Wdrażanie systemu zarządzania środowiskowego w Koksowni Huty Stali Częstochowa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wdrażanie systemu zarządzania środowiskowego w Koksowni Huty Stali Częstochowa"

Transkrypt

1 Wdrażanie systemu zarządzania środowiskowego w Koksowni Huty Stali Częstochowa Opis zakładu Koksownia Huty Stali Częstochowa Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest jednym z wydziałów Huty Stali Częstochowa Spółka z o.o. Składa się z dwóch podstawowych oddziałów produkcyjnych: Oddział Produkcji Koksu (Węglownia, Piecownia, Sortownia) i Oddział Produkcji Węglopochodnych. Koksownię zbudowano w latach Powstały wówczas 4 baterie koksownicze o łącznej zdolności produkcyjnej 1,38 mln. ton koksu rocznie. W latach oddano do eksploatacji dwie nowe baterie koksownicze i zdolność produkcyjna wzrosła do 2,14 mln. ton koksu rocznie. W latach wyłączono z eksploatacji 3 baterie koksownicze, a 3 pozostałe poddano remontom modernizacyjnoodtworzeniowym. Obecnie Koksownia posiada dwie baterie koksownicze systemu ubijanego typu PWR 51B. Łączna ilość komór (2x57). Roczna zdolność produkcyjna Koksowni wynosi Mg koksu tj. około Mg koksu/dobę, przy rocznym zużyciu mieszanki węglowej około Mg. Głównymi produktami Koksowni są: koks (stabilizowany, wielkopiecowy, przemysłowo-opałowy, oraz sortymenty drobne - orzech, groszek, koksik), gaz koksowniczy, surowa smoła koksownicza. Ponadto produkuje się benzol, fenolan sodu, siarczan amonu i siarkę. Systematyczna działalność w kierunku zmniejszenia szkodliwego oddziaływania Koksowni na środowisko rozpoczęła się w roku Obecny poziom oddziaływania Koksowni na środowisko jest efektem kilkuletnich prac modernizacyjnych, poprawy metod zarządzania oraz ciągłego podnoszenia świadomości ekologicznej całej załogi, poprzez opracowany i wdrożony system szkoleń. astosowane rozwiązania zarządzania oraz ścisły reżim technologiczny, pozwalają Koksowni spełniać wszystkie krajowe normy dotyczące ochrony środowiska, a ich nowatorstwo znalazło uznanie w kraju i za granicą, czego dowodem są liczne dyplomy i medale, m.in. łote Medale otrzymane na Światowej Wystawie Inicjatyw i Nowości Technicznych Eureka w Brukseli: w 1992 roku za modernizację baterii koksowniczej oraz w 1996 roku za wdrożenie katalityczno-sodowej metody oczyszczania gazu koksowniczego. a wdrożenie i uzyskanie certyfikatu Systemu arządzania Środowiskowego (SŚ) Koksownia została laureatem nagrody Panteon Polskiej Ekologii. Obecnie w Koksowni na bazie istniejącego systemu zarządzania środowiskowego jest wdrażany zintegrowany system zarządzania, który obejmie system zarządzania jakością wg wymagań ISO 9000:2000, system zarządzania środowiskowego wg wymagań ISO 14001:1996 oraz system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy wg wymagań PN-N 18001:1999. Ogólne informacje o systemie zarządzania środowiskowego System zarządzania środowiskowego wg normy ISO jest narzędziem organizacyjnym, umożliwiającym ustalenie i utrzymanie zasad funkcjonowania firmy w zakresie ochrony środowiska, zgodnych z wymogami prawnymi w tej dziedzinie. Prowadzi jednocześnie do ciągłego doskonalenia działalności prośrodowiskowej. System taki został opracowany i wdrożony w Koksowni Huty Częstochowa. Poświadczeniem jego właściwego funkcjonowania są certyfikaty, przyznane Koksowni w roku 1997 równolegle przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji (PCBC) oraz Bureau Veritas Quality International (BVQI) oraz w 2000r. przez BVQI i Polski Rejestr Statków (PRS). - towarzystwa certyfikacyjne. Podstawą do rozpoczęcia prac nad systemem zarządzania środowiskowego w Koksowni, było arządzenie Dyrektora Huty. Kierownik wydziału wydał oświadczenie o przystąpieniu do opracowania i wdrożenia SŚ na wydziale. 1

2 Na przełomie roku 1995 i 1996 wykonano przegląd wstępny Koksowni i rozpoczęto szkolenie załogi w zakresie SŚ i ochrony środowiska. Cały personel Koksowni został uświadomiony o SŚ, jego idei i celach, a pracownicy, których praca ma lub może mieć wpływ na środowisko zostali dodatkowo przeszkoleni. Początkowo SŚ opracowywany był według normy brytyjskiej BS 7750:1994, jednak ze względu na zbliżający się termin zakończenia prac nad normą ISO oraz jej międzynarodowy charakter, podjęto decyzję o zmianie wzorca opisującego system zarządzania środowiskowego. tych względów SŚ na Koksowni został opracowany i wdrożony zgodnie z wymaganiami ISO Program auditów wewnętrznych rozpoczął się od września 1996 roku, a w marcu 1997 BVQI przeprowadziło audit wstępny, przygotowujący Koksownię do certyfikacji. Audit certyfikujący został przeprowadzony wspólnie przez BVQI i PCBC w maju Stosowne certyfikaty zostały wydane w czerwcu 1997 roku. Koksownia Huty Częstochowa, jako drugi zakład w Polsce oraz druga koksownia w Europie posiadała certyfikowany system zarządzania środowiskowego wg ISO Opracowany i wdrożony system zarządzania środowiskowego, funkcjonujący w Koksowni od 6 lat, jest racjonalną kontynuacją inwestycji technicznych i zarazem narzędziem organizacyjnym, służącym doskonaleniu świadomości ekologicznej załogi oraz zmniejszaniu negatywnego oddziaływania wydziału na środowisko. Charakteryzuje się wielokrotnie niższymi kosztami niż inwestowanie w nowy sprzęt lub technologie. Jest to inwestowanie w organizację i w ludzi, czyli jeden z najbardziej efektywnych sposobów inwestowania. W związku z wdrażaniem SŚ w Koksowni stworzono nową strukturę organizacyjną (m in. utworzono stanowisko Specjalisty ds. Systemów Ekologicznych), określono kompetencje i odpowiedzialności osób biorących udział w zarządzaniu przedsiębiorstwem. wiązane to było z zapewnieniem prawidłowego przepływu informacji, kontrolowaniem funkcjonowania ludzi, urządzeń technicznych i pomiarowych oraz dokumentowaniem zarówno wszelkich danych i informacji, jak i podejmowanych działań. Cechą charakterystyczną systemu zarządzania środowiskowego jest ciągłe doskonalenie działalności proekologicznej przedsiębiorstwa. Wynika to z jego polityki i przyjętego programu działania. Punktem wyjścia do zarządzania środowiskowego wg wymagań określonych normą jest sprecyzowanie polityki przedsiębiorstwa w zakresie ochrony środowiska, z której w zestawieniu z rozpoznaniem oddziaływania zakładu na środowisko wynikają cele. Cele osiągane są poprzez zadania, których realizacja pozwala ograniczyć szkodliwe oddziaływanie procesów produkcyjnych na środowisko. Trzeba te zadania zaplanować stosownie do możliwości przedsiębiorstwa, wyznaczyć osoby odpowiedzialne za ich wykonanie w ustalonym terminie oraz zapewnić odpowiednie środki techniczne i finansowe. Innymi słowy opracować program realizacji celów i zadań, zwany dalej programem ochrony środowiska. Aby właściwie opracować cele środowiskowe konieczne jest wcześniejsze, prawidłowe zidentyfikowanie aspektów środowiskowych i ich ocena. Pewne problemy wystąpiły już przy identyfikacji aspektów. W pierwotnej wersji metody identyfikacji aspektów weszliśmy bardzo szczegółowo w procesy działalności Koksowni. Identyfikując np. aspekty przy emisji niezorganizowanej z baterii koksowniczej (tzw. smużenie baterii) wyspecyfikowaliśmy kilkanaście aspektów (np. tlenek węgla, węglowodory aromatyczne, węglowodory alifatyczne, benzen, amoniak, siarkowodór, fenol i inne). W praktyce nadzorując te aspekty, wpływ mamy ogólnie na całą emisję a nie na poszczególne jej składniki. Bezcelowe było rozpisywanie emisji niezorganizowanej na kilkanaście aspektów, więc w kolejnej wersji identyfikacji emisja ta została ujęta jako jeden aspekt. Takich przykładów było więcej. Pewne aspekty nie zostały w ogóle zidentyfikowane, co zostało ujawnione w trakcie auditów. 2

