na str. 3 i 68 Patronat POLSKIE TOWARZYSTWO LEKARSKIE POLSKI KOMITET ZIELARSKI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "na str. 3 i 68 Patronat POLSKIE TOWARZYSTWO LEKARSKIE POLSKI KOMITET ZIELARSKI"

Transkrypt

1 O poradniku na str. 3 i 68 Patronat POLSKIE TOWARZYSTWO LEKARSKIE POLSKI KOMITET ZIELARSKI AMBASADOR FARMACJI ISSN Vol. XIX Rok za³o enia 1992 Nr 6-7 ( ) Czerwiec-Lipiec 2012 Punktacja: Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy szego: 6 pkt Index Copernicus Wydawnictwo Farmapress : 10,63 pkt Kontynuator tradycji Czasopisma utworzonego w roku 1871 we Lwowie W numerze m.in. Iwona Gryglicka, Marcin Tomasik Apteka w nowym systemie refundacyjnym. Poradnik farmaceuty. Wp³yw ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, œrodków spo ywczych specjalnego przeznaczenia ywieniowego oraz wyrobów medycznych na funkcjonowanie aptek Informacja o leku na str. 2

2 TERTENSIF SR (Indapamidum) Tabletki powlekane o powolnym uwalnianiu, 1,5 mg. Sk³ad: substancja czynna: indapamid, 1,5 mg Substancje pomocnicze: 124,5 mg laktozy jednowodnej. Wskazania do stosowania: Nadciœnienie têtnicze samoistne. Dawkowanie i sposób podawania: Do stosowania doustnego. 1 tabletkê na dobê, najlepiej rano, po³kn¹æ w ca- ³oœci popijaj¹c wod¹. Tabletki nie nale y uæ. W wiêkszych dawkach indapamid nie wykazuje silniejszego dzia³ania przeciwnadciœnieniowego, natomiast wystêpuje nasilone dzia³anie saluretyczne. Niewydolnoœæ nerek: W ciê kiej niewydolnoœci nerek (klirens kreatyniny poni ej 30 ml/min) stosowanie preparatu jest przeciwwskazane. Leki moczopêdne tiazydowe i leki o podobnym dzia³aniu s¹ w pe³ni skuteczne, kiedy czynnoœæ nerek jest prawid³owa lub zaburzona jedynie w niewielkim stopniu. Pacjenci w podesz³ym wieku: U osób w podesz³ym wieku stê- enia kreatyniny w osoczu nale y skorygowaæ uwzglêdniaj¹c wiek, masê cia³a i p³eæ. U pacjentów w podesz³ym wieku mo na stosowaæ preparat Tertensif SR, kiedy czynnoœæ nerek jest prawid³owa lub zaburzona jedynie w niewielkim stopniu. Pacjenci z zaburzeniami czynnoœci w¹troby: W przypadku ciê kiej niewydolnoœci w¹troby stosowanie preparatu jest przeciwwskazane. Dzieci i m³odzie : Ze wzglêdu na brak danych dotycz¹cych bezpieczeñstwa oraz skutecznoœci nie zaleca siê stosowania preparatu Tertensif SR u dzieci oraz m³odzie y. Przeciwwskazania: Nadwra liwoœæ na indapamid, inne sulfonamidy lub któr¹kolwiek substancjê pomocnicz¹. Ciê ka niewydolnoœæ nerek. Encefalopatia w¹trobowa lub inne ciê kie zaburzenia czynnoœci w¹troby. Hipokaliemia. Ostrze enia specjalne i zalecane œrodki ostro noœci: Ostrze enia specjalne: W przypadku zaburzenia czynnoœci w¹troby, leki moczopêdne o dzia³aniu podobnym do tiazydów mog¹ powodowaæ encefalopatiê w¹trobow¹, szczególnie w przypadku zaburzeñ gospodarki wodno-elektrolitowej. Stosowanie tych leków moczopêdnych nale y natychmiast przerwaæ w przypadku wyst¹pienia objawów encefalopatii w¹trobowej. Nadwra liwoœæ na œwiat³o: Opisywano przypadki reakcji uczuleniowych na œwiat³o, zwi¹zanych ze stosowaniem leków moczopêdnych tiazydowych oraz leków o podobnym dzia³aniu. Jeœli reakcja nadwra liwoœci na œwiat³o wyst¹pi podczas leczenia, zaleca siê odstawienie leku. Jeœli ponowne zastosowanie leku moczopêdnego oka e siê konieczne, zaleca siê ochronê powierzchni skóry nara onej na dzia³anie promieni s³onecznych lub sztucznego promieniowania UVA. Substancje pomocnicze: Ze wzglêdu na zawartoœæ laktozy w preparacie, pacjenci z rzadko wystêpuj¹c¹ dziedziczn¹ nietolerancj¹ galaktozy, z zespo³em z³ego wch³aniania glukozy-galaktozy lub z niedoborem laktazy (typu Lapp) nie powinni stosowaæ tego preparatu. Œrodki ostro noœci dotycz¹ce stosowania: Równowaga wodno-elektrolitowa: Stê enie sodu w osoczu: Przed rozpoczêciem leczenia nale y oceniæ stê enie sodu, a nastêpnie regularnie je kontrolowaæ. Ka de leczenie moczopêdne mo e powodowaæ hiponatremiê, czasem z powa nymi jej konsekwencjami. Zmniejszenie stê enia sodu mo e byæ w pocz¹tkowym okresie bezobjawowe, dlatego te konieczna jest jego regularna kontrola, czêstsza u osób w podesz³ym wieku lub pacjentów z marskoœci¹ w¹troby. Stê- enie potasu w osoczu: Utrata potasu z hipokaliemi¹ stanowi du e ryzyko zwi¹zane ze stosowaniem leków moczopêdnych tiazydowych i leków o podobnym dzia³aniu. Nale y zapobiegaæ rozwojowi hipokaliemii (<3,4 mmol/l), szczególnie u pacjentów, u których ryzyko jej wyst¹pienia jest najwiêksze, np. u osób w podesz³ym wieku, niedo ywionych, leczonych wieloma lekami, u pacjentów z marskoœci¹ w¹troby z obrzêkami i wodobrzuszem, z chorob¹ naczyñ wieñcowych i niewydolnoœci¹ serca. W takiej sytuacji hipokaliemia zwiêksza kardiotoksycznoœæ preparatów naparstnicy oraz ryzyko zaburzeñ rytmu serca. W grupie ryzyka znajduj¹ siê tak e pacjenci z wyd³u onym odstêpem QT, bez wzglêdu na to, czy jest to zaburzenie wrodzone, czy jatrogenne. Hipokaliemia, podobnie jak i bradykardia, usposabia do rozwoju ciê kich zaburzeñ rytmu serca, szczególnie do potencjalnie œmiertelnego czêstoskurczu typu torsades de pointes. Czêstsze oznaczanie stê enia potasu w osoczu jest konieczne we wszystkich przedstawionych powy ej sytuacjach. Pierwsze oznaczenie stê enie potasu w osoczu nale y wykonaæ w pierwszym tygodniu leczenia. W przypadku stwierdzenia hipokaliemii konieczne jest uzupe³nienie potasu. Stê enie wapnia w osoczu: Leki moczopêdne tiazydowe i leki o podobnym dzia³aniu mog¹ zmniejszaæ wydalanie wapnia z moczem, powoduj¹c nieznaczne i przemijaj¹ce zwiêkszenie stê enia wapnia w osoczu. Znaczna hiperkalcemia mo e byæ skutkiem nierozpoznanej nadczynnoœci przytarczyc. Nale y przerwaæ leczenie powy szymi lekami przed przeprowadzeniem badania oceniaj¹cego czynnoœæ przytarczyc. Stê enie glukozy we krwi: Monitorowanie stê enia glukozy we krwi jest wa ne u osób chorych na cukrzycê, szczególnie jeœli wspó³istnieje hipokaliemia. Kwas moczowy: U pacjentów z hiperurykemi¹ istnieje tendencja do zwiêkszania czêstoœci napadów dny. Czynnoœæ nerek a leki moczopêdne: Leki moczopêdne tiazydowe i leki o podobnym dzia³aniu s¹ w pe³ni skuteczne u pacjentów z prawid³ow¹ lub tylko w niewielkim stopniu zaburzon¹ czynnoœci¹ nerek (stê enie kreatyniny w osoczu poni ej 25 mg/l, tj. 220 mmol/l u osób doros³ych). U osób w podesz³ym wieku podczas oceny czynnoœci nerek na podstawie stê enia kreatyniny, nale y wzi¹æ pod uwagê wiek, p³eæ oraz masê cia³a. Hipowolemia, wtórna do utraty wody i sodu, indukowana przez leki moczopêdne, na pocz¹tku leczenia powoduje zmniejszenie przes¹czania k³êbuszkowego. Mo e to powodowaæ zwiêkszenie stê enia mocznika we krwi i kreatyniny w osoczu. Ta przemijaj¹ca czynnoœciowa niewydolnoœæ nerek nie powoduje adnych nastêpstw u osób z prawid³ow¹ czynnoœci¹ nerek, natomiast mo e nasiliæ ju istniej¹c¹ niewydolnoœæ nerek. Sportowcy: W przypadku sportowców nale y wzi¹æ pod uwagê fakt, e substancja czynna zawarta w preparacie mo e powodowaæ dodatni wynik testu antydopingowego. Nie zaleca siê stosowania leku u dzieci. Ci¹ a: Zgodnie z ogólnie przyjêt¹ zasad¹ nale y unikaæ stosowania leków moczopêdnych u kobiet w ci¹ y. Nigdy nie nale y ich stosowaæ w celu leczenia fizjologicznych obrzêków, wystêpuj¹cych w czasie ci¹ y. Leki moczopêdne mog¹ powodowaæ niedokrwienie p³odowo-³o yskowe z ryzykiem zaburzenia wzrostu p³odu. Karmienie piersi¹: Karmienie piersi¹ nie jest zalecane (indapamid przenika do pokarmu kobiecego). Dzia³ania niepo ¹dane: Wiêkszoœæ dzia³añ niepo ¹danych dotycz¹cych objawów klinicznych i wyników badañ laboratoryjnych zale y od dawki. Leki moczopêdne o dzia³aniu podobnym do tiazydów, w tym indapamid, mog¹ powodowaæ nastêpuj¹ce dzia³ania niepo ¹dane, z przedstawion¹ czêstotliwoœci¹: bardzo czêsto (>1/10), czêsto (>1/100, <1/10), niezbyt czêsto (>1/1000, <1/100), rzadko (>1/10 000, <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000); nieznana czêstotliwoœæ (nie mo na oszacowaæ na podstawie dostêpnych danych). Zaburzenia krwi i uk³adu ch³onnego: Bardzo rzadko: trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza, niedokrwistoœæ aplastyczna, niedokrwistoœæ hemolityczna. Zaburzenia uk³adu nerwowego: Rzadko: zawroty g³owy, uczucie zmêczenia, bóle g³owy, parestezje. Zaburzenia serca: Bardzo rzadko: zaburzenia rytmu serca, niedociœnienie têtnicze. Zaburzenia o³¹dkowo-jelitowe: Niezbyt czêsto: wymioty. Rzadko: nudnoœci, zaparcia, suchoœæ w ustach. Bardzo rzadko: zapalenie trzustki. Zaburzenia nerek i dróg moczowych: Bardzo rzadko: niewydolnoœæ nerek. Zaburzenia w¹troby i dróg ó³ciowych: Bardzo rzadko: zaburzenia czynnoœci w¹troby. Nieznana: mo liwoœæ rozwoju encefalopatii w¹trobowej w przebiegu niewydolnoœci w¹troby. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Reakcje nadwra liwoœci, g³ównie dotycz¹ce skóry, u pacjentów sk³onnych do alergii oraz reakcji astmatycznych: Czêsto: grudkowo-plamiste wysypki. Niezbyt czêsto: plamica. Bardzo rzadko: obrzêk naczynioruchowy i (lub) pokrzywka, martwica toksyczno-rozp³ywna naskórka, zespó³ Stevensa-Johnsona. Nieznana: mo liwoœæ nasilenia objawów wspó³istniej¹cego tocznia rumieniowatego uk³adowego. Odnotowano przypadki nadwra liwoœci na œwiat³o. Badania laboratoryjne: W badaniach klinicznych hipokaliemiê (stê enie potasu w osoczu 3,4 mmol/l) obserwowano u 10% pacjentów, przy czym u 4% pacjentów stê enie potasu wynosi³o <3,2 mmol/l po 4 do 6 tygodniach leczenia. Po 12 tygodniach leczenia œrednie zmniejszenie stê enia potasu wynosi³o 0,23 mmol/l. Bardzo rzadko: hiperkalcemia. Nieznana: utrata potasu z hipokaliemi¹ o szczególnie ciê kim przebiegu obserwowano zw³aszcza u pacjentów z grup du- ego ryzyka U pacjentów z wyd³u onym odstêpem QT, hipokaliemia, jak równie bradykardia, jest czynnikiem predysponuj¹cym do wyst¹pienia ciê kich arytmii, szczególnie potencjalnie œmiertelnych zaburzeñ torsades de pointes; hiponatremia z hipowolemi¹ powoduj¹ca odwodnienie i hipotoniê ortostatyczn¹. Wspó³istniej¹ca utrata jonów chlorkowych mo e prowadziæ do wtórnej, kompensacyjnej zasadowicy metabolicznej: czêstoœæ i nasilenie tego dzia³ania nie jest znacz¹ce, zwiêkszone stê enie kwasu moczowego i glukozy we krwi podczas leczenia: celowoœæ stosowania tych leków moczopêdnych u pacjentów z dn¹ moczanow¹ lub cukrzyc¹ nale y szczególnie ostro nie rozwa yæ. Podmiot odpowiedzialny: Les Laboratoires Servier, 50, rue Carnot, Suresnes cedex, Francja. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez Ministra Zdrowia nr R/7382. Produkt leczniczy wydawany na receptê. Detaliczna cena urzêdowa wynosi: 15,15 PLN. Odp³atnoœæ dla pacjenta wynosi: 8,96 PLN. Poziom odp³atnoœci dla pacjenta 30% wg Obwieszczenie MZ z dnia w sprawie wykazu refundowanych leków, œrodków spo ywczych specjalnego przeznaczenia ywieniowego oraz wyrobów medycznych. Adres korespondencyjny Servier Polska Sp. z o.o., Warszawa, ul. Jana Kazimierza 10, tel. (22) , fax (22) Internet: ( )

3 VOL XIX Nr 6-7 ( ) ISSN Rok 2012 KONTYNUATOR TRADYCJI CZASOPISMA UTWORZONEGO w ROKU 1871 we LWOWIE Punktacja: Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy szego 6 pkt Indeks Copernicus: Wydawnictwo Farmapress 10,63 pkt Niezale ny Ogólnopolski Miesiêcznik Farmaceutyczno-Medyczny dla Aptekarzy, Farmaceutów, Lekarzy, Producentów i Dystrybutorów Leków Wydawca, Redaktor Naczelny: Wiktor Szukiel tel. kom Pe³nomocnik Wydawcy Z-ca Redaktora Naczelnego: Jadwiga Szymañska tel. kom , tel. (22) Honorowy z-ca Redaktora Naczelnego: mgr prawa Barbara Jendryczko Honorowy z-ca Redaktora Naczelnego: dr n. farm. Marek Jêdrzejczak Sekretarz Redakcji: Bogdan Ostrowski RADA NAUKOWA prof. dr hab. n. farm. Kazimierz G³owniak kierownik Katedry i Zak³adu Farmakognozji z Pracowni¹ Roœlin Leczniczych, Uniwersytet Medyczny w Lublinie przewodnicz¹cy prof. dr Benito del Castillo Garcia cz³onek Narodowej Akademii Farmaceutycznej w Hiszpanii prof. dr hab. n. farm. Roman Kaliszan cz³. koresp. PAN i PAU dr h.c. UM w Poznaniu, kierownik Katedry i Zak³adu Biofarmacji i Farmakodynamiki, Gdañski Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. farm. S³awomir Lipski Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii prof. dr hab. n. farm. Maciej Paw³owski kierownik Katedry Chemii Farmaceutycznej, Uniwersytet Jagielloñski, Collegium Medicum prof. dr n. farm. Eduardas Tarasevicius Prezes Litewskiego Towarzystwa Farmaceutycznego (Litwa) prof. dr hab. n. med. Jerzy Woy-Wojciechowski prezes Polskiego Towarzystwa Lekarskiego dr hab. n. farm. Anita Magowska kierownik Katedry i Zak³adu Historii Nauk Medycznych, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu dr n. farm. Roman Duda Okrêgowa Izba Aptekarska w Kielcach dr n. farm. Jerzy Jambor prezes Polskiego Komitetu Zielarskiego w Poznaniu dr n. farm. Marek Jêdrzejczak wyk³adowca farmakologii na Uniwersytecie Jana Kochanowskiego dr n. farm. Jerzy azowski cz³onek Miêdzynarodowej Federacji Farmaceutycznej (FIP) Pomys³ artystyczny i koncepcja graficzna Bogdan Ostrowski Opracowanie graficzno-techniczne i korekta Zespó³ Redakcja zastrzega sobie prawo adiustacji i skracania nades³anych tekstów. Publikacje w Czasopiœmie Aptekarskim nie mog¹ byæ kopiowane w adnej formie ani adnymi metodami mechanicznymi lub elektronicznymi, ³¹cznie z wykorzystaniem systemów przechowywania i odtwarzania informacji bez pisemnej zgody wydawcy, Wydawnictwa Farmapress. Realizacja Wydania Biuro Wydawcy i Redakcji: Zofia Soborowska ul. Obarowska 23/2, Warszawa Box 81 tel , fax 24 h Kolporta i prenumerata: tel Prenumerata roczna 210 z³ (w tym VAT 5%) Prenumerata pó³roczna 126 z³ (w tym VAT 5%) Wp³aty nale y dokonywaæ na konto: Adres strony WWW Czasopisma Aptekarskiego : Czasopismo Aptekarskie ukazuje siê tylko w prenumeracie. Za treœæ tekstów promocyjnych, reklam, og³oszeñ, insertów Redakcja nie odpowiada. Nak³ad nie przekracza egz. Tytu³ i znak s³owno-graficzny prawnie zastrze ony. Œwiadectwo ochronne nr i nr wydane przez Urz¹d Patentowy RP Copyright by FARMAPRESS Reklama produktu a zakaz reklamy apteki reklama w aptece Czêsto mog¹ pojawiaæ siê w¹tpliwoœci, czy okreœlony przekaz nale y traktowaæ jako reklamê apteki, czy jako reklamê produktu. W praktyce w ramach dzia³añ marketingowych prowadzonych w samych aptekach dwa wskazane rodzaje reklamy (tj. reklama apteki i reklama produktowa) mog¹ nak³adaæ siê na siebie okreœlone formy dzia³alnoœci marketingowej mog¹ jednoczeœnie stanowiæ reklamê apteki i produktu. W orzeczeniu z dnia 2 paÿdziernika 2007 r. SN wskaza³, i stanowi reklamê zarówno leków jak i sprzedaj¹cej je apteki przedstawienie listy leków o obni onej, promocyjnej cenie, wykazanej przez porównawcze zestawienie ceny ni szej, stosowanej przez aptekê, obok ceny wy szej, okreœlonej jako cena typowa, cena stara lub w inny sposób sugeruj¹cy, i apteka okresowo sprzedaje lek po obni onej, promocyjnej cenie. Z kolei Naczelny S¹d Administracyjny stwierdzi³, e je eli w okreœlonym tekœcie nad elementami informacyjnymi przewa a zachêta do nabycia towaru, zwiêkszenia jego konsumpcji, to niew¹tpliwie mamy wówczas do czynienia [tak e przyp. aut.] z reklam¹, o której mowa w art. 52 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne. W takim przypadku ca³oœæ przekazu, jako forma niedozwolonej reklamy dzia³alnoœci apteki nie bêdzie spe³nia³a wymagañ prawnych. Wymaga jednak podkreœlenia, e zakaz reklamy aptek nie wy³¹cza mo liwoœci prowadzenia reklamy leku w placówce (lokalu) apteki. Stanowisko to jednoznacznie potwierdzi³ równie departament prawny GIF w piœmie z dnia 13 lutego 2012 r., w którym stwierdzi³, e dozwolona jest reklama produktów leczniczych na terenie apteki pod warunkiem, e spe³nia wszystkie wymagania prawne okreœlone w przepisach rozdzia³u 4 PF ( reklama produktów leczniczych ) oraz 11 ust. 1 i ust. 3 rozporz¹dzenia w sprawie reklamy leków. Jednoczeœnie, w piœmie z dnia 6 marca 2012 r. GIF trafnie wskaza³, e w przypadku reklamowania obni ek produktów leczniczych przez podmioty odpowiedzialne, nale y zwróciæ uwagê na cienk¹ granicê miêdzy reklam¹ produktów leczniczych na terenie apteki a reklam¹ apteki jako takiej. Konstruowanie reklam, na których bêd¹ siê znajdowa³y has³a zachêcaj¹ce nie tylko do nabycia produktu leczniczego po obni onej cenie ale do nabycia go w aptece, w której reklama siê znajduje, wed³ug powy szej definicji bêdzie mog³o nosiæ cechy reklamy apteki b¹dÿ jej dzia³alnoœci. Tym samym wci¹ nale y uznaæ za dopuszczalne wystawianie materia³ów reklamowych dotycz¹cych produktów OTC w aptece. Mo liwe jest równie stosowanie tzw. telewizji aptecznej emituj¹cej (czy to z sygna³u telewizyjnego, czy poprzez odtworzenie) reklamy okreœlonych produktów. Odnoœnie warunków prowadzenia reklamy leków w aptece: zgodnie z 11 rozporz¹dzenia w sprawie reklamy leków obowi¹zuje zakaz rozpowszechniania na terenie apteki reklamy produktów leczniczych polegaj¹cej na stosowaniu form dÿwiêkowych i audiowizualnych. Iwona Gryglicka, Marcin Tomasik z ksi¹ ki pt. Apteka w nowym systemie refundacyjnym (...), Wyd. Farmapress, Warszawa 2012, s. 211

4 TREŒÆ SPRAWY ZAWODU s. 10 Iwona Gryglicka, Marcin Tomasik Reklama produktu a zakaz reklamy apteki reklama w aptece 3 Stanowisko Naczelnej Rady Aptekarskiej w sprawie zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich dzia³alnoœci 6 Artur Niewrzêdowski Dobre oceny wyników jak i perspektyw krajowych producentów leków 7 Bogdan Ostrowski Farmakolog i... czarownice 11 Ewa Zygad³o Rola farmaceuty w dystrybucji farmaceutycznej na przyk³adzie zimnego ³añcucha dostaw 17 Agnieszka Zimmermann Kodeks Etyki Aptekarza RP 20 OPIEKA FARMACEUTYCZNA s. 35 Paulina Adamska, Dominika Dulêba, Tomasz Hermanowski Jakoœæ opieki farmaceutycznej w nadciœnieniu têtniczym 28 NAUKA I PRAKTYKA IWONA GRYGLICKA MARCIN TOMASIK Apteka w nowym systemie refundacyjnym Poradnik farmaceuty Wp³yw ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, œrodków spo ywczych specjalnego przeznaczenia ywieniowego oraz wyrobów medycznych na funkcjonowanie aptek Camil Firas, Ewa Ignatowicz, Irena Mat³awska Punica granatum znaczenie w profilaktyce i lecznictwie 35 Anna Rapacz, Karolina Pytka, Barbara Filipek Postêpy w farmakoterapii migotania przedsionków 46 Dariusz Nowak Aspekt zdrowotny stosowania ywnoœci zawieraj¹cej probiotyki 55 Wydawnictwo FARMAPRESS Warszawa s. 68 INFORMACJE FARMACEUTYCZNE Katarzyna Kolasa Quo vadis, trzy razy PKB? 61 Bogdan Ostrowski Na letnie dolegliwoœci 62 LISTY Bo ena Sawicka-Wiœniewska, Ryszard Wiœniewski Apteki zakonne na starych pocztówkach 67 NOWOŒCI WYDAWNICZE s. 72 Kazimierz G³owniak Apteka w nowym systemie refundacyjnym (...) 68

5 KOMUNIKAT NADZWYCZAJNY * * Pismo otrzymali: Dolnoœl¹ski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, Kujawsko-Pomorski WIF, Lubelski WIF, Lubuski WIF, ódzki WIF, Ma³opolski WIF, Mazowiecki WIF, Opolski WIF, Podkarpacki WIF, Podlaski WIF, Pomorski WIF, Œl¹ski WIF, Œwiêtokrzyski WIF, Warmiñsko-Mazurski WIF, Wielkopolski WIF, Zachodniopomorski WIF, Naczelna Izba Aptekarska, Beskidzka Okrêgowa Izba Aptekarska, Bia³ostocka OIA, Czêstochowska OIA, Dolnoœl¹ska OIA, Gdañska OIA, Kaliska OIA, Katowicka OIA, Kielecka OIA, Lubelska OIA, Lubuska OIA, OIA w odzi, OIA w Krakowie, Olsztyñska OIA, Opolska OIA, Podkarpacka OIA, Pomorsko-Kujawska OIA, Œrodkowopomorska OIA, OIA w Warszawie, Wielkopolska OIA, Zachodniopomorska OIA CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( )

6 SPRAWY ZAWODU STANOWISKO NACZELNEJ RADY APTEKARSKIEJ w sprawie zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich dzia³alnoœci Na podstawie art. 1 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i 9, art. 39 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 856, z póÿn. zm.), Naczelna Rada Aptekarska wyra a nastêpuj¹ce stanowisko: 1. Zawarty w art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne zakaz reklamowania aptek (punktów aptecznych) oraz ich dzia³alnoœci stanowi najwa niejsz¹ podstawê i gwarancjê prawid³owego funkcjonowania aptek, jako placówek ochrony zdrowia publicznego, oraz aptekarzy, jako przedstawicieli medycznego zawodu zaufania publicznego. 2. Zakaz reklamy aptek (punktów aptecznych) oraz ich dzia³alnoœci stanowi efekt wieloletnich zabiegów samorz¹du aptekarskiego, dlatego te Naczelna Rada Aptekarska podejmie wszelkie, prawem przewidziane dzia³ania, w celu skutecznego egzekwowania ustanawianego zakazu. 3. Naczelna Rada Aptekarska wzywa wszystkie organy administracji publicznej, kompetentne w zakresie nadzoru nad przestrzeganiem zakazu reklamy aptek, w szczególnoœci wojewódzkich inspektów farmaceutycznych, do podjêcia bezzw³ocznych, zdecydowanych i skutecznych dzia³añ w celu wy³¹czenia z³ych precedensów w dzia³aniu podmiotów prowadz¹cych apteki, które zawê aj¹ lub os³abiaj¹ wymowê przepisu art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne. 4. Naczelna Rada Aptekarska wzywa wojewódzkich inspektów farmaceutycznych do dopuszczenia okrêgowych izb aptekarskich, jako organizacji spo- ³ecznych w rozumieniu art KPA, do udzia³u w postêpowaniach dotycz¹cych przestrzegania zakazu reklamy aptek (punktów aptecznych) i ich dzia³alnoœci. 5. Naczelna Rada Aptekarska, jako najwy szy organ samorz¹du zawodowego, zobowi¹zanego do pieczy nad nale ytym wykonywaniem zawodu farmaceuty, za szczególnie naganne uznaje inicjatywy, akcje, programy oraz wszelki podobne przedsiêwziêcia, które poprzez odwo³ywaniem siê do najwa niejszych zadañ zawodowych farmaceutów (np. udzielania informacji i porad dotycz¹cych dzia³ania i stosowania leków oraz opieki farmaceutycznej), stanowi¹cych o istocie tego zawodu, prowadz¹ w rzeczywistoœci do obejœcia zakazu reklamy aptek (punktów aptecznych) i ich dzia³alnoœci. 6. Naczelna Rada Aptekarska informuje wszystkich farmaceutów, w tym kierowników aptek, e wszelkie zachowania, które naruszaj¹ godnoœæ zawodu, a w szczególnoœci zachowania aptekarzy, które wykraczaj¹ poza dobro nadrzêdne, jakim jest dobro pacjenta, jako sprzeczne z zasadami etyki i deontologii zawodowej, bêd¹ zbadane i ocenione przez organy odpowiedzialnoœci zawodowej samorz¹du aptekarskiego. Naczelna Rada Aptekarska podkreœla, e zgodnie z nowym KODEKSEM ETYKI APTEKARZA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, aptekarz nie mo e reklamowaæ siebie oraz swoich us³ug. Aptekarz nie mo e uczestniczyæ w reklamie us³ug farmaceutycznych, jak i ich promocji niezgodnej z prawem lub dobrymi obyczajami. Naczelna Rada Aptekarska podkreœla, e osoby, które naruszaj¹ nakaz zachowania godnoœci i niezale noœci zawodu farmaceuty nie daj¹ rêkojmi nale ytego wykonywania zawodu farmaceuty, w szczególnoœci nie daj¹ rêkojmi nale ytego prowadzenia apteki, jako jej kierownik. 7. Naczelna Rada Aptekarska wyra a stanowcze i jednoznaczne poparcie dla wszystkich prezesów oraz rad okrêgowych izb aptekarskich, którzy podjêli dzia³ania zmierzaj¹ce do wyegzekwowania stosowania zakazu reklamy aptek (punktów aptecznych) i ich dzia³alnoœci. Równoczeœnie, Naczelna Rada Aptekarska informuje, e wszelkie próby zastraszania, szykanowania oraz inne dzia³ania zmierzaj¹ce do ograniczenia przedstawicieli samorz¹du aptekarskiego w wykonywaniu ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji spotkaj¹ siê ze stosown¹ i zdecydowan¹ reakcj¹ organów samorz¹du aptekarskiego. 8. Podmioty, które podwa aj¹ rolê samorz¹du aptekarskiego w kszta³towaniu w³aœciwych postaw zawodowych farmaceutów oraz wkraczaj¹ w sfery zastrze- one dla tego samorz¹du, takie jak nadzór nad wykonywaniem us³ug farmaceutycznych, w tym nad opiek¹ farmaceutyczn¹, musz¹ liczyæ siê z analogiczn¹ i adekwatn¹ reakcj¹ organów samorz¹du aptekarskiego. Stanowisko wchodzi w ycie z dniem podjêcia. Sekretarz NRA dr n. farm. Tadeusz B BELEK Prezes NRA dr Grzegorz KUCHAREWICZ Warszawa, 11 kwietnia 2012 r. 6 CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( ) 2012

7 SPRAWY ZAWODU W przeciwieñstwie do globalnego rynku farmaceutycznego, którego z³o ona stopa wzrostu rocznego powinna do 2015 r. kszta³towaæ siê na poziomie ok. 4%, du e koncerny farmaceutyczne borykaj¹ siê z erozj¹ rentownoœci, która niegdyœ utrzymywa³a siê na bardzo wysokim poziomie. Mo na siê spodziewaæ, e w 2012 r. mar e du- ych europejskich koncernów farmaceutycznych bêd¹ o 5 punktów procentowych wy sze ni w przypadku spó³ek amerykañskich. Grupy farmaceutyczne staraj¹ siê przystosowaæ do nowego œrodowiska rynkowego, charakteryzuj¹cego siê wysokim popytem na leki generyczne i rosn¹cymi szansami na rynkach wschodz¹cych. Producenci leków generycznych korzystaj¹ równie na masowym wygasaniu patentów na najbardziej popularne i zyskowne leki. Œwiatowy przemys³ farmaceutyczny jest w lepszej kondycji ni najwiêksze koncerny z bran y. Polscy producenci leków maj¹ siê te dobrze. DOBRE OCENY WYNIKÓW JAK i PERSPEKTYW KRAJOWYCH PRODUCENTÓW LEKÓW* Artur NIEWRZÊDOWSKI Talking Heads PR w Warszawie DU E ZMIANY, NIE TYLKO Z POWODU MODYFIKACJI W PRAWIE Producenci wyrobów farmaceutycznych zg³aszaj¹ (œledz¹c badania GUS klimatu koniunktury) jedne z najbardziej optymistycznych prognoz sytuacji. Kondycja farmacji na tle innych bran rzeczywiœcie nie jest z³a, natomiast w porównaniu do lat ubieg³ych widaæ jednak pewne os³abienie jej wyników. Jest to tak e efekt zmian listy leków refundowanych, co zwiêkszy³o co prawda sprzeda w ubieg³ym roku, ale spowodowa³o du y, bo blisko dwucyfrowy spadek (iloœciowy jak i wartoœciowy) sprzeda y w pierwszych miesi¹cach br. Nie wp³ynê³o to na sp³yw nale noœci z rynku wed³ug programu analiz nale noœci Euler Hermes œrednio producenci w terminie otrzymuj¹ ponad 96% wartoœci swoich nale noœci! Wiêkszym zagro eniem (od zmian w kwestii refundacji leków) dla producentów, przynajmniej w d³ugookresowej perspektywie mo e byæ powolne znikanie z rynku grupy mniejszych aptek, co wp³ynie zapewne na sytuacjê ich dostawców hurtowych i w konsekwencji samych wytwórców mówi Grzegorz Hylewicz, dyrektor windykacji w Euler Hermes. PRODUKCJA KONTRAKTOWA PRZYSZ OŒCI POLSKICH FIRM FARMACEUTYCZNYCH - Nie powiod³a siê próba trwa³ego zintegrowania najsilniejszych spó³ek farmaceutycznych pozostaj¹cych w rêkach skarbu pañstwa w jeden holding farmaceutyczny. Wydaje siê, e przyczyn by³o kilka, ale przede wszystkim dzia³ania te podjêto jednak za póÿno. W ostatnich latach dyskusyjne jest, czy taka konsolidacja by³a równie w interesie samych tych spó³ek mówi Tomasz Starus, dyrektor biura oceny ryzyka w Euler Hermes. Mimo i zmiany w refundacji leków mocniej dotknê³y obecnie (obni enie mar ) producentów leków generycznych a to jest g³ówna domena polskich spó³ek farmaceutycznych, to prognozy popytu w przysz³oœci przewiduj¹ najwiêkszy CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( )

8 SPRAWY ZAWODU wzrost w³aœnie w tym segmencie. Jest to efekt zarówno presji na obni anie cen, jak i wygasania w najbli szym czasie wielu patentów. Patrz¹c w druga stronê czy polskie firmy mog¹ byæ prekursorami wprowadzania na rynek nowatorskich leków? Oczywiœcie mog¹, ale w bardzo ograniczonym zakresie, jedynie w niektórych niszach. Do produkcji trafia œrednio jedynie co czwarty nowo rozwijany lek, a jego sukces i zwrot poniesionych nak³adów zale y tak e od kosztownych dzia³añ marketingowych na wielu rynkach, na co mog¹ sobie pozwoliæ jedynie najwiêksze koncerny. Z przyczyn politycznych, ale tak e z powodu silnej konkurencji firm z innych krajów (m.in. Indii) polscy wytwórcy leków stracili znaczna czêœæ rynku, jaki niegdyœ mieli m.in. w naszej czêœci Europy i na Wschodzie. Dlatego przysz³oœci¹ polskich firm farmaceutycznych, obok leków generycznych i generalnie medykamentów bez recepty (OTC) wydaje siê tak e produkcja kontraktowa na zlecenie innych firm farmaceutycznych dodaje Tomasz Starus. ŒWIATOWY RYNEK FARMACEUTYCZNY RYNEK Z PRZYSZ OŒCI Œwiatowy rynek farmaceutyczny nadal mo e pochwaliæ siê dobrymi danymi fundamentalnymi. W ostatnich latach jego wartoœæ roœnie konsekwentnie z roku na rok, w 2011 r. osi¹gaj¹c szacunkowy poziom 880 mld USD. Popyt na leki we wszystkich krajach œwiata powinien utrzymaæ siê w 2012 r. na wysokim poziomie pomimo spowolnienia globalnego wzrostu. Rynek przechodzi jednak powa n¹ transformacjê wyjaœnia Ludovic Subran, g³ówny ekonomista Grupy Euler Hermes. Dynamikê strukturaln¹ bran y farmaceutycznej bêd¹ nadal kszta³towaæ trendy specyficzne dla tego sektora, w szczególnoœci po³¹czenie efektu maj¹tkowego, efektu demograficznego oraz rosn¹cego udzia³u pañstwowych œrodków w finansowaniu opieki zdrowotnej. W rezultacie ten solidny popyt przesuwa siê stopniowo w kierunku szans rozwojowych oferowanych przez rynki wschodz¹ce i leki generyczne. W latach popyt na leki generyczne powinien by trzykrotnie wy szy ni w przypadku ca³ego rynku farmaceutycznego. Wynika to z rosn¹cego znaczenia rynków wschodz¹cych w porównaniu z rynkami historycznymi w krajach rozwiniêtych, których zmartwieniem jest rozmiar deficytów w niektórych pañstwowych systemach ubezpieczeñ zdrowotnych. Co wiêcej, potencja³ wzrostu na rynkach wschodz¹cych stanowi obecnie tylko œrednioterminowe eldorado dla du ych globalnych koncernów farmaceutycznych. Przepaœæ miêdzy si³¹ nabywcz¹ w krajach wschodz¹cych i krajach rozwiniêtych dzia³a hamuj¹co na ten kana³ wzrostu: W 2011 r. konsumpcja leków na statystycznego mieszkañca USA 8 CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( ) 2012

9 SPRAWY ZAWODU wynosi³a 1100 USD, podczas gdy w Indiach i Chinach odpowiednio 15 USD i 40 USD zauwa a Marc Livinec, doradca bran owy Grupy Euler Hermes. DU E KONCERNY FARMACEUTYCZNE PRÓBUJ SIÊ PRZYSTOSOWAÆ Zmartwienia du ych koncernów farmaceutycznych s¹ czêœciowo zwi¹zane ze spadaj¹c¹ dynamik¹ badañ naukowych i rozwoju. Ten trend mo na wyjaœniæ czterokrotnym wzrostem kosztu wytworzenia nowego leku w ci¹gu ostatnich 15 lat oraz bardziej rygorystycznymi kryteriami zatwierdzania leków przez instytucje regulacyjne twierdzi Marc Livinec. Du e koncerny farmaceutyczne stoj¹ równie przed problemem rozwoju tañszych leków generycznych, który napêdzany jest masowym wygasaniem patentów na wiele produkowanych przez nie popularnych i zyskownych leków. Skupienie siê na innych rodzinach leków, takich jak szczepionki czy parafarmaceutyki, nie stanowi panaceum na bol¹czki du ych koncernów ze wzglêdu na ich skromny udzia³ i niewielkie stopy wzrostu. POWIÊKSZAJ CE SIÊ RÓ NICE W RENTOWNOŒCI Wszystko wskazuje na to, e z³oty wiek bardzo wysokiej rentownoœci wielkich koncernów farmaceutycznych ju min¹³. Chocia œrednie mar e operacyjne powinny w 2012 r. utrzymaæ siê na wysokim poziomie (20,5%), oznacza to spadek o 2,5 punktu procentowego w stosunku do 2011 r. i o 4 punkty w stosunku do 2006 r. W obecnej sytuacji lepiej radz¹ sobie europejskie grupy farmaceutyczne, których mar e powinny w 2012 r. przewy szyæ mar e koncernów amerykañskich o 5 punktów (wed³ug prognoz mar e operacyjne w 2012 r. wynios¹ œrednio 18% w USA i 22,5% w Europie). Amerykañskim gigantom bardziej cierpi¹ z powodu wygasania patentów oraz konsekwencji du ej koncentracji bran y. Na 105 tysiêcy miejsc pracy zlikwidowanych w latach w przemyœle farmaceutycznym trzy czwarte stanowi³y miejsca pracy w USA. Lepiej od swoich europejskich konkurentów radz¹ sobie natomiast amerykañskie spó³ki biotechnologiczne. Euler Hermes jest liderem na rynku ubezpieczeñ nale noœci handlowych oraz jednym z liderów w zakresie gwarancji ubezpieczeniowych i windykacji nale noœci. Euler Hermes zatrudnia ponad pracowników w 50 krajach. Oferuje kompleksowe us³ugi w zakresie zarz¹dzania nale noœciami. Skonsolidowany obrót grupy Euler Hermes w 2011 roku wyniós³ 2,27 miliarda euro. Euler Hermes rozwin¹³ miêdzynarodow¹ sieæ nadzoru, która umo liwia analizê stabilnoœci finansowej 40 milionów przedsiêbiorstw. Na koniec grudnia 2011 grupa obejmowa³a swoimi ubezpieczeniami transakcje handlowe na ca³ym œwiecie na kwotê 702 mld euro. W Polsce grupa Euler Hermes jest obecna od 1999 roku. Towarzystwo Ubezpieczeñ Euler Hermes SA oferuje ubezpieczenia nale noœci handlowych oraz gwarancje ubezpieczeniowe. Jednoczeœnie druga spó³ka dzia³aj¹ca na polskim rynku Euler Hermes Collections Sp. z o.o. oferuje windykacjê nale noœci, raporty handlowe, ocenê ryzyka oraz program analiz bran owych. Obs³ugê klientów zapewnia Euler Hermes Services Polska Sp. z o.o. Us³ugi doradztwa prawnego œwiadczy Euler Hermes, Mierzejewska Kancelaria Prawna Sp. k. Producenci leków generycznych ciesz¹ siê doskona³¹ kondycj¹ finansow¹, ich mar e powinny osi¹gn¹æ w 2012 r. poziom 6%. Du e koncerny farmaceutyczne, które wci¹ generuj¹ znaczne przep³ywy gotówkowe, zosta³y os³abione przez falê wygasaj¹cych patentów, problemy z zatwierdzaniem leków oraz swoj¹ pozycjê na wolniej rosn¹cych, dojrza³ych rynkach. Prawdopodobnie skoñczy siê na tym, e koncerny te strac¹ udzia³ w rynku, chyba e zdecyduj¹ siê na przejêcie producentów leków generycznych podsumowuje Ludovic Subran. * Analiza bran owa ubezpieczyciela nale noœci Euler Hermes CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( )

10 Z udzia³em ponad 200 goœci z ca³ej Polski na Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu odby³a siê uroczystoœæ nadania doktora honoris causa prof. Romanowi Kaliszanowi Wiktor Szukiel

11 ISSN Vol. XIX Rok za³o enia 1992 Nr 6-7 ( ) Czerwiec-Lipiec 2012 Punktacja: Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy szego: 6 pkt Index Copernicus: Wydawnictwo Farmapress : 10,63 pkt Czasopismo Aptekarskie : 4,15 pkt Kontynuator tradycji Czasopisma utworzonego w roku 1871 we Lwowie Profesor Roman Kaliszan, doktor honoris causa Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu FARMAKOLOG I... CZAROWNICE Bogdan OSTROWSKI Redakcja Czasopisma Aptekarskiego w Warszawie Wikror Szukiel Prof. dr hab. h.c. Roman Kaliszan, cz³. koresp. PAN i PAU w towarzystwie JM Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu prof. dr hab. Jacka Wysockiego oraz prorektorów i dziekanów uczelni medycznej w Poznaniu Akt nadania doctoris honoris causa Nie jest ³atwo przedstawiæ w niewielkim artykule dorobek naukowy profesora doktora habilitowanego nauk farmaceutycznych Romana Kaliszana, gdy jest tak ogromny, e trzeba by grubej ksiêgi, by go opisaæ. Na dodatek napisano o nim tak wiele a informacje o profesorze znalaz³y siê ju nie tylko w literaturze farmaceutycznej w Polsce i na œwiecie, zaœ w Encyklopedii Powszechnej PWN mówi siê o nim jako o twórcy metody pomiarowej zwanej chromatografi¹ (Quantitative Structure Retention Relationship QSRR), z której uczyni³ odrêbn¹, now¹ dziedzinê nauk œcis³ych, która na sta³e wesz³a do dorobku nauki œwiatowej. Nie sposób zatem unikn¹æ banalnych powtórzeñ faktów. Na dodatek pan profesor jest cz³owiekiem otwartym, który nie ukrywa przed dziennikarzami tak e swego ycia prywatnego, choæ na d³u sz¹ rozmowê o tym najzwyczajniej nie ma czasu.

12 SPRAWY ZAWODU OD ASYSTENTA DO REKTORA Urodzi³ siê 23 grudnia 1945 roku w Przybys³awiu na ziemi wielkopolskiej. Ju w szkole wykazywa³ nieprzeciêtne zdolnoœci w zakresie nauk œcis³ych i logicznego rozumowania, co m. in. przynios³o mu w roku 1962, wtedy uczniowi Liceum Ogólnokszta³c¹cego w Gostyniu, tytu³ mistrza powiatu gostyñskiego w szachach. Po maturze wybra³ studia na Wydziale Farmaceutycznym gdañskiej Akademii Medycznej, które ukoñczy³ w 1968 Wybitna i prawdziwie miêdzynarodowa pozycja naukowa dzisiejszego doktora honoris causa profesora Romana Kaliszana dobitnie jawi nam siê przez Jego dokonania: Wykorzystanie metod chromatograficznych w analizie farmaceutycznej, biomedycznej, farmakologii molekularnej czy chemii analitycznej i chemometryczny spis przetwarzanych danych. Prof. dr hab. R. Kaliszan pierwszy wprowadzi³ do œwiatowej nauki badania z zakresu iloœciowej zale noœci retencja struktura zwi¹zku chemicznego (Quantitative Structure Retention Relationships QSRR). Wiele osi¹gniêæ dotyczy teorii i praktyki techniki analizy chromatograficznej (HPLC) z nowatorskim jej zastosowaniem do oznaczania lipofilowoœci kandydatów na leki oraz do modelowania oddzia³ywañ lek receptor. Pod jego kierunkiem stworzono tak e oryginaln¹ teoriê i procedurê HPLC w gradiencie ph fazy ruchomej, a do praktyki wprowadzono sposób poprawy rozdzieleñ HPLC przez u ycie cieczy jonowych (metoda klasyfikowana do obszaru tzw. Green Chemistry). Innym du ym sukcesem by³o opracowanie oryginalnej procedury QSRR identyfikuj¹cej bia³ka dla proteomiki w oparciu o proste parametry strukturalne sk³adowych peptydów. Pozwoli³o to na opracowanie metody metabolomicznej diagnostyki nowotworów uk³adu moczowo-p³ciowego w oparciu o oznaczenie nukleozydów w moczu i bioinformatyczne przetwarzanie danych separacyjnych. Badania mog¹ zostaæ wykorzystane w profilaktyce i kontroli przebiegu terapii takich schorzeñ. Osi¹gniêciem w zakresie chemii leków by³o wykrycie oryginalnych uk³adów farmakoforowych o dzia³aniu przeciwp³ytkowym. Zainteresowanie klinicystów i producentów leków wywo³a³ korzystny efekt antyagregacyjny uznanych leków przeciwcukrzycowych z grupy sulfonylomocznika. Z kolei, wykazanie wi¹zania beta- -amyloidu przez niektóre alkaloidy mo e zostaæ wykorzystane w prewencji m.in. choroby Alzheimera. Z laudacji prof. dr hab. Zenona Kokota prorektora UM w Poznaniu Wiktor Szukiel Ze zbiorów w³asnych AM w Gdañsku Prof. dr hab. Zenon Kokot, prorektor UM w Poznaniu odczytuje akt nadania tytu³u doktora honoris causa prof. R. Kaliszanowi roku, uzyskuj¹c tytu³ magistra farmacji. Od razu zosta³ asystentem w Katedrze i Zak³adzie Chemii Farmaceutycznej macierzystej uczelni a równoczeœnie podj¹³ studia na Wydziale Matematyki, JM Rektor Akademii Medycznej w Gdañsku, prof. dr hab. Roman Kaliszan, cz³. koresp. PAN w kadencji CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( ) 2012

13 SPRAWY ZAWODU Ma³gorzata Klimiuk Kawaler Europejskiego Lauru Farmacji Albert Ferstl z Niemiec wrêcza prof. dr hab. Romanowi Kaliszanowi insygnia Europejskiego Lauru Farmacji, najwy szego odznaczenia o charakterze miêdzynarodowym Fizyki i Chemii Uniwersytetu Gdañskiego, zdobywaj¹c tytu³ magistra fizyki po ich ukoñczeniu w 1973 roku. Wkrótce (rok 1975), po uzyskaniu stopnia doktora nauk farmaceutycznych, awansowa³ na stanowisko adiunkta najpierw w Katedrze i Zak³adzie Chemii Farmaceutycznej, a od roku 1977 w Pracowni Biofarmacji i Farmakodynamiki. W tym okresie odby³ 2-letni sta podoktorancki na Wydziale Chemii Uniwersytetu w Edynburgu w Wielkiej Brytanii a nastêpnie (w roku 1982) habilitowa³ siê i zosta³ docentem. W roku 1984 przez dwa miesi¹ce (marzec i kwiecieñ) znów przebywa³ w Edynburgu na stypendium British Council a przez kolejne trzy miesi¹ce (wrzesieñ listopad) na stypendium DAAD w Instytucie Biologii Doœwiadczalnej i Medycyny w Borstel w RFN. Awansowa³ nastêpnie na kierownika Katedry i Zak³adu Biofarmacji i Farmakodynamiki AMG a tak e zosta³ wybrany na prodziekana Wydzia³u Farmaceutycznego tej uczelni. W roku 1987 Roman Kaliszan pracowa³ na Wydziale Chemii Uniwersytetu Rutgersa Stanu New Jersey w New Brunswick (USA) jako tzw. visiting professor. W tym samym charakterze dwa lata ( ), ju jako profesor tytularny, spêdzi³ tak e na Wydziale Medycyny Uniwersytetu Trudno tak e dzisiaj wyrokowaæ, jakie znaczenie dla poszukiwania nowych leków bêd¹ mia³y opracowane przez zespó³ Profesora oryginalne procedury QSRR do identyfikacji bia³ek dla proteomiki czy zaproponowana przez Niego nowa, termodynamicznie spójna, teoria HPLC z u yciem gradientu ph fazy ruchomej; pierwsze zastosowanie immunobilizowanej sztucznej b³ony biologicznej do otrzymywania biokompatybilnych miar lipofilnoœci zwi¹zków czy te odkrycie nowych farmakoforów o dzia³aniu antyagregacyjnym dla dalszych postêpów w leczeniu cukrzycy. Reasumuj¹c, mo na z ca³¹ odpowiedzialnoœci¹ stwierdziæ, e dotychczasowe dokonania naukowe Profesora mog¹ w przysz³oœci zaowocowaæ rozwojem wielu nowych ga³êzi chemii i analizy leków, a zw³aszcza tych jej dzia³ów, które stawiaj¹ na nowoczesne, szybkie, teoretycznie przewidywalne metody poszukiwania bezpiecznych i skutecznych leków. Z oceny osi¹gniêæ i dorobku prof. R. Kaliszana, prof. dr hab. Barbary Marciniec z UM w Poznaniu McGilla w Montrealu (Kanada) a dwa miesi¹ce roku 1993 ponownie w USA, na Wydziale Chemii Uniwersytetu Stanu New York w Binghampton. Tytu³ profesora zwyczajnego otrzyma³ w roku W latach by³ prorektorem do spraw nauki Akademii Medycznej w Gdañsku, zaœ w roku 2005 wybrano go na rektora tej uczelni, co dla prof. dr. hab. Kaliszana oznacza³o zawieszenie na kilka lat osobistej aktywnoœci Za szczególne zas³ugi w upowszechnianiu w Europie osi¹gniêæ nauk farmaceutycznych specjalne wyró nienia ustanowione przez Wydzia³ Farmacji Uniwersytetu Complutense w Madrycie wrêczy³ Dziekan Wydzia³u, ówczesny prezydent EAFP, prof. dr Benito del Castillo Garcia. Na zdj. od prawej: prof. dr hab. Roman Kaliszan, mgr Andrzej Wróbel, red. Wiktor Szukiel, prof. dr Benito del Castillo Garcia, dr hab. Maciej Paw³owski, prof. dr hab. Kazimierz G³owniak Ma³gorzata Klimiuk CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( )

14 SPRAWY ZAWODU naukowej. Wybór prof. Kaliszana na rektora AMG mia³ jednak wielkie znaczenie dla polskiej farmacji, gdy jest to pierwszy w historii farmaceuta na tym stanowisku. DZIA ALNOŒÆ NA RZECZ POLSKIEJ NAUKI Ze zbiorów w³asnych AM w Gdañsku Podczas uroczystoœci 60-lecia Wydzia³u Farmaceutycznego AM w Gdañsku przewodnicz¹cy Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego, prof. dr hab. Kazimierz G³owniak, wrêcza honorowy medal wraz z certyfikatem Ambasadora Farmacji prof. dr hab. Romanowi Kaliszanowi, Rektorowi Akademii Medycznej w Gdañsku Chcia³bym podkreœliæ nowatorstwo i znaczenie prac Pana prof. R. Kaliszana i wspó³pracowników w zakresie analizy chemicznej i fizykochemicznej substancji leczniczych. Dowodem na to s¹ liczne prace (210 impaktowanych), opublikowane w najbardziej presti owych czasopismach naukowych z tzw. listy filadelfijskiej (m.in. Anal. Chem., J. Chromatogr. A i B, J. Sep. Sci, Chromatographia, Talanta, J. Pharm. Biomem. Anal., Electrophoresis, Proteomics, Med. Chem., Chem. Rev. ect.) oraz rozdzia³y w ksi¹ kach i opracowaniach o charakterze monograficznym (21), które ukaza³y siê nak³adem takich wydawnictw, jak: Academic Press, Wiley-VCH, John Wiley & Sons, Elsevier, Harwood Academic Publisher. Imponuj¹ce s¹ parametry naukometryczne tj.: Impact Factor powy- ej 400, wspó³czynnik Hirscha h = 40 przy liczbie cytowañ ponad 4000 (dla czasopism) i ponad 1000 dla opracowañ ksi¹ kowych. Na przyk³ad monoautorska praca opublikowana w J. Chromatogr. A., 656 (1993) cytowana by³a 172 razy, zaœ wspólnie z prof. J.H. Knoxem w J. Chromatogr. 349 (1985) a 147 razy. Stawia to Kandydata w œwiatowej czo³ówce uczonych, a w Polsce na pozycji zdecydowanego, bezapelacyjnego lidera w zakresie analityki. Z opinii o prof. R. Kaliszanie, recenzenta prof. dr hab. Bogus³awa Buszewskiego z UMK w Toruniu Prof. Roman Kaliszan od dawna wykazuje niezwyk³¹ aktywnoœæ naukow¹ w Polskiej Akademii Nauk. Od roku 1989 jest cz³onkiem Komisji Analizy Chromatograficznej Komitetu Chemii Analitycznej PAN, od 1990 roku cz³onkiem Komitetu Terapii i Nauk o Leku PAN. od 1994 r. cz³onkiem Komisji Chemometrii Komitetu Chemii Analitycznej PAN, od 1998 r. cz³onkiem Rady Naukowej Instytutu Farmakologii PAN. W PAN zasiada w radach naukowych Instytutu Chemii Organicznej, Instytutu Chemii Organicznej, Komitetu Polimerów, Komitetu Chemii Analitycznej. Cz³onkiem korespondentem PAN jest od roku 1998, cz³onkiem Polskiej Akademii Umiejêtnoœci od 2009 roku, a cz³onkiem ScanBalt Academy of the Baltic Sea Region Uniwersity Network od 2006 roku, zaœ cz³onkiem zagranicznym Akademii Nauk i Sztuki Wojwodiny (Serbia) od 2010 roku. W latach uczestniczy³ w pracach Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia i Opieki Spo³ecznej a w latach by³ cz³onkiem Komisji Farmakopei Polskiej. By³ równie konsultantem krajowym ds. analityki farmaceutycznej. Znajduje mimo to czas tak e na aktywny udzia³ w yciu gdañskiego œrodowiska naukowego, pe³ni¹c w latach funkcjê zastêpcy sekretarza generalnego a nastêpnie do roku 2001 sekretarza generalnego Gdañskiego Towarzystwa Naukowego. W latach by³ tak- e wiceprezesem Oddzia³u Gdañskiego PAN. Swój czas poœwiêca równie na dzia³alnoœæ w Polskim Towarzystwie Farmaceutycznym, 14 CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( ) 2012

15 SPRAWY ZAWODU którego cz³onkiem jest od roku 1998, oraz w Polskim Towarzystwie Farmakologicznym, którego przewodnicz¹cym Oddzia³u Gdañskiego by³ w latach DOROBEK NAUKOWY I POPULARYZATORSKI Prace badawcze prof. R. Kaliszana pocz¹tkowo dotyczy³y problematyki trwa³oœci leków, a nastêpnie zjawiska polimorfizmu substancji chemicznych, ze szczególnym uwzglêdnieniem leków. Od 1977 roku g³ównym tematem badañ sta³y siê iloœciowe zale noœci miêdzy struktur¹ chemiczn¹ zwi¹zków, g³ównie leków, a ich w³aœciwoœciami farmakologicznymi. Profesor Kaliszan wielk¹ wagê przywi¹zuje do popularyzacji osi¹gniêæ nauki, czego dowodzi ponad 100 jego publikacji z zakresu publicystyki Wiktor Szukiel W uroczystoœciach wziê³a równie udzia³ rodzina prof. Romana Kaliszana. Na zdj. ona Anna z wnukami Wiktor Szukiel Prof. Roman Kaliszan po zakoñczeniu uroczystoœci nadania tytu³u honoris causa w towarzystwie prof. dr hab. Ma³gorzaty Sznitowskiej, prorektora GUM, prof. dr. hab. Bogus³awa Buszewskiego i prof. dr hab. Barbary Marciniec, JM Rektora Gdañskiego Uniwersytetu Medycznego, prof. dr. hab. Janusza Morysia i prof. dr. hab. Kazimierza G³owniaka, prorektora UM w Lublinie naukowej recenzji, polemik, artyku³ów popularyzatorskich. O pozycji prof. Romana Kaliszana w polskiej i œwiatowej nauce œwiadczy powo³anie go na cz³onka kolegiów redakcyjnych wielu znacz¹cych farmaceutycznych pism anglojêzycznych i polskich. By³ recenzentem blisko 200 doktoratów, habilitacji i wniosków o profesurê, w tym doktoratu na uniwersytecie w Goeteborgu, Orleanie i Bremie, na politechnice w Eindhoven w Holandii i profesury na Purdue University w West La Fayette w USA. Jako invited speaker przedstawi³ kilkadziesi¹t wyk³adów, kursów i referatów na sympozjach miêdzynarodowych oraz wiele wyk³adów w instytucjach naukowych Europy, Ameryki Pó³nocnej i Japonii. O tym, e osi¹gniêcia naukowe prof. Kaliszana s¹ wysoko cenione przez miêdzynarodowe œrodowisko naukowe, œwiadczy tak e powierzanie mu kierowania grantami miêdzynarodowymi: II Funduszem Polsko- -Amerykañskim im. M. Curie-Sk³odowskiej w latach , grantem Polskiej i Wêgierskiej Akademii Nauk w latach , grantem Polsko-Flandryjskim w latach , oraz grantami Komitetu Badañ Naukowych. Dorobek badawczy i naukowy prof. Kaliszana jest doceniany i nagradzany przez w³adze uczelni, regionu, w³adze resortowe i pañstwowe. CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( )

16 SPRAWY ZAWODU Ze zbiorów w³asnych R. Kaliszana Prof. Roman Kaliszan z wnukami A 13-krotnie by³ laureatem nagrody ministra zdrowia, otrzyma³ nagrodê naukow¹ Wydzia³u Nauk Medycznych PAN, nagrodê Prezesa Rady Ministrów za wybitne osi¹gniêcia naukowe. W roku 2002 zosta³ odznaczony Krzy em Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, zaœ w rok póÿniej otrzyma³ najwy sze wyró nienie, jakie mo e otrzymaæ w Polsce naukowiec za prace badawcze: Nagrodê Fundacji Nauki Polskiej w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych. Medalem Zas³u onym dla AMG wyró ni³a go w roku 1998 macierzysta uczelnia a w roku 2000 Uniwersytet Jagielloñski Medalem 600-lecia Odnowienia Akademii Krakowskiej, zaœ miasto Gdañsk Nagrod¹ Naukow¹ im. Jana Heweliusza. Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne odznaczy³o go Medalem im. ukasiewicza, Naczelna Rada Aptekarska wyró - ni³a profesora medalem im. Bronis³awa Koskowskiego. W roku 2009 otrzyma³ nagrodê Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy szego za wybitne osi¹gniêcia naukowe w kategorii Badania na rzecz rozwoju spo³eczeñstwa. EUROPEJSKI LAUR FARMACJI W roku 2001 Wydawca i Redakcja Czasopisma Aptekarskiego ustanowi³a najwy sze szczególnie cenione w œrodowisku farmaceutycznym miêdzynarodowe wyró nienie Europejski Laur Farmacji, przyznawane co 3 lata wybitnym osobistoœciom oraz firmom polskim i zagranicznym za szczególne inicjatywy i przedsiêwziêcia s³u ¹ce wspó³pracy œrodowiska aptekarskiego z producentami farmaceutycznymi i dystrybutorami produktów leczniczych oraz organizacjami farmaceutycznymi i stowarzyszeniami naukowymi, samorz¹dowymi i gosdpodarczymi Europy. Jedn¹ z pierwszych osób wyró nionych tym odznaczeniem by³ prof. Roman Kaliszan, któremu w uznaniu osi¹gniêæ naukowych w dziedzinie farmacji w Polsce i na œwiecie Europejski Laur Farmacji wrêczono podczas X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Czasopisma Aptekarskiego. Konferencja odby³a siê pod patronatem i z udzia³em wszystkich dziekanów Wydzia- ³ów Farmaceutycznych Akademii Medycznych i Uniwersytetu Medycznego w Polsce oraz prezydenta Europejskiego Stowarzyszenia Wydzia³ów Farmaceutycznych, dziekana Wydzia³u Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego w Madrycie prof. dr. Benito del Castillo Garcia. FARMAKOLOGICZNE ZAINTERESOWANIE LOTAMI CZAROWNIC Na pytanie o swoje hobby prof. R. Kaliszan na w³asnej stronie internetowej odpowiada: farmakologiczna teoria lotów czarownic. Wyk³ad na ten w³aœnie budz¹cy ogromne zainteresowanie swoj¹ tajemniczoœci¹ temat wyg³osi³ w Gdañsku w 2001 roku jako laureat Nagrody Naukowej im. Jana Heweliusza Miasta Gdañsk. Mówi³ w nim o zio³ach o silnym dzia³aniu halucynogennym, jakich prawdopodobnie stosowa³y pos¹dzane niegdyœ o konszachty z diab³em kobiety (pos³ugiwa³ siê fragmentami XVI-wiecznych zapisków alchemików, które o tym œwiadcz¹), jak m.in. Atropa belladonna, Hyoscyamus niger, Atropa mandragora i wspó³czesne leki dermatologiczne, które maj¹ podobne dzia³anie halucynogenne (tu odpowiedÿ, sk¹d siê wziê³y owe czarownice w tytule niniejszej publikacji). Osobn¹ opowieœæ trzeba by spisaæ, by przedstawiæ ycie prywatne pana profesora. Zatem pisz¹c o nim jako o wybitnym uczonym naszych czasów, eby nie wygl¹da³o na to, e jest nauk¹ i badaniami bez reszty poch³oniêty, informujemy, e ma najnormalniejsz¹ w œwiecie rodzinê: onê Annê, która jest magistrem farmacji i pracuje jako aptekarka, dwóch synów Tomasza, magistra in yniera, którego ona Justyna te jest farmaceutk¹, i Micha³a lekarza, którego ona Wioletta to dr n. medycznych. Profesor Kaliszan jest te szczêœliwym dziadkiem szeœciorga wnuków. 16 CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( ) 2012

17 SPRAWY ZAWODU ROLA FARMACEUTY W DYSTRYBUCJI FARMACEUTYCZNEJ NA PRZYK ADZIE ZIMNEGO AÑCUCHA DOSTAW mgr farm. Ewa ZYGAD O Sk³ad konsygnacyjny Poltraf we Wroc³awiu W XXI wieku, w dobie postêpuj¹cej internacjonalizacji nie tylko zwi¹zanej z wytwarzaniem leków, ale tak e ich dystrybucj¹, logistyka w farmacji staje siê coraz trudniejsza i wymagaj¹ca specyficznej wiedzy. Obecna sieæ dystrybucji produktów leczniczych jest coraz bardziej z³o ona i anga uje wiele podmiotów na raz, czêsto w ró nych krajach. Dlatego te oprócz sprawnie funkcjonuj¹cej logistyki potrzebna jest wiedza farmaceutyczna dotycz¹ca produktów leczniczych, ich specyfiki oraz sposobów przechowywania i transportu. Najwa niejsze jest bowiem, aby w ca³ym ³añcuchu dystrybucji znajdowa³y siê produkty lecznicze pochodz¹ce ze sprawdzonego Ÿród³a oraz spe³niaj¹ce okreœlone wymogi jakoœciowe. Zachowanie pierwszego z tych warunków przyczynia siê do zapewnienia, e do legalnego ³añcucha dostaw nie przenikaj¹ leki sfa³szowane, drugi natomiast powoduje, e koñcowy nabywca leku, czyli pacjent, stosuje lek bezpieczny i o zagwarantowanej jakoœci. Dystrybucja farmaceutyczna produktów leczniczych podlega specjalnym uregulowaniom prawnym zarówno w Polsce jak i w innych krajach UE. W Polsce przepisy Prawa farmaceutycznego okreœlaj¹ podstawowe zasady obowi¹zuj¹ce w obrocie produktami leczniczymi, a wytyczne Dobrej Praktyki Dystrybucji doprecyzowuj¹, w jaki sposób ten szczególny rodzaj dystrybucji powinien byæ prowadzony. Definicja DPD zawarta w Rozdziale 1. Prawa farmaceutycznego przedstawia Dobr¹ Praktykê Dystrybucji jako praktykê, która gwarantuje bezpieczne przyjmowanie, transportowanie, przechowywanie i wydawanie produktów leczniczych. Bardzo wa na jest mo liwoœæ œledzenia ka dego produktu leczniczego w ca³ym ³añcuchu dystrybucji. Identyfikacja produktu na ka dym etapie dystrybucji odgrywa zasadnicz¹ rolê w monitorowaniu i ocenie jakoœci produktu, a tak e w przypadku, kiedy produkt musi byæ w krótkim czasie wycofany z rynku ze wzglêdu na zagro enie ycia lub zdrowia pacjentów. Takie sytuacje mog¹ siê zdarzyæ zarówno ze strony producenta (np. wyst¹pienie wady jakoœciowej produktu po zwolnieniu serii), kiedy dany numer serii podlega natychmiastowemu wycofaniu z rynku, jak i ze strony agencji leków, kiedy w wyniku ponownej oceny danych bezpieczeñstwa produktu leczniczego okazuje siê, e nie powinien on dalej znajdowaæ siê w obrocie ze wzglêdu na zbyt liczne i powa - ne dzia³ania niepo ¹dane. Jak wiêc widaæ z powy szych przyk³adów, ustawodawca nie bez racji nak³ada na dystrybucjê produktów leczniczych tak wiele ró nych wymogów i stawia na czele procesów jako gwaranta jakoœci osobê wykwalifikowan¹ farmaceutê. Ma on za zadanie czuwaæ nad jakoœci¹ produktów leczniczych na ka dym etapie przyjmowania, przechowywania transportu i wydawania tych produktów. Jego zadaniem jest równie wdra anie w firmie polityki jakoœci. POLITYKA JAKOŒCI Polityka jakoœci powinna byæ zawsze wyrazem globalnego patrzenia na dzia³alnoœæ firmy i obejmowaæ wszystkie piony i dzia³y. Nad zapewnieniem jakoœci operacji powinni czuwaæ farmaceuci, ale równie logistycy i wszyscy pozostali pracownicy CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( )

18 SPRAWY ZAWODU firmy zaanga owani w œwiadczenie specjalistycznych us³ug. Zarz¹d firmy oraz wszyscy pracownicy powinni byæ zaanga owani w dzia³ania na rzecz jakoœci od momentu przyjêcia zamówienia od klienta, poprzez sk³adowanie produktów, kompletacjê przesy³ki, warunki transportu i dystrybucjê do koñcowego odbiorcy. Wa ne jest, aby w firmie dostêpna by³a odpowiednia dokumentacja, do której stosuj¹ siê wszystkie osoby zaanga owane w procesy dystrybucji. Chodzi tu o ksiêgê jakoœci, standardowe procedury operacyjne oraz instrukcje. Wa ne jest tak- e ustalenie punktów krytycznych dystrybucji i kontrola jakoœci, która na bie ¹co sprawdza prawid³owoœæ prowadzonych procesów oraz koryguje te dzia- ³ania, które powinny byæ prowadzone w bardziej efektywny sposób. Kolejn¹ wa n¹ rzecz¹ w polityce jakoœci jest ustalenie audytów wewnêtrznych oraz celu i sposobu ich przeprowadzania. Wa ne jest, aby takie audyty by³y przeprowadzane nie tylko w poszczególnych dzia³ach, ale tak e transwersalnie, monitoruj¹c wybrane przesy³ki od momentu zamówienia do momentu ich dostarczenia do konkretnego odbiorcy. Bardzo wa - nym elementem polityki jakoœci jest tak e planowanie i prowadzenie szkoleñ dla personelu z zakresu Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej. Istotne s¹ przy tym nie tylko szkolenia ogólne, ale tak e stanowiskowe, które gwarantuj¹, e pracownik na ka - dym etapie dystrybucji zna dobrze specyfikê swoich zadañ oraz wzajemne powi¹zania z innymi osobami w strukturze organizacyjnej firmy. ZIMNY AÑCUCH DOSTAW RÓ NE MODELE DYSTRYBUCJI PRODUKTÓW LECZNICZYCH Zgodnie z definicj¹ zimny ³añcuch dostaw to okreœlenie sposobu dystrybucji towarów w sta- ³ej i kontrolowanej temperaturze, obejmuj¹cy zarówno transport jak i przechowywanie. W przemyœle farmaceutycznym przyjêty przedzia³ temperatur dla tego typu procesu wynosi od +2 do +8 C. Wa ne jest wiêc zastosowanie odpowiednich rozwi¹zañ gwarantuj¹cych utrzymanie w³aœciwych warunków transportu i przechowywania produktów leczniczych. Omawiaj¹c modele dystrybucji wykorzystywane do organizacji zimnego ³añcucha dostaw, nale y zwróciæ szczególn¹ uwagê na ryzyka i ograniczenia stosowania poszczególnych rozwi¹zañ oraz na fakt, e nie ma jednego, idealnego i najlepszego rozwi¹zania. Wszystko zale y od tego, z jakim rodzajem dystrybucji mamy do czynienia (dostawy bezpoœrednie, przesy³ki drobnicowe), jak jest zorganizowany za³adunek towaru, jakich mo liwoœci roz³adunku mo emy siê spodziewaæ u odbiorcy, na ile wa ne s¹ koszty danej operacji i w koñcu, jaki margines odstêpstw mo na przyj¹æ od warunków wyjœciowych. Ustalenie i przeanalizowanie tych za³o eñ pozwala na dobranie w³aœciwego i optymalnego rozwi¹zania, zarówno od strony zabezpieczenia jakoœci produktów jak i kosztów. Najstarszy model dystrybucji towarów w zimnym ³añcuchu dostaw opiera siê na wykorzystaniu samochodów przystosowanych do utrzymania odpowiedniej temperatury w komorze ³adownej. Rozwi¹zanie takie najczêœciej jest stosowane przy dostawach bezpoœrednich (D2D) i transporcie du ych iloœci towaru. W tym rozwi¹zaniu najwiêksze zagro enia dla zachowania jakoœci produktów leczniczych pojawiaj¹ siê przy za³adunku i roz³adunku towaru. Wa ne jest wiêc odpowiednie przystosowanie ekspedycji (komory przyjêæ u odbiorcy) do zimnego ³añcucha dostaw. Powinna byæ ona wyposa ona we w³asn¹ komorê ch³odnicz¹, posiadaæ odpowiednio zabezpieczane bramy oraz byæ zaprojektowana w sposób umo liwiaj¹cy za³adunek towaru bezpoœrednio z wnêtrza obiektu. Najwiêkszym ograniczeniem (z punktu widzenia ekonomicznego) stosowania tej metody w transporcie jest odpowiednie wykorzystanie œrodku transportu, je eli chodzi o za³adunek. Charakterystyczne dla dystrybucji leków jest to, e du o wiêcej produktów wymaga warunków przechowywania i przewozu w zakresie od +15 do +25 C ni w innych przedzia³ach temperaturowych. Produktów leczniczych, którym nale y zapewniæ dystrybucjê w temperaturze +2 do +8 C, jest zdecydowanie mniej, co powoduje, e organizowanie specjalnych kursów tylko dla tych grup leków jest doœæ trudne i kosztowne. Jakie mo na przyj¹æ rozwi¹zanie w takim przypadku? Mo na po³¹czyæ transport przesy³ek z ró nych przedzia³ów temperaturowych, wykorzystuj¹c auta z dzielon¹ przestrzeni¹ ³adown¹, zapewniaj¹c¹ dwa zakresy temperatur w jednej dostawie. Jednak e nie rozwi¹zuje to problemów dostaw typowo drobnicowych. W trans- 18 CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( ) 2012

19 SPRAWY ZAWODU porcie przesy³ek drobnicowych czêsto wykorzystuje siê wiêc inny model, tzw. model dystrybucji oparty na opakowaniach izotermicznych. Podstawow¹ jego zalet¹ jest mo liwoœæ transportu produktów leczniczych wymagaj¹cych specjalnych warunków temperaturowych standardowymi autami wraz z innymi produktami nie wymagaj¹cymi specjalnych temperatur. Dziêki wykorzystaniu odpowiedniej konstrukcji opakowania i wk³adów ch³odz¹cych, stabilizuj¹cych temperaturê wewn¹trz przesy³ki opakowania izotermiczne znacznie podnosz¹ bezpieczeñstwo produktów tak e podczas prze³adunków i roz³adunków u klienta. Pewnym problemem przy stosowaniu tego typu rozwi¹zania mo- e byæ wielkoœæ opakowañ oraz przewidzenie odpowiednich powierzchni na ich sk³adowanie, pakowanie, a tak e odpowiedni sposób mro enia wk³adów. Przy korzystaniu z opakowañ izotermicznych nale y pamiêtaæ tak e o odpowiednim przygotowaniu przesy³ek. Niew³aœciwe stosowanie opakowañ izotermicznych nie tylko prowadzi do sytuacji, e produkty lecznicze mog¹ byæ nieodpowiedni zabezpieczone, ale mog¹ siê one staæ Ÿród³em problemów jakoœciowych transportowanych w ten sposób leków. NOWE ROZWI ZANIE Nowoœci¹ w organizacji zimnego ³añcucha dostaw leków w dystrybucji samochodowej jest wykorzystanie kontenerów ch³odniczych. W przeciwieñstwie do opakowañ izotermicznych w kontenerach istnieje mo liwoœæ ustawienia i utrzymania sta³ej temperatury podczas ca³ego cyklu dostawy. Mog¹ one s³u- yæ jako opakowanie zbiorcze (transportowe) nadawcy, ale tak- e mog¹ byæ wykorzystywane przy przesy³kach drobnicowych, kiedy stanowi¹ element wyposa- enia auta. System ten, nazwany Iso-Therm Active, jest oparty na aktywnej termoregulacji i ci¹g³ym monitoringu temperatury zarówno w transporcie jak i przy prze³adunkach produktów leczniczych. To rozwi¹zanie w stosunku do innych ju istniej¹cych na naszym rynku ma dodatkowe atuty: zwiêksza bezpieczeñstwo transportu nadawanych przesy- ³ek i generuje oszczêdnoœci dla klienta zwi¹zane z lepszym zabezpieczeniem produktów leczniczych oraz utrzymaniem wymaganej temperatury na ka dym etapie dystrybucji. Nowy system zapewnia bardzo dobr¹ kontrolê temperatury leków termolabilnych, a tym samym gwarantuje, e leki te dotr¹ do pacjenta z zachowaniem wszystkich wymogów jakoœciowych. KONTROLA I MONITORING Integraln¹ czêœci¹ zimnego ³añcuch dostaw jest monitoring i kontrola temperatury, przy czym wa ny jest nie tylko pomiar temperatury, ale tak e jej rejestracja i weryfikacja. Weryfikacji mo na dokonywaæ w momencie dostawy (urz¹dzenia z w³asn¹ drukark¹) lub na podstawie danych przesy³anych drog¹ elektroniczn¹. Co wa ne, dane dotycz¹ce temperatury mog¹ pochodziæ z komory ³adownej auta, ale tak- e bezpoœrednio z przesy³ki, opakowania izotermicznego lub kontenera. Coraz wiêcej firm decyduje siê na rejestracjê temperatury na poziomie przesy³ki, co czêsto jest drogim rozwi¹zaniem, ale daje kompletny obraz warunków transportu. Bardzo wa ne jest do³¹czanie do rejestracji temperatury us³ugi sta³ego monitoringu temperatury podczas ca³ego zimnego ³añcucha. Niektóre urz¹dzenia czy te systemy do kontroli temperatury nie tylko rejestruj¹ dane, ale maj¹ mo liwoœæ wysy³ania ich w czasie rzeczywistym do punktu kontrolnego. Operator czy bezpoœrednio nadawca maj¹ wiêc mo liwoœæ sta³ego œledzenia temperatury w transporcie lub s¹ informowani o ka dym przekroczeniu wymaganych zakresów. PODSUMOWANIE Na koniec warto wspomnieæ o jeszcze jednym istotnym elemencie zwi¹zanym z kontrol¹ warunków, a mianowicie o kontroli zdarzeñ zachodz¹cych podczas dystrybucji. Za ¹danie wydruku temperatury w momencie dostawy, czyli wydawaæ by siê mog³o najbezpieczniejsza i najdok³adniejsza kontrola mo e okazaæ siê niewystarczaj¹ca. Bardzo wa ne jest okreœlenie rzeczywistej drogi przesy³ki momentu za³adunku, czasu, miejsca i d³ugoœci prze³adunków, poœrednich œrodków transportu. Dopiero po porównaniu danych, dotycz¹cych rzeczywistej drogi przesy³ki z danymi z urz¹dzeñ kontrolnych mo na mieæ pewnoœæ, e zimny ³añcuch dostaw jest prawid³owo zorganizowany. Jak wiêc widaæ na przyk³adzie zimnego ³añcucha dostaw, zachowanie odpowiednich warunków transportu i operacji z nim zwi¹zanych jest kluczowe dla jakoœci produktów leczniczych, a przede wszystkim dla koñcowego odbiorcy, jakim jest pacjent. CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( )

20 SPRAWY ZAWODU KODEKS ETYKI APTEKARZA RP dr n. farm., mgr prawa Agnieszka ZIMMERMANN, aptekarz praktyk Gdañski Uniwersytet Medyczny Kodeks etyczny jest katalogiem standardów zachowañ, okreœla sposób postêpowania i zachowania. Powinien byæ skonstruowany w sposób zrozumia³y i jasny. Zawarte w nim regu³y musz¹ znajdowaæ odzwierciedlenie w regulacjach prawnych. Prawid³owo skonstruowany kodeks powinien zawieraæ w³aœciwe sposoby zachowania, a nie tylko ukazanie zakazów, aby nie kreowaæ postawy minimalistycznej opartej jedynie na œcis³ym wype³nianiu poleceñ i obowi¹zków bez w³asnego zaanga owania i samodzielnej kreatywnoœci. Dnia 22 stycznia 2012 r. VI Krajowy Zjazd Aptekarzy przyj¹³ nowy Kodeks Etyki Aptekarza RP, uchylaj¹c dotychczasowy z dnia 25 kwietnia 1993 r. Przed kodeksem z 1993 r. wi¹ ¹cy dla s¹dów aptekarskich orzekaj¹cych w przedmiocie odpowiedzialnoœci zawodowej by³ Zbiór zasad etyczno-deontologicznych polskiego farmaceuty na mocy art. 70 ustawy o izbach aptekarskich. Kodeks z 1993 r. zawiera³ normy, które zosta- ³y uznane w 2000 r. przez S¹d Najwy szy (SN) za niedozwolone praktyki monopolistyczne. Wyrok SN wymusi³ dokonanie modyfikacji jego treœci, których celem by³o usuniêcie sprzecznych z prawem regulacji. Dla przypomnienia: poprzedni kodeks uznawa³ za wysoce naganne dzia³ania polegaj¹ce na: wydawaniu ulgowych kart sta³ego klienta, rezygnacji z pobierania op³aty rycza³towej za leki, co zdaniem samorz¹du wywo³ywa³o u pacjentów b³êdne przeœwiadczenie o wysokoœci nale nej odp³atnoœci za leki i materia³y medyczne, otwieranie przez aptekarzy w³asnych aptek w najbli szym s¹siedztwie ju istniej¹cych lub przyjmowanie stanowiska kierownika w tak usytuowanej aptece. Powy sze zapisy w ocenie S¹du Najwy szego nale a³y do praktyk monopolistycznych, które rodzi³y okreœlone skutki rynkowe, ograniczaj¹c rozwój konkurencji na rynku detalicznym sprzeda y leków, a co najwa niejsze, by³y sprzeczne z interesami konsumentów. S¹d Najwy szy rozpatrywa³ skargê ministra zdrowia, który w ramach sprawowanego nad samorz¹dem nadzoru mo e zaskar yæ do SN uchwa³ê organu okrêgowej izby aptekarskiej lub Naczelnej Izby Aptekarskiej pod zarzutem niezgodnoœci z prawem w terminie trzech miesiêcy od dnia powziêcia wiadomoœci o uchwale. KR G ODBIORCÓW Kodeks Etyki Aptekarza RP skierowany jest do farmaceutów, w tym do aptekarzy, czyli osób wykonuj¹cych zawód farmaceuty w aptece, punkcie aptecznym lub hurtowni farmaceutycznej. Samorz¹d zawodowy skupia wszystkich farmaceutów wykonuj¹cych czynnie zawód (art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o izbach aptekarskich). Tytu³ Kodeksu i zakres jego regulacji oraz zapis umieszczony we wstêpie: wymienione w Kodeksie zasady postêpowania obowi¹zuj¹ wszystkich czynnych zawodowo aptekarzy mo e wskazywaæ, e zawarte zasady odnosz¹ siê g³ównie do dzia³alnoœci zwi¹zanej z prowadzeniem apteki a tak e hurtowni farmaceutycznej oraz prac¹ w aptece lub hurtowni farmaceutycznej. Jednak e postanowienia Kodeksu stosuje siê odpowiednio do osób wykonuj¹cych zawód farmaceuty niebêd¹cych aptekarzami (jasno precyzuje to art. 29 Kodeksu). Nale y wspomnieæ, e opracowywany by³ w przesz³oœci (w roku 2005 i póÿniej) projekt Kodeksu Etyki Farmaceuty-Aptekarza Rzeczpospolitej Polskiej. 20 CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 6-7 ( ) 2012

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. w sprawie zmian w zasadach wynagradzania za osiągnięcia naukowe i artystyczne afiliowane w WSEiZ Działając

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO Załącznik nr 1 do Uchwały Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Opolu Nr 786/VI/2014 z dnia 29.09.2014 r. REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA

Bardziej szczegółowo

Propozycja szkolenia z zakresu: Supra Brokers sp. z o.o.

Propozycja szkolenia z zakresu: Supra Brokers sp. z o.o. z zakresu: Dokumentacja medyczna w świetle nowych przepisów prawa 1 Szanowni Państwo, jako wiodący broker i doradca ubezpieczeniowy sektora medycznego, reprezentujący interesy ponad 200 szpitali w całej

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu na logo programu Start In Poland

Regulamin konkursu na logo programu Start In Poland Regulamin konkursu na logo programu Start In Poland 1. Organizator konkursu Organizatorem konkursu jest: Ministerstwo Rozwoju Plac Trzech Krzyży 3/5 00-507 Warszawa 2. Przedmiot konkursu Przedmiotem konkursu

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego 5. Wytyczne Województwa Wielkopolskiego Projekt wspó³finansowany przez Uniê Europejsk¹ z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Bud etu Pañstwa w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzêdowy. zawodników amatorów osi¹gaj¹cych wysokie wyniki sportowe we wspó³zawodnictwie miêdzynarodowym lub krajowym

Dziennik Urzêdowy. zawodników amatorów osi¹gaj¹cych wysokie wyniki sportowe we wspó³zawodnictwie miêdzynarodowym lub krajowym Województwa Wielkopolskiego Nr 127 13535 2351 UCHWA A Nr XVIII/152/08 RADY POWIATU GOSTYÑSKIEGO z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie: zasad i trybu przyznawania, wstrzymywania i cofania oraz wysokoœci stypendiów

Bardziej szczegółowo

Katowice, dnia 29 wrzeœnia 2006 r. Nr 15 ZARZ DZENIE PREZESA WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO

Katowice, dnia 29 wrzeœnia 2006 r. Nr 15 ZARZ DZENIE PREZESA WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO DZIENNIK URZÊDOWY WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO Katowice, dnia 29 wrzeœnia 2006 r. Nr 15 TREŒÆ: Poz.: ZARZ DZENIE PREZESA WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO 81 nr 6 z dnia 29 sierpnia 2006 r. zmieniaj¹ce zarz¹dzenie

Bardziej szczegółowo

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej biblioteczka zamówień publicznych Agata Hryc-Ląd Małgorzata Skóra Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej Nowe progi w zamówieniach publicznych 2014 Agata Hryc-Ląd Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016

Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016 Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016 1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem konkursu jest Stowarzyszenie Czerwonej

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO

Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO I. Organizator konkursu Organizatorem konkursu jest Zarząd Powiatu w Środzie Śląskiej, zwany dalej Organizatorem. Koordynatorem konkursu z ramienia Organizatora

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Biuro Karier Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie, zwane dalej BK EWSPA to

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które Oddział Powiatowy ZNP w Gostyninie Uprawnienia emerytalne nauczycieli po 1 stycznia 2013r. W związku napływającymi pytaniami od nauczycieli do Oddziału Powiatowego ZNP w Gostyninie w sprawie uprawnień

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO. Rozdział I. Postanowienia ogólne STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 Koło Naukowe Prawa Medycznego, zwane dalej Kołem, jest dobrowolną organizacją studencką. Funkcjonuje na Wydziale Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności WOJEWODA ŁÓDZKI ZK-III.9611.15.2015 Łódź, dnia 17 czerwca 2015 r. DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności Na podstawie art. 34 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE Rozdział I Postanowienia Ogólne. 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Polskie Stowarzyszenie Dyrektorów Szpitali w Krakowie w dalszej części określone

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego.

ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego. ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu Wrocław, 31-07-2014 r. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego. Zamówienie jest planowane do realizacji z wyłączeniem

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 47 poz. 480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ

Dz.U. 1999 Nr 47 poz. 480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1999 Nr 47 poz. 480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ z dnia 11 maja 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad powoływania i finansowania oraz trybu działania

Bardziej szczegółowo

LKA 4101-07-04/2013 P/13/151 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

LKA 4101-07-04/2013 P/13/151 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE LKA 4101-07-04/2013 P/13/151 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE I. Dane identyfikacyjne kontroli Numer i tytuł kontroli Jednostka przeprowadzająca kontrolę P/13/151 Zapewnienie prawa do jednakowego wynagradzania

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku.

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku. Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku. Rada Nadzorcza zgodnie z treścią Statutu Spółki składa się od 5 do 9 Członków powoływanych przez Walne Zgromadzenie w głosowaniu tajnym.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. PROJEKT w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia SPIN

Statut Stowarzyszenia SPIN Statut Stowarzyszenia SPIN Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie nosi nazwę SPIN w dalszej części Statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia

Bardziej szczegółowo

warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz

warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz } Pacjent w badaniu klinicznym a NFZ } Kalkulacja kosztów } Współpraca z zespołem badawczym jak tworzyć

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I.

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I. Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I 1. 2. 3. 1. 1 Niniejsze Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I, zwane dalej OWU, stosuje siê w umowach ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I zawieranych przez

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku i Strona znajduje się w archiwum. Data publikacji : 30.06.2005 Uchwała nr 660 Druk Nr 687 UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU z dnia 27.06.2005roku w sprawie: przyjęcia Regulaminu przyznawania

Bardziej szczegółowo

1. Koło Naukowe Metod Ilościowych,zwane dalej KNMI, jest Uczelnianą Organizacją Studencką Uniwersytetu Szczecińskiego.

1. Koło Naukowe Metod Ilościowych,zwane dalej KNMI, jest Uczelnianą Organizacją Studencką Uniwersytetu Szczecińskiego. STATUT KOŁA NAUKOWEGO METOD ILOŚCIOWYCH działającego przy Katedrze Statystyki i Ekonometrii Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego I. Postanowienia ogólne. 1. Koło Naukowe

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 132 8903 Poz. 1238 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2003 r.

Dziennik Ustaw Nr 132 8903 Poz. 1238 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 132 8903 Poz. 1238 1238 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie ciàg ych szkoleƒ farmaceutów zatrudnionych w aptekach i hurtowniach farmaceutycznych Na

Bardziej szczegółowo

Regulamin Programu Ambasadorów Kongresów Polskich

Regulamin Programu Ambasadorów Kongresów Polskich Regulamin Programu Ambasadorów Kongresów Polskich 1. W oparciu o inicjatywę Stowarzyszenia Konferencje i Kongresy w Polsce (SKKP) oraz zadania statutowe Polskiej Organizacji Turystycznej (POT) i działającego

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT Szanowni Państwo! Prowadzenie działalności w branży energetycznej wiąże się ze specyficznymi problemami podatkowymi, występującymi w tym sektorze gospodarki.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU STYPENDIALNEGO im. Jerzego Danielaka ODDZIAŁU KONIŃSKIEGO STOWARZYSZENIA ELEKTRYKÓW POLSKICH. 1 Postanowienia ogólne

REGULAMIN FUNDUSZU STYPENDIALNEGO im. Jerzego Danielaka ODDZIAŁU KONIŃSKIEGO STOWARZYSZENIA ELEKTRYKÓW POLSKICH. 1 Postanowienia ogólne REGULAMIN FUNDUSZU STYPENDIALNEGO im. Jerzego Danielaka ODDZIAŁU KONIŃSKIEGO STOWARZYSZENIA ELEKTRYKÓW POLSKICH Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie. Stanisław Staszic 1 Postanowienia

Bardziej szczegółowo

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych.

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. 13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. Przyjęte w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców rozwiązania uwzględniły fakt, że

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Postanowienia ogólne

Rozdział 1 Postanowienia ogólne Załącznik do zarządzenia Rektora nr 59 z dnia 20 lipca 2015 r. REGULAMIN PRZYZNAWANIA ZWIĘKSZENIA STYPENDIUM DOKTORANCKIEGO Z DOTACJI PROJAKOŚCIOWEJ ORAZ ZASADY PRZYZNAWANIA STYPENDIUM DOKTORANCKIEGO W

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Producent P.P.F. HASCO-LEK S.A nie prowadził badań klinicznych mających na celu określenie skuteczności produktów leczniczych z ambroksolem.

Producent P.P.F. HASCO-LEK S.A nie prowadził badań klinicznych mających na celu określenie skuteczności produktów leczniczych z ambroksolem. VI.2 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktów leczniczych z ambroksolem VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Wskazania do stosowania: Ostre i przewlekłe choroby płuc i oskrzeli

Bardziej szczegółowo

1. emisja akcji o wartości 2 mln PLN w trybie oferty prywatnej

1. emisja akcji o wartości 2 mln PLN w trybie oferty prywatnej PROJEKT INWESTYCYJNY Nazwa projektu: Forma projektu: TEVOR 1. emisja akcji o wartości 2 mln PLN w trybie oferty prywatnej 2. wprowadzenie akcji do obrotu na rynku NewConnect Podmiot: PL Consulting sp.

Bardziej szczegółowo

KONKURS NA NAJLEPSZE LOGO

KONKURS NA NAJLEPSZE LOGO KONKURS NA NAJLEPSZE LOGO Stowarzyszenie Unia Nadwarciańska ogłasza konkurs na logo. Regulamin konkursu: I. POSTANOWIENIA WSTĘPNE 1. Regulamin określa: cele konkursu, warunki uczestnictwa w konkursie,

Bardziej szczegółowo

Zebranie Mieszkańców Budynków, zwane dalej Zebraniem, działa na podstawie: a / statutu Spółdzielni Mieszkaniowej WROCŁAWSKI DOM we Wrocławiu,

Zebranie Mieszkańców Budynków, zwane dalej Zebraniem, działa na podstawie: a / statutu Spółdzielni Mieszkaniowej WROCŁAWSKI DOM we Wrocławiu, R E G U L A M I N Zebrania Mieszkańców oraz kompetencji i uprawnień Samorządu Mieszkańców Budynków Spółdzielni Mieszkaniowej WROCŁAWSKI DOM we Wrocławiu. ROZDZIAŁ I. Postanowienia ogólne. Zebranie Mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów Posłowie sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej wysłuchali NIK-owców, którzy kontrolowali proces aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarbu państwa. Podstawą

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA

REGULAMIN WYNAGRADZANIA Załącznik nr 1 REGULAMIN WYNAGRADZANIA Do Zarządzenia nr 46/2009 Wójta Gminy Miękinia Z dnia 13 maja 2009r. Na podstawie art. 39 ust. l i 2 ustawy z dnia 21. 11. 2008 r. - o pracownikach samorządowych

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI CHCEMY POMAGAĆ Postanowienia ogólne

STATUT FUNDACJI CHCEMY POMAGAĆ Postanowienia ogólne STATUT FUNDACJI CHCEMY POMAGAĆ Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja pod nazwą Chcemy Pomagać, zwana dalej Fundacją, ustanowiona przez: Piotra Sołtysa zwanego dalej fundatorem, aktem notarialnym sporządzonym

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 4851/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r.

Zarządzenie Nr 4851/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r. Zarządzenie Nr 4851/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r. w sprawie: przyjęcia Regulaminu przyznawania, wydawania i użytkowania Karty Rodzina Plus. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6a i

Bardziej szczegółowo

Cyfrowe Centrum Serwisowe S.A. JEDNOSTKOWY RAPORT KWARTALNY. obejmujący okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r.

Cyfrowe Centrum Serwisowe S.A. JEDNOSTKOWY RAPORT KWARTALNY. obejmujący okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. Cyfrowe Centrum Serwisowe S.A. JEDNOSTKOWY RAPORT KWARTALNY obejmujący okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. Piaseczno, 12 sierpnia 2013 1. Informacje podstawowe Cyfrowe Centrum Serwisowe

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA

REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Polska Unia Ubocznych Produktów Spalania

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2013r. do 31 grudnia 2013r. Nazwa podmiotu: Stowarzyszenie Przyjaciół Lubomierza Siedziba: 59-623 Lubomierz, Plac Wolności 1 Nazwa i numer w rejestrze: Krajowy

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny BM Medical S.A.

Raport kwartalny BM Medical S.A. Raport kwartalny BM Medical S.A. IV kwartał 2011r. Warszawa, 14 lutego 2012r. ZAWARTOŚĆ RAPORTU KWARTALNEGO: 1. PODSTAWOWE DANE O EMITENCIE 2. WYBRANE DANE FINANSOWE Z BILANSU ORAZ RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Treść uchwał podjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki Leasing-Experts Spółka Akcyjna w dniu 17 października 2014 roku

Treść uchwał podjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki Leasing-Experts Spółka Akcyjna w dniu 17 października 2014 roku Treść uchwał podjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki Leasing-Experts Spółka Akcyjna w dniu 17 października 2014 roku Uchwała nr 1/2014 w przedmiocie wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY PRZYJĘCIA UCZNIA DO TRZYLETNIEGO (Z MOŻLIWOŚCIĄ ROCZNEGO WYDŁUŻENIA) XIX LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCACEGO SPECJALNEGO

PROCEDURY PRZYJĘCIA UCZNIA DO TRZYLETNIEGO (Z MOŻLIWOŚCIĄ ROCZNEGO WYDŁUŻENIA) XIX LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCACEGO SPECJALNEGO PROCEDURY PRZYJĘCIA UCZNIA DO TRZYLETNIEGO (Z MOŻLIWOŚCIĄ ROCZNEGO WYDŁUŻENIA) XIX LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCACEGO SPECJALNEGO PRZY SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO-WYCHOWAWCZYM PN. CENTRUM AUTYZMU I CAŁOŚCIOWYCH

Bardziej szczegółowo

Licencję Lekarską PZPN mogą uzyskać osoby spełniające następujące wymagania:

Licencję Lekarską PZPN mogą uzyskać osoby spełniające następujące wymagania: Uchwała nr III/46 z dnia 19 marca 2014 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie zasad przyznawania licencji dla lekarzy pracujących w klubach Ekstraklasy, I i II ligi oraz reprezentacjach

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ. Kontrolę przeprowadzono w dniach : 24, 25, 31.05. 2005 roku oraz 10. 06. 2005 roku,

PROTOKÓŁ. Kontrolę przeprowadzono w dniach : 24, 25, 31.05. 2005 roku oraz 10. 06. 2005 roku, PROTOKÓŁ z kontroli w Warsztatach Terapii Zajęciowej Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Słupsku przeprowadzonej przez Głównego Specjalistę Wydziału Audytu i Kontroli

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Walnego Zebrania Członków z dnia 28 grudnia 2015 roku STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU. Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski. Katedra Innowacji i Marketingu

BADANIE RYNKU. Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski. Katedra Innowacji i Marketingu BADANIE RYNKU Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski Katedra Innowacji i Marketingu LUDZIE MUSZĄ KUPOWAĆ. ale mogą wybierać Fazy procesu zarządzania marketingowego zawierają: Badanie rynku Analiza rynku docelowego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI KONFERENCJI NAUKOWYCH, SYMPOZJÓW I SEMINARIÓW W PODHALAŃSKIEJ PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W NOWYM TARGU

REGULAMIN ORGANIZACJI KONFERENCJI NAUKOWYCH, SYMPOZJÓW I SEMINARIÓW W PODHALAŃSKIEJ PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W NOWYM TARGU Załącznik do Uchwały nr 16/2013 Senatu PPWSZ z dnia 24 maja 2013 r. REGULAMIN ORGANIZACJI KONFERENCJI NAUKOWYCH, SYMPOZJÓW I SEMINARIÓW W PODHALAŃSKIEJ PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W NOWYM TARGU

Bardziej szczegółowo

POLSKA IZBA TURYSTYKI POLISH CHAMBER OF TOURISM

POLSKA IZBA TURYSTYKI POLISH CHAMBER OF TOURISM Załącznik nr 1 do Uchwały Prezydium Polskiej Izby Turystyki nr 3/2015/P/E Regulamin powoływania i pracy Egzaminatorów biorących udział w certyfikacji kandydatów na pilotów wycieczek I. Postanowienia ogólne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE. Postanowienia ogólne

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE. Postanowienia ogólne REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE Postanowienia ogólne 1 Niniejszy Regulamin określa cele, zadania i organizację Rady Rodziców działającej w Szkole Podstawowej

Bardziej szczegółowo

Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska

Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska 1 Projekt Ogólnopolski: 1.1. Projekt Ogólnopolski (dalej Projekt ) to przedsięwzięcie Stowarzyszenia podjęte w celu realizacji celów

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Zarządzenia nr 1/2014 Dyrektora PUP w Strzyżowie z dnia 15.01.2014r.

Załącznik Nr 2 do Zarządzenia nr 1/2014 Dyrektora PUP w Strzyżowie z dnia 15.01.2014r. Załącznik Nr 2 do Zarządzenia nr 1/2014 Dyrektora PUP w Strzyżowie z dnia 15.01.2014r. REGULAMIN ORGANIZACJI SZKOLEŃ DLA OSÓB BEZROBOTNYCH POSZUKUJĄCYCH PRACY NIEPEŁNOSPRAWNYCH I INNYCH UPRAWNIONYCH OSÓB

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki z portfela. Spółka: Ciech SA. Rodzaj walnego zgromadzenia: Nadzwyczajne

Sprawozdanie z walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki z portfela. Spółka: Ciech SA. Rodzaj walnego zgromadzenia: Nadzwyczajne Sprawozdanie z walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki z portfela Spółka: Ciech SA Rodzaj walnego zgromadzenia: Nadzwyczajne Data walnego zgromadzenia: 7 lipca 2014 roku Uchwały podjęte przez W Liczba

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ABS Investment S.A. z siedzibą w Bielsku-Białej z dnia 28 lutego 2013 roku

UCHWAŁA NR 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ABS Investment S.A. z siedzibą w Bielsku-Białej z dnia 28 lutego 2013 roku UCHWAŁA NR 1 w sprawie: wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Działając na podstawie art. 409 1 kodeksu spółek handlowych oraz 32 ust. 1 Statutu Spółki Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki ABS

Bardziej szczegółowo

PLAN POŁĄCZENIA UZGODNIONY POMIĘDZY. Grupa Kapitałowa IMMOBILE S.A. z siedzibą w Bydgoszczy. Hotel 1 GKI Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy

PLAN POŁĄCZENIA UZGODNIONY POMIĘDZY. Grupa Kapitałowa IMMOBILE S.A. z siedzibą w Bydgoszczy. Hotel 1 GKI Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy PLAN POŁĄCZENIA UZGODNIONY POMIĘDZY Grupa Kapitałowa IMMOBILE S.A. z siedzibą w Bydgoszczy a Hotel 1 GKI Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy Bydgoszcz, dnia 29 luty 2016r. 1 Plan Połączenia spółek Grupa

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzêdowy. og³oszenia w Dzienniku Urzêdowym Województwa Wielkopolskiego. Przewodnicz¹cy. 1) stypendium stypendium, o którym mowa w niniejszej

Dziennik Urzêdowy. og³oszenia w Dzienniku Urzêdowym Województwa Wielkopolskiego. Przewodnicz¹cy. 1) stypendium stypendium, o którym mowa w niniejszej Województwa Wielkopolskiego Nr 81 6898 1140 UCHWA A Nr LI/687/V/2009 RADY MIASTA POZNANIA z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie ustalenia zasad i trybu przyznawania stypendiów dla studentów uczelni wy szych,

Bardziej szczegółowo

STATUT Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy Wierzbica

STATUT Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy Wierzbica STATUT Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy Wierzbica Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy Wierzbica w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem, po jego

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity)

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity) Załącznik do Uchwały Nr 1226/2015 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 3 grudnia 2015 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych (tekst jednolity)

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 339/2011 Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 17 października 2011r.

Zarządzenie Nr 339/2011 Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 17 października 2011r. Zarządzenie Nr 339/2011 Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 17 października 2011r. w sprawie: ustalenia instrukcji dotyczącej sposobu i trybu przetwarzania informacji niejawnych oznaczonych klauzulą

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 27 grudnia 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 27 grudnia 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 6 496 Poz. 28 Na podstawie art. 46 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622, z późn. zm. 2) ) zarządza się, co następuje: 1. Instytucjami i laboratoriami uprawnionymi

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny premia dla innowacji

Kredyt technologiczny premia dla innowacji Kredyt technologiczny premia dla innowacji Bogus awa Skomska Zast pca Dyrektora Departamentu Wspierania Przedsi biorczo ci i Innowacji Warszawa, 2 pa dziernika 2009 r. Kredyt technologiczny PO Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 paêdziernika 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 paêdziernika 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki. 1565 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 paêdziernika 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki. Na podstawie art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 6 wrzeênia 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY KOSZTÓW STUDIÓW PODYPLOMOWYCH

REGULAMIN FINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY KOSZTÓW STUDIÓW PODYPLOMOWYCH REGULAMIN FINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY KOSZTÓW STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Na podstawie art. 42 a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA 1 I. Postanowienia ogólne 1. Koło Naukowe KLUB INWESTORA, zwane dalej Kołem Naukowym, jest jednostką Samorządu Studenckiego działającą przy Wydziale Finansów i Bankowości

Bardziej szczegółowo

FB.6.ZT.0932-25/2010 Szczecin, dnia lipca 2010 r. Wystąpienie pokontrolne

FB.6.ZT.0932-25/2010 Szczecin, dnia lipca 2010 r. Wystąpienie pokontrolne WOJEWODA ZACHODNIOPOMORSKI FB.6.ZT.0932-25/2010 Szczecin, dnia lipca 2010 r. Pan Jan Owsiak Burmistrz Świdwina Wystąpienie pokontrolne Na podstawie art. 36 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Załącznik Nr 3 do Uchwały nr 106/XIII/15 Rady Gminy Nowa Ruda z dnia 29 grudnia 2015 roku Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał XXIV Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia POLNORD S.A.

Projekty uchwał XXIV Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia POLNORD S.A. Projekty uchwał POLNORD S.A. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania Zarządu z działalności Spółki za rok 2014 oraz zatwierdzenia sprawozdania finansowego Spółki za rok obrotowy 2014 Na podstawie art. 393

Bardziej szczegółowo

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Warszawa, 11 kwietnia 2016 roku Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia w sprawie przyjęcia porządku obrad Zwyczajne Walne Zgromadzenie przyjmuje następujący porządek obrad: 1. Otwarcie Zgromadzenia,

Bardziej szczegółowo

I. REKLAMA KIEROWANA DO LEKARZY

I. REKLAMA KIEROWANA DO LEKARZY Instrukcja postępowania w sprawie warunków i formy reklamy produktów leczniczych w Specjalistycznym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Instrukcja określa

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

ZWROT PODATKU VAT NALICZONEGO W INNYM PAŃSTWIE UNII EUROPEJSKIEJ

ZWROT PODATKU VAT NALICZONEGO W INNYM PAŃSTWIE UNII EUROPEJSKIEJ ZWROT PODATKU VAT NALICZONEGO W INNYM PAŃSTWIE UNII EUROPEJSKIEJ Informacje o usłudze Numer usługi 2016/01/12/8058/982 Cena netto 599,00 zł Cena brutto 599,00 zł Cena netto za godzinę 0,00 zł Cena brutto

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Prezydent Miasta Torunia i Starosta Toruński

OGŁOSZENIE Prezydent Miasta Torunia i Starosta Toruński Toruń, 30.01.2008 r. OGŁOSZENIE działając na podstawie art. 130a ust. 5c i 5e ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz U. z 2005 r. Nr 108, Poz 908 z pózn. zm.) oraz porozumienia

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11

Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11 Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11 Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) Sędzia SN Anna Kozłowska (sprawozdawca) Sędzia SN Grzegorz Misiurek Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Bydgoszczy

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Bydgoszczy NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Bydgoszczy Bydgoszcz, dnia 28 grudnia 2010 r. Pan Andrzej Pałucki Prezydent Miasta Włocławka LBY 4101-24-02/2010 P/10/155 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 9/2014/2015 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 17 listopada 2014 r.

Zarządzenie Nr 9/2014/2015 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 17 listopada 2014 r. Zarządzenie Nr 9/2014/2015 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie wprowadzenia wzorów umów o finansowanie kosztów uzyskania stopnia naukowego doktora, doktora habilitowanego

Bardziej szczegółowo

PODATEK VAT W PRAKTYCE - weekendowo

PODATEK VAT W PRAKTYCE - weekendowo PODATEK VAT W PRAKTYCE - weekendowo Informacje o usłudze Numer usługi 2016/04/12/8058/7959 Cena netto 990,00 zł Cena brutto 990,00 zł Cena netto za godzinę 66,00 zł Cena brutto za godzinę 66,00 Możliwe

Bardziej szczegółowo

Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017

Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017 Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017 Postanowienia ogólne 1) Niniejsze Zasady dotyczą stypendiów doktoranckich wypłacanych

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR -SPECJALIZACJE

INFORMATOR -SPECJALIZACJE INFORMATOR -SPECJALIZACJE Informator został przygotowany w oparciu o specjalizacje z których akredytacje posiada Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Uniwersytet, został wybrany

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr /

wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr / wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr / zawarta w dniu. w Szczecinie pomiędzy: Wojewodą Zachodniopomorskim z siedzibą w Szczecinie, Wały Chrobrego 4, zwanym dalej "Zamawiającym" a nr NIP..., nr KRS...,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REKRUTACJI

REGULAMIN REKRUTACJI REGULAMIN REKRUTACJI W PUBLICZNEJ SZKOLE POLICEALNEJ DLA MŁODZIEŻY I DOROSŁYCH Postawa prawna: Ustawa z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, art. 20

Bardziej szczegółowo

Regulamin Stypendium. Fundacji Rodziny Maciejko

Regulamin Stypendium. Fundacji Rodziny Maciejko Regulamin Stypendium Fundacji Rodziny Maciejko 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy regulamin określa zasady przyznawania i wypłacania stypendium studentom rozpoczynającym studia na Politechnice Warszawskiej

Bardziej szczegółowo