarów rozpoczyna się wraz z przejściem planu w stan aktywny. W trakcie planowania, podczas zatwierdzenia obszaru wystawione zostało zlecenie jego zaplanowania, wraz z przejściem obszaru w stan monitorowany osoby uprawnione do zarządzania są odpowiedzialne za jego monitorowanie. Aby rozpocząć pracę należy wybrać zlecenie dotyczące wybranego obszaru na liście zleceń (2.2.2) i przejść do jego monitorowania (2.2.1). Wyświetlenie obszaru monitorowanego jest również możliwe z poziomu modułu Planowania po wybraniu Otwórz lub F4 w oknie prezentującym zlecenia, jeśli wybrane zlecenie znajduje się w stanie monitorowania. W szczególnym przypadku może się zdarzyć iż mimo przejścia planu w stan aktywny obszar nie znajduje się w stanie Monitorowany, a tym samym nie może rozpocząć się jego monitorowanie. Taka sytuacja może wystąpić w przypadku zatwierdzenia planu po dacie początku obowiązywania planu. Przygotowanie obszaru do monitorowania jest procesem długotrwałym i w przypadku dużych obszarów może potrwać kilka minut. W tym przypadku należy odczekać aż do momentu gdy obszar zmieni stan na Monitorowany, informację tę można sprawdzić przechodząc do modułu Planowanie, w oknie Plany, należy wybrać przycisk Struktury, po czym zostanie wyświetlone okno prezentujące obszary główne planu. 3. Aktualizacje W celu pobrania wartości rzeczywistych planu należy stworzyć proces aktualizacji planu, który okresowo zgodnie z zdefiniowanym harmonogramem będzie pobierać wartości rzeczywiste z systemów dziedzinowych. Funkcjonalność związana z procesami aktualizacji została umieszczona w module Aktualizacje i jest szczegółowo opisana w instrukcji poświęconej temu modułowi. 4. Zlecenia monitorowane Zadaniem modułu jest umożliwienie użytkownikowi dostępu do jego zleceń w stanie monitorowanym. Moduł został szczegółowo opisany w rozdziale Zlecenia monitorowane. 5. KPI Moduł KPI umożliwia przygotowywanie, a następnie obliczenie wskaźników, które mogą być potem obserwowane w panelu monitorowania oraz wykorzystane do definiowania alertów. W tym przypadku zarówno proces przygotowywania jak i obliczenia jest wspomagany przez system KS-PBC. Moduł został szczegółowo opisany w rozdziale KPI. 36

37 PBC-11 Monitorowanie 6. Alerty Moduł udostępnia funkcjonalność do zarządzania alertami. Alerty służą do powiadamiania użytkownika o zajściu określonego zdarzenia, wcześniej zdefiniowanego w oparciu o KPI (Key Performance Indicator) oraz warunek logiczny. Powiadomienia są przesyłane do użytkowników za pomcą wybranych kanałów ( , KS-Wiadomość, SMS). Warunki alertów są sprawdzane zgodnie z określonym przez użytkownika harmonogramem, który definiuje się w module Aktualizacje. Moduł został szczegółowo opisane w rozdziale Alerty. 7. Zestawienia definiowane Moduł ten umożliwia przygotowywanie, a następnie wykonywanie kolejnego rodzaju zestawień zestawień definiowanych. W tym przypadku zarówno proces przygotowywania jak i wykonywania jest wspomagany przez system KS-PBC. Moduł został szczegółowo opisane w rozdziale Zestawienia definiowane. 8. Zestawienia analityczne Aby ułatwić użytkownikowi nadzór nad planowanymi i monitorowanymi wartościami wprowadzony został mechanizm raportowania. Moduł ten umożliwia generowanie i zarządzanie zestawieniami analitycznymi. Narzędzia raportujące umożliwiają również dostarczanie niezbędnych raportów i elastycznie definiowanych zestawień w oparciu o zintegrowaną bazę danych hurtowni danych. Moduł został szczegółowo opisane w rozdziale Zestawienia analityczne. 9. Analizy Moduł udostępnia funkcjonalność umożliwiającą przeprowadzenie wielowymiarowych analiz wykonania planu, pozwalających na bardziej efektywne i optymalne podejmowanie decyzji. Za pomocą wygodnych i wydajnych narzędzi pozwala na przedstawienie danych z kostki, analizę wybranych wskaźników, drążenie danych (zmianę kategorii oglądanych danych), przedstawienie szczegółów danych zagregowanych przejście do analizy zawierającej dane szczegółowe z zachowaniem kontekstu (drill through). Udostępnia również graficzne przedstawienie wyników w postaci kilkunastu rodzajów wykresów. Moduł został szczegółowo opisane w rozdziale Analizy. 37

38 N O T A T K I 38

39 KS-PBC Zlecenia monitorowane

40 Zlecenia monitorowane 1. Wstęp Zadaniem modułu jest umożliwienie użytkownikowi dostępu do jego zleceń w stanie monitorowanym Organizacja modułu Funkcje dostępne w module zorganizowane są w formie jednej grupy funkcji dostępnej jako opcje menu głównego modułu umożliwących operacje na zleceniach monitorowanych użytkownika. 2. Zlecenie monitorowania Zlecenie takie zobowiązuje osoby uprawnione do zarządzania do jego monitorowania Otrzymano zlecenie monitorowania obszaru Osoba która otrzymała takie zlecenie jest odpowiedzialna za jego monitorowanie. Zlecenie takie można otrzymać na dwa sposoby. Jeśli osoba była uprawniona do zarządzania zleceniem podczas jego planowania, automatycznie jest odpowiedzialna za jego monitorowanie wraz z jego przejściem w stan Monitorowany. Zlecenie to można również wystawić w trakcie trwania jego monitorowania dla wyznaczonego fragmentu obszaru Lista zleceń Listę zleceń monitorowania można zobaczyć po wybraniu opcji Zlecenia za pomocą odpowiedniego przycisku lub skrótu klawiaturowego Ctrl+1. zleceniem wyświetlone są w tabelach poniżej ( 3 ). Można również dowiedzieć się o przebiegu operacji wykonanych na wybranym zleceniu, które są wyświetlane w miejscu oznaczonym numerem 4. Wybranie operacji w tabeli spowoduje odświeżenie jej opisu ( 5 ). Przyciski umieszczone w oknie umożliwiają odpowiednio: Otwórz (F4) wyświetlenie obszaru monitorowanego Anuluj (F8) anulowanie wybranego zlecenia Usuń (Shift+F8) usunięcie wybranego zlecenia Nazwa (Ctrl+F10) zmianę nazwy zlecenia Uprawnienia (Shift+F10) zmianę osób uprawnionych do zarządzania zleceniem Historia (Shift+F11) przedstawienie historii operacji wykonanych na zleceniu oraz stanów w których się znajdowało. Więcej informacji na temat historii zlecenia można znaleźć w rozdziale Plany w punkcie Przegląd operacji wykonanych na zleceniu. W wierszu przedstawiającym dane wybranego zlecenia prezentowana jest graficzna informacja o postępie jego monitorowania, a dokładniej stopień zaawansowania planu, czyli stosunek wszystkich dni obowiązywania do ilości dni minionych od początku planu Wystawienie zlecenia monitorowania fragmentu obszaru W celu podziału pracy nad monitorowaniem istnieje możliwość wydzielenia fragmentów obszaru i zlecenia ich monitorowania kolejnym osobom wygenerowanie podzlecenia. Osoby te będą miały dostęp do monitorowania jedynie wyznaczonego fragmentu obszaru planu. Natomiast zleceniodawca nabędzie uprawnienia do nadzorowania podzleceń. Szczegółowy opis operacji wystawiania podzleceń znajduje się w rozdziale Generowanie podzleceń Zmiana listy osób monitorujących obszar Może się zdarzyć, że podczas monitorowania zaistnieje potrzeba zmiany uprawnień dla wybranego zlecenia (np. w przypadku zatrudnienia nowej osoby). System umożliwia taką operację w dowolnym momencie monitorowania planu. Rys. 1. Zlecenia monitorowania Lista ta przedstawia zlecenia monitorowane połączone wg. hierarchii ( 1 ), mogą być one wyszukiwane lub filtrowane wg. nazwy lub numeru zlecenia, nazwy planu lub obszaru do niego przypisanego( 2 ). Informacje o osobach uprawnionych do nadzorowania lub zarządzania wybranym Zmiana listy osób uprawnionych do zarządzania Operacja ta jest dostępna z poziomu okna prezentującego listę zleceń po kliknięciu w przycisk Uprawnienia lub użyciu skrótu Shift+F10. Wówczas zostanie wyświetlona formatka umożliwiająca nadanie lub odebranie uprawnień wybranym osobom. Sposób wykonania tej operacji jest analogiczny do zmiany uprawnień w trakcie planowania i został opisany w punkcie Nadawanie i odbieranie uprawnień rozdziału Planowanie Zmiana listy osób uprawnionych do nadzorowania 40

41 PBC-12 Zlecenia monitorowane Aby osoba była uprawniona do nadzorowania zlecenia musi posiadać uprawnienie do zarządzania zleceniem nadrzędnym lub w przypadku zlecenia głównego do zarządzania planem, dlatego w celu zmiany uprawnienia do nadzorowania należy przejść do zlecenia nadrzędnego i zmienić jego listę uprawnionych do zarządzania, lub w przypadku zlecenia głównego przejść do modułu Planowanie i tam zmienić uprawnienie do zarządzania planem do którego należy zlecenie Gdy zlecenie jest nieaktualne Program umożliwia anulowanie lub usunięcie wybranego zlecenia monitorowania. Nie można jednak wykonać żadnej z tych operacji na zleceniu głównym, ponieważ w tym momencie utracilibyśmy możliwość monitorowania planu. Dla takiego zlecenia można jedynie zmienić listę osób uprawnionych jeśli zaistnieje taka potrzeba. W celu wykonania anulowania należy wybrać Anuluj lub użyć skrótu F8, a w przypadku usunięcia należy użyć przycisku Usuń lub skrótu Shift+F8 w oknie z zleceniami po wybraniu zlecenia. 3. Monitorowanie Aby rozpocząć pracę z obszarem monitorowanym należy wybrać zlecenie do którego przypisany jest dany obszar w oknie z zleceniami a następnie wybrać przycisk Otwórz lub F4. Wówczas zostanie wyświetlone okno prezentujące obszar Praca z obszarem monitorowanym Rys. 2. Tabela przestawna prezentująca obszar monitorowania Najważniejszą częścią okna jest tabela przestawna prezentująca obszar monitorowania( 3 ) tutaj widoczne są wszystkie dane potrzebne do jego analizowania i monitorowania. Zakres prezentowanych danych może być modyfikowany przy użyciu paneli znajdujących się w miejscach oznaczonych numerami 1 i 2. Pierwszy umożliwia określenie które z wymiarów i wskaźników mają być prezentowane. Przykładowo w przypadku gdy użytkownik jest zainteresowany wynikami całego wydziału, bez podziału na sekcje, może ukryć wymiar Sekcja, po czym przedstawione zostaną dane dotyczące całych wydziałów (wyniki sekcji zostaną zsumowane). Natomiast drugi z paneli umożliwia wybór elementów wyświetlanych w celu monitorowania planu: Plan wartości planowane. Wykonanie wartości rzeczywiste % Wykonania wykonanie w procentach Odchylenie różnica między wykonaniem a planem (wartościami rzeczywistymi a planowanymi) % Odchylenia odchylenie w procentach W miejscu oznaczonym numerem 4 znajdują się przyciski umożliwiające wywołanie następujących funkcji: Dod. podzlec wygenerowanie podzlecenia na podstawie zaznaczonego fragmentu (F2). Konfiguracja udostępnia funkcje związane z konfiguracją tabeli przestawnej (F10). Historia udostępnia funkcje związane z historią zlecenia (Shift+H lub Alt+H). Historia przegląd historii zlecenia (Shift+F11). Operacje przegląd opisów operacji wykonanych na zleceniu (Shift+Ctrl+F11). Prognoza umożliwia wykonanie prognozy dla monitorowanego obszaru (Ctrl+F2) Wykres umożliwia prezentację wartości obszaru za pomocą wykresu (Ctrl+F3) Każda z tych operacji została szczegółowo opisana w kolejnych podpunktach. W oknie prezentowane są również podzlecenia, które zostały wygenerowane dla obszaru ( 5 ). Wyświetlone są dane dotyczące numeru, nazwy i statusu zlecenia, oraz kolor którym zostanie zaznaczony fragment obszaru przynależący do zlecenia. W celu zaznaczenia fragmentu, który obejmuje zlecenie należy zaznaczyć je w tabeli podzleceń. W celu zwiększenia powierzchni zajmowanej przez obszar monitorowania, użytkownik może ukryć panele umożliwiające zmianę prezentowanych danych, lub tabelę prezentującą podzlecenia (np. w przypadku braku podzleceń). W tym przypadku należy użyć przycisków znajdujących się na pasku stanu ( 6 ). Przyciski te na przemian ukrywają i pokazują odpowiednie panele. Należy użyć w celu ukrycia/pokazania panelu zmiany danych, lub w celu ukrycia/pokazania panelu z podzleceniami. Obok znajduje się informacja o stanie zlecenia. Znajdujący się na formatce przycisk Zamknij umożliwia opuszczenie formatki Generowanie podzleceń W celu zlecenia monitorowania zaznaczonego fragmentu obszaru należy wybrać Dod.podzlec lub użyć skrótu F2. Aby operacja została przeprowadzona prawidłowo musi zostać zaznaczona co najmniej jedna komórka tabeli przestawnej oraz zaznaczony fragment nie może nachodzić na już podzlecony obszar. Wygenerowane zlecenie będzie znajdowało się w stanie Monitorowane. Po wykonaniu wspomnianych czynności zostanie wyświetlone okno umożliwiające wprowadzenie wymaganych informacji. 41

42 3. Monitorowanie 3.4. Prognoza System umożliwia wyliczenie prognozy dla monitorowanego obszaru, aby ją wykonać należy wybrać funkcję Prognoza lub użyć skrótu Ctrl+F2, wówczas zostanie wyświetlone okno pozwalające na konfigurację i przegląd wyników prognozy. Rys. 3. Generowanie podzlecenia podczas monitorowania planu Aby prawidłowo wygenerować podzlecenie należy wprowadzić jego nazwę i treść w polach edycyjnych umieszczonych w miejscu oznaczonym numerem 1. Data wymagalności nie jest w tym przypadku ustalana, ponieważ jest ona istotna tylko w trakcie planowania. Następnie trzeba wyznaczyć osoby uprawnione do zarządzania zleceniem ( 2 ), które będą mogły monitorować obszar. W oknie prezentowane są również dane dotyczące ograniczeń wyznaczonych w trakcie planowania ( 3 ). Ograniczenia pełnią funkcję jedynie informacyjną, nie ma możliwości ich edycji. Prezentowany jest również przekazywany obszar ( 4 ), który będzie monitorowany przez wyznaczone osoby Historia Informacje dotyczące historii wybranego zlecenia, zostały zaprezentowane na dwa sposoby. Za pomocą funkcji Historia (Shift+F11) można przejrzeć pełną historię, natomiast funkcja Operacje (Shift+Ctrl+F11) umożliwia przegląd opisów operacji wykonywanych na zleceniu. Historia Użytkownik ma możliwość przeglądania historii operacji wykonanych na zleceniu, oraz historii stanów w których zlecenie się znajdowało. Dodatkowo możliwe jest również przeglądanie wykonanych operacji na podzleceniach w czasie gdy zlecenie znajdowało się w danym stanie. Przegląd historii zlecenia został szczegółowo opisany w punkcie Przegląd wykonanych operacji na zleceniu rozdziału Plany. Operacje Wygodnym sposobem na wyszukanie informacji o przebiegu operacji na zleceniu jest również wybranie funkcji Operacje, która spowoduje wyświetlenie okna zawierającego listę opisów wykonanych operacji i zmieniających się treści zlecenia. Przegląd opisów operacji jest wyświetlany również w oknie Planowania, został szczegółowo opisany w punkcie Przegląd wykonanych operacji na zleceniu rozdziału Plany. Rys. 4. Prezentacja wyniku prognozy za pomocą tabeli Okno prezentujące prognozę jest podzielone na dwie części - konfiguracyjną i prezentacji. W części górnej dostępne są dwie zakładki Zakres i Wybór danych. Na pierwszej z nich, widocznej na poprzednim rysunku należy określić zakres czasu który ma obejmować prognoza ( 1 ) oraz serie danych dla których ma być wyliczana ( 2 ). Przegląd i wybór serii jest możliwy przy użyciu drzewka prezentującego odpowiednią hierarchię danych. Każda seria jest dodatkowo oznaczona kodem (np. [A] ), który reprezentuje serię w tabeli oraz kolorem (np. ) którym jest prezentowana seria na wykresie. Po określeniu zakresu czasu oraz serii, której ma dotyczyć prognoza, należy użyć funkcji Wykonaj lub nacisnąć klawisz Enter, po czym w dolnej części okna zostanie zaprezentowany jej wynik. W części tej również znajdują się dwie zakładki Tabela i Wykres umożliwiające odpowiednio przegląd wyników w tabeli lub na wykresie. W tabeli prezentowany jest wybrany zakres czasu (w wierszach), oraz wybrane dane wejściowe i wyniki funkcji dla każdej z wybranych serii (w kolumnach). Oznaczenia P1, P2, P3 itd. oznaczają prognozowane wartości dla kolejnych okresów (np. dla pięciu kolejnych miesięcy poza wybranym zakresem czasu). Po wskazaniu kursorem kodu serii w tabeli (np. B ), zostanie zaprezentowana jej pełna nazwa. Rys. 5. Pełna nazwa serii w tabeli 42

43 PBC-12 Zlecenia monitorowane W celu przeglądania wyniku prognozy za pomocą wykresu, należy przejść na zakładkę Wykres. Poszczególne wartości serii będą prezentowane przypisanymi do niej kolorami. Dodatkowo po prawej stronie wykresu zostanie wyświetlona legenda, opisująca dokładnie jaką linią została zaprezentowana dana wartość serii. Rys. 8. Właściwości prognozy W tym miejscu można ustalić: Rys. 6. Prezentacja wyniku prognozy za pomocą wykresu Dalszą konfigurację prognozy wybór danych do analizy lub prezentacji oraz wybór metody którą ma być wyliczana prognoza, umożliwia zakładka Wybór danych. Czy wartości nieokreślone obszaru mają być traktowane jako zero Z jakim prawdopodobieństwem mają być obliczane przedziały ufności ( 80, 90, 95, 98 lub 99 ) Horyzont prognozy Po określeniu parametrów prognozy i zatwierdzeniu zmian poprzez użycie funkcji OK lub naciśnięcie klawisza Enter, prognoza zostanie ponownie wyliczona i zaprezentowana Wykres W celu wspomagania procesu planowania i monitorowania system udostępnia możliwość prezentacji danych za pomocą wykresu, co ułatwia analizę wartości obszaru. Aby go wyświetlić w oknie z prezentowanym obszarem należy wybrać funkcję Wykres lub skrót Ctrl + F3. Rys. 7. Prognoza wybór danych Na zakładce tej można ustalić kolejno: 1. Dane, które mają podlegać analizie Plan, Wykonanie lub Odchylenie. 2. Dane, które mają być dodatkowo prezentowane - Plan, Wykonanie, Odchylenie, % Odchylenia lub %Wykonania. 3. Funkcja, którą ma być wyliczana prognoza Po wprowadzeniu nowej konfiguracji należy użyć funkcji Wykonaj lub nacisnąć klawisz Enter, wówczas zostanie zaprezentowany jej wynik zgodnie z określoną konfiguracją. Następnie użytkownik może dodatkowo skonfigurować właściwości prognozy, w tym celu należy użyć funkcji Właściw. lub skrótu Ctrl + F10, co spowoduje wyświetlenie okna z właściwościami prognozy. Rys. 9. Prezentacja danych monitorowanego obszaru za pomocą wykresu W tym miejscu część konfiguracyjna jest analogiczna do tej udostępnionej w oknie prezentującym prognozę. W miejscu oznaczonym numerem 1 użytkownik ma możliwość określenia zakresu czasu, natomiast w miejscu oznaczonym numerem 2 może on wybrać serie których dane mają być analizowane. Po ustaleniu konfiguracji i wybraniu funkcji Wykonaj (Enter) w dolnej części formatki zostanie wyświetlony wykres prezentujący wskazane serie danych. 43

44 4. Zakończenie monitorowania Użytkownik ma możliwość określenia które dane serii mają być prezentowane przy pomocy funkcji udostępnionych na zakładce Wybór danych. W tym miejscu można określić czy wartości nieokreślone obszaru mają być traktowane jako zero, po zatwierdzeniu zmian (funkcja OK lub klawisz Enter) wykres zostanie odświeżony. 4. Zakończenie monitorowania Kiedy osiągnięta zostanie data końca obowiązywania planu przechodzi on w stan Zakończony a wraz z nim zlecenia przechodzą w stan Zakończone. Monitorowanie obszarów wciąż jednak jest dostępne, aby zobaczyć obszar należy przejść do modułu Moje zlecenia i w oknie wyświetlającym zlecenia wybrać te, które interesuje użytkownika. Należy zwrócić uwagę na ustawione filtry, standardowo zlecenia w stanie Zakończone nie są wyświetlane. Rys. 10. Wykres wybór danych W module monitorowania wyświetlane są jedynie zlecenia w stanie Monitorowane. Dodatkowa konfiguracja jest możliwa przy użyciu funkcji Właściw. lub skrótu Ctrl+F10. Rys. 11. Właściwości wykresu 44

45 KS-PBC Plany

46 Plany 1. Wstęp Funkcjonalność modułu Planowania koncentruje się wokół umożliwienia użytkownikowi opracowania planu. Pozwala on na definiowanie struktury planu tzn, określanie zakresu czasowego obowiązywania planu, podziału na obszary planowania oraz zarządzanie nimi. Przez zarządzanie rozumie się tworzenie, edycję i usuwanie tych obszarów, wprowadzanie nowych współczynników planowania do obszaru, edycję i usuwanie już istniejących, definiowanie podziału obszaru przez obsługę wymiarów oraz ustalanie zależności między obszarami planowania. Aby przygotować plan muszą być wcześniej wprowadzone pojęcia planowanych wskaźników (faktów, których wartości będziemy szacować) oraz pojęcia wymiarów i ich elementów. Moduł umożliwia także obsługę zleceń opracowania obszarów planu. Zlecenie opracowania określa zakres informacji jaki ma objąć dane opracowanie, kto ją ma wykonać (ewentualnie jaka komórka firmy), kto jest odpowiedzialny za weryfikacje i zatwierdzenie. Istnieje możliwość wielokrotnego modyfikowania planów, zarządzania wersjami planu oraz zleceniami. Każda z wersji planu będzie dostępna do analizy. Ze względu na fakt iż planami będą zainteresowani pracownicy całego przedsiębiorstwa moduł pozwala na ograniczanie dostępności takich danych. W zależności od uprawnień dany operator ma możliwość przeglądania i korygowania pewnego wycinka danych dostępnych w planie. Ostatnim etapem tworzenia planu jest jego zatwierdzenie przez kompetentne osoby. Moduł umożliwia obsługę weryfikacji i zatwierdzeń wszystkich elementów planu tj. wersji, zleceń, obszarów planowania, ograniczeń, definicji wskaźników i wymiarów. Niezatwierdzone zmiany będą podlegały wycofaniu Organizacja modułu Funkcje realizowane przez moduł Plany zebrane w grupie funkcji związanych z przygotowywaniem struktury planów, umożliwiające generowanie i zarządzanie planami. 2. Przygotowywanie struktury planów 2.1. Przegląd i zarządzanie planami Utworzone plany zostaną wyświetlenie po naciśnięciu na przycisk Plany lub użyciu skrótu Ctrl+1. Rys. 1. Główna okno z planami W miejscu oznaczonym numerem 1 wyświetlone zostaną wszystkie dostępne plany. Każdy z planów może mieć wiele wersji, które zostaną przedstawione w miejscu oznaczonym numerem 2. Każdą z nich należy osobno zaplanować i zatwierdzić. Po zatwierdzeniu wyliczana jest data początku i końca dla całego planu, tzn jako datę początku przyjmuje się datę początku obowiązywania pierwszej wersji, a za datę końca datę końca obowiązywania ostatniej zatwierdzonej wersji w hierarchii. Wyliczone daty zostaną wyświetlone przy nazwie planu w miejscu oznaczonym numerem 1. Numerem 3 zostały oznaczone miejsca, w których widoczne są osoby odpowiedzialne za zarządzanie planem, oraz te uprawnione tylko do definiowania obszaru głównego. Osoby te wyznacza się w trakcie tworzenia lub modyfikowania planu. W trakcie całego cyklu planowania i monitorowania plan zmienia swój stan w wyniku wykonywanych na nim operacji. Graf znajdujący się w tym oknie prezentuje możliwe stany planu. Niebieskim kolorem wyróżniony zostanie aktualny stan, zielone strzałki oznaczają operacje które mogą jeszcze zostać wykonane, szare operacje wykonane, a czerwone - operacje niedostępne. W przypadku dużej ilości planów w celu szybszego odnalezienia tego, który interesuje użytkownika może on przefiltrować listę prezentującą plany. Kontrolki umożliwiające filtrowanie znajdują się w miejscu oznaczonym numerem 4. Pierwsza z nich pozwala na filtrowanie planów wg nazwy. Należy wprowadzić odpowiednią wartość w polu edycyjnym, po czym wyświetlone zostaną tylko te plany, których nazwa rozpoczyna sie od podanej. Dodatkowo użytkownik może wyświetlić tylko te plany, dla których posiada on prawo do zarządzania lub utworzenia struktury do co najmniej jednej wersji planu. W tym celu należy zaznaczyć pole Tylko dostępne. W prezentowanym oknie dostępna jest następująca funkcjonalność( 5 ): dodanie planu możliwe są dwa rodzaje dodania planu: dodanie nowego planu dodanie planu na podstawie już istniejącego 46

47 PBC-21 Plany Rys. 2. Dodawanie planu przegląd, poprawienie lub usunięcie wybranego planu zatwierdzenie, unieważnienie wybranego planu (jeśli akcja w danym momencie jest dostępna) wyświetlenie obszarów planu ( Struktura ) wyświetlenie zleceń wybranego planu 2.2. Utworzenie planu Istnieją dwie możliwości utworzenia planu dostępne z głównego okna wyświetlającego plany można utworzyć nowy, niezależny plan, w tym celu należy wybrać Dodaj nowy lub użyć skrótu F2, można utworzyć plan na podstawie już istniejącego, należy wówczas wybrać Dodaj na podstawie lub użyć skrótu Shift+F2. Rys. 3. Opcje dodawania planu Po wykonaniu operacji utworzenia planu znajduje się on w stanie W opracowaniu i można przystąpić do definiowania obszarów planowania Utworzenie nowego planu W przypadku wybrania opcji Dodaj nowy zostanie wyświetlone okno, w którym należy wprowadzić parametry potrzebne do zdefiniowania planu. Prawidłowo zdefiniowany plan powinien posiadać: unikalną nazwę numer wersji datę początku i końca obowiązywania datę wymagalności wyznaczone osoby uprawione do zarządzania planem Opcjonalnie można wyznaczyć osoby, które mają prawo jedynie do utworzenia obszaru głównego, oraz wprowadzić opis dla planu. Rys. 4. Szczegóły wybranego planu Należy pamiętać o ograniczeniach podczas ustalania dat: data wymagalności musi być późniejsza od dzisiejszej data końca planu musi być późniejsza od daty początku Osoba tworząca plan zostanie automatycznie dodana do grupy osób uprawnionych do zarządzania nim, można ją stamtąd usunąć, przez co zostanie jej zabroniony dostęp do zarządzania planem, jednak musi być wyznaczona co najmniej jedna osoba mająca takie prawo. Po wykonaniu operacji utworzenia planu znajduje się on w stanie W opracowaniu i można przystąpić do definiowania obszarów planowania Utworzenie kopii planu na podstawie wybranego W przypadku wybrania Dodaj na podstawie zostanie wyświetlony generator kopii planu, który przeprowadzi użytkownika przez cały proces tworzenia nowej wersji lub niezależnej kopii planu. W procesie tym możliwe jest utworzenie dokładnej kopii planu lub kopii wraz z naniesieniem odpowiednich korekt wartości planowanych obszarów planu. W tym punkcie opiszemy sposób wygenerowania dokładnej kopii planu czyli z takim stanem wartości planowanych jaki jest aktualnie wprowadzony w obszarach zleceń. Natomiast w kolejnym punkcie skupimy się nad możliwością wprowadzania korekt planu. Przeznaczenie tworzonej kopii planu należy określić w pierwszym kroku generatora. 47

48 2. Przygotowywanie struktury planów Rys. 7. Ostrzeżenie przed wprowadzeniem daty początku obowiązywania uniemożliwiającej późniejsze zatwierdzenie planu Rys. 5. Generowanie kopii planu wybór rodzaju kopii Dostępne są trzy możliwości utworzenia kopii planu - utworzenie niezależnej kopii, wersji lub kontynuacji planu. Jeśli zostanie wybrana pierwsza z możliwości utworzony zostanie plan, który w żaden sposób nie będzie powiązany ze swoją kopią. Wybranie jednej z pozostałych opcji spowoduje utworzenie wersji planu. W przypadku wybrania kontynuacji dodatkowo określone zostaną daty początku i końca planu. Daty początku nie można zmienić, ponieważ plan będący kontynuacją musi rozpoczynać się następnego dnia po zakończeniu poprzedniej wersji. Natomiast można dowolnie ustalić datę końca obowiązywania, na początku jest ona ustawiona tak, aby nowy przedział czasowy był proporcjonalny do przedziału poprzedniego planu. Podczas analizy przedziałów brany jest pod uwagę poziom, na którym są planowane obszary, tzn. jeśli planowanie odbywa się na poziomie kwartałów, data końca zostanie przesunięta o odpowiednią liczbę kwartałów. Następnym krokiem generowania kopii planu jest określenie jego szczegółów, czyli nazwy jeśli tworzona jest niezależna kopia, wersji, daty początku i końca, daty wymagalności oraz opisu planu. W kolejnym kroku należy wyznaczyć osoby uprawnione do zarządzania planem oraz te uprawnione tylko do utworzenia głównego obszaru. Rys. 8. Generowanie kopii planu uprawnienia Jeśli zostały utworzone zlecenia dla kopiowanego planu użytkownik zostanie zapytany o sposób ich przeniesienia do kopii planu. Zlecenia mogą zostać pominięte, można przenieść tylko zlecenia główne, można również przenieść całą hierarchię zleceń o ile to będzie możliwe. Jeśli zlecenia znajdują się w stanie modyfikacji struktury lub nie będzie można przenieść ich obszaru planowania zostaną pominięte. Nie są również przenoszone modyfikowane kopie struktury, które nie zostały jeszcze zatwierdzone. W tym miejscu należy również zdecydować o ewentualnych korektach planu, aby utworzyć dokładną kopię należy pozostawić odznaczone pole czy przeprowadzić korektę w trakcie przenoszenia zleceń, wówczas przeniesione zostaną takie wartości planowane, jakie aktualnie znajdują się w poszczególnych obszarach zleceń. Rys. 6. Generowanie kopii planu określenie szczegółów Aby można było zatwierdzić wersję data początku jej obowiązywania musi zawierać się między początkiem a końcem obowiązywania poprzedniego planu lub w przypadku kontynuacji musi rozpoczynać się dzień po jego zakończeniu. 48

49 PBC-21 Plany Rys. 9. Generowanie kopii planu przenoszenie zleceń Ostatnim krokiem jest generowanie planu, obszarów i przenoszenie zleceń. Użytkownik jest informowany na bieżąco o przeprowadzanych operacjach. Jest również informowany o tym które zlecenia lub struktury zostały pominięte. Komunikaty informacyjne są wyświetlane kolorem czarnym, ostrzeżenia (np. o pominięciu struktury lub zlecenia) kolorem żółtym, a błędy kolorem czerwonym. Rys. 10. Generowanie kopii planu generacja Jeśli operacja się powiodła utworzony plan zostanie wyświetlony w odpowiednim miejscu w oknie z planami. Rys. 11. Generowanie kopii planu wybór rodzaju korekt Po zaznaczeniu pola czy przeprowadzić korektę w trakcie przenoszenia zleceń udostępnione zostają dwie opcje: operacja w oparciu o wartości zlecenia głównego w trakcie przenoszenia zleceń rozpropagowane zostaną wartości z obszaru zlecenia głównego, operacja w oparciu o wartości z podzleceń w trakcie przenoszenia zleceń rozpropagowane zostaną wartości z podzleceń. Wybór ten ma znaczenie w przypadku kopiowania planów, które są jeszcze w trakcie opracowywania. Jeśli podzlecenia nie zostały wstępnie zaakceptowane, to nie zostały przeniesione zaplanowane wartości do nadzleceń, zatem wartości w obszarze głównym zlecenia i jego podzleceniach mogą się różnić. Poniżej przedstawimy przykładową sytuację i wynik generowania kopii obszaru w zależności od wybranej opcji. Kopiowane są trzy zlecenia, które są w trakcie opracowywania. W zleceniu głównym wprowadzone zostały wartości początkowe zł, z tego zlecenia wydzielono podzlecenie obejmujące I kwartał i wprowadzono w nim wartości zł, następnie wydzielono podzlecenie obejmujące miesiąc Styczeń i zróżnicowano wartości planowane Utworzenie planu na podstawie wybranego z korektami Podczas generowania planu na podstawie wybranego możliwe jest wprowadzenie odpowiednich korekt, umożliwiają one między innymi: utworzenie kontynuacji planu na podstawie wartości wykonania z poprzedniego okresu utworzenie wersji planu z korektą wartości planowanych (np. podwojenie wartości) utworzenie nowego planu w oparciu o wartości planowane i wartości wykonania wybranego planu W tym przypadku wykonujemy analogiczne operacje jak w trakcie zwykłego kopiowania planu, opisane w poprzednim podpunkcie. Decyzję o wykonaniu korekt podejmujemy w kroku Krok 4 Kopiowanie zleceń. 49

50 2. Przygotowywanie struktury planów Rys. 12. Przykład kopiowania zleceń z korektami zlecenia kopiowane Po skopiowaniu zleceń z korektą na podstawie wartości ze zlecenia głównego (korekta z góry ), wartości ze zlecenia głównego zostaną rozpropagowane do wszystkich podzleceń co prezentuje kolejny rysunek. Rys. 13. Przykład kopiowania zleceń z korektami korekta z góry Natomiast w przypadku wybrania opcji operacja w oparciu o wartości z podzleceń (korekta z dołu ), zostaną rozpropagowane wartości z podzleceń, co przedstawiono na kolejnym rysunku. 50

51 PBC-21 Plany W tym miejscu istnieje możliwość zdefiniowania dowolnej liczby definicji korekt. Zarządzanie nimi odbywa się przy użyciu funkcji Dodaj (Ctrl+F2) umożliwia dodanie nowej definicji korekty Popraw (Ctrl+F4) umożliwia poprawienie wybranej korekty Usuń (Ctrl+F8) umożliwia usunięcie wybranej korekty Edycja definicji korekty odbywa się po wybraniu funkcji Dodaj lub Popraw w dodatkowo wyświetlanym oknie. Rys. 16. Edycja definicji korekty planu Rys. 14. Przykład kopiowania zleceń z korektami korekta z góry Definicje korekt Oprócz korygowania wartości na podstawie kopiowanego obszaru zlecenia, umożliwiono również wprowadzenie pojedynczych korekt dla wybranych okresów. Po zaznaczeniu opcji czy przeprowadzić korektę w trakcie przenoszenia zleceń i przejściu do kolejnego kroku, użytkownik zostanie przeniesiony do dodatkowego kroku w którym ma możliwość określenia definicji korekt planu. Rys. 15. Generowanie kopii planu definicje korekt planu Na powyższym rysunku przedstawiono przykładową definicję korekty planu, która spowoduje iż wartości obszaru Sprzedaż wydziału instr. z miesiąca Styczeń zostaną przeniesione na miesiąc Kwiecień. Aby poprawnie zdefiniować korektę planu należy w odpowiednich miejscach wprowadzić niezbędne informacje: 1. Podstawowe informacje definicji korekty: Numer korekty generowany automatycznie, Nazwa korekty nazwa korekty, pole opcjonalne ułatwia rozpoznanie definicji, Obszar obszar dla którego definiowana jest korekta, w tym miejscu prezentowane są nazwy obszarów głównych planu. Korekta będzie wprowadzona w wybranym obszarze oraz we wszystkich jego podobszarach, Wskaźnik wskaźnik, którego ma dotyczyć korekta. Zostaną skorygowane wartości tylko dla wybranego wskaźnika. 2. Ustalenie czy wartości nieokreślone mają być traktowane jako zero. 3. Zakres korekty określenie zakresu korekty. Na prezentowanym drzewku zostaną wyświetlone wszystkie elementy wymiarów obszaru w odpowiedniej hierarchii. Należy zaznaczyć tylko te, których ma dotyczyć korekta. 4. Okres korygowany zakres czasu, który ma podlegać korekcie. Na drzewku zostaną zaprezentowane wymiary czasowe obszaru w odpowiedniej hierarchii. Należy za- 51

52 2. Przygotowywanie struktury planów znaczyć jeden element, dla którego będzie wprowadzana korekta (np. miesiąc Kwiecień ). 5. Okres źródłowy zakres czasu, z którego mają być pobierane dane do korekty. Na drzewku zostaną zaprezentowane wymiary czasowe obszaru źródłowego w odpowiedniej hierarchii. Należy zaznaczyć jeden element, z którego będą pobierane dane (np. miesiąc Styczeń ). 6. Wzór korekty wzór wg którego mają być korygowane dane obszaru. We wzorze tym można używać zmiennych ZP wartość planowana obszaru źródłowego ZW wartość wykonania obszaru źródłowego Natomiast w miejscu oznaczonym numerem 7 zostały udostępnione funkcje ułatwiające edycję wzoru: wprowadzenie operatora dodawania Rys. 18. Komunikat informujący o nieprawidłowym wzorze w definicji korekty Po wprowadzeniu tak zdefiniowanej korekty (rys.16), w przypadku wykonywania korekty z dołu dla zlecenia z prezentowanego przez nas wcześniej przykładu (rys.12), skorygowany obszar zlecenia głównego będzie wyglądał następująco. wprowadzenie operatora odejmowania wprowadzenie operatora mnożenia wprowadzenie operatora dzielenia wprowadzenie operatora potęgowania wprowadzenie nawiasu otwierającego wprowadzenie nawiasu zamykającego wprowadzenie zmiennej oznaczającej wartość planowaną wprowadzenie zmiennej oznaczającej wartość wykonania Przykładowy wzór, może wyglądać następująco: Rys. 19. Przykład kopiowania zleceń z korektami z definicją korekty Definicje korekt są określane dla aktualnie ustalonego przedziału czasowego planu. Ponieważ podczas generowania kopii planu istnieje możliwość powrotu do poprzednich kroków, w przypadku próby zmiany dat początku lub końca planu po zdefiniowaniu korekt zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat. Rys. 17. Przykładowy wzór dla korekty planu Określa on, iż podczas korekty mają być brane większe z wartości planowania lub wykonania. Jeśli użytkownik wprowadzi nieprawidłowy wzór, system nie pozwoli na zdefiniowanie korekty, zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat przy próbie zatwierdzenia zmian ( OK ). Rys. 20. Komunikat przy próbie zmiany dat planu po wprowadzeniu korekt Wybranie Tak spowoduje przywrócenie poprzednich dat planu oraz powrót do ich edycji, natomiast wybranie Nie spowoduje usunięcie wszystkich definicji korekt planu Modyfikacja planu Plan może być modyfikowany jeśli znajduje się w stanie W opracowaniu lub Do zatwierdzenia, czyli aż do momentu zatwierdzenia planu Modyfikacja w trakcie opracowywania planu 52

53 PBC-21 Plany Operacja modyfikacji jest dostępna z głównego okna wyświetlającej plany, po wybraniu Popraw lub użyciu skrótu F4 zostanie wyświetlone okno przedstawione na rysunku poniżej, to samo, które pojawia się podczas tworzenia planu. W przypadku modyfikacji obszarów należących do planu, jeśli znajdował się on w stanie Do zatwierdzenia powróci on do stanu W opracowaniu, aż do momentu, w którym wszystkie z obszarów zostaną zaplanowane i będą gotowe do zatwierdzenia Modyfikacja po zatwierdzeniu planu Jeśli istnieje potrzeba modyfikacji planu po jego zatwierdzeniu należy utworzyć nową wersję planu (proces ten został wcześniej omówiony w punkcie 2.2.2). Po wprowadzeniu modyfikacji i zatwierdzeniu wersji, poprzedni plan zostanie unieważniony z dniem początku obowiązywania nowej wersji. Można również utworzyć niezależną kopię planu, konieczna będzie jednak zmiana jego nazwy, ponieważ musi być ona unikalna dla każdego niezależnego planu Struktura planu obszary główne Przegląd i zarządzanie strukturą planu Aby zobaczyć strukturę planu, należy zaznaczyć go w oknie z planami, a następnie wybrać Struktura, wówczas zostanie wyświetlone okno prezentujące obszary główne planu. Rys. 21. Modyfikacja planu Jeśli zostały zlecone obszary planowania, wówczas należy wziąć pod uwagę dodatkowe ograniczenia w przypadku modyfikacji dat: data wymagalności planu musi być późniejsza od najpóźniejszej z dat wymagalności wystawionych zleceń Rys. 23. Obszary planowania Rys. 22. Ostrzeżenie o nieprawidłowej zmianie daty wymagalności planu W oknie tym w miejscu oznaczonym numerem 2 wyświetlone zostaną wszystkie obszary główne utworzone dla wybranego planu. Jeśli została utworzona modyfikowana kopia dla zatwierdzonego obszaru, zostanie wyświetlona bezpośrednio pod modyfikowanym obszarem. nie można zmieniać dat początku i końca obowiązywania (daty ze zostaną zablokowane) Sprawdzenie, czy data wymagalności jest późniejsza od dzisiejszej odbywa się tylko wówczas, gdy data ta została zmieniona. Dzięki temu, w przypadku gdy została przekroczona data wymagalności planu, można zmienić pozostałe parametry (np. nazwa, uprawnienia) bez potrzeby zmiany daty wymagalności. Rys. 24. Obszary wyświetlane z zachowaniem hierarchii Wyświetlane obszary mogą być filtrowane na podstawie stanów w których się znajdują. Wyboru stanów można dokonać za pomocą pól wyboru znajdujących się pod numerem 1. Użytkownik może zobaczyć diagram prezentujący strukturę wybranego obszaru budowany na podstawie wybranych 53

54 2. Przygotowywanie struktury planów wymiarów i wskaźników( 4 ). Natomiast na panelu znajdującym się pod numerem 3 pokazane zostaną szczegóły dotyczące wybranego obszaru opis oraz dodatkowo treść zlecenia i osoby uprawnione do zarządzania nim jeśli obszar został zatwierdzony. W oknie z obszarami zostaną przedstawione tylko obszary główne dla planu. Aby zobaczyć zlecone podobszary, należy przejść do okna wyświetlającego zlecenia użytkownika lub do okna wyświetlającego zlecenia planu. Za pomocą przycisku Odśwież lub skrótu Ctrl+F6 możliwe jest odświeżenie okna na podstawie aktualnych informacji zapisanych w bazie Utworzenie obszaru głównego Aby utworzyć obszar główny należy wybrać przycisk Struktura lub użyć skrótu Shift+F4 z głównego okna wyświetlającego plany. Wyświetlone zostanie okno przedstawiające obszary główne wybranego planu. Następnie należy wybrać Dodaj lub F2 co spowoduje wyświetlenie okna, które pozwoli na wybranie tabeli faktów pochodzącej z hurtowni danych, której struktura bedzie podstawą do zdefiniowania struktury planistycznej. Rys. 26. Definiowanie obszaru W pierwszej kolejności należy podać nazwę obszaru planowania. Kolejnym elementem jest określenia nazwy pod, którą wartości planowane bedą widoczne w hurtowni danych. W miejscu oznaczonym numerem 1 wyświetlone zostaną wszystkie dostępne w wybranej tabeli faktów wymiary i wskaźniki, spośród których użytkownik może wybrać te, które mają definiować obszar. Wybrane elementy zostają wyświetlone na panelu 3. Użytkownik może zobaczyć jak będzie wyglądała siatka utworzona na podstawie wybranych przez niego elementów w miejscu oznaczonym nr 4. Natomiast na panelu o numerze 2 znajdują się przyciski umożliwiające wybór lub rezygnację z poszczególnych elementów wymiaru lub wskaźnika. Aby zdefiniować prawidłowo obszar należy wybrać wymiary oraz co najmniej jeden wskaźnik na których podstawie zostanie on określony. Wśród wymiarów musi znajdować się co najmniej jeden wymiar czasowy. Wymiary czasowe muszą pokrywać cały okres planu, tzn. jeśli plan rozpoczyna się a kończy po wybraniu wymiaru Miesiąc należy pozostawić elementy Marzec, Kwiecień, Maj, Czerwiec, Lipiec. Po wybraniu przycisku na panelu oznaczonym numerem 4 zostanie dokonany automatyczny dobór elementów wymiarów czasowych. Zostaną dodane brakujące lub usunięte zbędne elementy wymiarów czasowych, tak aby został pokryty okres planu. Rys. 25. Wybór tabeli faktów Po wybraniu tabeli faktów ukazuje nam się formatka służąca do definiowania obszaru. W celu szybkiego odnalezienia wskaźnika, wymiaru lub elementu można użyć odpowiedniego wyszukiwania. Wpisanie wartości w polu Szukanie wskaźnika wg nazwy powoduje przefiltrowanie listy wskaźników, tak aby pozostały te, których nazwa rozpoczyna się od podanej. Natomiast wybranie w menu podręcznym uruchomionym na drzewku z wymiarami Szukaj i wpisaniu odpowiedniej wartości powoduje zaznaczenie na drzewku wymiaru lub elementu o odpowiadającej nazwie Modyfikacja obszaru głównego Obszar może być modyfikowany lub usunięty aż do momentu jego zatwierdzenia. W celu modyfikacji obszaru należy wybrać przycisk Popraw lub użyć skrótu F4, wówczas zostanie wyświetlone okno, analogiczne do wyświetlanego podczas jego tworzenia, zainicjowane danymi obszaru. 54

55 PBC-21 Plany Podczas tej operacji może się zdarzyć, że wprowadzone wartości zostaną utracone, w przypadku braku zgodności między strukturami obszarów. Rys. 27. Poprawa obszaru planowania Zatwierdzoną strukturę również możemy modyfikować, jednak w tym wypadku tworzona jest kopia, na której wykonujemy wszelkie modyfikacje, a dopiero po jej zatwierdzeniu zmiany zostaną zaaplikowane do zleceń. W tym przypadku nie ma możliwości korekty nazy obszaru oraz nazwy eksportu. Rys. 30. Ostrzeżenie przed zatwierdzeniem kopii obszaru Główne zlecenie przeprowadzane jest w stan modyfikacji struktury, w którym należy ją zatwierdzić i przeprowadzić ewentualne dalsze modyfikacje na podzleceniach. Struktura dla której utworzono modyfikowaną kopię znajduje się w stanie W modyfikacji. Poprzez modyfikację obszaru rozumiemy zmianę danych na których został on określony (nazwa, wskaźniki, wymiary itp), modyfikacja wpisanych wartości podczas planowania opisane zostały w punkcie Planowanie obszaru. Rys. 28. Potwierdzenie wygenerowania kopii modyfikowanego obszaru Rys. 29. Korekta zatwierdzonego obszaru Istnieje sytuacja, w której zatwierdzony obszar zostanie usunięty. Zatwierdzenie wiąże się z utworzeniem zlecenia, po jego anulowaniu, jeśli zlecenie zostało fizycznie usunięte obszar zostanie również usunięty Zatwierdzenie obszaru głównego Zatwierdzenie obszaru wiąże się z wystawieniem zlecenia dla wybranych użytkowników. Podczas tej operacji wyznacza się osoby, które są odpowiedzialne za jego zaplanowanie, ostateczną datę zwrotu zlecenia (zakończenia planowania) oraz treść zlecenia. Od tego momentu wybrane osoby mogą rozpocząć planowanie, a po jego zakończeniu zwrócić zlecenie. Aby zatwierdzić obszar główny należy wybrać Zatwierdź z okna przedstawiającego obszary planu. W tym momencie następuje sprawdzenie poprawności doboru wymiarów czasowych oraz ich elementów. Użytkownik zostaje poinformowany o przebiegu i wyniku weryfikacji. W przypadku jeśli zostaną wykryte błędy należy je poprawić przed ponowną próbą zatwierdzenia. W trakcie poprawy struktury obszaru można zmienić wersję użytego wymiaru na nowszą. Jest to konieczne zwłaszacza w przypadku gdy wersjię wymiaru różnia się lista elementów. Pomocna w tej operacji jest funkcja aktualizacji zaznaczonego wymiaru. Podczas zatwierdzenia kopii poprzedni obszar zostaje anulowany, jednak wciąż jest dostępny do przeglądu. 55