3 Jeszcze większym problemem było określenie kryteriów do oceny aspektów. W pierwszym podejściu jednym z bezwzględnych kryteriów uznania aspektu jako aspekt znaczący było objęcie aspektu wymogiem prawnym. Jednak kierując się logicznym podejściem do tego zagadnienia, trudno uznać za aspekt znaczący np. emisję pyłu węglowego z Młynowni, jeżeli zgodnie z decyzją o dopuszczalnej emisji emisja ta może wynosić do 1 kg/h, a pomiary wykazują tę emisję na poziomie 0,1 kg/h czy emisję pyłu koksowego z Sortowni, jeżeli zgodnie z decyzją o dopuszczalnej emisji emisja ta może wynosić do 2 kg/h, a pomiary wykazują tę emisję na poziomie 0,1-0,2 kg/h. Innymi kryteriami była m. in. Polityka Środowiskowa i koszty związane z aspektem. Dokonując oceny według powyższych kryteriów wyspecyfikowano wówczas ponad 150 aspektów znaczących. e względu na zbyt dużą ilość aspektów znaczących i trudności w objęciu ich wszystkich odpowiednim nadzorem konieczna była korekta kryteriów. W zweryfikowanym kryterium przyjęliśmy, że aspekt objęty wymogiem prawnym będzie aspektem znaczącym, jeżeli jego wartość przekroczy 50% wartości określonej normą. czasem pewnej zmianie uległy również inne kryteria. miany kryteriów spowodowały, że obecnie w Koksowni liczba aspektów znaczących zmniejszyła się do 19. Poniżej w tabeli 1 przedstawione są przykładowe aspekty znaczące z listy z roku 1997, w tabeli 2 natomiast przedstawiono pełną listę z roku Tabela 1. Lista aspektów znaczących r. Lp. Aspekt Źródło naczący 1 Emisja pyłu węglowego Młynownia I - układ I tak 2 Emisja pyłu węglowego Młynownia I - układ II tak 3 Emisja pyłu węglowego Młynownia II - układ I tak 4 Emisja pyłu węglowego Młynownia II - układ II tak 5 Wytwarzanie odpadów - pył węglowy Młynownia tak 6 Emisja SO 2 tak 7 Emisja NO x tak 8 Emisja CO tak 9 Emisja pyłu tak 10 Emisja węglowodorów aromatycznych tak 11 Emisja węglowodorów alifatycznych tak 12 Emisja CS 2 Bateria koksownicza nr 2 tak 13 Emisja NH 3 (smużenie baterii) tak 14 Emisja benzenu tak 15 Emisja benzo(a)pirenu tak 16 Emisja cyjanowodoru tak 17 Emisja fenolu tak 18 Emisja pirydyny tak 19 Emisja tak... tak... tak 159 Emisja węglowodorów aromatycznych tak 160 Emisja NH 3 tak 162 Emisja benzenu biorniki magazynowe tak 163 Emisja cyjanowodoru tak 164 Emisja fenolu tak 3

4 Tabela 2. Lista aspektów znaczących r. Lp. Działanie / wyrób Aspekt Status emisja pyłu węglowego z Młynowni I i II 1. Młynownie odpady - pył węglowy wytrącony w urządzeniach odpylających emisja pyłu koksowego - W1, W2, W3, W4, W5 2. Sortownie koksu odpady - pył węglowy wytrącony w urządzeniach odpylających 3. emisja pyłu z procesu wypychania komór Smużenie baterii koksowniczych (obsadzanie, koksowanie, odpady - pył wytrącony w urządzeniach odpylających wypychanie) emisja surowego gazu koksowniczego podczas awarii 4. Opalanie baterii koksowniczych emisja pyłowo-gazowa z baterii 2 i 4 emisja pyłowo-gazowa 5. Gaszenie koksu zwiększona emisja pyłowo-gazowa związana z awaryjną pracą wieży gaśniczej wytwarzanie odpadów: koksik 6. wytwarzanie odpadów: smółka sytnikowa Węglopochodne wytwarzanie odpadów: sole sumaryczne (kondensacja, wytwarzanie odpadów: siarka odpadowa amoniakalnia, benzolownia, zrzut ścieków do kanalizacji sanitarnej podczas awarii odsiarczalnia, skład smoły i benzolu, zrzut ścieków do kanalizacji deszczowo-przemysłowej odfenolownia, oczyszczalnia podczas awarii mechaniczna) zwiększona emisja zanieczyszczeń gazowych na drodze oczyszczania gazu koksowniczego podczas awarii 7. Działalność administracyjno - produkcyjna Koksowni wytwarzanie odpadów: poremontowych wytwarzanie odpadów: niebezpiecznych (świetlówki, akumulatory, zużyte oleje) Po zidentyfikowaniu i dokonaniu oceny aspektów środowiskowych można było przystąpić do opracowania Programu zarządzania środowiskowego. Jednak aby opracować Program należy wcześniej określić cele, jakie chcemy uzyskać. Koksownia opracowała algorytm identyfikacji celów środowiskowych, na podstawie którego określa się przedsięwzięcia/zadania, których wykonanie pozwala na realizację tych celów. Realizacja Programu zarządzania środowiskowego pozwala zakładowi być zawsze w zgodności z Polityką środowiskową i wymogami prawnymi oraz ciągle doskonalić swoje oddziaływanie na środowisko. W tabeli 3 przedstawiono przykładowe określenie celu środowiskowego oraz zadania pozwalające na osiągnięcie tego celu (tabela 4). 4

