METODYKA ZBIERANIA DANYCH DO OCENY BEZPIECZEŃSTWA NA STATKACH MORSKICH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "METODYKA ZBIERANIA DANYCH DO OCENY BEZPIECZEŃSTWA NA STATKACH MORSKICH"

Transkrypt

1 Leonard Hempel Jerzy Krefft Akademia Morska w Gdyni METODYKA ZBIERANIA DANYCH DO OCENY BEZPIECZEŃSTWA NA STATKACH MORSKICH W przedsiębiorstwach żeglugowych istnieją systemy zarządzania bezpieczeństwem, które mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa ludzi, statku i przewożonego ładunku. Obecnie, pomimo ich obligatoryjnego wprowadzenia, systemy te nie skutkują znacznym wzrostem poziomu bezpieczeństwa. Tylko systemowa analiza tych zdarzeń pozwoli na identyfikację stanu bezpieczeństwa, wykrywanie błędów w systemie oraz podjęcie działań zmniejszających zagrożenia w systemie pracy. W wielu istniejących systemach zarządzania bezpieczeństwem gromadzi się dane o zdarzeniach wypadkowych i niebezpiecznych, ale ich niesystemowy sposób przedstawiania nie pozwala na podjęcie skutecznych kroków zmierzających do poprawy. Celem pracy jest określenie metodyki analizy danych do oceny bezpieczeństwa na statkach morskich. Metodyka została opracowana na podstawie analizy komunikatów dostarczanych przez służby zarządzania bezpieczeństwem załogom statków przedsiębiorstwa żeglugowego British Petroleum Shipping. 1. ZARZĄDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM W związku z wprowadzaniem na coraz większą skalę koncepcji systemowego zarządzania jakością TQM według norm ISO serii 9000, sfery bezpieczeństwa pracy podporządkowano zasadom systemowego zarządzania. System bezpieczeństwa jest to część ogólnego systemu zarządzania, która obejmuje strukturę organizacyjną, planowanie, odpowiedzialność, zasady postępowania, procedury, procesy i zasoby potrzebne do opracowania, wdrażania, realizowania, przeglądu i utrzymania polityki bezpieczeństwa i higieny pracy [8]. Tak definiowany system znajduje się na IV najwyższym poziomie zarządzania bezpieczeństwem i jest zgodny z wytycznymi Międzynarodowej Organizacji Pracy ILO, w szczególności Konwencji 155 i 161. Podstawy systemu zarządzania bezpieczeństwem tworzą (według [8]): zaangażowanie kierownictwa posiadającego określoną politykę bhp, planowanie określające dla wszystkich poziomów cele ogólne i szczegółowe, procedury identyfikacji zagrożeń oraz oceny związanego z nimi ryzyka zawodowego, odpowiednia struktura odpowiedzialności i uprawnień, działania korygujące i zapobiegawcze, monitorowanie i kontrola, świadomość i szkolenie personelu, reagowanie na wypadki,

2 44 ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MORSKIEJ W GDYNI, nr 60, październik 2009 sterowanie pracami niebezpiecznymi (związanymi ze znacznym zagrożeniem), dokumentacja systemu. Bezpieczeństwo żeglugi, niezależnie od wielkości i przeznaczenia statku, opiera się na trzech podstawowych filarach są to: stan techniczny statku, właściwe wyposażenie statku w środki i urządzenia nawigacyjne, sygnalizacyjne, ratunkowe i obrony przeciwpożarowej, obsada statku właściwą załogą, tzn. odpowiednią liczbą osób o wymaganych przepisami kwalifikacjach. Załoga statku, w odróżnieniu od pracowników zatrudnionych w obiekcie lądowym, stanowi odrębny wydzielony zespół, którego dobór pod względem kwalifikacji zawodowych, zdyscyplinowania i umiejętności współżycia musi spełniać wymogi gwarantujące bezpieczeństwo żeglugi. Statek nie może być eksploatowany w żegludze morskiej, jeśli nie odpowiada wymaganiom w zakresie stanu jego bezpieczeństwa. Oznacza to, że aby spełnić te wymagania statek, powinien sprostać przepisom technicznym dotyczącym kadłuba, urządzeń sterowych, kotwicznych i holowniczo-cumowniczych oraz silników napędu głównego statku, mechanizmów pomocniczych, kotłów parowych wraz z ich wyposażeniem, zbiorników ciśnieniowych wraz z osprzętem, wałów śrubowych ze śrubami i innych pędników, urządzeń elektrycznych oraz ich instalacji i urządzeń pożarowych, jak również innym przepisom technicznym niezwiązanym z okrętowym działem maszynowo-elektrycznym. Przepisy techniczne, o których jest mowa, stanowią zbiór wymagań instytucji klasyfikacyjnych reprezentowanych między innymi przez Polski Rejestr Statków i są zawarte w obszernych publikacjach. Kształtowanie świadomego działania człowieka w procesie pracy, a w szczególności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, ma zasadniczy wpływ na warunki pracy, ograniczenia zagrożeń i liczby wypadków. Jednym z jego elementów jest stosowanie odpowiednich sformalizowanych procedur pozwalających zminimalizować ryzyko oraz wspomagających podejmowanie decyzji. W żegludze morskiej w obawie przed niewłaściwymi standardami zarządzania oraz błędami ludzkimi, wynikającymi ze złego kierownictwa, wprowadzono Międzynarodowy Kodeks Zarządzania Bezpieczną Eksploatacją Statków ISM (International Safety Management Code) [7]. Ten zbiór przepisów w ramach ISM kierowany jest do załogi, osób obsługujących statek niebędących bezpośrednio na nim zatrudnionych. Dotyczy również efektywnego zarządzania w sytuacjach kryzysowych. Obecnie każdy armator zbiornikowców ma określony system ISM. Wielu z nich w ramach tego systemu prowadzi akcję informacyjno-szkoleniową dotyczącą zaistniałych wypadków i nieszczęśliwych zdarzeń na eksploatowanych statkach. Na przykład British Petroleum Shipping wśród załóg swoich zbiornikowców rozpowszechnia biuletyn informujący o wypadkach na statkach. Biuletyny tego przedsiębiorstwa [5] zostały potraktowane przez autorów jako źródło wiedzy o nieszczęśliwych zdarzeniach i wypadkach na zbiornikowcach.