56 2. Przygotowywanie struktury planów Osoby posiadające prawo do zarządzania planem są uprawnione do nadzorowania zleceń głównych planu. Mają prawo do przeglądu tych zleceń oraz ich podzleceń, przekazywania zleceń głównych do modyfikacji, wstępnej ich akceptacji, mogą również je anulować lub usunąć Przegląd i zarządzanie zleceniami Wystawione zlecenia można zobaczyć po wybraniu opcji Zlecenia planu z okna przedstawiającego wszystkie plany. Po wybraniu tej funkcji na ekranie zostanie wyświetlone okno zaprezentowane na rysunku poniżej Rys. 31. Weryfikacja poprawności wymiarów podczas zatwierdzenia obszaru Następnie zostanie wyświetlone okno, na którym należy wprowadzić szczegóły wystawianego zlecenia. Rys. 33. Zlecenia planu W miejscach oznaczonych odpowiednimi numerami znajdują się: Rys. 32. Generacja zlecenia W oknie tym należy wprowadzić nazwę, datę wymagalności i treść zlecenia( 1 ), osoby uprawnione do zarządzania nim( 2 ). Można również wprowadzić ograniczenia na fragmenty zlecanego obszaru, w tym celu po zaznaczeniu odpowiedniego fragmentu należy użyć metody widocznej pod numerem 3 Dodaj. Wprowadzone ograniczenia można zmieniać za pomocą pozostałych metod - Popraw, Usuń. W miejscu 5 widoczna jest tabela przestawna prezentująca zlecany obszar. Sposób jej prezentacji można zmodyfikować za pomocą zamiany miejscami wymiarów i wskaźników lub też ich ukrywania, które jest dostępne za pomocą wyboru wymiarów (lub wskaźników, jeśli znajdujemy się w trybie jednego faktu), które mają być wyświetlane. Wyboru tego można dokonać w miejscu oznaczonym numerem Nazwa i wersja planu do którego przypisane jest zlecenie. 2. Wybrane stany zleceń użytkownik ma możliwość filtrowania zleceń ze względu na stan. Widoczne są skróty nazw i ikonki symbolizujące wybrane stany. Wyboru stanów dokonuje się za pomocą listy rozwijanej z polami wyboru. 3. Dane dotyczące zleceń i podzleceń powiązane według hierarchii przedstawione w formie rozwijanej tabeli. Wyświetlany jest numer i nazwa zlecenia oraz dodatkowe informacje takie jak plan, wersja i obszar do którego się odnosi, data jego wymagalności oraz status i pasek postępu. Pasek postępu informuje o stanie zaawansowaniu prac, postępie planowania lub monitorowania obszaru Wystawienie głównego zlecenia planowania Aby zlecić planowanie, należy przede wszystkim utworzyć obszar główny planu. Kiedy obszar ten zostanie odpowiednio przygotowany należy przystąpić do zatwierdzenia obszaru. Podczas tej operacji należy wyznaczyć osoby uprawnione do planowania (osoby, którym zlecone zostaje zaplanowanie tego obszaru) Nadzorowanie zlecenia Rys. 34. Pasek postępu 4. Osoby uprawnione do zarządzania i do planowania danym zleceniem. 5. Spis operacji, które zostały wykonane na danym zleceniu wraz z opisem. 56

57 PBC-21 Plany 6. Dostępne operacje z tego miejsca użytkownik ma możliwość wykonania wielu operacji na zleceniach, wybierając opcje: Otwórz (F4)- użytkownik przechodzi do okna planowania obszaru przypisanego do zlecenia. Jeśli zlecenie znajduje się w modyfikacji opcja ta umożliwia jej zakończenie czyli zapoznanie się z wprowadzonymi zmianami i ewentualnie przeprowadzenie dalszych modyfikacji na podzleceniach (w przypadku modyfikacji struktury). Do korekty (Ctrl+F4) - wywołanie tej opcji umożliwia wykonanie modyfikacji parametrów wybranego zlecenia, tzn za jej pomocą możliwa jest zmiana nazwy, daty wymagalności, treści, ograniczeń lub osób uprawnionych do planowania. Opcja ta jest również przydatna w sytuacji gdy zlecenie zostało zaplanowane i przekazane do akceptacji, a osoba zarządzająca chce zlecić ponowne jego zaplanowanie np w przypadku nieprawidłowo wprowadzonych wartości. Przekazanie zlecenia do modyfikacji jest dostępne dla osób uprawnionych do zarządzania zleceniami aż do momentu jego zatwierdzenia. Do akceptacji (Shift+F9) jeśli użytkownik zakończył planowanie zleconego obszaru może przekazać zlecenie do akceptacji. Od tego momentu nie ma już możliwości zmiany wprowadzonych wartości, chyba że zlecenie zostanie przekazane do modyfikacji przez zleceniodawcę. Opcja ta jest dostępna jeśli zlecenie znajduje się w odpowiednim stanie, dodatkowe warunki zostaną sprawdzone już po jej wybraniu. Wstępna akceptacja (F9) użytkownik ma możliwość wstępnego zaakceptowania wprowadzonych wartości. Nie jest to ostateczna decyzja, po jej wykonaniu można przekazać jeszcze zlecenie do modyfikacji, jednak wstępne zaakceptowanie jest niezbędne do przekazania własnego zlecenia do akceptacji, tzn aby przekazać zlecenie do akceptacji wszystkie podzlecenia muszą być wstępnie zaakceptowane. Analogicznie, aby mógł być zatwierdzony plan wszystkie główne zlecenia muszą być wstępnie zaakceptowane. W momencie wykonania tej operacji wartości zostaną przeniesione do obszaru nadrzędnego. Nazwa (Ctrl+F10) zmiana nazwy zlecenia, operacja dostępna bez względu na aktualny jego stan. Uprawnienia (Shift+F10) niezależnie od stanu w którym znajduje się zlecenie, można zmienić osoby uprawnione do zarządzania zleceniem. Osoba obsługująca zlecenie może je planować, monitorować oraz wystawiać podzlecenia. Nabywa również prawo do zarządzania już istniejącymi podzleceniami tego zlecenia. Aby zmienić listę osób uprawnionych do zarządzaniem zleceniem głównym, należy zmienić listę osób uprawnionych do zarządzania planem, w tym celu zaleca się użycie przycisku Popraw w oknie z planami. Anuluj (F8) można anulować wybrane zlecenie. Anulowane zostaną również wszystkie podzlecenia oraz w przypadku głównego zlecenia obszar główny planu. Nie można anulować zlecenia głównego po jego zatwierdzeniu. Usuń (Shift+F8)- dostępne jest również całkowite usunięcie zlecenia wraz z podzleceniami. W przypadku głównego zlecenia zostanie również usunięty obszar główny planu. Nie można usunąć zlecenia głównego po jego zatwierdzeniu. Podzlecenia (Shift+F4)- użytkownik przechodzi do modyfikacji podzleceń wybranego zlecenia. Zaleca się użycie tej opcji w celu jednoczesnego przeprowadzenia modyfikacji na wielu podzleceniach lub w celu zmiany zakresu obszarów planowania podzleceń. Operację tę wykonuje się jednocześnie na wszystkich podzleceniach, aby nie dopuścić do powstawania konfliktów nachodzenia na siebie obszarów. Opcja ta jest dostępna dla osób uprawnionych do planowania wybranego zlecenia, ponieważ tym samym są one upoważnione do zarządzania podzleceniami, jej wykonanie jest możliwe aż do momentu zatwierdzenia zlecenia. Historia (Shift+F11) użytkownik ma możliwość przeglądania historii danego zlecenia, tzn historii stanów w których się znajdował wraz ze spisem operacji wykonanych na podzleceniach w danym stanie oraz historii operacji wykonanych na zleceniu. W oknie dostępne jest również wyszukiwanie i filtrowanie zleceń ze względu na nazwę planu, nazwę obszaru, numer lub nazwę zlecenia). W miejscu oznaczonym numerem 5 użytkownik może wybrać rodzaj wyszukiwania, wpisanie wartości powoduje przefiltrowanie zleceń w taki sposób, aby pozostały tylko te które spełniają podane kryteria, tzn. których odpowiednia nazwa rozpoczyna się od podanej, lub numer zlecenia odpowiada podanemu. Zlecenia planu są dostępne poprzez wybranie Zlecenia planu z okna przedstawiającego plany. Dane te są pokazywane jedynie użytkownikom mającym prawo do zarządzania planem Przekazanie zlecenia do modyfikacji W przypadku gdy zaistnieje potrzeba zmiany daty wymagalności lub osób zarządzających zleceniem istnieje możliwość zmodyfikowania wystawionego zlecenia. Przekazanie zlecenia do modyfikacji umożliwia również zlecenie powtórnego zaplanowania po przekazaniu zlecenia do akceptacji. Aby wykonać wspomnianą operację należy wybrać przycisk Do korekty lub skrót Ctrl+F4, po czym zostanie formatka na której można wprowadzić zmiany w parametrach zlecenia takich jak: nazwa zlecenia data wymagalności wyznaczone osoby uprawnione do zarządzania ograniczenia Należy również wprowadzić treść zlecenia w związku z wprowadzoną modyfikacją. 57

58 2. Przygotowywanie struktury planów Osoby uprawnione do nadzorowania zlecenia głównego to osoby uprawnione do zarządzania planem. Dlatego w celu zmiany listy osób uprawnionych do nadzorowania należy przejść do modyfikacji planu, czyli w oknie z planami wybrać przycisk Popraw lub skrót F4. Po czym zostanie wyświetlone okno przedstawione na rysunku zaprezentowanym powyżej umożliwiające zmianę osób zarządzających planem. Rys. 35. Przekazanie zlecenia do modyfikacji Należy pamiętać o ograniczeniach związanych ze zmianą daty wymagalności: Wstępna akceptacja zlecenia Po zakończeniu planowania zlecenie zostaje przekazane do akceptacji, znajduje się w stanie Oczekuje na akceptację. Zadaniem osoby nadzorującej zlecenie jest przegląd wprowadzonych wartości i ich wstępne zaakceptowanie lub przekazanie zlecenia do modyfikacji, jeśli wprowadzone wartości nie mogą zostać zaakceptowane. Można zobaczyć zaplanowane wartości przechodząc do okna przedstawiającego zlecenia a następnie wybierając Otwórz lub F4. Wówczas zostanie wyświetlone okno przedstawiające planowany obszar w trybie przeglądu. data wymagalności nie może być wcześniejsza od dzisiejszej data wymagalności nie może być późniejsza od daty wymagalności planu w przypadku wystawienia podzleceń dla zlecenia, data wymagalności nie może być wcześniejsza od najpóźniejszej z dat wymagalności podzleceń. Po wykonaniu tej operacji zlecenie zmieni stan na Do modyfikacji Nadawanie i odbieranie uprawnień W dowolnym momencie użytkownik może zmodyfikować listę osób uprawnionych do zarządzania lub nadzorowania zlecenia. Prawo do zarządzania zleceniem Aby zmodyfikować listę osób uprawnionych do zarządzania zleceniem należy przejść do okna ze zleceniami planu, wybrać zlecenie a następie użyć przycisku Uprawnienia lub skrótu Shift+F10, po czym zostanie wyświetlone okno przedstawione na rysunku poniżej. Rys. 36. Zmiana uprawnień dla zlecenia głównego Okno umożliwia edycję listy osób uprawnionych za pomocą przycisków Dodaj i Usuń oraz skrótów F2 i F8. Prawo do nadzorowania zlecenia Rys. 37. Przegląd wartości przed wstępnym zaakceptowaniem W celu zaakceptowania zlecenia można użyć przycisku Akceptacja lub skrótu F9. Można również wykonać tę operację z okna przedstawiającego wszystkie zlecenia (rys.31), wybierając zlecenie i używając przycisku Akceptacja lub skrótu F9. Po wykonaniu tej operacji zlecenie będzie znajdowało się w stanie Wstępnie zaakceptowane, jednak wciąż dostępna jest możliwość przekazania go do modyfikacji. Aby można było zatwierdzić plan, wszystkie zlecenia głównego muszą znajdować się w tym stanie Anulowanie i usunięcie zlecenia Osoba nadzorująca zlecenie ma możliwość anulowania lub usunięcia go aż do momentu zatwierdzenia planu. Wraz z anulowaniem lub usunięciem zlecenia zostanie anulowany lub usunięty obszar główny do niego przynależący. Po zatwierdzeniu planu zlecenia główne nie mogą być anulowane ani usuwane, ponieważ uniemożliwiłoby to jego monitorowanie. Aby anulować zlecenie należy po wcześniejszym zaznaczeniu zlecenia użyć przycisku Anuluj lub skrótu Shift+F8, po czym zostanie wyświetlone okienko umożliwiające wprowadzenie powodu anulowania zlecenia. 58

59 PBC-21 Plany Sytuacja ta może wystąpić wtedy, gdy w obszarze nadzlecenia zostały zdefiniowane aktywne formuły na wskaźnikach, które obejmuje obszar usuwanego lub anulowanego podzlecenia. W tym momencie wartości należące do obszaru podzlecenia nie były wyliczane z formuł, tylko przekazywane z podzlecenia. Po jego usunięciu wartości te zostałyby automatycznie nadpisane i wyliczone z formuły. Ponieważ jednak użytkownik może chcieć pozostawić takie wartości, jakie były wcześniej wyliczone i zwrócone z podzlecenia, system nie wykonuje takiej operacji automatycznie, to użytkownik powinien zdecydować o rozwiązaniu tej sytuacji: Pierwszą możliwością rozwiązania tej sytuacji jest zdecydowanie o wyliczeniu i nadpisaniu wartości na podstawie formuł. Drugą możliwością jest dezaktywacja formuł nadzlecenia, dotychczasowe wartości zostaną zachowane. Rys. 38. Anulowanie zlecenia Po wykonaniu tej operacji przechodzi ono w stan Anulowane, anulowane zostają również wszystkie podzlecenia. Zlecenia anulowanego nie można modyfikować, można jednak je przeglądać. W przypadku usunięcia należy użyć przycisku Usuń lub skrótu Shift+F8, użytkownik zostanie poproszony o potwierdzenie usunięcia zlecenia. Jeśli użytkownik nie jest pewien czy dotychczasowe wartości powinny być zachowane, bezpieczniejszym rozwiązaniem jest dezaktywacja formuł, ponieważ mogą być one później w dowolnym momencie aktywowane i wartości zostaną przeliczone. Natomiast wybranie nadpisania wartości jest operacją nieodwracalną i nie będzie możliwości powrotu do wartości przekazanych przez podzlecenie. Jeśli natomiast nadzlecenie znajduje się w stanie, w którym nie można już zmieniać wartości jego obszaru Oczekuje na akceptację lub Wstępnie zaakceptowane, jego formuły zostaną automatycznie dezaktywowane, o czym użytkownik zostanie powiadomiony odpowiednim komunikatem. Rys. 39. Potwierdzenie usunięcia zlecenia Może się zdarzyć, że w trakcie anulowania lub usuwania zlecenia, wyświetlony zostanie dodatkowy panel, na którym użytkownik ma podjąć decyzję odnośnie formuł w nadzleceniu. Rys. 41. Dezaktywacja formuł podczas usuwania zlecenia 2.7. Zatwierdzenie planu Rys. 40. Usuwanie zlecenia z zapytaniem odnośnie formuł Można zatwierdzić plan tylko wtedy jeśli znajduje się w stanie Do zatwierdzenia. Plan znajduje się w tym stanie, jeśli wszystkie zlecenia główne zostały wstępnie zaakceptowane i nie istnieje żadna opracowywana struktura (wszystkie zostały zatwierdzone lub anulowane). Po wykonaniu tej operacji plan zmienia swój stan na Zatwierdzony lub na Aktywny jeśli osiągnięta została data początku obowiązywania planu. Od tej pory nie ma już możliwości modyfikacji ani usunięcia planu, nie ma również możliwości definiowania obszarów, ani modyfikacji zleceń. 59

60 2. Przygotowywanie struktury planów W przypadku gdy plan został już zatwierdzony można jedynie go unieważnić, w tym przypadku wszystkie dane są przechowywane w celu archiwizacji. W tym przypadku również trzeba potwierdzić wykonanie operacji. Rys. 42. Potwierdzenie zatwierdzenia planu Od momentu zatwierdzenia można zdefiniować harmonogram aktualizacji planu, a od momentu gdy przejdzie on w stan aktywny można rozpocząć jego monitorowanie Unieważnienie a usunięcie planu Jeśli plan jest opracowywany, tzn znajduje się w stanach W opracowaniu lub Do zatwierdzenia dostępna jest operacja usunięcia planu, W tym przypadku zostaną fizycznie usunięte wszystkie zlecenia i obszary z nim powiązane, jak również dane dotyczące samego planu. Przed usunięciem planu należy potwierdzić wykonanie tej operacji. Rys. 44. Potwierdzenie unieważnienia Nie można usunąć, ani unieważnić planu znajdującego się w stanie Zakończony. Rys. 43. Potwierdzenie usunięcia planu 60

61 KS-PBC Moje zlecenia

62 Moje zlecenia 1. Wstęp Moduł ten jest przeznaczony dla osób, którym zostało zlecone opracowanie fragmentu planu. Umożliwia zarówno zaplanowanie danego obszaru, jak i zlecenie zaplanowania jego fragmentów kolejnym osobom. Dostępne jest wprowadzanie modyfikacji na zleconych podobszarach, oraz zwrócenie zlecenia po zaplanowaniu związanego z nim obszaru. Podczas pracy z programem odpowiednie osoby mogą być powiadamiane za pomocą o wykonanych działaniach. Osoby, które otrzymały zlecenie opracowania planu zostaną powiadomione o wystawieniu takiego zlecenia, jego modyfikacji, anulowaniu lub usunięciu, natomiast zleceniodawcy powiadomieni zostaną o zakończeniu modyfikacji lub zwróceniu zlecenia. Użytkownik ma możliwość zdecydowania o których zdarzeniach ma być powiadamiany ustawiając odpowiednie opcje Organizacja modułu Funkcje realizowane przez moduł zebrane w grupie funkcji związanych z zarządzaniem zleceniami użytkownika oraz przeprowadzeniem procesu planowania zleconych obszarów. 2. Zlecenia 2.1. Otrzymano zlecenie Osoba otrzymująca zlecenie (uprawniona do zarządzania nim) jest zobowiązana do jego zaplanowania i późniejszego monitorowania. Zarówno zlecenia przydzielone użytkownikowi, jak i te zlecone przez niego zostaną wyświetlone po wybraniu Zlecenia z głównego menu. Zlecenia zostaną przedstawione w formie rozwijanej tabeli pogrupowane wg hierarchii. W oknie tym widoczne są wszystkie dane dodatkowe ich dotyczące oraz dostępne są operacje pozwalające na operowanie nimi. Funkcjonalność formatki została szczegółowo opisana w rozdziale Plany w punkcie Przegląd i zarządzanie zleceniami Planowanie obszaru Aby rozpocząć planowanie należy wybrać przydzielone zlecenie w oknie ze zleceniami użytkownika a następnie wybrać Otwórz. Zostanie wyświetlone okno planowania obszaru. Rys. 1. Planowanie W oknie znajdują się odpowiednio: 1. Moduł pozwalający na ukrywanie/pokazywanie wybranych wymiarów a także wskaźników jeśli włączony jest tryb jednego wymiaru. 2. Siatka prezentująca planowany obszar. 3. Dostępne operacje do wykonania Utwórz podzlecenie utworzenie podzlecenia zaplanowania zaznaczonego obszaru. Aby wykonać tę operację należy zaznaczyć wybrany fragment siatki, tak aby nie nachodził on na inny podobszar. Tworzenie podzleceń zostało szerzej omówione w rozdziale Wystawienie zlecenia zaplanowania fragmentu obszaru Przegląd przegląd zaznaczonego fragmentu obszaru w oknie Wspomagania planowania. Popraw edycja zaznaczonego fragmentu obszaru w oknie Wspomagania planowania. Akceptacja wstępna akceptacja przeglądanego zlecenia. Operacja dostępna dla zarządzających zleceniem. Szczegółowe informacje na temat akceptowania podzleceń można znaleźć w rozdziale Nadzorowanie podzleceń. Do akceptacji przekazanie zlecenia do akceptacji. Operacja dostępna dla osób uprawnionych do planowania zlecenia. Jeśli użytkownik zakończy wprowadzanie wartości może wybrać tę opcję w celu przekazania zlecenia do zaakceptowania. Po wykonaniu tej operacji okno zostanie zamknięte. Konfiguracja udostępnia opcje związane z wyglądem tabeli przestawnej, formatowania wskaźników, planowania oraz wymiaru wyliczanego. Szczegółowe informacje na temat konfiguracji można znaleźć w rozdziale Wstęp 62

63 PBC-22 Moje zlecenia Przywracanie tworzenie i odtwarzanie punktów przywracania. Umożliwia zapis stanu planowania, wprowadzonych wartości lub odtworzenie wartości zapisanych w wybranym punkcie. Operacje związane z punktami przywracania zostały bardziej szczegółowo opisane w punkcie Tworzenie punktów przywracania. Historia udostępnia dwie operacje umożliwiające przegląd historii stanów i wykonanych operacji na zleceniu. Historia zlecenia została szerzej opisana w rozdziale Przegląd operacji wykonanych na zleceniu Formuły funkcje związane z formułami oraz wskaźnikami pomocniczymi. Zostały one opisane w kolejnych rozdziałach. Prognoza umożliwia wykonanie prognozy na planowanym obszarze Prognozy zostały szczegółowo opisane w rozdziale Monitorowanie Wykres umożliwia prezentację danych obszaru za pomocą wykresu Informacje na temat prezentacji danych za pomocą wykresu można znaleźć w rozdziale Monitorowanie W zależności od dostępności akcji, wyświetlana jest operacja Akceptacja lub Do akceptacji. 4. Moduł pozwalający na dodawanie, poprawianie i usuwanie ograniczeń dla planowanego obszaru. 5. Lista podzleceń każdemu z nich przyporządkowany jest kolor, którym odpowiadający mu obszar jest zaznaczony na siatce. Wyświetlony zostaje również status (ikona), numer i nazwa danego zlecenia. Wybranie elementu na liście powoduje zaznaczenie odpowiedniego obszaru na siatce. Po wskazaniu kursorem wybranego zlecenia zostanie wyświetlona podpowiedź zawierająca pełną informację na jego temat. 6. Legenda na liście podzleceń używane są ikonki symbolizujące stany podzleceń, wybranie tej opcji spowoduje wyświetlenie pełnej informacji o znaczeniu każdej z ikonek. 7. Dane pomocnicze Planowanie dostępność akcji planowania- migający czerwony napis oznacza, że akcja ta jest niedostępna Podzlecenia dostępność akcji generowania podzleceń migający czerwony napis oznacza, że akcja ta jest niedostępna pokazywanie/ukrywanie wartości z podzleceń. Wybranie opcji pokazywania wartości z podzleceń spowoduje pobranie wartości z ostatnich w hierarchii podzleceń, które zostały utworzone w celu zaplanowania danych fragmentów obszaru. pokazywanie/ukrywanie panelu z wymiarami. Jeśli użytkownik określił już sposób wyświetlania siatki (wyświetlane wymiary i wskaźniki) może ukryć panel w celu powiększenia powierzchni wyświetlania obszaru planowania. pokazywanie/ukrywanie panelu z podzleceniami. Istnieje możliwość schowania panelu z podzleceniami i ograniczeniami w celu powiększenia powierzchni wyświetlania obszaru planowania. Stan zlecenia opis oraz ikonka symbolizująca stan wyświetlanego zlecenia. Istnieje możliwość dodania komentarzy dla wprowadzanych wartości. W tym celu należy wybrać opcję Dodaj komentarz z menu podręcznego siatki. Po jego wprowadzeniu w komórce pojawi się czerwony trójkąt, po wskazaniu go kursorem zostanie wyświetlona podpowiedź zawierająca wprowadzony tekst komentarza. Aby ułatwić odnalezienie elementów które należą do wybranej komórki ich nazwy zostaną podświetlone w komórkach opisowych siatki. Przykładowo na poprzednim rysunku dla wybranej komórki podświetlone zostały elementy Koszty, 1211 Sekcja głównej księgowej, 2006, II, Czerwiec, co oznacza iż wartość wybranej komórki oznacza koszty sekcji głównej księgowej w czerwcu 2006 (drugi kwartał), Wprowadzanie wartości Po wybraniu odpowiedniej komórki należy wprowadzić ją w tryb edycji i wpisać odpowiednią wartość. Po wyjściu z komórki wartość ta jest konwertowana do podanego formatu. Istnieje możliwość obliczenia wartości komórki na podstawie wprowadzonego wzoru. Po zatwierdzeniu edycji wartość obliczona z wzoru zostanie wpisana do komórki. Wykorzystanie wzorów zostało dokładnie opisane w punkcie Wspomaganie planowania. Istnieje także możliwość wpisywania wzorów bezpośrednio do komórki tabeli przestawnej Komórki nie mogą być edytowane jeśli: okno zostało uruchomione w trybie przeglądu nie jest dostępne planowanie obszaru. Użytkownik nie jest uprawniony planowania, lub zlecenie zostało już przekazane do akceptacji. istnieją ukryte wymiary aby móc wprowadzać wartości należy rozwinąć siatkę, tak aby były wyświetlane wszystkie wymiary definiujące strukturę zlecenia. Umożliwia to moduł znajdujący się w miejscu oznaczonym numerem 1 w oknie planowania. W tym przypadku zostanie wyświetlony komunikat. 63

64 2. Zlecenia Wspomaganie planowania Wspomaganie planowania umożliwia zmianę wartości zaznaczonego fragmentu obszaru planowania. Funkcja ta dostępna jest po naciśnięciu klawisza Popraw (F4). Po tej czynności na ekranie pojawi się okno zaprezentowane na rysunku poniżej. Dostępna jest również funkcja Przegląd (F3), która umożliwia podgląd wartości na zaznaczonym obszarze zlecenia.. Rys. 2. Informacja o braku możliwości edycji z powodu ukrytych wymiarów komórka należy do podobszaru jeśli komórka należy do fragmentu obszaru który został zlecony do zaplanowania nie można edytować wprowadzonych wartości. Po wstępnym zaakceptowaniu podzlecenia zostaną automatycznie przeniesione wartości z podzlecenia. W tym przypadku również zostanie wyświetlony komunikat. Rys. 5. Wspomaganie planowania Rys. 3. Informacja o braku możliwości edycji z powodu podobszaru. komórka dotyczy wskaźnika na którym została zdefiniowana formuła jeśli zdefiniowano formułę dla wskaźnika i jest ona w danym momencie aktywna, wartości będą wyliczane i wprowadzane automatycznie. W celu skorygowania wyliczanych wartości należy dezaktywować odpowiednią formułę. W oknie jest widoczna tabela przestawna z zaznaczonym w poprzednim oknie fragmentem obszaru planowania. Wszystkie wymiary obszaru w tabeli przestawnej zostały rozwinięte aby pokazać wartości pojedynczych punktów planowania. Tabela przestawna działa w trybie jednego wskaźnika, ponieważ jednocześnie można edytować wartości punktów planowania tylko jednego wskaźnika. Poniżej tabeli przestawnej znajdują się dwie zakładki udostępniające funkcje do wprowadzania wartości punktów planowania. Po ponownej jej aktywacji skorygowane wartości zostaną nadpisane przez wartości wyliczone z formuły. W tym przypadku użytkownik również jest powiadamiany o braku możliwości edycji komórki. Rys. 4. Informacja o braku możliwości edycji z powodu zdefiniowanej formuły. Rys. 6. Zakładka z rozkładem równomiernym wartości Rozkład równomierny wartości umożliwia przypisanie sumarycznej wartości dla wszystkich punktów planowania wybranego wskaźnika obszaru planowania. Oznacza to, że jeśli do pola Wartość sumaryczna zostanie podana wartość i zostanie naciśnięty przycisk Przelicz, wartość ta zostanie podzielona na wszystkie punkty planowania wybranego wskaźnika. Opcje rozkładu równomiernego wartości są dostępne w przypadku gdy w wybranym obszarze znajdują się punkty planowania należące do podzleceń. Ponieważ punkty te nie podlegają edycji należy określić zachowanie się algorytmu przypisującego wartość w przypadku ich napotkania. Do wyboru są dwie opcje: Podzlecone punkty planowania zostaną pominięte wybór tej opcji spowoduje, iż wprowadzona wartość zostanie podzielona na punkty planowania nie należące 64

65 PBC-22 Moje zlecenia do podzleceń. Sumaryczna wartość wszystkich punktów będzie równa sumie wprowadzonej wartości i wartości punktów należących do podzleceń. Wprowadzone już wartości zostaną uwzględnione wybór tej opcji spowoduje, iż wprowadzona wartość zostanie pomniejszona o wartość punktów planowania z podzleceń i przypisana do pozostałych punktów planowania. Sumaryczna wartość wszystkich punktów będzie równa wprowadzonej wartości. We wzorze można również użyć instrukcji warunkowej if <warunek> then <instrukcja> else <instrukcja> W klauzuli <warunek> należy umieścić sprawdzany warunek logiczny, można w niej używać operatorów: or, and, not W klauzuli <instrukcja> należy umieścić operację arytmetyczną, jaką należy wykonać w zależności od wyniku sprawdzenia warunku Przykład: if (STARA WARTOŚĆ) >= 0 then 1 else 0. W tym przypadku, jeśli stara wartość punktu planowania będzie większa lub równa zero to nowa wartość będzie wynosiła 1, w przeciwnym przypadku 0. Rys. 7. Zakładka z operacjami na pojedynczych punktach planowania Zakładka Operacje na pojedynczych punktach planowania umożliwia określenie wartości pojedynczych punktów planowania. Odbywa się to poprzez wprowadzenie wzoru na nową wartość punktu planowania i naciśnięcie przycisku Przelicz. Po tej czynności wartość każdego z punktów planowania zostanie obliczona z wprowadzonego wzoru. Wzór może mieć prostą postać pojedynczej wartości lub mogą w nim zostać wykorzystane podstawowe operacje arytmetyczne. Dodatkowo w wzorze można użyć zmiennej STARA WARTOŚĆ, która reprezentuje obecną wartość punktu planowania. Dostępna jest ona również pod przyciskiem SW (Ctrl + Insert). Dostępne są podstawowe operacje arytmetyczne, które można wprowadzić z klawiatury lub używając odpowiednich przycisków: dodawanie. odejmowanie. mnożenie. dzielenie. potęgowanie. We wzorze można używać nawiasów, które można wprowadzić z klawiatury lub używając odpowiednich przycisków: nawias otwierający nawias zamykający Dostępne są dodatkowe funkcje: sin() sinus cos() cosinus tan() tangens ctg() cotangens abs() wartość bezwzględna Aby zobaczyć podpowiedź, w jaki sposób wprowadzać wzór, należy rozwinąć oznaczony panel. Może się zdarzyć sytuacja, iż wystąpi błąd podczas obliczania wartości któregoś z punktów planowania. W takiej sytuacji na ekranie pojawi się komunikat: Rys. 8. Błąd podczas obliczania wartości Możliwe jest wtedy kontynuowanie obliczania wartości poprzez naciśnięcie przycisku Tak lub przerwanie obliczania poprzez naciśnięcie przycisku Nie. Na samym dole okna znajdują się przyciski udostępniające następującą funkcjonalność: Przelicz (F6) przelicza wartości punktów planowania. Przywróć przywraca poprzednią wartość punktów planowania. Dostępne są dwie funkcje: Przywróć wartości dla aktualnego wskaźnika przywraca poprzednie wartości punktów planowania dla aktualnie wybranego wskaźnika. Przywróć wartości dla całego obszaru przywraca poprzednie wartości punktów planowania dla całego obszaru. Usuń wszystkie usuwa wszystkie wartości punktów planowania. Dostępne są dwie funkcje: Usuń wartości dla aktualnego wskaźnika usuwa wszystkie wartości punktów planowania dla aktualnego wskaźnika. Usuń wszystkie wartości w obszarze usuwa wszystkie wartości punktów planowania dla całego obszaru. 65

66 2. Zlecenia Konfiguracja (F10) otwiera okno z konfiguracją. OK (Enter) zatwierdza wprowadzone zmiany i zamyka okno. Anuluj (ESC) zamyka okno bez wprowadzania zmian Wskaźniki pomocnicze System umożliwia wyliczanie wartości planowanych na podstawie zdefiniowanych formuł i wskaźników pomocniczych. Aby zdefiniować wskaźniki pomocnicze należy w oknie planowania wybrać funkcję Wsk. pom. (Shift+F12) z dodatkowego menu dostępnego po wybraniu funkcji Wartość, co spowoduje wyświetlenie okna prezentującego wszystkie dotychczas zdefiniowane wskaźniki. Rys. 11. Informacja o wprowadzeniu wskaźnika użytego w formułach. Oznacza on, że wskaźnik o takiej nazwie był już kiedyś zdefiniowany, został użyty w formule a następnie usunięty. Jeśli użytkownik wprowadzi taki wskaźnik, formuły w których został wcześniej użyty, będą się do niego odwoływały. Może to spowodować przeliczenie wartości w obszarze, jeśli formuły te są w danym momencie aktywne. Wybranie funkcji Usuń (F8) umożliwia usunięcie wybranego wskaźnika, użytkownik zostanie poproszony o potwierdzenie wykonania tej operacji. Rys. 9. Wskaźniki pomocnicze Z tego poziomu użytkownik ma możliwość dodania ( Dodaj lub F2) lub poprawienia ( Popraw lub F4) wybranego wskaźnika, wówczas zostanie wyświetlone okno pozwalające określić szczegółowe informacje dotyczące wskaźnika. Rys. 12. Potwierdzenie usunięcia wskaźnika pomocniczego W przypadku, gdy usuwany wskaźnik został użyty w formule, użytkownik zostanie ostrzeżony o tym, które formuły nie będą poprawne, a co z tym się wiąże, nie będą wyliczane na ich podstawie wartości w obszarze. Rys. 13. Potwierdzenie usunięcia wskaźnika pomocniczego użytego w formułach Rys. 10. Wskaźnik pomocniczy Może się zdarzyć, że podczas edycji lub wprowadzania nowego wskaźnika użytkownik otrzyma następujący komunikat. Jeśli użytkownik wybierze Tak wszystkie formuły w których został użyty wskaźnik, będą oznaczone jako niepoprawne oraz wszystkie wartości w obszarze, wyliczane na podstawie tych formuł będą nieokreślone. Jest to sytuacja dopuszczalna, możliwych jest kilka sposobów jej rozwiązania: Dezaktywacja nieprawidłowych formuł - w tym przypadku wartości obszaru nie będą wyliczane na podstawie formuł, można je wprowadzić ręcznie. 66

67 PBC-22 Moje zlecenia Modyfikacja nieprawidłowych formuł - użytkownik może edytować niepoprawne formuły oraz zmienić ich wzór tak, aby nie używały usuniętego wskaźnika. Wówczas odzyskają poprawność, a wartości będą ponownie wyliczane na ich podstawie. Wprowadzenie wskaźnika o takiej samej nazwie jeśli użytkownik nieumyślnie usunął wskaźnik pomocniczy a tym samym spowodował, że formuły stały się nieprawidłowe, może wrócić do poprzedniego stanu wprowadzając nowy wskaźnik o takiej samej nazwie. Formuły rozpoznają wprowadzenie nowego wskaźnika i odzyskają poprawność. Ponieważ formuły definiuje się dla wybranego wskaźnika, funkcja Dodaj (F2) może być niedostępna, jeśli zostały już zdefiniowane formuły dla wszystkich wskaźników obszaru. W przeciwnym przypadku po jej wybraniu lub wybraniu funkcji Popraw (F4) zostanie wyświetlone okno pozwalające wprowadzić dane formuły Formuły System pozwala na zdefiniowanie dodatkowej formuły dla każdego wskaźnika obszaru, na podstawie której będą później wyliczane wartości. Aby zdefiniować formułę należy z menu przedstawionego w poprzednim punkcie wybrać funkcję Formuły (Shift+Ctrl+F12), wówczas zostanie wyświetlone okno prezentujące dotychczas wprowadzone formuły. Rys. 15. Formuła Na początku należy wybrać wskaźnik obszaru, dla którego jest definiowana formuła, można to zrobić w miejscu oznaczonym nr 1. W przypadku modyfikacji formuły, nie ma możliwości zmiany wskaźnika dla którego została utworzona. W przypadku konieczności takiej zmiany należy usunąć formułę i wprowadzić nową dla odpowiedniego wskaźnika. Rys. 14. Formuły Stan formuły jest prezentowany w tabeli za pomocą odpowiednich ikonek: formuła poprawna formuła niepoprawna formuła aktywna formuła nieaktywna Jeśli formuła jest: Poprawna nieaktywna wartości nie będą wyliczane na jej podstawie, komórki są dostępne do edycji, wartości należy wprowadzić ręcznie. Niepoprawna nieaktywna wartości nie będą wyliczane na jej podstawie, komórki są dostępne do edycji, wartości należy wprowadzić ręcznie. Poprawna aktywna wartości będą wyliczane na podstawie formuły, nie ma możliwości ich edycji. Niepoprawna aktywna wartości będą nieokreślone, nie ma możliwości ich edycji. Następnie należy wprowadzić wzór w którym można używać podstawowych operacji arytmetycznych, funkcji oraz wskaźników pomocniczych. Dostępne są podstawowe operacje arytmetyczne, które można wprowadzić z klawiatury lub używając odpowiednich przycisków: dodawanie. odejmowanie. mnożenie. dzielenie. potęgowanie. We wzorze można używać nawiasów, które można wprowadzić z klawiatury lub używając odpowiednich przycisków: nawias otwierający nawias zamykający 67

68 2. Zlecenia Możliwe jest użycie wskaźnika pomocniczego, jego nazwę należy wprowadzić w cudzysłowie lub zaznaczyć na liście poniżej i użyć przycisku. Jeśli użytkownik nie zdefiniował jeszcze wskaźników pomocniczych, może to zrobić również z poziomu tego okna wybierając funkcję Wskaźniki pom. lub F6. Dostępne są dodatkowe funkcje: sin() sinus cos() cosinus tan() tangens ctg() cotangens abs() wartość bezwzględna We wzorze można również użyć instrukcji warunkowej if <warunek> then <instrukcja> else <instrukcja> W klauzuli <warunek> należy umieścić sprawdzany warunek logiczny, można w niej używać operatorów: or, and, not W klauzuli <instrukcja> należy umieścić operację arytmetyczną, jaką należy wykonać w zależności od wyniku sprawdzenia warunku Rys. 17. Informacja o błędnym wzorze formuły W oknie tym należy również określić, czy po wprowadzeniu/modyfikacji, formuła ma zostać aktywowana. Aktywacji lub dezaktywacji można dokonać w miejscu oznaczonym numerem 4, można ją również wykonać po zakończeniu edycji, z poziomu okna prezentującego wszystkie formuły wybierając funkcję Aktyw. lub Dezakt., w zależności od stanu formuły, lub naciskając spację na odpowiednim wierszu w tabeli. Należy pamiętać, że aktywacja formuły wiąże się z przeliczeniem i nadpisaniem aktualnych wartości w obszarze dla wskaźnika do którego została utworzona. Użytkownik będzie ostrzegany przed wykonaniem tej operacji odpowiednim komunikatem. Przykład: if ("Ilość" * "Cena") >= "Min Sprzedaz" then 1 else 0. W tym przypadku, jeśli osiągnięto minimalną sprzedaż wartość wskaźnika będzie wynosiła 1, w przeciwnym przypadku 0. Aby zobaczyć podpowiedź, w jaki sposób wprowadzać wzór, należy rozwinąć oznaczony panel. W dowolnym momencie użytkownik może sprawdzić czy wprowadzony przez niego wzór jest prawidłowy wybierając funkcję Sprawdź lub Ctrl+F9. Jeśli wzór jest prawidłowy zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat. Rys. 18. Ostrzeżenie przed aktywacją formuły W dowolnym momencie można również usunąć formułę, wówczas wartości wcześniej wyliczone nie zostaną utracone, natomiast użytkownik będzie miał możliwość ręcznej ich edycji w tabeli przestawnej. Usunąć formułę można z poziomu okna prezentującego wszystkie formuły używając funkcji Usuń lub F8. Formuły nie uniemożliwiają utworzenia podzlecenia zawierającego obszar obejmujący wskaźnik ze zdefiniowaną formułą. W tym przypadku będą wyliczane tylko te wartości obszaru, które nie należą do podzlecenia. Rys. 16. Sprawdzenie poprawności wzoru formuły Natomiast jeśli wykryto błąd, zostanie wyświetlona odpowiednia informacja ze wskazaniem w którym miejscu błąd wystąpił Planowanie ilościowe System udostępnia możliwość planowania ilościowego, tzn. użytkownik może zaplanować dany wskaźnik wprowadzając ilości, które następnie są przeliczane na odpowiednią wartość. Możliwość realizacji takiego rodzaju planowania zostanie przedstawiona na przykładzie planowania wartości wskaźnika Sprzedaż dla oferowanego sprzętu i aktualizacji. Użytkownik będzie planował w ilościach sprzedanych produktów, które następnie zostaną przeliczone na odpowiednią wartość sprzedaży. 68

69 PBC-22 Moje zlecenia Użytkownik otrzymał do zaplanowania obszar obejmujący pierwszy i drugi kwartał roku 2007, należy zaplanować wartość wskaźnika Sprzedaż dla sprzedaży aktualizacji i sprzętu w KAMSOFT S.A.. Rys. 23. Przykład planowania ilościowego wskaźniki pomocnicze w panelu Rys. 19. Przykład planowania ilościowego otrzymany obszar Użytkownik chce zaplanować sprzedaż w ilościach sprzedawanego sprzętu i aktualizacji. W tym celu wprowadza wskaźnik pomocniczy Ilość oraz Cena, ponieważ cena towaru może zmieniać się w zależności od planowanego miesiąca. Następnie należy wprowadzić odpowiednią formułę. Załóżmy, że użytkownik chce wyliczyć wartość sprzedaży jako iloczyn ilości produktów i ich ceny. Wówczas należy utworzyć formułę dla wskaźnika Sprzedaż i przypisać jej wzór Ilość * Cena. Rys. 20. Przykład planowania ilościowego wskaźniki pomocnicze Po wprowadzeniu wskaźników pomocniczych obszar będzie wyglądał następująco. Rys. 24. Przykład planowania ilościowego formuła Rys. 21. Przykład planowania ilościowego obszar ze wskaźnikami pomocniczymi Wskaźniki pomocnicze są widoczne w tabeli przestawnej oraz w panelu pomocniczym, ich zachowanie jest analogiczne do pozostałych wskaźników obszaru. Rys. 22. Przykład planowania ilościowego wskaźniki pomocnicze w tabeli Po wprowadzeniu danych formuły powinna ona być aktywna, jeśli nie jest, należy ją aktywować. Użytkownik zostanie poproszony o potwierdzenie aktywacji formuły, gdyż spowoduje to przeliczenie wartości w obszarze dla wskaźnika Sprzedaż, należy potwierdzić, ponieważ taki właśnie jest cel działania użytkownika. Po powrocie do obszaru planowania użytkownik może zauważyć, że została zabroniona edycja komórek prezentujących wartości wskaźnika Sprzedaż, ma to związek z aktywowaniem formuły. Ponieważ wartości mają być wyliczane na podstawie wzoru, nie można ich wprowadzać ręcznie, gdyż zostałyby nadpisane podczas wyliczania. W tym momencie w komórkach odpowiadających wskaźnikowi Sprzedaż widoczne są wartości nieokreślone, ponieważ nie ustalono jeszcze wartości wskaźników pomocniczych. Użytkownik powinien wprowadzić wartości wskaźnika Cena, jeśli wartość ta jest taka sama dla dłuższego okresu czasu, może w tym celu użyć wspomagania planowania zaznaczając odpowiednie komórki i wybierając funkcję Popraw lub F4. Następnie należy zaplanować ilość sprzedanych sprzętów i aktualizacji w poszczególnych miesiącach. Po wykonaniu tych operacji obszar będzie wyglądał następująco. 69

70 2. Zlecenia Rys. 25. Przykład planowania ilościowego obszar po wprowadzeniu wartości Po zakończeniu planowania otrzymanego obszaru należy przekazać zlecenie do akceptacji wybierając funkcję Do akcept. lub Shift+F9. Do zlecenia nadrzędnego zostaną przekazane jedynie wartości wskaźnika Sprzedaż Punkty przywracania Użytkownik ma możliwość zapamiętania aktualnego stanu planowanych wartości w obszarze, w tym celu tworzone są punkty przywracania. Funkcje związane z punktami przywracania są dostępne po wybraniu przycisku Przywracanie lub skrótu Shift+P. Rys. 28. Wybór punktu przywracania Można przeglądać wartości zapamiętane w wybranym punkcie za pomocą przycisku Przegląd lub przy użyciu skrótu F3. Punkty przywracania mogą być usunięte przy pomocy przycisku Usuń lub skrótu F8. Natomiast wybór przycisku Przywróć lub skrótu F10 spowoduje przywrócenie wartości z wybranego punktu. Istnieją trzy możliwość odtworzenia wartości: pełna możliwe jest odtworzenie wszystkich wartości częściowa możliwe jest odtworzenie tylko części wartości (np. w przypadku gdy zlecenie posiada podzlecenia) brak odtworzenie wartości nie jest możliwe Rys. 26. Funkcjonalność związana z punktami przywracania Utworzenie punktu przywracania Aby utworzyć punkt przywracania należy wybrać pierwszą z funkcji Utwórz punkt przywracania. Zostaną zapamiętane aktualnie wprowadzone wartości. Należy wprowadzić komentarz dla utworzonego punktu. Wraz z odtworzeniem wartości obszaru zostaną odtworzone wskaźniki pomocnicze, formuły i ograniczenia własne. Ograniczenia otrzymane nie są zapamiętywane, ponieważ nie ma możliwości ich zmiany (odtworzenia) przez użytkownika zarządzającego zleceniem. Przed wykonaniem operacji przywracania należy potwierdzić jej wykonanie Rys. 29. Potwierdzenie wykonania operacji przywracania wartości Rys. 27. Tworzenie punktu przywracania Użytkownik zostanie poinformowany o zakończeniu operacji. Przywrócenie wartości obszaru Aby przywrócić wartości z wybranego punktu należy wybrać drugą z funkcji Przywróć wartości obszaru, po czym zostanie wyświetlone okno umożliwiające wybór punktu przywracania. 70