5 Tabela 3. Określanie celów środowiskowych Lp. Aspekt znacząc y Źródło Przekroczon y limit prawny? Niezgodność z polityką? 1. rzut ścieków Oczyszczalni a wód Sygnały od stron zainteresowanyc h? Istnieje potrzeba poprawy? Tak / Nie Tak / Nie Tak / Nie Tak / Nie Nie Nie Tak Tak Obniżyć zawartość cyjanków w ściekach Cel Tabela 4. Program zarządzania środowiskowego Lp. adanie/ temat Termin realizacji Osoba odpowiedzialna / wykonawca 1. Przeprowadzenie prób nad nową technologią oczyszczania wód pogazowych z cyjanków. 2. Budowa nowej instalacji do oczyszczania wód pogazowych z cyjanków 3. Wdrożenie nowej technologii oczyszczania wód pogazowych z cyjanków r r r. Kier. Oddz. Wpoch. / Kier. Lab. Ochr. Środ. -ca Kier. Wydz. Koksowni /Gł. Energetyk Kier. Oddz. Wpoch. / Kier. Lab. Ochr. Środ. Rodzaj planu, w którym uwzględniono zadanie w ramach kosztów inwestycyjnych w ramach kosztów inwestycyjnych w ramach kosztów inwestycyjnych Przewidywane koszty [zł] Efekty Obniżenie zawartości cyjanków w wodzie pogazowej o 40% do r. w stosunku do II-go półrocza 1998r Opracowanie i wdrożenie SŚ, oprócz stworzenia warunków formalnych dla jego istnienia i funkcjonowania, wymagało również podniesienia świadomości pracowników jednostki organizacyjnej, w tym świadomości ekologicznej w celu przygotowania ich do obciążenia dodatkowymi obowiązkami wynikającymi z faktu wdrożenia SŚ. Stąd też konieczność opracowania i wdrożenia programów szkoleniowych, którymi objęty został cały personel. W celu prawidłowego sporządzenia materiałów szkoleniowych i przeprowadzenia szkoleń dla odpowiednich grup pracowników, opracowano szczegółowy proces identyfikacji potrzeb szkoleniowych. Identyfikacja ta oparta była na powiązaniu znaczących aspektów środowiskowych z odpowiednim stanowiskiem (tabela 5). Tabela 5. Macierz STANOWISKO - ASPEKT NACĄCY Stanowisko Aspekty znaczące Po rozpatrzeniu wszystkich stanowisk i wszystkich aspektów znaczących została wyselekcjonowana lista 5

6 stanowisk, na których praca ma lub może mieć znaczący wpływ na środowisko (tzw. personel kluczowy). Dla tych pracowników przeprowadzono dodatkowe szkolenie, tzw. szkolenie szczegółowe, którego zakres i tematyka wynikają z potrzeb szkoleniowych. Wydziałowe materiały szkoleniowe przeznaczone dla personelu kluczowego zawierają wszelkie informacje, konieczne do prowadzenia pracy na stanowiskach w sposób zapewniający spełnianie wymagań polityki środowiskowej wydziału oraz innych wymagań prawnych dotyczących SŚ oraz dokumentów do sterowania operacyjnego. ostały one podzielone na części o następującej zawartości: Część I. System zarządzania środowiskowego wg normy ISO Rys historyczny systemu zarządzania środowiskowego 2. Charakterystyka normy ISO Definicje ogólne 4. Etapy opracowywania i wdrażania SŚ 5. Metodyka przeprowadzenia wstępnego przeglądu wydziału (wpw) 6. Dokumentacja systemu 7. miany organizacyjne 8. Audity SŚ 9. Przegląd SŚ przez kierownictwo 10. Certyfikacja 11. Spodziewane efekty funkcjonowania SŚ Część II. Ochrona środowiska, oddziaływanie Huty Częstochowa oraz Koksowni na środowisko 1. Wiadomości ogólne 2. Informacje o zakładzie 2.1. Inwestycje proekologiczne w Hucie w ostatnich 10 latach 2.2. Wielkości charakteryzujące oddziaływanie Huty na środowisko 2.3. Kierunki dalszych przemian w aspekcie wymagań ekologicznych 3. Wydział Koksowni 3.1. Informacje wstępne 3.2. Rodzaje zanieczyszczeń emitowanych z Koksowni 3.3. Aktualne wyposażenie w urządzenia i instalacje Koksowni dla eliminacji zanieczyszczeń do środowiska 3.4. Emisja do atmosfery 3.5. Hałas 3.6. Woda i ścieki 3.7. Skażenie gleby i wód gruntowych 3.8. Obecny sposób postępowania w przypadkach wystąpienia awarii 3.9. Odpady Informacje technologiczno - produkcyjne Surowce Produkty Energia Wykorzystanie surowców do produkcji oraz nośników energetycznych Analiza oddziaływania Wydziału Koksowni na środowisko Koszty poniesione na ochronę środowiska przez Koksownię w 1996 r. 4. Rejestr przepisów prawnych dotyczących ochrony środowiska 4.1. Część ogólna 4.2. Woda - część ogólna 4.3. Ochrona powietrza 4.4. Ścieki 4.5. Odpady 4.6. Decyzje 6