3 L. Hempel, J. Krefft: Metodyka zbierania danych do oceny bezpieczeństwa na statkach morskich WYBRANE PROBLEMY BADAWCZE SYSTEMÓW BEZPIECZEŃSTWA Badanie systemów bezpieczeństwa wymaga zachowania odpowiedniej procedury postępowania. Pierwszym krokiem takiej procedury powinno być określenie celu badania. Może to być jeden ściśle przyjęty cel lub system celowy, którego identyfikacja jest niezbędna w przypadku badania lub projektowania systemów złożonych i wielkich [3]. Przykładem mogą być systemy antropotechniczne, to znaczy zawierające w swojej strukturze człowieka. Szczególnym przypadkiem systemów antropotechnicznych są systemy zarządzania bezpieczeństwem. Drugim krokiem jest identyfikacja przedmiotu badania. Obecnie zagadnienia bezpieczeństwa wymagają podejścia antropocentrycznego, to znaczy takiego, które gwarantuje centralną rolę człowieka jako podmiotu działania. Bezpieczeństwo człowieka staje się celem nadrzędnym. Innym aspektem takiego podejścia jest to, że na pierwszy plan wysuwa się działanie człowieka jako podstawowego układu procesu sterowania. Człowiek stanowi szczególny element systemu odpowiedzialny za jego organizację i osiągnięcie zaprogramowanego celu. Badania wykazały, że w przypadku podejścia antropocentrycznego efektywność i niezawodność systemu jest dużo większa niż przy podejściu technocentrycznym [6]. System antropotechniczny składa się z podsystemu celowego, podsystemu człowiek, podsystemu obiekt techniczny, podsystemu otoczenie bliskie lub środowisko pracy oraz podsystemu wzajemnych relacji pomiędzy wymienionymi składnikami i otoczeniem dalszym. Trzeci krok dotyczy różnych aspektów bezpieczeństwa. Elementy systemów antropotechnicznych są bardzo silnie ze sobą powiązane w aspekcie bezpieczeństwa. Według J. Jaźwińskiego i K. Ważyńskiej-Fiok [6]...człowiek jest jakby zanurzony w bezpieczeństwie, to znaczy zależny od czasoprzestrzeni. Głównym celem prac nad bezpieczeństwem jest podwyższanie bezpieczeństwa systemów, w których działa człowiek. Poprawę stanu bezpieczeństwa można osiągnąć działając jednocześnie środkami technicznymi i organizacyjno-prawnymi [1]. Aby to zrealizować, należy rozwiązać następujące podstawowe problemy [6]: 1) propagowanie wśród projektantów i konstruktorów idei budowania systemów bezpiecznych (stosowanie określonej filozofii bezpieczeństwa); 2) uczenie projektantów i konstruktorów zasad budowania systemów bezpiecznych; 3) propagowanie zasad sterowania bezpieczeństwem systemów w procesie eksploatacji; 4) sterowanie eksploatacją według kryterium bezpieczeństwa.

4 46 ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MORSKIEJ W GDYNI, nr 60, październik IDENTYFIKACJA OBIEKTU BADANIA Identyfikacja jest to ustalenie tożsamości badanego obiektu lub zjawiska na podstawie jego najbardziej charakterystycznych cech. Identyfikacja to również określenie sposobów ustalania modeli matematycznych na podstawie badań eksperymentalnych [2]. W badaniach systemowych stosuje się często trzypoziomową identyfikację: opis morfologiczny określa liczbę i rodzaj obiektów badanego systemu oraz więzi pomiędzy tymi obiektami; opis funkcjonalny daje obraz działania systemu, określa relacje i charakterystyki jakościowe procesów; opis parametryczny podaje parametry systemu i jego możliwości działania. Ogólny opis morfologiczny omawianych systemów można przedstawić następująco: S =< S, R Q >, (1) C OT, przy czym: S = < C, OT, OB > zbiór podsystemów, wyjaśniony w punkcie 5, C człowiek, OT obiekt techniczny, OB otoczenie bliskie, R zbiór relacji pomiędzy elementami systemu, w tym relacje podporządkowania i sterowania, Q relacja systemotwórcza, określa cel istnienia systemu. Wydzielenie otoczenia bliskiego (OB) z otoczenia (dalszego) zostało podyktowane: potrzebą uwzględnienia wpływu otoczenia na jakość systemu, możliwością uporządkowania problemów badania lub projektowania, naturalnym podziałem badanego systemu na człowieka i obiekt techniczny. Otoczenie bliskie, często określane w literaturze jako środowisko pracy, stanowią: warunki materialne (fizyczne, chemiczne, biologiczne), cechy przestrzenne stanowiska roboczego, organizacja stanowiska, struktura organizacyjna zespołu i jego zarządzanie, stosunki międzyosobnicze w zespole (grupie). Otoczeniem dalszym jest to wszystko, co ma związek z badanym systemem lub jego podsystemami składowymi. W zależności od rodzaju opisu mogą to być: przemysłowy proces realizacji potrzeb (cykl życia obiektu), przepisy prawa, konwencje międzynarodowe, metody zarządzania, organizacja pracy, więzi rodzinne i społeczne, polityka finansowa państwa, inne systemy przemysłowe, sąsiednie systemy antropotechniczne i socjotechniczne itp.

5 L. Hempel, J. Krefft: Metodyka zbierania danych do oceny bezpieczeństwa na statkach morskich SYSTEM BEZPIECZEŃSTWA Bezpieczeństwo działania (BD) jest systemem. Elementami takiego systemu są: ludzie (stan zdrowia, cechy osobowości, tolerancja stresu, wiedza, trening itp.), obiekty techniczne, środowisko pracy, zarządzanie oraz filozofia systemu (filozofia bezpieczeństwa, strategie eksploatacji, nakłady, zyski itp.). Analiza przebiegu wypadków w czasie wykazała, że o skutkach zdarzenia wypadkowego decyduje również struktura bezpieczeństwa. Przed wypadkiem i w jego fazie początkowej decyduje bezpieczeństwo czynne, które charakteryzuje zdolność do zapobiegania wypadkom. W trakcie wypadku decydującą rolę odgrywają składniki tworzące bezpieczeństwo bierne określane jako właściwość zmniejszania stopnia (skali) wypadku. Ostatni element omawianej struktury to bezpieczeństwo powypadkowe charakteryzuje ono zdolność do: zmniejszania stopnia ciężkości wypadku, możliwie szybkiej likwidacji następstw i zapobiegania powstawaniu nowych wypadków Naruszanie bezpieczeństwa Naruszenie bezpieczeństwa występuje z chwilą pojawienia się w systemie błędów działania systemu lub któregoś z jego podsystemów. Istotną przyczyną obniżania poziomu bezpieczeństwa jest czynnik ludzki, czyli błędy człowieka. Wynikają one z: braku poczucia subiektywnego ryzyka, norm i wartości uznawanych przez społeczeństwo, braku odpowiedzialności, braku umiejętności przewidywania, cech psychofizycznych operatora, stopnia zmęczenia, braku fachowości, przeceniania własnych umiejętności, ubocznych motywów. Błędy obiektu technicznego, potocznie zwane przyczynami technicznymi, wynikają z: niedociągnięć konstrukcyjnych (błędy projektowania), niedociągnięć technologicznych (błędy wykonania), niedociągnięć eksploatacyjnych (błędy użytkowania, serwisowania i zasilania). Błędy otoczenia można podzielić na błędy otoczenia bliskiego, wynikające na przykład z: systemu eksploatacji, systemu kształcenia, systemu kontroli, przykładów i wzorców zachowań, organizacji pracy, biernego bezpieczeństwa, systemu pomocy medycznej i technicznej, jakości badań nad bezpieczeństwem procesu eksploatacji, oraz na błędy otoczenia dalszego na przykład: wadliwe przepisy prawne lub ich brak. 5. BAZA DANYCH Dostarczane załogom statków komunikaty o zdarzeniach niebezpiecznych przeniesiono do odpowiednio przygotowanego arkusza ocenowego. Arkusz ten posłużył do wielokryterialnej oceny treści komunikatów i był podstawą analizy różnych aspektów bezpieczeństwa na badanych statkach.

6 48 ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MORSKIEJ W GDYNI, nr 60, październik Metodyka Dla określenia metodyki oceny analizowanych danych o zdarzeniach niebezpiecznych stworzono arkusz składający się z kilku kart. W wierszach wpisywano poszczególne zdarzenia eksploatacyjne. Kolumny były uporządkowane odpowiednio do systemu eksploatacji i jego bezpieczeństwa. Karta nr 1. System C-OT-OB Karta ta zawiera dane dotyczące badanego systemu jako całości. Są to: cel badania, rodzaj i nazwa statku, wiek statku, rok budowy, armator, stan eksploatacyjny, podczas którego wystąpiło zdarzenie wypadkowe. Karta nr 2. Podsystem C Karta ta służy do zapisu danych o ludziach biorących bezpośredni udział w zdarzeniu wypadkowym. Są to następujące dane: wiek, doświadczenie zawodowe, wykształcenie, stanowisko, posiadane uprawnienia, wykonywana procedura eksploatacyjna, rodzaj popełnionego błędu. Karta nr 3. Podsystem OT Karta zawiera dane o obiekcie technicznym, który pośrednio lub bezpośrednio znajdował się w miejscu zdarzenia wypadkowego. Dane te dotyczą: rodzaju obiektu, podstawowych parametrów obiektu, rodzaju instalacji, w której znajduje się obiekt, miejsca na statku, rodzaju błędu będącego przyczyną wypadku, rodzaju nadmiaru bezpieczeństwa. Karta nr 4. Podsystem OB (Środowisko pracy) Karta zawiera najistotniejsze dane o bliskim sąsiedztwie zdarzenia wypadkowego, czyli określa: warunki materialne (fizyczne, chemiczne, biologiczne), cechy przestrzenne stanowiska roboczego, organizację stanowiska, strukturę organizacyjną zespołu i jego zarządzanie, stosunki międzyosobnicze w zespole (grupie), system pracy.

7 L. Hempel, J. Krefft: Metodyka zbierania danych do oceny bezpieczeństwa na statkach morskich 49 Karta nr 5. Przebieg zdarzenia wypadkowego Karta służy do schematycznego odtworzenia przebiegu w czasie zdarzenia wypadkowego, ze szczególnym podkreśleniem łańcucha przyczynowo-skutkowego. Zawiera dane dotyczące: modelu zdarzenia, czynników niebezpiecznych, rodzajów zagrożeń, bezpośrednich przyczyn zdarzeń, skutków zdarzeń, udziału człowieka jako uczestnika wypadku, rodzaju urazu człowieka, udziału człowieka jako elementu bezpieczeństwa czynnego (zapobiega), udziału człowieka jako elementu bezpieczeństwa biernego (chroni), udziału człowieka jako elementu bezpieczeństwa powypadkowego (ratuje). 6. PODSUMOWANIE Omówiony arkusz posłużył do wielokryterialnej oceny stanu bezpieczeństwa na statkach typu zbiornikowce eksploatowanych w przedsiębiorstwie żeglugowym BP Shipping. Uzyskane wyniki badań zostały opublikowane w pracy [4]. Analiza wykonana z użyciem kart potwierdziła przydatność metodologii dotyczącej oceny bezpieczeństwa na podstawie raportów i komunikatów o zaistniałych wypadkach. Dalsze prace będą dotyczyć możliwości zastosowania proponowanej metodologii do oceny zdarzeń niebezpiecznych dla innych niż zbiornikowce statków morskich w celu doskonalenia metodyki i wyników w statystycznej formie. LITERATURA 1. Bezpieczeństwo pracy i ergonomia, praca zbiorowa pod red. D. Koradeckiej, CIOP, Warszawa Bubnicki Z., Identyfikacja systemów sterowania, PWN, Warszawa Hempel L., Człowiek i Maszyna. Techniczny model współdziałania, WKiŁ, Warszawa Hempel L., Krefft J., The analysis of hazardous events during tankers operations, Zagadnienia Eksploatacji Maszyn, 2008, 3(155), vol Incident book, BP Shipping, June Jaźwiński J., Ważyńska-Fiok K., Bezpieczeństwo systemów, PWN, Warszawa Międzynarodowy kodeks zarządzania bezpieczeństwem (kodeks ISM) z poprawkami oraz znowelizowane wytyczne do wdrażania, Międzynarodowa Organizacja Morska IMO, Polski Rejestr Statków S.A. (International Safety Management code (ISM code) with the amendments and new guidelines for implementation, IMO, Polish Register of Ships), Gdańsk Podgórski D., Współczesne koncepcje zarządzania bezpieczeństwem, Nauka o pracy bezpieczeństwo, higiena, ergonomia, praca zbiorowa pod red. D. Koradeckiej, CIOP, Warszawa 2000.