71 PBC-22 Moje zlecenia Osoba nadzorująca ma możliwość wprowadzenia ograniczenia podczas generowania lub modyfikacji zlecenia. Przekazywane są wszystkie ograniczenia nałożone na obszar w nadzleceniu, jeśli zawierają się one w podzlecanym fragmencie. Rys. 30. Zakończenie operacji przywracania wartości Ograniczenia Istnieją dwa rodzaje ograniczeń możliwych do wprowadzenia w systemie. Ograniczenia otrzymane są wprowadzane przez osoby nadzorujące zlecenie zaplanowania obszaru, na który zostały nałożone, natomiast własne wprowadzane są przez osoby planujące czyli uprawnione do zarządzania zleceniem. Do wprowadzania i zarządzania ograniczeniami służy specjalnie do tego przeznaczony moduł. Rys. 31. Ograniczenia W celu dodania nowego należy zaznaczyć fragment obszaru na który ograniczenia ma zostać nałożone, a następnie użyć przycisku Dodaj lub skrótu Shift+F2, po czym zostanie wyświetlone okienko umożliwiające wprowadzenie wartości i warunku ograniczenia. Rys. 32. Dodawanie ograniczenia Po wybraniu ograniczenia na liście i użyciu przycisku Popraw lub skrótu Shift+F4 zostanie wyświetlone to samo okno, zainicjowane wprowadzonymi wcześniej danymi, które należy zmodyfikować. Natomiast po wybraniu przycisku Usuń lub skrótu Shift+F8. Ograniczenia własne mogą być modyfikowane lub usunięte tylko przez osobę posiadającą prawo do zarządzania zleceniem, natomiast ograniczenia otrzymane tylko przez uprawnionych do nadzorowania. Rys. 33. Przekazywane ograniczenie podczas generowania podzlecenia Przykładowo jeśli użytkownik chce ograniczyć koszty w pierwszym kwartale do np zł w zleceniu zostało nałożone ograniczenie <= na miesiące Styczeń, Luty, Marzec. Ograniczenie to zostanie przekazane do podzlecenia zaplanowania pierwszego i drugiego kwartału, jednak nie zostanie przekazane w przypadku utworzenia podzlecenia jedynie na miesiąc Styczeń. Osoba zarządzająca zleceniem ma możliwość wprowadzenia własnych ograniczeń z okna planowania obszaru. Aby obszar bilansował się muszą zostać spełnione zarówno ograniczenia otrzymane jak i ograniczenia własne. Jeśli ograniczenie jest spełnione zostanie oznaczone ikonką, natomiast niespełnione ikonką Wystawienie zlecenia zaplanowania fragmentu obszaru Zlecenie zaplanowania fragmentu obszaru wiąże się z wydzieleniem podobszaru oraz utworzeniem podzlecenia z nim powiązanego. Aby utworzyć podzlecenie należy zaznaczyć odpowiedni zakres obszaru w oknie planowania a następnie wybrać Dod.podz. lub skrót F2. Zaznaczony obszar nie może nachodzić na inne podobszary. Od tego momentu edycja wartości należących do tego fragmentu nie będzie możliwa, zostaną one przeniesione po wstępnym zaakceptowaniu podzlecenia. W dowolnym momencie można podglądać wprowadzone wartości w podzleceniach wybierając w oknie planowania. W trakcie generowania podzlecenia trzeba wyznaczyć datę do której muszą zostać zakończone prace nad zaplanowaniem zlecanego obszaru. Data ta nie może być późniejsza od daty wymagalności zleceniodawcy, nie może też być wcześniejsza od dzisiejszej daty, dlatego też nie jest możliwe utworzenie podzlecenia jeśli zlecenie jest przeterminowane. 71

72 2. Zlecenia Po wybraniu tej opcji zostanie wyświetlone okno przedstawiające wybrany obszar, które zostało dokładniej omówione w rozdziale Zatwierdzenie obszaru Istnieje możliwość modyfikacji zakresu jakie obejmują zlecone podobszary. Ponieważ podczas zmiany fragmentu obszaru przydzielonego do danego podzlecenia, może dojść do konfliktu z innymi podzleceniami (np obszary dla nich przydzielone mogą na siebie nachodzić), operację tę przeprowadza się równocześnie na wszystkich podzleceniach. Aby ją wykonać, należy wybrać Podzlecenia z okna ze zleceniami, po czym zostanie wyświetlone okno przedstawione na rysunku poniżej, w którym użytkownik ma możliwość podjęcia decyzji co zrobić z każdym podzleceniem. Zlecenia, którym został zmieniony obszar planowania przechodzą w stan Modyfikacja struktury. Rys. 34. Generowanie podzlecenia W przypadku jeśli ukryty jest jakiś wymiar, wszystkie jego elementy oznacza się jako wybrane. Może się zdarzyć, że w trakcie próby wygenerowania podzlecenia użytkownik otrzyma następujący komunikat. Rys. 36. Modyfikacja podzleceń W przedstawionym oknie można wyróżnić następujące elementy: 1. Moduł umożliwiający pokazywanie/ukrywanie wybranych wymiarów i wskaźników. 2. Siatka prezentująca stary wygląd obszaru. 3. Panel z pomocniczymi przyciskami, które odpowiednio zmieniają wygląd okienka, przycisk ukrywa nowy obszar, przycisk ukrywa stary obszar, przycisk Rys. 35. Zaznaczenie obszaru ze wskaźnikami pomocniczymi Ponieważ wskaźniki pomocnicze są definiowane jedynie w obrębie obszaru, nie mogą być przekazywane do podzleceń. W takiej sytuacji należy odznaczyć wszystkie komórki, które odwołują się do wskaźników pomocniczych. Istnieje możliwość ukrycia wszystkich wskaźników pomocniczych w tabeli przestawnej używając funkcji, co może ułatwić zaznaczanie obszaru dla podzlecenia Nadzorowanie podzleceń Osoby uprawnione do zarządzania danymi zleceniem są zobowiązane do nadzorowania wszystkich jego podzleceń Zmiana zakresu obszaru podzlecenia pokazuje oba obszary, natomiast przycisk powoduje zmianę położenia paneli (poziomo/pionowo). Ikonki na przyciskach odpowiednio się obracają po zmianie układu paneli. 4. Siatka prezentująca nowy wygląd obszaru. 5. Lista podzleceń, na której znajduje się kolejno: ikonka informująca o dokonanej modyfikacji na danym zleceniu (ikonka odpowiada ikonkom na przyciskach) kolor jakim obszar zlecenia jest zaznaczany na obszarach. ikonka symbolizująca status zlecenia numer zlecenia nazwa zlecenia Dodatkowo zlecenia, między którymi wystąpił konflikt (ich obszary nachodzą na siebie) są podświetlone na czerwono. Po najechaniu na wybrane zlecenie zostanie wyświetlona podpowiedź zawierająca pełny opis zlecenia. 72

73 PBC-22 Moje zlecenia 6. Aktualna i nowa data wymagalności oraz treść zlecenia. Możliwe jest ukrycie panelu za pomocą ikonki. 7. Panel z przyciskami umożliwiającymi przeprowadzenie odpowiednich modyfikacji: Przegląd przegląd zlecenia, zostanie wyświetlone okno prezentujące parametry zlecenia. Jeśli zlecenie zostało zmodyfikowane wprowadzone zmiany zostaną uwzględnione. Bez zmian nie zostaną dokonane żadne modyfikacje na podzleceniu Modyfikacja modyfikacja wybranego zlecenia, można zmienić obszar oraz parametry wybranego zlecenia Anuluj zlecenie wybrane podzlecenie zostanie anulowane Cofnij cofa operację wykonaną na wybranym podzleceniu Cofnij wszystko cofa wszystkie dokonane modyfikacje Wybranie przycisku OK spowoduje zatwierdzenie wprowadzonych zmian. Jeśli dla któregoś z podzleceń nie dokonano wyboru, zostanie wyświetlone zapytanie czy przenieść pozostałe zlecenia bez zmian Rys. 39. Informacja o braku możliwości przeniesienia podzleceń bez zmian Ponieważ w obszarze zlecenia mogły być zdefiniowane aktywne formuły, przesunięcie lub anulowanie zlecenia może spowodować automatyczne wyliczenie wartości na zajmowanym przez nie wcześniej obszarze, który teraz jest zwalniany. Ponieważ użytkownik może chcieć jednak zachować wartości z podzlecenia (nie nadpisywać ich wartościami wyliczanymi z formuły), wszystkie formuły obejmujące taki obszar zostaną dezaktywowane. W celu ich ponownej aktywacji należy przejść do formatki planowania, tam wybrać odpowiednie formuły i je aktywować. W takiej sytuacji użytkownik zostanie poinformowany o dezaktywacji formuł odpowiednim komunikatem. Rys. 40. Informacja o dezaktywacji formuł w trakcie modyfikacji podzleceń Rys. 37. Zapytanie o przeniesienie zleceń bez zmian Jeśli nie można przenieść zleceń bez zmian, ponieważ wystąpiły konflikty między obszarami podzleceń, zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat. Rys. 38. Informacja o konfliktach między obszarami zleceń Może się zdarzyć sytuacja, w której nie można przenieść zleceń bez zmian, ponieważ obszar podzlecenia nie zawiera się w nowym obszarze zlecenia. W tym przypadku zostanie wyświetlony komunikat Zmiana daty wymagalności W przypadku chęci przesunięcia daty wymagalności należy przekazać wybrane zlecenie do modyfikacji. Operację tę można wykonać aż do momentu zatwierdzenia zlecenia (zatwierdzenia planu). Przekazywanie zlecenia do modyfikacji zostało szczegółowo opisane w punkcie Należy pamiętać o ograniczeniach podczas zmiany tej daty data wymagalności nie może być wcześniejsza od dzisiejszej data wymagalności nie może być późniejsza od daty wymagalności nadzlecenia w przypadku wystawienia podzleceń dla zlecenia, data wymagalności nie może być wcześniejsza od najpóźniejszej z dat wymagalności podzleceń Zlecenie ponownego zaplanowania W przypadku gdy została zakończona praca nad zaplanowaniem obszaru podzlecenia i znajduje się ono w stanie Oczekuje na akceptację, osoba nadzorująca zlecenie jest zobowiązana do przeglądu wprowadzonych wartości, jeśli nie mogą one zostać zaakceptowane, w celu zlecenia ponownego zaplanowania obszaru należy przekazać zlecenie do modyfikacji. Operacja ta została opisana w punkcie

74 2. Zlecenia Nadawanie i odbieranie uprawnień W dowolnym momencie użytkownik może zmodyfikować listę osób uprawnionych do zarządzania lub nadzorowania zlecenia. Prawo do zarządzania zleceniem Aby zmodyfikować listę osób uprawnionych do zarządzania zleceniem należy przejść do okna ze zleceniami użytkownika, wybrać zlecenie a następie użyć przycisku Uprawnienia lub skrótu Shift+F10, po czym zostanie wyświetlone okno przedstawione na rysunku poniżej. Jeśli zlecenie znajduje się w stanie Do modyfikacji lub Modyfikacja struktury oznacza to, iż zostało zmodyfikowane. W pierwszym przypadku mogły zostać zmienione tylko parametry zlecenia takie jak: nazwa zlecenia data wymagalności wyznaczone osoby uprawnione do zarządzania zleceniem ograniczenia Natomiast w przypadku modyfikacji struktury został zmieniony zakres obszaru planowania przypisanego do zlecenia. W tym przypadku również mogły zostać zmienione wspomniane parametry zlecenia. Nowa treść zlecenia powinna dostarczać informacji o przeprowadzonych modyfikacjach i powodach jej przeprowadzenia Akceptacja i zakończenie modyfikacji Jeśli zlecenie znajduje się w stanie Modyfikacja struktury lub Do modyfikacji oznacza to iż została na nim przeprowadzona modyfikacja, aby ją zaakceptować i zakończyć należy wybrać Otwórz z okna przedstawiającego zlecenia. Rys. 41. Zmiana uprawnień Okno umożliwia edycję listy osób uprawnionych za pomocą przycisków Dodaj i Usuń oraz skrótów F2 i F8. Prawo do nadzorowania zlecenia Osoby uprawnione do nadzorowania podzleceniem to osoby uprawnione do zarządzania jego nadzleceniem. Dlatego w celu zmiany listy osób uprawnionych do nadzorowania należy przejść do okna ze zleceniami użytkownika, wybrać nadzlecenie a następie użyć przycisku Uprawnienia lub skrótu Shift+F10, po czym zostanie wyświetlone okno przedstawione na rysunku powyżej umożliwiające zmianę listy osób uprawnionych do zarządzania nim Wstępna akceptacja Jeśli zlecenie zostało przekazane do akceptacji osoba nadzorująca jest zobowiązana do przeglądu wprowadzonych wartości oraz do wstępnego zaakceptowania podzlecenia lub zlecenia ponownego zaplanowania, w przypadku gdy wartości nie mogą być zaakceptowane. Wszystkie podzlecenia muszą zostać wstępnie zaakceptowane, aby można było przekazać zlecenie do akceptacji. W celu zaakceptowania zlecenia należy użyć przycisku Akceptacja lub skrótu F9 w oknie przedstawiającym wszystkie zlecenia po wybraniu podzlecenia. Można również otworzyć wybrane podzlecenie (wybrać Otwórz lub F4) i po sprawdzeniu wartości zaakceptować wybierając Akceptacja lub F9. Operacja ta jest analogiczna do wstępnej akceptacji zlecenia głównego i została omówiona w punkcie Użytkownik może zakończyć modyfikację tylko wtedy, gdy posiada prawo do zarządzania nim. W przeciwnym przypadku po wykonaniu wspomnianej operacji zostanie zaprezentowany obszar z wprowadzonymi zmianami w trybie przeglądu. Przekazanie do modyfikacji Jeśli była to przekazanie zlecenia do modyfikacji zostanie zapytany o to czy pokazać wprowadzone zmiany. Rys. 42. Zapytanie w trakcie zakończenia przekazania do modyfikacji Jeśli użytkownik wybierze Tak, zostanie wyświetlone okno informujące o przeprowadzonych zmianach,w przeciwnym wypadku modyfikacja zostanie zakończona automatycznie i zostanie wyświetlone okno planowania Zmodyfikowano zlecenie Rodzaje modyfikacji 74

75 PBC-22 Moje zlecenia Jeśli użytkownik wybierze Ok zmiany zostaną zaakceptowane i zostanie wyświetlone okno planowania, w przeciwnym wypadku modyfikacja nie zostanie zakończona. W przypadku natomiast gdy została przeprowadzona modyfikacja struktury a zlecenie posiada podzlecenia zostanie wyświetlone okno modyfikacji. Przed wyświetleniem okna modyfikacji zostanie wyświetlony odpowiednia informacja. Rys. 43. Zakończenie przekazania do modyfikacji Po zamknięciu okna modyfikacja zostanie zakończona i zostanie wyświetlone okno planowania. Modyfikacja struktury Natomiast w przypadku gdy zlecenie znajdowało się w stanie "Modyfikacja struktury", jeśli nie posiadało ono podzleceń, użytkownik również zostanie zapytany o chęć przeglądu wprowadzonych zmian. Rys. 46. Informacja o zmodyfikowanym obszarze Podczas modyfikacji struktury zostały dezaktywowane wszystkie formuły zlecenia. Jeśli użytkownik posiada zdefiniowane formuły dla obszaru, o ich dezaktywacji zostanie powiadomiony odpowiednim komunikatem. Mogą być one ponownie aktywowane po akceptacji i zakończeniu modyfikacji struktury. Rys. 44. Zapytanie w trakcie zakończenia modyfikacji struktury Jeśli użytkownik wybierze Tak, zostanie wyświetlone okno informujące o przeprowadzonych zmianach,w przeciwnym wypadku modyfikacja zostanie zakończona automatycznie i zostanie wyświetlone okno planowania. Rys. 47. Informacja o dezaktywacji formuł z powodu modyfikacji obszaru W oknie modyfikacji należy podjąć decyzje dotyczące każdego z podzleceń (np w wyniku zmiany zakresu obszaru, nowy obszar może być niezgodny z podobszarami, należy wtedy podjąć decyzję o zmianie zakresu lub anulowaniu odpowiednich podzleceń), a następnie należy zaakceptować zmiany. Rys. 45. Zakończenie modyfikacji struktury w przypadku braku podzleceń 75

76 2. Zlecenia Następnie należy wybrać funkcję Historia lub użyć skrótu Shift+F11. Rys. 48. Zakończenie modyfikacji struktury dla zlecenia z podzleceniami Funkcjonalność tego okna została opisana w punkcie 3.4.1, dodatkowo w tym przypadku, w górnej części okna wyświetlany jest panel przedstawiający przeprowadzone zmiany na zleceniu. Po przeprowadzeniu i zatwierdzeniu modyfikacji na podzleceniach (przycisk Ok ) zostanie wyświetlone okno planowania, w przeciwnym wypadku modyfikacja nie zostanie zakończona Przeterminowanie zlecenia Jeśli zlecenie znajduje się w stanie Przeterminowane oznacza to iż została przekroczona data wymagalności zlecenia, a nie zostało ono przekazane do akceptacji. W tym przypadku można kontynuować pracę nad planowaniem obszaru, można również wstępnie zaakceptować podzlecenia i przekazać własne zlecenie do akceptacji. W tym stanie nie ma możliwość wystawiania kolejnych podzleceń, ani modyfikowania istniejących. Rys. 50. Historia zlecenia W oknie widoczne są dwie zakładki Historia stanów zlecenia i Historia operacji zlecenia. Po wybraniu pierwszej z nich zostaną wyświetlone wszystkie stany w których znajdowało się zlecenie ( 1 ) wraz z datami określającymi kiedy znajdował się w danym stanie. Po wybraniu pozycji na tej liście w miejscu oznaczonym numerem 2 zostanie wyświetlona lista operacji wykonanych na podzleceniach w trakcie gdy zlecenie znajdowało się w wybranym stanie. Po wybraniu pozycji na liście 2, na panelu Opis operacji zostanie wyświetlony opis wybranej operacji. Natomiast po wybraniu zakładki Historia operacji zlecenia zostanie wyświetlona lista operacji wykonanych na zleceniu Operacje W oknie planowania lub monitorowania obszaru istnieje możliwość przeglądu opisów operacji wykonanych na podzleceniu, a tym samym zmieniającej się treści zlecenia Przegląd operacji wykonanych na zleceniu W trakcie całego cyklu planowania i monitorowania na zleceniu wykonywanych jest wiele różnych operacji. Użytkownik ma możliwość przeglądu wykonanych operacji w kilku miejscach w programie Historia zlecenia Użytkownik ma możliwość przeglądu historii zlecenia operacji wykonanych na zleceniu i jego podzleceniach, oraz informacji o stanach w jakich znajdowało się zlecenie. Aby ją wyświetlić należy przejść do okna ze zleceniami, wybrać zlecenie, a następnie użyć przycisku Historia lub skrótu Shift+H lub Alt+H, co spowoduje wyświetlenie menu dodatkowego. Rys. 49. Rodzaje przeglądu historii zlecenia Rys. 51. Opisy operacji wykonanych na zleceniu 76

77 PBC-22 Moje zlecenia Okno to zostanie wyświetlone po wybraniu przycisku Operacje z menu dodatkowego uruchamianego przyciskiem Historia lub skrótu Ctrl+Shift+F Wykonane operacje Użytkownik ma również możliwość przeglądu wykonanych operacji w oknie wyświetlającym wszystkie zlecenia. Rys. 52. Wykonane operacje Wyświetlane są dane dotyczące rodzaju wykonanej operacji, daty jej wykonania oraz osoby, która ją wykonała. Po wybraniu pozycji w tej tabeli na panelu Opis operacji zostanie wyświetlony jej opis Zakończenie planowania Zlecenie może zostać przekazane do akceptacji jeśli są spełnione następujące warunki: obszar jest zaplanowany obszar jest zbilansowany wszystkie podzlecenia muszą zostać wstępnie zaakceptowane. Przekazanie zlecenia do akceptacji można wykonać na dwa sposoby: w oknie ze zleceniami użytkownika lub ze zleceniami planu należy wybrać odpowiednie i wybrać Do akceptacji w oknie planowania należy wybrać Do akceptacji, po wykonaniu tej operacji okno zostanie zamknięte. W obu przypadkach należy wprowadzić opis wykonanych prac. Po przekazaniu zlecenia do modyfikacji nie ma możliwości jego modyfikacji. Jeśli użytkownik przekazał zlecenie oznacza to iż zakończył pracę nad planowaniem wskazanego obszaru. Osoba odbierająca zlecenie, jeśli uzna iż obszar został niepoprawnie zaplanowany, ma możliwość przekazania zlecenia do modyfikacji zlecając ponowne zaplanowanie obszaru. Po zakończeniu modyfikacji zlecenie przechodzi w stan W opracowaniu i użytkownik ma możliwość kontynuowania pracy. Jeśli zlecenie zmieni stan na Wstępnie zaakceptowane, oznacza to iż zostało zaakceptowane przez osobę nadzorującą zlecenie. zlecenie jest opracowywane (tzn. znajduje się w stanie W opracowaniu lub Przeterminowane ) 77

78 N O T A T K I 78

79 KS-PBC Zestawienia definiowane

80 Zestawienia definiowane 1. Wstęp Moduł ten umożliwia przygotowywanie, a następnie wykonywanie kolejnego rodzaju zestawień zestawień definiowanych. W tym przypadku zarówno proces przygotowywania jak i wykonywania jest wspomagany przez system KS-PBC Organizacja modułu Funkcjonalność modułu została zorganizowana w postaci grupy funkcji związaną z wykonywaniem i zarządzaniem definiowalnymi. 2. Zestawienia definiowane Zestawienia składają się z dowolnej ilości różnego rodzaju pozycji zarówno tekstowych jak i wyliczeniowych, które są ułożone w odpowiednią hierarchię. W szczególności zestawienie może zawierać pozycję prezentującą wartości wyliczone z wybranego zlecenia planu, a nawet tylko z zaznaczonego fragmentu obszaru zlecenia. W ten sposób można przygotować zestawienie umożliwiające porównywanie wartości różnych planów np. utworzyć zestawienie porównujące przychody z wydatkami firmy Przygotowanie zestawienia definiowanego Aby zdefiniować nowe zestawienie definiowane należy w oknie prezentującym wszystkie zestawienia wybrać funkcję Dodaj lub F2. Następnie zostanie wyświetlone okno, na którym należy wprowadzić informacje dotyczące zestawienia oraz zdefiniować jego pozycje i podpozycje (wprowadzić odpowiednią hierarchię). Opis dodatkowy opis zestawienia, informuje użytkownika o jego zastosowaniu, przydatny w szczególności w przypadku, gdy część użytkowników ma prawo jedynie do wykonywania zestawienia i nie ma możliwości podglądu jego struktury. Uprawnieni do modyfikacji użytkownicy uprawnieni do modyfikacji definiowanego zestawienia. Uprawnieni do wykonania użytkownicy uprawnieni do wykonania zestawienia. Użytkownik definiujący zestawienie jest automatycznie dodawany do obu list uprawnionych, może się jednak stamtąd usunąć, odbierając sobie tym samym prawo do modyfikacji i wykonania definiowanego zestawienia. Możliwe jest wprowadzenie zestawienia bez określonych użytkowników uprawnionych, wówczas tylko użytkownicy z prawem do zarządzania zestawieniami definiowanymi będą mogli wykonywać operacje na tym zestawieniu. Podczas zatwierdzania zmian użytkownik zostanie poinformowany o takiej sytuacji odpowiednim komunikatem. Rys. 2. Komunikat informujący o niewyznaczeniu osób uprawnionych dla zestawienia definiowanego Następnie należy zdefiniować pozycje, które mają być prezentowane w zestawieniu. Zdefiniowane pozycje są widoczne w oknie w miejscu oznaczonym numerem 2. Istnieją cztery możliwości dodania nowej pozycji do zestawienia: Utworzenie nowej pozycji na tym samym poziomie co wybrana (lub wprowadzenie pierwszej pozycji) (F2) Utworzenie nowej pozycji jako pozycję podrzędną do wybranej (Shift + F2) Utworzenie nowej pozycji na podstawie wybranej na tym samym poziomie (Ctrl+F2) Utworzenie nowej pozycji na postawie wybranej jako pozycję podrzędną (Shift+Ctrl+F2) Pierwszy przycisk udostępnia dwie pierwsze możliwości utworzenie nowej, czystej pozycji. Po jego naciśnięciu pojawi się dodatkowe menu, widoczne na kolejnym rysunku. Rys. 1. Edycja zestawienia definiowanego W górnej części okna ( 1 ) należy wprowadzić podstawowe informacje dotyczące zestawienia, czyli: Nazwę nazwa ma umożliwić łatwe rozpoznanie zdefiniowanego zestawienia. Rys. 3. Dodawanie nowej pozycji zestawienia definiowanego Drugi przycisk natomiast umożliwia dodanie nowej pozycji zestawienia na podstawie aktualnie wybranej, czyli kolejne 80

81 PBC-23 Zestawienia definiowane dwie możliwości. Po jego naciśnięciu pojawi się dodatkowe menu, widoczne na kolejnym rysunku. Rys. 4. Dodanie pozycji zestawienia bud. na podstawie wybranej W każdym z przypadków zostanie wyświetlone okno umożliwiające edycję danych pozycji, ponieważ w zależności od wybranego typu pozycji okno to udostępnia różną funkcjonalność, każdy z nich został opisany w kolejnych podrozdziałach. Po wprowadzeniu danych i zatwierdzeniu pozycja zostanie dodana w odpowiednie miejsce, w zależności od wybranej funkcji dodawania. Istnieje jednak możliwość późniejszej zmiany jej położenia w hierarchii, umożliwiają to przyciski oznaczone numerem 3. Kierunek strzałki odpowiada kierunkowi przesuwania pozycji, czyli odpowiednio: przesunięcie na tym samym poziomie hierarchii, o jedną pozycję wyżej. przesunięcie pozycji o poziom niżej w hierarchii, zostanie ona dodana do listy podpozycji wcześniejszej pozycji, na koniec listy. przesunięcie na tym samym poziomie hierarchii, o jedną pozycję niżej. przesunięcie pozycji o poziom wyżej w hierarchii, zostanie ona przeniesiona na poziom na którym znajduje się jej pozycja nadrzędna, bezpośrednio za nią. Dostępność wspomnianych funkcji, umożliwiających zmianę położenia pozycji w hierarchii, jest uzależniona od aktualnie wybranej pozycji. Dostępne są tylko te funkcje, które można w danym momencie wykonać. się zaczynać od podkreślenia ( ), dużej lub małej litery. Następnie mogą następować duże i małe litery, znak podkreślenia i cyfry. Nie należy używać polskich znaków. Czy widoczna czy pozycja ma być widoczna podczas wykonywania raportu. Natomiast dolna część okna jest zmienna, umożliwia określenie danych szczegółowych dla konkretnego typu pozycji. Zatem po zmianie wyboru typu pozycji, zostanie zaprezentowana odpowiednia funkcjonalność okna. Część okna dotycząca formatowania wartości pozycji również jest zależna od typu pozycji inne formatowanie należy określić dla pozycji tekstowych, a inne dla wyliczeniowych. Po wprowadzeniu pozycji użytkownik może je przeglądać ( Przegląd F3 ), mogą też być dowolnie modyfikowane( Popraw F4 ) -, możliwa jest również zmiana typu. Zmiana typu pozycji spowoduje utratę dotychczas wprowadzonych danych szczegółowych, czyli dotyczących poprzedniego typu pozycji. Może zostać również utracony format, jeśli zmiana typu pozycji spowoduje zmianę rodzaju zwracanej wartości (tekstowej lub numerycznej). W przypadku usuwania wybranej pozycji ( Usuń F8 ), zostanie ona usunięta wraz z wszystkimi podpozycjami. Ponieważ zmiana pozycji jest podstawową operacją edycji zestawienia definiowanego, podczas ich usuwania użytkownik nie jest proszony o potwierdzenie wykonania tej operacji. Jeśli pozycja została usunięta nieumyślnie można użyć funkcji Anuluj lub skrótu ESC i wycofać wprowadzone zmiany w zestawieniu Pozycja typu Komentarz Pozycja typu komentarz ma za zadanie umożliwić wprowadzenie tekstu komentującego do zestawienia. Zaleca się aby tego rodzaju pozycję ustawiać jako niewidoczną podczas wykonywania, jednak nie jest to wymagane. Aby dodać pozycję typu komentarz należy użyć jednej z poprzednio wymienionych rodzajów funkcji dodawania, a następnie zaznaczyć typ pozycji Komentarz w miejscu oznaczonym numerem 2 w wyświetlanym oknie. Dodatkowo, istnieje możliwość zdefiniowania w zestawieniu pozycji niewidocznych, które służą jedynie jako pozycje pośrednie do wyliczenia większej, bardziej złożonej pozycji, nie są widoczne podczas wykonywania zestawienia. W tym celu podczas edycji danych pozycji należy odznaczyć pole Czy widoczne. Podczas edycji zestawienia pozycje niewidoczne są oznaczone ikonką, natomiast widoczne ikonką w kolumnie Widoczość. W kolejnych podrozdziałach zostały opisane typy pozycji, jakie mogą być prezentowane w zestawieniu oraz sposób ich wprowadzenia (edycji). Część danych jest wspólna dla każdego rodzaju, są one prezentowane w górnej części okna: Prefiks napis prezentowany przed nazwą pozycji zestawienia. Nazwa unikalna nazwa pozycji, która będzie prezentowana podczas wykonywania. Skrócona nazwa skrócona nazwa pozycji. Nazwa zmiennej nazwa reprezentująca pozycję w przypadku jej użycia we wzorze. Nazwa zmiennej może Rys. 5. Pozycja typu komentarz W miejscu oznaczonym numerem 1 należy wprowadzić podstawowe dane pozycji. W przypadku komentarza istotna jest nazwa pozycji, ponieważ to ona będzie wyświetlana w zestawieniu, można również wprowadzić jej skrócony 81

82 2. Zestawienia definiowane odpowiednik. Nie ma potrzeby ustawiania nazwy zmiennej, ponieważ nie jest to pozycja wyliczana, i nie będzie mogła być używana we wzorze. Podczas wykonywania zestawienia komentarz będzie wyrównany zgodnie z ustawioną właściwością formatu ( 3 ) Pozycja typu Tekst Pozycja tego typu umożliwia wprowadzenie pozycji tekstowej do zestawienia, może ona posłużyć np. do grupowania pozycji. Wówczas należy utworzyć pozycję wpisując jako nazwę nazwę grupy, a jako podpozycje ustawić pozycje należące do danej grupy. Np. w prezentowanymprzykładowym zestawieniu widoczna jest pozycja Zysk netto, która następnie dzieli się na Rynek krajowy, Rynek niemiecki. Aby wprowadzić pozycję typu tekst należy wybrać jedną z przestawionych funkcji dodawania, po czym w wyświetlonym oknie w miejscu oznaczonym nr 2 wybrać typ pozycji Tekst, po czym zostanie wyświetlone okno przestawione na kolejnym rysunku. Rys. 7. Pozycja typu wyliczane z pozycji podległych. W miejscu oznaczonym numerem 1 należy wprowadzić podstawowe dane dotyczące pozycji. Tak jak dla pozycji każdego rodzaju, należy wprowadzić unikalną nazwę, która będzie prezentowana w zestawieniu, dodatkowo można wprowadzić nazwę skróconą. W tym przypadku należy wprowadzić nazwę zmiennej, aby pozycja mogła być używana we wzorze, czyli aby można było się nią posłużyć jako wynikiem pośrednim. Następnie należy określić typ agregatora ( 3 ), który ma być używany podczas wyliczania wartości z podpozycji. Podczas wyliczania wartości z podpozycji brane są pod uwagę tylko widoczne pozycje wyliczeniowe, których wartości są określone. W przypadku ich braku zwracana jest wartość nieokreślona. Rys. 6. Pozycja typu tekst W miejscu oznaczonym numerem 1 należy wprowadzić podstawowe dane pozycji. W tym przypadku istotna jest wprowadzona nazwa, ponieważ będzie ona prezentowana w zestawieniu, pozostałe elementy są opcjonalne. W szczególności nie ma potrzeby ustawiania nazwy zmiennej, ponieważ jest to pozycja tekstowa i nie będzie mogła być używana we wzorze. Tekst ( 3 ), prezentowany według określonego formatu ( 4 ), będzie prezentowany jako wartość pozycji podczas wykonywania zestawienia. Można w tym miejscu np. dodatkowo opisać pozycję, podać szczegóły grupy podpozycji Pozycja typu Wyliczane z pozycji podległych Pozycja tego typu ma za zadanie wyliczenie wartości na podstawie przypisanych do niej pozycji podrzędnych, wg ustalonego agregatora. Przykładowo, można ona prezentować sumę wartości podpozycji, tak jak na przedstawionym zestawieniu pozycja Sprzedaż wyliczana jest jako suma pozycji Sprzedaż krajowa oraz Sprzedaż na rynku niemieckim. Aby wprowadzić pozycję typu wyliczane z pozycji podległych należy wybrać jedną z przestawionych funkcji dodawania, po czym w wyświetlonym oknie w miejscu oznaczonym nr 2 wybrać typ pozycji Wyliczane z pozycji podległych. Ponieważ jest to pozycja wyliczana w tym przypadku należy określić format numeryczny( 4 ), czyli wyrównanie, jednostkę i precyzję z jaką mają być prezentowane wartości wynikowe, następnie tekst który ma być wyświetlony dla wartości nieokreślonych (domyślnie -null- ) oraz czy ma zostać zastosowany separator Pozycja typu Wyliczane ze wzoru Pozycje złożone, wymagające dodatkowych obliczeń w celu zaprezentowania wartości wynikowych mogą być wprowadzane za pomocą właśnie tego typu. Pozycja umożliwia wprowadzenie dowolnego wzoru, również z użyciem pozostałych pozycji wyliczeniowych zestawienia jako zmiennych we wzorze. W przykładowym zestawieniu pozycji tego typu użyto w celu przedstawienia sprzedaży krajowej i zaprezentowania jej jako sumę sprzedaży oddziałów zaokrąglając do wartości tysięcznych. Aby wprowadzić pozycję tego typu należy wybrać jedną z przestawionych funkcji dodawania, po czym w wyświetlonym oknie w miejscu oznaczonym nr 2 wybrać typ pozycji Wyliczane ze wzoru. 82

83 PBC-23 Zestawienia definiowane Rys. 9. Komunikat w przypadku próby wprowadzenia zmiennej bez określonej nazwy. Rys. 8. Pozycja typu wyliczane ze wzoru. W miejscu oznaczonym numerem 1 należy wprowadzić podstawowe dane dotyczące pozycji. Podobnie jak przy pozostałych pozycjach wymagane jest wprowadzenie unikalnej nazwy, która będzie prezentowana podczas wykonywania zestawienia. Skrócona nazwa i nazwa zmiennej są opcjonalne. Wprowadzenie nazwy zmiennej (również unikalnej) umożliwia późniejsze użycie pozycji jako zmiennej w innym wzorze. Na panelu Wzór należy wprowadzić treść wzoru, wg którego mają być wyliczane wartości. Treść tą można wprowadzać ręcznie z klawiatury lub też posługując się klawiszami poniżej: wprowadza operator dodawania wprowadza operator odejmowania wprowadza operator mnożenia Istnieje możliwość sprawdzenia poprawności gramatycznej wprowadzonego wzoru, nie jest natomiast sprawdzane, czy zmienna o podanej nazwie istnieje lub czy nastąpiło cykliczne odwołanie między pozycjami. W przypadku wprowadzenia prawidłowego wzoru zostanie wyświetlony następujący komunikat. Rys. 10. Komunikat informujący o poprawnie wprowadzonym wzorze Natomiast w przypadku wprowadzenia błędnego wzoru, zostanie wyświetlona informacja ze wskazaniem błędu. wprowadza operator dzielenia wprowadza operator potęgowania wprowadza nawias otwierający wprowadza nawias zamykający Dodatkowo istnieje możliwość wprowadzenia zmiennych do wzoru - czyli użycia innych pozycji zestawienia jako pozycji pośrednich. Można je wprowadzić wpisując we wzorze nazwę zmiennej przypisaną do pozycji (bez cudzysłowu) lub wybierając pozycję na liście prezentowanej w miejscu oznaczonym numerem 5 i używając funkcji wskazanej na rysunku numerem 4. Na wspomnianej liście wyświetlane są tylko pozycje wyliczane zestawienia, ponieważ pozycje tekstowe nie mogą być używane we wzorach. Dodatkowo, aby pozycja mogła być użyta we wzorze musi mieć określoną nazwę zmiennej. W przypadku jej braku zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat. Rys. 11. Komunikat informujący o błędnie wprowadzonym wzorze Sprawdzanie wzoru jest opcjonalne ponieważ, nie jest wymagane wprowadzenie poprawnego wzoru podczas definiowania pozycji. Poprawność jest sprawdzana dopiero podczas wykonania zestawienia. Dlatego też użytkownik ma możliwość zdefiniowania wzoru w pierwszej kolejności, a następnie wprowadzenia potrzebnych pozycji pośrednich. Należy również zdecydować czy wartości nieokreślone zmiennych używanych we wzorze mają być traktowane jako zero, w tym celu należy odpowiednio ustawić pole. W przypadku jego odznaczenia, jeśli pozycja we wzorze będzie miała wartość nieokreśloną, wówczas wartość całej pozycji typu Wyliczane ze wzoru będzie nieokreślona. 83

84 2. Zestawienia definiowane Wartości wyliczone przez pozycję typu wzór podczas wykonywania będą prezentowane zgodnie z określonym formatowaniem ( 4 ). Należy określić wyrównanie, jednostkę i precyzję z jaką mają być wyświetlane wartości wynikowe, następnie tekst który ma być prezentowany dla wartości nieokreślonych (domyślnie -null- ) oraz czy ma zostać zastosowany separator Pozycja typu Wyliczane z planu Pozycja typu Wyliczane z planu umożliwia wprowadzenie do zestawienia wartości wyliczonych na podstawie wyznaczonych obszarów zleceń planów. Wartości te mogą być prezentowane bezpośrednio, mogą być zastosowane jako zmienne we wzorach lub odpowiednio zagregowane przy pomocy pozycji typu "Wyliczane z podpozycji". Aby wprowadzić pozycję tego typu należy wybrać jedną z przestawionych funkcji dodawania, po czym w wyświetlonym oknie w miejscu oznaczonym nr 2 wybrać typ pozycji Wyliczane z planu. 4. Format formatowanie, które ma zostać zastosowane podczas prezentowania zestawienia, czyli wyrównanie, jednostkę i precyzję wyświetlanych wartości, tekst jaki ma być prezentowany dla wartości nieokreślonych oraz czy ma być zastosowany separator. 5. Minus ustawienie tego pola spowoduje iż wartość pozycji będzie ze znakiem przeciwnym niż wartość obliczona z planu. 6. Region informacje dotyczące wybranego fragmentu obszaru zlecenia (regionu) z którego będą wyliczane wartości, czyli plan i zlecenie z którego pochodzi oraz wskaźnik, który został wybrany w obszarze. Ważnym krokiem w trakcie wprowadzania pozycji tego typu jest wyznaczenie obszaru lub jego fragmentu, z którego mają być wyliczane wartości, aby to zrobić należy użyć funkcji Wybór lub F10. Po wybraniu wspomnianej funkcji zostanie uruchomione okno przedstawione na kolejnym rysunku. Rys. 12. Pozycja typu wyliczane z planu W oznaczonych miejscach w oknie należy określić odpowiednio: 1. Podstawowe dane pozycji prefiks, nazwa, skróconą nazwę, nazwę zmiennej oraz widoczność pozycji. Ten typ pozycji najczęściej jest używany jako zmienna w bardziej złożonych wzorach, warto zatem określić nazwę zmiennej reprezentującą pozycję we wzorze. 2. Typ pozycji w tym miejscu należy wybrać odpowiedni typ pozycji. Zmiana typu powoduje utratę dotychczas wprowadzonych danych szczegółowych, natomiast zostają zachowane informacje wspólne dla obu typów (poprzedniego i aktualnego), czyli dane podstawowe i ewentualnie format. 3. Informacje dotyczące sposobu wyliczenia wartości należy określić typ agregatora używanego podczas wyliczania, oraz które wartości obszaru mają być brane pod uwagę. Do momentu zatwierdzenia planu istotna jest jedynie wartość planowania ( Plan ), natomiast od momentu rozpoczęcia monitorowania można również wybrać jeden z pozostałych typów wartości. Rys. 13. Wybór zlecenia dla pozycji zestawienia definiowanego Główną część okna zajmują prezentowane plany i zlecenia do których użytkownik posiada prawo do zarządzania lub nadzorowania. Są one pogrupowane w odpowiednią hierarchię, tak więc na pierwszym poziomie prezentowane są wszystkie plany, oznaczone ikonką lub po ich rozwinięciu. Następnie widoczne są zlecenia główne planu (obejmujące pełne obszary planowania) wraz z podzleceniami, wszystkie zlecenia są oznaczone ikonką. Jeśli wybrano typ wartości inny niż Plan dla zleceń niemonitorowanych, wartości te będą nieokreślone. Rys. 14. Hierarchia planów i zleceń prezentowana podczas wyboru regionu pozycji zestawienia 84

85 PBC-23 Zestawienia definiowane Oprócz nazwy zlecenia prezentowane są również dodatkowe informacje, które mogą okazać się przydatne podczas wyboru odpowiedniego zlecenia, są to: nr zlecenia, nazwa obszaru do niego przypisanego oraz stan w którym się znajduje wraz z paskiem postępu prac. Lista prezentowanych planów i zleceń może być filtrowana ze względu na stan zlecenia. W tym celu należy użyć kontrolki oznaczonej nr 1, wybierając stany w których mają się znajdować prezentowane zlecenia. Kontrolka służąca do filtrowania zleceń ze względu na stan w którym się znajdują została szczegółowo opisana w rozdziale Podstawy obsługi programu w punkcie Lista rozwijana z polami wyboru. Informacja o ostatnio ustawionym filtrze jest zapamiętywana, zatem po kolejnym wyświetleniu tego okna zostanie zastosowany poprzednio używany filtr. Po wybraniu zlecenia należy użyć funkcji Region wyróżnionej na rysunku numerem 3 lub skrótu (Ctrl+N), co spowoduje przejście do prezentacji obszaru wybranego zlecenia, na którym należy zaznaczyć fragment, z którego mają być wyliczane wartości dla zestawienia. Funkcja ta jest dostępna po wybraniu (zaznaczeniu na liście) zlecenia. Rys. 16. Komunikat o niezaznaczeniu regionu dla pozycji zestawienia Jeśli został wyznaczony region dla pozycji, należy zatwierdzić wybór używając funkcji OK (Enter), można również powrócić do wyboru zlecenia przy użyciu funkcji Zlecenie (Ctrl+P) wyróżnionej numerem 4 lub zrezygnować z wyboru regionu używając Anuluj (ESC). Wybór poprawnego regionu dla pozycji typu Wyliczane z planu jest wymagany, ponieważ na tej podstawie są wyliczane wartości. W przypadku jego niewybrania i próby zatwierdzenia wprowadzonych zmian w pozycji użytkownik otrzyma odpowiedni komunikat. Rys. 17. Komunikat o niewybraniu regionu dla pozycji zestawienia 2.2. Wykonanie zestawienia definiowanego Rys. 15. Wybór regionu dla pozycji zestawienia definiowanego Pozycja zestawienia typu Wyliczane z planu oblicza wartości tylko dla jednego, wybranego wskaźnika obszaru. Zatem tablica przestawna prezentująca obszar zlecenia wyświetlana jest w trybie jednego wskaźnika, który można wybrać na panelu Wskaźniki ( 2 ) spośród wszystkich dostępnych wskaźników obszaru. Natomiast nie jest możliwe włączenie wymiaru Wskaźniki, co spowodowałoby wyświetlenie wartości wszystkich wskaźników jednocześnie w tabeli (Funkcja ta została zablokowana). W tabeli prezentującej obszar zlecenia ( 3 ), należy zaznaczyć fragment wyświetlanego obszaru z którego mają być wyliczone wartości. Jeśli użytkownik tego nie zrobi, podczas próby zatwierdzenia zmian ( OK ) zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat. Zestawienia definiowane wykonywane są przez usługę zestawień. W celu prawidłowego połączenia z usługą i wykonania zestawień należy odpowiednio skonfigurować opcje. W celu wykonania zestawienia definiowanego należy użyć funkcji Wykonaj (Enter) w oknie Zestawienia definiowane. Spowoduje to wyświetlenie okno prezentowanego na kolejnym rysunku. Można tutaj uruchomić zestawienie definiowane z wybranymi parametrami oraz przeglądać wyniki generowania. 85

86 2. Zestawienia definiowane Rys. 18. Wykonanie zestawienia definiowanego Okno podzielone jest na następujące sekcje: 1. Parametry wykonania zestawienia pozwalają na określenie parametrów wykonania zestawienia definiowanego. Dostępne są następujące parametry (poniżej omówione dokładnie) a) początek i koniec okresu dla którego chcemy generować zestawienie b) dokładność c) sposób generowania (z rozbiciem na okresy lub łącznie) 2. Wynik wykonania zestawienia ogólne informacje o wykonaniu zestawienia. Ten panel ma możliwość zmniejszenia (zwinięcia). Przy zwiniętym panelu widoczna jest informacja o rezultacie generowania (OK, Ostrzeżenie lub Błąd). Przy rozwiniętym panelu dodatkowo widoczne są informacje: a) Data wykonania (włącznie z czasem) b) Czas generowania (jak długo trwało generowania zestawienia) c) W przypadku wystąpienia ostrzeżenia lub błędu widoczny jest komunikat oraz kod błędu. Rys. 19. Okno z kodem i komunikatem błędu lub ostrzeżenia 3. Pozycje zestawienia tabela z wykonanym zestawieniem prezentująca opisy i wartości pozycji. Pozycje w tabeli ułożone są hierarchicznie, można je zwijać lub rozwijać. 4. Przyciski umożliwiają wykonanie zestawienia, rozwinięcie oraz zwinięcie wszystkich pozycji oraz zamknięcie okna. W celu wykonania zestawienia definiowanego należy ustawić parametry wykonania (panel 1): Dokładność. Parametr ten ma wpływ na sposób wybrania przedziału generowania, wybieramy początek i koniec przedziału z zadaną dokładnością. Przykładowo po wybraniu dokładności "Kwartał" w części do określenia początku i końca okresu będziemy mieli do wyboru rok oraz numer kwartału. Jeśli zaznaczona jest opcja "Pokaż wszystkie okresy przedziału" to Dokładność będzie decydować również o wielkości tego okresu. Na przykład przy dokładności "Miesiąc" otrzymamy zestawienie w rozbiciu na poszczególne miesiące. Możliwe wartości parametru "Dokładność" to : Rok, Półrocze, Kwartał, Miesiąc, Dzień Początek i koniec przedziału Zestawienie definiowane jest wykonywane dla zadanego przedziału czasu (np. od marca 2007 do lipca 2008). Sposób wyboru jest zależny od parametru "Dokładność": Dla dokładności "Rok" wybieramy początkowy i końcowy rok z listy rozwijanej. Dla dokładności "Półrocze" można wybrać początek i koniec okresu za pomocą list rozwijanych zawierających rok i półrocze. Dla dokładności "Kwartał" można wybrać początek i koniec okresu za pomocą list rozwijanych zawierających rok i kwartał. Dla dokładności "Miesiąc" można wybrać początek i koniec okresu za pomocą list rozwijanych zawierających rok i miesiąc. Dla dokładności "Dzień" wyboru początkowej i końcowej daty dokonuje się za pomocą kalendarza. Pokaż wszystkie okresy przedziału Zależnie od ustawienia opcji zestawienie zostanie wygenerowane dla całego wybranego przedziału (przełącznik nie zaznaczony) lub w rozbiciu na pojedyncze okresy (przełącznik zaznaczony). Przykład: wybieramy dokładność miesięczną oraz przedział od luty 2007 do maj Przy wykonaniu zestawienia z wyłączoną opcją "pokaż wszystkie okresy przedziału" otrzymamy zestawienie obliczone dla okresu od lutego do maja Przy wykonaniu zestawienia z włączoną opcją "pokaż wszystkie okresy przedziału" otrzymamy zestawienie obliczone czterokrotnie, kolejno dla lutego 2007, marca 2007, kwietnia 2007 oraz maja Po ustawieniu parametrów wykonania można wykonać zestawienie za pomocą przycisku Wykonaj (Enter). W przypadku bardzo dużych zestawień obliczanie może potrwać kilka minut. Po wykonaniu zlecenia w sekcji 2 widać informacje o tym czy zestawienie zostało prawidłowo wykonane, natomiast w sekcji 3 widać wyniki wykonania zestawienia. Pozycje można rozwijać i zwijać pojedynczo w sekcji 3, możliwe tez jest rozwinięcie lub zwinięcie wszystkich pozycji za pomocą przycisków Rozwiń wsz. oraz Zwiń wsz Zarządzanie zestawieniami System umożliwia również zarządzanie zdefiniowanymi zestawieniami definiowanymi, w tym celu należy z menu głównego w module Zestawienia wybrać funkcję Zestaw. 86

87 PBC-23 Zestawienia definiowane bud. (Ctrl+3), po czym zostanie wyświetlone okno zaprezentowane na kolejnym rysunku. zlecenia przejdzie do kolejnego kroku wyboru regionu, uruchamiając funkcję Region Ctrl+N zostanie zaprezentowany obszar zlecenia z zaznaczonym wybranym fragmentem. Użytkownik może zmienić zaznaczony fragment lub wrócić do poprzedniego kroku ( Zlecenie Ctrl+P ) i rozpocząć wybór regionu od początku. Może się zdarzyć sytuacja, w której zlecenie do którego należy region zostanie usunięte już po zdefiniowaniu zestawienia. Podczas edycji pozycji takiego zestawienia zostanie wyświetlone ostrzeżenie w dolnej części okna. Rys. 20. Zestawienia definiowane W oknie udostępniona została następująca funkcjonalność: Przegląd i wybór zestawienia główną część formatki zajmuje prezentowana lista zestawień definiowalnych. Po wybraniu zestawienia na liście w dolnej części okna ( 1 ) zostanie wyświetlony jego opis, będą również dostępne funkcje umożliwiające wykonanie odpowiednich operacji na zestawieniu. Dodaj (F2) - umożliwia przygotowanie nowego zestawienia Popraw (F4) umożliwia modyfikację wybranego zestawienia Usuń (F8) - umożliwia usunięcie wybranego zestawienia Wykonaj (Enter) umożliwia wykonanie wybranego zestawienia Listę zestawień można filtrować ze względu na nazwę lub numer zestawienia przy użyciu odpowiedniej kontrolki ( Szukaj wg. ). Kontrolka filtrowania została szczegółowo opisana w rozdziale Podstawy obsługi programu w punkcie Wyszukiwanie danych Modyfikacja i usuwanie zestawień Aby zmodyfikować utworzone wcześniej zestawienie należy wybrać je na liście z zestawieniami a następnie wybrać funkcję Popraw (F4), wówczas zostanie wyświetlone okno edycji zestawienia, którego funkcjonalność została szczegółowo opisana w rozdziale Przygotowanie zestawienia definiowanego. Możliwa jest dowolna modyfikacja danych zestawienia, dodawanie lub modyfikacja jego pozycji oraz dowolne ustalenie ich hierarchii. Podczas poprawiania pozycji wyświetlane są okna ich edycji, ustawione na odpowiednim typie i zainicjowane wprowadzonymi danymi. Warto tutaj wspomnieć o poprawie pozycji typu region. Po uruchomieniu funkcji Wybór F10 zostanie wyświetlone okno wyboru regionu z zaznaczonym zleceniem z którego pochodził region. Następnie jeśli użytkownik nie zmieniając Rys. 21. Ostrzeżenie o usunięciu zlecenia z którego pochodził region pozycji zestawienia Należy wówczas użyć funkcji Wybór (F10) w celu zmiany obszaru, z którego mają być wyliczane wartości. Aby usunąć wybrane zestawienie należy wybrać je na prezentowanej liście zestawień a następnie wybrać funkcję Popraw lub użyć skrótu F4, a następnie potwierdzić chęć usunięcia. Rys. 22. Usuniecie zestawienia definiowanego Modyfikować i usuwać zestawienia mogą użytkownicy uprawnieni do modyfikacji wybranego zestawienia lub posiadający uprawnienie do zarządzania zestawieniami definiowanymi. W przypadku ich braku zostaną wyświetlone odpowiednie komunikaty. Rys. 23. Komunikat o braku uprawnień do modyfikacji zestawienia definiowanego 87

88 2. Zestawienia definiowane Uprawnienia dotyczące konkretnego zestawienia Rys. 24. Komunikat o braku uprawnień do usunięcia zestawienia definiowanego Prawo do modyfikacji umożliwia usunięcie lub modyfikacje zestawienia definiowanego. Pozwala na zmianę zarówno podstawowych danych zestawienia (nazwa, opis), modyfikację jego pozycji, jak i na nadawanie i odbieranie uprawnień do wykonywania operacji na zestawieniu. Zatem osoba posiadająca uprawnienie do modyfikacji zestawienia, a nie posiadająca uprawnienia do jego wykonania, jest w stanie sobie je nadać. Można powiedzieć, że nadanie tego uprawnienia daje pełną kontrolę nad zestawieniem Uprawnienia Dla zestawień definiowalnych zdefiniowane zostały dwa rodzaje uprawnień uprawnienia przypisane do konkretnego zestawienia oraz uprawnienia administracyjne. Uprawnienia pierwszego typu ustawiane są podczas edycji zestawienia, wówczas można modyfikować listę uprawnionych do wykonywania danych operacji na zestawieniu dodając lub usuwając użytkowników z prezentowanych list. Uprawnienia administracyjne są ustawiane w module Administrator przez uprawnionych do tego użytkowników. Uprawnienia administracyjne PC Uruchomienie modułu zestawień, podstawowe prawo pozwalające wykonać jakąkolwiek operację związaną z zestawieniami PC Zarządzanie zastawieniami definiowanymi, uprawnienie dające pełną kontrolę nad zestawieniami. Użytkownik posiadający takie uprawnienie może wykonywać wszystkie operacje związane z zestawieniami definiowanymi, niezależnie od nadania pozostałych uprawnień. PC Dodanie zestawienia definiowanego, uprawnienie pozwalające na przygotowywanie nowych zestawień definiowalnych. Nie należy mylić przedstawionych tutaj uprawnień administracyjnych dla zestawień definiowalnych z analogicznymi uprawnieniami dla zwykłych zestawień. Nadanie uprawnień do zarządzania dla jednego typu zestawień nie uprawnia do zarządzania drugim. Uprawnienie do modyfikacji zestawienia może się okazać niewystarczające w przypadku modyfikacji pozycji zestawienia typu Wyliczane z planu. Podczas wyboru regionu, użytkownik ma dostęp jedynie do obszarów tych zleceń, do których posiada prawo do zarządzania lub nadzorowania. Należy zatem zadbać, aby osoby odpowiedzialne za przygotowanie zestawienia posiadały odpowiednie uprawnienia do zestawień. Prawo do wykonywania umożliwia wykonywanie zestawienia, czyli użycia funkcji Wykonaj w oknie z zestawieniami definiowanymi. Podczas wykonywania tej operacji nie są sprawdzane uprawnienia do zleceń do których są przypisane wykorzystane fragmenty obszarów. Zatem istnieje możliwość przygotowania zestawienia przez osobę odpowiednio uprawnioną (lub kilka osób, posiadających uprawnienia do różnych zleceń), a następnie jego wykonanie przez wyznaczonych użytkowników. Należy pamiętać, iż uprawnienia te nie ograniczają dostępu dla użytkowników posiadających uprawnienie do zarządzania zestawieniami definiowanymi (PC ). 88

89 KS-PBC Definicje

90 Definicje 1. Wstęp Pierwszym krokiem przed przystąpieniem do planowania ustalenie jest ustalanie, które wskaźniki oraz wymiary dostępne w hutrowni danych będą wykorzystywane w procesie planowania. Obsługa wskaźników i wymiarów, które będą definiowały struktury planistyczne, sprowadza się do wybrania ich z pośród wszystkich udostępnianych przez hurtownie danych. Niektóre zestawienia elementów wymiarów są niedopuszczalne (np , czyli zestawienie elementu 29 z wymiaru Dzień, 02 z wymiaru Miesiąc oraz elementu 2005 z wymiaru Rok ). Zadaniem modułu jest również umożliwienie określania zależności między elementami wymiarów, czyli wyznaczenia odpowiednich reguł łączenia/wykluczania. Reguły są pogrupowane w zestawy w zależności od definicji wymiarów dla których zostały określone. Moduł pozwala na zdefiniowanie zestawów oraz wprowadzanie i edycję reguł do niego należących. 2. Wskaźniki 2.1. Przegląd i zarządzanie wskaźnikami Aby zobaczyć zdefiniowane wskaźniki należy wybrać Wskaźniki z menu głównego, po czym zostanie uruchomione następujące okno 3. Przyciski umożliwiają dodanie, przeglądania, modyfikację lub usunięcie wybranego wskaźnika. 4. Lista definicji dla wybranego wskaźnika wyświetlona zostaje lista jego definicji (wersji) 5. Szczegóły definicji odświeżane po wyborze definicji wskaźnika 6. Przyciski umożliwiają dodanie, modyfikację, usunięcie, przegląd, aktywację i dezaktywację wybranej wersji. Dostępność akcji jest uzależniona od stanu definicji. 7. Lista użycia wyświetlone zostają nazwy planu i obszaru w którym został użyty dany wskaźnik W celu szybkiego odnalezienia wskaźnika w oknie zostało udostępnione wyszukiwanie. W polu Szukanie wskaźnika wg nazwy należy wpisać odpowiednią nazwę, po czym pozostaną wyświetlone tylko te wskaźniki, których nazwa rozpoczyna się od podanej 2.2. Definiowanie wskaźnika Istnieją dwie możliwość zdefiniowania wskaźnika utworzenie nowego wskaźnika lub utworzenie nowej wersji. Obie operacje zostały szczegółowo opisane w kolejnych punktach Wprowadzenie nowego wskaźnika W celu dodania nowego wskaźnika należy wybrać Dodaj w oknie przedstawionym na rys.1 w miejscu 3. Po wykonaniu tej operacji zostanie wyświetlone okno umożliwiające określenie definicji wskaźnika. Rys. 2. Definicja wskaźnika Rys. 1. Wskaźniki W oknie, w miejscach oznaczonych odpowiednimi numerami, znajdują się następujące elementy: 1. Filtry w oknie dostępna jest operacja filtrowania, pierwszy z filtrów dotyczy listy dostępnych wskaźników, natomiast kolejny służy do filtrowania listy definicji (wersji) danego wskaźnika. 2. Lista wskaźników lista nazw dostępnych wskaźników, wraz z opisem wybranego. W pierwszej kolejności musimy wybrać, fakt (2) pochodzący udostepniany w wybranej kostce danych. Nasz wskaźnik (1) przyjmuje automatycznie taką samą nazwę jak wybrany przez nas fakt z kostki. Następnie musimy wprowadzić domyślne formatowanie wyświetlanych wartości (3) oraz opis wskaźnika (4). W miejscu oznaczonym numerem 5 zostaną wyświetlone dodatkowe informacje dotyczące wersji wskaźnika. W skład domyślnego formatowania wskaźnika wchodzą: Jednostka (np. zł ) 90

91 PBC-25 Definicje Liczba miejsc dziesiętnych (np. dla 2 liczby będą wyświetlane z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku ) Separator określa czy podczas wyświetlania liczb ma być użyty separator (np zamiast ). Wyrównanie (np. Do lewej ) Wyświetlanie wartości nieokreślonej (np. - null - ) Podgląd podgląd sformatowanej przykładowej liczby Wykonanie tej operacji spowoduje utworzenie pierwszej wersji wskaźnika Wprowadzenie nowej wersji wskaźnika Dodanie nowej wersji wskaźnika umożliwia wprowadzenie zmian, w zatwierdzonym wcześniej wskaźniku, dotyczących formatowania oraz opisu wskaźnika. Rys. 3. Dodawanie wersji wskaźnika Zostanie wyświetlone okno przedstawione na rys.2. Na formatce jest jednak zablokowana możliwośc zmiany faktu Aktywacja wskaźnika Wskaźnik nazywamy aktywnym jeśli posiada aktywną definicję. Aktywację definicji można wykonać wybierając przycisk Zatwierdź z panelu 6 (rys.1) lub używając skrótu F9. W danym momencie tylko jedna z wersji może być aktywna, tak więc aktualnie aktywna przejdzie w stan Archiwalna Modyfikacja lub usunięcie wskaźnika Wywołanie Popraw spośród przycisków z panelu 3 (rys.1) spowoduje wyświetlenie okna, w którym użytkownik ma możliwość jedynie zmiany formatowania i opisu wskaźnika. Dalsze modyfikacje należy przeprowadzić poprzez zmianę wybranej wersji wskaźnika wybierając Popraw spośród przycisków na panelu 6 (rys.1), wtedy też zostanie wyświetlone okno przedstawione na rys.2 na której można zmienić pozostałe dane. Wskaźnik może zostać usunięty jeśli posiada jedynie definicje w stanie W opracowaniu. Analogicznie można usuwać jedynie te wersje wskaźnika, które znajdują się w tym stanie. 3. Wymiary Rys. 4. Wymiary Zdefiniowane wymiary są pogrupowane i wyświetlone na drzewku w miejscu oznaczonym numerem 2. Dla wybranego wymiaru zostaje odświeżony opis oraz zostają przedstawione jego wersje w tabeli 5. Następnie po wybraniu definicji (wersji) wymiaru zostają odświeżone szczegóły, które jej dotyczą (6) oraz wyświetlone elementy do niej należące (4). Natomiast w miejscu oznaczonym numerem 8 zostają wyświetlone nazwy planów i obszarów, w których dany wymiar został wykorzystany. Do zarządzania wymiarami i wersjami służą przyciski na panelu 3 i 7, na których mamy możliwość dodania, przeglądania, modyfikacji i usunięcia odpowiednio wymiaru lub wersji. Dodatkowo przyciski umieszczone na panelu 7 umożliwiają aktywację i dezaktywację wybranej wersji. Użytkownik ma możliwość filtrowania wyświetlanych wymiarów i ich wersji. W tym celu należy zaznaczyć odpowiednie stany w polach oznaczonych nr Definiowanie wymiaru Istnieją dwie możliwości definiowania wymiaru wprowadzenie nowego wymiaru i nowej wersji wymiaru Wprowadzenie nowej grupy Aby dodać nową grupę należy wybrać Dodaj spośród przycisków znajdujących się na panelu 3, a następnie Dodaj grupę, po czym zostanie wyświetlone okno na którym należy wprowadzić nazwę i opis nowej grupy Wprowadzenie nowego wymiaru Aby dodać nowy wymiar należy wybrać Dodaj a następnie Dodaj wymiar z panelu 3, po czym zostanie wyświetlone okno umożliwiające wprowadzenie danych definiujących wymiar 3.1. Przegląd i zarządzanie wymiarami Po wybraniu Wymiary z menu głównego zostanie wyświetlone okno prezentujące zdefiniowane wymiary oraz ich wersje. 91

92 4. Reguły łączenia/wykluczania może spowodować brak możliwości zmiany reguł łączenia/wykluczania należących do zestawów określonych przez aktywowaną definicję (jeśli jest to ostatnia wersja w stanie W opracowaniu ) Modyfikacja i usunięcie wymiaru Po wybraniu Popraw spośród przycisków na panelu 3 na rys.4 zostanie wyświetlone okno, w którym użytkownik ma możliwość zmiany jedynie opisu wymiaru. Aby uaktualnić listę elementów należące do danego wymiaru należy wywołac Dodaj wersję na panelu 7. Wymiar można modyfikować lub usunąć jeśli nie posiada definicji w stanie Aktywna lub Archiwalna. Analogicznie wersję można modyfikować lub usunąć jedynie wtedy, gdy znajduje się w stanie W opracowaniu. Można usunąć tylko pustą grupę, zatem należy najpierw usunąć lub przenieść wymiary do niej należące. 4. Reguły łączenia/wykluczania 4.1. Przegląd i zarządzanie regułami Rys. 5. Definicja wymiaru Na początku należy wybrać odpowiedni słownik (np. Rodzaj kosztu ). Wybór słownika automatycznie uzupełnia nazwę wymiaru (2), oraz elementy (3) wymiaru udostępniane przez hurtownie danych. Pozostaje do uzupełnienia opis wymiaru (4). Po wykonaniu operacji dodawania zostanie utworzona pierwsza wersja wymiaru. Wymiar zostanie dodany do tej grupy, która była zaznaczona przed wykonaniem tej operacji. Zdefiniowane reguły pogrupowane są w wersje zestawu w zależności od definicji wymiarów do których należą. Wersje zestawów są dodatkowo pogrupowane ze względu na wymiary do których należą definicje, na których zestaw został określony. Tzn jeśli dwie wersje zestawu zostały określone na różnych definicjach, które należą odpowiednio do tych samych wymiarów, to znajdą się one w jednym zestawie. Aby zobaczyć zdefiniowane zestawy i reguły należy wybrać Reguły z menu głównego, wtedy zostanie wyświetlone następujące okno Istnieje możliwość przeniesienia wymiaru do innej grupy w tym celu należy wywołać Wytnij z menu podręcznego na drzewku, a następnie Wklej w wybranym miejscu Wprowadzenie nowej wersji wymiaru Aby dodać wersję wymiaru należy zaznaczyć go na drzewku( 2 na rys.4) wybrać Dodaj wers. z przycisków dotyczących wersji ( 7 na rys.4). Zostanie wyświetlone okno, które służyło do wprowadzenia pierwszej wersji, czyli utworzenia wymiaru (rys.5) z zablokowaną możliwością zmiany słownika, jednak automatycznie zostanie pobrana nowa lista elementów wymiaru z hurtowni danych. Po zakończeniu operacji dodawania zostaną skopiowane reguły łączenia/wykluczania dla odpowiednich elementów Aktywacja wymiaru Wymiar nazywamy aktywnym jeśli posiada aktywną definicję. Aktywację definicji można wykonać wybierając Zatwierdź z przycisków na panelu 7 (rys.4) lub używając skrótu F9. W danym momencie tylko jedna z wersji może być aktywna, tak więc aktualnie aktywna przejdzie w stan Archiwalna. Zatwierdzenie wersji powoduje: brak możliwości zmiany reguł mapowania Rys. 6. Reguły łączenia / wykluczania Okno prezentujące reguły łączenia / wykluczania zawiera następujące elementy: 1. Nazwy wymiarów aby zobaczyć zestawy reguł należy wybrać wymiar, który wchodzi w skład ich definicji. 2. Zestawy reguł prezentowana nazwa zostaje złożona z nazw wymiarów na których zestaw został określony. 92

93 PBC-25 Definicje 3. Wersje zestawu wersje należące do wybranego zestawu. 4. Szczegóły wersji status wersji zestawu, rodzaj reguły i status wybranej definicji wymiaru 5. Reguły reguły należące do danej wersji. 6. Rodzaj reguł łączenia lub wykluczania Z poziomu okna dostępne są operacje dodania i usunięcia wersji zestawu oraz dodania, modyfikacji, przeglądania i usunięcia reguł. Dane dotyczące zestawów są generowane automatycznie na podstawie istniejących wersji. 4. Te wybrane zostają wyświetlone w tabeli 2. Natomiast w miejscu oznaczonym numerem 3 należy określić rodzaj reguł, które będą wchodziły w skład zestawu Wprowadzenie nowej reguły Aby można było dodać regułę należy najpierw zdefiniować zestaw określony na wybranych definicjach. Po jego zaznaczeniu w tabeli oznaczonej 3 na rys.6 należy wybrać Dodaj, po czym zostanie wyświetlone okno umożliwiające wyznaczenie elementów wchodzących w skład reguły. Użytkownik ma możliwość zmiany sposobu sortowania listy reguł, w tym celu należy kliknąć w odpowiedni nagłówek kolumny (z nazwą wymiaru). Na nagłówku pojawia się ikonka prezentująca rodzaj sortowania (rosnąco/malejąco) który zmienia się po kolejnym kliknięciu w daną nazwę Definiowanie reguł Wprowadzenie nowego zestawu reguł Przez utworzenie zestawu rozumiemy utworzenie jego wersji. Po tej operacji wersje są automatycznie grupowane w odpowiednie zestawy Aby utworzyć zestaw należy wybrać Dodaj zestaw, po czym zostanie wyświetlone okno umożliwiające wybranie definicji wymiarów na podstawie których zostanie on określony. Rys. 8. Dodawanie reguły W oknie zostają zaprezentowane elementy należące do definicji wymiarów na których został określony zestaw. Aby utworzyć prawidłową regułę należy wybrać po jednym elemencie z każdej definicji. W obrębie zestawu mogą być zapisywane reguły tylko jednego typu, dlatego też rodzaj reguły określa sie podczas tworzenia zestawu Modyfikacja reguł Modyfikacja zestawu Modyfikacja zestawu polega na dodaniu, usunięciu lub modyfikacji reguł, które do niego należą. Nie ma możliwości zmiany definicji, które określają dany zestaw. Rys. 7. Dodawanie zestawu W miejscu oznaczonym numerem 1 wyświetlone są wszystkie aktywne wymiary, po wybraniu jednego z nich w tabeli 5 zostaną przedstawione wszystkie definicje (wersje) danego wymiaru. Spośród nich użytkownik może wybrać te, które będą określały nowy zestaw.w miejscu oznaczonym numerem 6 użytkownik może zobaczyć szczegóły wybranej wersji. Dobieranie definicji umożliwiają przyciski na panelu Modyfikacja reguły Reguły mogą być modyfikowane tylko wtedy jeśli zestaw znajduje się w stanie W opracowaniu. Aby zmodyfikować regułę należy wybrać Popraw w oknie z regułami (rys.6) następnie zostanie wyświetlone okno przedstawione na rys.7, w którym można zmienić wybór elementów z poszczególnych definicji. Zestaw może być modyfikowany, lub usunięty tylko wtedy jeśli znajduje się w stanie W opracowaniu, tzn jeśli wśród definicji, które go określają znajduje się co najmniej jedna definicja w opracowaniu. Taka sytuacja wskazuje na to, iż zestaw taki nie mógł być jeszcze użyty. 93

94 N O T A T K I 94

95 KS-PBC Zestawienia analityczne

96 Zestawienia analityczne 1. Wstęp Aby ułatwić użytkownikowi nadzór nad planowanymi i monitorowanymi wartościami wprowadzony został mechanizm raportowania. Moduł ten umożliwia generowanie i zarządzanie różnego rodzaju zestawieniami. Narzędzia raportujące umożliwiają również dostarczanie niezbędnych raportów i elastycznie definiowanych zestawień w oparciu o zintegrowaną bazę danych hurtowni danych Organizacja modułu Funkcjonalność modułu została zorganizowana w postaci grupy funkcji związaną z wykonywaniem i zarządzaniem zestawieniami. W miejscu oznaczonym numerem 1 udostępnione zostały funkcje pozwalające na: Zmianę kontekstu zestawienia Modyfikację parametrów Wykonanie eksportu do PDF Wykonanie eksportu do programów Excel, Word, Power Point. Natomiast w miejscu oznaczonym numerem 2 dostępna jest funkcjonalność pozwalająca na poruszanie się po stronach zestawienia Generowanie i zarządzanie zestawieniami Moduł udostępnia pełną funkcjonalność związaną z generowaniem i zarządzaniem zestawieniami. Definiowanie oraz modyfikacja zestawienia odbywa się przy użyciu kreatora. Wykonanie wspomnianych operacji jest możliwe z poziomu okna przedstawionego na kolejnym rysunku. 2. Zestawienia analityczne Użytkownik ma możliwość wykonania wcześniej zdefiniowanych zestawień, zarządzania nimi oraz grupowania. Zestawienia udostępniane przy pomocy tej funkcji muszą być wcześniej przygotowane i zapisane w pliku w formacie XML, następnie są one ładowane do systemu, gdzie określa się dodatkowe informacje (np. uprawnienia, opisy), od tego momentu mogą być wykonywane przez uprawnionych użytkowników. Są to głównie zestawienia graficznie przedstawiające wyniki analiz (wyliczonych wartości) przy pomocy różnego rodzaju tabelek, wykresów. Przygotowywane są w sposób umożliwiający ich wydrukowanie i późniejsze prezentowanie w formie papierowej lub obrazka Wykonywanie zestawień Aby wykonać zestawienie, należy przejść do okna prezentującego wszystkie zestawienia (rys.2), na liście wybrać te, które interesuje użytkownika, a następnie użyć funkcji Wykonaj lub nacisnąć Enter. Po wykonaniu tych operacji zostanie wyświetlone okno prezentujące wynik zestawienia. Rys. 2. Zarządzanie zestawieniami i grupami zestawień W miejscach oznaczonych numerami znajdują się odpowiednio: 1. Lista grup zestawień 2. Lista zestawień 3. Filtr listowanie tylko zestawień wzorcowych 4. Przyciski umożliwiające zarządzanie grupami zestawień 5. Przyciski umożliwiające wykonanie i zarządzanie zestawieniami W oknie prezentowane są tylko te zestawienia, do których użytkownik posiada jakiekolwiek prawo. W przypadku uprawnienia do zarządzania zestawieniami widoczne są wszystkie, ponieważ może on wykonywać operacje na każdym z nich. Rys. 1. Zestawienie 96

97 PBC-33 Zestawienia analityczne Definiowanie zestawienia Aby zdefiniować zestawienie należy z okna (rys.2) wybrać funkcję Dodaj lub nacisnąć F2, po czym zostanie wyświetlony kreator zestawień. Rys. 4. Kreator zestawień podstawowe informacje Następnie użytkownik ma możliwość wprowadzenia opisu funkcjonalności i komentarza dla zestawienia. Rys. 3. Kreator zestawień rozpoczęcie W celu poruszania się między krokami kreatora należy użyć funkcji Dalej (Ctrl+P) lub Wstecz (Ctrl+N). Funkcja Zapisz umożliwia wygenerowanie zestawienia, natomiast Anuluj (Esc) pozwala zrezygnować z definiowania zestawienia. W kolejnym kroku należy zdefiniować podstawowe informacje dotyczące zestawienia: Źródło zestawienia plik zawierający zdefiniowane zestawienie Unikalną nazwę Przynależność do grupy Określenie, czy zestawienie jest zestawieniem wzorcowym Globalny identyfikator jest uzupełniany automatycznie. Jeśli dodawany wzorzec zestawienia ma uzupełniony identyfikator KSID to jest on zapisywany jako globalny identyfikator zestawienia. W przypadku gdy wzorzec nie ma uzupełnionego takiego identyfikatora to jest on generowany automatycznie. Podczas aktualizacji należy zapewnić zgodność identyfikatora wzorca z identyfikatorem zapisanym w bazie. Ponieważ zadaniem globalnego identyfikatora jest zapewnienie jednoznacznego rozpoznawania zestawienia dlatego nie można wielokrotnie dodawać wzorca z tym samym identyfikatorem. Rys. 5. Kreator zestawień opisy Kolejna zakładka przedstawia użyte podczas ostatniego uruchomienia zestawienia parametry z wartościami. W trakcie dodawania nowego zestawienia lista parametrów jest pusta. Lista zostanie automatycznie uzupełniona podczas pierwszego wykonania zestawienia. Rys. 6. Kreator zestawień parametry Na ostatnim etapie należy określić uprawnienia dla definiowanego zestawienia. Rodzaj uprawnień został szcze- 97

98 2. Zestawienia analityczne gółowo opisany w rozdziale Uprawnienia, w tym punkcie przedstawiony zostanie sposób nadawania i odbierania uprawnień. Możliwe są dwa sposoby nadawania/odbierania uprawnień - przypisywanie użytkowników do praw lub praw do użytkowników. W zależności od sytuacji można używać odpowiedniego trybu, np. w przypadku pojawienia się nowego użytkownika wygodniej jest przypisywać uprawnienia do wybranego użytkownika. Przypisywanie użytkowników do praw Pierwszym sposobem nadawania/odbierania uprawnień jest przypisywanie użytkowników do wybranego prawa. Rys. 8. Kreator zestawień przypisywanie praw użytkownikom W lewej tabeli wylistowani zostali wszyscy użytkownicy, którym można nadawać uprawnienia. Listę tę można filtrować za pomocą komponentu znajdującego się pod tabelą, umożliwia on również wyszukanie danego użytkownika. Działanie komponentu zostało opisane w rozdziale Podstawy obsługi programu. Rys. 7. Kreator zestawień uprawnienia W lewej tabeli widoczne są rodzaje uprawnień, które można nadać dla zestawienia. Po wybraniu prawa, zostanie odświeżona tabela prezentująca listę osób posiadających wybrane uprawnienie. Aby dodać użytkownika do listy (nadać uprawnienie) należy użyć funkcji Dodaj lub Shift+F2, po czym zostanie dodany nowy rekord w tabeli, w którym należy wybrać użytkownika, któremu ma zostać nadane prawo. Działanie komponentu pozwalającego wyszukać użytkownika zostało opisane w rozdziale Podstawy obsługi programu Wyszukiwanie danych. Natomiast w celu odebrania uprawnień należy użyć funkcji Usuń lub Shift+F8, po wykonaniu tej operacji z listy uprawnionych zostanie usunięty wybrany użytkownik. Przypisywanie praw do użytkowników Drugim sposobem nadawania/odbierania uprawnień jest określanie jakie uprawnienia będzie posiadał wybrany użytkownik Natomiast w tabeli znajdującej się po prawej stronie okna widoczne są rodzaje uprawnień, jakie można nadać użytkownikom. Symbol, znajdujący się obok danego uprawnienia, oznacza iż aktualnie zaznaczony użytkownik jest uprawniony do wykonania tej operacji. Natomiast jego brak oznacza, iż użytkownikowi dane prawo nie zostało nadane. W celu nadania lub odebrania uprawnienia należy zaznaczyć użytkownika na liście oraz zaznaczyć prawo o które chodzi, następnie należy użyć odpowiednio funkcji Nadaj lub Odbierz, lub użyć skrótu Ctrl+Spacja. Funkcje te są dostępne naprzemiennie, w zależności czy dane prawo jest nadane użytkownikowi. Podczas definiowania zestawienia aktualnie zalogowany użytkownik zostanie automatycznie dopisany do każdej z list uprawnionych, czyli otrzyma pełne uprawnienia do wykonywania i zarządzania zestawieniem. Jeśli użytkownik nie nadał żadnego uprawnienia dla zestawienia, przed zatwierdzeniem zmian zostanie ostrzeżony o wystąpieniu takiej sytuacji. Oznacza ona bowiem, iż tylko użytkownicy posiadający prawo do zarządzania zestawieniami będą mieli do niego dostęp. W szczególności może się zdarzyć iż użytkownik definiujący lub poprawiający zestawienia, po zakończeniu pracy kreatora, nie będzie miał do niego dostępu w przypadku braku wspomnianego uprawnienia. 98

99 PBC-33 Zestawienia analityczne Aby usunąć zestawienie należy natomiast wybrać funkcję Usuń (F8), wówczas użytkownik zostanie jeszcze poproszony o potwierdzenie wykonania tej operacji. Rys. 9. Komunikat ostrzegający o nieokreśleniu uprawnień dla zestawienia Na ostatniej zakładce kreatora zamiast przycisku Dalej widoczny jest Zapisz, należy użyć tej funkcji aby zakończyć definiowanie zestawienia, lub wybrać funkcję Anuluj aby z niego zrezygnować. Rys. 12. Ostrzeżenie przed usunięciem zestawienia Grupowanie zestawień W celu ułatwienia użytkownikowi gromadzenia i wyszukiwania zestawień w ty module wprowadzono również mechanizm grupowania, jest on analogiczny do grupowania analiz. Funkcje dodawania, modyfikacji i usuwania zestawień są dostępne z głównego okna (rys.2), w tym celu należy się posłużyć przyciskami oznaczonymi numerem 4. Rys. 10. Kreator zestawień zakończenie Modyfikacja i usuwanie zestawień W celu modyfikacji zdefiniowanego zestawienia należy posłużyć się funkcją Popraw (F4), wówczas zostanie wyświetlony kreator przedstawiony w poprzednim podpunkcie w którym użytkownik ma możliwość naniesienia potrzebnych zmian. Jeśli zestawienie jest zestawieniem wzorcowym użytkownik zostanie ostrzeżony przed wykonaniem tej operacji. W przypadku modyfikacji należy zapewnić zgodność identyfikatora wzorca z identyfikatorem zapisanym w bazie danych. Rys. 13. Grupa zestawień Operacje te są również dostępne z poziomu kreatora zestawień, za pomocą przycisków oznaczonych numerem 1. Rys. 11. Ostrzeżenie przed wykonaniem modyfikacji zestawienia wzorcowego. Rys. 14. Zarządzanie grupami i przypisanie zestawienia do grupy Eksport wzorca zestawienia 99

100 2. Zestawienia analityczne Funkcja eksportu wzorca umozliwia przeniesienie wzorca zestawienia zapisanego w bazie danych do pliku w formacie XML Uprawnienia Uprawnienia dotyczące zestawień można podzielić na dwie grupy: Uprawnienia administracyjne Uprawnienia dotyczącej konkretnego zestawienia W tym rozdziale zostaną przedstawione rodzaje uprawnień do zestawienia oraz zakres jaki obejmują jakie operacje można wykonać posiadając dane uprawnienie. Uprawnienia dotyczące konkretnych zestawień przyznawane są podczas generowania lub modyfikowania zestawienia przy użyciu kreatora, sposób wykonania tej operacji został opisany w rozdziale Definiowanie zestawienia. Natomiast sposób nadawania uprawnień administracyjnych został opisany w dziale Dodatki. Uprawnienia administracyjne Możemy wyróżnić następujące prawa dotyczące zestawień: PC Uruchomienie modułu zestawień, podstawowe prawo pozwalające wykonać jakąkolwiek operację związaną z zestawieniami PC Zarządzanie zestawieniami, prawo to pozwala na wykonanie dowolnej operacji z każdym zestawieniem, dodawanie nowych oraz usuwanie i eksport już istniejących. Użytkownik posiadający takie uprawnienie ma pełną kontrolę nad zestawieniami. PC Dodanie zestawienia, uprawnienie pozwalające na dodawanie nowych zestawień, tzn. pozwala użyć funkcji Dodaj (F2) w oknie z zestawieniami. PC Eksport zestawienia, uprawnienie pozwalające na wyeksportowanie zestawienia do pliku XML. Uprawnienia dotyczące konkretnego zestawienia W tym przypadku użytkownik definiujący zestawienia ma do dyspozycji dwa uprawnienia, aby ograniczyć do nich dostęp: 1. Prawo do wykonania zestawienia Użytkownik posiadający takie uprawnienie może wykonać dane zestawienie, czyli użyć funkcji Wykonaj opisanej w rozdziale dotyczącym wykonywania zestawień. 2. Prawo do modyfikacji zestawienia Uzyskanie prawa do modyfikacji zestawienia, umożliwia przejęcie nad nim pełnej kontroli. Odblokowana zostaje funkcja Popraw (F4) w oknie prezentującym wszystkie zestawienia, co umożliwia uruchomienie kreatora w trybie modyfikacji. Po wykonaniu tej funkcji użytkownik może zmienić zarówno podstawowe dane dotyczące zestawienia, zdefiniować wartości parametrów, jak i uzyskuje możliwość nadawania i odbierania uprawnień do zestawienia. Należy pamiętać, iż uprawnienia te nie ograniczają dostępu dla użytkowników posiadających uprawnienie do zarządzania zestawieniami (PC ). 100

101 KS-PBC Aktualizacje

102 Aktualizacje 1. Wstęp Moduł udostępnia funkcjonalność związaną z aktualizacjami danych w systemie KS-PBC. Za pomocą funkcji modułu można zaplanować w czasie aktualizację wykonania planu, hurtowni danych oraz alertów. Moduł pozwala także na wyświetlenie szczegółowego postępu z wykonania zadań ETL Organizacja modułu Funkcjonalność modułu została zgrupowana w grupę funkcji o nazwie Aktualizacje dostępną z głównego menu modułu, natomiast część wyświetlająca postęp wykonania zadań ETL znajduję się w grupie nazwanej Komunikaty. 2. Aktualizacje Niektóre procesy w systemie KS-PBC, takie jak aktualizacja planu czy aktualizacja hurtownii danych, są procesami długotrwałymi i najoptymalniej powinny być wykonywane w takim czasie aby nie obciążać systemów transakcyjnych np. w godzinach nocnych. W tym celu została opracowana funkcjonalność do zarządzania aktualizacji, która umożliwia zaplanowanie wykonywania w czasie aktualizacji zgodnie z zdefiniowanym harmonogramem. Znajduje się ona w module Aktualizacje i jest dostępne pod przyciskiem Aktualizacje (Ctrl+1) Zarządzenie aktualizacjami Na rysunku poniżej prezntowane jest okno do zarządania aktualizacjami: W środkowej części okna prezentowana jest lista zdefiniowanych aktualizacji (2). Znajduje się tam informacja o nazwie aktualizacji i czy dotyczy ona planu, hurtowni danych czy alertów. Status określa stan w jakim znajduje się aktualizacja i może przybrać następujące wartości: Aktywny - aktualizacja jest zaplanowana i zostanie wykonana zgodnie z harmonogramem; Zablokowany - wykonanie aktualizacji jest zablokowane; W modyfikacji - parametry aktualizacji zostały zmienione przez użytkownika i nie są jeszcze uwzględnione przez mechanizm planowania zadań. W dalszej kolejności prezentowany jest wynik ostatniego wykonania zadania ( OK, błąd ), daty ostatniego i następnego wykonania oraz daty rozpoczęcia i zakończenia aktualizacji. Poniżej znajdują się szczegóły wybranej aktualizacji (4). Powtórzone są informacje z tabeli z listą aktualizacji oraz dodatkowo znajduja się informacje o ilości wszystkich oraz błędnych wykonań, czas łącznego wykonania oraz komunikat błędu planowania aktualizacji. Komunikat ten jest zgłaszany w wypadku błędów podczas planowania aktualizacji. Na dole okna prezentowane są dzienniki wybranej aktualizacji (5) oraz ich pozycje (6). Dziennik powstaje dla każdego wykonania aktualizacji a jego pozycje umożliwiają prześledzenie krok po kroku jej przebiegu. Na liście dzienników znajduje się wynik wykonania aktualizacji ( OK, błąd), data rozpoczęcia i zakończenia oraz czas trwania. Na liście pozycji dziennika znajdują się komunikaty informujące o przebiegu aktualizacji. Istnieją trzy typy komunikatów: komunikat informacyjny; komunikat ostrzegawczy; komunikat błędu Utworzenie aktualizacji hurtowni Aktualizacja hurtowni danych ma na celu zasilenie hurtowni danymi z systemów dziedzinowych. Definiowanie nowej aktualizacji hurtowni danych odbywa się za pomocą kreatora. W celu uruchomienia kreatora należy z okna zarządzania aktualizacjami wybrać funkcję Dodaj (F2). Rys. 1. Okno do zarządzania aktualizacjami W górnej części okna (1) znajdują się filtry umożliwiające wyświetlenie wybranych aktualizacji. Możliwe jest wyświetlenie aktualizacji danego typu (aktualizacje planu, hurtowni bądź alertów) oraz o danym statusie (aktywna i/lub zablokowana). 102

103 PBC-35 Aktualizacje Rys. 2. Kreator aktualizacji rozpoczęcie Do poruszania sie pomiędzy poszczególnymi etapami kreatora służą przyciski Dalej i Wstecz, lub odpowiednio skróty Ctrl+N i Ctrl+P. W dowolnym momencie można przerwać proces generowania aktualizacji wybierając funkcję Anuluj lub ESC. Na ostatniej zakładce, w miejscu przycisku Dalej pojawi sie przycisk Zapisz umożliwiajacy zapis aktualizacji i zamkniecie okna. Rys. 4. Kreator aktualizacji dane aktualizacji Kolejnym etapem definiowania aktualizacji jest podanie jej nazwy oraz wybór zadania wykonującego proces aktualizacji. Z tego miejsca można także określić czy aktualizacja ma być aktywna czy zablokowana. Rys. 5. Kreator aktualizacji harmonogram Rys. 3. Kreator aktualizacji wybór rodzaju aktualizacji Na początku należy wybrać rodzaj aktualizacji. W tym przypadku jest to Aktualizacja hurtowni. Następnym krokiem definiowania aktualizacji jest określenie harmonogramu. Należy podać datę rozpoczęcia harmonogramu i opcjonalnie datę jego zakończenia. Do wyboru jest sześć typów harmonogramów: Co minutę aktualizacja będzie się wykonywała co określoną ilość minut; Co godzinę aktualizacja będzie się wykonywała co określoną ilość godzin; Codziennie aktualizacja będzie się wykonywała co określoną ilość dni; Cotygodniowo aktualizacja będzie się wykonywała w określone dni tygodnia; Comiesięcznie aktualizacja będzie się wykonywała w określonych miesiącach; Tylko raz aktualizacja wykona się tylko jeden raz o podanej godzinie. 103

104 2. Aktualizacje Rys. 6. Kreator aktualizacji zakończenie Ostatnim krokiem jest generowanie procesu aktualizacji. Aby wygenerować i zapisać aktualizację należy użyć funkcji Zapisz (Ctrl+F4), spowoduje to sprawdzenie poprawności wprowadzonych danych i zamknięcie okna. Aby zaniechać wykonania tej operacji można jeszcze wybrać funkcję Anuluj (ESC). Rys. 8. Kreator aktualizacji wybór rodzaju aktualizacji Na początku należy wybrać rodzaj aktualizacji. W tym przypadku jest to Aktualizacja planu Utworzenie aktualizacji planu Rzeczywiste dane planu (jego wykonanie) mogą ulegać zmianie, aby monitorowane dane były aktualne należy przeprowadzać jego aktualizacje. Definiowanie nowej aktualizacji planu danych odbywa się za pomocą kreatora. W celu uruchomienia kreatora należy z okna zarządzania aktualizacjami wybrać funkcję Dodaj (F2). Rys. 9. Kreator aktualizacji dane aktualizacji. Rys. 7. Kreator aktualizacji rozpoczęcie Do poruszania sie pomiędzy poszczególnymi etapami kreatora służą przyciski Dalej i Wstecz, lub odpowiednio skróty Ctrl+N i Ctrl+P. W dowolnym momencie można przerwać proces generowania aktualizacji wybierając funkcję Anuluj lub ESC. Na ostatniej zakładce, w miejscu przycisku Dalej pojawi sie przycisk Zapisz umożliwiajacy zapis aktualizacji i zamkniecie okna. Kolejnym etapem definiowania aktualizacji jest podanie jej nazwy oraz wybór planu do aktualizacji. Do wyboru są dwa typy aktualizacji: Pełna i Przyrostowa. Przeprowadzenie aktualizacji pełnej spowoduje pobranie wszystkich aktualnych danych rzeczywistych dla monitorowanego obszaru. Przeprowadzenie aktualizacji przyrostowej spowoduje pobranie tych danych rzeczywistych dla monitorowanego obszaru, które się zmieniły od czasu wykonania poprzedniej aktualizacji. Wykonanie aktualizacji przyrostowej po zmianie źródła danych do monitorowania spowoduje pobranie wszystkich danych rzeczywistych, niezależnie od poprzednio wykonanej aktualizacji (ponieważ odnosiła się ona do innego źródła). Z tego miejsca można także określić czy aktualizacja ma być aktywna czy zablokowana. 104

105 PBC-35 Aktualizacje 2.4. Utworzenie aktualizacji alertów Aktualizacja alertów ma na celu sprawdzenie warunków wszystkich aktywnych i poprawnych alertów oraz w przypadku ich spełniania wysłanie powiadomień do użytkowników. Definiowanie nowej aktualizacji alertów odbywa się za pomocą kreatora. W celu uruchomienia kreatora należy z okna zarządzania aktualizacjami wybrać funkcję Dodaj (F2). Rys. 10. Kreator aktualizacji harmonogram Następnym krokiem definiowania aktualizacji jest określenie harmonogramu. Należy podać datę rozpoczęcia harmonogramu i opcjonalnie datę jego zakończenia. Do wyboru jest sześć typów harmonogramów: Co minutę aktualizacja będzie się wykonywała co określoną ilość minut; Co godzinę aktualizacja będzie się wykonywała co określoną ilość godzin; Codziennie aktualizacja będzie się wykonywała co określoną ilość dni; Cotygodniowo aktualizacja będzie się wykonywała w określone dni tygodnia; Comiesięcznie aktualizacja będzie się wykonywała w określonych miesiącach; Tylko raz aktualizacja wykona się tylko jeden raz o podanej godzinie. Rys. 12. Kreator aktualizacji rozpoczęcie Do poruszania sie pomiędzy poszczególnymi etapami kreatora służą przyciski Dalej i Wstecz, lub odpowiednio skróty Ctrl+N i Ctrl+P. W dowolnym momencie można przerwać proces generowania aktualizacji wybierając funkcję Anuluj lub ESC. Na ostatniej zakładce, w miejscu przycisku Dalej pojawi sie przycisk Zapisz umożliwiajacy zapis aktualizacji i zamkniecie okna. Rys. 11. Kreator aktualizacji zakończenie Ostatnim krokiem jest generowanie procesu aktualizacji. Aby wygenerować i zapisać aktualizację należy użyć funkcji Zapisz (Ctrl+F4), spowoduje to sprawdzenie poprawności wprowadzonych danych i zamknięcie okna. Aby zaniechać wykonania tej operacji można jeszcze wybrać funkcję Anuluj (ESC). Rys. 13. Kreator aktualizacji wybór rodzaju aktualizacji Na początku należy wybrać rodzaj aktualizacji. W tym przypadku jest to Aktualizacja alertów. 105

106 3. Komunikaty transformacji Rys. 14. Kreator aktualizacji dane aktualizacji Kolejnym etapem definiowania aktualizacji jest podanie jej nazwy. Z tego miejsca można także określić czy aktualizacja ma być aktywna czy zablokowana. Rys. 16. Kreator aktualizacji zakończenie Ostatnim krokiem jest generowanie procesu aktualizacji. Aby wygenerować i zapisać aktualizację należy użyć funkcji Zapisz (Ctrl+F4), spowoduje to sprawdzenie poprawności wprowadzonych danych i zamknięcie okna. Aby zaniechać wykonania tej operacji można jeszcze wybrać funkcję Anuluj (ESC). 3. Komunikaty transformacji Proces przenoszenia danych (aktualizacji hurtowni) w systemie KS-PBC jest procesem długotrwałym i w niektórych sytuacjach ciężko jest określić jaka jego część została już wykonana. Dlatego też w oknie komunikatów możemy zobaczyć szczegóły wykonania takiego zadania. Rys. 15. Kreator aktualizacji harmonogram Następnym krokiem definiowania aktualizacji jest określenie harmonogramu. Należy podać datę rozpoczęcia harmonogramu i opcjonalnie datę jego zakończenia. Do wyboru jest sześć typów harmonogramów: Co minutę aktualizacja będzie się wykonywała co określoną ilość minut; Co godzinę aktualizacja będzie się wykonywała co określoną ilość godzin; Codziennie aktualizacja będzie się wykonywała co określoną ilość dni; Cotygodniowo aktualizacja będzie się wykonywała w określone dni tygodnia; Comiesięcznie aktualizacja będzie się wykonywała w określonych miesiącach; Tylko raz aktualizacja wykona się tylko jeden raz o podanej godzinie. Rys. 17. Okno z komunikatami zadania aktualizacji hurtownii W górnej części okna widzimy listę wykonanych zadań dla któych zostały utworzone odpowiednie komunikaty. W pierwszej kolumnie mamy wyświetloną godzinę rozpoczęcia zadania, następnie znajduję się nazwa zadania oraz ilość komunikatów, które zostały zapisane podczas wykonywania tego zadania. W dolnej części okna mamy komunikaty, które zostały zapisane dla wybranego zadania. W kolejnych kolumnach mamy takie informacje jak data zapisania komunikatu, nazwa zadania oraz treść komunikatu. Wybrane zadania możemy z listy wykasować używając przycisku Usuń zadanie (F8) lub też skasować wszystkie 106

107 PBC-35 Aktualizacje zadania z listy używając przycisku Us. wszystkie (Shift + F8). W obu przypadkach użytkowni zostanie poproszony o potwierdzenie operacji poprzez wyświetlenie okna dialogowego z odpowiednim komunikatem. Wygląd takiego okna przedstawia obraz znajdujący się poniżej, Istnieje także możliwośc wyszukania (filtracji) zadań przy użyciu wyszukiwarki umieszczonej pod listą zadań. Dzięki niej, możemy odszukać zadanie podając datę wykonania bądź nazwę zadania. Rys. 18. Okno potwierdzające usunięcie zadania/wszystkich zadań 107

