STRATEGIA ROZWOJU GMINY CZERNICHÓW. Strategia Rozwoju Gminy Czernichów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STRATEGIA ROZWOJU GMINY CZERNICHÓW. Strategia Rozwoju Gminy Czernichów"

Transkrypt

1 Strategia Rozwoju Gminy Czernichów 1

2 WSTĘP Aktualna sytuacja Gminy Czernichów Przestrzeń i środowisko Umiejscowienie gminy w województwie i w kraju Charakterystyka sieci osadniczej Uwarunkowania przyrodnicze Opis zasobów kulturowych Opis zasobów turystycznych Sfera społeczna Demografia Poziom wykształcenia Rynek pracy Bezpieczeństwo mieszkańców Pomoc społeczna Kapitał społeczny Aktywność mieszkańców Aktywność gminy Zidentyfikowane problemy Sfera gospodarcza Podmioty gospodarcze Struktura podstawowych branŝ gospodarki Główni pracodawcy na terenie gminy Zidentyfikowane problemy Infrastruktura techniczna Infrastruktura komunikacyjna Infrastruktura ochrony środowiska i gospodarka odpadami Infrastruktura energetyczna Infrastruktura mieszkaniowa Infrastruktura teleinformatyczna Zidentyfikowane problemy Infrastruktura społeczna Infrastruktura edukacyjna Infrastruktura sportowa Infrastruktura kultury Infrastruktura sakralna Infrastruktura ochrony zdrowia i opieki społecznej Infrastruktura bezpieczeństwa publicznego Gospodarka finansowa gminy Analiza SWOT Konsultacje społeczne WIZJA MISJA Cele strategiczne i operacyjne WdraŜanie i monitorowanie strategii Indeks ilustracji Indeks wykresów Indeks tabel Lista załączników

3 WSTĘP Sprawne i efektywne zarządzanie gminą wymaga długookresowego planowania. Dzięki temu moŝna wydajniej gospodarować posiadanymi zasobami, przewidywać ewentualne zagroŝenia zewnętrzne dla dalszego rozwoju oraz podejmować działania zaradcze. Narzędziem wspomagającym proces planowania jest strategia rozwoju lokalnego. Jako dokument strategiczny została ona prawnie usankcjonowana w art. 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. nr 227, poz z późn. zm.). Planowanie na poziomie lokalnym odgrywa duŝe znaczenie w kontekście realizacji zapisów wymienionego aktu prawnego. Zgodnie z art. 2 przez politykę rozwoju rozumie się zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych i realizowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównowaŝonego rozwoju kraju oraz spójności społeczno gospodarczej i terytorialnej, w skali krajowej, regionalnej lub lokalnej. Realizowanie polityki rozwoju na poziomie lokalnym naleŝy do kompetencji samorządów powiatowych i gminnych. Głównym celem opracowania Strategii Rozwoju Gminy Czernichów jest zaplanowanie, a następnie konsekwentne realizowanie działań, zmierzających do zapewnienia jej harmonijnego rozwoju. Posiadanie takiego dokumentu umoŝliwi skuteczniejsze aplikowanie o środki zewnętrzne na realizację inwestycji, w tym o fundusze z Unii Europejskiej. Niniejszy dokument strategiczny ma charakter otwarty i długookresowy. Oznacza to, Ŝe jego załoŝenia są elastyczne i mogą być okresowo modyfikowane, w odpowiedzi na zmienne warunki otoczenia społeczno gospodarczego. Prace nad strategią Prace nad strategią rozpoczęły się od opracowania harmonogramu, który zawierał działania związane z przebiegiem tworzenia strategii. Proces ten zainicjowany został przez Wójta Gminy Czernichów. Za pośrednictwem stron internetowych Urzędu Gminy Czernichów do mieszkańców gminy skierowana została prośba o aktywne włączenie się 3

4 do prac nad strategią. Uspołecznienie procesu tworzenia dokumentu odbyło się poprzez rozesłanie ankiety w sprawie Strategii Rozwoju Gminy Czernichów do mieszkańców, instytucji i organizacji gminnych. Dzięki temu dano społeczeństwu moŝliwość wypowiedzenia się na temat nurtujących go problemów i przedstawienia propozycji ich rozwiązania. Odpowiedzi na pytania zawarte w ankietach były cennym materiałem przy formułowaniu misji, wizji, celów strategicznych i działań gminy. Zdiagnozowano równieŝ obecny stan gminy Czernichów oraz zachodzące w niej zmiany na przestrzeni ostatnich kilku lat. Analiza ta zawarta została w opracowanym rozdziale Aktualna sytuacja w Gminie Czernichów, w którym znajdują się dane statystyczne oraz analiza poszczególnych sfer Ŝycia gminy. W wyniku diagnozy sytuacji zidentyfikowano słabe i mocne strony gminy Czernichów oraz przedstawiono analizę zewnętrznych i wewnętrznych uwarunkowań rozwoju (analiza SWOT). Opracowana analiza oraz wyniki ankiet przekazane zostały Zespołowi Konsultacyjno-Koordynującemu ds. Opracowania Strategii, który powołany został Zarządzeniem nr UG-2/08 Wójta Gminy Czernichów z dnia 15 stycznia 2008 roku w sprawie powołania Zespołu Konsultacyjno-Koordynującego ds. Opracowania Strategii Rozwoju Gminy Czernichów. W jego skład weszli przedstawiciele: Urzędu Gminy Czernichów, Rady Gminy, jednostek organizacyjnych gminy. Przewodniczącym zespołu został Zastępca Wójta Gminy Czernichów. Zespół wypracował projekt Strategii Rozwoju Gminy Czernichów, z horyzontem czasowym do 2015 roku, dostosowany do obecnych uwarunkowań. Sformułował misję, wizję rozwoju gminy i cele strategiczne. Do kaŝdego z celów określono stosowne zadania i działania do realizacji. Strategia określa kierunki rozwoju gminy, które stanowią wytyczne dla władz, a takŝe mają zachęcać mieszkańców, róŝnorodne instytucje i partnerów zewnętrznych do angaŝowania się w działania na rzecz osiągnięcia załoŝonych priorytetów. Działania odpowiadające wyznaczonym celom strategicznym są zarówno przedsięwzięciami realizowanymi przez Urząd Gminy, jak i wykraczającymi poza zadania własne samorządu. 4

5 Strategia Rozwoju jest narzędziem długookresowego planowania. Wyznacza dalekosięŝne cele i stanowi podstawę dla formułowania dokumentów niŝszego rzędu takich jak Plan Rozwoju Lokalnego, strategie sektorowe, Wieloletni Plan Inwestycyjny, budŝety oraz inne opracowania planistyczne o krótkoterminowym horyzoncie oddziaływania. Stanowią one uszczegółowienie zapisów strategii i muszą być zgodne z jej podstawowymi załoŝeniami. Wieloletnie programy realizacyjne są uszczegółowieniem zapisów strategii. Zawierają one rzeczowy zakres zadań, koszty realizacji oraz określają wymierne efekty działań. Charakterystyczna dla tego typu programów jest konieczność określenia środków na ich wykonanie. Z tego względu dotyczą one zazwyczaj okresów krótszych niŝ horyzont czasowy strategii. Jednym z takich programów jest wieloletni program inwestycyjny, który przekłada działania zapisane w strategii na konkretne inwestycje w aspekcie moŝliwości finansowych gminy. Dostosowanie zapisów strategii do obecnych uwarunkowań, z uwzględnieniem strategii powiatu, województwa oraz programów operacyjnych wynikających z Narodowego Planu Rozwoju , ułatwi starania o pozyskanie środków z funduszy strukturalnych na realizację projektów, które będą miały wpływ na efektywny rozwój gminy Czernichów. ZagroŜeniem dla realizacji wyznaczonych celów strategii mogą być pogarszające się uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, w tym sytuacja finansowa gminy, na którą ma wpływ niedostosowanie systemu finansowego samorządów do nałoŝonego na nie zakresu obowiązków oraz konieczność spłaty zaciągniętych kredytów. Skutkiem tego moŝe stać się odroczenie w czasie realizacji niektórych działań. Dlatego teŝ kolejnym etapem we wdraŝaniu strategii powinna być jej sukcesywna aktualizacja. 5

6 1. Aktualna sytuacja Gminy Czernichów 1.1. Przestrzeń i środowisko Umiejscowienie gminy w województwie i w kraju Gmina Czernichów połoŝona jest w odległości 20 km na zachód od centrum Krakowa, 13 km od Międzynarodowego Portu Lotniczego im. Jana Pawła II - Kraków Balice, na lewym brzegu Wisły. Ilustracja 1. Lokalizacja gminy Czernichów na tle kraju. Źródło: Gmina znajduje się w obszarze powiatu krakowskiego, w województwie małopolskim Od północy graniczy z gminą Krzeszowice, od wschodu z gminą Liszki, od południowegowschodu z miastem i gminą Skawina, natomiast od południowego-zachodu z gminą Brzeźnica w powiecie wadowickim, a od zachodu z gminą Alwernia w powiecie chrzanowskim. 6

7 Ilustracja 2. Lokalizacja gminy Czernichów na tle powiatu krakowskiego Źródło: Załącznik nr 1 do Statutu Powiatu Krakowskiego Charakterystyka sieci osadniczej Gmina Czernichów jest gminą wiejską i składa się z 12 sołectw 1 : Czernichów - (10,6 km 2 ; 1958 osób) Czułówek - (3,83 km 2 ; 437 osób) Dąbrowa Szlachecka - (3,44 km 2 ; 610 osób) Kamień - (9,41 km 2 ; 1434 osoby) Kłokoczyn - (3,41 km 2 ; 397 osób) 1 dane meldunkowe Urzędu Gminy Czernichów z dnia

8 Nowa Wieś Szlachecka - (9,47 km 2 ; 811 osób) Przeginia Narodowa - (5,33 km 2 ; 603 osoby) Przeginia Duchowna - (6,86 km 2 ; 1032 osoby) Rusocice - (8,39 km 2 ; 1135 osób) Rybna - (13,03 km 2 ; 2339 osoby) Wołowice - (8 km 2 ; 1308 osób) Zagacie - (2,13 km 2 ; 742 osoby) Ilustracja 3. Gmina Czernichów Źródło: Sieć osadnicza jest tu stosunkowo zwarta i skupia się wzdłuŝ głównych dróg gminy. Nie występują obszary zabudowy intensywnej dominuje zabudowa mieszkalna niska i zagrodowa, zwarte obszary centralne wsi i łańcuchówki przy drogach. Największa liczba budynków mieszkalnych występuje na terenie miejscowości Rybna oraz Czernichów. 8

9 Tabela 1. Liczba budynków mieszkalnych w miejscowościach gminy Czernichów Obręb ewidencyjny Liczba budynków Czernichów 663 Czułówek 138 Dąbrowa Szlachecka 213 Kamień 433 Kłokoczyn 137 Nowa Wieś Szlachecka 299 Przeginia Duchowna 351 Przeginia Narodowa 260 Rusocice 362 Rybna 727 Wołowice 450 Zagacie 238 Źródło: dane Urzędu Gminy Czernichów Znaczną część gminy Czernichów stanowią obszary prawnie chronione. Zajmują one 3 105,7 ha, co stanowi aŝ 36,5% całkowitej powierzchni gminy. W związku z tym gęstość zaludnienia na terytorium jednostki wynosi 149 osób/ha i jest duŝo niŝsza niŝ średnia dla powiatu (200 osób/ha) Uwarunkowania przyrodnicze Klimat Gmina Czernichów znajduje się w regionie klimatu WyŜyny Krakowsko Częstochowskiej. Średnia roczna temperatura wynosi 8 o C z najchłodniejszym miesiącem lutym: -2,8 o C, a najcieplejszym lipcem: 18,5 o C. Średnie opady roczne wynoszą ok. 700 dm 3 /m² natomiast okres wegetacyjny trwa ok. 200 do 210 dni w roku. Mikroklimat obszaru jest zróŝnicowany, w zaleŝności od połoŝenia w stosunku do form terenu. Najlepsze warunki klimatyczne panują na wierzchowinach i stokach o ekspozycji południowej. W dolinie rzeki Wisły warunki są najgorsze. Częściej, niŝ na innych obszarach występują tutaj mgły, zastoiska zimnego powietrza i przymrozki 3. Rzeźba terenu Krajobraz gminy jest urozmaicony. Teren wznosi się w kierunku północnym od wysokości 204 m n.p.m. w Wołowicach połoŝonych w dolinie Wisły, do wysokości 380 m n.p.m. 2 Dane GUS za 2006 rok 3 Dane Urzędu Gminy Czernichów 9

10 w Rybnej. Brama Krakowska, ciągnąca się na terytorium gminy Czernichów, jest asymetrycznym rowem tektonicznym zapadliskiem powstałym wskutek ruchów górotwórczych. Na powierzchni widoczne są wapienie i margle górnojurajskie powstałe podczas ruchów tektonicznych w trzeciorzędzie. Zrębem tektonicznym jest m.in. rezerwat Kajasówka. W dolinach rzecznych występują piaski i Ŝwiry. W dolinie Wisły ich miąŝszość sięga nawet 10 m. Występują tutaj równieŝ terasy akumulacyjne: zalewowa i nadzalewowa. Na terasie zalewowej widoczne są bardzo wyraźne starorzecza, częściowo wypełnione wodą 4. Gleby Na terenie gminy moŝna wyróŝnić następujące typy gleb 5 : brunatne gliniaste, ilaste i pyłowe, w tym lessowe, występujące w północnej części gminy (miejscowości: Czułówek i Rybna); bielicowe, piaskowe, występujące w środkowej części gminy (miejscowości: Przeginia Duchowna, Przeginia Narodowa, Nowa Wieś Szlachecka i Zagacie); mady, występujące w dolinie Wisły (miejscowości: Czernichów, Kłokoczyn, Rusocice i Wołowice). W części zachodniej gminy, na terenach pokrytych zwietrzeliną skał wapiennych, występują równieŝ enklawy rędzin (miejscowości: Kamień i Zagacie). Bogactwa naturalne Gmina Czernichów posiada następujące złoŝa naturalne: tufy, diabazy, melafiry, porfiry, wapienie, kruszywa naturalne, wody podziemne. Ich lokalizacja została przedstawiona na rysunku poniŝej. 4 tamŝe 5 tamŝe 10

11 Ilustracja 4. Zasoby naturalne w gminie Czernichów Źródło: Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Małopolskiego Do głównych podziemnych poziomów wodonośnych na terenie gminy naleŝą: jurajskie piętro wodonośne w wapieniach skalistych, w środkowej i północnej części gminy; czwartorzędowe piętro wodonośne w utworach Ŝwirowych i piaszczystych w dolinie Wisły i dolinach jej dopływów. Północno-wschodni obszar gminy Czernichów leŝy w zasięgu zbiornika wód podziemnych GZWP 326, w ośrodku szczelinowo krasowym. Pomimo opracowań hydrogeologicznych wskazujących strefy najwyŝszej i wysokiej ochrony zbiorników, nie zostały ustanowione dla niego strefy ochronne. Nie określono takŝe zasad zagospodarowania terenów objętych ich zasięgiem 6. Południową granicę gminy stanowi rzeka Wisła. Cały obszar gminy naleŝy do lewobrzeŝnej zlewni tej rzeki. Głównym dopływem Wisły jest potok Rudno przepływający przez teren gminy i przecinający ją z północy na południe. Południowo-wschodnia część 6 Dane Urzędu Gminy Czernichów 11

12 gminy jest odwadniana przez potok Stracha, natomiast północno-wschodnia leŝy w zlewni rzeki Sanki. Ze względu na ujęcie z rzeki Sanki wody dla Krakowa, decyzją Wojewody Krakowskiego z dn r., została ustanowiona strefa ochrony pośredniej tego ujęcia 7. Zalesienie Powierzchnia lasów i gruntów leśnych gminy wynosi 19,68%. Obszar w większości porastają lasy mieszane, a takŝe bory sosnowo-dębowe oraz buczyny z domieszką dębu i grabu. Główne kompleksy leśne znajduje się w zachodniej części omawianej jednostki administracyjnej (miejscowości: Kamień, Przeginia Duchowna i Rusocice) oraz na północ od Czernichowa (góra Chełm). W dolinach potoków występują olchy i topole. Znaczną część obszaru gminy zajmują zbiorowiska łąkowe, w większości zmeliorowane. Na wychodniach skał wapiennych, m.in. w rezerwacie Kajasówka występują murawy i zarośla kserotermiczne 8. Gmina Czernichów jest połoŝona w obrębie Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych obejmujących parki i ich otulinę. Jej południowo-wschodnia część znajduje się w obrębie Bielańsko - Tynieckiego Parku Krajobrazowego. Część zachodnia połoŝona jest w obrębie Rudniańskiego Parku Krajobrazowego. Pozostały fragment gminy to Obszar Chronionego Krajobrazu, stanowiący strefę otulinową parków. Na terenie wsi Przeginia Duchowna istnieje rezerwat przyrody nieoŝywionej Kajasówka. O północną granicę gminy swoim zasięgiem zahacza rezerwat Dolina Potoku Rudno. Ochronie podlega unikalny zrąb tektoniczny z roślinnością kserotermiczną. Ponadto proponuje się utworzenie rezerwatu przyrody Chełm, obejmującego zalesione tereny góry Chełm, połoŝonej na północ od wsi Czernichów 9. 7 tamŝe 8 tamŝe 9 Dane Urzędu Gminy Czernichów 12

13 Opis zasobów kulturowych W gminie Czernichów działa Gminna Biblioteka Publiczna w Czernichowie wraz z czterema filiami w Czułówku, Rybnej, Rusocicach i Wołowicach, o łącznym woluminie szt. W remizach straŝackich Ochotniczych StraŜy PoŜarnych (OSP) organizowane są okazjonalne koncerty orkiestr dętych OSP oraz zespołów regionalnych i chórów amatorskich, związane z uroczystościami i świętami państwowymi oraz kościelnymi. StraŜacy chętnie organizują pokazy swoich umiejętności, prowadzą szkolenia z zakresu pierwszej pomocy oraz przybliŝają swoją działalność najmłodszym mieszkańcom. Imprezy kulturalne o szerszym zakresie odbywają się równieŝ w Izbie Regionalnej w Kamieniu oraz w Domu Ludowym w Wołowicach. Brak jest innej bazy z zakresu infrastruktury kultury Opis zasobów turystycznych Gmina Czernichów posiada bogate zasoby przyrodnicze i krajobrazowe w związku z tym jest idealnym miejscem do odpoczynku i relaksu. Do miejsc stanowiących szczególne atrakcje turystyczne naleŝą: rezerwat przyrody nieoŝywionej Kajasówka, rezerwat Dolina Potoku Rudno, wapienne ostańce w Rusocicach, wzgórze Chełm, dolina Wisły, Zespół Kościoła Parafialnego pw. Św. Trójcy w Czernichowie, Kaplica róŝańcowa w Czernichowie, Zespół Dworsko - Parkowy w Czernichowie, Zespół Dworsko - Parkowy w Przegini Narodowej, 13

14 Zespół Dworsko - Parkowy w Wołowicach, Zespół Kościoła parafialnego pw. Opieki M.B. w Kamieniu, Kościół pw. Św. Kazimierza w Rybnej. Rezerwat przyrody nieoŝywionej Kajasówka Rezerwat przyrody nieoŝywionej "Kajasówka" ustawowo istnieje od roku Jest on częścią Rudniańskiego Parku Krajobrazowego, a teren ograniczają wsie Przeginia Duchowna i Czułówek. Celem jego powołania było zachowanie wąskiego zrębu tektonicznego, będącego unikatem geologicznym i cennym obiektem dla badań nad tektoniką i budową geologiczną WyŜyny Krakowskiej 10. Ilustracja 5. Rezerwat przyrody nieoŝywionej Kajasówka Źródło: fot. W. Piwowarczyk na Kajasówka ma charakter wzgórza zrębowego, które obcięte jest uskokami tektonicznymi, za którymi od południa przylega zapadlisko tektoniczne Cholerzyna- Półwsi zaś od północy zapadlisko Rybnej. Osobliwością zrębu, wyróŝniającą Kajasówkę od innych tego typu wzgórz w okolicy, jest jego bardzo mała szerokość w stosunku do długości oraz zakończenie w formie skalnej ostrogi. Szatę roślinną rezerwatu cechują ciepłolubne gatunki i zbiorowiska roślin. Z gatunków prawnie chronionych występują 10 Informator turystyczny Kajasówka, GeoEko Studio Projektów Ekologicznych 14

15 tutaj m.in.: kruszczyk szerokolistny*, dziewięćsił bezłodygowy*, rojnik pospolity* (*gatunki pozostające pod ścisłą ochroną), kopytnik pospolity, kalina koralowa oraz kruszyna pospolita. Niezwykle interesująco prezentuje się fauna rezerwatu. Występują tutaj gatunki rzadkich i ginących w skali kraju bezkręgowców (mięczaków i owadów) 11. Ilustracja 6. ŚcieŜka dydaktyczna w Rezerwacie Kajasówka Źródło: Informator Przyrodniczy, GeoEko Studio Projektów Ekologicznych Przez obszar rezerwatu poprowadzona została ścieŝka dydaktyczna o długości 5 km, przedstawiająca najbardziej charakterystyczne elementy budowy geologicznej wraz z elementami przyrody oŝywionej. 11 tamŝe 15

16 Rezerwat Dolina Potoku Rudno Dolina Potoku Rudno to utworzony w 2001 r. rezerwat leśnokrajobrazowy, który częściowo obejmuje przełom rzeki Rudno między Zalasem i Rybną, o powierzchni 95,94 ha (otulina 100,88 ha). Ochronie podlega tutaj fragment łęgu olszowego jednego z najlepiej zachowanych na Jurze Krakowskiej oraz stanowiska geologiczne znajdujące się przy starym kamieniołomie 12. Wapienne ostańce w Rusocicach Wapienne ostańce to twardsze fragmenty skał, które stanowią idealną, naturalną bazę do wspinaczki. Wzgórze Chełm Wzgórze Chełm jest wzniesieniem tektonicznym o charakterze zrębu. Jego szczególnym walorem jest połoŝenie w obrębie Bramy Krakowskiej - jednostki łączącej trzy wielkie regiony fizyczno - geograficzne Polski: Karpaty, kotliny podkarpackie i wyŝyny. Na niewielkim obszarze mamy do czynienia z bardzo duŝym zróŝnicowaniem warunków geograficznych, a w konsekwencji siedlisk i zbiorowisk roślinnych z wieloma cechami naturalnymi. Daje to unikatowe moŝliwości prezentacji i bezpośredniego kontaktu ze zjawiskami zróŝnicowania i determinacji poszczególnych elementów środowiska 13. Dolina Wisły Biegnące wzdłuŝ południowej granicy gminy wały wiślane są w duŝej mierze przystosowane do uprawiania turystyki pieszej i rowerowej. Wisła stanowi takŝe dogodny szlak turystyki kajakowej. Od 2000 roku gmina Czernichów jest organizatorem Ogólnopolskiego Spływu Kajakowego na trasie Czernichów - Kraków. Ta sportowo - 12 Tekst: ilustracja:

17 turystyczna impreza połączona z poznawaniem górnego odcinka Wisły odbywa się corocznie w czerwcu z okazji dnia św. Jana i poprzedza znane od lat Krakowskie Wianki 14. Ilustracja 7. Dolina Wisły w gminie Czernichów Źródło: fot. W. Piwowarczyk na Miłośnicy wędkarstwa mają moŝliwość łowienia ryb nie tylko nad Wisłą i w jej starorzeczach ale takŝe w stawach z Czernichowie i Rusocicach. Atrakcyjnie usytuowane wyrobiska po eksploatacji kruszyw budowlanych stwarzają potencjalne moŝliwości zagospodarowania ich na cele rekreacyjne 15. Zespół Kościoła Parafialnego pw. Św. Trójcy w Czernichowie Kościół pochodzi z XV w. Pozostałością po pierwotnym gotyckim załoŝeniu jest prezbiterium z 1440 r. W XVII i XVIII w. został przebudowany i rozbudowany w stylu barokowym (nawy). Kościół jest trójnawowy, halowy, stanowiący najpotęŝniejszy przykład prowincjonalnej architektury barokowej na Ziemi Krakowskiej. WyposaŜenie wnętrza w większości barokowe i rokokowe. Kościół otacza mur z czterema kaplicami tamŝe 15 tamŝe 16 Tekst: ilustracja: 17

18 Kaplica róŝańcowa w Czernichowie Na wzgórzu dominującym nad Czernichowem wznosi się malownicza, ośmioboczna Kaplica RóŜańcowa z XVII w. Mury wykonane z kamienia wapiennego posadowiono na litej skale wychodzącej w tym miejscu niemal na powierzchnię terenu. Wnętrze urozmaicają proste pilastry bez głowic i takiŝ sam cokół zakończony profilowaniem. Podczas badań architektonicznych w glifach okien oraz częściowo na ścianach odkryto nikłe pozostałości polichromii, wymagające przebadania. Od wschodu natomiast stwierdzono, Ŝe do kaplicy przylegała pierwotnie niewielka zakrystia. Budynek ten rozebrano w XIX w. całkowicie - zachowały się jedynie niewielkie relikty fundamentów tej budowli. Kaplica róŝańcowa mimo zniszczeń uwaŝana jest nadal za jeden z bardziej interesujących przykładów barokowych kaplic w Polsce 17. Zespół Dworsko - Parkowy w Czernichowie Zespół dworski pochodzi z połowy XIX w. i oprócz budynku dworu otoczonego małym ogrodem botanicznym i zabytkowym parkiem obejmuje lamus, murowane budynki gospodarcze, starą elektrownię oraz dom nauczyciela i budynki mieszkalne powstałe po załoŝeniu szkoły rolniczej. Obecnie w załoŝeniu dworskim mieści się Zespół Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego, które 17 tamŝe 18

19 jest najstarszą w Polsce szkołą rolniczą działającą bez przerwy. Otwarcie szkoły nastąpiło bowiem 20 czerwca 1860 roku. Zespół Dworsko - Parkowy w Przegini Narodowej Dworek ( r) zwany jest "Matejkówką" poniewaŝ stanowił własność rodziny Jana Matejki. Obecnie mieści się tam siedziba Stowarzyszenia Kobiet w Przegini Narodowej 18. Zespół Dworsko - Parkowy w Wołowicach Zespół dworski (pierwsza ćwierć XX wieku) obejmuje: dwór (obecnie przedszkole), rządcówkę, stajnię, spichlerz, ogrodzenie oraz park 19. Zespół Kościoła parafialnego pw. Opieki M.B. w Kamieniu Kościół wraz z ogrodzeniem z lat , neogotycki, murowany, powstał na miejscu dawnej kaplicy z XVIII wieku. Plebania murowana pochodzi z początku XX wieku, obiekty gospodarcze z XVIII-XIX wieku, w tym lamus murowany z XVII-XVIII wieku. Studnia drewniana datowana jest na XVIII- XIX wiek, i stanowi okazałe dzieło techniki i ciesiołki. Istnieją teŝ pozostałości załoŝenia parkowego oraz ogrodu włoskiego, na uwagę zasługuje równieŝ kilka kilkusetletnich 18 Tekst oraz fotografia: 19 tamŝe 19

20 lip 20. Wykaz wszystkich zabytków na terenie gminy Czernichów został przedstawiony poniŝej. Tabela 2. Wykaz zabytków nieruchomych na terenie gminy Czernichów L.p. Obiekt Lokalizacja Data powstania Numer rejestru 1 kościół par. p.w. Świętej Trójcy Czernichów 1440-XVIII A-66 z ogrodzenie z kaplicam Czernichów A-66 z kaplica róŝańcowa Czernichów XVII A-438 z zespół dworski i folwarczny Czernichów XVIII-XX A-487 z zajazd Czernichów pocz. XIX A-394 z kościół par. p.w. Opieki Matki BoŜej Kamień 1928 A-689 z dom podcieniowy, drewniany, Kłokoczyn XVIII/XIX dec. z (brak nr na decyzji) 8 kaplica p.w. Matki Boskiej Przegina Duchowna 1899 A-692 z cmentarz przykościelny Przegina Duchowna A-692 z zespół dworski Przegina Narodowa 1830,191 A-657 z Kościół p.w. św. Kazimierza Rybna 1 poł. XIX A-170 z ogrodzenie z kapliczkami Rybna A-170 z zespół dworski Rybna XVIII-XX A-422 z Źródło: Rejestr Zabytków Nieruchomych, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, stan na 31 grudnia 2007 Dodatkowymi atrakcjami turystycznymi gminy są: klub jazdy konnej, szlaki piesze oraz rowerowe, ginące zawody. Klub jazdy konnej Niewątpliwą atrakcją Czernichowa jest moŝliwość uprawiania jeździectwa. Klub jazdy konnej działa przy Zespole Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w Czernichowie. Corocznie organizowana jest w listopadzie, w dniu patrona myśliwych, tradycyjna pogoń za lisem - Hubertus. Na terenie gminy Czernichów oznaczone są równieŝ dwa szlaki konne, a dla osób o niewielkich umiejętnościach jeździeckich istnieje moŝliwość odbycia lekcji jazdy konnej w szkółce. 20 tamŝe 20

21 Ilustracja 8. Klub jazdy konnej przy Zespole Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w Czernichowie. Źródło: Szlaki piesze oraz rowerowe Na terenie gminy Czernichów wytyczone zostały następujące szlaki turystyczne 21 : Szlaki piesze: niebieski: Czernichów podnóŝe góry Chełm Czernichów Ratanice Rusocice Kamień (10,3 km) dalej w gminie Alwernia: zalew Skowronek Alwernia rynek (22,8 km), Ŝółty: parking pod rezerwatem Kajasówka - przełom potoku Rudno Czernichów Ratanice (4,1 km; do szlaku niebieskiego), czerwony: Czernichów las śakowiec Nowa Wieś Szlachecka obrzeŝa Kajasówki (6,7 km; szlak dydaktyczny) Czułówek dalej w gminie Krzeszowice: rezerwat Zimny Dół Bukowa Góra Krzeszowice (27,6 km), czarny: parking pod rezerwatem Kajasówka - dolina Rudna leśniczówka Wrzosy (8,5 km), czarny: z Rybnej przez Sankę (w gminie Krzeszowice) do Zamku Tęczyńskiego (11,8 km). Szlaki rowerowe: niebieski Wiślański : wzdłuŝ Wisły z Wołowic przez Czernichów (5,2 km) 21 Mapa turystyczna Gmina Czernichów, Wydawnictwo Kartograficzne Compas, Kraków

22 Łączany (13,2 km) Ratową (16,8 km) nad zalew Skowronek (22 km), czerwony: Bocianich Gniazd z Wołowic przez Dąbrowę Szlachecką (5,2 km) Zagacie z powrotem do Wołowic (16 km) czarny: okręŝny w rejonie Kamienia Ratowej (6,1 km) Wisła stwarza dogodne warunki do rozwoju szlaków turystyki kajakowej. Od 2000 r. gmina Czernichów jest organizatorem corocznego Ogólnopolskiego Spływu Kajakowego na trasie Czernichów-Kraków. Ginące zawody W miejscowości Rybna u garncarza organizowane są w czasie wakacji warsztaty dla dzieci i młodzieŝy, pozwalające poznać tajniki jego pracy. W miejscowościach Wołowice i Dąbrowa Szlachecka wiele osób zajmuje się wikliniarstwem. Samodzielnie uprawiają wiklinę, a następnie wykonują z niej róŝnorodne wyroby. Baza noclegowa Na terenie gminy Czernichów brak jest obecnie obiektów noclegowych. W gminie istnieje jedno gospodarstwo agroturystyczne znajdujące się w miejscowości Rybna (Morgi) Sfera społeczna Demografia Prawidłowy rozwój gminy uwarunkowany jest działaniami podejmowanymi przez jej mieszkańców. Nie tyle ilość, co jakość potencjału ludzkiego, warunki jego funkcjonowania oraz perspektywy rozwoju znajdują swoje odzwierciedlenie w poziomie rozwoju regionu. Analiza struktury ludności, poziomu wykształcenia, rynku pracy oraz poziomu Ŝycia mieszkańców gminy przybliŝa obraz społeczeństwa zamieszkującego gminę Czernichów. Liczba ludności i struktura wiekowa W dwunastu sołectwach gminy Czernichów na koniec 2007 roku zameldowanych na stałe było łącznie mieszkańców. 22

23 Zestawienie liczby osób zameldowanych w poszczególnych miejscowościach gminy Czernichów na dzień 1 lutego 2008 r. Wykres 1: Liczba ludności z podziałem na poszczególne miejscowości gminy Czernichów. Stan na dzień r liczba ludności Czernichów Czułówek Dąbrowa Szlachecka Kamień Kłokoczyn NowaWieś Szlachecka Przeginia Duchowa miejscowości Przeginia Narodowa Rusocice Rybna Wołowice Zagacie Opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych Urzędu Gminy i Obecnie liczba ludności przypadająca na 1 km 2 wynosi 151 osób. Na 100 męŝczyzn przypadają 102 kobiety, podczas gdy w roku 2002 przypadało ich Przyrost naturalny oraz migracje ludności Ostateczna liczba ludności kształtowana jest poprzez dwa podstawowe zjawiska, tj. przyrost naturalny oraz migracje wewnętrzne i zagraniczne (poza granicę gminy). Te dwa podstawowe czynniki są między innymi efektem warunków otoczenia makroekonomicznego gminy, jak równieŝ jej własną kondycją społeczno-gospodarczą. Oferowane warunki socjalne, bezpieczeństwo, edukacja, moŝliwości na rynku pracy i dalszego rozwoju wpływają na decyzję mieszkańców o miejscu zamieszkania. Dobra koniunktura gminy oraz ilość i jakość zasobów ludzkich wzajemnie się warunkują: korzystne warunki Ŝycia, szansa rozwoju zawodowego zachęcają ludność do osiedlenia się w gminie, natomiast dobrze wykształcone, zadowolone społeczeństwo stanowi rozstrzygający kapitał jej dalszego, dynamicznego rozwoju. Analizując jednak sytuację 22 Dane GUS za 2006 rok 23

24 ostatnich lat stwierdza się, iŝ czynniki warunkujące rozwój liczby ludności zostały zaburzone. Wykres 2: Przyrost naturalny w gminie Czernichów w latach saldo liczby ludności lata MęŜczyźni Kobiety Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS r. W ostatnich latach nastąpił znaczny, ujemny przyrost naturalny ludności. Najbardziej zauwaŝalny był on w roku 2005, kiedy to zanotowano 106 urodzeń Ŝywych oraz 164 zgony. Pomimo wzrostu liczby zawieranych małŝeństw liczba dzieci stale maleje. W roku 2006 na 1000 mieszkańców zawartych zostało 6 małŝeństw. Stanowiło to znaczący wzrost w stosunku do ostatnich lat 2005 i 2004, kiedy wartość ta wyniosła odpowiednio 4,0 i 4,6. Obecnie coraz mniej rodzin decyduje się na większą liczbę dzieci. Najpopularniejszy model rodziny to 2+1. Spadek liczby nowonarodzonych dzieci w stosunku do roku 2000 wyniósł około 12%. Powodem takiej sytuacji są nie tylko warunki makro- i mikrootoczenia gminy, ale równieŝ zmieniające się poglądy i model Ŝycia społeczeństwa. Znaczna część mieszkańców kładzie duŝy nacisk na rozwój osobisty, zawodowy oraz gromadzenie dóbr materialnych. Priorytety te wymagają częściowej rezygnacji z czasu wolnego w celu zgromadzenia odpowiednich środków do ich realizacji. Brak czasu z kolei powoduje odsunięcie instytucji rodziny na drugi plan. Stąd decyzja 24

25 o potomstwie zapada najczęściej o wiele później niŝ miało to miejsce w poprzednich pokoleniach. Ponadto chęć zapewnienia odpowiedniego wykształcenia i rozwoju sobie i dzieciom, wiąŝącego się często ze sporymi wydatkami, stanowi kolejny czynnik ograniczający wielkość dzisiejszych rodzin. Strukturę wiekową ludności, mającą takŝe duŝe znaczenie pod względem ekonomicznym, przedstawia wykres poniŝej. Wykres 3: Dynamika struktury wiekowej ludności w Gminie Czernichów w latach Poprodukcyjny Produkcyjny Przedprodukcyjny liczba ludności ,35% 58,76% 59,59% 60,35% 60,95% 61,86% 62,74% lata Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS W strukturze wiekowej ludności obserwuje się systematyczną redukcję liczebności osób do 17 roku Ŝycia. Spadek ten w latach odnotowano na poziomie 13%. Na koniec 2006 roku na 100 osób w wieku produkcyjnym przypadało niecałe 60 osób w wieku przedprodukcyjnym. W tym względzie obserwuje się tendencję spadkową, tzn. zmniejsza się grupa osób w wieku przedprodukcyjnym. Mniejszy, ale ciągle ujemny jest przyrost ludności w wieku poprodukcyjnym (około 3%). Prawie 70% mieszkańców tej grupy stanowiły kobiety. Minimalny wzrost zanotowano wyłącznie w liczbie osób w wieku produkcyjnym (około 9% w stosunku do roku 2000). Stanowiły one 62% (łącznie 8075 w 2006 roku) ogółu ludności, z czego kobiety stanowiły niespełna 50% ogółu. 23 NaleŜy pamiętać, iŝ znaczny spadek liczby mieszkańców w wieku 23 GUS

26 przedprodukcyjnym okaŝe się duŝym zagroŝeniem, przede wszystkim pod względem ekonomicznym, kiedy osoby te zasilą grupę osób aktywnych zawodowo. Na ostateczny kształt struktury liczby ludności ma równieŝ wpływ saldo migracji, które w ostatnich latach, takŝe w skali kraju, ma spore znaczenie. W wyniku otworzenia się granic niektórych państw europejskich oraz znacznie korzystniejszych warunków Ŝycia, lepszych zarobków oferowanych przez kraje zagraniczne, wiele osób podjęło decyzję o krótkoterminowej bądź całkowitej emigracji. Tabela 3: Saldo migracji w ruchu wewnętrznym i zewnętrznym w Gminie Czernichów w latach Saldo migracji W ruchu wewnętrznym W ruchu zewnętrznym Ogółem w tym kobiet Ogółem w tym kobiet Ogółem Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS Z przedstawionych powyŝej danych wynika, iŝ na zwiększającą się liczbę ludności w gminie Czernichów kluczowy wpływ ma saldo migracji w ruchu wewnętrznym (tj. wewnątrz granic państwa). W ogólnej liczbie zameldowań przewaŝają osoby przeprowadzające się do gminy Czernichów z miast (58% z wszystkich zameldowań). Wpływa na to przede wszystkim bliskość (około 20 km) oraz dogodne połączenia komunikacyjne z Krakowem. Narastające potrzeby ludności związane ze spokojnym, bezpiecznym, bliskim przyrody miejscem zamieszkania motywują Krakowian do przenoszenia się do pobliskich wsi. W przypadku wymeldowań, duŝy odsetek stanowiły osoby wyprowadzające się do innych wsi (ponad 50%). Wbrew ogólnym tendencjom panującym w Polsce, w gminie Czernichów niewiele mieszkańców zdecydowało o wyjeździe za granicę na stałe. Pomimo, iŝ w roku 2006 było to 7 osób, w latach poprzednich nie zanotowano Ŝadnych takich danych. NaleŜy jednak 26

27 pamiętać, iŝ wiele obywateli wyjeŝdŝa za granicę nie wymeldowując się z dotychczasowego miejsca zamieszkania. Są to zazwyczaj osoby młode, które nie podjęły jeszcze ostatecznej decyzji o docelowym miejscu zamieszkania, bądź osoby, posiadające rodziny w Polsce, odpowiedzialne za nie finansowo. Scharakteryzowane powyŝej zjawiska, oddziaływające na liczbę ludności, zostały podsumowane w poniŝszej tabeli: Tabela 4: Przyrost liczby ludności wynikający z przyrostu naturalnego oraz z migracji ludności w Gminie Czernichów w latach Saldo migracji w ruchu wewnętrznym Saldo migracji w ruchu zewnętrznym Przyrost naturalny Ogółem Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS Podsumowując saldo migracji oraz przyrost naturalny wpływały na zwiększenie liczby ludności w ostatnich latach w gminie Czernichów. W roku 2006 nastąpił przyrost liczby ludności o 74 mieszkańców Poziom wykształcenia Dzieci i młodzieŝ na terenie gminy Czernichów mają do dyspozycji łącznie dwanaście placówek oświatowych, w tym dziewięć prowadzonych przez gminę. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego im. F. Stefczyka, prowadzone przez Powiat Krakowski, posiada szeroką ofertę kształcenia dla młodzieŝy i osób dorosłych. Poza 4-letnim technikum na specjalizacji ekonomista, technik agrobiznesu, technik rolnik, technik handlowiec, Centrum daje moŝliwość ukończenia technikum uzupełniającego dla dorosłych (technik rolnik), uzupełniającego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych, technikum dla dorosłych oraz studium policealnego (technik handlowiec, technik ochrony środowiska, technik informatyk, technik rolnik). 27

28 Szkoła ponadto umoŝliwia: naukę jazdy konnej, korzystanie z hali sportowej, boisk, siłowni, strzelnicy, komputerowych pracowni multimedialnych, uzyskanie prawa jazdy kategorii B i T, wyjazdy na praktyki zagraniczne do Szwajcarii. Prowadzona jest równieŝ wymiana międzynarodowa ze szkołami z Francji i Niemiec. Liczba uczniów we wszystkich placówkach edukacyjnych z roku na rok zmniejsza się. Powodem jest ujemny przyrost naturalny, a takŝe konkurencyjna oferta oświatowa Krakowa. 28

29 Tabela 5: Struktura szkolnictwa w Gminie Czernichów wraz z liczbą uczniów na dzień r. (lata ) Nazwa placówki Liczba oddziałów Liczba uczniów Liczba uczniów Liczba uczniów Zespół Placówek Oświatowych w Czernichowie w tym: - gimnazjum - szkoła podstawowa Zespół Placówek Oświatowych w Kamieniu w tym: - gimnazjum - szkoła podstawowa - oddział przedszkolny Szkoła Podstawowa w Nowej Wsi Szlacheckiej w tym: - szkoła podstawowa - oddział przedszkolny Szkoła Podstawowa w Przegini Duchownej w tym: - szkoła podstawowa - oddział przedszkolny Szkoła Podstawowa w Rusocicach w tym: - szkoła podstawowa - oddział przedszkolny Zespół Placówek Oświatowych w Rybnej w tym: - gimnazjum - szkoła podstawowa - oddział przedszkolny Zespół Placówek Oświatowych w Wołowicach w tym: - gimnazjum - szkoła podstawowa Samorządowe Przedszkole w Czernichowie Samorządowe Przedszkole w Wołowicach Szkoła Podstawowa w Kłokoczynie w tym: - szkoła podstawowa - oddział przedszkolny Szkoła Podstawowa w Czułówku w tym: - szkoła podstawowa - oddział przedszkolny 5 1 Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp z o.o. na podstawie Gminnej Strategii rozwiązywania problemów społecznych Gminy Czernichów na lata Ponadto Urząd Gminy we współpracy z innymi instytucjami, stowarzyszeniami przygotowuje co roku kilka projektów, których celem jest rozwój osobisty i zawodowy 29

30 mieszkańców. Dla przykładu w ostatnim roku zorganizowane zostały szkolenia z zakresu przygotowania stroików świątecznych. Wraz z Małopolskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Krakowie przygotowano szkolenie z zakresu estetyzacji zagrody wiejskiej, tj. układania kompozycji z suchych kwiatów, nakrycia stołu. W szkoleniach uczestniczą członkinie Kół Gospodyń Wiejskich i stowarzyszeń działających na terenie gminy Czernichów i innych jednostek. KaŜdorazowo jest to około osób. Poziom edukacji ludności lokalnej kształtowany jest równieŝ przez realizowane programy Gminnego Centrum Informacji oraz Urzędu Pracy Powiatu Krakowskiego. Przewidują one stałą ofertę szkoleniową dla zarejestrowanych osób bezrobotnych. W ramach programów, szkoleń i staŝy prowadzonych przez UPPK skorzystało ponad 80 bezrobotnych z terenu gminy Czernichów. Natomiast z pomocy GCI, tj. róŝnorodnych szkoleń zawodowych, w latach skorzystało około 250 osób. Działalność tych dwóch instytucji opisana została w dalszej części Strategii Rynek pracy Jakość rynku pracy zaleŝna jest od koniunktury gospodarki w regionie. PrzybliŜona wcześniejszej struktura liczby ludności dowodzi, iŝ osób w wieku produkcyjnym w ostatnich latach systematycznie przybywa. Z danych GUS wynika, Ŝe na koniec 2006 roku na terenie gminy zatrudnionych było 678 osób. NaleŜałoby zatem wnioskować, iŝ większość z 8075 mieszkańców w wieku produkcyjnym utrzymuje się z własnych gospodarstw. Dane te nie uwzględniają jednak osób zatrudnionych w zakładach osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą o liczbie pracujących do 9 osób, podmiotów gospodarczych o liczbie pracujących do 9 osób oraz duchownych pełniących obowiązki duszpasterskie, pracujących w gospodarstwach indywidualnych. 24 Z informacji uzyskanych od pracowników oraz mieszkańców gminy wynika, Ŝe około 20 gospodarstw tak naprawdę utrzymuje się z własnego gospodarstwa rolnego. Pozostali mieszkańcy zatrudnieni są w podmiotach gospodarki narodowej. DuŜe znaczenie dla rynku pracy ma bliskość Krakowa, gdzie znaczna liczba mieszkańców znajduje zatrudnienie. Niestety brak aktualnych danych co do miejsca zatrudnienie o źródle utrzymania nie pozwala 24 GUS 30

31 przeprowadzić dokładnych analiz obecnego rynku pracy. (Jedynym dostępnym spisem jest spis ludności z 2002 roku). Wykres 4: Struktura zatrudnienia w Gminie Czernichów w latach liczba osób zatrudnionych MęŜczyźni Kobiety Ogółem lata Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS W ostatnich latach obserwuje się konsekwentny, znaczny przyrost zatrudnienia w sektorze prywatnym oraz jego niewielki spadek w sektorze publicznym. W przypadku zatrudnienia na poszczególne branŝe gospodarki obecna struktura jest wynikiem dynamiki ostatnich lat. Konfigurację zatrudnienia od roku 2000 przedstawia poniŝszy wykres: 31

32 Wykres 5: Struktura zatrudnienia z uwzględnieniem poszczególnych sektorów gospodarki narodowej w gminie Czernichów w latach liczba osób zatrudnionych Sektor usług nierynkowych Sektor usług rynkowych Sektor przemysłowy Sektor rolniczy lata Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS Największą dynamiką wzrostu zatrudnienia charakteryzuje się sektor usług rynkowych, tj. transport, turystyka, bankowość, usługi dystrybucyjne, komunikacyjne i inne (przyrost o 67%). Jakkolwiek grupa tych podmiotów nie naleŝała do najliczniejszych - na koniec 2006 roku zanotowano 146 firm tego sektora. Na drugiej pozycji pod względem duŝej dynamiki zatrudnienia znalazł się sektor przemysłowy i budownictwo (przyrost o 33% w stosunku do roku 2000). Usługi nierynkowe, w których skład wchodzą: obrona narodowa, edukacja, ochrona zdrowia, system emerytalny, cechowały się ponad 9% przyrostem zatrudnienia. Pomimo małej dynamiki wzrostu, podmiotów sektora usług rynkowych było najwięcej przedsiębiorstwa. 25 Bezrobocie Kilka ostatnich lat cechowało pozytywne zjawisko zmniejszenia się liczby bezrobotnych. Od roku 2003 spadek ten wyniósł około 43%. AŜ o 54% zmalała liczba męŝczyzn zarejestrowanych jako bezrobotni GUS GUS

33 Wykres 6: Dynamika struktury bezrobocia w gminie Czernichów w latach męŝczyźni kobiety ogółem liczba bezrobotnych lata Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS Wspomniany wcześniej 9-cio procentowy wzrost liczby osób w wieku produkcyjnym przy jednoczesnym spadku bezrobocia świadczy o dobrej koniunkturze rynku pracy w Czernichowie i jego okolicach. Coraz więcej osób znajduje zatrudnienie. NaleŜy jednak pamiętać o ukrytym bezrobociu w szczególności w rolnictwie, tj. o osobach, które pracują na czarno bądź utrzymują się z własnych gospodarstw rolnych i rezygnują z podjęcia pracy w innych miejscach. NaleŜy tutaj takŝe wspomnieć o osobach, które pomimo zameldowania w gminie, wyjechały w celach zarobkowych za granicę. Liczba tych osób jest trudna do oszacowania, zmniejsza ona jednak poziom bezrobocia w gminie. Obserwacja rynku pracy jak i konsultacje pracowników urzędu z przedsiębiorcami wskazują na trudną sytuację na rynku pracy dla pracodawców. Od kilku lat zapotrzebowanie na kwalifikowaną siłę roboczą wrasta. Popyt ten nie znajduje jednak w wystarczającym stopniu odpowiedzi wśród społeczeństwa. Specjaliści, szczególnie branŝy budowlanej i informatycznej wyjeŝdŝają z Polski do pracy zagranicznej, gdzie warunki płacowe są wyŝsze niŝ te oferowane przez polskich pracodawców. W podejmowaniu działań przeciwdziałania bezrobociu waŝne jest dokładne przeanalizowanie struktury bezrobocia. 33

34 Wykres 7: Struktura osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy w gminie Czernichów w roku Bezrobotni do 25 roku Ŝycia Długotrwale bezrobotni Bezrobotni niepełnosprawni Bezrobotni powyŝej 50 roku Ŝycia Bezrobotni bez kwalifikacji zawodowych Bezrobotni samotnie wychowujący dzieci do lat Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie Informacji o stanie bezrobocia w gminie Czernichów oraz podjętych działaniach w celu łagodzenia jego skutków Urząd Pracy Powiatu Krakowskiego Największą grupę osób w ogóle zarejestrowanych bezrobotnych stanowią mieszkańcy długotrwale bezrobotni (42,03%). Kolejną grupę tworzą bezrobotni bez kwalifikacji zawodowych (26,57%). Urząd Pracy Powiatu Krakowskiego prowadzi statystki, dzięki którym moŝliwa jest analiza struktury bezrobotnych w poszczególnych latach. Dzięki temu moŝliwe jest określenie tematyki i zakresu prowadzonych programów i szkoleń zgodnie z potrzebami zgłaszanymi przez bezrobotnych. PoniŜsza tabela obrazuje obecną sytuację na rynku pracy oraz dynamikę liczby ludności w poszczególnych kategoriach bezrobotnych. 34

35 Tabela 6: Struktura bezrobocia oraz dynamika poszczególnych kategorii bezrobotnych na dzień Wyszczególnienie Liczba osób Dynamika Wg wykształcenia WyŜsze 4-31,00% Policealne, średnie, zawodowe 24-45,00% Średnie ogólnokształcące 4 (+) 7% Zasadnicze zawodowe 31-50,00% Gimnazjalne i podstawowe 37-36,00% Wg wieku ,00% ,00% ,00% ,00% ,00% Wg czasu pozostawania bez pracy Do 1 roku 6-61,00% ,00% ,00% ,00% ,00% Pow ,00% Wg staŝu pracy Do ,00% ,00% ,00% ,00% ,00% 30 i więcej 2 Bez zmian Bez staŝu 20-53,00% Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie Informacji o stanie bezrobocia w Gminie Czernichów oraz podjętych działaniach w celu łagodzenia jego skutków Urząd Pracy Powiatu Krakowskiego Tabela 6 potwierdza tezę, iŝ bezrobocie w gminie Czernichów zmniejsza się. W latach wyłącznie grupa osób bezrobotnych z wykształceniem średnim ogólnokształcącym zwiększyła się o 7%. 35

36 Urząd Pracy Powiatu Krakowskiego podejmuje inicjatywy mające na celu zapobieganie zjawisku bezrobocia. Fila UPPK Krzeszowice przeprowadza szereg programów aktywizacji bezrobotnych finansowanych z Funduszu Pracy i Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W roku 2006 z takiej moŝliwości skorzystało łącznie 891 osób z wszystkich terenów podlegających pod UPPK w Krzeszowicach, w tym 120 mieszkańców gminy Czernichów. Tabela 7. Przedsięwzięcia podejmowane przez UPPK filia Krzeszowice na rzecz bezrobotnych w 2006 roku. Rodzaj przedsięwzięcia na rzecz bezrobotnych Łączna liczba osób korzystających Liczba osób z gminy Czernichów Prace interwencyjne 39 4 StaŜe Przygotowanie zawodowe Roboty publiczne Umowy na refundację składek ZUS 32 (umowy) 2 (umowy) Osoby na stanowiskach pracy w ramach PFRON 4 - Szkolenia Jednorazowe środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej Stanowiska pracy utworzone ze środków Funduszu Pracy Dofinansowanie do studiów podyplomowych Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie Informacji o stanie bezrobocia w gminie Czernichów oraz podjętych działaniach w celu łagodzenia jego skutków Urząd Pracy Powiatu Krakowskiego Tematyka zorganizowanych szkoleń dotyczyła między innymi zdobycia uprawnień do obsługi pojazdów specjalistycznych, umiejętności z zakresu księgowości, obrotu nieruchomościami oraz kosmetyki. Ponadto osoby bezrobotne korzystają z poradnictwa i informacji zawodowej, porad indywidualnych w ramach Klubów Pracy. Urząd Pracy Powiatu Krakowskiego dbając o systemowy proces aktywizacji osób bezrobotnych i poszukujących pracy kontynuuje działania związane z promowaniem zatrudnienia mieszkańców, wzmacnianiem samorządów terytorialnych i poprawą przedsiębiorczości ( Młodzi w administracji, Nasz samorząd, Wspierając Przedsiębiorczość i inne). W związku z wypłatami zasiłków na rzecz bezrobotnych UPPK filia Krzeszowice wydatkowała w roku 2006 kwotę ,00 zł. W tym na rzecz bezrobotnych 36

37 zarejestrowanych w gminie Czernichów przeznaczono ,00 zł (15,32%). 27 Działalność Gminnego Centrum Informacji Gminne Centrum Informacji jest kolejną instytucją, która wspomaga miejscową ludność w zakresie edukacyjno-informacyjno-gospodarczym. Jednostka ta powstała w 2003 roku w ramach projektu Pierwsza Praca, obecnie obsługuje ją dwóch pracowników. W zakres działalności GCI wchodzą: usługi w zakresie udostępniania informacji w sieci Internet (udzielanie informacji dotyczących pracy i nauki, udzielanie informacji dla osób prowadzących działalność gospodarczą, udzielanie informacji w zaleŝności od potrzeb klienta) usługi w zakresie umieszczania w sieci własnych informacji pomoc bezrobotnym pomoc dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą udostępnianie sprzętu komputerowego(na miejscu) udostępnianie programów komputerowych (dla małych firm i osób prowadzących działalność gospodarczą) usługi dla małych firm w zakresie udostępniania przepisów prawa miejscowego i ustaw dostępnych w Internecie prowadzenie szkoleń dla mieszkańców gminy (szkolenia IT, szkolenia językowe) prowadzenie Serwisu Informacyjnego Gminy Czernichów, Biuletynu Informacji Publicznej, koordynacja pracy Podkrakowskiej Sieci Teleinformatycznej W latach GCI przeprowadziło szereg szkoleń komputerowych, językowych, oraz z zakresu poradnictwa zawodowego. TakŜe poziom zorganizowanych szkoleń był zróŝnicowany i dopasowany do zdefiniowanych potrzeb mieszkańców. Były to między innymi: Podstawy obsługi komputera, praca z pakietem MS OFFICE, Podstawy pracy w systemie LINUX, Zarządzanie serwisem informacyjnym zabudowanym w systemie CMS JOOMLA, MS Excel - szkolenie dla średniozaawansowanych, MS Acces - szkolenie podstawowe, Szkolenie dla webmasterów - podstawy tworzenia stron internetowych, Szkolenie językowe - podstawy języka angielskiego, Szkolenie dla młodzieŝy z zakresu poradnictwa zawodowego. Łącznie w ww. szkoleniach wzięło udział około Informacja o stanie bezrobocia w Gminie Czernichów oraz podjętych działaniach w celu łagodzenia jego skutków Urząd Pracy Powiatu Krakowskiego filia Krzeszowice 37

38 mieszkańców gminy Bezpieczeństwo mieszkańców Bezpieczeństwo jest jednym z podstawowych dóbr wpływających na jakość Ŝycia mieszkańców gminy Czernichów. Odpowiedzialność za nie ponosi z jednej strony gmina i podległe jej jednostki oraz instytucje publiczne, z drugiej strony poziom bezpieczeństwa kształtuje kaŝdy pojedynczy mieszkaniec. Bezpieczeństwo mieszkańców jest pojęciem bardzo szerokim. W tym punkcie skupiono się na bezpieczeństwie w rozumieniu danych gromadzonych przez policję (bezpieczeństwo w ruchu drogowym oraz bezpieczeństwo mienia i Ŝycia) oraz bezpieczeństwie związanym z zagroŝeniem poŝarem i powodzią. Pozostałe dziedziny Ŝycia mieszkańców, wpływające na poziom ich bezpieczeństwa, zostały omówione w punktach dotyczących infrastruktury technicznej i społecznej. Obejmują one: bezpieczeństwo uŝytkowania infrastruktury technicznej, bezpieczeństwo zdrowia (punkty ratownicze, wyposaŝenie ośrodków zdrowia, bliskość szpitali), bezpieczeństwo w miejscu nauki, pracy i spędzania wolnego czasu. Bezpieczeństwo mienia i Ŝycia mieszkańców Gmina Czernichów znajduje się w zasięgu działania Komisariatu Policji w Krzeszowicach. W Czernichowie, w wybranych dniach tygodnia dyŝuruje dzielnicowy. Komisariat Policji w Krzeszowicach gromadzi dane, dzięki którym analiza zagroŝenia bezpieczeństwa mieszkańców jest moŝliwa. RozróŜnia się dwa typy zagroŝeń: przestępstwa i wykroczenia. Szkodliwość wykroczeń jest mniejsza niŝ przestępstw, jednak są one bardziej uciąŝliwe, a ich mnogość znacznie obniŝa poczucie bezpieczeństwa. W 2007 roku Komisariat Policji w Krzeszowicach zanotował największą liczbę zdarzeń przestępczych ze wszystkich komisariatów podlegających Komendzie Powiatowej Policji w Krakowie (675 zdarzeń - 26% wszystkich). Na ten stan ma wpływ przede wszystkim sytuacja w samej gminie Krzeszowice, gdzie zgłoszone przestępstwa stanowiły 63%. 28 Dane Gminnego Centrum Informacji 38

39 W gminie Jerzmanowice Przeginia stanowiły one 16% ogółu, a w gminie Czernichów ponad 20%. Pomimo, iŝ w latach 2006 i 2007 Komisariat Policji w Krzeszowicach notuje coraz mniejszą liczbę przestępstw (spadek o około 2,7%), w gminie Czernichów nastąpił ich 15- sto procentowy wzrost. PoniŜsza tabela zawiera porównanie danych w latach co do poszczególnych kategorii popełnianych przestępstw. 29 Tabela 8. Zgłoszone przestępstwa w gminie Czernichów w latach Wyszczególnienie Dynamika (stosunek roku 2007 do 2006) Bójki i pobicia % Rozboje, rozbójnicze wymuszenia Bez zmian Włamania do obiektów % Włamania do mieszkań % Przestępstwa samochodowe % KradzieŜ jednośladowego pojazdu Uszkodzenie mienia % Inne (przestępstwa przeciwko rodzinie, groźby karalne, fałszerstwa) ,3% Źródło: Opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie Informacji o stanie zagroŝenia przestępczością na terenie podległym KP Krzeszowice w 2007 r. Zgodnie z danymi słuŝba mundurowa mogła mieć wpływ na zapobieganie około 22% przestępstw popełnianych na terenie gminy Czernichów. Wskaźnik zagroŝenia przestępstwami zgłoszonymi w przeliczeniu na 1000 mieszkańców zmalał z 13,25 w roku 2005 do 10,25 w roku 2006, a następnie wzrósł do 11,22 w 2007 roku. Ponadto w 2007 roku wzrosła liczba przestępców przyłapanych na gorącym uczynku, łącznie o 12%. Przestępczość wśród nieletnich na całym obszarze objętym działaniem Komisariatu Policji w Krzeszowicach zwiększa się. W roku 2005 zanotowano w sumie 40 przestępstw, podczas gdy w roku 2006 było ich 61, a w 2007 roku 60 (ponad 7% wszystkich czynów). 29 Informacja o stanie zagroŝenia przestępczością na terenie podległym KP Krzeszowice w 2006 roku 39

40 Liczba sprawców nieletnich w 2005 roku wyniosła 20, w 2006 roku 32, a w 2007 spadła do Walka z wykroczeniami polega przede wszystkim na postępowaniu mandatowym lub na kierowaniu wniosków o ukaranie do sądu grodzkiego. Liczbę popełnionych wykroczeń w gminie Czernichów prezentuje poniŝsza tabela. 31 Tabela 9. Liczba wykroczeń w gminie Czernichów w latach 2005 i 2006 Wykroczenie Przeciwko spokojowi publicznemu 2 11 Przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji Ogółem W tym nietrzeźwi kierujący pojazdami mechanicznymi innymi Przeciwko mieniu inne Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie Informacji o stanie zagroŝenia przestępczością na terenie podległym KP Krzeszowice w 2007 roku Na terenie gminy wzrosła równieŝ liczba interwencji zgłoszonych. Znacznie, bo o 80%, wzrosła liczba interwencji domowych (271 w roku 2006, 148 w roku 2005). Natomiast liczba interwencji w innych miejscach zmalała z 366 do 352. Bezpieczeństwo w ruchu drogowym W roku 2007 zanotowano 26 wypadków oraz 50 kolizji. W zdarzeniach tych zginęła 1 osoba, a 48 zostało rannych. Do najczęstszych błędów popełnianych przez uczestników ruchu naleŝało: nieprzestrzeganie pierwszeństwa przejazdu nieprawidłowe wyprzedzanie niedostosowanie prędkości do warunków ruchu drogowego tamŝe 31 tamŝe 32 tamŝe 40

41 SłuŜby ratownicze Nad poziomem bezpieczeństwa ludności czuwają równieŝ słuŝby ratownicze. gmina Czernichów podlega Komendzie Miejskiej Państwowej StraŜy PoŜarnej Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 3 w Krakowie. Ponadto na terenie gminy działa dwanaście jednostek Ochotniczych StraŜy PoŜarnych. Według danych gromadzonych przez jednostki OSP łączna liczba wyjazdów od roku 2002 wzrosła o ponad 300%. W latach największy przyrost liczby akcji podejmowanych przez OSP nastąpił w wyjazdach do poŝarów (+58%) oraz w wyjazdach, których celem było wypompowanie wody z zalanych pomieszczeń (+90%). Wykres 8: Liczba wyjazdów do akcji jednostek Ochotniczych StraŜy PoŜarnych Gminy Czernichów w latach Liczba wyjazdów OSP liczby wyjazdów OSP lata Źródło: dane Urzędu Gminy Czernichów oraz W większości tych akcji działania podejmowane są wyłącznie przez jednostki OSP i Policję. Jednostka Państwowej StraŜy PoŜarnej uczestniczy jedynie w powaŝnych wypadkach, poŝarach i w zdarzeniach, w których poszkodowane były osoby. OSP wraz z Urzędem Gminy i jednostkami policji przeprowadza co roku kilka działań w celu podnoszenia świadomości dzieci i młodzieŝy na temat bezpieczeństwa. Przygotowywane są pokazy ratownictwa technicznego i medycznego, ewakuacja szkoły oraz spotkania dzieci ze straŝakami dotyczące właściwych zachowań w sytuacji zagroŝenia poŝarem. 41

42 ZagroŜenie powodziowe Ze względu na połoŝenie w dolinach Wisły, Rudna i Strachy około 30% powierzchni gminy stanowią tereny potencjalnie zagroŝone powodziami. Największym stopniem niebezpieczeństwa charakteryzują się obszary sołectw Kamień, Rusocice, Kłokoczyn, Czernichów i Wołowice. Jednostką zajmującą się utrzymywaniem wałów przeciwpowodziowych jest Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych. W 1997 roku rzeka Wisła gwałtownie wystąpiła z brzegów. Wysoki stan wody w międzywalu utrzymywał się około tygodnia przez co struktura wałów została naruszona. Efektem tych dramatycznych wydarzeń była w latach konieczność modernizacji ponad 11 km wałów przeciwpowodziowych w miejscowościach Rusocice, Kłokoczyn i Czernichów. ZagroŜenie powodziowe powtórzyło się w roku Obecnie wzmocnienia wymagają wały na odcinku około 3 km w miejscowości Kamień oraz ponad 4 km w miejscowości Wołowice. Gmina Czernichów jest przede wszystkim zagroŝona zalaniem w przypadku zerwania wałów wiślanych Pomoc społeczna Główną jednostką organizacyjną gminy Czernichów odpowiedzialną za udzielanie pomocy społeczeństwu jest Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Czernichowie. Instytucja uczestniczy w procesie wspierania osób i rodzin w wysiłkach do zaspokojenia najpowaŝniejszych potrzeb i umoŝliwiających Ŝycie w godnych warunkach. W ostatnich latach obserwuje się systematyczny spadek liczby wspieranych osób i rodzin. Tabela 10. Liczba osób i rodzin objętych pomocą społeczną w gminie Czernichów w latach Rok Liczba rodzin objętych pomocą Liczba osób objętych pomocą Źródło: Gminna Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Czernichów na lata

43 Dynamika spadku liczby wspieranych rodzin, tj. stosunek liczby osób w roku 2006 do roku 2004, wyniosła około 79%. Natomiast spadek liczby osób objętych pomocą społeczną wyniósł około 73%. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe na zmniejszenie się liczby osób i rodzin objętych pomocą miały częściowy wpływ zmiany przepisów, ustanawiających nowy system wsparcia dla rodzin - świadczenia rodzinne. W maju 2004 r. zniknęły z pomocy społecznej takie świadczenia jak zasiłek stały z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, zasiłek gwarantowany okresowy oraz zasiłek macierzyński okresowy. Świadczenia te zostały przeniesione i realizowane w ramach ustawy o świadczeniach rodzinnych przez wydzielony w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej Dział Świadczeń Rodzinnych. 33 PoniŜej przedstawiono dynamikę poziomu udzielanych świadczeń rodzinnych. Wykres 9: Dynamika poziomu środków finansowych na wypłatę świadczeń rodzinnych w gminie Czernichów w latach [w PLN] Środki finansowe na wypłatę świadczeń rodzinnych Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS Na system świadczeń rodzinnych składają się zasiłki rodzinne, dodatki, świadczenia opiekuńcze, jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka oraz składki na ubezpieczenie społeczne. Na koniec 2006 roku systemem świadczeń rodzinnych w gminie Czernichów objętych było 990 rodzin. Dane za pierwsze półrocze 2007 roku dostarczają informacji, iŝ w tym okresie na świadczenia rodzinne, zaliczki alimentacyjne oraz składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowne z ubezpieczenia społecznego wyniosły 33 Gminna Strategi Rozwiązywania Problemów Społecznych na lata

44 ,27 zł. Odsetek liczby osób objętych pomocą świadczoną przez GOPS w Czernichowie, w stosunku do liczby mieszkańców zameldowanych wyniósł na koniec 2006 roku 6,5%. 34 Tabela 11. Wielkość środków przeznaczonych na świadczenia w ramach pomocy społecznej w latach [w PLN] Środki Z budŝetu gminy Z dotacji celowej Razem Źródło: Gminna Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Czernichów na lata Mimo zmniejszającej się z roku na rok liczby rodzin i osób korzystających z pomocy, wydatki na świadczenia w ramach budŝetu gminy sukcesywnie wzrastają. powód rok Tabela 12. Powody przyznania pomocy w latach liczba rodzin liczba osób w rodzinach liczba rodzin liczba osób w rodzinach liczba rodzin liczba osób w rodzinach ubóstwo sieroctwo bezdomność potrzeba ochrony macierzyństwa bezrobocie niesprawność długotrwała choroba bezradność przemoc w rodzinie alkoholizm trudność w przystosowaniu po opuszczeniu zakładu karnego Źródło: Gminna Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Czernichów na lata TamŜe 44

45 Głównymi przyczynami przyznania pomocy społecznej w latach były: ubóstwo (w roku 2006 ponad 35%), bezrobocie (ponad 18%), niepełnosprawność (ponad 22%) oraz długotrwała choroba (ponad 15%). 35 Wójt ma prawo do udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym. W roku 2006 świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym przyznano 321 uczniom z terenu gminy Czernichów. W roku 2006 na ten cel wydano ,95 zł., z czego z dotacji pochodziło ,00 zł., a z budŝetu gminy ,95 zł. Do dyspozycji mieszkańców jest Punkt Konsultacyjny Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej z Zabierzowa zlokalizowany w Kryspinowie. Poradnia dysponuje kadrą wykształconych logopedów, pedagogów, psychologów oraz specjalistów od wczesnego wspomagania rozwoju. Zespół Orzekający Poradni rozpatruje wnioski rodziców i opiekunów dzieci dotyczące kształcenia specjalnego, nauczania indywidualnego, zajęć rewalidacyjno wychowawczych oraz przygotowuje opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Pracownicy Poradni prowadzą szkolenia dla nauczycieli, biorą aktywny udział w radach pedagogicznych, prowadzą zajęcia aktywizujące wybór zawodu oraz treningi adaptacyjne. Poradnia zdiagnozowała logopedycznie wszystkie dzieci uczęszczające do przedszkoli na terenie gminy, zaś dzieci z głęboką wadą wymowy zostały objęte długofalową opieką. 36 Gmina prowadzi dwa punkty konsultacyjne z zakresu terapii uzaleŝnień w Czernichowie i Rybnej, a Fundacja im. Brata Alberta prowadzi warsztaty terapii zajęciowej dla osób niepełnosprawnych. Ze względu na brak danych nieznana jest na dzień dzisiejszy liczba osób niepełnosprawnych mieszkających na terenie gminy. Analiza udzielonego wsparcia społecznego pokazuje, Ŝe w 2006 roku 107 rodzin otrzymało wsparcie społeczne z tytułu niepełnosprawności. NaleŜy podkreślić, iŝ liczba ta nie odzwierciedla poziomu niepełnosprawności wśród mieszkańców gminy. 35 tamŝe 36 tamŝe 45

46 Kapitał społeczny Aktywność mieszkańców Aktywność mieszkańców jest kluczowa dla budowania wizerunku gminy oraz zapewnienia jej zrównowaŝonego i dynamicznego rozwoju. Przejawia się ona w podejmowanych inicjatywach w dziedzinie sportu, kultury, turystyki przedsiębiorczości, integracji, ochrony środowiska, itp. stowarzyszenia, koła zainteresowań, organizacje pozarządowe tworzone są przez mieszkańców mających wspólne zainteresowania i intencje, a ich osiągnięcia i przedsięwzięcia podejmowane są w interesie ogółu społeczności oraz promują gminę. Promocja ta obejmuje bardzo często nie tylko obręb sąsiednich gmin czy powiatu. Wielokrotnie organizowane projekty dotyczą współpracy na poziomie krajowym, a nawet międzynarodowym. Analizując zaangaŝowanie mieszkańców w sprawy społeczne oraz sprawy gminy pomocnym jest takŝe zbadanie danych dotyczących aktywności wyborczej. Temat ten zawarty został w dalszej części punktu Aktywność wyborcza mieszkańców. Organizacje pozarządowe Organizacje pozarządowe odgrywają duŝą rolę w Ŝyciu społecznym. Ich struktura w danym regionie zaleŝy od potrzeb i kreatywności mieszkańców. Stąd teŝ zakres moŝliwych kierunków działalności jest bardzo szeroki. Celem organizacji moŝe być zapewnienie wsparcia osobom lub grupom osób potrzebujących (np. niepełnosprawnym, starszym, dotkniętym patologiami społecznymi bądź klęskami Ŝywiołowymi), wspieranie oraz zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom (np. ochotnicze straŝe poŝarne, organizacje bezrobotnych), rozwój zainteresowań, edukacji, gospodarki i turystyki, a takŝe promocja. W gminie Czernichów aktywnie działa osiem stowarzyszeń kultury fizycznej i sportu oraz dziewięć innych organizacji podejmujących działania w dziedzinie kultury, promocji gminy, religii i edukacji oraz sześć Kół Gospodyń Wiejskich. PoniŜej przedstawiona została krótka charakterystyka ich działalności. 46

47 Stowarzyszenia Kultury Fizycznej i Sportu (Ludowe Kluby Sportowe): LKS Wisła Czernichów; LKS Błękitni Czułówek; LKS Start Kamień; LKS Nadwiślan Rusocice; LKS Sokół Rybna; LKS Sparta Przeginia Duchowna i Narodowa; LKS Piast Farmina Wołowice; LKS Lyon Zagacie. Stowarzyszenia te prowadzą sekcje piłki noŝnej dla seniorów, w niektórych istnieją równieŝ sekcje trampkarzy i juniorów. Kluby korzystają z dotacji udzielanych przez Urząd Gminy na realizację zadań zgodnie z ustawą o poŝytku publicznym i wolontariacie. W okresie od marca do października kluby, w ramach umowy z Urzędem Gminy, prowadzą zajęcia o charakterze sportowym dla dzieci i młodzieŝy w ramach profilaktyki uzaleŝnień. Zajęcia obejmują piłkę noŝną, tenis stołowy, gry zręcznościowe, siatkówkę plaŝową. Większość klubów naleŝy do Małopolskiego Związku Piłki NoŜnej, Podokręg Kraków. Ponadto ich aktywność w Ŝyciu gminy przejawia się w organizacji lub współorganizacji wydarzeń sportowych, do których naleŝą między innymi: Sportowy Dzień Dziecka, Halowe Turnieje Piłki NoŜnej, Festyn Letni LKS Piast Farmina Wołowice, Wielki Festyn Majówkowy, Dni Kamienia, Dni Rusocic, imprezy jubileuszowe. W ich ramach urządzane są loty balonem, motolotnią, róŝne sportowe konkurencje, pokazy walk. KaŜdorazowo w imprezach tych uczestniczy kilkaset osób. 37 Inne Stowarzyszenia: Stowarzyszenie Absolwentów Szkoły Rolniczej w Czernichowie - działalność opiera się głównie na organizacji spotkań absolwentów szkoły i udziale w uroczystościach jubileuszowych. Stowarzyszenie Rodzin Katolickich w Wołowicach - członkowie działają na rzecz budowy kościoła w Wołowicach i kontynuują tradycje kolędowania. Towarzystwo Przyjaciół Kamienia - prowadzi ono Izbę Regionalną, w której znajduje się ekspozycja dawnych sprzętów uŝytku domowego i rolniczego. Rokrocznie organizuje Dni Kamienia wraz z OSP Kamień i Kołem Gospodyń 37 Dane Urzędu Gminy Czernichów 47

48 Wiejskich, opracowuje prospekty promocyjne na temat wsi Kamień i ludzi z niej pochodzących, organizuje letni wypoczynek dla dzieci w ramach profilaktyki uzaleŝnień oraz spotkania okolicznościowe (opłatek, kolęda, doŝynki). Stowarzyszenie Kobiet w Przegini Narodowej - działa ono głównie na rzecz społeczności lokalnej organizując spotkania okolicznościowe (opłatek, jasełka, kolęda). Ponadto promują gminę na pokazach potraw regionalnych oraz na doŝynkach organizowanych przez Starostwo Powiatowe i Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego. Stowarzyszenie Przyjaciół Przegini Duchownej - podobnie jak Stowarzyszenie Kobiet w Przegini Narodowej organizuje m. in. DoŜynki Wiejskie, bale karnawałowe (we współpracy z OSP i szkołą) oraz letni wypoczynek dla dzieci - Lato na Wsi. Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Wsi im. Juliana Tuwima w Kłokoczynie oraz Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Wsi im. Jana III Sobieskiego w Czułówku. Dwa powyŝsze stowarzyszenia prowadzą małe szkoły publiczne z oddziałami przedszkolnymi w miejscowościach Kłokoczyn (24 dzieci) i Czułówek (35 dzieci). Organizują imprezy plenerowe we współpracy z OSP, np. Dni Czułówka, jubileusze szkoły, letni wypoczynek - Lato na Wsi. Stowarzyszenie Czernichów w Unii Europejskiej - wraz z OSP, LKS i Urzędem Gminy przygotowuje imprezy plenerowe: Wianki, Kwiat Jednej Nocy, imprezy sportowe, doŝynki, a członkowie stowarzyszenia naleŝą do chóru Nadzieja. Małopolskie Stowarzyszenie Sołtysów - skupia ono dwunastu sołtysów gminy Czernichów, którzy uczestniczą w obchodach świąt narodowych i lokalnych uroczystościach. Stowarzyszenie Pomocy Osobom Niepełnosprawnym IKAR - zajmuje się integracją osób niepełnosprawnych i rodzin z osobami niepełnosprawnymi ze społeczeństwem. Na terenie gminy działa chór Nadzieja w Czernichowie, którego repertuar składa się z pieśni kościelnych i ludowych. W 2007 roku w szkole w Czernichowie powstał chór dzieci i młodzieŝy, chóry równieŝ działają w innych szkołach, np. w szkole w Kamieniu. W szkołach w Czernichowie i Wołowicach istnieją zespoły dziewczęce tańca sportowego, tzw. cheerliderki. Działający dotychczas zespół Kapela Czernichowska zawiesił swoją działalność. Działa natomiast zespół Słowianie z Wołowic. 48

49 Koła Gospodyń Wiejskich Koła Gospodyń Wiejskich działają w miejscowościach: Rybna; Rusocice; Kamień; Nowa Wieś Szlachecka; Dąbrowa Szlachecka; Czułówek. Ich aktywność w Ŝyciu społeczności gminnej przejawia się przede wszystkim poprzez współorganizację wraz z OSP i LKS między innymi Święta Niepodległości, doŝynek wiejskich i gminnych, Dni Kamienia. Członkinie Kół wzbogacają te imprezy od strony kulinarnej, oferując tradycyjne potrawy i wypieki. Koła reprezentują gminę na zewnątrz uczestnicząc w róŝnych pokazach, przeglądach, kiermaszach i doŝynkach. 38 Działalność OSP Do dwunastu jednostek Ochotniczych StraŜy PoŜarnych w gminie Czernichów naleŝy około trzystu członków. Jednostki te aktywizują równieŝ młodzieŝ, istnieje jedenaście MłodzieŜowych DruŜyn PoŜarniczych, w tym dwie druŝyny dziewcząt. Druhowie uczestniczą i uświetniają swoją obecnością wszystkie imprezy organizowane przez Urząd Gminy jak i uczestniczą w obchodach państwowych i kościelnych. Do największych, corocznych wydarzeń i uroczystości organizowanych przy duŝym udziale OSP naleŝą: Zawody Sportowo - PoŜarnicze Gminy Czernichów - odbywają się co roku w innej miejscowości i cieszą się zawsze zainteresowaniem kilkuset mieszkańców gminy. Organizatorami są: Urząd Gminy, Zarząd Gminny OSP, OSP Gminy Czernichów, PSP Kraków. Święto Niepodległości, 11 listopada - w uroczystościach kościelnych biorą udział wszystkie jednostki OSP Gminy Czernichów z pocztami sztandarowymi. DoŜynki Gminne - OSP wraz z Policją dbają o porządek i bezpieczeństwo gości oraz uczestniczą przy organizacji bufetów. Dzień Dziecka, 1 czerwca - OSP przygotowują krótkie pokazy sprawnościowe i pokazy sprzętu ratowniczego dla dzieci. 38 Dane Urzędu Gminy Czernichów 49

50 STRATEGIA ROZWOJU GMINY CZERNICHÓW Święto StraŜaka, 4 maja - szkolenie profilaktyczne dla dzieci dotyczące prawidłowych zachowań podczas zagroŝeń. pokazy ratownictwa technicznego i medycznego - organizowane przynajmniej raz w roku (np. w 2007 r. podczas zlotu harcerzy w Wołowicach) przez Urząd Gminy i jednostki OSP. ćwiczenia ewakuacji szkoły - organizowane są przynajmniej raz w roku w jednej z gminnych szkół (w 2007 roku w szkole w Kamieniu) przy udziale jednostek OSP Gminy Czernichów, Komendy Powiatowej Policji, Komisariatu Policji w Krzeszowicach, Państwowej StraŜy PoŜarnej, Starostwa Powiatowego w Krakowie. Dodatkowo w gminie działają dwie orkiestry dęte w OSP Rybna i OSP Dąbrowa Szlachecka. Uczestnictwo mieszkańców w Ŝyciu gminy Czernichów Największym zainteresowaniem mieszkańców cieszą się imprezy plenerowe organizowane w okresie letnim. NaleŜą do nich DoŜynki Gminne jak i wiejskie, Zawody Sportowo - PoŜarnicze Gminy Czernichów, Wielki Festyn Majówkowy, Sportowy Dzień Dziecka, Rozgrywki w piłce noŝnej o Puchar Wójta. Ponadto ludność bierze udział w róŝnego rodzaju konkursach, np. na najładniejszą posesję, na najładniejszą szopkę boŝonarodzeniową, a takŝe w szkoleniach np. w układaniu kompozycji z suchych kwiatów. DuŜy wpływ na aktywność młodzieŝy i dzieci mają szkoły, które zajmują się przygotowaniem róŝnorodnych konkursów, przeglądów dorobku. Sporym zainteresowaniem mieszkańców cieszy się działalność OSP Gminy Czernichów. ZaangaŜowanie jednostek we wszystkich imprezach lokalnych sprawia, Ŝe coraz więcej młodych ludzi wstępuje w szeregi straŝy. Oferta kulturalna gminy z roku na rok poszerza się. Pomimo to mieszkańcy wskazują na niepełne wykorzystanie zasobów przyrodniczych, krajobrazowych, kulturowych w urozmaicaniu czasu wolnego. Przeprowadzona ankieta (dokładnie przeanalizowana w dalszej części Strategii) dostarcza dokładniejszych informacji na niewielkie zainteresowanie niektórych mieszkańców imprezami gminnymi. Jako główny czynnik takiej sytuacji wskazują oni brak czasu wolnego, na drugim miejscu podkreślana jest niska jakość organizowanych wydarzeń, brak ich urozmaicenia, organizacja tylko dla 50

51 wybranych mieszkańców. Znaczący odsetek ankietowanych wskazuje na niewystarczającą informację i promocję wydarzeń gminnych, wielu z nich dowiaduje się o nich dopiero po czasie. Stąd teŝ zadaniem gminy powinno być polepszenie promocji i przekazu informacji, a takŝe rozwój dialogu społecznego. Aktywność wyborcza mieszkańców Obowiązkiem obywateli kraju demokratycznego, jest aktywne uczestnictwo w kształtowaniu jego polityki wewnętrznej jak i zagranicznej. Analiza frekwencji w wyborach i referendach przeprowadzanych na poziomie państwowym i lokalnym obrazuje faktyczną partycypację mieszkańców poszczególnych okręgów wyborczych w głosowaniach. Państwowa Komisja Wyborcza dostarcza wszelkich informacji na temat: wyborów Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej; wyborów do Sejmu i do Senatu Rzeczpospolitej Polskiej; wyborów do Parlamentu Europejskiego; wyborów do organów samorządu terytorialnego oraz referendów lokalnych; referendów ogólnokrajowych. Wybory Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej 2005: Łącznie w wyborach prezydenckich wzięło udział 44,37% uprawnionych do głosowania mieszkańców. Gmina Czernichów była jedną z dwóch gmin powiatu krakowskiego o najniŝszej frekwencji. Porównując, w powiecie krakowskim udział osób uprawnionych do głosowania w wyborach był na poziomie 50,73%, natomiast w województwie małopolskim wyniósł 52,98%, a w Polsce 49,74%

52 Ilustracja 9. Frekwencja obywateli w wyborach prezydenckich w roku Województwo małopolskie z wyszczególnieniem powiatu krakowskiego Powiat krakowski z wyszczególnieniem gminy Czernichów Źródło: Opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie Referendum ogólnokrajowe w sprawie wyraŝenia zgody na ratyfikację traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczpospolitej Polski do Unii Europejskiej Ogólnokrajowa frekwencja obywateli w referendum wyniosła 59%. 77% rodaków wypowiedziało się pozytywnie o przystąpieniu Polski do UE. W województwie małopolskim frekwencja była nieznacznie wyŝsza od średniej krajowej, tj. na poziomie 60%. W dwunastu okręgach wyborczych gminy Czernichów zanotowano ogółem udział 48,55% mieszkańców uprawnionych do głosowania. Poziom ten znacznie odbiegał od średniej powiatu krakowskiego, wynoszącej 55,52%. Spośród głosujących 72% mieszkańców gminy oddało głosy za przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. 40 PoniŜsza tabela przedstawia frekwencję w poszczególnych okręgach wyborczych gminy 40 tamŝe 52

53 oraz procentowy udział głosów za i przeciw ratyfikacji Traktatu. Tabela 13. Referendum na temat przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w 2003 roku w poszczególnych okręgach wyborczych gminy Czernichów Lp. Wyszczególnienie Liczba osób Liczba głosów Liczba głosów uprawnionych do Frekwencja na TAK na NIE głosowania 1 Czernichów ,43% Kłokoczyn ,63% Przeginia Narodowa ,75% Zagacie ,80% Kamień ,60% Rusocice ,46% Rybna ,72% Nowa Wieś Szlachecka ,53% Przeginia Duchowna ,04% Wołowice ,59% Dąbrowa Szlachecka ,11% Czułówek ,62% Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie Ilustracja 10. Struktura głosowania mieszkańców powiatu krakowskiego w referendum dotyczącym przystąpienia Polski do Unii Europejskiej Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie Od roku 2000 na terenie gminy Czernichów przeprowadzano wybory oraz referenda o znaczeniu narodowym i samorządowym. Krótką charakterystykę niektórych z nich, wraz z poziomem frekwencji oraz porównaniem do danych powiatowych, wojewódzkich i krajowych prezentuje poniŝsza tabela: 53

54 Tabela 14. Charakterystyka wyników niektórych wyborów na poziomie państwowym i samorządowym od roku 2000 w gminie Czernichów Wyszczególnienie Wybory Prezydenta RP Wybory do Sejmu i Senatu RP Wybory do Sejmu i Senatu RP Wybory do Sejmu i Senatu RP Wybory do rad gmin Rok Liczba uprawnionych do głosowania Głosy oddane Głosy waŝne Frekwencja w Gminie Czernichów Frekwencja w powiecie krakowskim Frekwencja w woj. małopolskim Frekwencja ogólnokrajowa ,37% 50,73% 52,98% 49,74% ,36% 44,28% 44,81% 46,29% ,23% 40,92% 45,50% 40,56% ,61% 53,43% 59,05% 53,88% ,10% 45,67% 45,83% 44,12% Wybory wójta ,10% 45,66% 45,92% 44,24% Wybory wójta ,74% 42,00% 41,00% 45,99% Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie W analizowanych przypadkach tylko dwa razy frekwencja mieszkańców w wyborach była wyŝsza niŝ średnia powiatu, województwa czy kraju. Udział mieszkańców w wszelkiego rodzaju wyborach i referendach świadczy o poziomie świadomości społeczeństwa oraz zamiarze wpływania na losy kraju i regionu. Przyczyną niewielkiego zainteresowania wyborami moŝe być wiejski charakter gminy i wiąŝące się z tym mniejsze poczucie, iŝ pojedynczy głos jest waŝny Aktywność gminy Aktywność kulturalna gminy Aktywność kulturalna gminy przejawia się poprzez działalność Urzędu Gminy oraz organizacji funkcjonujących na jej terenie. Mnogość i róŝnorodność przygotowywanych wystaw, koncertów, zawodów, konkursów słuŝy urozmaiceniu czasu wolnego społeczności i angaŝowaniu jej w Ŝycie gminy. Uczestnictwo mieszkańców w wydarzeniach gminnych słuŝy ich osobistemu rozwojowi, jak równieŝ promocji gminy, co ostatecznie jest jednym z czynników jej dynamicznego rozwoju. 54

55 W roku 2007 zorganizowano w gminie 58 imprez kulturalnych. Do najwaŝniejszych wydarzeń kulturalnych organizowanych przy udziale Urzędu Gminy naleŝą DoŜynki Gminne, Święto Niepodległości - 11 Listopada i Zawody Sportowo-PoŜarnicze Gminy Czernichów. PoniŜej zamieszczono zestawienie waŝniejszych imprez, którego organizatorem lub współorganizatorem był Urząd Gminy Czernichów. Imprezy kulturalne: Dni Kamienia; Konkurs Magiczny Kraków w Kamieniu; Kwiat jednej nocy; Zawody poŝarnicze w Kamieniu; DoŜynki Wiejskie; DoŜynki Gminne - PoŜegnanie Lata; Spotkanie Twórców Ludowych w Rybnej; Festyn w Zagaciu; Rajd Jurajski; Święto odzyskania Niepodległości; Bagnięć Kamieńska konkurs na najpiękniejszą palmę; Impreza plenerowa Od Konstytucji 3 Majowej do Rzeczpospolitej internetowej ; Czułówek Festyn 105 lat szkoły; Festyn LKS Piast Farmina Wołowice. Imprezy sportowe i turystyczne: Halowy Turniej Piłki NoŜnej Dzieci i MłodzieŜy Bałwanki ; V Halowy Turniej w Piłce NoŜnej Seniorów; Spływ Kajakowy; Turniej Piłki NoŜnej Seniorów o Puchar Wójta; Rowerowy Rajd Wisły; Zawody Sportowo PoŜarnicze Gminy Czernichów; Przełajowy Bieg Zwycięstwa. Imprezy z zakresu profilaktyki: Biała Szkoła Czułówek i Nowa Wieś Szl. wyjazd na narty; Magda Anioł spotkanie integracyjne i koncert dla dzieci niepełnosprawnych; Nieobozowa Akcja Zimowa w Rusocicach; 55

56 Przegląd artystycznego dorobku szkół; Radosna Nowina udział dzieci z terenu gminy w zajęciach sportowych w Piekarach; Mikołajki zorganizowanie imprezy mikołajkowej dla dzieci z rodzin dysfunkcjonalnych; Piknik śyj zdrowo w Rybnej; Sportowy Dzień Dziecka Zachowaj Trzeźwy Umysł; Gminny Konkurs Niepodległościowy; Zlot harcerski Powiatu Krakowskiego. Tabela 15. Struktura imprez kulturalnych zorganizowanych na terenie Gminy Czernichów w 2007 roku Wyszczególnienie Liczba wydarzeń Koncerty 1 Wystawy 1 Wydarzenia teatralne 4 Wydarzenia sportowe 13 Festyny, piknik, doŝynki 13 Konkursy 5 Szkolenia 5 Inne, np. Dni seniora 16 Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie Organizacja imprez dotyczy przede wszystkim miesięcy, w których aura sprzyja imprezom plenerowym. Na poniŝszym wykresie widoczna jest znaczna intensyfikacja wydarzeń kulturalnych w miesiącach od maja do sierpnia. Ponadto wiele imprez zostało zorganizowanych w styczniu i grudniu. Świąteczny, czy teŝ karnawałowy charakter tych miesięcy jest doskonałą okazją do spotkań mieszkańców przy opłatku, wspólnego kolędowania czy teŝ obdarowywania dzieci prezentami. 56

57 liczba imprez gminnych Wykres 10. Liczba imprez gminnych w poszczególnych miesiącach roku 2007 I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII miesiące Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie Problemem organizowanych przedsięwzięć kulturalnych, sportowych i profilaktycznych na terenie gminy jest brak ich ciągłości oraz małe zainteresowanie potencjalnych uczestników. W gronie prowadzonych działań przewaŝają imprezy organizowane jednorazowo, bądź cykliczne raz do roku. Przykładowo zajęcia sportowo-rekreacyjne w ramach profilaktyki uzaleŝnień dzieci i młodzieŝy organizowane przez Ludowe Kluby Sportowe, pomimo zapewnionych funduszy z zasobów własnych gminy, spotkały się z małym zainteresowaniem. Czynnikiem zniechęcającym jest między innymi brak specjalistycznego przygotowania osób prowadzących, np. trenerów. DoŜynki Gminne 2007 Źródło: Jedną z waŝniejszych w kalendarzu imprez kulturalnych są DoŜynki Gminne. Jest to takŝe promocja gminy, gdyŝ uczestnikami obchodów są nie tylko mieszkańcy gminy, ale równieŝ zaproszeni goście. Organizacją doŝynek zajmuje się Urząd Gminy we współpracy z OSP, stowarzyszeniami oraz szkołami. W 2007 roku największą gwiazdą doŝynek był zespół Brathanki, na koncert zespołu przybyło ponad dwa tysiące osób. Dodatkową atrakcją doŝynek są liczne stoiska, na których prezentowana jest między innymi twórczość 57

58 artystyczna jak i kulinarna, charakterystyczna dla tego regionu. Innym, cieszącym się duŝym zainteresowaniem nie tylko mieszkańców gminy, wydarzeniem jest organizowany co roku Ogólnopolski Spływ Kajakowy Wisłą. W 2007 r. grupę składającą się z około 40 osób stanowili mieszkańcy Czernichowa, Krakowa, Krzeszowic, Nawojowej Góry, LibiąŜa Rudy Śląskiej, Węgrzc, Bydlina, Nowego Sącza i Rącznej, płynący w kilkunastu kajakach. Na trasie spływu robiony jest przystanek pod klasztorem oo. Benedyktynów w Tyńcu. Aktywność inwestycyjna Aktywność gminy przejawia się równieŝ poprzez liczbę i rodzaj podejmowanych przedsięwzięć inwestycyjnych. Ich realizacja słuŝy poprawie jakości Ŝycia w gminie. Są to nie tylko działania podejmowane w celu poprawy infrastruktury, np. komunikacyjnej, czy kanalizacyjnej, których znaczenie jest bezsprzecznie priorytetowe. Do puli istotnych przedsięwzięć inwestycyjnych zalicza się równieŝ projekty ze sfery sportowej i rekreacyjnej. W okresie najwaŝniejszymi inwestycjami, w których znaczący udział w finansowaniu miały instytucje zewnętrzne były: Termomodernizacja SP w Kamieniu; Budowa kanalizacji w Czernichowie II etap; Budowa kanalizacji sanitarnej Przeginia Duchowna II etap; Budowa kanalizacji sanitarnej Przeginia Duchowna I etap; Budowa kanalizacji sanitarnej w Czułówku; Modernizacja SP w Rusocicach; Budowa kanalizacji sanitarnej we wsi Rybna. Szerzej działalność inwestycyjna gminy Czernichów została opisana w ostatnim dziale Aktualnej sytuacji gminy Czernichów. Aktywność integracyjna Od kilkunastu lat gminy podejmują wiele inicjatyw na rzecz integracji nie tylko w obrębie Polski, ale równieŝ poza jej granicami. Integracja słuŝy wymianie doświadczeń w zakresie gospodarki, turystyki, sportu, kultury oraz słuŝy realizacji wspólnych projektów 58

59 np. wymianie mieszkańców. STRATEGIA ROZWOJU GMINY CZERNICHÓW Związek Gmin Dorzecza Rudawy, Rudna i Sanki Celem działania związku jest podejmowanie przedsięwzięć mających na celu wspieranie harmonijnego rozwoju społeczno-gospodarczego gmin. Członkami związku są gminy województwa małopolskiego tj. Alwernia, Czernichów, Jerzmanowice-Przeginia, Krzeszowice, Liszki i Zabierzów oraz miasto Kraków. 41 Niestety ze względu na utrudnienia związane z uzyskaniem dofinansowania na duŝe, wspólne inwestycje współpraca została chwilowo zaniechana, a gminy realizują zadania infrastrukturalne we własnym zakresie. Krakowski obszar metropolitarny Krakowski Obszar Metropolitalny stanowi swoisty region funkcjonalny, obejmujący metropolię Kraków wraz z sąsiadującym zespołem jednostek osadniczych, powiązanych z metropolią róŝnymi związkami interakcyjnymi. Spełnieniem ogólnej zasady ustalonej dla polskich metropolii jest obszar obejmujący miasto Kraków z krakowskim powiatem ziemskim oraz sąsiadującymi z nim powiatami, jednakŝe wprowadzono kilka korekt wynikających z aktualnej analizy procedury delimitacji zasięgu przestrzennego 42. Krakowski obszar metropolitarny jest obecnie na etapie konkretyzowania struktur i kierunków działań. W listopadzie 2007 roku podpisano Deklarację o utworzeniu Rady Krakowskiego Obszaru Metropolitarnego. Umowę zawarto pomiędzy wójtami i burmistrzami regionu krakowskiego, a Prezydentem Miasta Krakowa. Głównym celem Rady jest stworzenie platformy porozumienia i współpracy zainteresowanych podmiotów samorządowych dla podejmowania działań słuŝących poprawie jakości warunków Ŝycia mieszkańców43. Pomiędzy gminą miejską Kraków, a gminą Czernichów dnia 20 grudnia 2007 r. zostało zawarte porozumienie o transporcie publicznym. Jego treść określa, iŝ gmina powierza, a miasto przejmuje wykonanie zadań publicznych w ramach lokalnego transportu zbiorowego w zakresie i na zasadach zawartego porozumienia dotyczy w szczególności transportu organizowanego przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Krakowie Deklaracja z dnia 22 listopada 2007 roku o utworzeniu Rady Krakowskiego Obszaru Metropolitarnego 59

60 Międzynarodowa Trasa Pielgrzymkowa Szlak Maryjny Częstochowa Mariazell. W dniu 14 października 2007 r. Starostwo Powiatowe w Chrzanowie i Urząd Miasta Trzebinia zorganizowały w Sanktuarium Matki BoŜej Fatimskiej w Trzebini uroczystość otwarcia Szlaku Maryjnego na trasie Częstochowa Mariazell w Austrii. Głównym inicjatorem i koordynatorem działań związanych z wytyczeniem i oznakowaniem szlaku był Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej I PTTK w Krakowie, do których przyłączyły się gminy partycypując w kosztach opracowania dokumentacji i oznakowania szlaku. Na terenie gminy Czernichów Szlak Maryjny przebiega utartą trasą pielgrzymek kalwaryjskich z PodłęŜa w gminie Alwernia przez Kamień do Czernichowa by przeprawą promową na Wiśle w Czernichowie Pasiece przenieść się do sąsiedniej gminy Brzeźnica. Na trasie szlaku znalazło się wiele sanktuariów, kościółków drewnianych i innych, godnych uwagi zabytków architektury. W gminie Czernichów dotychczas zawarto dwie umowy partnerskie z gminami zagranicznymi, tj. włoską gminą Costa di Rovigio oraz francuską gminą Neuvy. Współpraca z Costa di Rovigo Współpraca trwa od 2002 roku, kiedy to gmina włoska zainicjowała nawiązanie kontaktów z gminą Czernichów. Integracja gmin została sformalizowana w 2003 roku podpisaniem umowy o współpracy. Niestety współpraca z gminą nie rozwija się. Do tej pory odbyła się jedna wizyta oficjalnych przedstawicieli Czernichowa w Costa i dwie wizyty przedstawicieli Costa di Rovigo w gminie Czernichów (ostatnia w 2005). Integracja polega na okazjonalnych kontaktach korespondencyjnych, wymianie gazetek lokalnych. Nie prowadzi się współpracy mieszkańców, ani instytucji. Współpraca z Neuvy Współpraca została zapoczątkowana przesz szkoły rolnicze z obu miejscowości. Umowę o partnerstwie podpisano w roku Od tego czasu co roku przedstawiciele obu gmin odwiedzają się. WyjeŜdŜające grupy tworzy zazwyczaj osób, z czego około 20 stanowią uczniowie szkół ponadgimnazjalnych. Celem współpracy jest wymiana doświadczeń w ramach waŝnych wydarzeń gminnych oraz pojawiających się problemów. 60

61 Ponadto uczestnicy poznają okolice partnerskiej gminy, zawierają trwałe przyjaźnie. Koszty współpracy są częściowo subwencjonowane z funduszy Unii Europejskiej Zidentyfikowane problemy PowyŜej przedstawiona analiza danych pozwala na zdefiniowanie problemów sfery społecznej występujących na terenie gminy Czernichów: przeobraŝenie modelu rodziny, zmiana stylu Ŝycia i związany z tym ujemny przyrost naturalny oraz spadek liczby ludności w wieku przedprodukcyjnym; prognozowany wzrost liczby osób w wieku poprodukcyjnym; nieewidencjonowany odpływ ludności aktywnej zawodowo (wykwalifikowanej kadry) za granicę w celach zarobkowych; spadek liczby uczniów w szkołach spowodowany ujemnym przyrostem naturalnym; stale przewaŝająca liczba męŝczyzn w ogólnej liczbie bezrobotnych; zjawisko ukrytego bezrobocia; duŝy udział osób długotrwale bezrobotnych oraz bez kwalifikacji zawodowych w ogólnej liczbie bezrobotnych; wzrost liczby bezrobotnych w grupie osób z wykształceniem ogólnokształcącym; bliskość konkurencyjnego, krakowskiego rynku pracy; wzrost liczby zdarzeń przestępczych na terenie gminy Czernichów; wysoki odsetek przestępstw popełnianych przez nieletnich, jak i zwiększająca się grupa młodocianych popełniających czyny karalne; brak jednostki stale nadzorującej bezpieczeństwo publiczne na terenie gminy (np.straŝy gminnej); wzrost liczby wyjazdów jednostek OSP; zagroŝenie powodziowe związane z niepełną modernizacją wałów przeciwpowodziowych; wzrost wartości udzielonego wsparcia w ramach pomocy społecznej; powodem udzielanego wsparcia społecznego jest przede wszystkim ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała choroba; brak punktów konsultacyjnych dla dzieci zlokalizowanych poza szkołą; 61

62 brak ewidencji osób niepełnosprawnych zamieszkujących gminę; brak wyspecjalizowanej jednostki koordynującej działania kulturalne na terenie gminy; słabo rozwinięta oferta imprez integrujących mieszkańców sąsiadujących gmin; słabo rozwinięta oferta kół zainteresowań, zespołów; brak wykwalifikowanej kadry w klubach sportowych; niska aktywność wyborcza Sfera gospodarcza Podmioty gospodarcze Według stanu na dzień 31 grudnia 2006 roku na terenie gminy Czernichów w rejestrze REGON zarejestrowane były 953 podmioty gospodarcze. Od kilkunastu lat na wymienionym obszarze obserwuje się systematyczny wzrost ich ilości. W stosunku do 1995 roku liczba podmiotów gospodarczych uległa podwojeniu. Wykres 11. Podmioty gospodarcze zarejestrowane w rejestrze REGON w gminie Czernichów liczba podmiotów gospodarczych lata Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS W 2006 roku liczba podmiotów gospodarczych na jednego mieszkańca gminy kształtowała się na poziomie 0,07. Wartość ta jest wyŝsza od średniej dla gmin wiejskich 62

63 województwa małopolskiego, co świadczy o stosunkowo dobrym wykorzystaniu potencjału gospodarczego gminy i wysokiej przedsiębiorczości jej mieszkańców. Na terenie powiatu krakowskiego oraz na całym obszarze województwa małopolskiego analizowany wskaźnik jest jednak wyŝszy. Wynika to między innymi z faktu, Ŝe w miastach działa z reguły znacznie więcej podmiotów gospodarczych niŝ na obszarze wiejskim. Tabela 16. Liczba podmiotów gospodarczych na jednego mieszkańca gminy Czernichów, powiatu krakowskiego i województwa małopolskiego Liczba mieszkańców Liczba podmiotów Liczba podmiotów gospodarczych na jednego gospodarczych mieszkańca Gmina Czernichów ,07 Powiat Krakowski ,08 Woj. małopolskie (gminy wiejskie) ,05 Woj. małopolskie (ogółem) ,09 Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o na podstawie danych GUS Struktura własnościowa Z ogólnej liczby podmiotów gospodarczych zdecydowana większość: 96,64% funkcjonuje w ramach sektora prywatnego. Największą grupę stanowią osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą (780). W 2006 roku w gminie działało ponadto siedemnaście spółek prawa handlowego. Trzy spośród nich wykorzystują kapitał zagraniczny, a ich liczba nie zwiększyła się od 2003 roku. Na terenie gminy istnieje ponadto jedna spółdzielnia oraz trzydzieści osiem stowarzyszeń i organizacji społecznych. Sektor publiczny tworzą trzydzieści dwa podmioty, co stanowi 3,36% ich ogólnej liczby. Na przestrzeni kilku ostatnich lat ilość podmiotów działających w obrębie tego sektora nie podlegała znacznym wahaniom. We wcześniejszym okresie obserwowano pojedyncze przyrosty, z poziomu kilkunastu w latach dziewięćdziesiątych do dwudziestu jeden w 2001 roku oraz powyŝej trzydziestu od 2002 roku. 63

64 Wykres 12. Zmiany w strukturze własnościowej podmiotów gospodarczych na terenie gminy Czernichów liczba podmiotów gospodarczych lata Sektor publiczny Sektor prywatny Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS Struktura podstawowych branŝ gospodarki Gmina Czernichów posiada długoletnie tradycje rolnicze. Do dnia dzisiejszego ten dział gospodarki odgrywa na wymienionym obszarze największą rolę. UŜytki rolne zajmują 73,57% całkowitej powierzchni gminy. Działalność rolnicza oparta jest głównie na uprawie zbóŝ, kukurydzy oraz chowie trzody chlewnej, bydła i drobiu. Tabela 17. Struktura zasiewów w gminie Czernichów w 2002 roku Uprawa Powierzchnia w ha Udział % ZboŜa (bez kukurydzy) ,5733 Kukurydza ,7718 Strączkowe na ziarno 1 0,03711 Ziemniaki 217 8,05195 Przemysłowe (w tym rzepak) 4 0,14842 Pastewne (w tym buraki pastewne, marchew pastewna i inne) 93 3,45083 Warzywa gruntowe 21 0,77922 Pozostałe 32 1,18738 Ogółem Źródło: Opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie Powszechnego Spisu Rolnego z 2002 roku 64

65 W gminie Czernichów funkcjonują w większości gospodarstwa rodzinne, które działają w celu zaspokojenia własnych potrzeb, nie prowadząc produkcji towarowej. 92% wszystkich gospodarstw rolnych ma powierzchnię poniŝej 5 ha 44. Na terenie gminy, w miejscowości Kłokoczyn, prowadzona jest eksploatacja złoŝa Ŝwiru na obszarze 25 ha. Z uwagi na wygaśniecie koncesji, zaniechano eksploatacji piasku w Przegini Narodowej oraz Ŝwiru w miejscowości Wołowice Grotowa, natomiast w Rusocicach - Sokółce wstrzymano jego wydobycie. W Kamieniu znajduje się nieczynny kamieniołom wapieni 45. PołoŜenie gminy Czernichów w granicach cennych przyrodniczo obszarów stanowi przeszkodę w swobodnym i rentownym prowadzeniu działalności gospodarczej. Zgodnie z polskim prawem w parkach krajobrazowych moŝe być ona kontynuowana, jednak odbywa się to z pewnymi ograniczeniami. Dotyczą one między innymi zasad budowy nowych obiektów. Na obszarze rezerwatu występują natomiast takie same obostrzenia jak w parkach narodowych. Struktura branŝowa podmiotów gospodarczych według sekcji PKD (zgodnie z obowiązującą klasyfikacją na dzień 31 grudnia 2006) Analizując strukturę branŝową podmiotów gospodarczych zarejestrowanych na obszarze gminy Czernichów moŝna zauwaŝyć, Ŝe najwięcej z nich (33,68%) funkcjonuje w sferze handlu oraz usług związanych z naprawą pojazdów i artykułów uŝytku osobistego i domowego. Tworzą one sekcję G według zestawienia Polskiej Klasyfikacji Działalności. Stosunkowo duŝy udział mają równieŝ podmioty działające w sekcjach: D - przetwórstwo przemysłowe (12,59%) oraz F - budownictwo (13,33%). W statystykach GUS dla obszaru gminy Czernichów nie odnotowano przedsiębiorstw związanych ze sferą rybactwa, a takŝe gospodarstw domowych zatrudniających pracowników oraz organizacji i zespołów eksterytorialnych 44 Dane Urzędu Gminy Czernichów 45 tamŝe 65

66 Tabela 18. Liczba podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w gminie Czernichów w poszczególnych branŝach według sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności w 2006 roku Symbol Zakres Ilość podmiotów A Rolnictwo, łowiectwo, leśnictwo 26 B Rybactwo 0 C Górnictwo 2 D Przetwórstwo przemysłowe 120 E Wytwarzanie i zaopatrywanie w energie el., gaz, wodę 1 F Budownictwo 127 Handel, naprawa pojazdów i G artykułów uŝytku osobistego i 321 domowego H Hotele i restauracje 27 I Transport, gospodarka magazynowa i łączność 76 J Pośrednictwo finansowe 23 Obsługa nieruchomości, wynajem K i usługi związane z prowadzeniem 84 działalności gospodarczej Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe L ubezpieczenia społeczne i 14 powszechne ubezpieczenia zdrowotne M Edukacja 33 Ochrona zdrowia i pomoc N 35 społeczna Działalność usługowa, O komunalna, społeczna, 64 indywidualna i pozostała P Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników 0 Organizacje i zespoły Q 0 eksterytorialne Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS Wykres 13. Liczba podmiotów gospodarczych z terenu gminy Czernichów w poszczególnych sekcjach PKD w 2006 roku liczba podmiotów gospodarczych A B C D E F G H I J K L M N O P Q Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS symbol sekcji PKD

67 Na przestrzeni kilku ostatnich lat struktura branŝowa podmiotów gospodarczych zarejestrowanych na obszarze gminy nie ulegała radykalnym zmianom. Porównując procentowe udziały podmiotów z poszczególnych sekcji PKD w 2000 i 2006 roku moŝna stwierdzić, Ŝe w największym stopniu rozwinął się sektor związany z obsługą nieruchomości, wynajmem i usługami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej (sekcja K ). Z poziomu 15,17% do 12,59% zmniejszył się natomiast udział podmiotów związanych z przetwórstwem przemysłowym (sekcja D ), co było największym spadkiem. Gmina Czernichów posiada korzystne warunki naturalne dla rozwoju turystyki. Pomimo tego faktu na jej obszarze działa jedynie kilka podmiotów z branŝy gastronomicznej. Jeszcze słabiej rozwinięta jest branŝa noclegowa. Na terenie gminy działa tylko jedno gospodarstwo agroturystyczne, zlokalizowane w miejscowości Rybna. W Czernichowie moŝna natomiast przenocować w internacie Zespołu Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego, dysponującym około 50 miejscami noclegowymi. Zestawiając informacje na temat struktury własnościowej i branŝowej podmiotów gospodarczych zarejestrowanych z terenu gminy Czernichów moŝna zauwaŝyć następujące zjawiska: branŝą, w której dominują przedsiębiorstwa publiczne jest edukacja. Spośród 33 podmiotów związanych z tą sferą działalności gospodarczej, 75,76% działa w ramach sektora publicznego; w sekcji E - wytwarzanie i zaopatrywanie w energie elektryczną, gaz i wodę działa jeden podmiot z sektora publicznego, natomiast Ŝaden z sektora prywatnego; sferami całkowicie obsługiwanymi przez podmioty sektora prywatnego są: rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo (sekcja A ), górnictwo (sekcja C ), przetwórstwo przemysłowe (sekcja D ), budownictwo (sekcja F ), handel oraz usługi naprawcze (sekcja G ), hotele i restauracje (sekcja H ), transport, gospodarka magazynowa i łączność (sekcja I ) oraz pośrednictwo przemysłowe (sekcja J ). 67

68 Główni pracodawcy na terenie gminy Wśród największych przedsiębiorstw funkcjonujących na terenie gminy Czernichów naleŝy wymienić następujące podmioty: Contractor Sp. z o.o. producent betonu z siedzibą w Krakowie. W Czernichowie znajduje się jeden z zakładów produkcyjnych; Marabut Sp. z o.o. firma produkuje profesjonalny sprzęt do zabezpieczeń tras narciarskich, róŝnego rodzaju namiotów oraz folii budowlanych; AQUAFORM Inc. Sp. z o.o. firma wykonuje systemy oświetleniowe, meble i elementy wykończenia wnętrz; WOLAREK S. J. firma zajmująca się przetwórstwem mięsnym, m in. wyrobem kiełbasy lisieckiej; Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska. W Wołowicach i Rusocicach znajdują się składy materiałów budowlanych, a w Czernichowie stacja paliw płynnych. W gminie Czernichów funkcjonuje wiele obiektów obsługi rolnictwa oraz przetwórstwa mięsnego, dystrybucji materiału siewnego, środków ochrony roślin, obsługi weterynaryjnej, remontów maszyn i urządzeń, ubojnie zwierząt i suszarnie ziarna 46. Na terenie gminy nie ma wyodrębnionych stref przemysłowych, umoŝliwiających lokalizację duŝych zakładów produkcyjnych i usługowych Zidentyfikowane problemy Analiza sytuacji gospodarczej w gminie Czernichów pozwala na zidentyfikowanie następujących problemów: ograniczenia wynikające z uwzględniania przepisów z zakresu ochrony środowiska Dane Urzędu Gminy Czernichów 68

69 przy prowadzeniu działalności gospodarczej na terenach cennych przyrodniczo; brak wyodrębnionych stref przemysłowych, umoŝliwiających lokalizację duŝych zakładów produkcyjnych i usługowych Infrastruktura techniczna Infrastruktura komunikacyjna Komunikacja na trasie Kraków Czernichów obsługiwana jest liniami nr 229, 239 oraz 249 Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji w Krakowie, linią autobusową PKS S.A. Kraków oraz transportem prywatnych przewoźników: Mal-Bus, Usługi Transportowe Alwernia, Super Bus, Mikrobus Wójcik. Gmina Czernichów posiada dobre połączenie komunikacyjne z sąsiednimi ośrodkami oraz z Krakowem. Szczegóły kursów zamieszczone zostały w tabeli poniŝej. L.p. Tabela 19. Liczba kursów w komunikacji publicznej realizowanych na terenie gminy Czernichów. Firma wykonująca przewozy 1 MPK 2 MPK 3 MPK Trasa przejazdu Linia 239 Jeziorzany przez Wołowice Linia 229 granica gminy Liszki - Czernichów Linia 249 granica gminy Liszki Nowa Wieś Szl. Ilość kursów w dni robocze Ilość kursów w dni świąteczne Uwagi 2 0 Linia z dopłatą Linia z dopłatą Linia z dopłatą 4 PKS Kraków - Kamień Linia z dopłatą 5 Usługi Transportowe Alwernia Kraków - Rybna Linia z dopłatą 6 SUPER BUS Kraków - Rybna 13 6 Bez dopłat 7 PKS 8 PKS 9 MAL BUS 10 Mikrobus Wójcik 11 MAL BUS 12 MAL BUS 13 MAL BUS Linia 37 Kraków Przeginia Duch. 7 6 Linia z dopłatą Linia 36 Kraków Przeginia Duch. Przez Dąbrową Szl. 6 0 Linia z dopłatą Kraków Czernichów przez Jeziorzany 15 7 Bez dopłat Krzeszowice- Czernichów przez Rybną 8 4 Bez dopłat Kraków Przeginia Duchowna przez Rączną, Czernichów 12 6 Bez dopłat Kraków Kamień przez Liszki, Czernichów 12 6 Bez dopłat Kraków Spytkowice przez Wołowice, Czernichów 15 8 Bez dopłat Źródło: Urząd Gminy Czernichów 69

70 Przez teren gminy Czernichów przebiegają następujące drogi: droga wojewódzka nr 780 o długości 4,8 km; drogi powiatowe o łącznej długości 46,1 km; drogi gminne o łącznej długości 74 km; drogi wewnętrzne o długości 18 km. Stan techniczny dróg nie jest zadowalający. W większości przypadków określony został jako średni. Tabela 20. Wykaz dróg na terenie gminy Czernichów Kategoria drogi Nawierzchnia Zarządca Długość Stan techniczny Droga wojewódzka Zarząd Dróg Wojewódzkich bitumiczna nr 780 Kraków, ul. Głowackiego 56 4,8 km średni Drogi powiatowe: 46,1 km 2183K 2186K 2181K 2182K 2184K 2197K 2185K 2190K Drogi gminne i wewnętrzne bitumiczna bitumiczna tłuczniowa Zarząd Dróg Powiatu Krakowskiego Kraków, ul. Włościańska 4 Urząd Gminy Czernichów 5,6 km 10,2 km 6,4 km 1,9 km 5,1 km 12,1 km 2,9 km 1,9 km 74 km 18 km Źródło: Urząd Gminy Czernichów dobry, średni, zły średni, zły średni średni, zły średni średni, zły dobry zły dobry, średni zły Największym problemem dotyczącym dróg na terenie gminy Czernichów jest brak ciągów pieszych wzdłuŝ jezdni. Sytuacja taka podnosi ryzyko wypadków z udziałem pieszych Infrastruktura ochrony środowiska i gospodarka odpadami Wodociągi Na terenie gminy Czernichów istnieje 132,8 km czynnej wodociągowej sieci rozdzielczej z przyłączami. Z tak rozbudowanej sieci wodociągowej korzysta osób, czyli 78,61% mieszkańców gminy 48. W przeciągu ostatnich 5 lat liczba uŝytkowników systematycznie rosła. 48 Dane GUS za 2006 rok 70

71 liczba ludności Wykres 14. Liczba ludności korzystającej z sieci wodociągowej Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS lata Sieć wodociągowa eksploatowana jest przez Zakład Gospodarki Komunalnej w Czernichowie (ZGK). ZGK jest zakładem budŝetowym - gminną jednostką organizacyjną działającą w oparciu o uchwałę Nr XIV/101/95 Rady Gminy Czernichów z dnia r. z późn. zm. 49. System zaopatrzenia w wodę gminy Czernichów funkcjonuje we wszystkich miejscowościach i oparty jest w większości na własnych ujęciach wód podziemnych. Woda pitna częściowo pozyskiwana jest z gminy Alwernia 50. Ujęcia wody znajdują się w miejscowościach: Czernichów dwa ujęcia wody: studnia głębinowa SW5Bis oraz ujęcie pod GS, które składa się z trzech studni wierconych S1, S2, S3; Zagacie ujęcie wody: studnia S1; Dąbrowa Szlachecka ujęcie wody: studnia S1; Rusocice stacja uzdatniania wody: studnie S1, S2, S3 + rezerwowa studnia wywiercona w 2006r. S4; Rybna trzy ujęcia wody: Rybna Bednarze ujęcie wody, składające się z pięciu źródeł powierzchniowych 49 Statut Zakładu Gospodarki Komunalnej w Czernichowie, załącznik do uchwały nr XIII/110/03 Rady Gminy Czernichów z dnia 26 września 2003 r. 50 Dane ZGK w Czernichowie 71

72 wody głębinowej, Rybna Nowy Świat ujęcie wody, składające się z dwóch źródeł powierzchniowych wody głębinowej oraz Rybna Morgi ujęcie wody ze źródła powierzchniowego; Wołowice: ujęcie wody przy Przedszkolu: studnia S1. Ujęcia te zaspokajają ok. 70% zapotrzebowania na wodę. Pozostałe 30% wody jest zakupywane ze źródeł zewnętrznych. Woda ujmowana jest głównie z utworów jurajskich, a w Rusocicach, gdzie funkcjonuje stacja uzdatniania wody o wydajności 500 m3/d, z utworów czwartorzędowych. ZuŜycie wody w gminie systematycznie rośnie. W roku 2006 wyniosło 310,3 dam 3 /rok i w porównaniu do roku 2000 było wyŝsze o 34%. