STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA w latach 2000/2001 i 2006/2007. OCENA TRENDÓW I DYNAMIKi ZMIAN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA w latach 2000/2001 i 2006/2007. OCENA TRENDÓW I DYNAMIKi ZMIAN"

Transkrypt

1 STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA w latach 2000/2001 i 2006/2007 OCENA TRENDÓW I DYNAMIKi ZMIAN Raport przygotowany w Katedrze Medycyny Społecznej i Zapobiegawczej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, na zlecenie Wydziału Zdrowia i Polityki Społecznej Urzędu Miasta Torunia Łódź-Toruń, listopad 2007

2 W opracowaniu raportu uczestniczył zespół Katedry Medycyny Społecznej i Zapobiegawczej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi w następującym składzie: prof. dr hab. med. Wojciech Drygas - kierownik Katedry i dyrektor polskiego programu WHO-CINDI; dr n. hum. Wojciech Bielecki - socjolog; mgr Elżbieta Dziankowska-Zaborszczyk - informatyk; mgr Małgorzata Pikala informatyk;

3 L.P. SPIS TREŚCI STRONA 1 WPROWADZENIE I. PORÓWNANIE STRUKTURY BADANYCH ZBIOROWOŚCI II. SUBIEKTYWNA OCENA STANU ZDROWIA III, ODCZUWANIE STRESU (PRESJI), BÓLU ORAZ INNYCH DOLEGLIWOŚCI FUNKCJONALNYCH IV. ELEMENTY STYLU ŻYCIA (ALKOHOL, TYTOŃ, MAŁA AKTYWNOŚC FIZYCZNA) Konsumpcja alkoholu Palenie tytoniu Mała aktywność fizyczna V. KORZYSTANIE Z OPIEKI MEDYCZNEJ VI. OCENA SPOSOBU ŻYWIENIA VII. NADWAGA I OTYŁOŚĆ VIII. ZABURZENIA LIPIDOWE IX. CUKRZYCA X. NADCIŚNIENIE TĘTNICZE XI. SKUMULOWANE WYSTĘPOWANIE CZYNNIKÓW RYZYKA Zmiany zachowań zdrowotnych mieszkańców Torunia w ciągu ostatnich 12 miesięcy XII. WYWIAD DOTYCZĄCY WYSTĘPOWANIA CHORÓB PRZEWLEKŁYCH, ROZPOZNANYCH WCZEŚNIEJ PRZEZ LEKARZA Objawy chorobowe i dolegliwości subiektywne 19 mieszkańców Torunia występujące w okresie ostatnich dni 20 Ocena stosowania wybranych grup leków XIII. PODSUMOWANIE WYNIKÓW BADAŃ UWAGI KOŃCOWE ANEKS

4 WPROWADZENIE Międzynarodowy program zintegrowanej profilaktyki chorób niezakaźnych (WHO-CINDI) jest określany jako program badawczo-interwencyjny i jako taki, ma wyraźnie wyeksponowaną w swej ideologii komponentę ewaluacyjną. Komponentę, która traktowana jest jako proces gromadzenia danych, na podstawie których można podejmować istotne i trafne decyzje i którą w języku rozmaitych projektów międzynarodowych, określa się jako wszelkie formy gromadzenia informacji, które umożliwiają wnioskowanie o jakości prowadzonych pomiarów bądź o warunkach, w jakich te pomiary konkretyzują się. Tak rozumiana ewaluacja wymaga więc opisu: a) danych wyjściowych (inputs), b) implementowanych strategii wdrożeniowych i wreszcie - c) efektów (outputs), przybliżonych i/lub pośrednich rezultatów, które mogą być użyte w procesie wdrażania priorytetów i celów długoterminowych w systemie opieki zdrowotnej. Zaś rezultaty (outcomes), muszą być definiowane w odniesieniu do najważniejszych czynników ryzyka, współczynników chorobowości, umieralności i jakości życia. Znaczenia wskazanego wyżej trybu (metodologii) postępowania nie da się przecenić; wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, stosuje się w ramach programu CINDI follow up research czyli badanie, które w gruncie rzeczy umożliwia nie tylko prześledzenie najważniejszych trendów w zakresie przewlekłych chorób niezakaźnych, ale poprzez zestawienie wyników dwóch pomiarów odległych w czasie, staje się realną podstawą ewentualnych zmian socjotechnicznych, efektywnie przybliżających proces wdrażania priorytetów i celów długoterminowych w polityce zdrowotnej. Tak właśnie, stało się w przypadku strategii przyjętych i przez kierownictwo polskiego programu WHO-CINDI i przez kierownictwo

5 Wydziału Zdrowia i Polityki Społecznej Urzędu Miasta Torunia. Stąd, zestawienie rezultatów pierwszego, zasadniczego pomiaru socjomedycznego przeprowadzonego wśród mieszkańców Torunia w latach 2000/2001 z najnowszym, zrealizowanym identyczną techniką badawczą (kwestionariusz wywiadu zawierający elementy lekarskiego badania podmiotowego i przedmiotowego oraz wyniki przeprowadzonych wcześniej biochemicznych badań analitycznych) w latach 20006/2007. W obu przypadkach, współpraca między kierownictwem polskiego programu WHO-CINDI i władzami Torunia opierała się o wykorzystanie możliwości oraz doświadczeń empirycznych i analitycznych interdyscyplinarnego zespołu Katedry Medycyny Społecznej i Zapobiegawczej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi (lekarze medycyny, statystycy, informatycy, specjaliści w zakresie zdrowia publicznego i epidemiologii, socjologowie). Warto dodać, iż współpracę tę z całą pewnością - zarówno w sferze przygotowania oraz organizacji badań jak i kontaktów interpersonalnych - można uznać za wręcz modelową dla warunków, w jakich w Polsce realizuje się tego typu postępowanie empiryczne. Struktura prezentowanego niżej opracowania porównawczego odpowiada z grubsza rzecz biorąc strukturze raportów właściwych: od subiektywnej oceny stanu zdrowia, poprzez dolegliwości funkcjonalne, elementy stylu życia (alkohol, tytoń, aktywność fizyczna), korzystanie z opieki medycznej, ocenę sposobu żywienia, problemy związane z nadwagą i otyłością, zaburzenia lipidowe, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, aż do skumulowanego występowania czynników ryzyka.

6 I. PORÓWNANIE STRUKTURY BADANYCH ZBIOROWOŚCI Każdy typ porównania rezultatów badań pochodzących z różnych, oddalonych w czasie survey ów, wymaga szczególnej staranności metodologicznej, zwłaszcza w zakresie dotyczącym tzw. wskaźników podobieństwa struktur odnoszących się do podstawowych cech (zmiennych) społeczno-demograficznych takich jak: płeć, wiek, poziom wykształcenia, stan cywilny, status zawodowy czy majątkowy. Wskaźniki te bowiem albo uprawomocniają w sensie formalnym prowadzenie takich analiz porównawczych określając zarazem wysoki stopień trafności i rzetelności formułowanych wniosków, albo prowadzenie takich analiz ograniczają, stawiając niekiedy pod znakiem zapytania sens postępowania analitycznego tego typu. Biorąc powyższy fakt pod uwagę, w porównywanych badaniach toruńskich zastosowano test dla dwóch frakcji z dużych prób, który wykazał w przypadku struktury badanych zbiorowości wg płci wysoki wskaźnik podobieństwa, równy 92,3%. Warto jednak podkreślić, iż w badaniu pierwotnym, zrealizowanym niejako na progu nowego stulecia, liczniej reprezentowani byli mężczyźni zaś mniej licznie kobiety i to niezależnie od tego, że w 2000/2001 przebadano na okoliczność stanu zdrowia, postaw i zachowań zdrowotnych o 240 torunian więcej aniżeli w badaniu zrealizowanym na przełomie roku 2006/ Opisywaną sytuację tę ilustruje rycina 1. 1 Zob. aneks do raportu, tabela nr 1, str. 2