108 N O T A T K I 108

109 KS-PBC Eksploracja

110 Eksploracja 1. Wstęp Moduł daje użytkownikowi możliwość wykonania eksploracji dla wybranego źródła danych, czyli wykonanie tzw. analizy ad hoc Organizacja modułu Moduł udostępnia grupę funkcji umożliwiającą wyświetlenie listy dostępnych źródeł danych oraz wykonanie eksploracji wybranego z nich. 2. Eksploracja danych Moduł umożliwia podgląd danych znajdujacych się w hurtowni danych, dostępnych dla użytkownika w postaci kostek. Źródło danych aktywne (data source name) Źródło danych nieaktywne (data source name) Katalog Kostka danych (cube) W celu odświeżenia danych należy użyć funkcji Odśwież lub skrótu Ctrl+F Wykonanie eksploracji danych Eksploracja danych jest dostępna dopiero po wybraniu kostki danych na drzewku, wcześniej funkcja Eksploruj jest nieaktywna. Po wybraniu kostki i funkcji eksploracji danych zostanie wyświetlone okno widoczne na rys Wybór źródła danych W celu wyświetlenia informacji o dostępnych źródłach danych należy w głównym module wybrać funkcję Eksploracja lub użyć skrótu Ctrl+1, po czym rozpocznie sie ich wczytywanie. Informacje te zostaną zaprezentowane w formie drzewka. Rys. 2. Eksploracja danych dla wybranej kostki Rys. 1. Eksploracja danych dostępne źródła Użyte do prezentacji na drzewku ikonki ( 1 ) oznaczają odpowiednio: Prezentowane okno jest analogiczne do tego prezentującego wykonanie analizy predefiniowanej w module Analizy i tam też zostało szczegółowo opisane. W tym przypadku od razu zostaje uruchomiony nawigator umożliwiający dalszą eksplorację danych w tabeli przestawnej. Wynik eksploracji danych może zostać zapisany w postaci analizy predefiniowanej, w tym celu należy wybrać Zapisz (Ctrl+F4), co spowoduje zapisanie analizy i rozpoczęcie pracy na niej, lub Zapisz jako (Shift+Ctrl+F4) co spowoduje jedynie zapisanie analizy predefiniowanej. Zapisywanie analiz zostało opisane w rozdziale dotyczącym modułu Analizy. 110

111 KS-PBC KPI

112 KPI 1. Wstęp Moduł KPI umożliwia przygotowywanie, a następnie obliczenie wskaźników, które mogą być potem obserwowane w panelu monitorowania oraz wykorzystane do definiowania alertów. W tym przypadku zarówno proces przygotowywania jak i obliczenia jest wspomagany przez system KS-PBC Organizacja modułu Funkcjonalność modułu została zorganizowana w postaci grupy funkcji związaną z obliczaniem i zarządzaniem KPI. 2. KPI KPI (Key Performance Indicators) to wskaźniki które pokazują określone cechy planowanych lub monitorowanych procesów. Mogą to być ogólnie przyjęte lub specyficzne wskaźniki określone tylko na potrzeby konkretnego procesu. KPI składają się z dowolnej ilości różnego rodzaju pozycji zarówno tekstowych jak i wyliczeniowych, które są ułożone w odpowiednią hierarchię. W szczególności KPI może zawierać pozycję prezentującą wartości wyliczone z wybranego zlecenia planu, a nawet tylko z zaznaczonego fragmentu obszaru zlecenia. Jedna z pozycji KPI jest jego pozycją wynikową i jej wartość jest wynikiem obliczenia KPI. dolnej części okna zostanie wyświetlony jego opis, będą również dostępne funkcje umożliwiające wykonanie odpowiednich operacji na KPI. Dodaj (F2) - umożliwia przygotowanie nowego KPI. Popraw (F4) - umożliwia modyfikację wybranego KPI. Usuń (F8) - umożliwia usunięcie wybranego KPI. Oblicz (Enter) umożliwia obliczenie wybranego KPI. Listę KPI można filtrować ze względu na nazwę lub numer przy użyciu odpowiedniej kontrolki ( Szukaj wg. ). Kontrolka filtrowania została szczegółowo opisana w rozdziale Podstawy obsługi programu w punkcie Wyszukiwanie danych Definiowanie KPI Aby zdefiniować nowe KPI należy w oknie prezentującym wszystkie KPI (rys.1) wybrać funkcję Dodaj lub F2. Następnie zostanie wyświetlone okno, na którym należy wprowadzić informacje dotyczące KPI oraz zdefiniować jego pozycje i podpozycje (wprowadzić odpowiednią hierarchię). W celu poprawnego wyliczenia KPI konieczne jest również określenie pozycji wynikowej, dat początku i końca okresu, za który KPI będzie obliczany oraz interpretacji wartości wynikowych. W tym rozdziale opisany został proces definiowania KPI. Śledzenie wartości KPI umożliwia jeden z elementów Panelu Monitorowania, więcej informacji na ten temat można znaleźć w dziale Panel Monitorowania. Moduł KPI jest dostępny w module Monitorowanie po wybraniu funkcji KPI (Ctrl+2), która wyświetla okno zaprezentowane na kolejnym rysunku. Rys. 2. Edycja KPI W górnej części okna ( 1 ) należy wprowadzić podstawowe informacje dotyczące KPI, czyli: Rys. 1. Zarządzanie KPI W oknie udostępniona została następująca funkcjonalność: Przegląd i wybór KPI główną część formatki zajmuje prezentowana lista KPI. Po wybraniu KPI na liście w Nazwę nazwa ma umożliwić łatwe rozpoznanie zdefiniowanego KPI. Opis dodatkowy opis KPI, informuje użytkownika o jego zastosowaniu, przydatny w szczególności w przypadku, gdy część użytkowników ma prawo jedynie do wykonywania KPI i nie ma możliwości podglądu jego struktury. Uprawnieni do modyfikacji użytkownicy uprawnieni do modyfikacji definiowanego KPI. Uprawnieni do wykonania użytkownicy uprawnieni do obliczenia KPI. 112

113 PBC-45 KPI Użytkownik definiujący KPI jest automatycznie dodawany do obu list uprawnionych, może się jednak stamtąd usunąć, odbierając sobie tym samym prawo do modyfikacji i wykonania definiowanego KPI. Możliwe jest wprowadzenie KPI bez określonych użytkowników uprawnionych, wówczas tylko użytkownicy z prawem do zarządzania KPI będą mogli wykonywać operacje na tym KPI. Podczas zatwierdzania zmian użytkownik zostanie poinformowany o takiej sytuacji odpowiednim komunikatem. W każdym z przypadków zostanie wyświetlone okno umożliwiające edycję danych pozycji, ponieważ w zależności od wybranego typu pozycji okno to udostępnia różną funkcjonalność, każdy z nich został opisany w kolejnych podrozdziałach. Po wprowadzeniu danych i zatwierdzeniu pozycja zostanie dodana w odpowiednie miejsce, w zależności od wybranej funkcji dodawania. Istnieje jednak możliwość późniejszej zmiany jej położenia w hierarchii, umożliwiają to przyciski oznaczone numerem 4. Kierunek strzałki odpowiada kierunkowi przesuwania pozycji, czyli odpowiednio: przesunięcie na tym samym poziomie hierarchii, o jedną pozycję wyżej. przesunięcie pozycji o poziom niżej w hierarchii, zostanie ona dodana do listy podpozycji wcześniejszej pozycji, na koniec listy. przesunięcie na tym samym poziomie hierarchii, o jedną pozycję niżej. Rys. 3. Komunikat informujący o niewyznaczeniu osób uprawnionych dla KPI Następnie należy zdefiniować pozycje, na podstawie których będzie obliczany KPI. Zdefiniowane pozycje są widoczne w oknie w miejscu oznaczonym numerem 2. Istnieją cztery możliwości dodania nowej pozycji do KPI: Utworzenie nowej pozycji na tym samym poziomie co wybrana (lub wprowadzenie pierwszej pozycji) (F2) Utworzenie nowej pozycji jako pozycję podrzędną do wybranej (Shift + F2) Utworzenie nowej pozycji na podstawie wybranej na tym samym poziomie (Ctrl+F2) Utworzenie nowej pozycji na postawie wybranej jako pozycję podrzędną (Shift+Ctrl+F2) Pierwszy przycisk udostępnia dwie pierwsze możliwości utworzenie nowej, czystej pozycji. Po jego naciśnięciu pojawi się dodatkowe menu, widoczne na kolejnym rysunku. Rys. 4. Dodawanie nowej pozycji KPI Drugi przycisk natomiast umożliwia dodanie nowej pozycji KPI na podstawie aktualnie wybranej, czyli kolejne dwie możliwości. Po jego naciśnięciu pojawi się dodatkowe menu, widoczne na kolejnym rysunku. Rys. 5. Dodanie pozycji KPI na podstawie wybranej przesunięcie pozycji o poziom wyżej w hierarchii, zostanie ona przeniesiona na poziom na którym znajduje się jej pozycja nadrzędna, bezpośrednio za nią. Dostępność wspomnianych funkcji, umożliwiających zmianę położenia pozycji w hierarchii, jest uzależniona od aktualnie wybranej pozycji. Dostępne są tylko te funkcje, które można w danym momencie wykonać. Podgląd zdefiniowanej pozycji jest możliwy przy użyciu funkcji ("Przegląd F3"). Po wprowadzeniu mogą być one dowolnie modyfikowane( Popraw F4 ), możliwa jest również zmiana typu. Zmiana typu pozycji spowoduje utratę dotychczas wprowadzonych danych szczegółowych, czyli dotyczących poprzedniego typu pozycji. Może zostać również utracony format, jeśli zmiana typu pozycji spowoduje zmianę rodzaju zwracanej wartości (tekstowej lub numerycznej). W przypadku usuwania wybranej pozycji ( Usuń F8 ), zostanie ona usunięta wraz z wszystkimi podpozycjami. Ponieważ zmiana pozycji jest podstawową operacją edycji KPI, podczas ich usuwania użytkownik nie jest proszony o potwierdzenie wykonania tej operacji. Jeśli pozycja została usunięta nieumyślnie można użyć funkcji Anuluj lub skrótu ESC i wycofać wprowadzone zmiany w zestawieniu. Wartość KPI jest wartością pozycji oznaczonej jako wynikowa. W celu wybrania pozycji wynikowej należy po wybraniu pozycji na liście nacisnąć przycisk Wynik (F10). Tylko pozycje typu numerycznego mogą zostać wybrane jako wynikowe. Wynikiem KPI może być tylko jedna pozycja. W przypadku gdy jest wybrana pozycja wynikowa, wybór innej pozycji spowoduje przeniesienie statusu wyniku KPI pozycji. W przypadku zmiany typu pozycji wynikowej na nienumeryczny spowoduje to usunięcie statusu pozycji wynikowej. Informacja o tym, która pozycja jest aktualnie oznaczona jako wynikowa prezentowana jest na liście pozycji w miejscu oznaczonym nr. ( 3 ). W dolnej części okna ( 5 ) należy podać wzory na daty początku i końca okresu, za który zostanie obliczone KPI. 113

114 2. KPI Wzory można podać korzystając z okna do edycji wzoru dostępnego po naciśnięciu przycisku Wzór. Edycja wzoru została opisana w dalszych punktach. Ostatnią operacją, którą należy wykonać podczas definiowania KPI jest określenie interpretacji wartości wynikowych. ( 6 ). W tym celu należy wprowadzić dwie wartości progowe, definiujące trzy przedziały wartości: wartości mniejsze od pierwszego progu wartości z przedziału między pierwszą a drugą wartością progu (włącznie) wartości większe od drugiego progu Dla każdego z przedziałów, należy określić ich interpretację - pozytywną, negatywną lub neutralną. Przykładowo, na poprzednim rysunku określono dwa progi 50 i 90 oraz wyznaczono interpretacje tych przedziałów. Tak więc, jeśli wartość wynikowa KPI (wskaźnik wydajności) będzie mniejsza od 50% zostanie zinterpretowana jako wartość negatywna, jeśli będzie znajdowała się w przedziale od 50% do 90% będzie zinterpretowana jako neutralna, natomiast wartość powyżej 90% będzie zinterpretowana jako pozytywna. Nie jest wymagane, aby każdy z przedziałów miał inną interpretację. Przykład prezentowany na kolejnym rysunku ilustruje sytuację, w której tylko wartości znajdujące się w przedziale , są interpretowane jako pozytywne. W miejscu oznaczonym numerem 1 należy wprowadzić podstawowe dane pozycji. W przypadku komentarza istotna jest nazwa pozycji, ponieważ to ona będzie wyświetlana podczas edycji KPI, można również wprowadzić jej skrócony odpowiednik. Nie ma potrzeby ustawiania nazwy zmiennej, ponieważ nie jest to pozycja wyliczana, i nie będzie mogła być używana we wzorze Pozycja typu Tekst Pozycja tego typu umożliwia wprowadzenie pozycji tekstowej do KPI, może ona posłużyć np. do grupowania pozycji. Wówczas należy utworzyć pozycję wpisując jako nazwę nazwę grupy, a jako podpozycje ustawić pozycje należące do danej grupy. Aby wprowadzić pozycję typu tekst należy wybrać jedną z przestawionych funkcji dodawania, po czym w wyświetlonym oknie w miejscu oznaczonym nr 2 wybrać typ pozycji Tekst, po czym zostanie wyświetlone okno przestawione na kolejnym rysunku. Rys. 6. Przykład interpretacji wyniku KPI Wprowadzenie interpretacji przedziałów ma na celu umożliwienie odpowiedniej ich prezentacji w zależności od wartości wynikowej. Jeśli KPI będzie używane tylko i wyłącznie w celu zdefiniowania odpowiedniego alertu i przedziały te nie będą istotne, można wprowadzić interpretację neutralną dla każdego z nich Pozycja typu Komentarz Pozycja typu komentarz ma za zadanie umożliwić wprowadzenie tekstu komentującego do KPI. Aby dodać pozycję typu komentarz należy użyć jednej z poprzednio wymienionych rodzajów funkcji dodawania, a następnie zaznaczyć typ pozycji Komentarz w miejscu oznaczonym numerem 2 w wyświetlanym oknie. Rys. 8. Pozycja typu tekst W miejscu oznaczonym numerem 1 należy wprowadzić podstawowe dane pozycji. W tym przypadku istotna jest wprowadzona nazwa, ponieważ będzie ona prezentowana podczas edycji KPI, pozostałe elementy są opcjonalne. W szczególności nie ma potrzeby ustawiania nazwy zmiennej, ponieważ jest to pozycja tekstowa i nie będzie mogła być używana we wzorze. Tekst może posłużyć jako dodatkowy opis pozycji, np w celu podania szczegółów grupy podpozycji Pozycja typu Wyliczane z pozycji podległych Pozycja tego typu ma za zadanie wyliczenie wartości na podstawie przypisanych do niej pozycji podrzędnych, wg ustalonego agregatora. Przykładowo, można ona prezentować sumę wartości podpozycji. Aby wprowadzić pozycję typu wyliczane z pozycji podległych należy wybrać jedną z przestawionych funkcji dodawania, po czym w wyświetlonym oknie w miejscu oznaczonym nr 2 wybrać typ pozycji Wyliczane z pozycji podległych. Rys. 7. Pozycja typu komentarz 114

115 PBC-45 KPI W miejscu oznaczonym numerem 1 należy wprowadzić podstawowe dane dotyczące pozycji. Podobnie jak przy pozostałych pozycjach wymagane jest wprowadzenie unikalnej nazwy. Skrócona nazwa i nazwa zmiennej są opcjonalne. Wprowadzenie nazwy zmiennej (również unikalnej) umożliwia późniejsze użycie pozycji jako zmiennej w innym wzorze. Na panelu Wzór należy wprowadzić treść wzoru, wg którego mają być wyliczane wartości. Treść tą można wprowadzać ręcznie z klawiatury lub też posługując się klawiszami poniżej: wprowadza operator dodawania wprowadza operator odejmowania Rys. 9. Pozycja typu wyliczane z pozycji podległych. W miejscu oznaczonym numerem 1 należy wprowadzić podstawowe dane dotyczące pozycji. Tak jak dla pozycji każdego rodzaju, należy wprowadzić unikalną nazwę, która będzie prezentowana podczas edycji KPI, dodatkowo można wprowadzić nazwę skróconą. W tym przypadku należy wprowadzić nazwę zmiennej, aby pozycja mogła być używana we wzorze, czyli aby można było się nią posłużyć jako wynikiem pośrednim. Następnie należy określić typ agregatora ( 3 ), który ma być używany podczas wyliczania wartości z podpozycji. Ponieważ jest to pozycja wyliczana w tym przypadku należy określić format numeryczny( 4 ), czyli wyrównanie, jednostkę i precyzję z jaką mają być prezentowane wartości wynikowe, następnie tekst który ma być wyświetlony dla wartości nieokreślonych (domyślnie -null- ) oraz czy ma zostać zastosowany separator Pozycja typu Wyliczane ze wzoru Pozycje złożone, wymagające dodatkowych obliczeń w celu zaprezentowania wartości wynikowych mogą być wprowadzane za pomocą właśnie tego typu. Pozycja umożliwia wprowadzenie dowolnego wzoru, również z użyciem pozostałych pozycji wyliczeniowych KPI jako zmiennych we wzorze. Aby wprowadzić pozycję tego typu należy wybrać jedną z przestawionych funkcji dodawania, po czym w wyświetlonym oknie w miejscu oznaczonym nr 2 wybrać typ pozycji Wyliczane ze wzoru. wprowadza operator mnożenia wprowadza operator dzielenia wprowadza operator potęgowania wprowadza nawias otwierający wprowadza nawias zamykający Dodatkowo istnieje możliwość wprowadzenia zmiennych do wzoru - czyli użycia innych pozycji zestawienia jako pozycji pośrednich. Można je wprowadzić wpisując we wzorze nazwę zmiennej przypisaną do pozycji (bez cudzysłowu) lub wybierając pozycję na liście prezentowanej w miejscu oznaczonym numerem 5 i używając funkcji wskazanej na rysunku numerem 4. Na wspomnianej liście wyświetlane są tylko pozycje wyliczane KPI, ponieważ pozycje tekstowe nie mogą być używane we wzorach. Dodatkowo, aby pozycja mogła być użyta we wzorze musi mieć określoną nazwę zmiennej. W przypadku jej braku zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat. Rys. 11. Komunikat w przypadku próby wprowadzenia zmiennej bez określonej nazwy. Istnieje możliwość sprawdzenia poprawności gramatycznej wprowadzonego wzoru, nie jest natomiast sprawdzane, czy zmienna o podanej nazwie istnieje lub czy nastąpiło cykliczne odwołanie między pozycjami. W przypadku wprowadzenia prawidłowego wzoru zostanie wyświetlony następujący komunikat. Rys. 10. Pozycja typu wyliczane ze wzoru. 115

116 2. KPI Rys. 12. Komunikat informujący o poprawnie wprowadzonym wzorze Natomiast w przypadku wprowadzenia błędnego wzoru, zostanie wyświetlona informacja ze wskazaniem błędu. Rys. 14. Pozycja typu wyliczane z planu W oznaczonych miejscach w oknie należy określić odpowiednio: Rys. 13. Komunikat informujący o błędnie wprowadzonym wzorze Sprawdzanie wzoru jest opcjonalne ponieważ, nie jest wymagane wprowadzenie poprawnego wzoru podczas definiowania pozycji. Poprawność jest sprawdzana dopiero podczas wykonania KPI. Dlatego też użytkownik ma możliwość zdefiniowania wzoru w pierwszej kolejności, a następnie wprowadzenia potrzebnych pozycji pośrednich. Należy również zdecydować czy wartości nieokreślone zmiennych używanych we wzorze mają być traktowane jako zero, w tym celu należy odpowiednio ustawić pole. W przypadku jego odznaczenia, jeśli pozycja we wzorze będzie miała wartość nieokreśloną, wówczas wartość całej pozycji typu Wyliczane ze wzoru będzie nieokreślona. Wartości wyliczone przez pozycję typu wzór podczas wykonywania będą prezentowane zgodnie z określonym formatowaniem ( 4 ). Należy określić wyrównanie, jednostkę i precyzję z jaką mają być wyświetlane wartości wynikowe, następnie tekst który ma być prezentowany dla wartości nieokreślonych (domyślnie -null- ) oraz czy ma zostać zastosowany separator Pozycja typu Wyliczane z planu Pozycja typu Wyliczane z planu umożliwia wprowadzenie do KPI wartości wyliczonych na podstawie wyznaczonych obszarów zleceń planów. Wartości te mogą być prezentowane bezpośrednio, mogą być zastosowane jako zmienne we wzorach lub odpowiednio zagregowane przy pomocy pozycji typu "Wyliczane z podpozycji". Aby wprowadzić pozycję tego typu należy wybrać jedną z przestawionych funkcji dodawania, po czym w wyświetlonym oknie w miejscu oznaczonym nr 2 wybrać typ pozycji Wyliczane z planu. 1. Podstawowe dane pozycji prefiks, nazwa, skróconą nazwę oraz nazwę zmiennej. Ten typ pozycji najczęściej jest używany jako zmienna w bardziej złożonych wzorach, warto zatem określić nazwę zmiennej reprezentującą pozycję we wzorze. 2. Typ pozycji w tym miejscu należy wybrać odpowiedni typ pozycji. Zmiana typu powoduje utratę dotychczas wprowadzonych danych szczegółowych, natomiast zostają zachowane informacje wspólne dla obu typów (poprzedniego i aktualnego), czyli dane podstawowe i ewentualnie format. 3. Informacje dotyczące sposobu wyliczenia wartości należy określić typ agregatora używanego podczas wyliczania, oraz które wartości obszaru mają być brane pod uwagę. Do momentu zatwierdzenia planu istotna jest jedynie wartość planowania ( Plan ), natomiast od momentu rozpoczęcia monitorowania można również wybrać jeden z pozostałych typów wartości. Jeśli wybrano typ wartości inny niż Plan dla zleceń niemonitorowanych, wartości te będą nieokreślone. 4. Format formatowanie, które ma zostać zastosowane podczas prezentowania KPI, czyli wyrównanie, jednostkę i precyzję wyświetlanych wartości, tekst jaki ma być prezentowany dla wartości nieokreślonych oraz czy ma być zastosowany separator. 5. Minus ustawienie tego pola spowoduje iż wartość pozycji będzie ze znakiem przeciwnym niż wartość obliczona z planu. 6. Region informacje dotyczące wybranego fragmentu obszaru zlecenia (regionu) z którego będą wyliczane wartości, czyli plan i zlecenie z którego pochodzi oraz wskaźnik, który został wybrany w obszarze. 116

117 PBC-45 KPI Ważnym krokiem w trakcie wprowadzania pozycji tego typu jest wyznaczenie obszaru lub jego fragmentu, z którego mają być wyliczane wartości, aby to zrobić należy użyć funkcji Wybór lub F10. Po wybraniu wspomnianej funkcji zostanie uruchomione okno przedstawione na kolejnym rysunku. w rozdziale Podstawy obsługi programu w punkcie Lista rozwijana z polami wyboru. Informacja o ostatnio ustawionym filtrze jest zapamiętywana, zatem po kolejnym wyświetleniu tego okna zostanie zastosowany poprzednio używany filtr. Dodatkowo, podczas poprawy regionu filtr jest ustawiony tak, aby prezentować stan, w którym znajduje się wybrane wcześniej zlecenie. Po wybraniu zlecenia należy użyć funkcji Region wyróżnionej na rysunku numerem 3 lub skrótu (Ctrl+N), co spowoduje przejście do prezentacji obszaru wybranego zlecenia, na którym należy zaznaczyć fragment, z którego mają być wyliczane wartości dla zestawienia. Funkcja ta jest dostępna dopiero po wybraniu (zaznaczeniu na liście) zlecenia. Rys. 15. Wybór zlecenia dla pozycji KPI Główną część okna zajmują prezentowane plany i zlecenia do których użytkownik posiada prawo do zarządzania lub nadzorowania. Są one pogrupowane w odpowiednią hierarchię, tak więc na pierwszym poziomie prezentowane są wszystkie plany, oznaczone ikonką lub po ich rozwinięciu. Następnie widoczne są zlecenia główne planu (obejmujące pełne obszary planowania) wraz z podzleceniami, wszystkie zlecenia są oznaczone ikonką. Rys. 16. Hierarchia planów i zleceń prezentowana podczas wyboru regionu pozycji KPI Oprócz nazwy zlecenia prezentowane są również dodatkowe informacje, które mogą okazać się przydatne podczas wyboru odpowiedniego zlecenia, są to: nr zlecenia, nazwa obszaru do niego przypisanego oraz stan w którym się znajduje Rys. 17. Wybór regionu dla pozycji KPI W górnej części okna ( 1 ) prezentowane są informacje dotyczące wybranego w poprzednim kroku planu i zlecenia. Pozycja KPI typu Wyliczane z planu oblicza wartości tylko dla jednego, wybranego wskaźnika obszaru. Zatem tablica przestawna prezentująca obszar zlecenia wyświetlana jest w trybie jednego wskaźnika, który można wybrać na panelu Wskaźniki ( 2 ) spośród wszystkich dostępnych wskaźników obszaru. Natomiast nie jest możliwe włączenie wymiaru Wskaźniki, co spowodowałoby wyświetlenie wartości wszystkich wskaźników jednocześnie w tabeli (Funkcja ta została zablokowana). W tabeli prezentującej obszar zlecenia ( 3 ), należy zaznaczyć fragment wyświetlanego obszaru z którego mają być wyliczone wartości. Jeśli użytkownik tego nie zrobi, podczas próby zatwierdzenia zmian ( OK ) zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat. wraz z paskiem postępu prac. Lista prezentowanych planów i zleceń może być filtrowana ze względu na stan zlecenia. W tym celu należy użyć kontrolki oznaczonej nr 1, wybierając stany w których mają się znajdować prezentowane zlecenia. Kontrolka służąca do filtrowania zleceń ze względu na stan w którym się znajdują została szczegółowo opisana Rys. 18. Komunikat o niezaznaczeniu regionu dla pozycji KPI 117

118 2. KPI Jeśli został wyznaczony region dla pozycji, należy zatwierdzić wybór używając funkcji OK (Enter), można również powrócić do wyboru zlecenia przy użyciu funkcji Zlecenie (Ctrl+P) wyróżnionej numerem 4 lub zrezygnować z wyboru regionu używając Anuluj (ESC). Wybór poprawnego regionu dla pozycji typu Wyliczane z planu jest wymagany, ponieważ na tej podstawie są wyliczane wartości. W przypadku jego niewybrania i próby zatwierdzenia wprowadzonych zmian w pozycji użytkownik otrzyma odpowiedni komunikat. wstawia do wzoru operator odejmowania. Możliwa jest tylko różnica daty i okresu. Wynikiem takiej operacji jest data. wstawia do wzoru operator mnożenia. Możliwe jest tylko pomnożenie okresu przez liczbę. Wynikiem takiej operacji jest okres. otwiera nawias. zamyka nawias. Stałe funkcja ta umożliwia wstawienie do wzorów stałych: Rys. 19. Komunikat o niewybraniu regionu dla pozycji KPI Edycja wzoru daty Okno edycji wzoru daty służy do zdefiniowania wzoru na datę początku lub końca okresu, za który będzie obliczony KPI. Wzór może zawierać operacje na datach oraz okresach a jego wynikiem musi być data. Rys. 20. Edycja wzoru daty Główną część okna znajduje się edytor, w którym znajduje się wprowadzony przez użytkownika wzór. Po naciśnięciu przycisku podpowiedzi zostaną pokazane dozwolone we wzorze operacje na datach i okresach, stałe reprezentujące okresy, format daty oraz przykładowe wzory. Poniżej wzoru znajduje się panel z przyciskami zawierający następujące funkcje: Data umożliwia wybór daty, którą następnie można wstawić do wzoru. - wstawia do wzoru wybraną datę. Data w wzorze jest oznaczona w cudzysłowach i musi być w formacie "RRRR-MM-DD". wstawia do wzoru operator dodawania. Możliwa jest tylko suma okresu i daty. Wynikiem takiej operacji jest data. AKTUALNA DATA stała reprezentuje datę w chwili obliczania KPI. DZIEŃ stała reprezentuje okres jednego dnia. MIESIĄC stała reprezentuje okres jednego miesiąca. KWARTAŁ stała reprezentuje okres jednego kwartału. PÓŁROCZE stała reprezentuje okres jednego półrocza. ROK stała reprezentuje okres jednego roku. Wyczyść czyści zawartość wzoru. Sprawdź sprawdza poprawność wzoru. Jeśli wzór jest poprawny to zostanie wyświetlona data obliczona na jego podstawie. W przypadku błędnego wzoru zostanie wyświetlony komunikat z przyczyną błędu. Przykład użycia wzorów na daty początku i końca okresu: Należy obliczać KPI zawsze za ostatnie siedem dni. W takim przypadku wzory na daty KPI mogły by mieć następującą postać Data początkowa: AKTUALNA DATA 7 * DZIEN Data końcowa: AKTUALNA DATA 2.2. Modyfikacja i usuwanie KPI Aby zmodyfikować utworzone wcześniej KPI należy wybrać je na liście z KPI (rys. 1) a następnie wybrać funkcję Popraw (F4), wówczas zostanie wyświetlone okno edycji KPI, którego funkcjonalność została szczegółowo opisana w rozdziale Przygotowanie KPI. Możliwa jest dowolna modyfikacja danych KPI, dodawanie lub modyfikacja jego pozycji oraz dowolne ustalenie ich hierarchii. Podczas poprawiania pozycji wyświetlane są okna ich edycji, ustawione na odpowiednim typie i zainicjowane wprowadzonymi danymi. Warto tutaj wspomnieć o poprawie pozycji typu region. Po uruchomieniu funkcji Wybór F10 zostanie wyświetlone okno wyboru regionu z zaznaczonym zleceniem z którego pochodził region. Następnie jeśli użytkownik nie zmieniając zlecenia przejdzie do kolejnego kroku wyboru regionu, uruchamiając funkcję Region Ctrl+N zostanie zaprezentowany obszar zlecenia z zaznaczonym wybranym fragmentem. Użytkownik może zmienić zaznaczony fragment lub wrócić do poprzedniego kroku ( Zlecenie Ctrl+P ) i rozpocząć wybór regionu od początku. 118

119 PBC-45 KPI Może się zdarzyć sytuacja, w której zlecenie do którego należy region zostanie usunięte już po zdefiniowaniu zestawienia. Podczas edycji pozycji takiego zestawienia zostanie wyświetlone ostrzeżenie w dolnej części okna. Rys. 21. Ostrzeżenie o usunięciu zlecenia z którego pochodził region pozycji zestawienia Należy wówczas użyć funkcji Wybór (F10) w celu zmiany obszaru, z którego mają być wyliczane wartości. Aby usunąć wybrane KPI należy wybrać je na prezentowanej liście KPI (rys.1) a następnie wybrać funkcję Usuń lub użyć skrótu F8 i potwierdzić chęć usunięcia. Modyfikować i usuwać KPI mogą użytkownicy uprawnieni do modyfikacji wybranego KPI lub posiadający uprawnienie do zarządzania KPI. W przypadku ich braku zostaną wyświetlone odpowiednie komunikaty Uprawnienia Dla KPI zdefiniowane zostały dwa rodzaje uprawnień uprawnienia przypisane do konkretnego KPI oraz uprawnienia administracyjne. Uprawnienia pierwszego typu ustawiane są podczas edycji KPI, wówczas można modyfikować listę uprawnionych do wykonywania danych operacji na KPI dodając lub usuwając użytkowników z prezentowanych list. Uprawnienia administracyjne są ustawiane w module Administrator przez uprawnionych do tego użytkowników. Uprawnienia administracyjne KPI typu Wyliczane z planu. Podczas wyboru regionu, użytkownik ma dostęp jedynie do obszarów tych zleceń, do których posiada prawo do zarządzania lub nadzorowania. Należy zatem zadbać, aby osoby odpowiedzialne za przygotowanie KPI posiadały odpowiednie uprawnienia do zleceń. Prawo do wykonywania umożliwia obliczenie KPI, czyli użycia funkcji Oblicz w oknie z zarządzaniem KPI. Podczas wykonywania tej operacji nie są sprawdzane uprawnienia do zleceń do których są przypisane wykorzystane fragmenty obszarów. Zatem istnieje możliwość przygotowania KPI przez osobę odpowiednio uprawnioną (lub kilka osób, posiadających uprawnienia do różnych zleceń), a następnie jego wykonanie przez wyznaczonych użytkowników. Należy pamiętać, iż uprawnienia te nie ograniczają dostępu dla użytkowników posiadających uprawnienie do zarządzania KPI (PC ) Obliczenie KPI W celu obliczenia KPI należy użyć funkcji Oblicz (Enter) w oknie KPI. Spowoduje to obliczenie wartości KPI a następnie wyświetlenie okna prezentowanego na rys. 22. Można tutaj zobaczyć wartość KPI oraz informacje na temat jego obliczenia. PC Uruchomienie modułu monitorowania, podstawowe prawo pozwalające wykonać jakąkolwiek operację związaną z KPI PC Zarządzanie KPI uprawnienie dające pełną kontrolę nad KPI. Użytkownik posiadający takie uprawnienie może wykonywać wszystkie operacje związane z KPI, niezależnie od nadania pozostałych uprawnień. PC Dodanie KPI, uprawnienie pozwalające na przygotowywanie nowych KPI. Uprawnienia dotyczące konkretnego KPI Prawo do modyfikacji umożliwia usunięcie lub modyfikacje KPI. Pozwala na zmianę zarówno podstawowych danych KPI (nazwa, opis), modyfikację jego pozycji, jak i na nadawanie i odbieranie uprawnień do wykonywania operacji na KPI. Zatem osoba posiadająca uprawnienie do modyfikacji KPI, a nie posiadająca uprawnienia do jego wykonania, jest w stanie sobie je nadać. Można powiedzieć, że nadanie tego uprawnienia daje pełną kontrolę nad KPI. Uprawnienie do modyfikacji KPI może się okazać niewystarczające w przypadku modyfikacji pozycji Rys. 22. Obliczone KPI Okno podzielone jest na następujące sekcje: 1. Wartość prezentuje obliczoną wartość zgodnie z formatem pozycji wynikowej wraz z jej interpretacją. 2. KPI- nazwa i opis obliczonego KPI 3. Przedziały informacja o zdefiniowanych przedziałach wartości, niezbędnych do określenia interpretacji 119

120 2. KPI 4. Interpretacja wartości interpretacja poszczególnych przedziałów wartości 5. Informacje o obliczeniu dane o przebiegu obliczenia KPI: Data obliczenia data i godzina obliczenia KPI. Czas obliczania ilość czasu potrzebna do obliczenia KPI. Data początkowa data początku okresu, za który był obliczony KPI. Data została obliczona z podanego wzoru. Data końcowa data końca okresu, za który był obliczony KPI. Data została obliczona z podanego wzoru. Status informuje czy obliczenie zakończyło się sukcesem czy błędem. Komunikat błędu w przypadku błędu podczas obliczania KPI wyświetlana jest jego przyczyna. 120

121 KS-PBC

122 Zestawienia 1. Wstęp Aby ułatwić użytkownikowi nadzór nad planowanymi i monitorowanymi wartościami wprowadzony został mechanizm raportowania. Moduł ten umożliwia generowanie i zarządzanie różnego rodzaju zestawieniami. Narzędzia raportujące umożliwiają również dostarczanie niezbędnych raportów i elastycznie definiowanych zestawień w oparciu o zintegrowaną bazę danych hurtowni danych Organizacja modułu Funkcjonalność modułu została rozdzielona pomiędzy trzy grupy: Zestawienia analityczne udostępniającą funkcjonalność związaną z wykonywaniem i zarządzaniem zestawieniami analitycznymi. Zestawienia definiowalne pozwalającą na przygotowywanie i wykonywanie zestawień definiowalnych. 2. Zestawienia analityczne Użytkownik ma możliwość wykonania wcześniej zdefiniowanych zestawień, zarządzania nimi oraz grupowania. Zestawienia udostępniane przy pomocy tej funkcji muszą być wcześniej przygotowane i zapisane w pliku XML, następnie są one ładowane do systemu, gdzie określa się dodatkowe informacje (np. uprawnienia, opisy), od tego momentu mogą być wykonywane przez uprawnionych użytkowników. Są to głównie zestawienia graficznie przedstawiające wyniki analiz (wyliczonych wartości) przy pomocy różnego rodzaju tabelek, wykresów. Przygotowywane są w sposób umożliwiający ich wydrukowanie i późniejsze prezentowanie w formie papierowej lub obrazka. Tworzenie z wykonywanie zestawień analitycznych zostało szczegółowo opisane w module Zestawienia analityczne. 3. Zestawienia definiowalne Moduł umożliwia przygotowywanie, a następnie wykonywanie kolejnego rodzaju zestawień zestawień definiowalnych. W tym przypadku zarówno proces przygotowywania jak i wykonywania jest wspomagany przez system KS-PBC. Zestawienia składają się z dowolnej ilości różnego rodzaju pozycji zarówno tekstowych jak i wyliczeniowych, które są ułożone w odpowiednią hierarchię. W szczególności zestawienie może zawierać pozycję prezentującą wartości wyliczone z wybranego zlecenia planu, a nawet tylko z zaznaczonego fragmentu obszaru zlecenia. W ten sposób można przygotować zestawienie umożliwiające porównywanie wartości różnych planów np. utworzyć zestawienie porównujące przychody z wydatkami firmy. Tworzenie z wykonywanie zestawień definiowalnych zostało szczegółowo opisane w module Zestawienia definiowalne. 122

123 KS-PBC Analizy

124 Analizy 1. Wstęp Moduł udostępnia funkcjonalność umożliwiającą przeprowadzenie wielowymiarowych analiz wykonania planu, pozwalających na bardziej efektywne i optymalne podejmowanie decyzji. Za pomocą wygodnych i wydajnych narzędzi pozwala na przedstawienie danych z kostki, analizę wybranych wskaźników, drążenie danych (zmianę kategorii oglądanych danych), przedstawienie szczegółów danych zagregowanych przejście do analizy zawierającej dane szczegółowe z zachowaniem kontekstu (drill through). Udostępnia również graficzne przedstawienie wyników w postaci kilkunastu rodzajów wykresów. Wynik wykonywanej analizy prezentowany jest w tabeli przestawnej, moduł udostępnia funkcje umożliwiającej dowolną jej konfigurację oraz wykonanie operacji drążenia danych dla wybranej komórki. Każda z analiz może być dowolnie skonfigurowana. Wykonanie analizy opiera się na zdefiniowanym dla niej zapytaniu MDX, zapytanie to może być zmieniane na bieżąco w trakcie wykonywania analizy, co daje użytkownikowi duże możliwości przeglądu i analizowania dostępnych danych bez konieczności tworzenia kolejnej analizy. Moduł udostępnia również możliwość wykonania dowolnie skonfigurowanego eksportu do PDF i Excel a. W celu ułatwienia wyszukiwania i gromadzenia analiz predefiniowanych, wprowadzono mechanizm grupowania analiz. Moduł udostępnia funkcje umożliwiające zarządzanie analizami i grupami analiz Organizacja modułu Funkcje realizowane przez moduł Analizy zebrane są w dwóch grupach: Analizy grupa funkcji związanych z wykonywaniem i zarządzaniem analizami wielowymiarowymi, ich grupowaniem oraz zarządzaniem grupami analiz. Eksploracja umożliwia wykonanie eksploracji dla wybranego źródła danych. 2. Wykonywanie analiz wielowymiarowych Użytkownik ma możliwość wykonania wcześniej zdefiniowanych i wstępnie skonfigurowanych analiz wielowymiarowych. Rys. 1. Wykonanie analizy Główną część okna( 3 ) zajmuje tabela przestawna (opisana w rozdziale 2.1.1) lub wykres prezentujący wynik wykonanej analizy. Użytkownik może przełączać widok między wykresem a tabelą za pomocą zmiany aktualnie wyświetlanej zakładki ( 2 ). Dodatkowo wygląd okna i tabeli przestawnej może być konfigurowany za pomocą przycisków znajdujących się w miejscu oznaczonym numerem 1, konfiguracja została szczegółowo opisana w kolejnym rozdziale (2.3). W dolnej części strony ( 4 ) wyświetlona zostaje informacja o zastosowanym przekroju. Rys. 2. Przykładowy przekrój analizy Funkcjonalność okna umożliwia dowolną modyfikację wyglądu i zawartości analizy, istnieje możliwość zapisania aktualnego stanu analizy lub wygenerowania na jej podstawie nowej analizy, za pomocą przycisków znajdujących się w miejscu oznaczonym nr. 5, zapis analizy został szczegółowo opisany w podrozdziale Przed wykonaniem analizy przeprowadzona zostaje weryfikacja danych. Nie można wykonać analizy dla której nie zostało zdefiniowane zapytanie MDX lub dla której nie określono źródeł danych. W tym przypadku wyświetlany jest odpowiedni komunikat Wykonanie analizy W celu wykonania analizy należy wybrać funkcję Analizy z głównego modułu, po czym zostanie wyświetlone okno prezentowane na rys.1. W tabeli oznaczonej numerem 2 należy wybrać analizę i następnie użyć funkcji Wykonaj lub nacisnąć Enter. Wynik wykonanej analizy jest prezentowany w oknie przedstawionym na rys.1 Rys. 3. Komunikat informujący o nieokreślonych źródłach danych 124

125 PBC 53 Analizy Użytkownik ma również możliwość automatycznego przejścia do poprawy analizy, jeśli posiada odpowiednie uprawnienia. W przypadku ukrycia takich wartości tabela będzie wyglądała następująco. Rys. 4. Zapytanie o przejście do poprawy analizy w przypadku nieokreślenia źródeł danych Jeśli w trakcie wykonywania analizy zostało utracone połączenie z serwerem, w oknie pojawi się dodatkowy przycisk Odśwież Ctrl+F6, umożliwia on odświeżenie połączenia. W przypadku gdy powiedzie się próba ponownego nawiązania połączenia można kontynuować pracę. Zostanie przywrócony ostatnio zapisany stan analizy. Rys. 7. Tabela przestawna bez wartości nieokreślonych Możliwe jest również wyświetlenie elementów nadrzędnych w tabeli, wówczas zostanie zaprezentowana pełna hierarchia wymiarów. Rys. 5. Dodatkowy przycisk umożliwiający odświeżenie połączenia z serwerem podczas wykonywania analizy Tabela przestawna Wynik analizy jest prezentowany przede wszystkim za pomocą tabeli przestawnej. Wygląd i funkcjonalność tabeli różni się od tej wykorzystywanej w trakcie planowania, bo też różne jest ich przeznaczenie. Rys. 8. Tabela przestawna z wyświetlanymi elementami nadrzędnymi Dodatkowo można włączyć lub wyłączyć łączenie komórek sąsiadujących (o takiej samej zawartości), na kolejnym rysunku prezentowana jest tabela z wyłączoną funkcją łączenia komórek. Rys. 9. Tabela przestawna bez łączenia komórek sąsiadujących Każdy z elementów wymiaru może mieć przypisane atrybuty, np. rozwinięcie zastosowanego skrótu, informacje takie są prezentowane w osobnej kolumnie, obok nazwy elementu, pełnią one jedynie rolę informacyjną. Rys. 6. Tabela przestawna Prezentowana na rys.6 tabela prezentuje wymiar czas i wymiar wskaźników oraz wartości przyjmowane w wybranych okresach dla poszczególnych wskaźników. Użytkownik może zdecydować czy wartości nieokreślone (w tym wypadku przedstawiane jako puste komórki) powinny być wyświetlane. Rys. 10. Tabela przestawna z atrybutami elementów 125

126 2. Wykonywanie analiz wielowymiarowych Jeśli w tabeli jest włączona opcja umożliwiająca wykonanie operacji drążenia danych, obok wartości wskaźników pojawi się ikonka, która umożliwia wykonanie tej operacji dla wybranej komórki (wartości). Rys. 11. Tabela przestawna z drążeniem danych Nie ma możliwości wykonania operacji drążenia danych dla wskaźników wyliczanych. Elementy wymiarów można rozwijać, tak aby dostać się do interesującego użytkownika poziomu. Dostępnych jest kilka rodzajów rozwijania danych, opisanych szczegółowo w rozdziale Aby rozwinąć lub zwinąć dany element wymiaru należy nacisnąć ikonkę znajdującą się obok jego nazwy. Przykładowo, po wybraniu rozwijania z zamianą elementów, tabela będzie wyglądała następująco. Rys. 14. Tabela przestawna z sortowaniem bez zachowania hierarchii Dodatkowo komórki tabeli mogą być odpowiednio sformatowane, aby wyróżnić prezentowane wartości np. część komórek może mieć inny kolor tła, lub też może pojawić się strzałka informująca o wzroście lub obniżeniu się wartości. Rys. 15. Tabela przestawna z formatowanymi komórkami Rys. 12. Tabela przestawna z zamianą elementów W kolumnach tabeli, przy nazwach elementów mogą znajdować się ikonki, służą one do wyboru elementu, według którego ma odbywać się sortowanie. Po wybraniu elementu ikonka znajdująca się przy jego nazwie zostanie zamieniona na strzałkę skierowaną odpowiednio w górę lub w dół w zależności od tego czy sortowanie odbywa się rosnąco czy malejąco. Na rys.13 przedstawiono tabelę, w której sortowanie odbywa się po elemencie Wydatki Panel nawigacyjny Użytkownik ma możliwość dowolnej konfiguracji tabeli przestawnej pod względem wyświetlanych elementów i wymiarów, ich położenia w tabeli oraz zastosowanych filtrów funkcjonalność ta jest udostępniana za pomocą panelu nawigacyjnego. Aby uruchomić nawigator należy nacisnąć przycisk, po czym zostanie wyświetlony panel przedstawiony na kolejnym rysunku. Tym samym przyciskiem można również ukryć panel nawigatora. Rys. 13. Tabela przestawna z sortowaniem W przypadku gdy użytkownik wybierze jeden z rodzajów sortowania niezachowujący hierarchii, tabela automatycznie wyświetli informację o elementach nadrzędnych. Rys. 16. Analiza z włączonym panelem nawigatora 126

127 PBC 53 Analizy Generalnie panel nawigacyjny można podzielić na dwie części, w górnej, oznaczonej numerem 1 zostaną zaprezentowane dane możliwe do modyfikacji, natomiast w miejscu oznaczonym numerem 2 znajdują się przyciski Akcept. (Shift+F6) i Cofnij (Shift+F7) umożliwiające zatwierdzenie lub rezygnację z wprowadzonych zmian. Dodatkowo na tym panelu mogą się również pojawić przyciski pomocnicze: przycisk włączający grupowanie elementów przeniesienie wymiaru do kolumn przeniesienie wymiaru do wierszy przeniesienie wymiaru do filtru Dodatkowo obok nazwy wymiaru może zostać wyświetlona nazwa elementu wchodzącego w skład przekroju. przycisk wyłączający grupowanie elementów przycisk zaznaczający wszystkie elementy przycisk odznaczający wszystkie elementy Przyciski te są widoczne tylko wtedy, gdy jest możliwe wykonanie takiej operacji. Grupowanie elementów ma na celu ułatwienie użytkownikowi odnalezienie poszukiwanego elementu w przypadku większej ich ilości, na kolejnym rysunku widoczne są pogrupowane elementy wymiaru czasu. Na tym przykładzie widoczne są pogrupowane dni miesiąca Styczeń na trzy grupy 1 do 12, 13 do 24 i 25 do 31. Rys. 18. Nawigator informacja o elemencie w przekroju Nazwy wymiarów są prezentowane w specyficzny sposób, przykładowo element zamienia się po wskazaniu go kursorem na. Naciśnięcie na wybrana nazwę umożliwia wybór wyświetlanych elementów lub elementów definiujących przekrój. Wybór wyświetlanych elementów Po naciśnięciu na nazwę wymiaru w kolumnie lub wierszu, zawartość panelu zostanie zmodyfikowana, wyświetlone zostaną wszystkie elementy wybranego wymiaru. Spośród nich należy wybrać te, które mają być wyświetlane w tabeli przestawnej. Rys. 17. Grupowanie elementów w nawigatorze Ustawienie wyświetlanych wymiarów Początkowo nawigator umożliwia ustawienie wyświetlanych wymiarów (rys.16), które są podzielone na trzy grupy: Kolumny wymiary, które mają być wyświetlane w kolumnach Wiersze wymiary, które mają być wyświetlane w wierszach Filtr wymiary niewyświetlane Przy każdej nazwie wymiaru znajdują się dodatkowe ikonki, w zależności od grupy do której należą są to dwie spośród następujących: 127

128 2. Wykonywanie analiz wielowymiarowych Elementy muszą też pochodzić z jednej hierarchii, w przeciwnym przypadku zostanie wyświetlony następujący komunikat. Rys. 21. Komunikat w przypadku wybrania elementów z różnych hierarchii Zdefiniowanie filtra (przekroju) W przypadku naciśnięcia na nazwę wymiaru znajdującego się w filtrze, zostaną wyświetlone jego elementy, z których należy wybrać co najwyżej jeden, który będzie należał do przekroju analizy. W tym przypadku jest widoczny tylko jeden dodatkowy przycisk grupowanie elementów, ponieważ nie ma możliwości zaznaczania wszystkich. Rys. 19. Wybór wyświetlanych elementów W tym przypadku pojawiają się dodatkowe przyciski w miejscu oznaczonym numerem 2, umożliwiające grupowanie lub odznaczenie wszystkich elementów. Jeśli użytkownik nie wybierze żadnego elementu zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat. Rys. 20. Komunikat w przypadku niewybrania elementów wymiaru 128

129 PBC 53 Analizy Rys. 23. Edycja zapytania MDX w trakcie wykonywania analizy Edycja treści zapytania odbywa się przy użyciu komponentu odpowiednio podświetlającego jego składnię ( 1 ). Komponent ten został w szczegółowo opisany w rozdziale Podstawy obsługi programu w punkcie Edytor tekstu podświetlający składnię. W miejscu oznaczonym numerem 2 znajdują się funkcje umożliwiające wykonanie lub przywrócenie początkowego stanu zapytania. Użycie funkcji Wykonaj lub wciśnięcie klawiszy Ctrl+Enter spowoduje wykonanie aktualnie wprowadzonego zapytania. Natomiast funkcja Cofnij lub wciśnięcie klawiszy Ctrl+BkSp umożliwi powrót do takiego stanu zapytania, który jest aktualnie prezentowany w tabeli lub na wykresie Drążenie danych 1. Moduł umożliwia wykonanie operacji drążenia danych z komórek tabeli przestawnej. Aby wykonać tę operację należy nacisnąć na ikonkę znajdującą się przy wartościach w komórkach tabeli, po czym zostanie wyświetlone następujące okno. Rys. 22. Definiowanie filtra Edycja zapytania MDX Istnieje możliwość edycji zapytania MDX w trakcie wykonywania analizy. Jeśli w oknie nie jest widoczny panel edycji, należy użyć funkcji lub skrótu klawiszowego Alt+M. Panel edycji zostanie wyświetlony w górnej części okna. Rys. 24. Tabela drążenia danych (drill through) 129

130 2. Wykonywanie analiz wielowymiarowych W celu poruszania się między stronami prezentowanej tabeli danych należy użyć funkcji umożliwiających przejście do pierwszej, poprzedniej, kolejnej lub ostatniej strony. Możliwe jest również przejście do konkretnej strony, należy wówczas wprowadzić jej numer i zatwierdzić. Rys. 25. Poruszanie się między stronami tabeli Sposób prezentacji danych może być konfigurowany po uruchomieniu funkcji Właściw. Ctrl+F10, wówczas zostanie wyświetlone okno przedstawione na kolejnym rysunku Rys. 27. Wykres słupkowy Słupkowy 3D Rys. 28. Wykres słupkowy 3D Kolumnowy Rys. 26. Właściwości tabeli drążenia danych Wykres Wykonanie analizy może być również prezentowane przy pomocy kilkunastu rodzajów wykresów, pośród nich dostępne są wykresy: Słupkowy Rys. 29. Wykres kolumnowy Kolumnowy 3D 130

131 PBC 53 Analizy Skumulowany słupkowy Rys. 30. Wykres kolumnowy 3D Rys. 33. Wykres skumulowany kolumnowy Skumulowany kolumnowy 3D Rys. 31. Wykres skumulowany słupkowy Skumulowany słupkowy 3D Rys. 34. Wykres skumulowany słupkowy 3D Liniowy pionowy Rys. 32. Wykres skumulowany słupkowy 3D Skumulowany kolumnowy Liniowy poziomy Rys. 35. Wykres liniowy pionowy 131

132 2. Wykonywanie analiz wielowymiarowych Warstwowy pionowy Rys. 36. Wykres liniowy poziomy Rys. 39. Wykres skumulowany warstwowy pionowy Skumulowany warstwowy poziomy Warstwowy poziomy Rys. 37. Wykres warstwowy pionowy Rys. 40. Wykres skumulowany warstwowy poziomy Kołowy według kolumny Rys. 38. Wykres warstwowy poziomy Skumulowany warstwowy pionowy Rys. 41. Wykres kołowy według kolumny Kołowy według wiersza 132

133 PBC 53 Analizy Rys. 42. Wykres kołowy według wiersza Rys. 43. Eksport do dokumentu PDF tabela przestawna Konfiguracja parametrów wyświetlania wykresu została opisana w punkcie Zapis analizy Podczas wykonywania analizy istnieje możliwość jej utrwalenia, zapisywane są informacje dotyczące zapytania MDX aktualnie wykonywanego, parametrów tabeli przestawnej, ustawienia sortowania wykresu i eksportu. W celu zapisu analizy należy wybrać funkcję Zapisz (Ctrl+F4). Istnieje również możliwość zapisania kopii analizy, należy wówczas wybrać funkcję Zapisz jako lub użyć skrótu Shift+Ctrl+F4, po czym zostanie wyświetlony kreator analiz zainicjowany aktualnymi parametrami analizy. Należy wprowadzić nazwę i opisy nowej analizy oraz przypisać ją do wybranej grupy. Po zamknięciu kreatora użytkownik wciąż może kontynuować pracę na poprzednio wykonywanej analizie Eksport Moduł udostępnia dwa rodzaje eksportu aktualnie wykonywanej analizy eksport do dokumentu PDF lub Excel. Konfiguracja ustawień eksportu została opisana w rozdziale Eksport do PDF W celu wykonania eksportu do PDF należy nacisnąć Rys. 44. Eksport do dokumentu PDF wykres Eksport do Excel a Aby wykonać eksport do dokumentu Excel, należy nacisnąć przycisk, wygenerowany dokument będzie zawierał tytuł eksportowanej analizy, tabelę przestawną i wykres, jeśli w danym momencie były one wyświetlane. przycisk, wygenerowany dokument będzie zawierał elementy opisowe wcześniej skonfigurowane (2.3.11) oraz tabelę przestawną i wykres jeśli w danym momencie były wyświetlane. 133

134 2. Wykonywanie analiz wielowymiarowych Alt+E eksport do dokumentu Excel Ctrl+M zmiana sposobu rozwijania rozwijanie elementu (2.3.3) Ctrl+P zmiana sposobu rozwijania rozwijanie poziomu (2.3.3) Ctrl+R zmiana sposobu rozwijania rozwijanie z zamianą elementów (2.3.3) Ctrl+T - włączenie/wyłączenie możliwości wykonania operacji drążenia danych w tabeli Shift+Ctrl+O zamiana osi w tabeli Shift+Ctrl+N - wyświetlanie elementów nadrzędnych Rys. 45. Eksport do dokumentu Excel Shift+Ctrl+L - łączenie komórek sąsiadujących w tabeli 2.3. Konfiguracja Wygląd i funkcjonalność wykonywanej analizy może być konfigurowana przez użytkownika, w tym celu należy posłużyć się przyciskami znajdującymi się w górnej części okna przedstawionego na rys.1 w miejscu oznaczonym numerem 1. Widoczne tam ikonki udostępniają odpowiednio funkcjonalność: Ctrl+N - wyświetlenie/ukrycie nawigatora tabeli przestawnej Ctrl+W zmiana parametrów wyświetlania wykresu (2.3.10) Ctrl+E zmiana parametrów eksportu (2.3.11) Ctrl+S zmiana sposobu sortowania w tabeli przestawnej (2.3.1) Shift+Ctrl+0 - wyświetlanie wartości nieokreślonych w tabeli Shift+Ctrl+A - wyświetlanie atrybutów elementów Shift+Ctrl+W wybór atrybutów elementów, które mają być wyświetlane Zmiana sposobu sortowania Dostępnych jest kilka rodzajów sortowania: Rosnąco z zachowaniem hierarchii Malejąco z zachowaniem hierarchii Rosnąco bez zachowania hierarchii Malejąco bez zachowania hierarchii Największe wartości Najmniejsze wartości Parametry sposobu sortowania można ustalić w wyświetlanym oknie. Alt+M modyfikacja wykonywanego zapytania MDX Alt+T - wyświetlenie/ukrycie tabeli przestawnej (2.3.2) Alt+W - wyświetlenie/ukrycie wykresu analizy (2.3.2) Alt+P eksport do dokumentu PDF Rys. 46. Zmiana parametrów sortowania w tabeli przestawnej Wartość wprowadzona w polu Ilość wierszy w rankingu zostanie zastosowana w przypadku wybrania sortowania rankingowego (najmniejsze lub największe wartości) 134

135 PBC 53 Analizy Wyświetlanie tabeli i wykresu Użytkownik ma możliwość wyboru sposobu prezentacji wyniku wykonania analizy, może on zdecydować czy ma być prezentowana tabela przestawna wybierając funkcję. Natomiast aby ukryć lub wyświetlić wykres należy wybrać funkcję. Wynik analizy jest prezentowany na zakładkach umożliwiających przełączanie się między tabelą przestawną a wykresem Zmiana sposobu rozwijania danych Istnieje kilka rodzajów sposobu rozwijania danych: Rozwijanie wybranego elementu - Synchroniczne rozwijanie wybranego elementu w każdym wymiarze, w którym on występuje. Rozwijanie wybranego poziomu - Rozwija aktualnie wybrany poziom (pozycję) wymiaru Rozwijanie z zamianą elementów - Rozwijanie kolejnego poziomu w miejsce poprzedniego. Użytkownik może tak skonfigurować analizę, aby ukrywane były informacje o wartościach nieokreślonych, tzn ukryte zostaną wszystkie wiersze tabeli, w których występuje wartość nieokreślona. Aby włączyć tę funkcję należy posłużyć się funkcją Wyświetlanie atrybutów elementów Dla każdego elementu wymiaru mogą zostać przypisane atrybuty (np. rozwinięcie skrótu, dodatkowe informacje), aby wyświetlić je w tabeli należy włączyć funkcję Wybór wyświetlanych atrybutów elementów W celu wybrania atrybutów elementów, które mają być prezentowane w tabeli przestawnej należy wybrać funkcję lub użyć skrótu klawiszowego Shift+Ctrl+W, po czym zostanie wyświetlone okienko prezentujące dostępne i aktualnie wybrane atrybuty Włączenie/wyłączenie drążenia danych (drill through) Istnieje możliwość włączenia/wyłączenia możliwości wykonania drążenia danych w tabeli. W tym celu należy wybrać funkcję, po czym powinny się pojawić ikonki w tych komórkach tabeli, z których dostępne jest przejście do danych szczegółowych. Należy zwrócić uwagę, iż nie można wykonać tej operacji w przypadku wartości nieokreślonych, oraz w przypadku wskaźników wyliczanych Zamiana osi Funkcja umożliwia zamianę osi w tabeli, tzn. wymiary które były wyświetlane w wierszach będą po wykonaniu tej operacji wyświetlane w kolumnach Wyświetlanie elementów nadrzędnych Tabela przestawna może być tak skonfigurowana aby zawsze pokazywać informacje o elementach nadrzędnych lub też może tą informację ukrywać, aby zmienić tę konfigurację należy posłużyć się funkcją Łączenie komórek sąsiadujących W tabeli przestawnej istnieje możliwość łączenia komórek sąsiadujących o takiej samej wartości (span), aby włączyć tę funkcję należy użyć przycisku. Rys. 47. Wybór atrybutów, które mają być wyświetlane w tabeli przestawnej Przy nazwach atrybutów wyświetlane są ikonki, które umożliwiają wykonanie odpowiednich operacji: wyświetlenie atrybutu w tabeli przestawnej ukrycie wybranego atrybutu zmiana kolejności wyświetlania atrybutów Po zatwierdzeniu operacji wybrane atrybuty zostaną wyświetlone w tabeli przestawnej. W okienku wyboru zostaną wyświetlone tylko te atrybuty, które są aktualnie dostępne w tabeli. Jeśli okienko wyboru jest puste należy upewnić się czy została wcześniej wybrana funkcja, aktywująca wyświetlanie atrybutów i czy zostały rozwinięte wymiary w celu załadowania atrybutów danego wymiaru Ukrywanie wartości nieokreślonych 135

136 3. Generowanie i zarządzanie analizami wielowymiarowymi Zmiana ustawień wykresu Istnieje możliwość skonfigurowania parametrów wyświetlania wykresu, aby wykonać tę operację należy użyć funkcji, po czym zostanie wyświetlone okno przedstawiona na kolejnym rysunku Zarządzanie analizami i grupami analiz Zarządzanie analizami i grupami analiz jest dostępne po wybraniu w głównym module funkcji Analizy lub skrótu Ctrl+1, po czym zostanie wyświetlone okno prezentowane na rys.49. Rys. 50. Analizy wielowymiarowe Główne elementy okna zostały oznaczone numerami: Rys. 48. Zmiana ustawień wykresu Zmiana ustawień eksportu W celu zmiany parametrów eksportu należy posłużyć się funkcją, po czym zostanie wyświetlone okno umożliwiające wprowadzenie odpowiedniej konfiguracji ustawień. Rys. 49. Zmiana ustawień eksportu 3. Generowanie i zarządzanie analizami wielowymiarowymi 1. Lista grup analiz wybór grupy na liście powoduje wyświetlenie wszystkich należących do niej analiz. 2. Lista analiz analizy należące do wybranej grupy, lub wszystkie analizy jeśli wybrana została pozycja WSZYST- KIE. Analizy wzorcowej są wyróżnione tekstem pogrubionym. 3. Tylko wzorcowe umożliwia filtrowanie analiz, po zaznaczeniu tej opcji zostaną wyświetlone tylko analizy wzorcowe. Dodatkowo jest możliwe wyszukiwanie i sortowanie analiz po nazwie, numerze lub KSID. 4. Szczegóły prezentuje KSID, opisy funkcjonalności i komentarz przypisany dla wybranej analizy na liście. 5. Przyciski dotyczące grup analiz umożliwiają dodanie, modyfikację lub usunięcie wybranej grupy. 6. Przyciski dotyczące analiz wielowymiarowych umożliwiają dodanie, modyfikację, usunięcie, wykonanie oraz import i eksport wybranej analizy. Z poziomu tego okna jest możliwe dodanie nowej grupy opisane szczegółowo w rozdziale 3.3, modyfikacja lub usunięcie już istniejących. Następnie jest możliwość definiowania nowych analiz wielowymiarowych (funkcja ta została opisana w rozdziale 3.2), modyfikacji lub usunięcia analiz już istniejących. Dodawanie i modyfikacja analiz jest wykonywana przy użyciu kreatora. Dodatkowo podczas próby modyfikacji lub usunięcia analizy wzorcowej użytkownik jest ostrzegany przed wykonaniem tej operacji. W przypadku modyfikacji jest to następujący komunikat. Moduł Analizy umożliwia także generowanie i wstępną konfigurację analiz wielowymiarowych oraz ich grupowanie. Dostępna jest również funkcjonalność związana z zarządzaniem analizami i grupami analiz. 136

137 PBC 53 Analizy Rys. 54. Wyświetlanie opisu dotyczącego kroku kreatora analiz Rys. 51. Próba modyfikacji analizy wzorcowej Podobnie w przypadku usuwania analizy. Aby ukryć opis należy zwinąć wcześniej wspomniany panel. Do poruszania się między poszczególnymi etapami analizy służą przyciski Dalej i Wstecz, lub odpowiednio skróty Ctrl+N i Ctrl+P. W dowolnym momencie można przerwać proces generowania analizy wybierając funkcję Anuluj lub ESC. Na ostatniej zakładce, w miejscu przycisku Dalej pojawi się przycisk Zapisz umożliwiający zapis analizy i zamknięcie okna. Dodatkowo podczas modyfikacji analizy w prawym dolnym rogu pojawia się przycisk Ok (Enter) umożliwiający w dowolnym momencie zapis wprowadzonych zmian i zakończenie działania kreatora. Rys. 52. Próba usunięcia analizy wzorcowej. W oknie są prezentowane tylko te analizy, do których użytkownik posiada jakiekolwiek prawo. W przypadku użytkowników posiadających uprawnienie do zarządzania analizami zostaną zaprezentowane wszystkie, ponieważ może on wykonywać dowolne operacje na każdej z analiz Generowanie analiz predefiniowanych Definiowanie nowej analizy wielowymiarowej odbywa się przy użyciu kreatora, przeprowadzającego użytkownika przez ten proces. Aby wygenerować analizę należy w oknie ze zdefiniowanymi analizami (rys.49) wybrać funkcję Dodaj (F2). Rys. 55. Zapis podczas modyfikacji analizy Określenie podstawowych elementów Pierwszym etapem generowania analizy jest określenie podstawowych jej elementów: Wprowadzenie unikalnej nazwy analizy Określenie przynależności do grupy (opisane szczegółowo w rozdziale 3.4) Określenie czy analiza jest analizą wzorcową Wprowadzenie opisu funkcjonalności analizy Wprowadzenie komentarza dla analizy Rys. 56. Kreator analiz określenie podstawowych elementów Rys. 53. Kreator analiz rozpoczęcie Na każdej zakładce kreatora jest możliwe wyświetlenie opisu informującego o operacjach, które należy wykonać w danym kroku. Aby wyświetlić opis należy rozwinąć panel znajdujący się w górnej części okna. Określenie, że definiowana analiza jest analizą wzorcową ma na celu zaznaczenie, iż jest to analiza ważna, która jest wzorem lub punktem wyjścia dla tworzenia kolejnych analiz i nie należy jej przypadkowo modyfikować. Użytkownik jest ostrzegany przed wykonaniem modyfikacji lub usunięciem 137

138 3. Generowanie i zarządzanie analizami wielowymiarowymi analizy wzorcowej. Natomiast w żaden sposób nie ogranicza to możliwości wykonania tych operacji. Globalny identyfikator jest 128-bitowym numerem mającym gwarantowaną unikalność w naszym oraz innych systemach. Jest on nadawany automatycznie każdej tworzonej analizie i służy do jednoznacznego zidentyfikowania analizy w systemie. System uniemożliwia wprowadzenie dwóch analiz o takim samym globalnym identyfikatorze Wprowadzenie zapytania MDX Kolejnym krokiem w procesie generowania analizy jest wprowadzenie odpowiedniego zapytania MDX. Po wprowadzeniu zapytania MDX informacje te są automatycznie wyszukiwane i zaznaczane drzewku prezentującym źródła danych. W przypadku jeśli dane te nie mogły zostać ustalone, zostanie wyświetlona odpowiednia informacja na panelu z opisem. Rys. 59. Informacja o niepowodzeniu podczas ustalania źródeł danych Użytkownik może również wskazać do którego katalogu należy wykorzystywana kostka. W tym celu należy zaznaczyć wybrany katalog na drzewku prezentującym dostępne dane. Poniżej zostanie wyświetlona informacja które źródło danych i który katalog zostanie przypisany do analizy. Poprawność dokonanego wyboru zostanie zweryfikowana podczas próby zapisu analizy. Po wybraniu katalogu na drzewku w tabeli obok zostaną wyświetlone wszystkie kostki danych, które w nim się znajdują Określenie wyglądu analizy W tym kroku użytkownik ma możliwość konfiguracji wyglądu analizy. Rys. 57. Kreator analiz wprowadzenie zapytania MDX W celu ułatwienia wpisywania zapytania, w tym miejscu został wykorzystany komponent podświetlający składnię dla języka MDX. Komponent ten został szczegółowo omówiony w rozdziale Podstawy obsługi programu w punkcie Edytor tekstu podświetlający składnię Określenie źródeł danych Następnym krokiem jest określenie źródeł danych dla analizy, tzn. wyznaczenie do którego źródła danych (data source) i do którego katalogu należy kostka danych użyta w zapytaniu MDX (skąd będą pobierane dane podczas wykonywania analizy). Rys. 60. Kreator analiz określenie wyglądu analizy Dostępne elementy do konfiguracji można podzielić na trzy grupy: Wyświetlane elementy wybór, które z elementów prezentujących wynik wykonania analizy mają być wyświetlane Właściwości tabeli przestawnej - konfiguracja tabeli przestawnej Sposób rozwijania danych określenie sposobu rozwijania danych w tabeli przestawnej Rys. 58. Kreator analiz określanie źródła danych 138

139 PBC 53 Analizy Określenie parametrów wykresu W kolejnym kroku użytkownik ma możliwość skonfigurowania parametrów wyświetlania wykresu. w rozdziale Uprawnienia, w tym punkcie przedstawiony zostanie sposób nadawania i odbierania uprawnień. Możliwe są dwa sposoby nadawania/odbierania uprawnień - przypisywanie użytkowników do praw lub praw do użytkowników. W zależności od sytuacji można używać odpowiedniego trybu, np. w przypadku pojawienia się nowego użytkownika wygodniej jest przypisywać uprawnienia do wybranego użytkownika. Przypisywanie użytkowników do praw Pierwszym sposobem nadawania/odbierania uprawnień jest przypisywanie użytkowników do wybranych praw. Rys. 61. Kreator analiz określenie parametrów wykresu Konfigurowane elementy zostały podzielone na cztery grupy: Wykres elementy dotyczące wykresu Elementy opisowe ustawienia dotyczące opisów osi Legenda konfiguracja legendy Przekrój informacje dotyczące przekroju Każda z grup została szczegółowo opisana w rozdziale Określenie parametrów eksportu Przedostatni krok to określenie parametrów eksportu. Rys. 63. Kreator analiz przypisywanie użytkowników do praw W lewej tabeli widoczne są rodzaje uprawnień, które można nadać dla analizy. Po wybraniu prawa, zostanie odświeżona tabela prezentująca listę osób posiadających wybrane uprawnienie. Aby dodać użytkownika do listy (nadać uprawnienie) należy użyć funkcji Dodaj lub Shift+F2, po czym zostanie dodany nowy rekord w tabeli, w którym należy wybrać użytkownika, któremu ma zostać nadane prawo. Działanie komponentu pozwalającego wyszukać użytkownika zostało opisane w rozdziale Podstawy obsługi programu Wyszukiwanie danych. Rys. 62. Kreator analiz określanie parametrów eksportu W tym miejscu można ustawić parametry dotyczące ustawienia strony i analizy. Każdy z elementów został szczegółowo omówiony w rozdz Określenie uprawnień W tym kroku należy określić uprawnienia dla definiowanej analizy. Rodzaj uprawnień został szczegółowo opisany Natomiast w celu odebrania uprawnień należy użyć funkcji Usuń lub Shift+F8, po wykonaniu tej operacji z listy uprawnionych zostanie usunięty wybrany użytkownik. Uprawnienia, które nie zostały wyróżnione pogrubioną czcionką są uprawnieniami podrzędnymi do Wykonania. Każde z nich posiada osobną listę osób uprawnionych, którą można modyfikować w opisany powyżej sposób. Należy jednak zwrócić uwagę, iż po dodaniu osoby do listy uprawnionych do jednego z podrzędnych praw (np. możliwości zapisu zmian), zostanie ona automatycznie dodana do listy uprawnionych do wykonania analizy (jeśli jeszcze się nie znajdowała na tej liście). Analogicznie jeśli zostanie usunięty użytkownik z listy uprawnionych do wykonania analizy, zostanie również usunięty z każdej z list uprawnień podrzędnych. Synchronizacja ta umożliwia sprawniejsze zarządzanie uprawnieniami od siebie zależnymi. Podczas definiowania analizy aktualnie zalogowany użytkownik zostanie automatycznie dopisany do każdej z list uprawnionych, czyli otrzyma pełne uprawnienia do wykonywania i zarządzania analizą. 139

140 3. Generowanie i zarządzanie analizami wielowymiarowymi Przypisywanie praw do użytkowników Drugim sposobem nadawania/odbierania uprawnień jest określanie jakie uprawnienia będzie posiadał wybrany użytkownik Rys. 65. Komunikat ostrzegający o nieokreśleniu uprawnień dla analizy Generowanie Ostatni krok w tym procesie to generowanie analizy. Rys. 64. Kreator analiz- przypisywanie praw użytkownikom W lewej tabeli wypisani zostali wszyscy użytkownicy, którym można nadawać uprawnienia. Listę tę można filtrować za pomocą komponentu znajdującego się pod tabelą, umożliwia on również wyszukanie danego użytkownika. Działanie komponentu zostało opisane w rozdziale Podstawy obsługi programu. Natomiast w tabeli znajdującej się po prawej stronie okna widoczne są rodzaje uprawnień, jakie można nadać użytkownikom. Symbol, znajdujący się obok danego uprawnienia, oznacza iż aktualnie zaznaczony użytkownik jest uprawniony do wykonania tej operacji. Natomiast jego brak oznacza, iż użytkownikowi dane prawo nie zostało nadane. W celu nadania lub odebrania uprawnienia należy zaznaczyć użytkownika na liście oraz zaznaczyć prawo o które chodzi, następnie należy użyć odpowiednio funkcji Nadaj lub Odbierz, lub użyć skrótu Ctrl+Spacja. Funkcje te są dostępne naprzemiennie, w zależności czy dane prawo jest nadane użytkownikowi. Jeśli użytkownik nie nadał żadnego uprawnienia dla analizy, przed zatwierdzeniem zmian zostanie ostrzeżony o wystąpieniu takiej sytuacji. Oznacza ona bowiem, iż tylko użytkownicy posiadający prawo do zarządzania analizami będą mieli do niej dostęp. Rys. 66. Kreator analiz zakończenie Aby wygenerować i zapisać analizę należy użyć funkcji Zapisz (Ctrl+F4), spowoduje to sprawdzenie poprawności wprowadzonych danych i zamknięcie okna. Aby zaniechać wykonania tej operacji można jeszcze wybrać funkcję Anuluj (ESC). Istnieje możliwość zapisu analizy w przypadku gdy nie wprowadzono zapytania MDX, lub wprowadzono nieprawidłowe zapytanie, jednak tak zdefiniowana analiza nie będzie mogła być wykonywana. Przed zapisem użytkownik zostanie o tym poinformowany odpowiednimi komunikatami. W szczególności może się zdarzyć iż użytkownik definiujący lub poprawiający analizę, po zakończeniu pracy kreatora, nie będzie miał do niej dostępu w przypadku braku wspomnianego uprawnienia. Rys. 67. Komunikat ostrzegający o braku zapytania MDX 140

141 PBC 53 Analizy Podobnie podczas wykonywania eksploracji danych (opisanej w rozdziale 4) istnieje możliwość zapisania wykonywanej analizy. W przypadku wybrania Zapisz (Ctrl+F4) zostanie uruchomiony kreator umożliwiający zapisanie aktualnie wykonywanej analizy, natomiast wybranie Zapisz jako (Shift+Ctrl+F4) umożliwi zapisanie kopii analizy jako analizę predefiniowaną Import i eksport definicji analizy Rys. 68. Komunikat ostrzegający o wprowadzeniu nieprawidłowego zapytania MDX. Podobnie istnieje możliwość zdefiniowania analizy z niepoprawnie określonymi źródłami danych lub bez ich określania, pozwala to na przygotowanie i zapis analizy w przypadku braku połączenia z odpowiednim serwerem. W tym przypadku system również poinformuje użytkownika o zaistniałej sytuacji odpowiednimi komunikatami. Funkcje importu i eksportu pozwalają na wczytanie oraz zapis definicji analizy do pliku Import Program umożliwia zaimportowanie definicji analiz zapisanych w pliku. Aby rozpocząć import należy w oknie ze zdefiniowanymi analizami wybrać funkcję Import (F10). Po wybraniu funkcji pojawi się okno Importu definicji analiz. Rys. 71. Import definicji analiz Rys. 69. Komunikat ostrzegający o nieokreśleniu źródeł danych. Rys. 70. Komunikat ostrzegający o nieprawidłowo określonych źródłach danych. W oknie tym, należy wybrać plik źródłowy z którego będą wczytywane definicje oraz grupę analiz do której powinny zostać dodane. Po zatwierdzeniu opcji przyciskiem OK (Enter) program rozpocznie wczytywanie do systemu. Po zakończeniu wczytywania pobrane analizy będą dostępne na liście analiz w odpowiedniej (wcześniej wybranej) grupie. Każda analiza zawiera globalny identyfikator. Program nie pozwoli zaimportować analizy, która zawiera taki sam identyfikator jak analiza istniejąca już w systemie. Taka analiza zostanie pominięta w procesie importu i zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat Generowanie analiz na podstawie Istnieje możliwość wygenerowania analizy predefiniowanej na podstawie wykonywanej analizy oraz w trakcie eksploracji danych. W pierwszym przypadku, aby utworzyć analizę na podstawie już istniejącej, należy wykonać ją a następnie wybrać Zapisz jako lub użyć skrótu Shift+Ctrl+F4. Wykonanie tej operacji spowoduje uruchomienie opisywanego w poprzednim podrozdziale kreatora zainicjowanego aktualnymi parametrami. Przed wykonaniem tej operacji można wprowadzić modyfikacje (np. zmienić parametry wyświetlania analizy), które zostaną uwzględnione podczas generowania analizy na podstawie wykonywanej. Rys. 72. Komunikat ostrzegający o próbie zaimportowania analizy zawierającej istniejący już globalny identyfikator Eksport Funkcja eksportu pozwala na zapisanie definicji analizy do pliku. Aby rozpocząć eksport należy zaznaczyć analizę na liście i wybrać funkcję eksportu wciskając przycisk Eksport (F11). Następnie program wyświetli okno dialogowe w którym należy wskazać miejsce w którym zostanie zapisana. 141

142 3. Generowanie i zarządzanie analizami wielowymiarowymi Po zatwierdzeniu wyboru definicja analizy zostanie zapisana we wskazanym miejscu. W sytuacji gdy zostanie wybrany istniejący już plik system wyświetli poniższy komunikat w którym możemy wybrać odpowiednią akcję Grupowanie analiz Wprowadzenie mechanizmu grupowania analiz ma na celu ułatwienie użytkownikowi wyszukiwanie i gromadzenie analiz predefiniowanych. Nie ma możliwości wygenerowania analiz nieprzypisanej do żadnej z grup. Rys. 73. Komunikat ostrzegający o próbie wyeksporotwania definicji analizy do istniejącego już pliku. Wybranie "Anuluj" spowoduję anulowanie operacji. Eksportowana definicja analizy nie zostanie zapisana, istniejący plik nie zostanie zmieniony. Wybranie "Nie" spowoduje nadpisanie istniejącego już pliku. Definicja zostanie wyeksportowana, natomiast definicje analiz istniejące w pliku zostaną usunięte. Ostatnią możliwością jest wybór "Tak" spowoduje to dopisanie eksportowanej definicji analizy do istniejącego pliku. Definicje analiz znajdujące się w pliku nie zostaną skasowane. Podczas dopisywania definicji analiz do istniejącego pliku, może zdażyć się sytuacja, że w pliku znajduje się już wybrana definicja analizy. W takiej sytuacji program wyświetli odpowiedni komunikat (okno poniżej). Wszystkie dostępne grupy są przedstawione w oknie z analizami predefiniowanymi (rys.49 w miejscu oznaczonym numerem 1 ) wraz ze specjalną pozycją WSZYSTKIE. Wybór grupy na liście spowoduje wyświetlenie wszystkich analiz należących do grupy, w przypadku wybrania pozycji specjalnej zostaną wyświetlone wszystkie analizy, niezależnie do której grupy należą Utworzenie nowej grupy Aby utworzyć nową grupę należy na formatce z analizami predefiniowanymi wybrać funkcję Dodaj lub użyć skrótu Shift+F2, po czym zostanie wyświetlone następujące okno. Rys. 76. Grupa analiz Rys. 74. Komunikat informujący o istnieniu eksportowanej definicji analizy w pliku. Podzcas eksportowania może zaistnieć sytuacja, że zostanie wybrany plik, który ma niewłaściwy format lub został uszkodzony, w takiej sytuacji program wyświetli poniższy komunikat i zaniecha zapisywania danych. W oknie tym należy wprowadzić nazwę grupy, jej numer prezentowany jest jedynie w celu informacyjnym, ponieważ zostanie wygenerowany automatycznie. Utworzenie nowej grupy jest również możliwe podczas przypisywania analizy do grupy Przypisanie analizy do grupy Operację tę można wykonać jedynie z poziomu kreatora podczas jej generowania lub modyfikacji. Rys. 75. Ostrzeżenie informujące o niewłaściwym formacie pliku docelowego. 142

143 PBC 53 Analizy Rys. 79. Próba usunięcia grupy zawierającej analizy W pozostałych przypadkach użytkownik zostanie poproszony o potwierdzenie chęci usunięcia wybranej grupy. Rys. 77. Przypisanie analizy do grupy Aby przypisać analizę należy wybrać odpowiednią grupę spośród dostępnych prezentowanych w miejscu oznaczonym numerem 1, można również wpisać jej nazwę w polu Należy do grupy. Dodatkowo w tym miejscu udostępnione zostały funkcje umożliwiające dodanie, modyfikację lub usunięcie wybranej grupy, znajdują się one w miejscu oznaczonym numerem 2. Kolejne dwa przyciski ( 3 ) umożliwiają rozpoczęcie wyszukiwania od początku i zamknięcie okienka bez zmiany wybranego rekordu. Z tego poziomu udostępniono wyszukiwanie grupy wg nazwy i wg jej numeru. Rys. 78. Wyszukiwanie grupy wg nazwy lub numeru Modyfikacja i usunięcie grupy. W dowolnym momencie użytkownik może zmienić nazwę wybranej grupy. W tym celu należy przejść do okna prezentującego analizy predefiniowane (rys.49), zaznaczyć wybraną grupę na liście i wybrać funkcje Popraw lub skrót Shift+F4. Zawartość grupy analiz (zbiór analiz należących do grupy) nie ulegnie zmianie. Operację tę można również wykonać podczas przypisywania analizy do grupy wybierając drugi z przycisków lub używając skrótu F4. w obu przypadkach zostanie wyświetlone okno prezentowane na rys.70 zainicjowane danymi wybranej grupy. W celu usunięcia analizy należy również przejść do okna z analizami predefiniowanymi (rys.49) i wybrać funkcję Usuń (Shift+F8) lub w trakcie przypisywania analizy do grupy wybrać trzeci z przycisków (skrót F8). Nie ma możliwości usunięcia grupy, do której zostały przypisane już analizy, wykonanie takiej operacji spowoduje wyświetlenie następującego komunikatu Uprawnienia Rys. 80. Usuwanie grupy analiz Uprawnienia dotyczące analiz można podzielić na dwie grupy: Uprawnienia administracyjne Uprawnienia dotyczącej konkretnej analizy W tym rozdziale zostaną przedstawione rodzaje uprawnień do analizy oraz zakres jaki obejmują jakie operacje można wykonać posiadając dane uprawnienie. Uprawnienia dotyczące konkretnych analiz przyznawane są podczas generowania lub modyfikowania analizy przy użyciu kreatora, sposób wykonania tej operacji został opisany w rozdziale Generowanie analiz predefiniowanych. Natomiast sposób nadawania uprawnień administracyjnych został opisany w dziale Dodatki Uprawnienia administracyjne Możemy wyróżnić następujące prawa dotyczące analiz: PC Uruchomienie modułu analiz, podstawowe prawo pozwalające wykonać jakąkolwiek operację związaną z analizami PC Zarządzanie analizami, prawo to pozwala na wykonanie dowolnej operacji z każdą z analiz, dodawanie nowych oraz usuwanie już istniejących. Użytkownik posiadający takie uprawnienie ma pełną kontrolę nad analizami. PC Dodanie analizy, uprawnienie pozwalające na dodawanie nowych analiz. Tzn. pozwala zarówno użyć funkcji Dodaj (F2) w oknie z analizami, jak i zapisać nową analizę podczas wykonywania ( Zapisz jako Shift+Ctrl+F4) lub eksploracji danych ( Zapisz Ctrl+F4). W ostatnim przypadku konieczne jest również 143

144 3. Generowanie i zarządzanie analizami wielowymiarowymi posiadania uprawnienia do eksploracji danych. Prawo to umożliwia też utworzenie nowej analizy poprzez zaimportowanie jej definicji z pliku ( Import (F10)) PC Eksportu definicji analizy. Pozwala na zapisanie definicji wybranej analizy do pliku Uprawnienia dotyczącej konkretnej analizy W tym przypadku uprawnienia pozwalają stopniowo ograniczać dostęp do danych prezentowanych za pomocą analiz oraz możliwość ich modyfikacji. 1. Prawo do wykonania analizy Użytkownik posiadający takie uprawnienie może wykonać daną analizę, czyli użyć funkcji Wykonaj opisanej w rozdziale dotyczącym wykonywania analiz. Dostępne będą również funkcje pozwalające na modyfikację wyglądu tabeli przestawnej, rozwijania danych, sortowania, prezentacji za pomocą wykresu czy też wykonania eksportu. Użytkownik będzie mógł również wykonać operację drążenia danych. Niedostępne będą natomiast funkcje pozwalające na zmianę zakresu prezentowanych danych (panel nawigacyjny, edycja zapytania MDX ) oraz możliwość zapisu przeprowadzonych zmian, czyli zmiany analizy z możliwością użycia panelu nawigacyjnego Uprawnienie to rozszerza prawo wykonania analizy o możliwość zmiany zakresu prezentowanych danych w obrębie danej kostki. Użytkownik ma możliwość wyboru wyświetlanych wymiarów, ich elementów i wskaźników oraz zdefiniowania przekroju. Może również zmienić ich ułożenie w tabeli. Po uzyskaniu tego prawa, w oknie prezentującym wykonanie analizy, zostanie odblokowana funkcja udostępniająca panel z możliwością zmiany zapytania MDX Użytkownik posiadający to uprawnienie może wykonać dowolne zapytanie MDX w ramach tego samego źródła danych. Praktycznie każda operacja wykonana w analizie (zmiana sortowania, rozwijanie elementów) powoduje zmianę zapytania MDX, taka zmiana jest dopuszczalna nawet bez posiadania tego prawa, ponieważ wykonuje się ona automatycznie. Jednak jeśli użytkownik chce wprowadzić bezpośrednio ( ręcznie ) dowolne zapytanie, konieczne jest posiadanie tego uprawnienia. Po uzyskaniu tego prawa, w oknie prezentującym wykonanie analizy, zostanie odblokowana funkcja udostępniająca edycję zapytania z możliwością zapisu zmian Ponieważ analiza może być wykonywana przez różnych użytkowników, jeśli jeden z nich zmodyfikuje jej wygląd i zapisze zmiany, będą one widoczne również przez pozostałych. Aby zapobiec przypadkowym modyfikacjom wprowadzono uprawnienie, które pozwala na zapis zmian podczas wykonywania analizy. Po uzyskaniu tego prawa, w oknie prezentującym wykonanie analizy, zostanie odblokowana funkcja Zapisz (Ctrl+F4) 2. Prawo do modyfikacji analizy Uzyskanie prawa do modyfikacji analizy, umożliwia przejęcie nad nią pełnej kontroli. Odblokowana zostaje funkcja Popraw (F4) w oknie prezentującym wszystkie analizy, co umożliwia uruchomienie kreatora w trybie modyfikacji. Po wykonaniu tej funkcji użytkownik może zmienić zarówno podstawowe dane dotyczące analizy i jej wyglądu, zmienić zapytanie MDX i źródło danych jak i uzyskuje możliwość nadawania i odbierania uprawnień do analizy. Prawo to pozwala także na wyeksportowanie definicji analizy do pliku. Należy pamiętać, iż uprawnienia te nie ograniczają dostępu dla użytkowników posiadających uprawnienie do zarządzania analizami (PC ). 144

145 KS-PBC Alerty

146 Alerty 1. Wstęp Moduł udostępnia funkcjonalność do zarządzania alertami. Alerty służą do powiadamiania użytkownika o zajściu określonego zdarzenia, wcześniej zdefiniowanego w oparciu o KPI (Key Performance Indicator) oraz warunek logiczny. Powiadomienia są przesyłane do użytkowników za pomcą wybranych kanałów ( , KS-Wiadomość, SMS). Warunki alertów są sprawdzane zgodnie z określonym przez użytkownika harmonogramem, który definiuje się w module Aktualizacje Organizacja modułu Moduł składa się z grupy funkcji nazwanej Alerty, służącej do zarządzania definicjami alertów. 2. Alerty Alerty umożliwiają reakcję na określoną sytuację w systemie np. przekroczenie planowanych kosztów w danym okresie. Wyzwolenie alertu powoduje wykonanie przypisanych do niego akcji jakimi są powiadomienia użytkowników przez , KS-Wiadomość lub SMS. Do zarządzania alertami służy okno Alerty dostępne po wywołaniu funkcji Alerty (Ctrl+1) z głównego okna modułu. Alert jest poprawny jeśli jest przypisany KPI w jego warunku oraz jest włączone conajmniej jedne poprawnie zdefiniowane powiadomienie. Powiadomienie jest poprawne jeśli posiada conajmniej jednego adresata, do którego można je przesłać. W części okna oznaczonej numerem 2 znajduje się wyszukiwanie alertów. Możliwe jest szukanie według nazwy lub numeru alertu. W dolnej części okna (3) znajdują się następujące funkcje: Dodaj otwiera okno do definicji alertu, które umożliwia dodanie nowego alertu. Definiowanie alertów zostało opisane w punkcie 2.1. Popraw otwiera okno umożlwiające edycję danych wybranego alertu. Usuń usuwa wybrany alert. Przed usunięciem użytkownik zostanie poproszony o potwierdzenie usunięcia alertu Definiowanie alertów Funkcja definiowania nowego alertu jest dostępna pod przyciskiem Dodaj (F2) z okna do zarządzania alertami. Po jej wyborze na ekranie wyświetlone zostanie okno zaprezentowane na rysunku poniżej. Rys. 2. Definiowanie alertu zakładka z danymi alertu. Na zakładce Dane alertu należy wprowadzić podstawowe dane alertu czyli jego nazwę oraz czy jest on aktywny czy zablokowany. Tylko alerty aktywne będą sprawdzane i wykonywane. Warunek alertu służy do określenia kiedy alert ma zostać wykonany. Na warunek składają się: Rys. 1. Zarządzanie alertami. W części okna oznaczonej numerem 1 znajduje się lista alertów, do której użytkownik ma prawo. Prezentowany jest numer alertu oraz jego nazwa. Kolumna Aktywny pokazuje czy dany alert jest aktywny (ikona (ikona ) czy zablokowany ). Kolumna Poprawny informuje czy alert jest poprawny (ikona ) czy błędny (ikona ). KPI obliczona w chwili sprawdzania alertu wartość wybranego KPI. Operator logiczny, za pomocą którego wartość KPI będzie porównana z wprowadzoną wartością. Wartość, do której zostanie porównana wartość KPI. W czasie sprawdzania alertu jeśli podany warunek będzie prawdziwy to zostaną uruchomione wybrane powiadomienia. Dostępne są trzy rodzaje powiadomień: Powiadomienie wysyła wiadomość za pomoca poczty elektornicznej do wybranych adresatów. Powiadomienie KS wysyła wiadomość z pomocą komunikatu KS-Wiadomość do wybranych użytkowników. 146

147 PBC-55 Alerty Powiadomienie SMS wysyła wiadomość za pomocą SMS na podane numery telefonów. W celu zdefiniowania powiadomienia w pierwszej kolejności należy oznaczyć je jako aktywne. Po tej czynności w oknie pojawi się odpowiadająca powiadomieniu zakładka, na której należy wprowadzić jego dane. Definiowanie powiadomień zostało opisane w daleszej części tego rodziału. Ostatnią informacją do wprowadzenia na zakładce z danymi alertu są użytkownicy, którzy będą mieli prawo do modyfikacji alertu. Bieżący użytkownik jest automatycznie dodawany do listy uprawnionych lecz może się z niej usunąć tracąc w ten sposób prawo do modyfikacji zdefiniowanego przez siebie alertu. W celu dodania nowego użytkownika do listy należy użyć funkcji Dodaj (F2). Użytkowników z listy usuwa funkcja Usuń (F8). Możliwe jest zdefiniowane alertu z pustą listą użytkowników uprawnionych do jego modyfikacji, wówczas tylko użytkownicy z prawem do zarządzania alertami będą mogli wykonywać operacje na tym alercie. Podczas zatwierdzania zmian użytkownik zostanie poinformowany o takiej sytuacji odpowiednim komunikatem. Rys. 3. Komunikat informujący o niewyznaczeniu osób uprawnionych dla alertu W przypadku gdy alert zostanie oznaczony jako aktywny a będzie on nieprawidłowy, to podczas zatwierdzania zmian użytkownik zostanie poinformowany o takiej sytuacji odpowiednim komunikatem. Powodem nieprawodłowości alertu może być brak KPI warunku alertu lub brak conajmniej jednego aktywnego i poprawnego powiadomienia. Alerty, które są nieprawidłowe, nie zostaną wykonane. będzie zakładka z danymi powiadomienia zaprezentowana na rysunku poniżej. Rys. 5. Definiowanie alertu zakładka z powiadomieniem . Aby poprawnie zdefiniować powiadomienie należy podać jego treść oraz wybrać adresatów z listy dostępnych użytkowników. W treści powiadomienia można umieścić następujące stałe, które odnoszą się do wybranego KPI w warunku alertu: KPI.nazwa wstawia do treści powiadomienia nazwę KPI. KPI.wartosc wstawia do treści powiadomienia obliczoną w chwili sprawdzania alertu wartość KPI. KPI.dataOd wstawia do treści powiadomienia obliczoną datę początku okresu KPI. KPI.dataDo wstawia do treści powiadomienia obliczoną datę końca okresu KPI. Informacja o stałych, które można umieścić w treści dostepna jest także po naciśnięciu przycisku podpowiedzi: Rys. 6. Przycisk podpowiedzi. Adresatów powiadomiena należy wybrać z listy użytkowników używając funkcji Dodaj (Ctrl+Left) dostępnej po naciśnięciu przycisku. Po tej czynności wybrany użytkownik zostanie dodany do listy adresatów powiadomienia. W analogiczny sposób można usunąć użytkownika z adresatów powiadomienia używając funkcji Usuń (Ctrl+Right) Rys. 4. Komunikat informujący o nieprawidłowym alercie Powiadomienie Powiadomienie służy do informowania o przekroczeniu warunku alertu za pomocą poczty elektronicznej. W celu aktywowania powiadomienia należy zaznaczyć je na zakładce z danymi alertu. Po tej czynności w oknie dostępna dostępnej po naciśnięciu przycisku. Powiadomienie zostanie wysłane tylko do użytkowników, którzy mają poprawnie wpisany adres . W przypadku gdy nie zostanie wybrany żaden adresat powiadomienia lub wybrani adresaci nie będą posiadali adresu , powiadomienie nie będzie poprawne i nie zostanie wysłane. 147

148 2. Alerty Powiadomienie KS Powiadomienie KS służy do informowania o przekroczeniu warunku alertu za pomocą komunikatu KS-Wiadomość. W celu aktywowania powiadomienia należy zaznaczyć je na zakładce z danymi alertu. Po tej czynności w oknie dostępna będzie zakładka z danymi powiadomienia zaprezentowana na rysunku poniżej. W przypadku gdy nie zostanie wybrany żaden adresat, powiadomienie nie będzie poprawne i nie zostanie wysłane Powiadomienie SMS Powiadomienie SMS służy do informowania o przekroczeniu warunku alertu za pomocą SMS. Powiadomienia SMS są dostępne tylko w przypadku posiadania modułu do wysyłania wiadomości SMS o czym informuje opcja WIAD SMS DOSTEPNE w module Administrator. W celu aktywowania powiadomienia należy zaznaczyć je na zakładce z danymi alertu. Po tej czynności w oknie dostępna będzie zakładka z danymi powiadomienia zaprezentowana na rysunku poniżej. Rys. 7. Definiowanie alertu zakładka z powiadomieniem KS. Aby poprawnie zdefiniować powiadomienie należy podać jego treść oraz wybrać adresatów z listy dostępnych użytkowników. W treści powiadomienia można umieścić następujące stałe, które odnoszą się do wybranego KPI w warunku alertu: KPI.nazwa wstawia do treści powiadomienia nazwę KPI. KPI.wartosc wstawia do treści powiadomienia obliczoną w chwili sprawdzania alertu wartość KPI. KPI.dataOd wstawia do treści powiadomienia obliczoną datę początku okresu KPI. KPI.dataDo wstawia do treści powiadomienia obliczoną datę końca okresu KPI. Informacja o stałych, które można umieścić w treści dostepna jest także po naciśnięciu przycisku podpowiedzi: Rys. 8. Przycisk podpowiedzi. Adresatów powiadomiena należy wybrać z listy użytkowników używając funkcji Dodaj (Ctrl+Left) dostępnej po Rys. 9. Definiowanie alertu zakładka z powiadomieniem SMS. Aby poprawnie zdefiniować powiadomienie należy podać jego treść oraz dodać adresatów podając ich numery telefonów. W treści powiadomienia można umieścić następujące stałe, które odnoszą się do wybranego KPI w warunku alertu: KPI.nazwa wstawia do treści powiadomienia nazwę KPI. KPI.wartosc wstawia do treści powiadomienia obliczoną w chwili sprawdzania alertu wartość KPI. KPI.dataOd wstawia do treści powiadomienia obliczoną datę początku okresu KPI. KPI.dataDo wstawia do treści powiadomienia obliczoną datę końca okresu KPI. Informacja o stałych, które można umieścić w treści dostepna jest także po naciśnięciu przycisku podpowiedzi: naciśnięciu przycisku. Po tej czynności wybrany użytkownik zostanie dodany do listy adresatów powiadomienia. W analogiczny sposób można usunąć użytkownika z adresatów powiadomienia używając funkcji Usuń (Ctrl+Right) dostępnej po naciśnięciu przycisku. Rys. 10. Przycisk podpowiedzi. 148

149 PBC-55 Alerty Maksymalna długość wiadomości SMS wynosi 160 znaków i w przypadku jej przekroczenia treść powiadomienia zostanie obcięta. W celu dodania adresata powiadomienia należy użyć funkcji Dodaj (F2), po czym na ekranie pojawi się okno zaprezentowane na rysunku poniżej. Rys. 11. Definiowanie adresata powiadomienia SMS. W oknie należy podać numer telefonu, pod który zostanie wysłany SMS i opcjonalnie opis. Po naciśnięciu przycisku OK (Enter) podany numer telefonu zostanie dodany do adresatów powiadomienia. Naciśnięcie przycisku Anuluj (Esc) przerywa proces dodawania adresata. W przypadku gdy nie zostanie zdefiniowany żaden adresat, powiadomienie nie będzie poprawne i nie zostanie wysłane Uprawnienia uprawnienia administracyjne. Uprawnienia pierwszego typu ustawiane są podczas edycji alertu, wówczas można modyfikować listę uprawnionych do edycji alertu dodając lub usuwając użytkowników z prezentowej listy. Uprawnienia administracyjne są ustawiane w module Administrator przez uprawnionych do tego użytkowników. Uprawnienia administracyjne PC Uruchomienie modułu alertów, podstawowe prawo pozwalające wykonać jakąkolwiek operację związaną z alertami PC Zarządzanie alertami, uprawnienie dające pełną kontrolę nad alertami. Użytkownik posiadający takie uprawnienie może wykonywać wszystkie operacje związane z alertami, niezależnie od nadania pozostałych uprawnień. PC Definiowanie alertów, uprawnienie pozwalające na przygotowywanie nowych alertów. Uprawnienia dotyczące konkretnego alertu Prawo do modyfikacji umożliwia usunięcie lub modyfikacje alertu. Pozwala na zmianę zarówno podstawowych danych alertu oraz powiadomień, jak i na nadawanie i odbieranie uprawnień do wykonywania operacji na alercie. Należy pamiętać, iż uprawnienia te nie ograniczają dostępu dla użytkowników posiadających uprawnienie do zarządzania alertami (PC ). Dla alertów zdefiniowane zostały dwa rodzaje uprawnień - uprawnienia przypisane do konkretnego alertu oraz 149

150 N O T A T K I 150

151 KS-PBC Moduł Administrator

152 Moduł Administrator 1. Przeznaczenie modułu Moduł Administrator umożliwia przeprowadzenie wszelkich czynności związanych z zarządzaniem systemu. Podstawowym jego zastosowaniem jest, możliwość definiowania nowych użytkowników którzy w przyszłości będą mogli pracować z systemem. Każdemu tak zdefiniowanemu użytkownikowi systemu istnieje możliwość nadawania lub odbierania uprawnień do funkcji systemowych. W związku z faktem iż system może posiadać dużą liczbę możliwych do przyznania uprawnień, istnieje możliwość definiowania ról, które następnie można przypisywać użytkownikom systemu. Oprócz uprawnień do funkcji systemowych, istnieje szereg opcji systemowych których edycja umożliwia zmianę niektórych ustawień oraz zachowań systemu. Dodatkowo moduł udostępnia przegląd statystyk związanych z użytkowaniem samego systemu. Ponadto licencje przechowywane są również w formie pliku *.KTL. W przypadku gdy baza danych FIREBIRD nie posiada tabeli SLIC, wtedy podczas pierwszego uruchomienia aplikacji w połączeniu z tą bazą danych nastąpi proces automatycznego importu licencji z pliku KTL do bazy. Licencję z pliku KTL można zaimportować do bazy danych z poziomu modułu ADMINISTRATOR uruchamiając funkcję z menu Admin Licencje, która daje możliwość zarządzania licencjami. 2. Organizacja modułu Funkcje modułu podzielone zostały na trzy kategorie umożliwiające w łatwy sposób na sterowanie procesem zarządzania systemem. Wybór każdej z kategorii dostępny jest z pozycji menu głównego lub przez kombinację klawiszy Ctrl+cyfra określająca numer kategorii. Kategoria Uprawnienia (skrót Ctrl + 1) umożliwia definiowanie nowych użytkowników oraz przyznawanie im uprawnień do funkcji systemowych. Kategoria Opcje (skrót Ctrl + 2) umożliwia zmianę wartości parametrów opcji systemu, Kategoria Histogram (skrót Ctrl + 3) umożliwia przegląd statystyk związanych z użytkowaniem systemu. 3. Zarządzanie systemem Od poprawnych ustawień parametrów systemowych, oraz od posiadanych przez użytkownika uprawnień zależy cała praca z systemem, tak więc jakiekolwiek zmiany przeprowadzane w module ADMINISTRATOR powinny być dokładnie przemyślane Zarządzanie licencjami Podstawą do prawidłowego działania aplikacji KAMSOFT jest poprawna licenja na dany produkt. W bazie danych (ORACLE lub FireBird) licencje przechowywane są w tabelach SLIC i SLIP. W bazie danych ORACLE tabele SLIC i SLIP znajdują się w schemacie KS. Rys. 1. Okno zarządzania licancjami Uruchamiając funkcję importu F10 Importuj, licencja z pliku KTL, znajdująca się w tym samym katalogu co plik EXE aplikacji, zostanie umieszczona w bazie danych na serwerze Opcje bezpieczeństwa W module ADMINISTRATOR, po przejściu do Opcji, a następnie wybierając podstawowy schemat KS-ZSI, z lewej strony okna pojawi się lista z kategoriami ustawień. Po wybraniu kategorii Bezpieczeństwo obok pojawi się lista z parametrami. Lista parametrów: KSSCRTY AFT LGN INFO czy pokazywać informację po zalogowaniu użytkownika, KSSCRTY AUTLGOUT SEC liczba sekund, po których nastąpi wylogowanie użytkownika z aplikacji (0 bez wylogowania), KSSCRTY LGN CNT CLS maksymalna liczna nieudanych kolejnych prób logowania, po których następuje zamknięcie aplikacji, KSSCRTY LGN TRY CNT maksymalna liczba nieudanych kolejnych prób logowania, po których nastąpi blokada konta, KSSCRTY PWD EXP DAYS ilość dni ważności hasła (0 bez sprawdzania), KSSCRTY PWD HIST LEN liczba dni, która określa po jakim czasie hasło z historii może się powtórzyć, KSSCRTY PWD QUALITY wskaźnik jakości hasła (zakres od 0 do 100, gdzie 0 bez sprawdzania, 50 - standardowy poziom wg normy bezpieczeństwa obowiązującej w KAMSOFT), 152

153 Moduł Administrator KSSCRTY PWD RMD DAYS ilość dni przed wygaśnięciem hasła, kiedy nastąpi przypomnienie o konieczności zmiany hasła (0 bez powiadamiania), KSSCRTY SYNC TIME czy synchronizować czas z czasem serwera bazy danych, Powyższym parametrom można nadawać nowe wartości, za pomocą przycisku F2 Dodaj. Parametry mogą być uzależniane od środowiska. Aby dodawana wartość parametru była widoczna tylko dla wybranej aplikacji, należy uzupełnić pole Wariant wpisując w nie wartość NSYS aplikacji. Jeżeli pole Wariant nie zostanie wypełnione, ustawiona wartość parametru będzie brana do wszystkich aplikacji, dla których parametr nie został uzależniony od środowiska. Jeżeli dla parametru nie zostaną wprowadzone żadne możliwe wartości, wtedy parametr będzie posiadał wartość domyślną, która jest widoczna na liście z parametrami. Wskaźnik jakości hasła wyliczany jest według algorytmu ilość znaków pomnożona przez 4.2, jeżeli w haśle występują cyfry wskaźnik jest mnożony przez 1.5, jeżeli w haśle występują znaki specjalne #, $, %, &,...) wskaźnik jest mnożony przez Konfiguracja środowiska aplikacji Konfiguracja środowiska pracy aplikacji określana jest wstępnie przez projektantów systemu i zaszyta w zasobach. W przypadku zaistnienia innych, niż standardowe, warunki pracy system należy skonfigurować indywidualnie do potrzeb klienta. Konfiguracja środowiska dostępna jest na trzech poziomach. poprzez plik konfiguracyjny INI znajdujący się na dysku sieciowym, poprzez lokalny plik konfiguracyjny INI, poprzez odpowiednie wpisy w rejestrach, poprzez linie poleceń. Priorytet ustawianych parametrów jest zgodny z ww. hierarchią tzn. najważniejsze są wpisy w linii poleceń a najmniej ważne ustawienia w sieciowym INI. Określenie hierarchii odbywa się poprzez nadpisanie wcześniejszych wartości Konfiguracja środowiska za pośrednictwem pliku INI Zmiany konfiguracji systemu odbywają się poprzez zmianę (dodanie) odpowiednich wpisów w pliku INI. (Plik INI musi posiadać taką samą nazwę jak nazwa aplikacji oraz znajdować się w tym samym katalogu lub na dysku sieciowym). Podział parametrów definiowalnych mogących występować w pliku INI: [POLACZENIE] parametry dotyczące połączenia z bazą danych: BAZA TYP typ bazy danych z którą będzie nawiązywane połączenie: ORA Oracle, DB2 AS400, IBX Interbase, PDX lokalne pliki Paradox a, BAZA OPER użytkownik bazy danych, wartość parametru powinna być zgodna z ustawioną wartością parametru BAZA DBSTRING, BAZA SCHEMAT dotyczy aplikacji pracujących w trybie autoryzacji bazy danych, BAZA DBSTRING ciąg parametrów opisujących połączenie do bazy danych. Budowa ciągu w zależności od parametru BAZA TYP: dla połączenie ORA : dla połączenia DB2 : dla połączenia PDX : <SCIEZKA DO KATALOGU DBF> dla połączenia IBX : <SCIEZKA DO BAZY GDB> BEZIKON aplikacja zostanie uruchomiona w zubożonej szacie graficznej (bez tła, ikon), przyjmowane wartości TAK/NIE, BEZAKT wyłącz aktualizację plików z dysku sieciowego, (TAK/NIE), BEZUSTBDE czy przyjąć domyślne ustawienia BDE, (TAK/NIE), SCIEZKAAKT ścieżka do katalogu z aktualizacjami, tylko lokalne ini, AUTO WYLOGUJ CZAS czas bezczynności po którym ma następować wylogowanie z aplikacji, czas podany w sekundach, 0 deaktywacja funkcji, APP TRAY aplikacja podczas minimalizacji chowa się do Traya, (TAK/NIE), ORACLE SQL TRACE określa czy ma być tworzony ślad wywołań SQL przez bazę danych ORACLE, system po ustawieniu na TAK włącza zapisywanie logu po przestawieniu na NIE wyłącza, domyślnie ustawione jest na NIE. (TAK/NIE), TRYB ZAMKNIJ Dostępne okno wyboru zamykania systemu: APP tylko zamknięcie aplikacji domyślny i zawsze możliwy, SYS dodatkowo pytanie czy zamknąć system operacyjny, LOGOUT dodatkowe pytanie o wylogowanie z systemu operacyjnego, MODRUN uruchamia moduł o wskazanym numerze zaraz po starcie systemu. [AUTOINSTALACJA] parametry dotyczące automatycznej instalacji systemu oraz aktualizacji: AUTO INSTALACJA aktywna / nieaktywna automatyczna instalacja systemu, (TAK/NIE), LOKALNY DYSK litera lokalnego dysku na którym ma być zainstalowany system podczas automatycznej instalacji, 153

154 3. Zarządzanie systemem KOPIOWAC INI czy podczas automatycznej instalacji kopiować plik konfiguracyjny INI na dysk lokalny, (TAK/NIE), SKROT NA PULPIT czy podczas automatycznej instalacji tworzyć skrót na pulpicie, (TAK/NIE), SKROT DO START MENU czy podczas automatycznej instalacji tworzyć skrót w Start Menu, (TAK/NIE), [MODULY] parametry dotyczące wyglądu oraz akcji wykonywanych przez klawisze modułów formy głównej aplikacji: MOD XX EXECUTE opis sposobu uruchomienia pliku EXE z modułu o numerze XX, dokładny opis w rozdziale 3.3.3, MOD XX NAME nazwa modułu pojawiająca się na klawiszu modułu o numerze XX, MOD XX COLOR kolor klawisza modułu o numerze XX, MOD XX HINT podpowiedź pojawiająca się na klawiszu modułu XX. Parametry definiowane w pliku sieciowym mają niższy priorytet od analogicznych parametrów zdefiniowanych w pliku lokalnym Konfiguracja środowiska za pośrednictwem linii poleceń Część parametrów modyfikowanych za pośrednictwem pliku INI może ulec zmianie również poprzez przekazanie do aplikacji linii poleceń z żądanymi ustawieniami. Linia poleceń ma priorytet wyższy niż pliki INI. Linia poleceń może zostać przekazywana do systemu na trzy sposoby: poprzez plik wsadowy, poprzez skrót do programu EXE, wpis w rejestrach w kluczu HK C USER\ Software\ KAMSOFT\ KS APLIKACJA \ frmparam\ PARA- METRY. Budowa linii poleceń: KSAplikacja.exe [<RDB> <połączenie> [przełączniki]] Opis parametrów: <RDB> ORA lub IBX lub DB2 - rodzaj bazy danych, <połączenie> - opis połączenia do bazy gdy nie podano użytkownika do bazy to jest pytanie, a hasło można odczytać z rejestrów lub pytanie za pierwszym razem, <SERWER> <ALIAS ORA> lub <PLIK IBX> lub <ALIAS DB2:BIBLIOTEKA> lub <ADR:PLIK IBX> określenie serwera bazy, BEZAKT bez aktualizacji plików, BEZIKON bez ikon i animacji z kolorami, BEZUSTBDE nie ustawia żadnych parametrów połączenia do serwera w BDE pozostawia domyślne ustawione w sterowniku do bazy w BDE, SCIEZKAAKT=<scieżka> - ścieżka główna do aktualizacji plików, jeżeli aktualizacja przez FTP, PROTAKT FTP lub IFS protokół aktualizacji plików, MODRUN=<nr> uruchamia automatycznie moduł o nr. PRZYKŁAD: KSCRM.EXE ORA MODRUN= Uruchamianie programów zewnętrznych Środowisko aplikacji KAMSOFT umożliwia uruchamianie produktów zewnętrznych, odbywa się to poprzez odpowiednią konfiguracje systemu wewnątrz pliku konfiguracyjnego INI. Dostępne parametry definiowane są w sekcji [MODULY]: MOD XX EXECUTE nazwa programu zewnętrznego EXE, opis składa się z kolejnych elementów oddzielonymi średnikami zapisanych w formacie: EX;<NazwaPlikuExe>[;<ParametrWywołania>] gdzie: <NazwaPlikuExe> Nazwa pliku EXE, można podać ścieżkę dostępu względną, <ParametrWywołania> dla programów wykonywalnych EXE można przekazać parametry, przekazać można wartość parametru systemowego (zwracane przez GetSysParam) przez wpisanie nazwy parametru poprzedzonej lub parametr statyczny bez MOD XX NAME nazwa modułu, MOD XX COLOR kolor modułu, MOD XX HINT podpowiedź o module. PRZYKŁAD 1: Chcąc uruchomić program notatnik klikając w moduł 55 należy w pliku INI w sekcji [MO- DULY] dodać wpis: MOD 55 EXECUTE=EX;notepad.exe MOD 55 NAME=NOTATNIK MOD 55 COLOR=0x MOD 55 HINT=Notatnik PRZYKŁAD 2: Chcąc uruchomić program łączący się z bazą danych, można ustawić parametry połączenia: MOD 55 OPER 3.4. Aktualizacja systemu Aplikacje KAMSOFT posiadają wbudowany mechanizm aktualizacji bibliotek systemowych. Zapewnia on synchronizację systemu uruchamianego z systemem wzorcowym przechowywanym na dysku sieciowym. Aktualizacja całego systemu przebiega w kilku etapach. 1. Kontrola spójności lokalnej wersji systemu, pobranie nowszej wersji bibliotek standardowych, w razie niezgodności zakończenie działania systemu. 2. Kontrola istnienie nowszej wersji plików systemowych i ewentualny restart aplikacji. 154

155 Moduł Administrator 3. Kontrola istnienie nowszej wersji plików dodatkowych systemu i ewentualna ich aktualizacja (bez restartu). Aktualizacja jest standardowo aktywna. Jej wyłączenia umożliwia parametr BEZAKT w linii poleceń bądź pliku INI Automatyczna instalacja systemu Aplikacje KS posiadają mechanizm automatycznej instalacji. Funkcja jest aktywna tylko podczas próby uruchomienia systemu z dysku sieciowego. Następuje wówczas automatyczne kopiowanie systemu na dysk lokalny określony w pliku INI (LOKALNY DYSK). Automatyczna instalacja jest przerywana w przypadku stwierdzenia niezgodności ustawień parametrów dotyczących instalacji. Parametry dotyczące automatycznej instalacji definiowane są tylko w pliku INI, opis parametrów autoinstalacji znajduje się w rozdziale w sekcji [AUTOINSTALACJA]. Automatyczna instalacja możliwa jest tylko wówczas, gdy SCIEZKAAKT wskazuje na katalog, z którego została uruchomiona aplikacja Konfiguracja firmy Aplikacje KAMSOFT umożliwiają przechowywanie informacji o firmach. Szczególnie danych o firmie klienta, której poprawnie wprowadzone dane mogą być później wykorzystywane do: prezentacji informacji oraz loga firmy na formatce głównej, umieszczenia danych o firmie na wydrukach, fakturowania. Jeżeli wprowadzonych firm jest więcej niż jedna i jeśli nie uda się dopasować numeru klienta pobranego z licencji do żadnej z wprowadzonych firm, to aplikacja nie będzie zwracać żadnych informacji o firmie. Poprzez przycisk F4 Logo można dodać logo firmy z pliku graficznego w formacie.jpg, które będzie pokazywane na głównej formatce. 4. Uprawnienia Poprzez wbudowany w system mechanizm zarządzania uprawnieniami do wykonywania funkcji systemowych, istnieje możliwość definiowania wielu użytkowników, którzy pracując z systemem mogą pełnić role administratorów, serwisantów, operatorów itd. Każdemu zdefiniowanemu użytkownikowi systemu, istnieje możliwość nadawania lub odbierania uprawnień do wykonywania funkcji systemowych. W celu ułatwienia zarządzania procesem nadawania uprawnień użytkownikom, system udostępnia możliwość wcześniejszego zdefiniowania ról. W takim przypadku użytkownik ma możliwość otrzymania uprawnień w wyniku przydzielenia mu zdefiniowanej roli, jak również w wyniku przyznania uprawnienia indywidualnego. W celu zdefiniowania nowego użytkownika lub modyfikacji uprawnień należy wybrać kategorię C1 Uprawnie (skrót Ctrl + 1), po czym wyświetlone zostanie okno umożliwiające definiowanie nowych użytkowników, ról oraz nadawanie im uprawnień do funkcji systemowych. Funkcja konfiguracji firm może nie być udostępniona przez projektantów systemu, jeżeli jest udostępniona, wtedy znajduje się w menu modułu Administratora. Jeśli w tabeli firm będzie jeden rekord to aplikacja ustawi ten rekord jako aktywną firmę w aplikacji, niezależnie od tego czy numer klienta w firmie jest równy numerowi klienta z licencji. W przypadku jeżeli w tabeli firm znajduje się więcej niż jedna firma, firmę klienta należy skonfigurować poprzez wpisanie w polu Nr klienta odpowiedniego numeru klienta odczytanego z licencji. Numer klienta z licencji wpisuje się w polu przedstawionym poniżej: Moduł Administrator menu Firmy C1 Firmy Dodaj/Popraw. Rys. 3. Okno uprawnienia operatorzy W związku z tym, że system może pracować na różnych platformach baz danych ( ORACLE, FIREBIRD, itd...), wybór niektórych opcji może nieznacznie się różnić w zależności od rodzaju aktualnie używanej bazy danych. W takim przypadku każda taka opcja zawierać będzie informację o typie bazy danych dla której ma ona zastosowanie. Wyświetlone okno wyposażone jest w następujące elementy: Rys. 2. Numer klienta 1. panel z wyborem aplikacji umożliwia wybór aplikacji dla której ustalany będzie wybór uprawnień oraz tworzenie lub edycja użytkowników i ról. Wybór aplikacji dostępny jest tylko podczas pracy z bazą ORACLE, 155

156 4. Uprawnienia 2. zakładki umożliwiają przełączanie pomiędzy widokami operatorów, ról i uprawnień. Nadawanie uprawnień operatorom systemu możliwe jest tylko na zakładce Operatorzy. Pozostałe dwie zakładki umożliwiają przegląd ról oraz uprawnień zdefiniowanych w systemie i zostaną omówione w dalszych punktach tego rozdziału, 3. mechanizm wyszukiwania pozwala wyszukać operatora poprzez wprowadzenie: skrótu lub nazwiska i imienia, 4. przyciski funkcyjne umożliwiają dodanie, edycję lub wykasowanie operatora z/do systemu. Przyciski są dostępne tylko na zakładce Operatorzy, 5. przyciski funkcyjne umożliwiają dodanie, edycję lub wykasowanie roli z systemu. Przyciski dostępne są na wszystkich zakładkach, 6. tabela danych wyświetla wszystkich operatorów zdefiniowanych w systemie. Poszczególne kolumny tabeli określają: skrót dla operatora, nazwisko oraz imię, 7. tabela ról wyświetla wszystkie role zdefiniowane w systemie. Jeżeli zaznaczonemu operatorowi w tabeli danych 6 przypisana jest jakaś rola to zostanie to zasygnalizowane poprzez pojawienie się znacznika jaka została danemu operatorowi przypisana, przy roli 8. tabela uprawnień wyświetla wszystkie uprawnienia zdefiniowane w systemie. Poszczególne kolumny tabeli określają: może określa czy operator ma uprawnienie do funkcji systemu czy nie, moduł określa nazwę modułu do którego przypisane jest uprawnienie, numer określa numer uprawnienia zdefiniowanego w systemie, nazwa określa nazwę uprawnienia. Jeżeli wybranemu operatorowi przypisane są jakieś uprawnienia, zasygnalizowane zostanie to przez pojawienie się znacznika przy tym uprawnieniu. Jeżeli operator otrzymał uprawnienie z roli zasygnalizowane zostanie to pojawieniem się znacznika, 9. mechanizm wyszukiwania - umożliwia wyszukanie uprawnienia poprzez wprowadzenie: nazwy uprawnienia, nazwy modułu, numeru uprawnienia, nazwy modułu i numeru uprawnienia oraz nazwy uprawnienia lub opisu uprawnienia, 10. filtrowanie uprawnień - umożliwia przefiltrowanie uprawnień poprzez wybór opcji z list rozwijanych 4.1. Dodanie nowego operatora systemu Aby dodać nowego operatora do systemu, należy nacisnąć przycisk SF2 Dodaj znajdujący się na zakładce Operatorzy (skrót Shift + F2) Po wywołaniu funkcji wyświetlone zostanie okno pozwalające zdefiniować nowego operatora systemu. Rys. 4. Okno dodawania nowego operatora systemu Wyświetlone okno wyposażone jest w następujące pola, których wypełnienie pozwoli na dodanie nowego operatora w systemie. Poszczególne pola określają: Imię wypełnienie pola jest wymagane. Określa imię operatora, Nazwisko wypełnienie pola jest wymagane. Określa nazwisko operatora, Login wypełnienie pola jest wymagane. Określa nazwę jaką operator będzie używał podczas logowania do systemu, wypełnienie pola nie jest wymagane. Określa adres , PESEL wypełnienie pola nie jest wymagane. Określa PESEL operatora, Język wypełnienie pola nie jest wymagane. Określa język jakim posługuje się operator, Wariant wypełnienie pola nie jest wymagane. Jeśli wypełniono pole język, to w tym polu możliwe jest podanie wariantu języka (ang. Amerykański), Kod kreskowy wypełnienie pola nie jest wymagane. Wartość numeryczna kodu kreskowego, Aktywny określa status operatora, zmiana statusu nie jest dostępna podczas dodawania nowego operatora. Każdy nowo dodany operator ma status Aktywny. Możliwe jest także ustalenie hasła dla wprowadzanego użytkownika. W tym celu, należy użyć funkcji CF4 Zm. hasło (skrót Ctrl + F4), po której wywołaniu wyświetlone zostanie okno umożliwiające ustalenie nowego hasła dla operatora. 156

157 Moduł Administrator Rys. 7. Potwierdzenie usunięcia operatora systemu Rys. 5. Okno ustalenia hasła operatora systemu Aby ustalić hasło dla operatora systemu należy wypełnić pole Hasło a następnie powtórzyć ustalone hasło w polu Potwierdzenie. Po poprawnym wypełnieniu pól należy tak ustalone hasło zatwierdzić, poprzez przycisk ENT OK. Jeżeli ustalone hasło w obu polach jest różne, system wyświetli komunikat z informacją o błędnych danych i nie pozwoli na ustalenie hasła. Aby zamknąć okno bez ustalania hasła, należy należy użyć przycisku ESC Anuluj Edycja danych operatora systemu Jeżeli zachodzi konieczność zmiany danych operatora systemu, należy skorzystać z opcji edycji danych operatora. W tym celu należy użyć przycisku SF4 Popraw (skrót Shift + F2), który otwiera okno z danymi operatora, których edycja umożliwia zmianę danych Dodanie nowej roli do systemu Moduł pozwala na łatwiejsze zarządzanie przyznawaniem uprawnień operatorom systemu poprzez udostępnienie mechanizmu definiowania ról. Polega to na określeniu roli i nadaniu jej odpowiednich uprawnień. Następnie tak zdefiniowaną rolę można przydzielać operatorom systemu. W momencie gdy zachodzi konieczność dodania lub odebrania jakiegoś uprawnienia dla wybranej grupy operatorów, wówczas wystarczy zmodyfikować tylko tę rolę która jest im przypisana a uprawnienia zostaną im przypisane lub odebrane automatycznie. W celu dodania nowej roli do systemu należy użyć przycisku F2 Dodaj rolę. Po wybraniu funkcji dodawania nowej roli wyświetlone zostanie okno umożliwiające zdefiniowanie uprawnień mających obowiązywać w ramach nowo tworzonej roli. Rys. 8. Okno definiowania uprawnień roli Wyświetlone okno wyposażone jest w następujące elementy: Rys. 6. Okno edycji operatora systemu 4.3. Usuwanie operatora systemu Aby usunąć operatora systemu należy wskazać usuwanego operatora, a następnie użyć przycisku SF8 Usuń (skrót Shift + F8) znajdującego się na zakładce Operatorzy. Po wywołaniu funkcji wyświetlone zostanie okno z pytaniem czy na pewno usunąć wybranego operatora systemu. panel z polami edycyjnymi wypełnienie tych pól umożliwia określenie nazwy roli oraz wprowadzenie uwag dotyczących nowo definiowanej roli. Wypełnienie pola Nazwa roli jest wymagane do zatwierdzenia i dopisania roli do systemu, Zakładka: Prawa do operacji wszystkie uprawnienia zdefiniowane w systemie. Możliwe jest dodawanie lub odbieranie uprawnienia dla nowo tworzonej reguły. W tym celu należy skierować kursor myszy na pole kolumny Może zaznaczonego uprawnienia, a następnie poprzez dwukrotne kliknięcie przestawiać opcje na włączone lub wyłączone. Dodanie uprawnienia do reguły sygnalizowane jest pojawieniem się znacznika Może tego uprawnienia, w polu kolumny 157

158 4. Uprawnienia mechanizm wyszukiwania umożliwia wyszukanie uprawnienia poprzez wprowadzenie: nazwy uprawnienia, nazwy modułu, numeru uprawnienia lub nazwy uprawnienia z numerem modułu, przycisk zaznacz po zaznaczeniu uprawnienia w tabeli uprawnień możliwe jest jego dodawanie lub odbieranie poprzez naciskanie przycisku SPC Zaznacz lub spacji. przyciski dialogu umożliwiają potwierdzenie lub anulowanie dodania reguły do systemu. Aby potwierdzić dodanie reguły do systemu należy wypełnić wszystkie pola a następnie zatwierdzić przyciskiem OK. Definiując nową rolę, można skorzystać z ról, które już istnieją w systemie, podpinając do tworzonej roli role podrzędne. Można tego dokonać na zakładce Prawa do operacji, wskazując z listy rozwijanej rolę podrzędną i zatwierdzając przyciskiem F2 Dodaj, wtedy na liście Role podrzędne zostanie pokazana rola dodana jako podrzędna. Tak zdefioniowana rola będzie posiadać wszystkie uprawnienia, które posiadają role podpięte, a ponadto można ją rozbudowywać o kolejne uprawnienia, w zależności od przeznaczenia roli Edycja ustawień roli Jeżeli zachodzi konieczność zmiany ustawień wybranej roli należy wybrać funkcję edycji roli F4 Popraw rolę. Po wybraniu funkcji edycji wybranej roli wyświetlone zostanie okno w którym możliwe będzie poprawienie, dodanie lub odebranie uprawnień. Rys. 10. Potwierdzenie usunięcia roli z systemu Należy zwrócić szczególną uwagę podczas kasowania ról systemowych gdyż ich wykasowanie pociąga za sobą odebranie wszystkich uprawnień operatorom którym ta rola była przypisana Nadanie roli operatorowi Aby nadać rolę operatorowi systemu należy najpierw upewnić się że została ona poprawnie zdefiniowana. Kolejnym krokiem jest wybór operatora, któremu zamierzamy nadać daną rolę. Po wybraniu operatora należy wybrać rolę w tabeli ról (7) jaka ma zostać nadana operatorowi. Po wybraniu roli z tabeli ról, należy zaznaczyć przyciskiem Zaznacz lub za pomocą spacji. Wybór roli sygnalizowany jest przez pojawienie się przy jej nazwie znacznika, a odebranie roli powoduje wyłączenie znacznika znajdującego się przy nazwie roli Nadanie uprawnienia operatorowi systemu W przypadku jeżeli wybranemu operatorowi systemu należy przydzielić uprawnienie indywidualne, należy w tabeli uprawnień (8) znajdującej się na zakładce Operatorzy zaznaczyć uprawnienie jakie ma zostać przydzielone wybranemu operatorowi. Następnie posługując się myszą należy skierować kursor nad pole kolumny Może wybranego uprawnienia i poprzez dwukrotne kliknięcie lewym przyciskiem w tym polu przełączać opcje określające nadanie lub odebranie uprawnienia, lub za pomocą przycisku Zaznacz. Wybór uprawnienia sygnalizowany jest przez pojawienie się w kolumnie Może jednego ze znaczników: Rys. 9. Okno edycji wybranej roli Wyświetlone okno wyposażone jest w te same elementy co okno dodawania nowej roli. Obsługa tych elementów przebiega w sposób identyczny jak w przypadku okna dodawania nowej roli Usuwanie roli z systemu Aby usunąć rolę z systemu należy zaznaczyć usuwaną rolę na liście, a następnie użyć przycisku F8 Usuń rolę. Po wywołaniu funkcji F8 Usuń rolę wyświetlone zostanie okno z pytaniem czy na pewno usunąć wybraną rolę z systemu. znacznik - sygnalizuje że uprawnienie zostało nadane indywidualnie. Operator ma możliwość wykonywania funkcji systemowej określonej przez to uprawnienie, znacznik - sygnalizuje że uprawnienie zostało nadane z roli. Operator ma możliwość wykonywania funkcji systemowej określonej przez to uprawnienie, znacznik - sygnalizuje że operatorowi zablokowano możliwość wykonywania funkcji systemowej określonej przez to uprawnienie, brak znacznika sygnalizuje że uprawnieniu nie został nadany żaden status, w związku z tym operator nie może wykonywać funkcji systemowych określonych przez to uprawnienie. Wsród wszystkich uprawnień istnieje uprawnienie o nazwie Wszystkie uprawnienia, na liście zaznaczone 158

159 Moduł Administrator na czerwono (identyfikowane jako moduł: [dwuliterowy skrót systemu]00 i numerze 00000, np moduł: HF00 i numer 00000), które nadaje wszystkie uprawnienia do systemu. Zalecane jest aby to uprawnienie mieli nadane tylko administratorzy systemu. Uprawnienia tego nie można nadać roli Zakładka Role Wybór tej zakładki umożliwia podgląd wszystkich ról zdefiniowanych w systemie. Po wybraniu tej zakładki wyświetlone zostanie okno z trzema głównymi elementami umożliwiającymi przegląd zdefiniowanych ról oraz przypisanych do nich operatorów oraz uprawnień. Rys. 12. Okno zakładki Uprawnienia Poszczególne elementy wyświetlonego okna określają: Rys. 11. Okno zakładki Role Poszczególne elementy wyświetlonego okna określają: 1. lista ról znajduje się po lewej stronie okna. Wyświetlone w niej są wszystkie role zdefiniowane w systemie. Po zaznaczeniu konkretnej roli w tabelach znajdujących się po prawej stronie listy ról wyświetlone zostaną dane określające operatorów oraz uprawnienia jakie są przypisane do zaznaczonej roli, 2. tabela uprawnień wyświetla wszystkie uprawnienia jakie zostały zdefiniowane w systemie. Jeżeli dane uprawnienie przypisane zostało do aktualnie wybranej roli, zostanie to zasygnalizowane poprzez pojawienie się znacznika, 3. tabela operatorów wyświetla wszystkich operatorów którym została przypisana aktualnie zaznaczona rola. 1. tabela uprawnień znajduje się po lewej stronie okna. Wyświetlone w niej są wszystkie uprawnienia zdefiniowane w systemie. Po zaznaczeniu konkretnego uprawnienia w tabelach znajdujących się po prawej stronie tabeli uprawnień wyświetlone zostaną dane określające role oraz operatorów jakie są przypisane do zaznaczonego uprawnienia, 2. lista ról wyświetla wszystkie role zdefiniowane w systemie. W przypadku gdy zaznaczone uprawnienie przypisane jest do roli, wówczas zostanie to zasygnalizowane pojawieniem się znacznika uprawnienie należy, przy roli do której owe 3. tabela operatorów wyświetla wszystkich operatorów którym przypisane zostało aktualnie zaznaczone uprawnienie. 5. Opcje Podczas pracy z systemem możliwa jest zmiana niektórych jego parametrów poprzez zmianę wartości opcji zdefiniowanych w systemie. W celu zmiany wartości opcji zdefiniowanych w systemie, należy wybrać kategorię C2 Opcje (skrót Ctrl + F2). Po wybraniu kategorii C2 Opcje wyświetlone zostanie okno umożliwiające zmianę wartości opcji zdefiniowanych w systemie Zakładka Uprawnienia Wybór tej zakładki umożliwia podgląd wszystkich uprawnień zdefiniowanych w systemie. Po wybraniu tej zakład wyświetlone zostanie okno z trzema głównymi elementami umożliwiającymi przegląd zdefiniowanych uprawnień oraz przypisanych do nich ról oraz operatorów. Rys. 13. Okno opcji systemu 159

160 5. Opcje Wyświetlone okno wyposażone zostało w następujące elementy ułatwiające wybór opcji i zmianę jej wartości: 1. Lista kategorii w celu ułatwienia, opcje systemu podzielone zostały na kategorie dzięki którym możliwe jest szybsze odnalezienie szukanej opcji, 2. Tabela opcji wyświetla wszystkie opcje zdefiniowane w systemie. Zbiór opcji może zostać ograniczony poprzez wybór kategorii, wówczas wyświetlone zostaną tylko te opcje które należą do tej kategorii. Poszczególne kolumny tabeli określają: zmienna i nazwa określają nazwę opcji, typ określa typ wartości opcji (np. wartość logiczna, tekstowa, numeryczna), wartość domyślna - określa wartość domyślną opcji, 3. Mechanizm wyszukiwania pozwala wyszukać opcję poprzez wprowadzenie: nazwy zmiennej, nazwy lub wartości, 4. Tabela wartości wyświetla wartości dla aktualnie zaznaczonej opcji w tabeli (2), 5. Przyciski funkcyjne umożliwiają edycję wartości aktualnie zaznaczonej opcji Zmiana i dodawanie wartości opcji W celu zmiany wartości, należy najpierw w tabeli opcji (2) zaznaczyć opcję której wartość będzie zmieniana a następnie, wywołać funkcję F4 Popraw, która wyświetli okno umożliwiające zmianę wartości wybranej opcji. Chcąc dodać nową wartość dla wybranej opcji należy uruchomić funkcją F2 Dodaj. Wartość określa wartość opcji. W zależności od typu wartości możliwa będzie jej zmiana poprzez wprowadzenie wartości tekstowej, liczbowej lub wybór wartości z listy rozwijanej, Wariant umożliwia określenie wariantu wskazującego w jakim przypadku ma obowiązywać opcja Zasady działania opcji Wartości każdej opcji określa się dla parametrów, parametry, dla których można definiować wartości opcji to: rok, numer modułu, numer stanowiska i identyfikator operatora. W zależności od obszaru zastosowania opcji, liczba parametrów, określanjących opcję może być różna. Są opcje, których nie można określić dla wszystkich parametrów. Tuż po uruchomieniu aplikacji ustawiane są dwa parametry środowiska: rok i numer stanowiska, uruchomienie modułu powoduje ustawienie wartości parametrów numeru modułu i identyfikatora operatora. Podczas otwierania modułów ładowane są wartości opcji, których ustawienia są zbieżne do parametrów środowiska. Każda opcja ma określoną domyślną wartość. Rozważmy opcję KSFAKT OKNO KASOWE, która ma określoną domyślną wartość -1. Jeżeli dla tej opcji nie będzie ustawionych innych wartości, wtedy niezależnie od operatora i stanowiska, wartość tej opcji po uruchomieniu modułu będzie równa -1. Natomiast, jeżeli wartości opcji KSFAKT OKNO KASOWE będą określone dla parametrów środowiska tak jak przedstawiono w tabeli: Rok Moduł Stanow. Operator Wartość Tab. 1. Wartości opcji KSFAKT OKNO KASOWE Rys. 14. Okno edycji wartości opcji Wyświetlone okno wyposażone jest w następujące pola których wypełnienie umożliwia zmianę wartości wybranej opcji: Wartości parametru określa nazwę opcji dla której modyfikowane są wartości, Rok jeżeli opcja dotyczy roku, wówczas obowiązywać będzie ona jeżeli wprowadzony rok jest równy z rokiem wersji systemu, Moduł jeżeli opcja dotyczy modułu, wówczas możliwy będzie wybór modułu w którym ma obowiązywać opcja, Stanowisko jeżeli opcja dotyczy stanowiska, wówczas możliwy będzie wybór stanowiska dla którego ma obowiązywać opcja, Operator jeżeli opcja dotyczy operatora, wówczas możliwy będzie wybór operatora dla którego ma obowiązywać opcja, Wtedy w zależności od tego jaki operator będzię zalogowany i na jakim stanowisku wartość opcji może być różna, np: jeżeli zaloguje się operator o indetyfikatorze 193 na stanowisku numer 5, wtedy wartość opcji będzie równa 5, jeżeli dowolny operator zaloguje się na stanowisku numer 8, wtedy wartość parametru będzie równa 3, dla operatora o identyfikatorze 123, wartość parametru będzie ustawiana na 4, jeżeli zaloguje się na stanowisku innym niż stanowisko 8, jeżeli operator 123 zaloguje się na stanowisku numer 8, wtedy wartość parametru ustawi się na 3, ponieważ paramert stanowisko ma większą wagę od parametru opertor, jeżeli operator 193, zaloguje się na stanowisku różnym od stanowisk 5 i 8, wtedy jako wartość parametru załaduje się wartość 2, w tym przypadku wartość 2 jest ustawioną wartością domyślną dla tej opcji. Nieokreślenie np. dla jakiego operatora wartość opcji ma być ustawiana, będzie oznaczać, że opcja będzie ustawiana dla każdego operatora systemu. 160

161 Moduł Administrator Jeżeli, dla opcji można określić np. trzy parametry: moduł, stanowisko i operatora, oraz dodano dwie wartości dla tej opcji: wartość pierwszą określając parametry moduł i stanowisko, wartość drugą określając parametry moduł i operatora. Wtedy, podczas ładowania wartości tej opcji (zakładając, że wartości parametrów środowiska aplikacji są zgodne ze wszystkimi trzema parametrami opcji), załadowana zostanie wartość pierwsza, ponieważ każdy z parametrów posiada wagę, najwyższą wagę ma parametr rok, następnie moduł, stanowisko i operator z najniższą wagą. Nie ma możliwości dodania kilku różnych wartości opcji dla tych samych ustawień parametrów. 6. Histogram Od momentu rozpoczęcia pracy z systemem, zbierane są dane statystyczne na temat pracy z poszczególnymi modułami aplikacji. Możliwy jest przegląd danych dotyczących czasu pracy oraz ilości odwołań do systemu, modułów oraz funkcji systemowych. Dla wszystkich statystyk możliwe jest określenie przedziału czasowego z jakiego mają być analizowane dane. Przejście do histogramów wywkonuje się poprzez przycisk C3 Histogram, który wyświetla okno z wykresem umożliwiające przegląd danych statystycznych. modułu lub funkcji systemowej. W przypadku gdy w polu Historia dla wybierzemy: Systemu w polach poniżej możliwy będzie wybór systemu oraz operatora, Modułu w polach poniżej możliwy będzie wybór modułu oraz operatora, Funkcji w polach poniżej możliwy będzie wybór funkcji oraz operatora. Ponadto możliwy jest wybór okresu dla jakiego ma zostać wyświetlona historia. Dodatkowo można wybrać jedną z opcji prezentacji historii: podział czasowy włączenie opcji pozwala zgrupować dane według parametrów określonych w panelach Grupowanie według (2) i Średnie wyników w (3). Jeżeli opcja ta zostanie wyłączona możliwe będzie jedynie zaznaczenie opcji Ułożenie wg ilości na panelu Średnie wyników w (3) co spowoduje posortowanie wyników od wartości najwyższej do najniższej, podział na moduły/funkcje włączenie tej opcji pozwala wyświetlić dane z rozbiciem na poszczególne moduły lub funkcje. Jeżeli wybraną tę opcję wówczas nie można dodatkowo włączyć opcji Podział na operatorów, podział na operatorów włączenie tej opcji pozwala wyświetlić dane dotyczące pracy operatorów systemu. Jeżeli wybrano tę opcję wówczas nie można dodatkowo włączyć opcji Podział na moduły/funkcje, efektywność włączenie tej opcji pozwala wyświetlić efektywność pracy operatorów. 2. Panel wyboru grupowania pozwala określić w jakim przedziale czasowym mają zostać zgrupowane dane (godziny, dni, tygodnie, miesiące, lata), 3. Panel wyboru uśredniania wyników - pozwala określić z jakiego przedziału czasowego mają zostać uśrednione dane, 4. Zakładka Tabele wybór tej zakładki pozwala przeglądać wyniki przeprowadzonej statystyki w postaci tabeli, Rys. 15. Okno statystyk systemu Wyświetlone okno wyposażone jest w następujące elementy których ustawienie pozwala przeglądać statystyki dotyczące pracy systemu: 1. Panel parametrów definiuje się w nim dla jakiego elementu systemu ma zostać wyświetlona historia pracy. Możliwe jest definiowanie historii dla całego systemu, Rys. 16. Przegląd danych w postaci tabeli 5. Zakładka Wykres wybór tej zakładki pozwala przeglądać wyniki przeprowadzonej statystyki w postaci wykresu, Pod tabelą wyników lub pod wykresem znajdują się przyciski funkcyjne które odpowiadają za: CF6 Odśwież wykonuje ponownie statystykę na podstawie aktualnie ustalonych parametrów Aby wywołać tę funkcję należy korzystając z myszy skierować kursor nad przycisk CF6 Odśwież i kliknąć lewy przycisk lub korzy- 161

162 7. Blokady stając z klawiatury wcisnąć klawisz Ctrl i przytrzymując go nacisnąć klawisz F6, CO Zmień osie umożliwia zmianę osi na wykresie przedstawiającym dane statystyczne. Aby wywołać tę funkcję należy korzystając z myszy skierować kursor nad przycisk CO Zmień osie i kliknąć lewy przycisk lub korzystając z klawiatury wcisnąć klawisz Ctrl i przytrzymując go nacisnąć klawisz O, F5 Drukuj umożliwia wydruk wykresu. Aby wywołać tę funkcję należy korzystając z myszy skierować kursor nad przycisk F5 Drukuj i kliknąć lewy przycisk lub korzystając z klawiatury wcisnąć klawisz F5. 7. Blokady W systemach informatycznych często istnieje konieczność zablokowania pewnych obiektów, dokumentów i niedopuszczenie do ich edycji. Z poziomu modułu Administratora jest możliwość podglądu zablokowanych obiektów i ewentualne zwolnienie założonych przez system blokad. Listę aktywnych blokad można uruchomić z menu modułu Administratora Admin Blokady: Rys. 18. Okno z listą połączeń Z ważniejszych danych zawartych w wpisie połączenia to, czas rozpoczęcia połączenia, czas zakończenia połączenia, całkowity czas pracy podczas połączenia, opertaor i aplikacja z poziomu, której połączenie do bazy zostało wykonane. Listę połączeń w każdej chwili można odświeżyć za pomoca przycisku CF6 Odśwież (skrót Ctrl + F6), przycisk CI Ilość (skrót Ctrl + I) służy do zliczenia liczby wpisów, które spełniają określone warunki wyszukiwania. Niepotrzebne wpisy można usunąć. Chcąc usunąć wskazany wpis, należy go zaznaczyć na liście, a następnie usunąć za pomocą przycisku F8 Usuń poz., przyciskiem SF8 Usuń cał. (sktót Shift + F8) usuwane są wszystkie wpisy połączeń. Po uruchomieniu funkcji usuwających wpisy pojawia się pytanie czy aby na pewno wykonać operację, dopiero po udzieleniu twierdzącej odpowiedzi wpisy zostaną usunięte. Informacje, jakie można jeszcze uzyskać z tego poziomu jest lista zablokowanych operatorów, którą można pokazać klikająć na przycisk CF3 Zabl. konta (skrót Ctrl + F3). Odblokowanie operatora dokonuje się na karcie edycji operatora, zmieniając jego status na Aktywny (Rozdz. 4.2). Rys. 17. Okno z listą blokad W zależności od tego jakiego typu obiekt jest zablokowany, taki przycisk będzie dostępny do odblokowania go: F3 zwolnij blokadę, 9. Sesje Dodatkową funkcją jaką dostarcza moduł administacyjny jest lista aktywnych połączeń z bazą danych (sesji), do której podłączona jest aplikacja, lista aktywnych sesji uruchamiana jest z menu: Admin Sesje: F4 zwolnij semafor binarny, F6 zwolnij semafor całkowity. Zwalnianie blokad szczególnie użyteczne jest w takich przypadkach, jak np.: jeden z użytkowników rozpoczął edycję dokumentu, przez co system nałożył blokadę na edytowany dokument, aby nikt inny w tym czasie nie mógł go zmienić, po czym z nieprzewidzianych przyczyn użytkownik musiał zrestartować komputer. Blokada nie została zwolniona, przez co żaden użytkownik nie będzie mógł rozpocząć edycji tego dokumentu, wtedy jedynym rozwiązaniem jest zwolnienie blokady z dokumentu z poziomu modułu ADMINISTRATOR. 8. Połączenia Rys. 19. Okno z listą sesji Moduł Administrator umożliwia przegląd historii połączeń systemów do bazy danych, lista połączeń wywoływana jest z menu: Admin Polaczenia: 162

163 Moduł Administrator Na liście przedstawione są najważniejsze parametry sesji, takie jak: numer aplikacji KAMSOFT, nazwa komputera wraz z jego numerem IP, z którego wykonane było połączenie do bazy danych, oraz czas zalogowania do bazy danych. Lista nie jest odświeżana automatyczne, tak więc w celu zaktualizowania aktywnych sesji należy użyć przyciski CF6 Odśwież (skrót Ctrl + F6). Z tego poziomu jest możliwość odłączenia od bazy danych wybranej aplikacji uruchomionej na danym komputerze poprzez zabicie sesji. Odbywa się to przez zaznaczenie wybranej sesji i uruchomienie funkcji zabijania sesji za pomocą przycisku F8 Zabij sesję. Po potwierdzeniu zamiaru zabicia sesji, następuje rozłączenie wskazanej aplikacji z bazą danych. Zaznaczając opcję Tylko bieżący schemat, znajdującą się w prawej dolnej części okna, zostaje odblokowany przycisk F11 Fun. admin.. Przycisk ten umożliwia wywołanie zdalnych funkcji administracyjnych, takich jak: wysłanie komunikatu administracyjnego, lub zdalne wyłączenie aplikacji na innym komputerze: Rys. 21. Harmonogram zadań Oprócz przeglądu zaplanowanych w systemie zadań oraz dzienników z ich wykonania możlliwe jest również usuwanie, dodawanie i modyfikacja zadań. 11. Dodatkowe funkcje W zależności od konfiguracji systemu w menu Inne modułu Administrator mogą znajdować się dodatkowe funkcje rozszerzające działanie modułu, np. Inne Licencja uruchamiająca kreatora aktualizacji licencji KAMSOFT. Rys. 20. Zdalne funkcje administracyjne Po wybraniu jednej z trzech rodzaji funkcji ( Wyślij komunikat administracyjny, Zamknij aplikację, Zamknij aplikację natychmiast ) i określeniu IP stacji roboczej (lub zaznaczeniu opcji Do wszystkich ), przyciskiem OK można zdalnie wykonać wybraną czynność. 10. Harmonogram zadań Moduł Administrator posiada uniwersalny system harmonogramów umożliwiający zaplanowanie w czasie dowolnego zadania zdefiniowanego w postaci klasy napisanej w języku Java. Klasy Java dostarczane są przez aplikację podczas jej instalacji. Lista zadań wywoływana jest z menu Admin Zadania: 12. Zaawansowane funkcje w systemie W rozdziale zawartych jest kilka informacji, dla administratorów systemów, dotyczących aplikacji KAMSOFT, które mogą być przydatne podczas rozwiązywania problemów Blokada uruchamiania aplikacji podczas instalacji i aktualizacji Proces aktualizacji bądź instalacji aplikacji ściśle związany jest ze zmianą obiektów w bazie danych, toteż w trakcie wykonywania operacji na bazie danych przez KS-Instalatora, żaden użytkownik aktualizowanej aplikacji nie powinien mieć możliwości pracy na bazie danych z poziomu aplikacji. Aby bez przeszkód można było przeprowadzić aktualizację, KS-Instalator, podczas jej rozpoczęcia, zakłada blokadę na aktualizowany produkt, która uniemożliwia pracę użytkownikom. Blokada zostaje usunięta po zakończeniu aktualizacji. Jeżeli baza danych ORACLE jest w trakcie aktualizacji, wtedy podczas próby uruchomienia aplikacji pojawi się komunikat oczekujący na zakończenie aktualizacji bazy danych, który informuje o przewidywanym czasie do końca aktualizacji: Rys. 22. Komunikat oczekujący do zakończenia aktualizacji bazy danych 163

164 12. Zaawansowane funkcje w systemie Jeżeli komunikat oczekujący nie zostanie zamknięty, wtedy po zakończeniu aktualizacji bazy danych komunikat zniknie i aplikacja zostanie uruchomiona. W przypadku gdy baza danych typu FIREBIRD jest w trakcie aktualizacji, uruchomienie aplikacji i próba wejścia do któregokolwiek modułu będzie kończyć się komunikatem: Rys. 23. Informacja o blokadzie na bazie FireBird Jeżeli aktualizowany jest produkt KS-ZSI, wtedy nałożona blokada, blokuje uruchomienie każdej aplikacji, która powiązana jest z tym schematem wspólnym. Przewidywany czas zakończenia aktualizacji pokazywany w komunikatach nie jest dokładnym czasem końca aktualizacji bazy danych. Może się zdarzyć, że wyświetlany czas zakończenia aktualizacji będzie wcześniejszy od aktualnego czasu, może to być spowodowane złą oceną czasu potrzebnego do aktualizacji bazy danych na danym sprzęcie komputerowym. Informacja o blokadzie dla danego produktu znajduje się w tabeli SSYS w polu UPGD. Jeżeli aplikacja jest aktualizowana, pole zawiera szacowany czas zakończenia aktualizacji, w przeciwnym wypadku pole to zawiera wartość null Tożsamość systemu (tabela SLKS) i numer stanowiska Tabela SLKS, identyfukująca system, umieszczona jest w każdym schemacie aplikacji. Zawiera ZAWSZE jeden rekord z numerem systemu (NSYS) powiązany z tabelą systemów KS.SSYS. Poprawne ustawienie tego numeru w schemacie aplikacji jest czynnikiem warunkującym poprawne uruchomienie aplikacji. W szczególności należy zwrócić uwagę na pojawiający się niekiedy błąd stworzenia synonimu do SLKS co jest niedopuszczalne. Tabela SLKS jest wypełniana przez program KS-Instalator na podstawie licencji. Aplikacje KAMSOFT zawsze pracują w kontekście określonego numeru stanowiska. Lista stanowisk znajduje się w tabeli SSTN. Podczas pierwszego uruchomienia aplikacji na danej stacji roboczej następuje automatyczne przypisanie numeru stanowiska wg następującego algorytmu: 1. Jeśli w tabeli SSTN istnieje wpis z adresem IP stacji roboczej, na której uruchamiana jest aplikacja to nadawany jest jako numer stanowiska id tego rekordu (SSTN.NSTN), 2. Jeśli w tabeli SSTN nie istnieje powiązany rekord to dodawany jest nowy a jego id staje się numerem stanowiska (pierwsza wolna wartość dodatnia SSTN). Uzyskane w powyższy sposób numery stanowisk są zapisywane w rejestrze w poniższym kluczu:hklm (lub HKCU) SOFTWARE KAMSOFT (nazwa ciągu STANOWISKO). Kolejne uruchomienie aplikacji nie będzie już powodowało przydzielenia numeru stanowiska. Numer jest pobierany zawsze w pierwszej kolejności z rejestru Windows. Rekord SSTN jest nadpisywany jeśli zawiera nieprawidłowe wartości dla stacji roboczej. Taka sytuacja może wystąpić jeśli inna stacja robocza ma identyczny numer stanowiska w rejestrze i wcześniej wpisała tam swoje wartości. Sytuacja w której kilka stacji roboczych ma identyczny numer jest niedopuszczalna i wykrywana przez mechanizm sprawdzania licencji stanowiskowych. Z tego powodu należy szczególnie uważać przy ewentualnym ręcznym ustawianiu numerów stanowisk w rejestrze Integracja schematów aplikacji ORACLE Aplikacje KAMSOFT, które pracują na integrowanych schematach posiadają w tabeli SSYS wpis INTG=T. Tylko takie aplikacje, które mają ww. wpis są widoczne w programie KS-Integrator i mogą być integrowane. Podstawowym elementem pozwalającym na rozpoczęcie integrowania schematów aplikacji jest wgranie licencji na serwer. KS-Integrator na podstawie licencji tworzy odpowiednie wpisy w SSYS, SAPP, SPRD oraz SLKS, które są niezbędne do pracy samej aplikacji jak również KS-Integratora. W przypadku instalowania aplikacji KS-SOMED w schemacie aplikacji znajduje się rozszerzona tabela SLKS o pole IDINS. Pole to jest identyfikatorem IDINS z tabeli JNIP dla warunku FWEW=1. Jego wypełnienie w SLKS jest niezbędne do poprawnego działania integracji KS-SOMED. 164

165 KS-PBC Dodatki

166 Dodatki 1. Dodatek A Opcje systemu KS-PBC 1.1. Ustawianie opcji Aby zmienić wybraną opcję należy uruchomić moduł Administrator z menu głównego systemu (okna menedżera). Następnie z głównego menu wybrać Opcje lub użyć skrótu Ctrl+2, po czym wyświetlone zostanie okno umożliwiające edycję wszystkich dostępnych opcji. Rys. 1. Dostępne opcje Po wybraniu opcji, należy wybrać przycisk Dodaj lub skrót F2, a następnie wybrać operatora i nadać opcji odpowiednią wartość. Rys. 2. Ustawienie opcji 1.2. Wykaz dostępnych opcji Ogólne 1. Opóźnienie odczytu danych w msk Opóźnienie odczytu danych to czas po jakim od momentu zatrzymania się na wybranej pozycji, zostają odczytane szczegółowe dane wybranego elementu z listy. W przypadku tej opcji należy wprowadzić czas opóźnienia. Domyślna wartość: Powiadomienia 1. Typ otrzymywanej wiadomości Opcja ta jest związana z powiadamianiem użytkownika o wykonanych działaniach związanych z wystawionym lub otrzymanym zleceniem. W tym przypadku użytkownik może wybrać rodzaj powiadomienia. Jeśli użytkownik nie chce być informowany o wykonanych operacjach należy wybrać Brak, jeśli natomiast chce być powiadamiany tylko o niektórych z nich należy ustawić opcje odpowiadające danym zdarzeniom. Domyślna wartość: Powiadomienie o kopii zlecenia. W przypadku ustawienia opcji na TAK użytkownik będzie powiadamiany o otrzymaniu nowego zlecenia, które zostało wystawione w wyniku utworzenia kopii planu. Domyślna wartość: TAK. 3. Powiadomienie o generacji zlecenia. W przypadku ustawienia opcji na TAK użytkownik będzie powiadamiany o otrzymaniu nowego zlecenia. Domyślna wartość: TAK. 4. Powiadomienie o generacji zlecenia z akceptacją. W przypadku ustawienia opcji na TAK użytkownik będzie powiadamiany o otrzymaniu nowego zlecenia, wystawionego po wstępnym zaakceptowaniu nadzlecenia. Domyślna wartość: TAK. 5. Powiadomienie o generacji zlecenia z zatwierdzeniem. W przypadku ustawienia opcji na TAK użytkownik będzie powiadamiany o otrzymaniu nowego zlecenia, wystawionego po zatwierdzeniu planu. Domyślna wartość: TAK. 6. Powiadomienie o generacji zlecenia z monitorowaniem. W przypadku ustawienia opcji na TAK użytkownik będzie powiadamiany o otrzymaniu nowego zlecenia, wystawionego po rozpoczęciu monitorowania planu. Domyślna wartość: TAK. 7. Powiadomienie o zmianie uprawnień do zlecenia. W przypadku ustawienia opcji na TAK użytkownik będzie powiadamiany o zmianie uprawnień do zlecenia. Domyślna wartość: TAK. 8. Powiadomienie o przekazaniu zlecenia do modyfikacji W przypadku ustawienia opcji na TAK użytkownik będzie powiadamiany o każdym przekazaniu do modyfikacji zlecenia które otrzymał. Domyślna wartość: TAK. 9. Powiadomienie o modyfikacji struktury. W przypadku ustawienia opcji na TAK użytkownik będzie powiadamiany o zmianie struktury zlecenia które otrzymał. Domyślna wartość: TAK 10. Powiadomienie o przeterminowaniu zlecenia. W przypadku ustawienia opcji na TAK użytkownik zostanie powiadomiony o przeterminowaniu otrzymanego zlecenia. Domyślna wartość: TAK. 11. Powiadomienie o wstępnej akceptacji zlecenia W przypadku ustawienia opcji na TAK użytkownik otrzymujący zlecenie zostanie powiadomiony o wstępnej akceptacji. Domyślna wartość: TAK. 12. Powiadomienie o zatwierdzeniu zlecenia 166

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Podstawowe informacje o skoroszycie Excel jest najczęściej wykorzystywany do tworzenia skoroszytów. Skoroszyt jest zbiorem informacji, które są przechowywane w

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny 2010 dla WINDOWS cz. 1 Slajd 1 Slajd 2 Ogólne informacje Arkusz kalkulacyjny podstawowe narzędzie pracy menadżera Arkusz kalkulacyjny

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1 Podręcznik użytkownika programu Ceremonia 3.1 1 Spis treści O programie...3 Główne okno programu...4 Edytor pieśni...7 Okno ustawień programu...8 Edycja kategorii pieśni...9 Edytor schematów slajdów...10

Bardziej szczegółowo

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter.

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter. OPIS PROGRAMU TPREZENTER. Program TPrezenter przeznaczony jest do pełnej graficznej prezentacji danych bieżących lub archiwalnych dla systemów serii AL154. Umożliwia wygodną i dokładną analizę na monitorze

Bardziej szczegółowo

ZLECENIA STAŁE. Instrukcja Użytkownika systemu bankowości internetowej dla firm. BOŚBank24 iboss

ZLECENIA STAŁE. Instrukcja Użytkownika systemu bankowości internetowej dla firm. BOŚBank24 iboss BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. ul. Żelazna 32 / 00-832 Warszawa tel.: (+48 22) 850 87 35 faks: (+48 22) 850 88 91 e-mail: bos@bosbank.pl Instrukcja Użytkownika systemu bankowości internetowej dla firm ZLECENIA

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Slajd 1 Excel Slajd 2 Ogólne informacje Arkusz kalkulacyjny podstawowe narzędzie pracy menadżera Arkusz

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wprowadzania graficznych harmonogramów pracy w SZOI Wg stanu na 21.06.2010 r.

Instrukcja wprowadzania graficznych harmonogramów pracy w SZOI Wg stanu na 21.06.2010 r. Instrukcja wprowadzania graficznych harmonogramów pracy w SZOI Wg stanu na 21.06.2010 r. W systemie SZOI została wprowadzona nowa funkcjonalność umożliwiająca tworzenie graficznych harmonogramów pracy.

Bardziej szczegółowo

Obszar Logistyka/Zamówienia Publiczne

Obszar Logistyka/Zamówienia Publiczne Obszar Logistyka/Zamówienia Publiczne Plany Zamówień Publicznych EG_LOG Plany Zamówień Publicznych Instrukcja Użytkownika. Instrukcja użytkownika 2 Spis treści SPIS TREŚCI... 3 NAWIGACJA PO SYSTEMIE...

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika Obieg dokumentów

Podręcznik użytkownika Obieg dokumentów Podręcznik użytkownika Obieg dokumentów Opracowany na potrzeby wdrożenia dla Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu W ramach realizacji projektu: Uczelnia jutra wdrożenie

Bardziej szczegółowo

Lista wprowadzonych zmian w systemie Vario v. 3.3 od wydania 3.003.60177.00403 do wydania 3.003.60180.00419

Lista wprowadzonych zmian w systemie Vario v. 3.3 od wydania 3.003.60177.00403 do wydania 3.003.60180.00419 Lista wprowadzonych zmian w systemie Vario v. 3.3 od wydania 3.003.60177.00403 do wydania 3.003.60180.00419 LP Vario* Wersja Zmiany 1. BPM 3.003.60177.00403 Ulepszenie działania pola przeznaczonego do

Bardziej szczegółowo

Zmiany w programie VinCent Office v.1.09

Zmiany w programie VinCent Office v.1.09 Zmiany w programie VinCent Office v.1.09 1. Zmiany ogólne dotyczące modułów FK i GM. a) Zmiana sposobu wyświetlania danych w tabelach Do wersji 1.08 dane prezentowane w tabelach miały zdefiniowane określone

Bardziej szczegółowo

Podręcznik Użytkownika LSI WRPO

Podręcznik Użytkownika LSI WRPO Podręcznik użytkownika Lokalnego Systemu Informatycznego do obsługi Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 2013 w zakresie wypełniania wniosków o dofinansowanie Wersja 1 Podręcznik

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi funkcjami i pojęciami związanymi ze środowiskiem AutoCAD 2012 w polskiej wersji językowej.

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi funkcjami i pojęciami związanymi ze środowiskiem AutoCAD 2012 w polskiej wersji językowej. W przygotowaniu ćwiczeń wykorzystano m.in. następujące materiały: 1. Program AutoCAD 2012. 2. Graf J.: AutoCAD 14PL Ćwiczenia. Mikom 1998. 3. Kłosowski P., Grabowska A.: Obsługa programu AutoCAD 14 i 2000.

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA SYSTEMU MaxeBiznes MODUŁ KANCELARIA-Elektroniczny obieg faktury

PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA SYSTEMU MaxeBiznes MODUŁ KANCELARIA-Elektroniczny obieg faktury PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA SYSTEMU MaxeBiznes MODUŁ KANCELARIA-Elektroniczny obieg faktury 1.1. Uruchomienie aplikacji Aplikacja uruchamiana jest przez uruchomienie skrótu umieszczonego na pulpicie ekranu

Bardziej szczegółowo

Rejestracja faktury VAT. Instrukcja stanowiskowa

Rejestracja faktury VAT. Instrukcja stanowiskowa Rejestracja faktury VAT Instrukcja stanowiskowa 1. Uruchomieni e formatki Faktury VAT. Po uruchomieniu aplikacji pojawi się okno startowe z prośbą o zalogowanie się. Wprowadzamy swoją nazwę użytkownika,

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym Rozdział II Praca z systemem operacyjnym 55 Rozdział III - System operacyjny i jego hierarchia 2.2. System operacyjny i jego życie Jak już wiesz, wyróżniamy wiele odmian systemów operacyjnych, które różnią

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI LABORATORIUM TECHNOLOGIA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH W BIOTECHNOLOGII Aplikacja bazodanowa: Cz. II Rzeszów, 2010 Strona 1 z 11 APLIKACJA BAZODANOWA MICROSOFT ACCESS

Bardziej szczegółowo

Sposób tworzenia tabeli przestawnej pokażę na przykładzie listy krajów z podstawowymi informacjami o nich.

Sposób tworzenia tabeli przestawnej pokażę na przykładzie listy krajów z podstawowymi informacjami o nich. Tabele przestawne Tabela przestawna to narzędzie służące do tworzenia dynamicznych podsumowań list utworzonych w Excelu lub pobranych z zewnętrznych baz danych. Raporty tabeli przestawnej pozwalają na

Bardziej szczegółowo

Skróty klawiaturowe w programie Microsoft Excel 2013

Skróty klawiaturowe w programie Microsoft Excel 2013 y klawiaturowe w programie Microsoft Excel 2013 Przewodnik y klawiaturowe w programie Microsoft Excel 2013 zawiera ponad 200 różnych kombinacji klawiszy wraz z opisem ich działania, których użycie pozwala

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH Formularze i raporty

BAZY DANYCH Formularze i raporty BAZY DANYCH Formularze i raporty Za pomocą tabel można wprowadzać nowe dane, przeglądać i modyfikować dane już istniejące. Jednak dla typowego użytkownika systemu baz danych, przygotowuje się specjalne

Bardziej szczegółowo

System Informatyczny Oddziału Wojewódzkiego NFZ

System Informatyczny Oddziału Wojewódzkiego NFZ Publikator informacji o postępowaniach w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. System Informatyczny Oddziału Wojewódzkiego NFZ Publikator informacji o postępowaniach w sprawie

Bardziej szczegółowo

Dlaczego stosujemy edytory tekstu?

Dlaczego stosujemy edytory tekstu? Edytor tekstu Edytor tekstu program komputerowy służący do tworzenia, edycji i formatowania dokumentów tekstowych za pomocą komputera. Dlaczego stosujemy edytory tekstu? możemy poprawiać tekst możemy uzupełniać

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy

Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy Spis treści: 1 WSTĘP... 3 2 DOSTĘP DO SYSTEMU... 3 3 OPIS OGÓLNY SEKCJI TŁUMACZENIA...

Bardziej szczegółowo

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych ASKOM i asix to zastrzeżone znaki firmy ASKOM Sp. z o. o., Gliwice. Inne występujące w tekście znaki firmowe

Bardziej szczegółowo

Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.3

Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.3 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.3 Slajd 1 Slajd 2 Numerowanie i punktowanie Automatyczne ponumerowanie lub wypunktowanie zaznaczonych akapitów w

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu MS Office Word

Edytor tekstu MS Office Word Edytor tekstu program komputerowy ukierunkowany zasadniczo na samo wprowadzanie lub edycję tekstu, a nie na nadawanie mu zaawansowanych cech formatowania (do czego służy procesor tekstu). W zależności

Bardziej szczegółowo

System imed24 Instrukcja Moduł Analizy i raporty

System imed24 Instrukcja Moduł Analizy i raporty System imed24 Instrukcja Moduł Analizy i raporty Instrukcja obowiązująca do wersji 1.8.0 Spis treści 1. Moduł Analizy i Raporty... 3 1.1. Okno główne modułu Analizy i raporty... 3 1.1.1. Lista szablonów

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA PRACOWNIK SPZOZ

PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA PRACOWNIK SPZOZ PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA PRACOWNIK SPZOZ -1- SPIS TREŚCI: 1. Logowanie...3 1.1 Logowanie do programu... 3 1.2 Wylogowanie z programu... 3 2. Sprawozdanie...3 2.1. Sprawozdania... 3 2.2 Sprawozdanie wyszukiwanie...

Bardziej szczegółowo

ABC 2002/XP PL EXCEL. Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings. Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9)

ABC 2002/XP PL EXCEL. Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings. Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9) ABC 2002/XP PL EXCEL Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9) Obszar roboczy programu (10) o Pasek tytułowy (10) o Przyciski Minimalizuj

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ3

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ3 02-699 Warszawa, ul. Kłobucka 8 pawilon 119 tel. 0-22 853-48-56, 853-49-30, 607-98-95 fax 0-22 607-99-50 email: info@apar.pl www.apar.pl Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ3 wersja 1.5 1. Opis Aplikacja ARSOFT-WZ3

Bardziej szczegółowo

Obsługa Panelu Menadżera

Obsługa Panelu Menadżera Obsługa Panelu Menadżera Wersja 3.59.305 4.04.2013 r. Panel Menadżera pozwala na dostęp do wybranych informacji systemu Streamsoft Prestiż, poprzez przeglądarkę internetową. Ponadto panel ten można obsługiwać

Bardziej szczegółowo

Cash Flow System Instrukcja

Cash Flow System Instrukcja Cash Flow System Instrukcja Wersja 1.17 Instalacja Instalacja programu Cash Flow System polega na wywołaniu programu instalatora. Następnie postępujemy zgodnie z sugestiami proponowanymi przez program

Bardziej szczegółowo

Konsolidacja FP- Depozyty

Konsolidacja FP- Depozyty Instrukcja użytkowania modułu Konsolidacja FP- Depozyty w ramach systemu BGK@24BIZNES BGK PEWNY PARTNER Kwiecień 2011 Spis Treści Wstęp... 3 Konsolidacja FP Depozyty... 3 1. Przeglądanie listy dyspozycji

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

Elektroniczny Urząd Podawczy

Elektroniczny Urząd Podawczy Elektroniczny Urząd Podawczy Dzięki Elektronicznemu Urzędowi Podawczemu Beneficjent może wypełnić i wysłać formularz wniosku o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa

Bardziej szczegółowo

System Muflon. Wersja 1.4. Dokument zawiera instrukcję dla użytkownika systemu Muflon. 2009-02-09

System Muflon. Wersja 1.4. Dokument zawiera instrukcję dla użytkownika systemu Muflon. 2009-02-09 System Muflon Wersja 1.4 Dokument zawiera instrukcję dla użytkownika systemu Muflon. 2009-02-09 SPIS TREŚCI 1. Firmy... 3 I. Informacje podstawowe.... 3 II. Wyszukiwanie.... 4 III. Dodawanie nowego kontrahenta....

Bardziej szczegółowo

WINDOWS XP PRO WINDOWS XP PRO

WINDOWS XP PRO WINDOWS XP PRO WINDOWS XP PRO 1 WINDOWS XP PRO PLIK jest to ciąg informacji (bajtów) zapisany na nośniku zewnętrznym (dysku) pod określoną nazwą. Nazwa pliku może składać się z maksymalnie 256 znaków. W Windows XP plik

Bardziej szczegółowo

najlepszych trików Excelu

najlepszych trików Excelu 70 najlepszych trików W Excelu 70 najlepszych trików w Excelu Spis treści Formatowanie czytelne i przejrzyste zestawienia...3 Wyświetlanie tylko wartości dodatnich...3 Szybkie dopasowanie szerokości kolumny...3

Bardziej szczegółowo

Aplikacja projektu Program wycinki drzew i krzewów dla RZGW we Wrocławiu

Aplikacja projektu Program wycinki drzew i krzewów dla RZGW we Wrocławiu Aplikacja projektu Program wycinki drzew i krzewów dla RZGW we Wrocławiu Instrukcja obsługi Aplikacja wizualizuje obszar projektu tj. Dorzecze Środkowej Odry będące w administracji Regionalnego Zarządu

Bardziej szczegółowo

Moduł Faktury służy do wystawiania faktur VAT bezpośrednio z programu KolFK.

Moduł Faktury służy do wystawiania faktur VAT bezpośrednio z programu KolFK. Moduł Faktury służy do wystawiania faktur VAT bezpośrednio z programu KolFK. Moduł uruchamiamy z menu: Faktury Menu: Ewidencja faktur wywołuje formatkę główna modułu fakturowania. Rys 1. Ewidencja faktur

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Platformy nszkoła. Panel Ucznia

Instrukcja obsługi Platformy nszkoła. Panel Ucznia Instrukcja obsługi Platformy nszkoła Panel Ucznia Spis Treści I. Rozpoczęcie pracy... 3 Pulpit... 3 Menu Start... 4 Tablica... 4 II. Mój profil... 5 Dane personalne... 5 Adres do korespondencji... 6 Dodatkowe

Bardziej szczegółowo

Co to jest arkusz kalkulacyjny?

Co to jest arkusz kalkulacyjny? Co to jest arkusz kalkulacyjny? Arkusz kalkulacyjny jest programem służącym do wykonywania obliczeń matematycznych. Za jego pomocą możemy również w czytelny sposób, wykonane obliczenia przedstawić w postaci

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Grafiki InŜynierskiej CAD. Rozpoczęcie pracy z AutoCAD-em. Uruchomienie programu

Laboratorium z Grafiki InŜynierskiej CAD. Rozpoczęcie pracy z AutoCAD-em. Uruchomienie programu Laboratorium z Grafiki InŜynierskiej CAD W przygotowaniu ćwiczeń wykorzystano m.in. następujące materiały: 1. Program AutoCAD 2010. 2. Graf J.: AutoCAD 14PL Ćwiczenia. Mikom 1998. 3. Kłosowski P., Grabowska

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Pierwsze kroki

Ćwiczenie 1: Pierwsze kroki Ćwiczenie 1: Pierwsze kroki z programem AutoCAD 2010 1 Przeznaczone dla: nowych użytkowników programu AutoCAD Wymagania wstępne: brak Czas wymagany do wykonania: 15 minut W tym ćwiczeniu Lekcje zawarte

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika

Instrukcja użytkownika SoftwareStudio Studio 60-349 Poznań, ul. Ostroroga 5 Tel. 061 66 90 641 061 66 90 642 061 66 90 643 061 66 90 644 fax 061 86 71 151 mail: poznan@softwarestudio.com.pl Herkules WMS.net Instrukcja użytkownika

Bardziej szczegółowo

Nowe funkcje CONDICO Trade 4.0

Nowe funkcje CONDICO Trade 4.0 Nowe funkcje CONDICO Trade 4.0 Czerwiec, 2010 Copyright 2008, The NASDAQ OMX Group, Inc. All rights reserved. Streszczenie Ekran rynku Listy instrumentów Zlecenia własne Transakcje własne Transakcje pozasesyjne

Bardziej szczegółowo

Słowa kluczowe Sterowanie klawiaturą, klawiatura, klawisze funkcyjne, przesuwanie obiektów ekranowych, wydawanie poleceń za pomocą klawiatury

Słowa kluczowe Sterowanie klawiaturą, klawiatura, klawisze funkcyjne, przesuwanie obiektów ekranowych, wydawanie poleceń za pomocą klawiatury Obsługa za pomocą klawiatury Różnego typu interfejsy wykorzystują różne metody reagowania i wydawania poleceń przez użytkownika. W środowisku graficznym najpopularniejsza jest niewątpliwie mysz i inne

Bardziej szczegółowo

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Uruchamianie edytora OpenOffice.ux.pl Writer 9 Dostosowywanie środowiska pracy 11 Menu Widok 14 Ustawienia dokumentu 16 Rozdział 2. OpenOffice

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 1.1 Uruchamianie AutoCAD-a 14. 1.2 Ustawienia wprowadzające. Auto CAD 14 1-1. Aby uruchomić AutoCada 14 kliknij ikonę

1. Wprowadzenie. 1.1 Uruchamianie AutoCAD-a 14. 1.2 Ustawienia wprowadzające. Auto CAD 14 1-1. Aby uruchomić AutoCada 14 kliknij ikonę Auto CAD 14 1-1 1. Wprowadzenie. 1.1 Uruchamianie AutoCAD-a 14 Aby uruchomić AutoCada 14 kliknij ikonę AutoCAD-a 14 można uruchomić również z menu Start Start Programy Autodesk Mechanical 3 AutoCAD R14

Bardziej szczegółowo

VinCent Administrator

VinCent Administrator VinCent Administrator Moduł Zarządzania podatnikami Krótka instrukcja obsługi ver. 1.01 Zielona Góra, grudzień 2005 1. Przeznaczenie programu Program VinCent Administrator przeznaczony jest dla administratorów

Bardziej szczegółowo

Trik 1 Autorejestrowanie zmian dokonanych w obliczeniach

Trik 1 Autorejestrowanie zmian dokonanych w obliczeniach :: Trik 1. Autorejestrowanie zmian dokonanych w obliczeniach :: Trik 2. Czytelne formatowanie walutowe :: Trik 3. Optymalny układ wykresu punktowego :: Trik 4. Szybkie oznaczenie wszystkich komórek z formułami

Bardziej szczegółowo

KASK by CTI. Instrukcja

KASK by CTI. Instrukcja KASK by CTI Instrukcja Spis treści 1. Opis programu... 3 2. Pierwsze uruchomienie... 4 3. Okno główne programu... 5 4. Konfiguracja atrybutów... 6 5. Nadawanie wartości atrybutom... 7 6. Wybór firmy z

Bardziej szczegółowo

Dodanie nowej formy do projektu polega na:

Dodanie nowej formy do projektu polega na: 7 Tworzenie formy Forma jest podstawowym elementem dla tworzenia interfejsu użytkownika aplikacji systemu Windows. Umożliwia uruchomienie aplikacji, oraz komunikację z użytkownikiem aplikacji. W trakcie

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości część 2 Zaprojektowaliśmy stronę dodaj_dzial.aspx proszę jednak spróbować dodać nowy dział nie podając jego nazwy

Bardziej szczegółowo

Do wersji 7.91.0 Warszawa, 09-12-2013

Do wersji 7.91.0 Warszawa, 09-12-2013 Biuro Online Konektor instrukcja użytkownika Do wersji 7.91.0 Warszawa, 09-12-2013 Spis treści 1. Instalacja oprogramowania... 3 2. Pierwsze uruchomienie... 5 2.1. Tworzenie usługi... 5 2.2. Konfiguracja

Bardziej szczegółowo

System Obsługi Zleceń

System Obsługi Zleceń System Obsługi Zleceń Podręcznik Administratora Atinea Sp. z o.o., ul. Chmielna 5/7, 00-021 Warszawa NIP 521-35-01-160, REGON 141568323, KRS 0000315398 Kapitał zakładowy: 51.000,00zł www.atinea.pl wersja

Bardziej szczegółowo

WASTE MANAGEMENT SYSTEM PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA SERWISU WWW

WASTE MANAGEMENT SYSTEM PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA SERWISU WWW WASTE MANAGEMENT SYSTEM PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA SERWISU WWW grudzień 2009 Waste Management System Podręcznik użytkownika Serwisu WWW SPIS TREŚCI 1. URUCHOMIENIE SERWISU WWW WASTE MANAGEMENT SYSTEM... 4

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy

Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy Cz. 4. Rysunki i tabele w dokumencie Obiekt WordArt Jeżeli chcemy zamieścić w naszym dokumencie jakiś efektowny napis, na przykład hasło reklamowe, możemy wykorzystać

Bardziej szczegółowo

URLOPY BY CTI. Instrukcja obsługi

URLOPY BY CTI. Instrukcja obsługi URLOPY BY CTI Instrukcja obsługi 1. Wstęp.... 3 2. Uruchomienie programu.... 4 3. Rozpoczęcie pracy w programie.... 6 4. Widok kalendarza.... 8 5. Widok pracowników.... 10 6.Tabela z danymi... 11 1. Wstęp.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH

LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI INSTYTUT INFORMATYKI I ELEKTROTECHNIKI ZAKŁAD INŻYNIERII KOMPUTEROWEJ Przygotował: dr inż. Janusz Jabłoński LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH Jeżeli nie jest potrzebna

Bardziej szczegółowo

System Wsparcia Organizacji Zakupów w GRUPIE TAURON - Podręcznik Oferenta

System Wsparcia Organizacji Zakupów w GRUPIE TAURON - Podręcznik Oferenta System Wsparcia Organizacji Zakupów w GRUPIE TAURON - Podręcznik Oferenta (c) 2012 Otwarty Rynek Elektroniczny S.A. 1 TAURON Polska Energia SA Marketplanet 1. Spis treści 1. SPIS TREŚCI... 2 2. WSTĘP...

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS

LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI INSTYTUT INFORMATYKI I ELEKTROTECHNIKI ZAKŁAD INŻYNIERII KOMPUTEROWEJ Przygotowali: mgr inż. Arkadiusz Bukowiec mgr inż. Remigiusz Wiśniewski LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS

Bardziej szczegółowo

MODUŁ OFERTOWANIE INSTRUKCJA OBSŁUGI

MODUŁ OFERTOWANIE INSTRUKCJA OBSŁUGI MODUŁ OFERTOWANIE INSTRUKCJA OBSŁUGI 1 1. MOŻLIWOŚCI Moduł Ofertowanie jest przeznaczony do programu Symfonia Handel Forte. Jego zadaniem jest wspomaganie działania pracowników firmy w przygotowywaniu

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA ZMIAN W KS-ASW INFORMACJA O AKTUALIZACJI SYSTEMU ISO 9001/2008 Dokument: Raport Numer: 33/2015 Wydanie: Waga: 90

DOKUMENTACJA ZMIAN W KS-ASW INFORMACJA O AKTUALIZACJI SYSTEMU ISO 9001/2008 Dokument: Raport Numer: 33/2015 Wydanie: Waga: 90 Raport Nr 33/2015 MODUŁ aswslow.dll SYSTEM INFORMATYCZNY KS-ASW 2015 z dnia 2015-08-18 OPIS ZMIAN, MODYFIKACJI i AKTUALIZACJI 1. Dodano informację o nazwach międzynarodowych na karcie definiowania odpowiedników

Bardziej szczegółowo

Kolumna Zeszyt Komórka Wiersz Tabela arkusza Zakładki arkuszy

Kolumna Zeszyt Komórka Wiersz Tabela arkusza Zakładki arkuszy 1 Podstawowym przeznaczeniem arkusza kalkulacyjnego jest najczęściej opracowanie danych liczbowych i prezentowanie ich formie graficznej. Ale formuła arkusza kalkulacyjnego jest na tyle elastyczna, że

Bardziej szczegółowo

I. Spis treści I. Spis treści... 2 II. Kreator szablonów... 3 1. Tworzenie szablonu... 3 2. Menu... 4 a. Opis ikon... 5 3. Dodanie nowego elementu...

I. Spis treści I. Spis treści... 2 II. Kreator szablonów... 3 1. Tworzenie szablonu... 3 2. Menu... 4 a. Opis ikon... 5 3. Dodanie nowego elementu... Kreator szablonów I. Spis treści I. Spis treści... 2 II. Kreator szablonów... 3 1. Tworzenie szablonu... 3 2. Menu... 4 a. Opis ikon... 5 3. Dodanie nowego elementu... 7 a. Grafika... 7 b. Tekst... 7 c.

Bardziej szczegółowo

Podstawy technologii cyfrowej i komputerów

Podstawy technologii cyfrowej i komputerów BESKIDZKIE TOWARZYSTWO EDUKACYJNE Podstawy technologii cyfrowej i komputerów Budowa komputerów cz. 2 systemy operacyjne mgr inż. Radosław Wylon 2010 1 Spis treści: Rozdział I 3 1. Systemy operacyjne 3

Bardziej szczegółowo

Podstawowe czynnos ci w programie Excel

Podstawowe czynnos ci w programie Excel Podstawowe czynnos ci w programie Excel Program Excel to zaawansowana aplikacja do obsługi arkuszy kalkulacyjnych i analizy danych, jednak aby w pełni wykorzystać jej możliwości, należy najpierw poznać

Bardziej szczegółowo

1. Instalacja Programu

1. Instalacja Programu Instrukcja obsługi dla programu Raporcik 2005 1. Instalacja Programu Program dostarczony jest na płycie cd, którą otrzymali Państwo od naszej firmy. Aby zainstalować program Raporcik 2005 należy : Włożyć

Bardziej szczegółowo

Kadry Optivum, Płace Optivum

Kadry Optivum, Płace Optivum Kadry Optivum, Płace Optivum Jak seryjnie przygotować wykazy absencji pracowników? W celu przygotowania pism zawierających wykazy nieobecności pracowników skorzystamy z mechanizmu Nowe wydruki seryjne.

Bardziej szczegółowo

Sekretariat Optivum. Jak przygotować listę uczniów zawierającą tylko wybrane dane, np. adresy e-mail ucznia i jego opiekunów? Projektowanie listy

Sekretariat Optivum. Jak przygotować listę uczniów zawierającą tylko wybrane dane, np. adresy e-mail ucznia i jego opiekunów? Projektowanie listy Sekretariat Optivum Jak przygotować listę uczniów zawierającą tylko wybrane dane, np. adresy e-mail ucznia i jego opiekunów? Program Sekretariat Optivum ma wbudowane różne edytory, które umożliwiają przygotowywanie

Bardziej szczegółowo

Pasek menu. Kategoria zakładki umożliwia dodawanie zakładek notowań i edytowanie sposobu ich wyświetlania.

Pasek menu. Kategoria zakładki umożliwia dodawanie zakładek notowań i edytowanie sposobu ich wyświetlania. Pierwsze kroki Główne okno Notowań Online składa się z: paska menu, obszaru daty i godziny wraz ze statusem połączenia aplikacji z siecią, paska narzędzi, okna notowań wraz z zakładkami do aktualnej grupy

Bardziej szczegółowo

Al. Akacjowa 16A 53-134 Wrocław

Al. Akacjowa 16A 53-134 Wrocław Instrukcja użytkownika programu Internet-Lab 1 Spis treści 1. Co to jest Internet- Lab i dla kogo jest przeznaczony?... 3 2. Jak uruchomić program Internet-Lab?... 3 3. Jak poruszać się ę po programie?...

Bardziej szczegółowo

DODAJEMY TREŚĆ DO STRONY

DODAJEMY TREŚĆ DO STRONY DODAJEMY TREŚĆ DO STRONY SPIS TREŚCI Pasek narzędzi i wyszukiwarka aplikacji... 2 Dodawanie portletów... 3 Widok zawartości stron... 4 Zawartość portletu... 5 Ikonki wybierz oraz dodaj zawartość stron...

Bardziej szczegółowo

ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE KOSZTÓW

ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE KOSZTÓW ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE KOSZTÓW PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA Finanse i Księgowość forte dla WINDOWS Powielanie w jakiejkolwiek formie całości lub fragmentów podręcznika bez pisemnej zgody firmy MATRIX.PL

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika Smart Orders

Instrukcja użytkownika Smart Orders Instrukcja użytkownika Smart Orders Autorski dodatek do platformy mforex Trader Kontakt: e-mail: kontakt@mforex.pl infolinia: 22 697 4774 www.mforex.pl 1 Spis treści 1. Informacje ogólne... 3 2. Uruchamianie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI SYSTEM ZARZĄDZANIA TREŚCIĄ

INSTRUKCJA OBSŁUGI SYSTEM ZARZĄDZANIA TREŚCIĄ INSTRUKCJA OBSŁUGI SYSTEM ZARZĄDZANIA TREŚCIĄ Spis treści: 1 Logowanie do panelu administracyjnego 2 Dodawanie obiektów na stronie 2.1 Wybór podstrony 2.2 Wybór obiektu 2.2.1 Dodawanie obiektów tekstowych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI DIODOWEGO WYŚWIETLACZA TEKSTÓW PIEŚNI STEROWANEGO Z TABLETU 10,1 '

INSTRUKCJA OBSŁUGI DIODOWEGO WYŚWIETLACZA TEKSTÓW PIEŚNI STEROWANEGO Z TABLETU 10,1 ' INSTRUKCJA OBSŁUGI DIODOWEGO WYŚWIETLACZA TEKSTÓW PIEŚNI STEROWANEGO Z TABLETU 10,1 ' -1- Spis treści - 1. O programie... 3 2. Uruchomienie programu... 3 3. Przygotowanie urządzenia do pracy... 4 4. Wyświetlanie

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy OpenOffice to darmowy zaawansowany pakiet biurowy, w skład którego wchodzą następujące programy: edytor tekstu Writer, arkusz kalkulacyjny Calc, program do tworzenia

Bardziej szczegółowo

IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII

IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII O programie Program Itelix itender Manager przeznaczony jest do zarządzania zapytaniami ofertowymi przesyłanymi za pomocą poczty elektronicznej przez firmy korzystające z systemu

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED Podręcznik użytkownika Katowice 2010 Producent programu: KAMSOFT S.A. ul. 1 Maja 133 40-235 Katowice Telefon: (0-32) 209-07-05 Fax:

Bardziej szczegółowo

Środki Trwałe v.2.2. Producent: GRAF Serwis Roman Sznajder 43-450 Ustroń ul. Złocieni 4/1 tel. 32 4449333, 609 09 99 55 e-mail: graf-serwis@wp.

Środki Trwałe v.2.2. Producent: GRAF Serwis Roman Sznajder 43-450 Ustroń ul. Złocieni 4/1 tel. 32 4449333, 609 09 99 55 e-mail: graf-serwis@wp. Środki Trwałe v.2.2 Producent: GRAF Serwis Roman Sznajder 43-450 Ustroń ul. Złocieni 4/1 tel. 32 4449333, 609 09 99 55 e-mail: graf-serwis@wp.pl Spis treści 2 SPIS TREŚCI 1. Wstęp 1.1. Nawigacja w programie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 2. Edycja tekstu (Microsoft Word)

Ćwiczenia nr 2. Edycja tekstu (Microsoft Word) Dostosowywanie paska zadań Ćwiczenia nr 2 Edycja tekstu (Microsoft Word) Domyślnie program Word proponuje paski narzędzi Standardowy oraz Formatowanie z zestawem opcji widocznym poniżej: Można jednak zmodyfikować

Bardziej szczegółowo

I. Interfejs użytkownika.

I. Interfejs użytkownika. Ćwiczenia z użytkowania systemu MFG/PRO 1 I. Interfejs użytkownika. MFG/PRO w wersji eb2 umożliwia wybór użytkownikowi jednego z trzech dostępnych interfejsów graficznych: a) tekstowego (wybór z menu:

Bardziej szczegółowo

Narzędzie informatyczne wspomagające dokonywanie ocen pracowniczych w służbie cywilnej

Narzędzie informatyczne wspomagające dokonywanie ocen pracowniczych w służbie cywilnej Narzędzie informatyczne wspomagające dokonywanie ocen pracowniczych w służbie cywilnej elektroniczne formularze arkuszy ocen okresowych i pierwszej oceny Instrukcja użytkownika Wersja 1.0 DSC KPRM 2015

Bardziej szczegółowo

enova365 Słownik używanych terminów

enova365 Słownik używanych terminów enova365 Słownik używanych terminów Oprogramowanie ERP do zarządzania. Wzmacnia firmę i rośnie wraz z nią. www.enova.pl, www.enova365.pl Spis treści Spis treści Słownik używanych terminów Nawigacja po

Bardziej szczegółowo

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy)

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Cz. 4. Animacje, przejścia, pokaz slajdów Dzięki animacjom nasza prezentacja może stać się bardziej dynamiczna, a informacje, które chcemy przekazać,

Bardziej szczegółowo

WYPOŻYCZALNIA BY CTI INSTRUKCJA

WYPOŻYCZALNIA BY CTI INSTRUKCJA WYPOŻYCZALNIA BY CTI INSTRUKCJA 1 Spis treści 1. Opis programu...3 2. Pierwsze uruchomienie...4 3. Konfiguracja...5 3.1. Licencja...5 3.2. Ogólne...5 3.2.1. Połączenia z bazami danych...5 3.2.2. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Centrum Informatyki "ZETO" S.A. w Białymstoku. Wysyłanie danych o licencjach i zezwoleniach do CEIDG w systemie ProcEnt Licencje

Centrum Informatyki ZETO S.A. w Białymstoku. Wysyłanie danych o licencjach i zezwoleniach do CEIDG w systemie ProcEnt Licencje Centrum Informatyki "ZETO" S.A. w Białymstoku Wysyłanie danych o licencjach i zezwoleniach do CEIDG w systemie Białystok, 29 czerwca 2012 Tytuł dokumentu: Wysyłanie danych o licencjach i zezwoleniach do

Bardziej szczegółowo

Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.1

Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.1 Slajd 1 Uruchomienie edytora Word dla Windows otwarcie menu START wybranie grupy Programy, grupy Microsoft Office,

Bardziej szczegółowo

MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych. prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś. Kraków: 2008 04 25

MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych. prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś. Kraków: 2008 04 25 MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś Kraków: 2008 04 25 Bazy danych Microsoft Excel 2007 udostępnia szereg funkcji i mechanizmów obsługi baz danych (zwanych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Wielkopolski system doradztwa. edukacyjno-zawodowego

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Wielkopolski system doradztwa. edukacyjno-zawodowego INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA DLA INSTYTUCJI RYNKU PRACY JAK KORZYSTAĆ Z MODUŁU ANALITYCZNEGO narzędzia informatycznego opracowanego w ramach projektu Wielkopolski system doradztwa edukacyjno-zawodowego Poznań,

Bardziej szczegółowo

Compas 2026 Vision Instrukcja obsługi do wersji 1.07

Compas 2026 Vision Instrukcja obsługi do wersji 1.07 Compas 2026 Vision Instrukcja obsługi do wersji 1.07 1 2 Spis treści Integracja...5 1.Compas 2026 Lan...5 Logowanie...7 Użytkownicy...8 Raporty...10 Tworzenie wizualizacji Widoki...12 1.Zarządzanie widokami...12

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA RELACJAMI Z KLIENTEM CRM7

SYSTEM ZARZĄDZANIA RELACJAMI Z KLIENTEM CRM7 SYSTEM ZARZĄDZANIA RELACJAMI Z KLIENTEM CRM7 Administracja instrukcja Panel administracyjny jest dostępny z menu po lewej stronie ekranu. Użytkownicy bez uprawnień administracyjnych mają tylko możliwość

Bardziej szczegółowo

Rozdział 9. Własny warsztat pracy

Rozdział 9. Własny warsztat pracy Rozdział 9 Własny warsztat pracy Poważną niedogodnością Excela 2007 była niemożność przygotowania własnego paska narzędziowego, czyli według nowej wstążkowej nomenklatury własnego panelu Wstążki. Każdy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkowa programu INTERNET LAB-BIT

Instrukcja użytkowa programu INTERNET LAB-BIT Instrukcja użytkowa programu INTERNET LAB-BIT 1. Co to jest program INTERNET LAB-BIT i dla kogo jest przeznaczony? Program INTERNET LAB-BIT jest to program umożliwiający zdalne przeglądanie danych z laboratoriów

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja GUI programu KAMELEON ERP ver. 8

Dokumentacja GUI programu KAMELEON ERP ver. 8 Dokumentacja GUI programu KAMELEON ERP ver. 8 Spis treści WSTĘP... 4 PROGRAM GŁÓWNY... 4 MENU POMOCNICZE... 5 MENU APLIKACJI... 6 SEKCJE... 6 Dodanie nowej sekcji... 7 Ukrywanie sekcji... 7 Przesuwanie

Bardziej szczegółowo

Nowy interfejs w wersji 11.0 C8 BETA

Nowy interfejs w wersji 11.0 C8 BETA Nowy interfejs w wersji 11.0 C8 BETA Copyright 2012 COMARCH Wszelkie prawa zastrzeżone Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione.

Bardziej szczegółowo