8 50 ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MORSKIEJ W GDYNI, nr 60, październik 2009 DATA COLLECTION METHODOLOGY FOR SAFETY ASSESSMENT OF SEAGOING VESSELS (Summary) Shipping companies make use of safety management systems that result in safety of workers, vessels and cargo. At present, in spite of the mandatory use, these systems do not result in the considerable increase of safety level. Only a systemic analysis of these events enables identification of a safety on board, detection of system faults and taking steps to minimize the risk level in the work system. The data concerning hazardous events are kept in many existing safety management systems but no systemic way of presenting the hazardous events does not allow to take considerable steps to improve safety. The aim of the paper is to establish a methodology of data collected in the data base to assess the safety on seagoing vessels. The methodology has been made by research way to analyze the hazardous events collected in the bulletins. These bulletins contain descriptions of the accidents taking place on board of the BP Shipping s vessels.

WARUNKI PRZYZNANIA ŚWIADECTWA PO RAZ PRIERWSZY. ukończenie kursu w ośrodku. szkoleniowym. szkoleniowym

WARUNKI PRZYZNANIA ŚWIADECTWA PO RAZ PRIERWSZY. ukończenie kursu w ośrodku. szkoleniowym. szkoleniowym POLSKA PRZED DM 20.08.2013 r. ODNOWIE DO PRZEWOZU GAZÓW SKROPLONYCH STOPIEŃ PODSTAWOWY in Liquified Gas Tanker Familiarization świadectwa przeszkolenia na zbiornikowce do przewozu: gazów skroplonych stopień

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy

Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy Ewa Górska Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy EWOLUCJA POGLĄDÓW NA ZAGADNIENIA BEZPIECZEŃSTWA PRACY Hand from root of finger to fingertip Hand frim wist to fingertip Arm from elbow to fingertip

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk dr T Bartosz Kalinowski 17 19 września 2008, Wisła IV Sympozjum Klubu Paragraf 34 1 Informacja a system zarządzania Informacja

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od Autorów... 9

Spis treści. Od Autorów... 9 Spis treści Od Autorów... 9 1. Historia bezpieczeństwa i higieny pracy... 11 1.1. Pojęcia podstawowe... 11 1.2. Przyczyny stosowania profilaktyki BHP... 13 1.3. Organizacja profilaktyki... 15 1.4. Profilaktyka

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak.

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Książka stanowi szerokie kompendium wiedzy z zakresu systemów zarządzania. Stanowić ona może cenną pomoc

Bardziej szczegółowo

2.3 Jakie procesy zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy można zidentyfikować i opisać w przedsiębiorstwie?

2.3 Jakie procesy zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy można zidentyfikować i opisać w przedsiębiorstwie? 2.3 Jakie procesy zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy można zidentyfikować i opisać w przedsiębiorstwie? Zastosowanie podejścia procesowego sprowadza się do trzech podstawowych etapów (Rys. 5),

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania

Przykładowy szkolny plan nauczania Przykładowy szkolny plan nauczania Typ szkoły: Szkoła policealna - /szkoła dla młodzieży/ 1,5 Zawód: Technik bezpieczeństwa i higieny pracy; symbol 325509 Podbudowa programowa: szkoły dające wykształcenie

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością

Systemy zarządzania jakością Systemy zarządzania jakością cechy, funkcje, etapy wdrażania systemu Prezentacja na spotkanie 3 System zarządzania jakością - czym jest a czym nie jest? System zarządzania jakością jest: zbiorem reguł,

Bardziej szczegółowo

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8.1. Jakie wymagania i zalecenia dotyczące kompetencji i szkoleń sformułowano w normach serii PN-N-18001? Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: szkoła policealna dla dorosłych /zaoczna/ 1,5 - roczny okres nauczania Zawód: Technik bezpieczeństwa i higieny pracy;

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć prowadzonych przez kpt. Marcinkowskiego na 1 i 2 semestrze

Tematyka zajęć prowadzonych przez kpt. Marcinkowskiego na 1 i 2 semestrze Tematyka zajęć prowadzonych przez kpt. Marcinkowskiego na 1 i 2 semestrze Mechanicy Budowa okrętu 4. Treść zajęć dydaktycznych SEMESTR I (Wykład - 15 godz.) 1. Geometria kadłuba statku: linie teoretyczne,

Bardziej szczegółowo

Audyty zarządzania bezpieczeństwem - wstęp do tworzenia i doskonalenia Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem obiektów przemysłowych.

Audyty zarządzania bezpieczeństwem - wstęp do tworzenia i doskonalenia Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem obiektów przemysłowych. Audyty zarządzania bezpieczeństwem - wstęp do tworzenia i doskonalenia Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem obiektów przemysłowych. Ireneusz Rogala Automatic Systems Engineering Sp. z o.o. Istotne przesłanki

Bardziej szczegółowo

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA W TRAKCJA PRKiI S.A. Warszawa, maj 2015 SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od 1999 roku Trakcja PRKiI S.A. mając na uwadze satysfakcję Klienta i

Bardziej szczegółowo

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy.

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy. ZAŁĄCZNIK Nr RAMOWE PROGRAMY SZKOLENIA I. Ramowy program instruktażu ogólnego. Cel szkolenia Celem szkolenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z: a) podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju.

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. SZKOLENIE 2 Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. FAMED Żywiec S.A. Dokumentacja Systemu Zarządzania zgodnego z PN-EN ISO

Bardziej szczegółowo

Prowadzący. Doc. dr inż. Jakub Szymon SZPON. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Prowadzący. Doc. dr inż. Jakub Szymon SZPON. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA studia podyplomowe dla czynnych zawodowo nauczycieli szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie... 9 Akty normatywne... 20 CZĘŚĆ 1 OGÓLNE WYMAGANIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY... 23

Wprowadzenie... 9 Akty normatywne... 20 CZĘŚĆ 1 OGÓLNE WYMAGANIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY... 23 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 Akty normatywne... 20 CZĘŚĆ 1 OGÓLNE WYMAGANIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY... 23 1.1. Obowiązki pracodawcy i osób kierujących pracownikami... 23 1.2. Obowiązki

Bardziej szczegółowo

Studium podyplomowe ZARZĄDZANIE ZDROWIEM I BEZPIECZEŃSTWEM W MIEJSCU PRACY

Studium podyplomowe ZARZĄDZANIE ZDROWIEM I BEZPIECZEŃSTWEM W MIEJSCU PRACY Szkoła Zdrowia Publicznego Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera 90-950 Łódź, ul. Św. Teresy od Dzieciątka Jezus 8 Studium podyplomowe ZARZĄDZANIE ZDROWIEM I BEZPIECZEŃSTWEM W MIEJSCU PRACY Program

Bardziej szczegółowo

OCENA SPEŁNIENIA WYMAGAŃ DOTYCZĄCYCH NADZORU NAD KRYTYCZNYMI PUNKTAMI KONTROLI PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA NALEŻĄCEDO ŁAŃCUCHA ŻYWNOŚCIOWEGO

OCENA SPEŁNIENIA WYMAGAŃ DOTYCZĄCYCH NADZORU NAD KRYTYCZNYMI PUNKTAMI KONTROLI PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA NALEŻĄCEDO ŁAŃCUCHA ŻYWNOŚCIOWEGO BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLV, 2012, 3, str. 349 353 Agata Szkiel OCENA SPEŁNIENIA WYMAGAŃ DOTYCZĄCYCH NADZORU NAD KRYTYCZNYMI PUNKTAMI KONTROLI PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA NALEŻĄCEDO ŁAŃCUCHA ŻYWNOŚCIOWEGO Katedra

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE 1. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych CEL: Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii, zasadami doboru

Bardziej szczegółowo

Sprawowanie opieki medycznej nad chorym - szkolenie pełne - szkolenie uaktualniające

Sprawowanie opieki medycznej nad chorym - szkolenie pełne - szkolenie uaktualniające Temat sprawy: Ośrodki szkoleniowe uznane i nadzorowane przez Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie 1. Ośrodek Szkoleniowy Ratownictwa Morskiego Akademii Morskiej w Szczecinie ul. Ludowa 7/8 71-700 Szczecin

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA BHP DLA BRANŻY ENERGETYCZNEJ

SZKOLENIA BHP DLA BRANŻY ENERGETYCZNEJ SZKOLENIA BHP DLA BRANŻY ENERGETYCZNEJ Kilka słów o nas 2 Szkolenie okresowe bhp dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach inżynieryjno technicznych Szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i innych

Bardziej szczegółowo

Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego

Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego J. Krawiec, G. Ożarek Kwiecień, 2010 Plan wystąpienia Ogólny model bezpieczeństwa Jak należy przygotować organizację do wdrożenia systemu zarządzania bezpieczeństwem

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W SYSTEMIE BEZPIECZEŃSTWA

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W SYSTEMIE BEZPIECZEŃSTWA ZINTEGROWANE ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W SYSTEMIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO Kazimierz Jamroz Andrzej Szymanek Wydział Inżynierii Lądowej Wydział Transportu i i Środowiska Elektrotechniki Katedra Inżynierii

Bardziej szczegółowo

Pozycja prawna kapitana cz. 1. zwierzchnictwa występujących w działalności gospodarczej. Wynika to ze specyfiki

Pozycja prawna kapitana cz. 1. zwierzchnictwa występujących w działalności gospodarczej. Wynika to ze specyfiki Piotr Radwański Kapitan jako kierownik statku morskiego Sytuacja prawna kapitana statku morskiego wyróżnia się na tle innych form zwierzchnictwa występujących w działalności gospodarczej. Wynika to ze

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO - LISTA PYTAŃ KONTROLNYCH

ORGANIZACJA DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO - LISTA PYTAŃ KONTROLNYCH ORGANIZACJA DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO - LISTA PYTAŃ KONTROLNYCH Przedstawiona lista dotyczy podstawowych zagadnień związanych z oceną ryzyka zawodowego. Odpowiedź tak oznacza, że przyjęte

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH MENADŻER EKSPLOATACJI MASZYN, BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Semestr I. 4 8 Dr inż.a. Górny. 12 Dr inż.

RAMOWY PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH MENADŻER EKSPLOATACJI MASZYN, BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Semestr I. 4 8 Dr inż.a. Górny. 12 Dr inż. RAMOWY PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH MENADŻER EKSPLOATACJI MASZYN, BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Semestr I Lp Nazwa przedmiotu Wykład Ćwiczenia/projekt Prowadzący Uwagi 1 System ochrony pracy w Polsce

Bardziej szczegółowo

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE DECYZJI W PROCESIE PROJEKTOWANIA BEZPIECZEŃSTWA OPERATORÓW SIŁOWNI OKRĘTOWYCH

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE DECYZJI W PROCESIE PROJEKTOWANIA BEZPIECZEŃSTWA OPERATORÓW SIŁOWNI OKRĘTOWYCH Wiesław Tarełko Tomasz Kowalewski Akademia Morska w Gdyni KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE DECYZJI W PROCESIE PROJEKTOWANIA BEZPIECZEŃSTWA OPERATORÓW SIŁOWNI OKRĘTOWYCH Praca jest elementem i kontynuacją projektu

Bardziej szczegółowo

Autor: Artur Lewandowski. Promotor: dr inż. Krzysztof Różanowski

Autor: Artur Lewandowski. Promotor: dr inż. Krzysztof Różanowski Autor: Artur Lewandowski Promotor: dr inż. Krzysztof Różanowski Przegląd oraz porównanie standardów bezpieczeństwa ISO 27001, COSO, COBIT, ITIL, ISO 20000 Przegląd normy ISO 27001 szczegółowy opis wraz

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH Lp. 1. Temat szkolenia Regulacje prawne z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy: a) aktualne przepisy (z uwzględnieniem zmian),

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych

Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych 1. Założenia organizacyjno-programowe a) Forma nauczania Kurs z oderwaniem od pracy. b) Cel szkolenia Celem szkolenia jest

Bardziej szczegółowo

Technologia robót budowlanych ROK III SEM.5 Wykład 2

Technologia robót budowlanych ROK III SEM.5 Wykład 2 ROK III SEM.5 Wykład 2 Procesy budowlane klasyfikacje procesów budowlanych, elementy procesu budowlanego, formy zapisu, technologia i efektywność wznoszenia obiektów budowlanych Definicje procesu W literaturze

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Projektowanie funkcji bezpieczeństwa. z wykorzystaniem podsystemu transmisji danych bezpieczeństwa

Projektowanie funkcji bezpieczeństwa. z wykorzystaniem podsystemu transmisji danych bezpieczeństwa Projektowanie funkcji bezpieczeństwa z wykorzystaniem podsystemu transmisji danych bezpieczeństwa Tomasz Strawiński Wstęp Efektywna realizacja systemów sterowania dużych zespołów maszyn lub linii produkcyjnych

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Automatyki

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Automatyki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Automatyki Kazimierz Kosmowski k.kosmowski@ely.pg.gda.pl Opracowanie metod analizy i narzędzi do komputerowo wspomaganego zarządzania bezpieczeństwem

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Plan Prezentacji Cel artykułu Dlaczego działalność przemysłowa wiąże się z ryzykiem?

Bardziej szczegółowo

Spis treści 5. Spis treści. Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa

Spis treści 5. Spis treści. Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa Spis treści 5 Spis treści Wstęp (Adam Stabryła)... 11 Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa Rozdział 1. Interpretacja i zakres metodologii projektowania (Janusz

Bardziej szczegółowo

LISTA OŚRODKÓW SZKOLENIOWYCH UZNANYCH PRZEZ MISISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 28.08.2015 r.

LISTA OŚRODKÓW SZKOLENIOWYCH UZNANYCH PRZEZ MISISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 28.08.2015 r. LISTA OŚRODKÓW SZKOLENIOWYCH UZNANYCH PRZEZ MISISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 28.08.2015 r. 1.Akademia Morska Studium GMDSS 81-345 Gdynia, Aleja Jana Pawła II/3 tel./fax. 58 690-11-69

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE SYSTEMU OCENY WARUNKÓW PRACY OPERATORÓW STEROWNI

MODELOWANIE SYSTEMU OCENY WARUNKÓW PRACY OPERATORÓW STEROWNI Inżynieria Rolnicza 7(105)/2008 MODELOWANIE SYSTEMU OCENY WARUNKÓW PRACY OPERATORÓW STEROWNI Agnieszka Buczaj Zakład Fizycznych Szkodliwości Zawodowych, Instytut Medycyny Wsi w Lublinie Halina Pawlak Katedra

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

LISTA OŚRODKÓW SZKOLENIOWYCH UZNANYCH PRZEZ MISISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 31.03.2015 r.

LISTA OŚRODKÓW SZKOLENIOWYCH UZNANYCH PRZEZ MISISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 31.03.2015 r. LISTA OŚRODKÓW SZKOLENIOWYCH UZNANYCH PRZEZ MISISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 31.03.2015 r. 1.Akademia Morska Studium GMDSS 81-345 Gdynia, Aleja Jana Pawła II/3 tel./fax. 58 690-11-69

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

KRAJOWA IZBA GOSPODARKI MORSKIEJ POLISH CHAMBER OF MARITIME COMMERCE

KRAJOWA IZBA GOSPODARKI MORSKIEJ POLISH CHAMBER OF MARITIME COMMERCE KRAJOWA IZBA GOSPODARKI MORSKIEJ POLISH CHAMBER OF MARITIME COMMERCE Informacja dotycząca kursów i szkoleń organizowanych przez Krajową Izbę Gospodarki Morskiej w Gdyni Informacje ogólne: Kursy organizowane

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 11 Wykaz skrótów użytych w treści 12 Literatura 12

Spis treści. Wstęp 11 Wykaz skrótów użytych w treści 12 Literatura 12 Spis treści Wstęp 11 Wykaz skrótów użytych w treści 12 Literatura 12 I. Regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy 1. Międzynarodowe źródła prawa 13 Dyrektywy UE 14

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Jakością. System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem. Dr Mariusz Maciejczak

Zarządzanie Jakością. System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem. Dr Mariusz Maciejczak Zarządzanie Jakością System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem Dr Mariusz Maciejczak SYSTEM System to zespół powiązanych ze sobą elementów, które stanowią pewną całość. Istotną cechą

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp

Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp Podstawowe informacje o przedsiębiorstwie Rodzaj działalności:. Liczba pracowników w jednostce lokalnej:. Wdrożony system zarządzania

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy zarządzania kompetencjami pracowniczymi w aspekcie kształcenia zawodowego

Wybrane elementy zarządzania kompetencjami pracowniczymi w aspekcie kształcenia zawodowego Wybrane elementy zarządzania kompetencjami pracowniczymi w aspekcie kształcenia zawodowego Autor referatu: Marek Goliński Prezentuje: Joanna Kijewska Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie kompetencjami

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

WARSZTATY SZKOLENIOWE

WARSZTATY SZKOLENIOWE WARSZTATY SZKOLENIOWE Z ZAKRESU EKSPLOATACJI MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ORAZ DYREKTYWY BUDOWLANEJ szk ol en ia wa rs ztat y ku r sy Oferta warsztatów szkoleniowo-doradczych z zakresu eksploatacji maszyn

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu: Człowiek w systemie transportowym

Opis przedmiotu: Człowiek w systemie transportowym 25.09.2013 Karta - Człowiek w systemie transportowym Opis : Człowiek w systemie transportowym Kod Nazwa Wersja TR.SIS507 Człowiek w systemie transportowym 2013/14 A. Usytuowanie w systemie studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 Informacje ogólne ISO 50001 to standard umożliwiający ustanowienie systemu i procesów niezbędnych do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej.

Bardziej szczegółowo

Analiza ryzyka eksploatacji urządzeń ciśnieniowych wdrażanie metodologii RBI w Grupie LOTOS S.A

Analiza ryzyka eksploatacji urządzeń ciśnieniowych wdrażanie metodologii RBI w Grupie LOTOS S.A Grupa LOTOS S.A. Analiza ryzyka eksploatacji urządzeń ciśnieniowych wdrażanie metodologii RBI w Grupie LOTOS S.A Jan Dampc Inspektor Dozoru / Dział Dozoru Technicznego 2 czerwca 2015r. Rafineria w Gdańsku

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE a. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych szkolenie modułowe moduł I Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii,

Bardziej szczegółowo

KRAKOWSKA SZKOŁA WYŻSZA

KRAKOWSKA SZKOŁA WYŻSZA KRAKOWSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego PROGRAM KSZTAŁCENIA DWUSEMESTRALNYCH STUDIÓW PODYPLOMOWYCH BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY z elementami dydaktyki bezpieczeństwa Studia przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania projektami

Wprowadzenie do zarządzania projektami Wprowadzenie do zarządzania projektami Project Management dr Marek Wąsowicz Katedra Projektowania Systemów Zarządzania, UE Wrocław Wrocław, 23 października 2012 r. Zawartość modułu (4h): wskazanie możliwości

Bardziej szczegółowo

Andrzej Józefiak. Dyrektor Lloyd s Register (Polska) Sp. z o.o.

Andrzej Józefiak. Dyrektor Lloyd s Register (Polska) Sp. z o.o. Pięćdziesiąt lat temu, we wrześniu 1957 roku inspektorzy brytyjskiego Towarzystwa Klasyfikacji Statków Lloyd s Register of Shipping wrócili do Polski po kilkuletniej nieobecności. Kontakty LRS z przemysłem

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie zarządzania jakością na uczelni

Wdrażanie zarządzania jakością na uczelni Człowiek najlepsza inwestycja Wdrażanie zarządzania jakością na uczelni Plan prezentacji 1. Przepisy prawne a zarządzanie jakością na uczelni 2. Jakość i jej definicje w uczelni 3. Cele istnienia systemu

Bardziej szczegółowo

Technik eksploatacji portów i terminali 333106

Technik eksploatacji portów i terminali 333106 Technik eksploatacji portów i terminali 333106 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata, wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

bezpieczeństwem infrastruktury drogowej

bezpieczeństwem infrastruktury drogowej Systematyka narzędzi zarządzania bezpieczeństwem infrastruktury drogowej Kazimierz Jamroz Michalski Lech Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska Katedra Inżynierii Drogowej Wprowadzenie W ostatnich latach

Bardziej szczegółowo

Organizacja procesu projektowania, rozwoju i serwisowania systemu wspomagającego zarzadzanie uczelnią

Organizacja procesu projektowania, rozwoju i serwisowania systemu wspomagającego zarzadzanie uczelnią Organizacja procesu projektowania, rozwoju i serwisowania systemu wspomagającego zarzadzanie uczelnią Marek Bieniasz Sławomir Umpirowicz Piotr Miszewski Kraków, 10 13 września 2012 Plan prezentacji Informacje

Bardziej szczegółowo

Dwuwymiarowa oceny bezpieczeństwa pracy stanowiska roboczego

Dwuwymiarowa oceny bezpieczeństwa pracy stanowiska roboczego mgr inż.władysław Stachowski Wydział Zarządzania i Ekonomii Politechnika Gdańska Gdańsk, ul Narutowicza 11/12 tel 347-28-99 e-mail wst@zie.pg.gda.pl Wstę p Dwuwymiarowa oceny bezpieczeństwa pracy stanowiska

Bardziej szczegółowo

Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego.

Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego. Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego. KONCEPCJA STRUKTURY ORGANIZACYJNEJ CENTRUM Zakład b-r górnictwa morskiego Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000 BIURO USŁUG DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA I ORGANIZACJI SYSTEM SP.J. ul. Faradaya 53 lok. 44, 42-200 Częstochowa tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com Etapy wdrażania

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Studia Podyplomowe Zarządzanie Bezpieczeństwem i Higieną Pracy

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Studia Podyplomowe Zarządzanie Bezpieczeństwem i Higieną Pracy Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Studia Podyplomowe Zarządzanie Bezpieczeństwem i Higieną Pracy WDRAŻANIE SYSTEMU ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM I HIGIENĄ PRACY Skrypt opracowany przez mgr. Magdalenę

Bardziej szczegółowo

7. Struktura, odpowiedzialność i uprawnienia w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

7. Struktura, odpowiedzialność i uprawnienia w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 7. Struktura, odpowiedzialność i uprawnienia w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 7.1. Jakie wymagania i wytyczne dotyczące określenia struktur odpowiedzialności i uprawnień w systemie

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. do książki pt. Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami. Autor Marek Gałusza

SPIS TREŚCI. do książki pt. Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami. Autor Marek Gałusza SPIS TREŚCI do książki pt. Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami Autor Marek Gałusza Wstęp... 9 Literatura... 9 Wykaz najważniejszych skrótów użytych w tekście... 10 I. PRAWO

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 011/01 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

NAJNOWSZE WYDANIE. Praktyczny informator OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO. Oceniaj ryzyko zawodowe szybko i bezbłędnie.

NAJNOWSZE WYDANIE. Praktyczny informator OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO. Oceniaj ryzyko zawodowe szybko i bezbłędnie. Praktyczny informator OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO NAJNOWSZE WYDANIE Oceniaj ryzyko zawodowe szybko i bezbłędnie. Prowadź zgodną z prawem dokumentację oceny ryzyka zawodowego. listy kontrolne wzory dokumenty

Bardziej szczegółowo

ISO 27001. bezpieczeństwo informacji w organizacji

ISO 27001. bezpieczeństwo informacji w organizacji ISO 27001 bezpieczeństwo informacji w organizacji Czym jest INFORMACJA dla organizacji? DANE (uporządkowane, przefiltrowane, oznaczone, pogrupowane ) Składnik aktywów, które stanowią wartość i znaczenie

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji: co to jest, po co je budować i dlaczego w urzędach administracji publicznej

Systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji: co to jest, po co je budować i dlaczego w urzędach administracji publicznej Systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji: co to jest, po co je budować i dlaczego w urzędach administracji publicznej Wiesław Paluszyński Prezes zarządu TI Consulting Plan prezentacji Zdefiniujmy

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA EKSPLOATACJĘ STATKU A KODEKS ZARZĄDZANIA BEZPIECZNĄ EKSPLOATACJĄ STATKÓW I ZAPOBIEGANIEM ZANIECZYSZCZENIU.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA EKSPLOATACJĘ STATKU A KODEKS ZARZĄDZANIA BEZPIECZNĄ EKSPLOATACJĄ STATKÓW I ZAPOBIEGANIEM ZANIECZYSZCZENIU. ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA EKSPLOATACJĘ STATKU A KODEKS ZARZĄDZANIA BEZPIECZNĄ EKSPLOATACJĄ STATKÓW I ZAPOBIEGANIEM ZANIECZYSZCZENIU dr Justyna Nawrot CEL I GENEZA POWSTANIA KODEKSU ISM Rezolucja A.595 (15) 1987

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie ryzykiem systemów informacyjnych

Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie ryzykiem systemów informacyjnych Wstęp... 13 1. Wprowadzenie... 15 1.1. Co to jest bezpieczeństwo informacji?... 17 1.2. Dlaczego zapewnianie bezpieczeństwa informacji jest potrzebne?... 18 1.3. Cele, strategie i polityki w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Marek Trajdos Klub Paragraf 34 SBT

Marek Trajdos Klub Paragraf 34 SBT Marek Trajdos Klub Paragraf 34 SBT 1. Dyrektywa maszynowa, a inne dyrektywy Wymagania zasadnicze dotyczą maszyn wprowadzanych do obrotu po raz pierwszy na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Są

Bardziej szczegółowo

Program szkoleniowy Lloyd s Register dla absolwentów uczelni

Program szkoleniowy Lloyd s Register dla absolwentów uczelni Program szkoleniowy Lloyd s Register dla absolwentów uczelni Marcin Szmyt HR Business Partner Zawartość prezentacji 1. Program szkolenia absolwentów 2. Kompetencje nietechniczne potencjalnych przyszłych

Bardziej szczegółowo

ROLA KONCEPCJI ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W KREOWANIU JAKOŚCI TOWARÓW W PROCESACH LOGISTYCZNYCH

ROLA KONCEPCJI ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W KREOWANIU JAKOŚCI TOWARÓW W PROCESACH LOGISTYCZNYCH Dominik Zimon Politechnika Rzeszowska Łucja Gawron-Zimon Ośrodek Kształcenia Lotniczego w Rzeszowie ROLA KONCEPCJI ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W KREOWANIU JAKOŚCI TOWARÓW W PROCESACH LOGISTYCZNYCH Wdrażanie systemów

Bardziej szczegółowo

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14.1. Co to jest monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy? Funkcjonowanie systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną

Bardziej szczegółowo

Wdrożony i certyfikowany Zintegrowany System Zarządzania zgodny z normami: ISO 9001, ISO 14001, PN-N-18001.

Wdrożony i certyfikowany Zintegrowany System Zarządzania zgodny z normami: ISO 9001, ISO 14001, PN-N-18001. Systemy zarządzania Dobrze zaprojektowane i spójne procesy zarządcze i operacyjne Grupy Kapitałowej ukierunkowane są na zagwarantowanie oczekiwanej jakości oferowanych przez nas produktów i usług, ochronę

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY WPROWADZENIE

BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY WPROWADZENIE Ewa Górska BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY WPROWADZENIE EUROPEJSKA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY NA LATA 2007-2012 I 2013-2020 CEL OGÓLNY STRATEGII UE NA LATA 2007-2012 Stałe zmniejszanie liczby

Bardziej szczegółowo

Przedmiot nauk o zarządzaniu Organizacja w otoczeniu rynkowym jako obiekt zarządzania Struktury organizacyjne Zarządzanie procesowe

Przedmiot nauk o zarządzaniu Organizacja w otoczeniu rynkowym jako obiekt zarządzania Struktury organizacyjne Zarządzanie procesowe Przedmowa Rozdział 1 Przedmiot nauk o zarządzaniu 1.1. Geneza nauk o zarządzaniu 1.2. Systematyka nauk o zarządzaniu 1.3. Pojęcie organizacji 1.4. Definicja pojęcia zarządzania i terminów zbliżonych 1.5.

Bardziej szczegółowo

Sprawowanie opieki medycznej nad chorym - szkolenie pełne - szkolenie uaktualniające

Sprawowanie opieki medycznej nad chorym - szkolenie pełne - szkolenie uaktualniające Temat sprawy: Ośrodki szkoleniowe uznane i nadzorowane przez Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie 1. Ośrodek Szkoleniowy Ratownictwa Morskiego Akademii Morskiej w Szczecinie ul. Ludowa 7/8 71-700 Szczecin

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 31 grudnia 2012 r. Poz. 1540

Warszawa, dnia 31 grudnia 2012 r. Poz. 1540 Warszawa, dnia 31 grudnia 2012 r. Poz. 1540 USTAWA z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku tonażowym oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym

Bardziej szczegółowo

lp tematy pracy promotor dyplomant data otrzymania tematu uwagi ZAKŁAD URZĄDZEŃ NAWIGACYJNYCH

lp tematy pracy promotor dyplomant data otrzymania tematu uwagi ZAKŁAD URZĄDZEŃ NAWIGACYJNYCH Tematy prac dyplomowych inżynierskich dla studentów niestacjonarnych prowadzone przez nauczycieli akademickich Instytutu Inżynierii Ruchu Morskiego na rok akademicki 2008/2009 lp tematy pracy promotor

Bardziej szczegółowo

Sposób oceny polityki eksploatacyjnej w przedsiębiorstwach branży spożywczej

Sposób oceny polityki eksploatacyjnej w przedsiębiorstwach branży spożywczej Politechnika Śląska Wydział Organizacji i Zarządzania Instytut Inżynierii Produkcji Sposób oceny polityki eksploatacyjnej w przedsiębiorstwach branży spożywczej Dr inż. Andrzej Loska VII Konferencja Utrzymanie

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Zarządzanie i Procedury w BHP Management and Procedures for Safety Kierunek: Zarządzanie Bezpieczeństwem i Higieną Pracy Management of Safety and Work Hygiene Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Instalacja chłodzenia wodą słodką cylindrów silnika głównego (opis w tekście)

Rys. 1. Instalacja chłodzenia wodą słodką cylindrów silnika głównego (opis w tekście) Leszek Chybowski Wydział Mechaniczny Politechnika Szczecińska ZASTOSOWANIE DRZEWA USZKODZEŃ DO WYBRANEGO SYSTEMU SIŁOWNI OKRĘTOWEJ 1. Wprowadzenie Stanem systemu technicznego określa się zbiór wartości

Bardziej szczegółowo

Czynnik Ludzki w zarządzaniu portem lotniczym. Numer projektu: 539319-LLP-1-2013-1-PT-LEONARDO-LMP Numer projektu: 539319 LLP-1-2013-1-PT-LEONARDO-LMP

Czynnik Ludzki w zarządzaniu portem lotniczym. Numer projektu: 539319-LLP-1-2013-1-PT-LEONARDO-LMP Numer projektu: 539319 LLP-1-2013-1-PT-LEONARDO-LMP Czynnik Ludzki w zarządzaniu portem lotniczym Numer projektu: 539319 LLP-1-2013-1-PT-LEONARDO-LMP CZYNNIK LUDZKI W ZARZĄDZANIU PORTEM LOTNICZYM 1. PODSUMOWANIE MODUŁU Cele i grupy docelowe W wielu przypadkach

Bardziej szczegółowo

Szkolenie okresowe bhp pracowników administracyjnobiurowych

Szkolenie okresowe bhp pracowników administracyjnobiurowych Temat: Szkolenie okresowe bhp pracowników administracyjnobiurowych Czas trwania: Cena netto: Termin: Zgłoszenia prosimy nadsyłać: Nabór: 1 dzień 129 zł w każdy roboczy poniedziałek Na 7 dni przed planowanym

Bardziej szczegółowo