7 Ryc.1 Porównanie struktury badanej zbiorowości wg płci w latach 2000/2001 i 2006/007 Mężczyźni 48,4% Mężczyźni 40,7% Kobiety 59,3% Kobiety 51,6% Porównanie struktur dotyczących poziomu wykształcenia uczestniczących w obu pomiarach torunian również wykazało istotne statystycznie zależności 2. To zaś oznacza, iż w porównaniu do sytuacji z 2000/2001 w badaniu tegorocznym uczestniczyli nieco lepiej wykształceni torunianie (dla mężczyzn - chi 2 =13,817 i p=0,007903, dla kobiet - chi 2 =62,12 i p=0, oraz dla całej populacji- chi 2 = 70,107 i p=0,000000). Warto dodać. Iż o ile w 200/2001 roku średnia liczba lat nauki dla mężczyzn wynosiła 12,5 lat (s=3.23), o tyle w 2006/ ,2 lat (s=3,53). Odpowiednio dla kobiet: 12,3 lat (s=3,05) i 13,3 lat (s=3,29). Natomiast na poziomie całych porównywanych zbiorowości - średnia liczba lat nauki w 2000/2001 wynosiła 12,4 lat (s=3,14) zaś w 2006/ ,3 lat (s+3,39). Sytuację tę ilustruje rycina 2. 2 Zob. aneks do raportu, tabele nr 2 i 3, str. 2

8 Ryc.2 Struktura badanej zbiorowości w latach 2000/2001 i 2006/2007 wg poziomu wykształcenia i płci Mężczyźni Kobiety 100% 100% 80% 80% 60% 60% 40% 40% 20% 20% 0% 0% Razem

9 Porównanie struktur badanych populacji a odnoszących się do zmiennej stan cywilny nie wykazało istotnych statystycznie zależności, choć taki stan rzeczy nie wyklucza pewnego zróżnicowania, dotyczącego poszczególnych kategorii analitycznych 3. Generalnie, w badaniu z roku 2006/2007 w porównaniu do pierwszego pomiaru, uczestniczyło nieco więcej kawalerów i nieco mniej żonatych mężczyzn, jednak bez statystycznego znaczenia dla podobieństwa analizowanych struktur. Sytuację tę ilustruje rycina nr 3. Z kolei, dla porównań odnoszących się do zmiennej status zatrudnienia, wykryto istotne statystycznie różnice w obu analizowanych pomiarach. Ogląd danych wykazał bowiem, iż w porównaniu do zbiorowości torunian uczestniczących w pomiarze wcześniejszym (2000/2001), w badaniu z lat 2006/2007 uczestniczyło nieco więcej respondentów zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin oraz nieco większa grupa pracowników już emerytowanych, natomiast nieco mniejsza grupa pracowników pełnoetatowych oraz rencistów (dla mężczyzn - chi 2 = i - w zasadzie na granicy statystycznej istotności - p = 0,050409, dla kobiet - chi 2 = 21,014 i p = 0, oraz dla całej zbiorowości chi 2 = 31,172 i p = 0,00003). Warto jednak dodać, iż w przypadku tej zmiennej, po to, by utrzymać warunki pełnej standaryzacji, zostały utworzone nowe klasy analityczne a mianowicie: 1) pracuję, kecz w niepełnym wymiarze godzin, 2) pracuję na pełnym etacie, 3) jestem na emeryturze (rencie rodzinnej), 4) jestem rencistą i - 5) inne 4. Wiek badanych, to kolejna zmienna niezależna, standardowo mierzona we wszelkich badaniach socjomedycznych. 3 Zob. aneks do raportu, tabela nr 4 i 5, str.3 4 Zob. aneks do raportu, tabela nr 6 i 7, str.3

10 Ryc.3 Struktura badanych zbiorowości wg stanu rodzinnego w latach 2000/2001 i 2006/ /2001 rozw iedzio ny/-a 4,4% wdowiec/ -a 4,8% kawaler /panna 26,6% żonaty/ zamężna 64,2% 2006/2007 rozwiedzio ny/-a 4,9% wdowiec/ -a 4,4% kawaler/ panna 28,6% żonaty/ zamężna 62,1%

11 W przypadku obu porównywanych tutaj zbiorów, można mówić o braku jakichkolwiek różnic istotnych w sensie statystycznym 5. I tak, o ile dla populacji uczestniczącej w badaniu 2000/2001 średnia wieku wynosiła 42,2 lata (odchylenie standardowe 14,82), o tyle dla populacji badanej w 2006/2007 r. odpowiednio - 42,4 lat (s = 14,60). Dla mężczyzn w latach 2000/ ,9 lat (s = 15,10), zaś w 2006/2007 r lata (s = 14,96). Wreszcie, dla kobiet w 2000/2001 średnia wieku wynosiła 42,2 (s= 14,93), zaś w 2006/2007 r. odpowiednio - 42,7 lat i s= 14,34 (ryc.4). Ryc.4 Struktura badanych w latach 2000/2001 i 2006/2007 wg płci i wieku ,2±15,1 42,0±14,96 42,5±14,9 42,7±14,34 42,9±14,8 42,4±14, Mężczyźni Kobiety Raze m 5 W powyższych porównaniach wykorzystano test dla dwóch średnich z dużych prób. Zob. aneks do raportu, tabela nr 8 i 9, str. 4

12 Wreszcie, ostatnia z analizowanych zmiennych niezależnych o charakterze socjoekonomicznym mierzona w obu badaniach dotyczących stanu zdrowia, postaw i zachowań zdrowotnych torunian czyli deklarowany dochód netto per capita w rodzinie. Tutaj z kolei, trzeba mówić o zarysowaniu się pewnych zmian na przestrzeni lat rozdzielających obydwa pomiary i co za tym idzie - pewnej tendencji. Otóż ogląd danych pochodzących z obu analizowanych pomiarów wykazał, że w badaniu z lat 2006/2007 uczestniczyło o połowę mniej respondentów z najniższej kategorii tak mierzonego dochodu (do 300 zł na głowę w rodzinie) ale także - o połowę więcej respondentów z najwyższej kategorii dochodu (powyżej 1500 zł na głowę w rodzinie) 6. Generalnie ubyło więc respondentów z trzech najniższych klas analizowanego dochodu, których górna granicę wyznacza dochód na poziomie 700 zł per capita. Można więc postawić tezę, iż na przestrzeni kilku lat rozdzielających obydwa pomiary, sytuacja materialna torunian biorących udział w realizacji programu WHO-CINDI zdecydowanie poprawiła się (chi 2 dla mężczyzn = 95,961 i p = 0,000000; chi 2 dla kobiet = 175,122 i p =0,000000, oraz dla całej zbiorowości - chi 2 = 261,551 i p = 0,000000). Opisywaną sytuację ilustruje rycina nr 5. 6 Zob. aneks do raportu, tabela nr 10 i 11, str. 5

13 Ryc.5 Struktura badanej zbiorowości w latach 2000/2001 i 2006/2007 wg deklarowanego dochodu na głowę w rodzinie Mężczyźni Kobiety 100% 100% 80% 80% 60% 60% 40% 40% 20% 20% 0% 0% Razem 100% 80% 60% 40% 20% 0% do 300 zł zł zł zł 1-1,5 tys. >1,5 tys.

14 II. SUBIEKTYWNA OCENA STANU ZDROWIA To datujące się w gruncie rzeczy od czasów opublikowania teorii Kasl a i Cobb a, a powszechnie dziś stosowane w badaniach socjomedycznych kryterium, wykazało istotne w sensie statystycznym zróżnicowanie postaw respondentów uczestniczących w obu analizowanych pomiarach 7. Dość powiedzieć, że zwłaszcza w kategorii oceny typu dobry, w 20006/2007 r. odnotowaliśmy przyrost rzędu 11 punktów procentowych i to głównie kosztem oceny relatywnej tj. raczej dobry. Dla mężczyzn chi 2 = 19,86 i p = 0,000532, dla kobiet - chi 2 = 47,806 i p = 0, oraz na poziomie całej populacji - chi 2 = 56,659 i p = 0, Sytuację tę ilustruje ryc. 6 Ryc. 6 Porównanie samooceny stanu zdrowia w latach 2000/2001 i 2006/ /2001 ani dobry ani zły 15,7% raczej zły 6,2% zły 1,4% dobry 43,7% dość dobry 33,1% 7 Zob. aneks do raportu, tabela nr 12 i 13, str. 5

15 ani dobry ani zły 14,7% raczej zły 5,4% zły 2,2% dość dobry 22,8% dobry 54,9% Konsekwentnie, ten rodzaj porównań musi mieć charakter déjà vu, czyli - odniesienia tego rodzaju subiektywnej oceny stanu zdrowia do sytuacji sprzed roku. Rzecz ciekawa, o ile poprowadzone analizy wykazały w tym przypadku brak statystycznych istotności dla poszczególnych płci (w tym sensie postawy wobec swego zdrowia i kobiet i mężczyzn uczestniczących w obu pomiarach były constans), o tyle na poziomie całych porównywanych zbiorów takie różnice pojawiły się (p=0, ), przy czym kierunek tych zmian jest trudny do jednoznacznej interpretacji. Oto bowiem w porównaniu do pomiaru z lat 2000/2001 uczestnicy badania tegorocznego nieco częściej wskazywali na poprawę w tym względzie, rzadziej wskazywali na brak zmian w tym zakresie ale też częściej sięgali po określenie oceniam stan swojego zdrowia jako gorszy 8. Opisywane zmiany ilustruje ryc Zob. aneks do raportu, tabela nr 14 i 15, str. 6

16 Ryc.7 Badani w latach 2000/1 i 2006/7 wg oceny swojego stanu zdrowia w porównaniu do sytuacji sprzed roku 2000/2001 gorszy 17,9% lepszy 10,4% taki sam 71,7% 2006/2007 gorszy 21,3% lepszy 12,6% taki sam 66,1%

17 Pogłębienie analiz dotyczących samooceny stanu zdrowia wiązało się z jednaj strony z użyciem przez respondentów skali termometru z drugiej zaś, z odniesieniem wskazań dokonanych na tej właśnie skali jedynie do tych uczestników obu pomiarów, którzy zadeklarowali odczuwanie stresu (presji). W sprawie pierwszej przypomnijmy, że zarówno w pomiarze z lat 2000/2001 (u = 4,104, p =- 0,000043) jak i z lat 2006/2007 (u = 2,681, p = 0,007413), mężczyźni oceniali stan swojego zdrowia w sposób istotny statystycznie lepiej aniżeli kobiety 9. Ale też warto zauważyć rzecz następującą: oto w pomiarze wcześniejszym torunianie generalnie lepiej oceniali stan swojego zdrowia w bieżącym roku (średnie: 76,5 vs 73,5). Ten rodzaj zmian ilustruje poniższa rycina. Ryc. 8 Porównanie średnich wartości odnoszących się do samooceny stanu zdrowia w skali termometr aniżeli ,2±16,0 74,7±15,6 74,7±17,0 72,7±15,7 76,5±16,6 73,5±15, Mężczyźni Kobiety Razem 9 u - statystyka w teście dla dwóch średnich z dużych prób. Zob. aneks do raportu, tabela nr 16 i 17, str. 6

18 III. ODCZUWANIE STRESU (PRESJI), BÓLU ORAZ INNYCH DOLEGLIWOŚCI FUNKCJONALNYCH Z kolei, porównania odnoszące się do odczuwania przez uczestników obu pomiarów stresu, potwierdziły pewien rodzaj prawidłowości znanych z innych badań o podobnym charakterze. Mowa tu o narastaniu tego niezwykle istotnego w etiologii przewlekłych chorób niezakaźnych, funkcjonalnego czynnika, wskazywanego przez pacjentów jako jedna z głównych przyczyn częstych wizyt u lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Okazało się bowiem, iż na przestrzeni lat rozdzielających obydwa analizowane pomiary wzrósł odsetek torunian odczuwających stres stale lub prawie stale, ale także odsetek tych, którzy odczuwają stres niezbyt często. Zmalał natomiast odsetek nie doświadczających stresu w ogóle 10. Dodajmy, zmiany te mają charakter zmian istotnych statystycznie zarówno wtedy, gdy mówimy o uczestniczących w obu pomiarach mężczyznach (chi 2 = 12,115 i p = 0,000532), jak i wtedy, kiedy dotyczą one kobiet (chi 2 = 10,025 i p = 0,006641), a także - gdy odnosić je do poziomu analizowanych zbiorowości (chi 2 = 23,918 i p = 0,000006). Warto również podkreślić rzecz znamienną - zarówno w przypadku pomiaru z lat 2000/2001 (chi 2 = 228,399 i p = 0, ), jak i tego z lat 2006/2007 (chi 2 = 12,697 i p = 0,000001), kobiety doświadczają stresu istotnie częściej aniżeli mężczyźni i to wtedy, gdy owo doświadczanie stresu rozpatruje się w kategoriach stale lub prawie stale jak i wtedy, gdy przedmiotem analizy staje się kategoria odpowiedzi niezbyt często. Opisywaną sytuację ilustruje rycina Zob. aneks do raportu, tabela nr 18 i 19, str. 7

19 Ryc.8 Badani w latach 2000/2001 i 2006/2007 wg odczuwania stresu (presji) 2000/2001 Niezbyt często 27,9% Stale 5,4% Nie 66,7% 2006/2007 Nie zbyt często 35,2% Stale 5,3% Nie 59,5%

20 Gdyby zaś odnieść rozważania dotyczące samooceny stanu zdrowia wyłącznie do tych respondentów, którzy zadeklarowali odczuwanie stresu (presji), to tutaj sytuacja jakby odwraca się (upływ czasu działa więc niejako na korzyść torunian, choć co ważne - już nie na poziomie statystycznych istotności) 11. Niemniej jednak, uczestnicy pomiaru w 2006/2007 doświadczający stresu generalnie lepiej niż kilka lat wstecz, oceniali stan swego zdrowia. Sytuację tę ilustruje kolejna rycina. Ryc. 9. Badani, którzy odczuwali stres w latach 2000/2001 i 2006/2007wg płci i oceny stanu zdrowia w skali termometr ,2±16,9 74,7±15,0 70,5±17,2 70,3±16,2 71,2±17,1 71,9±15, Mężczyźni Kobiety Razem 11 Zob. aneks do raportu, tabela nr 20 i 21, str. 7

21 Pogłębieniem tego typu porównań jest z całą pewnością postępowanie analityczne, odnoszące się do odczuwanego przez respondentów stopnia natężenia owego stresu (presji). W wyniku tego postępowania okazało się, że, zarówno w badaniu z lat 2000/2001 jak i z lat 2006/2007, nie da się jednak mówić o istnieniu statystycznie istotnych zależności w odniesieniu do poszczególnych kategorii natężenia odczuwanego przez respondentów stresu ( można z tym żyć, to jest (było) bliskie granicy wytrzymałości i to więcej niż można znieść ) oraz płci badanych 12. Innymi słowy, w przypadku obydwóch analizowanych pomiarów mamy tu do czynienia (zarówno wtedy, gdy zmienną niezależną uczynić płeć badanych, jak i na poziomie populacji jako całości) z sytuacją typu constans. To dość znamienny socjomedyczny fakt, wart chyba większego zainteresowania badawczego na przyszłość. Doświadczanie stresu bowiem, jest - jak należy sądzić m.in. efektem dokonujących się hic et nunc dynamicznych przemian, związanych z postępującą technologizacją życia codziennego, narastającym jego tempem, postępującym procesem konkurencyjności etc. Powstaje zatem pytanie, czy stwierdzony brak zmian odnoszących się do poszczególnych stopni natężenia odczuwanego przez pacjentów - respondentów stresu, może być świadectwem poziomu stabilizacji społecznej w zakresie wskazanych wyżej procesów, będącej immanentną cechą pierwszej dekady nowego stulecia w Polsce? To tylko jedna z możliwych w tym względzie hipotez, której rozstrzygnięcie należy - póki co - pozostawić otwartym. Opisywaną sytuację ilustruje rycina Zob. aneks do raportu, tabela nr 20 i 21, str. 7

22 Ryc. 10 Badani w latach 2000/2001 i 2006/2007 wg skali natężenia odczuwanego stresu 2000/2001 Bliskie przekroczenia granicy wytrzymałości 10,2% Więcej niż można znieść 1,7% Można z tym żyć 88,1% Bliskie przekroczenia granicy wytrzymałości 9,9% Więcej niż można znieść 1,1% Można z tym żyć 89,0%

23 Niezwykle częstą dolegliwością o charakterze funkcjonalnym zgłaszana przez pacjentów lekarzom podstawowej opieki zdrowotnej jest odczuwanie bólu, który w rożnej formie jest doświadczany przez około 7 mln Polaków. W przypadku obu pomiarów toruńskich, ów ból o różnym natężeniu dotyczył więcej niż co drugiego z uczestników badań, przy czym zarówno w pomiarze z lat 2000/2001 (chi 2 = 80,395 i p=0,000000) jak i tym z lat 2006/2007 (chi 2 = 15,309 i p= 0, ) dotyczył on w sposób istotny statystycznie częściej kobiet aniżeli mężczyzn 13. Gdyby jednak w tym względzie odnieść obydwa pomiary do siebie, okazuje się, iż upływ czasu miał istotne znaczenie dla pogłębienia się uczucia doświadczania bólu przez mężczyzn, którzy w latach 2006/2007 rzadziej sięgali po stwierdzenie, iż nigdy go nie doświadczali, częściej iż doświadczają bólu czasami i nieco rzadziej iż doświadczają bólu nie do zniesienia (chi 2 = 17,931, p = 0,000123). Z kolei dla kobiet uczestniczących w obu pomiarach nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic tego typu, które jednak pojawiają się wtedy, gdy przedmiotem odniesienia uczynić porównywane populacje. Otóż uczestnicy ostatniego badania rzadziej niż ci, uczestniczący w pomiarze z lat 2000/2001, a) nigdy nie doświadczają bólu, b) nieco rzadziej doświadczają bólu określanego jako ból nie do zniesienia (w kategoriach częstości stale ), natomiast w sposób istotny statystycznie c) częściej doświadczają bólu czasami (chi 2 = 12,049 i p = 0,002419). Opisywaną sytuację ilustruje poniższa rycina. 13 Zob. aneks do raportu, tabela nr 22 i 23, str. 8

24 Ryc. 11 Badani w latach 2000/2001 i 2006/2007 a odczuwanie bólu 2000/2001 Stale 2,2% Nigdy 44,6% Czasami 53,2% 2006/2007 Stale 1,2% Nigdy 40,8% Czasami 58,0%

25 Wskazane wyżej dolegliwości o charakterze funkcjonalnym tworzą swoisty rodzaj przełożenia; odczuwany w związku ze stresem dyskomfort (presja, silne przygnębienie, bezsenność itp.) manifestuje się często poczuciem niezdolności do sprostania wymogom codzienności. W badaniu z lat 2006/2007 podobnie jak w przypadku pomiaru z lat 2000/ więcej niż co trzeci spośród mieszkańców Torunia potwierdził występowanie takiej właśnie sytuacji, w której człowiek ma poczucie niemożności sprostania wymaganiom dnia codziennego. Warto dodać, iż zarówno w pierwszym pomiarze (chi 2 =66,487 i p = 0,000000) jak i w drugim (chi 2 =23,965 i p = 0, ) mężczyźni istotnie częściej niż kobiety nigdy nie mieli poczucia niemożności sprostania codziennym wymogom. Jednak jeśli przedmiotem odniesienia uczynić porównywane w obu badaniach populacje okazuje się, że istotne statystycznie różnice występują jedynie na poziomie podzbioru kobiet. To oznacza, iż w badaniu z 2006/2007 kobiety sygnalizują poprawę sytuacji w tym zakresie (częściej niż te, z pomiaru prowadzonego w latach 2000/2001 nigdy nie mają poczucia niemożności sprostania codziennym wymogom, rzadziej odczuwają tego rodzaju niemożność opisywaną w kategoriach stale, często ale także od czasu do czasu ) - chi 2 = 10,227 i p = 0, Rozkład częstości odnoszących się do omawianej zmiennej przedstawiają poniższe tabele. Tab. 1 Badani wg płci i niemożności sprostania wymaganiom codzienności- 2000/2001 Niemożność sprostania wymaganiom codzienności Płeć Mężczyźni Kobiety Razem n % Nigdy , , ,2 Rzadko , , ,0 Od czasu do czasu 96 9, , ,0 Często 20 2,0 44 4,2 64 3,1 Stale 7 0,7 7 0,7 14 0,7 Razem , , ,0

26 Tab. 2 Badani wg płci i niemożności sprostania wymaganiom codzienności- 2006/2007 Niemożność sprostania wymaganiom codzienności Płeć Mężczyźni Kobiety Razem n % Nigdy , , ,7 Rzadko , , ,9 Od czasu do czasu 77 10, , ,9 Często 16 2,2 32 3,0 48 2,7 Stale 5 0,7 9 0,8 14 0,8 Razem , , ,0 Wskaźnikami istnienia bądź braku poczucia związanego z możliwościami sprostania wymogom codzienności, stały się odpowiedzi respondentów na pytania kwestionariusza dotyczące wykonywania codziennych zadań. I tak, w obu porównywalnych pomiarach mniej więcej co dziesiąty z badanych potwierdził istnienie problemów związanych z wykonywaniem codziennych zadań takich jak: praca, nauka, zajęcia domowe, aktywność w czasie wolnym itp. Zarówno w pomiarze z 2000/2001 jak i z 2006/2007 nie stwierdzono tu istotnych statystycznie różnic między kobietami i mężczyznami; brakuje także tego rodzaju różnic, wtedy, gdy przedmiotem porównania uczynić obydwa zbiory jako takie. Tab.3 Badani wg płci i oceny możliwości wykonywania innych, codziennych zadań - rok 2000/2001 Płeć Wykonywanie innych, codziennych zadań Mężczyźni Kobiety Razem n % Nie mam problemów , , ,6 Czasami mam problemy 76 7, , ,0 Są barierą nie do pokonania 6 0,6 3 0,3 9 0,4 Razem , , ,0

27 Tab.4 Badani wg płci i oceny możliwości wykonywania innych, codziennych zadań - rok 2006/2007 Płeć Wykonywanie innych, codziennych zadań Mężczyźni Kobiety Razem n % Nie mam problemów , , ,6 Czasami mam problemy 58 7, , ,1 Są barierą nie do pokonania 3 0,4 3 0,3 6 0,3 Razem , , ,0 Powtórzmy zatem raz jeszcze - zdecydowana większość uczestniczących w obu badaniach mieszkańców Torunia stwierdziła, iż nie ma żadnych problemów w wykonywaniu codziennych zadań; warto jednak uświadomić sobie, iż równocześnie, co piąty-siódmy spośród nich stwierdza, że czasami chodzenie sprawia mu pewien kłopot, przy czym można mówić tu, o pewnym pogorszeniu się sytuacji w tym zakresie na przestrzeni rozdzielających obydwa pomiary lat. Powyższe stwierdzenie dotyczy kobiet (chi 2 =13,784 i p = 0,001016), mężczyzn (chi 2 = 9,025 i p = 0,010971) oraz porównywanych całych zbiorowości (chi 2 =25,359 i p = 0,000003) 14. W tym sensie mamy więc do czynienia z obrazem uniwersalnym, sygnalizującym konieczność bliższego przyjrzenia się temu dość niepokojącemu trendowi. Opisywana sytuację ilustruje rycina nr 12. Natomiast porównanie rozkładów odpowiedzi respondentów w obu analizowanych pomiarach, a dotyczących oceny możliwości sprawowania opieki nad samym sobą w kategoriach: nie mam żadnych problemów, czasami sprawia mi to kłopot oraz konieczna jest pomoc innych, nie wykazało żadnych istotnych statystycznie zmian na przestrzeni dzielącego obydwa badania odstępu czasu Zob. aneks do raportu, tabela nr 24 i 25, str Zob. aneks do raportu, tabela nr 26 ii 27. str.9

28 Ryc.12 Badani w latach 2000/1 i 2006/7 - ocena możliwości codziennego, zwykłego poruszania się 2000/2001 Czasami sprawia kłopot; 13,4% "przykuty do łóżka"; 0,4% Nie m am problemów; 86,2% 2006/2007 Czasami sprawia kłopot; 19,4% "przykuty do łóżka"; 0,4% Nie m am problemów; 80,2%

29 IV. ELEMENTY STYLU ŻYCIA (ALKOHOL, TYTOŃ, MAŁA AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA) KONSUMPCJA ALKOHOLU Alkohol mocny (wysokoprocentowy) To, co zwraca przede wszystkim uwagę w odniesieniu do populacji torunian uczestniczących w obydwóch pomiarach, to znaczny odsetek określających się jako abstynenci; więcej niż co trzeci z badanych w 2006/2007 w ogóle nie pije wódki (w poprzednim pomiarze ponad 38% ogółu), a pijący alkohol mocny tylko kilka razy w roku to prawie połowa badanych (46.4% ogółu w 2000/2001.). Niemniej warto zwrócić uwagę na pogłębianie się niekorzystnych tendencji; w porównaniu do badania poprzedniego, obecnie alkohol mocny jest spożywany przez większy odsetek badanych i to niezależnie od wskazywanej częstości 16. Tab. 5. Porównanie konsumpcji alkoholu mocnego w latach 2000/2001 i 2006/2007 Alkohol mocny w ogóle , ,8 kilka razy w roku , ,1 raz w miesiącu 196 9, ,1 2,3 razy w miesiącu 83 4,1 78 4,3 raz w tygodniu 30 1,5 40 2,2 2,3 razy w tygodniu 8 0,4 8 0,4 codziennie 1 0,0 0 0,0 Razem , ,0 16 Rozkład częstości picia alkoholu mocnego przedstawiają tabela 28 i 29; zob. aneks do raportu, str. 9 i 10

30 Alkohol niskoprocentowy (wino i piwo) W zasadzie podobne trendy obserwuje się w przypadku konsumpcji alkoholu niskoprocentowego tj. wina i piwa. Oto, ponad 42% ogółu badanych torunian (wobec ponad 47 % ogółu w 2000/2001) nie pije wina wcale; ponad 50% (wobec ponad 46 % w 2000/2001) - sporadycznie tj. najwyżej kilka razy w roku przy czym zależność ta jest istotna statystycznie (chi 2 =86,9 i p= 0,001). Pijący wino często, (co najmniej raz w tygodniu lub częściej) to tylko 2.5% ogółu (wobec 2% w pomiarze poprzednim) 17. Tab. 6 Porównanie konsumpcji wina w latach 2000/2001 i 2006/2007 Wino w ogóle , ,8 kilka razy w roku , ,9 raz w miesiącu 112 5, ,2 2,3 razy w miesiącu 55 2,7 80 4,4 raz w tygodniu 21 1,0 45 2,5 2,3 razy w tygodniu 13 0,6 12 0,7 codziennie 3 0,1 9 0,5 Razem , ,0 Jeśli zaś porównania te odnieść do częstości konsumowania piwa, to i tutaj odnajdujemy pewien typ analogii. Więcej niż co trzeci z torunian badanych w 2006/2007 określa się jako piwny abstynent (ponad 38% w pomiarze poprzednim), sporadycznie po piwo sięga niemal połowa (ponad 46% w 2000/2001) respondentów; w obu 17 Rozkład częstości konsumpcji wina w odniesieniu do płci badanych ilustruje tabela nr 30 i 31; zob. aneks do raportu, str. 10 i 11

31 pomiarach około 7% to piwosze, pijacy więc piwo 2-3 razy w miesiącu lub/i częściej (chi 2 = 34,39 i p<0,001) 18. Tab. 7 Porównanie konsumpcji piwa w latach 2000/2001 i 2006/2007 Piwo w ogóle , ,3 kilka razy w roku , ,9 raz w miesiącu , ,9 2,3 razy w miesiącu 189 9, ,7 raz w tygodniu , ,6 2,3 razy w tygodniu 121 5,9 92 5,1 codziennie 56 2,7 29 1,6 Razem , ,0 Natomiast porównanie odnoszące się do konsumpcji alkoholu w ogóle (bez względu więc na rodzaj wypijanego trunku), wskazuje na potwierdzający dane ogólnopolskie trend wzrostowy i to zarówno na poziomie porównywanych populacji (u = 4,123, p<0,001), jak i w odniesieniu do poszczególnych płci (mężczyźni - u=4,66 i p=<0,001, kobiety u=2,93 i p= p<0,01), przy czym statystyki policzone testem dla dwóch wskaźników struktury z dużych prób. Tab. 8 Liczba osób deklarujących picie alkoholu (wódki, wina lub piwa) Mężczyźni Kobiety Razem Picie alkoholu n % 2000/ , , ,7 2006/ , , ,2 18 Rozkład częstości konsumpcji piwa w odniesieniu do płci badanych ilustruje tabela nr 31 i 32; zob. aneks do raportu, str.11 i12

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Narodowy Test Zdrowia Polaków

Narodowy Test Zdrowia Polaków Raport z realizacji projektu specjalnego MedOnet.pl: Narodowy Test Zdrowia Polaków Autorzy: Bartosz Symonides 1 Jerzy Tyszkiewicz 1 Edyta Figurny-Puchalska 2 Zbigniew Gaciong 1 1 Katedra i Klinika Chorób

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego

PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego ETAP I (wypełni pielęgniarka) Imię i nazwisko:... Adres:... PESEL Wzrost:...cm Wykształcenie:... Masa ciała:...kg Zawód wykonywany:... Obwód talii:...cm

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego.

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Konferencja otwierająca realizację projektu. Wieruszów, 28.04.2015 DLACZEGO PROFILAKTYKA?

Bardziej szczegółowo

Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim

Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim W miesiącu listopadzie i grudniu 2005 r. na zlecenie Zarządu Województwa Świętokrzyskiego zostały przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

POMIARY CIAŁA. 1 K r e a t o r Z d r o w i a. c o m

POMIARY CIAŁA. 1 K r e a t o r Z d r o w i a. c o m 1 K r e a t o r Z d r o w i a. c o m Aby zamówić Indywidualny Plan Żywieniowy należy wypełnić formularz. Czas potrzebny do wypełnia to ok 30 minut. Proszę o dokładne i szczegółowe wypeł formularza. Wypełniony

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do materiałów informacyjnych PRO

Załącznik nr 3 do materiałów informacyjnych PRO SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚWIADCZEŃ I ZASAD ICH UDZIELANIA ORAZ WYMAGANIA WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW W PROGRAMIE PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA 1. OPIS ŚWIADCZEŃ 1) objęcie przez świadczeniodawcę Programem świadczeniobiorców,

Bardziej szczegółowo

GATS wyniki badania. Witold Zatoński, Krzysztof Przewoźniak, Jakub Łobaszewski, oraz Zespół Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów

GATS wyniki badania. Witold Zatoński, Krzysztof Przewoźniak, Jakub Łobaszewski, oraz Zespół Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów GATS wyniki badania Witold Zatoński, Krzysztof Przewoźniak, Jakub Łobaszewski, oraz Zespół Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Zespół ZEiPN Mgr Magda Cedzyńska Mgr Jadwiga Cieśla Mgr inż. Kinga

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA

STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA Raport końcowy z badań wykonanych w Katedrze Medycyny Społecznej i Zapobiegawczej UM w Łodzi, na zlecenie Wydziału Zdrowia i Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej

Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej XIV Konferencja Naukowa im. F. Venuleta Tytoń albo Zdrowie TWP Wszechnica Polska Warszawa, 09.12.2011 Ostatnia aktualizacja: 09.08.2011

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES STAROSTWO POWIATOWE W ŚWIDNICY WYDZIAŁ ZDROWIA 2007 r. Opracowała Barbara Świętek PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES UMOŻLIWIAJĄCY JEDNOSTKOM, GRUPOM, SPOŁECZNOŚCIĄ ZWIĘKSZENIE KONTROLI NAD WŁASNYM ZROWIEM I JEGO

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZA ROK 2009 Z REALIZACJI,,PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY BOBOLICE W LATACH 2009-2013

SPRAWOZDANIE ZA ROK 2009 Z REALIZACJI,,PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY BOBOLICE W LATACH 2009-2013 SPRAWOZDANIE ZA ROK 2009 Z REALIZACJI,,PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY BOBOLICE W LATACH 2009-2013 1. Podniesienie świadomości społeczności lokalnej w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie

Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie 3 Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie Samokontrolne, przesiewowe rozpoznanie ryzyka stanu przedcukrzycowego lub cukrzycy utajonej mogą wykonać pacjenci w swoich rodzinach. W praktyce

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia cukrzycy

Epidemiologia cukrzycy Cukrzyca kiedyś Epidemiologia Epidemiologia - badanie występowania i rozmieszczenia stanów lub zdarzeń związanych ze zdrowiem w określonych populacjach oraz wpływu czynników wpływających na stan zdrowia

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA Szkoła nasza włączyła się do ruchu szkół promujących zdrowie. Rozpoczynając tę pracę chcemy zapytać pracowników o sprawy dotyczące ich zdrowia, samopoczucia i stylu życia.

Bardziej szczegółowo

Sprawdź, czy Twoje picie jest bezpieczne zrób test AUDIT

Sprawdź, czy Twoje picie jest bezpieczne zrób test AUDIT Sprawdź, czy Twoje picie jest bezpieczne zrób test AUDIT TEST AUDIT Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu. Test rekomendowany przez WHO 38. Przeczytaj dokładnie kolejne pytania. Zastanów

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Europejski Kodeks Walki z Rakiem

Europejski Kodeks Walki z Rakiem Europejski Kodeks Walki z Rakiem Europejski kodeks walki z rakiem powstał z inicjatywy Unii Europejskiej, która już w latach 80 uznała zmagania z rakiem w społeczeństwie Europejczyków za jeden z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2013 BS/79/2013 POSTAWY WOBEC ZWIERZĄT

Warszawa, czerwiec 2013 BS/79/2013 POSTAWY WOBEC ZWIERZĄT Warszawa, czerwiec 2013 BS/79/2013 POSTAWY WOBEC ZWIERZĄT Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul.

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

DuŜo wiem, zdrowo jem

DuŜo wiem, zdrowo jem DuŜo wiem, zdrowo jem Projekt edukacyjny: Pogadanki do dzieci w przedszkolach, szkołach podstawowych i gimnazjach oraz prezentacje do ich rodziców Cel projektu: Podniesienie świadomości na temat odżywiania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW

Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3

Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3 Warszawa, 29 maja 2013 roku Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3 Cele badania Badanie przeprowadzono w celu poznania dodatkowych przyczyn złej sytuacji

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA WYNIKÓW BADANIE ZADOWOLENIA PASAŻERÓW METRA WARSZAWSKIEGO (IX EDYCJA)

PREZENTACJA WYNIKÓW BADANIE ZADOWOLENIA PASAŻERÓW METRA WARSZAWSKIEGO (IX EDYCJA) PREZENTACJA WYNIKÓW BADANIE ZADOWOLENIA PASAŻERÓW METRA WARSZAWSKIEGO (IX EDYCJA) Czerwiec 2013 PLAN PREZENTACJI 1. Informacje na temat realizacji badania 2. Profil pasażerów 3. Ocena częstotliwości kursowania

Bardziej szczegółowo

Priorytet 2: Ochrona zdrowia. Analiza SWOT

Priorytet 2: Ochrona zdrowia. Analiza SWOT 43 Priorytet 2: Ochrona zdrowia Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Dobrze rozwinięte zaplecze instytucjonalne (zakłady opieki zdrowotnej, instytucje publiczne). 2. Współpraca pomiędzy podmiotami zajmującymi

Bardziej szczegółowo

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r.

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 30 sierpnia 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Ochrona zdrowia w gospodarstwach

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego Zarys Projektu Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, Centrum Onkologii Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

... data* DANE OSOBOWE. ... Telefon: * ... Imię i nazwisko: * ... Płeć: * ... Preferowane godziny kontaktu telefonicznego:

... data* DANE OSOBOWE. ... Telefon: * ... Imię i nazwisko: * ... Płeć: * ... Preferowane godziny kontaktu telefonicznego: DANE OSOBOWE........................ data*.................................................. Imię i nazwisko: *............................................... Telefon: *..................................................

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA SZCZEGÓŁOWE MATERIAŁY INFORMACYJNE O PRZEDMIOCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE ZAWARCIA UMÓW O UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ w rodzaju: programy profilaktyczne i promocja zdrowia

Bardziej szczegółowo

Zdrowie warszawiaków raport z dekady

Zdrowie warszawiaków raport z dekady Zdrowie warszawiaków raport z dekady Warszawa, 21 stycznia 2010 r. Najnowsza edycja raportu o stanie zdrowia mieszkańców dotyczy 10 lat (na podstawie uaktualnionych edycji dla lat 1999-2008). Jest to wystarczająco

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Struktura wysokości emerytur i rent wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2015 roku. Warszawa 2015 Opracowała: Ewa Karczewicz

Bardziej szczegółowo

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Przedstawione poniżej wyniki badań opracowano na podstawie: Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży. Ekspertyza oparta na wynikach ogólnopolskich badań

Bardziej szczegółowo

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Przedstawione poniżej wyniki badań opracowano na podstawie: Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży. Ekspertyza oparta na wynikach ogólnopolskich badań

Bardziej szczegółowo

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Raport z badania ilościowego realizowanego wśród lekarzy i lekarzy

Bardziej szczegółowo

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 20-50% sięga

Bardziej szczegółowo

Ciśnienie tętnicze klucz do zdrowego serca. ciśnienia tętniczego składa się z dwóch odczytów ciśnienie skurczowe i rozkurczowe.

Ciśnienie tętnicze klucz do zdrowego serca. ciśnienia tętniczego składa się z dwóch odczytów ciśnienie skurczowe i rozkurczowe. Świadomość naszego zdrowia to oprócz odczuwania dolegliwości, wiedza na temat podstawowych parametrów pozwalających ocenić, czy nasz organizm funkcjonuje prawidłowo. Zapoznaj się z nimi i regularnie kontroluj

Bardziej szczegółowo

Raport z badania Woda butelkowana - zwyczaje. przeprowadzone dla Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy przez PBS DGA

Raport z badania Woda butelkowana - zwyczaje. przeprowadzone dla Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy przez PBS DGA Raport z badania Woda butelkowana - zwyczaje przeprowadzone dla Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy przez PBS DGA Sopot, maj 00 Charakterystyka badania Projekt: Zleceniodawca: Wykonawca: Woda

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE ZDROWIA MIESZKAŃCÓW BIAŁEGOSTOKU W LATACH 2004 2013

RAPORT O STANIE ZDROWIA MIESZKAŃCÓW BIAŁEGOSTOKU W LATACH 2004 2013 RAPORT O STANIE ZDROWIA MIESZKAŃCÓW BIAŁEGOSTOKU W LATACH 2004 2013 Opracowanie przygotowane dla: Urzędu Miejskiego w Białymstoku Autor opracowania: dr nauk o zdrowiu Agnieszka Genowska 2015 1 Spis treści

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, której głównym objawem jest podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia). Stan taki

Bardziej szczegółowo

... Dzienniczek Badań. Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010

... Dzienniczek Badań. Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010 ... Dzienniczek Badań Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010 ... lekarz prowadzący imię nazwisko wiek adres MASA CIAŁ A Masę ciała można ocenić na podstawie wskaźnika BMI

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolskie badanie ankietowe na temat postaw wobec palenia tytoniu

Ogólnopolskie badanie ankietowe na temat postaw wobec palenia tytoniu temat postaw wobec palenia tytoniu TNS Polska dla Głównego Inspektoratu Sanitarnego Z kim rozmawialiśmy? 10-15 lipca 2015 Próba: ogólnopolska, reprezentatywna próba 1004 mieszkańców Polski w wieku 15 i

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

Wiedza i zachowania zdrowotne mieszkańców Lubelszczyzny a zmienne demograficzno-społeczne.

Wiedza i zachowania zdrowotne mieszkańców Lubelszczyzny a zmienne demograficzno-społeczne. Michał Nowakowski Zakład Socjologii Medycyny i Rodziny Instytut Socjologii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej Luiza Nowakowska Samodzielna Pracownia Socjologii Medycyny Katedra Nauk Humanistycznych Wydziału

Bardziej szczegółowo

Zwyczaje zdrowotne mieszkańców Trójmiasta

Zwyczaje zdrowotne mieszkańców Trójmiasta Raport specjalny przygotowany na zlecenie Centrum Medycznego ENEL-MED: Zwyczaje zdrowotne mieszkańców Trójmiasta Gdańsk, 7 grudnia 2011 rok Centrum Medyczne ENEL-MED Autorzy badania Autorzy badania Badanie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

Kinga Janik-Koncewicz

Kinga Janik-Koncewicz Kinga Janik-Koncewicz miażdżyca choroby układu krążenia cukrzyca typu 2 nadciśnienie choroby układu kostnego nowotwory Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że około 7-41% nowotworów jest spowodowanych

Bardziej szczegółowo

Cardiovascular risk factors in young adult population in rural area in north-eastern Poland

Cardiovascular risk factors in young adult population in rural area in north-eastern Poland Cardiovascular risk factors in young adult population in rural area in north-eastern Poland Czynniki ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego u młodych osób dorosłych w środowisku wiejskim w północnowschodniej

Bardziej szczegółowo

Zaawansowana konsultacja z zakresu medycyny żywienia kwestionariusz dietetyczny

Zaawansowana konsultacja z zakresu medycyny żywienia kwestionariusz dietetyczny Zaawansowana konsultacja z zakresu medycyny żywienia kwestionariusz dietetyczny Instrukcje: Proszę opisać w poniższym kwestionariuszu Pana/Pani przeciętną dietę. Proszę opisać 2 przykładowe dni tygodnia

Bardziej szczegółowo

WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE

WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE www.profilaktyka-przasnysz.pl Profilaktyka chorób układu krążenia szansą na poprawę sytuacji zdrowotnej mieszkańców powiatu przasnyskiego w ramach Programu PL13 Ograniczanie społecznych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 84/2014 OPINIE O BEZPIECZEŃSTWIE W KRAJU I W MIEJSCU ZAMIESZKANIA

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 84/2014 OPINIE O BEZPIECZEŃSTWIE W KRAJU I W MIEJSCU ZAMIESZKANIA Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 84/2014 OPINIE O BEZPIECZEŃSTWIE W KRAJU I W MIEJSCU ZAMIESZKANIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku

Bardziej szczegółowo

lat deklarowało silny stopień nasilenia bólu. W RZS 51% respondentów chorujących powyżej 10 lat oceniało ból na poziomie silnym.

lat deklarowało silny stopień nasilenia bólu. W RZS 51% respondentów chorujących powyżej 10 lat oceniało ból na poziomie silnym. I. STRESZCZENIE Głównym celem pracy była analiza porównawcza jakości życia i stanu fizycznego pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów z grupą chorych z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Badania przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INTERNET I KOMPUTERY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH BS/50/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INTERNET I KOMPUTERY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH BS/50/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

SUBIEKTYWNEJ JAKOŚCI ŻYCIA TOM II SZCZEGÓŁOWE WYNIKI BADAŃ WEDŁUG DZIEDZIN

SUBIEKTYWNEJ JAKOŚCI ŻYCIA TOM II SZCZEGÓŁOWE WYNIKI BADAŃ WEDŁUG DZIEDZIN RAPORT Z BADAŃ SUBIEKTYWNEJ JAKOŚCI ŻYCIA TOM II SZCZEGÓŁOWE WYNIKI BADAŃ WEDŁUG DZIEDZIN Lider projektu: Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Partner projektu: Uniwersytet Techniczny w Dreźnie Projekt:

Bardziej szczegółowo

Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania.

Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w wybranych krajach UE* Portugalia Włochy Węgry Średnia UE 58% 42% 61% 39% 65% 35% 24% Holandia Szwecja Dania 76% 12% 10% 7% 88% 90% 93% Pijący Abstynenci *źródło: dane z badania Eurobarometr

Bardziej szczegółowo

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011)

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Nie istnieje jedna, powszechnie uznana definicja niepełnosprawności. Definicja stosowana przez WHO przyjmuje, że do osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Rajter-Bąk dr Jacek Gajek

Małgorzata Rajter-Bąk dr Jacek Gajek SZKOLENIA PSYCHOLOGICZNO- ZDROWOTNE JAKO INWESTYCJA W KSZTAŁTOWANIE ŚWIADOMOŚCI PROZDROWOTNEJ KADRY MENEDŻERSKIEJ, CZYLI WPŁYW ZDROWIA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ NA WYNIK FINANSOWY ZARZĄDZANYCH PRZEDSIĘBIORSTW

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

Aktywność fizyczna na receptę. Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl

Aktywność fizyczna na receptę. Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl Aktywność fizyczna na receptę Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl Cel prezentacji Podzielenie się zdobytą wiedzą i doświadczeniem Przedstawienie programów treningowych dla poszczególnych grup docelowych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, marzec 2010 BS/36/2010 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW

Warszawa, marzec 2010 BS/36/2010 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Warszawa, marzec 2010 BS/36/2010 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 3 października 2008 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Wacław Karakuła Katedra i Klinika Chirurgii Naczyń i Angiologii U.M. w Lublinie Kierownik Kliniki prof. Tomasz Zubilewicz Lublin, 27.02.2016 Zespół

Bardziej szczegółowo

OTYŁOŚĆ istotny problem zdrowotny

OTYŁOŚĆ istotny problem zdrowotny OTYŁOŚĆ istotny problem zdrowotny Barbara Zahorska-Markiewicz Prezes Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością OTYŁOŚĆ Co to jest? Konsekwencje dla zdrowia Epidemiologia Przyczyny epidemii Koszty Strategia

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia w Polsce w 2007 roku.

Zróżnicowanie umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia w Polsce w 2007 roku. Zróżnicowanie umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia w Polsce w 2007 roku. Objaśnienia. Materiałem badawczym były informacje zawarte w kartach zgonów, które przeniesione zostały na komputerowy

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 2015 r.

Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 2015 r. Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 215 r. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UŻYWANIA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW ESPAD Badanie zostało wykonane przez

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 277 SECTIO D 2003

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 277 SECTIO D 2003 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 277 SECTIO D 2003 Zakład Pielęgniarstwa Internistycznego z Pracownią Pielęgniarstwa Onkologicznego Wydziału Pielęgniarstwa

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

Używanie legalnych i nielegalnych substancji psychoaktywnych wśród młodzieży

Używanie legalnych i nielegalnych substancji psychoaktywnych wśród młodzieży Używanie legalnych i nielegalnych substancji psychoaktywnych wśród młodzieży Artur Malczewski Centrum Informacji o Narkotykach i Narkomanii Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii Konferencja PAP,

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2012 BS/94/2012 POLACY WOBEC WŁASNEJ STAROŚCI

Warszawa, lipiec 2012 BS/94/2012 POLACY WOBEC WŁASNEJ STAROŚCI Warszawa, lipiec 2012 BS/94/2012 POLACY WOBEC WŁASNEJ STAROŚCI Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Zmodyfikowane wg Kadowaki T in.: J Clin Invest. 2006;116(7):1784-92

Zmodyfikowane wg Kadowaki T in.: J Clin Invest. 2006;116(7):1784-92 Magdalena Szopa Związek pomiędzy polimorfizmami w genie adiponektyny a wybranymi wyznacznikami zespołu metabolicznego ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Prof. zw. dr hab. med. Aldona Dembińska-Kieć Kierownik

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Aktywności Fizycznej Seniorów

Regionalny Program Aktywności Fizycznej Seniorów Regionalny Program Aktywności Fizycznej Seniorów Koordynator programu: dr Gabriel Chęsy - Katedra i Zakład Fizjologii Collegium Medium im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, Wojewódzka Przychodnia Sportowo Lekarska

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z DIAGNOZY STANU WYJŚCIOWEGO

RAPORT Z DIAGNOZY STANU WYJŚCIOWEGO Projekt Promocja zdrowia w społeczności szkolnej RAPORT Z DIAGNOZY STANU WYJŚCIOWEGO Szkoła Podstawowa nr 35 w Łodzi imienia Mariana Piechala BADANIE PRACOWNIKÓW PEDAGOGICZNYCH BADANIE PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

na kierunku: Kosmetologia

na kierunku: Kosmetologia Oszacowanie rozpowszechnienia zjawiska palenia oraz wiedzy i stopnia świadomości na temat szkodliwości palenia program prozdrowotny prowadzony w latach akademickich 2006/07 i 2007/08 Streszczenie na kierunku:

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 2003-2009

Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 2003-2009 Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 3-9 1. Bezdomność w Województwie pomorskim to podobnie jak w całym województwie pomorskim problem typowo męski w roku 9

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem Dlaczego walczymy z rakiem? Nowotwory są drugą przyczyną zgonów w Polsce zaraz po zawałach i wylewach. Liczba zachorowao na nowotwory złośliwe w Polsce to ponad 140,5 tys.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XLIX/770/06 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 25 września 2006 r.

Uchwała Nr XLIX/770/06 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 25 września 2006 r. Uchwała Nr XLIX/770/06 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przyjęcia programu pn. Regionalny Program Zwalczania Otyłości u Dzieci i Młodzieży Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Budujmy społeczeństwo dla wszystkich Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka, Warszawa, 26 lutego 2010 roku

Budujmy społeczeństwo dla wszystkich Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka, Warszawa, 26 lutego 2010 roku Budujmy społeczeństwo dla wszystkich Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka, Warszawa, 26 lutego 2010 roku Badania problemu biedy prowadzone są wyłącznie z perspektywy osób dorosłych. Dzieci

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY

RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY Badaniu zostali poddani mieszkańcy gminy Tuszów Narodowy. Wzięło w nim udział 78 osób. 54 osoby z pośród badanych to kobiety, natomiast

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2013 BS/88/2013

Warszawa, czerwiec 2013 BS/88/2013 Warszawa, czerwiec 2013 BS/88/2013 ROK PO EURO Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia 4a,

Bardziej szczegółowo

Prezentacja wyników wyszukiwania preferencje internautów i opinie klientów

Prezentacja wyników wyszukiwania preferencje internautów i opinie klientów Prezentacja wyników wyszukiwania preferencje internautów i opinie klientów Case study gemiusadhoc luty 2006 Spis treści Cel i metodologia badania... Wyniki wyszukiwania linki sponsorowane... Wyniki wyszukiwania...

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR I RENT

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR I RENT ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR I RENT Warszawa 2007 SPIS TREŚCI str. I. WPROWADZENIE...5 II. ŚWIADCZENIOBIORCY WYCHODZĄCY Z SYSTEMU

Bardziej szczegółowo

Czy mogą być niebezpieczne?

Czy mogą być niebezpieczne? Diety wysokobiałkowe w odchudzaniu Czy mogą być niebezpieczne? Lucyna Kozłowska Katedra Dietetyki SGGW Diety wysokobiałkowe a ryzyko zgonu Badane osoby: Szwecja, 49 261 kobiet w wieku 30 49 lat (1992 i

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 258/2012 z dnia 13 sierpnia 2012 o projekcie programu Program Edukacyjno-Leczniczy na Rzecz Zmniejszania Częstości

Bardziej szczegółowo