7 4.7. arządzenia wewnętrzne 4.8. Dopuszczalne limity zanieczyszczeń w ściekach Część III. System zarządzania środowiskowego w Wydziale Koksowni 1. Wstęp 2. Oświadczenie Kierownika Wydziału Koksowni 3. Polityka środowiskowa Wydziału Koksowni 4. Powiązania z Hutą Częstochowa 5. akresy odpowiedzialności 6. Przekazywanie informacji 7. Wykaz dokumentów SŚ 8. Typowe nieprawidłowości powodujące zagrożenia ekologiczne Część IV. Charakterystyka oddziałów Koksowni 1. Węglosortownia 1.1 Charakterystyka urządzeń Węglosortowni 1.2 Charakterystyka emitorów i urządzeń odpylających Węglosortowni 1.3 Rejestr znaczących aspektów środowiskowych Węglosortowni 2 Piecownia 2.1 Charakterystyka urządzeń Piecowni 2.2 Charakterystyka emitorów i urządzeń odpylających Piecowni 2.3 Rejestr znaczących aspektów środowiskowych Piecowni 3 Węglopochodne 4 Materiały niebezpieczne lub łatwopalne Poza tym przeprowadzono szkolenie uświadamiające dla kierownictwa wydziału i personelu inżynieryjno - technicznego. Dla tych pracowników opracowano w formie broszury materiały szkoleniowe zawierające szereg informacji dotyczących m.in. oddziaływania Koksowni na środowisko, kierunków planowanych zmian, kosztów związanych z ochroną środowiska, informacji na temat systemu zarządzania środowiskowego i elementów systemu według normy ISO 14001, sposobów wdrożenia SŚ w zakładzie, genezy i korzyści z wdrożenia systemu na tle oddziaływania na środowisko. W celu uświadomienia pracowników w zakresie: znaczenia działania zgodnego z polityką środowiskową i procedurami oraz wymaganiami systemu zarządzania środowiskowego; znaczących, aktualnych lub potencjalnych wpływów działania pracowników na środowisko, a także korzyści dla środowiska wynikających z poprawy ich działania; ich zadań i odpowiedzialności w osiąganiu zgodności działania z polityką środowiskową i procedurami oraz wymaganiami systemu zarządzania środowiskowego, łącznie z wymaganiami dotyczącymi gotowości na wypadek awarii i reagowania na awarie; potencjalnych konsekwencji nieprzestrzegania ustalonych procedur operacyjnych, przeprowadzone zostały szkolenia wstępne, które objęły całą załogę Koksowni. Dla tych pracowników przygotowano folder informacyjny zawierający m.in. krótkie informacje o spoczywającej na nich odpowiedzialności wynikającej z wdrożenia systemu zarządzania środowiskowego, o polityce wydziału, znaczących aspektach środowiskowych, przepisach dotyczących ochrony środowiska. Mając wyszkoloną załogę oraz precyzyjną identyfikację aspektów środowiskowych i ich ocenę należało określić te obszary działalności zakładu, które należy poddać szczegółowemu nadzorowi operacyjnemu. W tym celu opracowaliśmy dokumenty systemowe (procedury, instrukcje, specyfikacje itp.), w których zostały określone kryteria operacyjne. Odpowiedni monitoring tych obszarów oraz przestrzeganie założonych kryteriów operacyjnych, pozwala mieć nadzór nad znaczącymi aspektami środowiskowymi a tym samym zmniejszać uciążliwy wpływ działalności zakładu na środowisko. W tabeli 7 przedstawiono listę kilku procedur i instrukcji służących do prowadzenia nadzoru operacyjnego. 7

8 Tabela 7. Wybrane procedury i instrukcje operacyjne Nr Tytuł dokumentu identyfikacyjny PC 6.1/10 Procedura postępowania z odpadami na Wydziale Koksowni PC 6.1/11 Procedura zarządzania gospodarką energetyczną Koksowni PC 6.2/1 Procedura kontroli, monitorowania i wykonywania pomiarów procesów, które mogą mieć znaczący wpływ na środowisko PC 6.5/1 Identyfikacja i ocena potencjalnych sytuacji awaryjnych, przeciwdziałanie awariom oraz postępowanie w trakcie i po awarii w Wydziale Koksowni ICS 0001 Instrukcja postępowania z odpadami okresowymi. ICS 0101 Instrukcja postępowania z pyłem z odpylania urządzeń Węglowni i Sortowni. ICS 0201 Instrukcja postępowania z pyłem koksowym z odpylni ICS 0301 Instrukcja postępowania z solami sumarycznymi ICR 0108 Instrukcja obsługi odpylni młynowni. ICR 0123 Instrukcja obsługi instalacji odpylających sortowni. Rezultaty wprowadzonych zmian W tabelach 8 i 9 przedstawiono efekty działań proekologicznych w Koksowni, w których duży wkład ma wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego. Tabela 8. Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska Koksowni w latach Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska [zł.] Rok 1996 r r r r Tabela 9. Emisja zanieczyszczeń do atmosfery w latach Rok EMISJA [ Mg ] pył SO 2 NO 2 benzen w.alifat. w.arom. B/a/P CO , , ,2 39 3,0 0, ,2 40 2,4 0, Wzrost emisji tlenku węgla wynika z urealnienia jej wielkości poprzez zastosowanie nowych metod pomiarowych - analizatorów w miejsce analizy objętościowej gazów aparatem Orsata (wg doc. J. Kapały). Nakłady na wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego nie przekroczyły 250 tys. zł. Kwota ta obejmuje czas pracy pracowników zatrudnionych przy wdrażaniu systemu, koszty szkoleń, przeglądu wykonanego przez firmę konsultingową i certyfikacji. We wcześniejszym okresie poniesiono znaczne nakłady na modernizację techniczną i technologiczną, nie są one jednak bezpośrednio związane z kosztami wdrażania systemu. Uzyskanie certyfikatu systemu zarządzania środowiskowego było na pewno jednym z bardzo ważnych argumentów, który przyczynił się do warunkowego zejścia Huty z listy zakładów najbardziej uciążliwych dla środowiska (tzw. listy 80 ). Wielu korzyści uzyskanych z wdrożenia systemu zarządzania środowiskowego nie można ocenić zyskami materialnymi. Dotyczy to podniesienia świadomości ekologicznej pracowników, uporządkowania działalności w dziedzinach związanych z ochroną środowiska, poprawy wizerunku wydziału. 8

9 Podsumowanie Reasumując, SŚ na Wydziale Koksowni wprowadzany był w sposób prawie optymalny. Podstawowe znaczenie w realizacji tego zadania miało zaangażowanie kierownictwa wydziału oraz stosunkowo wysoka świadomość ekologiczna pracowników wydziału. Korzyści z wdrożonego SŚ zaczynają być coraz lepiej widoczne, przede wszystkim dla personelu Koksowni. Wdrożony program szkoleń pracowników zaowocował zwiększeniem ich świadomości środowiskowej, wagi przywiązywanej do jakości wykonywanej pracy oraz jej wpływu (faktycznego i potencjalnego) na, ogólnie rzecz biorąc, środowisko. Wdrożone procedury i instrukcje systemowe umożliwiły lepsze kontrolowanie prowadzonych działań, zarówno w sferze produkcyjnej jak i w sferze zarządzania wydziałem. Poprawiany jest w sposób ciągły proces komunikowania się. Na zakończenie, warto powiedzieć o kilku doświadczeniach, które stały się naszym udziałem podczas dotychczasowych prac nad wdrażaniem systemu. Wśród nich na szczególną uwagę zasługują poniższe obserwacje i wnioski: Kluczem do wdrożenia SŚ jest poparcie naczelnego kierownictwa firmy. Bez poparcia naczelnego kierownictwa mniej prawdopodobne jest współdziałanie kierowników w omawianym procesie. adaniem naczelnego kierownictwa jest także zapewnienie by wdrażany projekt (SŚ w przypadku Koksowni) odpowiadał potrzebom całej organizacji, a nie tylko jej części.! Odpowiedzialność za projekt powinna spoczywać na kierownikach. większa się wtedy prawdopodobieństwo, że będą się w niego czynnie angażować. Jeżeli zaś projekt prowadzą specjaliści, kierownikom łatwiej jest pomijać wyniki prac. Jeżeli kierownicy uczestniczą w ustalaniu celów projektu, są one lepiej dopasowane do realiów.! W starannie dobranych punktach projektu należy korzystać z rad kierowników. Procedura taka chroni projekt przed deformacją, a także zwiększa otwartość kierowników na proponowane rozwiązania.! Nie należy dopuścić do dominacji aspektów technicznych. Należy brać pod uwagę mniej wymierne aspekty problemu wdrożenia projektu. Chodzi tu przede wszystkim o to, jaki jest wpływ ludzi na proponowane zmiany i rozwiązania oraz jak one wpływają na ludzi.! bieranie i interpretacja wszelkich danych powinna zachodzić szybko i sprawnie. Długi, rozwlekły proces zbierania danych niekorzystnie wpłynie na proces realizacji projektu. Sprawne i szybkie zbieranie informacji skróci proces wdrożenia projektu zwiększając jego przydatność.! Należy być przygotowanym do tego, że przy wprowadzaniu nowego systemu mogą się pojawić pewne trudności. Jeżeli kierownicy przewidują problemy i przygotowują się do nich, nie wpłyną one ujemnie na skuteczność projektu. Kierownicy powinni współpracować z podwładnymi przy opracowaniu pomysłów i propozycji, które przyczynią się do skuteczności projektu.! Ponieważ wszelkie zapisy związane z wdrożeniem systemu zarządzania środowiskowego stanowią podstawę podejmowania odpowiednich decyzji oraz dowód jego funkcjonowania, należy prowadzić dokładną rejestrację zaszłości. W miarę realizacji zadania, mogą zdezaktualizować się założenia i informacje początkowo wprowadzone do projektu jako dane wejściowe. Pomoże to w rozwiązywaniu podobnych problemów w przyszłości. Argumentem używanym często przeciwko wdrażaniu systemu zarządzania środowiskowego jest duży koszt takiego przedsięwzięcia. Otóż warto powiedzieć, że podstawowym kosztem jest czas pracy poświęcony na opracowanie i wdrożenie systemu. Szacunkowo, dla kilkusetosobowej jednostki wystarcza praca jednej, dwóch osób w pełnym wymiarze czasu pracy oraz od kilku do kilkunastu procent czasu pracy poświęconych przez grupę dziesięcio-, piętnastoosobową. Warto porównać ten koszt do pełnych kosztów ochrony środowiska w firmie, obejmujących nie tylko opłaty i kary, ale także inwestycje, remonty i eksploatację urządzeń ochrony środowiska, koszty przetwarzania odpadów i produktów ubocznych, straty energii (to także odpad, choćby ze względu na CO2) i inne. Biorąc więc pod uwagę uporządkowanie przez system wielu zagadnień, koszty te należy ocenić jako niewielkie w porównaniu z wieloma 9

10 inwestycjami technicznymi. Sprawa nakładów i efektów z wdrożenia systemu zarządzania środowiskowego wymaga szerszego i oddzielnego potraktowania. Oczywiście wspomniane wyżej trudności nie powinny być przeszkodą dla skutecznego wdrożenia systemu zarządzania środowiskowego. Tym niemniej lepiej zdawać sobie z nich sprawę i odpowiednio do nich przygotować niż uświadamiać je stopniowo dopiero w trakcie prac. Opracowanie i wdrożenie systemu przynosi efekty, musi jednak bazować na poważnym i rozsądnym podejściu firmy do tej sprawy. Kontakt Bolesław Biłka Kierownik miany Wydziału Koksowni (p.o. Specjalista ds. Systemów arządzania) Koksownia Huty Stali Częstochowa Sp. z o.o. ul. Kucelińska 22, Częstochowa tel. (034) , fax (034) , kom

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o.

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Konferencja Klubu Polskie Forum ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 Krzysztof Lebdowicz

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju.

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. SZKOLENIE 2 Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. FAMED Żywiec S.A. Dokumentacja Systemu Zarządzania zgodnego z PN-EN ISO

Bardziej szczegółowo

Zmiany wymagań normy ISO 14001

Zmiany wymagań normy ISO 14001 Zmiany wymagań normy ISO 14001 Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) opublikowała 15 listopada br. zweryfikowane i poprawione wersje norm ISO 14001 i ISO 14004. Od tego dnia są one wersjami obowiązującymi.

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

NOWA BATERIA KOKSOWNICZA NR 1 W KOKSOWNI CZĘSTOCHOWA NOWA Sp. z o.o.

NOWA BATERIA KOKSOWNICZA NR 1 W KOKSOWNI CZĘSTOCHOWA NOWA Sp. z o.o. NOWA BATERIA KOKSOWNICZA NR 1 W KOKSOWNI CZĘSTOCHOWA NOWA Sp. z o.o. 1. INFORMACJE OGÓLNE 1.1. Umowa o Generalne Realizatorstwo Inwestycji polegającej na budowie baterii koksowniczej w systemie ubijanym

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia w wdrażaniu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnego z normą ISO 27001

Doświadczenia w wdrażaniu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnego z normą ISO 27001 Doświadczenia w wdrażaniu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnego z normą ISO 27001 na przykładzie Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej Gliwice, dn. 13.03.2014r. System Zarządzania Bezpieczeństwem

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy

Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy Ewa Górska Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy EWOLUCJA POGLĄDÓW NA ZAGADNIENIA BEZPIECZEŃSTWA PRACY Hand from root of finger to fingertip Hand frim wist to fingertip Arm from elbow to fingertip

Bardziej szczegółowo

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA W TRAKCJA PRKiI S.A. Warszawa, maj 2015 SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od 1999 roku Trakcja PRKiI S.A. mając na uwadze satysfakcję Klienta i

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 Informacje ogólne ISO 50001 to standard umożliwiający ustanowienie systemu i procesów niezbędnych do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej.

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Do najbardziej znanych systemów zarządzania środowiskiem należą: europejski EMAS światowy ISO 14000 Normy ISO serii 14000 1991 rok -Mędzynarodowa

Bardziej szczegółowo

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8.1. Jakie wymagania i zalecenia dotyczące kompetencji i szkoleń sformułowano w normach serii PN-N-18001? Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Małgorzata Gackiewicz

Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Małgorzata Gackiewicz Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia Małgorzata Gackiewicz POCZĄTEK ISO 14001 2010r. POKL Zespół wdrożniowy Komunikacja ASPEKTY ŚRODOWISKOWE ASPEKTY BEZPOŚREDNIE Wytwarzanie

Bardziej szczegółowo

V Ogólnopolska Konferencja nt. Systemów Zarządzania w Energetyce. Forum ISO 14000 INEM Polska. Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska

V Ogólnopolska Konferencja nt. Systemów Zarządzania w Energetyce. Forum ISO 14000 INEM Polska. Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Forum ISO 14000 INEM Polska Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Wymagania norm: ISO 9001, ISO 14001 oraz PN-N-18001 dotyczące dostawców i podwykonawców. Szczyrk, 24 27. 09. 2006r. Maciej Kostrzanowski

Bardziej szczegółowo

BUDOWA NOWEJ INSTALACJI OCZYSZCZANIA GAZU W KOKSOWNI CZĘSTOCHOWA NOWA SP. Z O.O.

BUDOWA NOWEJ INSTALACJI OCZYSZCZANIA GAZU W KOKSOWNI CZĘSTOCHOWA NOWA SP. Z O.O. BUDOWA NOWEJ INSTALACJI OCZYSZCZANIA GAZU W KOKSOWNI CZĘSTOCHOWA NOWA SP. Z O.O. Autorzy: Tadeusz Wenecki Piotr Szecówka ZAWARTOŚĆ PREZENTACJI KOKSOWNIA CZĘSTOCHOWA NOWA I GRUPA ZARMEN ZAŁOŻENIA I CELE

Bardziej szczegółowo

EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII. mgr Małgorzata GÓRALCZYK

EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII. mgr Małgorzata GÓRALCZYK EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII mgr Małgorzata GÓRALCZYK Polska Akademia Nauk, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Pracownia Badań Strategicznych, ul. Wybickiego

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14.1. Co to jest monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy? Funkcjonowanie systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

POLITYKA JAKOŚCI I ŚRODOWISKOWA

POLITYKA JAKOŚCI I ŚRODOWISKOWA POLITYKA JAKOŚCI I ŚRODOWISKOWA Thermaflex Izolacji Sp. z o. o. zajmuje wiodącą pozycję w Polsce w branży izolacji technicznych ze spienionych poliolefin. Dążymy aby System Zarządzania Jakością i Środowiskiem

Bardziej szczegółowo

Raport Środowiskowy za 2010 rok

Raport Środowiskowy za 2010 rok Raport Środowiskowy za 2010 rok Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej S.A. w Krakowie realizuje swoje przedsięwzięcia zgodnie z ustanowioną Polityką Środowiskową. System Zarządzania Środowiskowego

Bardziej szczegółowo

RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP

RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP 1 RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP 2 Szanowni Państwo, Przekazujemy w Państwa ręce Raport Środowiskowy przedstawiający osiągnięcia Sapa Extrusion

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PROJEKTU DOT. ZARZĄDZANIA KOSZTAMI ŚRODOWISKOWYMI W FIRMIE

ZAKRES PROJEKTU DOT. ZARZĄDZANIA KOSZTAMI ŚRODOWISKOWYMI W FIRMIE ZAKRES PROJEKTU DOT. ZARZĄDZANIA KOSZTAMI ŚRODOWISKOWYMI W FIRMIE ANDRZEJ OCIEPA EKOEKSPERT Sp. z o.o. III Konferencja PF ISO 14000 Zarządzanie kosztami środowiskowymi Warszawa 24 25.04.2014 Zakres projektu

Bardziej szczegółowo

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

Odczynniki. www.poch.com.pl

Odczynniki. www.poch.com.pl Odczynniki www.poch.com.pl WSTĘP Oferowane przez firmę POCH odczynniki laboratoryjne cechują się najwyższą jakością, którą doskonalimy od ponad 60ciu lat istnienia firmy. Dla zapewnienia wysokiej jakości

Bardziej szczegółowo

Kliknij, aby edytować styl

Kliknij, aby edytować styl Biuro Usług Doskonalenia Zarządzania i Organizacji SYSTEM Sp.j. Kliknij, aby edytować styl ul. Faradaya 53 lok. 44 42-200 Częstochowa, tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com

Bardziej szczegółowo

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000 BIURO USŁUG DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA I ORGANIZACJI SYSTEM SP.J. ul. Faradaya 53 lok. 44, 42-200 Częstochowa tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com Etapy wdrażania

Bardziej szczegółowo

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Gdańsk, 2012 Zarządzanie planem gospodarki odpadami Warunkiem realizacji planu gospodarki odpadami jest ustalenie systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Janusz Bronisław Berdowski EUROPEJSKA UCZELNIA INFORMATYCZNO-EKONOMICZNA W WARSZAWIE ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od jakości nie ma odwrotu, gdyż na rynku globalnym nie walczy się tylko ceną

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

4. Zaangażowanie kierownictwa i współudział

4. Zaangażowanie kierownictwa i współudział 4. Zaangażowanie kierownictwa i współudział pracowników - podstawowe warunki skutecznego wdrażania polityki bezpieczeństwa i higieny pracy 4.1. Jakie działania świadczą o zaangażowaniu kierownictwa we

Bardziej szczegółowo

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ Standardowe etapy wdrażania systemu zarzadzania energią ETAP I: Przeprowadzenie przeglądu wstępnego zarządzania energią ETAP II: Opracowanie zakresu działań

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl Green Controlling and Finance - innowacyjny program studiów podyplomowych Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie Tomasz Poskrobko Etapy rozwoju modelu ochrony środowiska w przedsiębiorstwie strategia czystszej produkcji strategia zarządzania obciążeniem strategia zarządzania

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ II SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

CZĘŚĆ II SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA CZĘŚĆ II SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Strona 1 z 5 Opis Przedmiotu Zamówienia Przedmiotem zamówienia jest organizacja i przeprowadzenie szkoleń z zakresu systemu zarządzania środowiskowego w PSE S.A.

Bardziej szczegółowo

Nowe paliwo węglowe Błękitny węgiel perspektywą dla istotnej poprawy jakości powietrza w Polsce

Nowe paliwo węglowe Błękitny węgiel perspektywą dla istotnej poprawy jakości powietrza w Polsce IV Małopolski Kongres Energetyczny pt. Innowacje i niskoemisyjne rozwiązania, Centrum Energetyki AGH Kraków, 4 listopada 2015 r. Nowe paliwo węglowe Błękitny węgiel perspektywą dla istotnej poprawy jakości

Bardziej szczegółowo

Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne

Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne VI Konferencja nt. systemów zarządzania w energetyce Nowe Czarnowo Świnoujście, 21-23 X 2008 Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne Grzegorz Ścibisz Łańcuch dostaw DOSTAWCA

Bardziej szczegółowo

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Monika Dziadkowiec Dyrektor Generalna Warszawa, 5.07.2012 r. Ministerstwo Środowiska, poprzez współtworzenie polityki państwa, troszczy się o środowisko

Bardziej szczegółowo

5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 5.1. Jakie znaczenie ma planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy? Planowanie jest ważnym elementem

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

POLSKA IZBA EKOLOGII. Propozycja wymagań jakościowych dla węgla jako paliwa dla sektora komunalno-bytowego

POLSKA IZBA EKOLOGII. Propozycja wymagań jakościowych dla węgla jako paliwa dla sektora komunalno-bytowego POLSKA IZBA EKOLOGII 40-009 Katowice, ul. Warszawska 3 tel/fax (48 32) 253 51 55; 253 72 81; 0501 052 979 www.pie.pl e-mail : pie@pie.pl BOŚ S.A. O/Katowice 53 1540 1128 2001 7045 2043 0001 Katowice, 15.01.2013r.

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących 1/14 TYTUŁ PROCEURY Opracował: Zatwierdził: Pełnomocnik ds. SZJ Mariusz Oliwa 18 marca 2010r.... podpis Starosta Bolesławiecki Cezary Przybylski... podpis PROCEURA OBOWIĄZUJE O NIA: 25 czerwca 2010r. 18

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM Co jest istotą systemu zarządzania środowiskowego wg normy ISO 14001? System zarządzania środowiskowego stanowi część systemu zarządzania organizacji. Istota SZŚ wg normy ISO 14001

Bardziej szczegółowo

ECOKARTA karta produktu z uwzględnieniem

ECOKARTA karta produktu z uwzględnieniem Produkt: Zastosowanie: Przeznaczenie: Skład: Sposób wytwarzania / technologia: Producent: Zestaw LINK Łazienka Toaleta Polipropylen, HD PE, stal, powłoka lakiernicza Wtrysk, rozdmuch, obróbka mechaniczna,

Bardziej szczegółowo

HISTORIA. 1872 r. FABRIK CHEMISCHER PRODUKTE UNION A.G.

HISTORIA. 1872 r. FABRIK CHEMISCHER PRODUKTE UNION A.G. FOSFAN 2011 HISTORIA 1872 r. FABRIK CHEMISCHER PRODUKTE UNION A.G. 1946 r. 23 LISTOPADA, PAŃSTWOWA FABRYKA SUPERFOSFATU W SZCZECINIE 1949 r. ZAKŁADY PRZEMYSŁU FOSFOROWEGO W SZCZECINIE, POMORSKIE ZAKŁADY

Bardziej szczegółowo

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UKatalog Szkoleń: Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UBlok I Podejście procesowe: Zarządzanie procesowe (2 dni) Definicje procesu, zarządzanie procesami, podział i identyfikowanie

Bardziej szczegółowo

W ramach zarządzania jednostką można wyróżnić następujące rodzaje audytu:

W ramach zarządzania jednostką można wyróżnić następujące rodzaje audytu: Audytor powinien zalecić wprowadzenie istotnych informacji na temat efektów działań proekologicznych do systemu rachunkowości oraz do sprawozdawczości finansowej. Audyty ekologiczne stały się głównymi

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

Czy certyfikacja systemów zarządzania może być. odpowiedzialności przedsiębiorstw? 2012-06-15. Certyfikacja systemów zarządzania a CSR

Czy certyfikacja systemów zarządzania może być. odpowiedzialności przedsiębiorstw? 2012-06-15. Certyfikacja systemów zarządzania a CSR Czy certyfikacja systemów zarządzania może być Tytuł poświadczeniem prezentacji społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw? 1 2012-06-15 Certyfikacja systemów zarządzania a CSR Systemy zarządzania Systemy

Bardziej szczegółowo

Smart City. Nowoczesność. Przyszłość. Innowacyjność

Smart City. Nowoczesność. Przyszłość. Innowacyjność Smart City Nowoczesność Innowacyjność Przyszłość Inteligentne miasto to takie, które inwestuje w kapitał ludzki i społeczny oraz w infrastrukturę w celu aktywnego promowania zrównoważonego rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

OCENA EKOLOGICZNA KOKSOWNI W ŚWIETLE NOWYCH UREGULOWAŃ PRAWNYCH

OCENA EKOLOGICZNA KOKSOWNI W ŚWIETLE NOWYCH UREGULOWAŃ PRAWNYCH OCENA EKOLOGICZNA KOKSOWNI W ŚWIETLE NOWYCH UREGULOWAŃ PRAWNYCH Jolanta TELENGA-KOPYCZYŃSKA, Radosław LAJNERT, Jolanta ROBAK Aleksander SOBOLEWSKI Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla, ul. Zamkowa 1, 41-803

Bardziej szczegółowo

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501. POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016 uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.) Proces transformacji ustrojowej Polski nie uwzględniał w swoim planie

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Katowice, maj 2014 roku Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Ewa Szczepańska Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Warszawa, dnia 9 kwietnia 2013 r. Agenda Definicje Wytyczne dla zarządzania projektami Wytyczne dla zarządzania ryzykiem Miejsce ryzyka w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA i GOSPODARKI WODNEJ w KRAKOWIE

DZIAŁALNOŚĆ WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA i GOSPODARKI WODNEJ w KRAKOWIE 102 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU 8 DZIAŁALNOŚĆ WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA i GOSPODARKI WODNEJ w KRAKOWIE Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Proces informowania przedstawicieli pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji w zakresie efektywnego wykorzystania zasobów w europejskim

Proces informowania przedstawicieli pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji w zakresie efektywnego wykorzystania zasobów w europejskim Proces informowania przedstawicieli pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji w zakresie efektywnego wykorzystania zasobów w europejskim przemyśle stalowym Wnioski i zalecenia Kwiecień 2015 1 Przypomnienie

Bardziej szczegółowo

Szkolenia DQS Polska 2006

Szkolenia DQS Polska 2006 AW Auditor wewnętrzny DQS I edycja szkolenia 20-22.02.2006 II edycja szkolenia 02-04.10.2006 Szkolenie skierowane jest do kandydatów na auditorów wewnętrznych oraz dla auditorów wewnętrznych systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE

UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE Joanna Kwapisz Główny specjalista Tel. 22 57 92 274 Departament Gospodarki Odpadami Obowiązujące Ochrona powierzchni regulacje ziemi prawne Poziom UE: Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Poznań, 17 listopada 2014 r. AGENDA Innowacyjne podejście do zarządzania przedsiębiorstwem Warunki i

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Katowicki Węgiel Sp. z o.o. CHARAKTERYSTYKA PALIW KWALIFIKOWANYCH PRODUKOWANYCH PRZEZ KATOWICKI WĘGIEL SP. Z O.O.

Katowicki Węgiel Sp. z o.o. CHARAKTERYSTYKA PALIW KWALIFIKOWANYCH PRODUKOWANYCH PRZEZ KATOWICKI WĘGIEL SP. Z O.O. CHARAKTERYSTYKA PALIW KWALIFIKOWANYCH PRODUKOWANYCH PRZEZ KATOWICKI WĘGIEL SP. Z O.O. W 2000r. Katowicki Holding Węglowy i Katowicki Węgiel Sp. z o.o. rozpoczęli akcję informacyjną na temat nowoczesnych

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta i Gminy w Łasinie KSIĘGA ŚRODOWISKOWA

Urząd Miasta i Gminy w Łasinie KSIĘGA ŚRODOWISKOWA Urząd Miasta i Gminy w Łasinie KSIĘGA ŚRODOWISKOWA Wydanie 1 w roku 2010 [1/2010] Data Imię i nazwisko Podpis Symbol stan. Paweł Żuchowski Opracował: 10.01.2010 Or. Franciszek Kawski Sprawdził: 10.01.2010

Bardziej szczegółowo

1. W źródłach ciepła:

1. W źródłach ciepła: Wytwarzamy ciepło, spalając w naszych instalacjach paliwa kopalne (miał węglowy, gaz ziemny) oraz biomasę co wiąże się z emisją zanieczyszczeń do atmosfery i wytwarzaniem odpadów. Przedsiębiorstwo ogranicza

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska. Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A.

Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska. Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A. Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A. 1 Zakres szkolenia 1. Gospodarka odpadami 2. Emisja zanieczyszczeń do atmosfery 3.

Bardziej szczegółowo

Konferencja podsumowująca

Konferencja podsumowująca Konferencja podsumowująca Elżbieta Stefaniak Dyrektor Marketingu Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. 25.06.2015 r. Tematyka prezentacji Stan realizacji zamówienia dla umowy 591 (1)/DSC/14) - usługi

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA BHP DLA BRANŻY ENERGETYCZNEJ

SZKOLENIA BHP DLA BRANŻY ENERGETYCZNEJ SZKOLENIA BHP DLA BRANŻY ENERGETYCZNEJ Kilka słów o nas 2 Szkolenie okresowe bhp dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach inżynieryjno technicznych Szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i innych

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Szkolenie otwarte 2016 r.

Szkolenie otwarte 2016 r. Warsztaty Administratorów Bezpieczeństwa Informacji Szkolenie otwarte 2016 r. PROGRAM SZKOLENIA: I DZIEŃ 9:00-9:15 Powitanie uczestników, ustalenie szczególnie istotnych elementów warsztatów, omówienie

Bardziej szczegółowo

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY?

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? JAKI JEST CEL REWIZJI 2015? W czasach nieustannych wyzwań natury gospodarczej, technologicznej i środowiskowej, firmy muszą stale

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

Roztwory buforowe i bufory do uwalniania

Roztwory buforowe i bufory do uwalniania Roztwory buforowe i bufory do uwalniania www.poch.com.pl WSTĘP Oferowane przez firmę POCH odczynniki laboratoryjne cechują się najwyższą jakością, którą doskonalimy od ponad 60-ciu lat istnienia firmy.

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE 1. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych CEL: Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii, zasadami doboru

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Marek Misztal ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Biuro Systemów Zarządzania i Ocen Nowe Brzesko, 26 września 2006 r. Czy systemy zarządzania są nadal dobrowolne?

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

poprawy konkurencyjności

poprawy konkurencyjności Wdrażanie anie i doskonalenie systemów w zarządzania szansą poprawy konkurencyjności ci organizacji Andrzej Borcz "Przy istniejącej konkurencji firmy, które nie potrafią tworzyć i wcielać w życie doskonałej

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS. Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka

Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS. Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka EMAS (Eco Management and Audit Scheme) Wspólnotowy System Ekozarządzania i Audytu Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku inżynieria środowiska

Efekty kształcenia dla kierunku inżynieria środowiska Efekty kształcenia dla kierunku inżynieria Szkoła wyższa prowadząca kierunek studiów: Kierunek studiów: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia w zakresie:

Bardziej szczegółowo

- 5 - Załącznik nr 2. Miejsce/

- 5 - Załącznik nr 2. Miejsce/ Załącznik nr 2 Załącznik nr 2-5 - WZÓR WYKAZU ZAWIERAJĄCEGO INFORMACJE O ILOŚCI I RODZAJACH GAZÓW LUB PYŁÓW WPROWADZANYCH DO POWIETRZA, DANE, NA PODSTAWIE KTÓRYCH OKREŚLONO TE ILOŚCI, ORAZ INFORMACJE O

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM SZKOLEŃ OTWARTYCH I półrocze 2015 roku

HARMONOGRAM SZKOLEŃ OTWARTYCH I półrocze 2015 roku Kod szkolenia Temat szkolenia Ilość dni szkolenia Terminy szkolenia BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY, OBRONA CYWILNA, PPOŹ, PIERWSZA POMOC BHP 01 Szkolenie okresowe bhp dla Pracodawców oraz Osób Kierujących

Bardziej szczegółowo

Środki zarządzania środowiskowego w świetle EMAS na wybranych przykładach wykorzystanie systemu zamówień publicznych

Środki zarządzania środowiskowego w świetle EMAS na wybranych przykładach wykorzystanie systemu zamówień publicznych Środki zarządzania środowiskowego w świetle EMAS na wybranych przykładach wykorzystanie systemu zamówień publicznych Maciej Krzyczkowski Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Generalna Dyrekcja Ochrony

Bardziej szczegółowo

SKZ System Kontroli Zarządczej

SKZ System Kontroli Zarządczej SKZ System Kontroli Zarządczej KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych Na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z

Bardziej szczegółowo

I. O P I S S Z K O L E N I A

I. O P I S S Z K O L E N I A Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich Priorytet 2 Rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy Działanie 2.3 Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki I. O P I S S Z K O L E N I A Tytuł szkolenia Metodyka

Bardziej szczegółowo

SH-INFO SYSTEM SP. Z O.O.

SH-INFO SYSTEM SP. Z O.O. OFERTA FIRMY SH-INFO SYSTEM SP. Z O.O. UL. ARMII KRAJOWEJ 9A 41-506 CHORZÓW NA WDROśENIE NORMY JAKOŚCI ISO 9001:2000 CHORZÓW, 2008-06-20 1 :2000 SPIS TREŚCI: 1. KILKA SŁÓW O ISO... 3 2. DANE KONTAKTOWE

Bardziej szczegółowo

OFERTA Zespółu ds. Zapewnienia Jakości ZPBE ENERGOPOMIAR-ELEKTRYKA SP. Z O.O. GLIWICE

OFERTA Zespółu ds. Zapewnienia Jakości ZPBE ENERGOPOMIAR-ELEKTRYKA SP. Z O.O. GLIWICE OFERTA Zespółu ds. Zapewnienia Jakości ZPBE ENERGOPOMIAR-ELEKTRYKA SP. Z O.O. GLIWICE NASZA OFERTA Usługi w zakresie systemu zarządzania zgodnego z wymaganiami normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005: - wdrażanie

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością

Systemy zarządzania jakością Systemy zarządzania jakością cechy, funkcje, etapy wdrażania systemu Prezentacja na spotkanie 3 System zarządzania jakością - czym jest a czym nie jest? System zarządzania jakością jest: zbiorem reguł,

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA "Puławy" S.A. do 2016 roku

Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA Puławy S.A. do 2016 roku Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA "Puławy" S.A. do 2016 roku Warszawa, wrzesień 2009 Nowelizacja IPPC Zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola Zmiany formalne : - rozszerzenie o instalacje

Bardziej szczegółowo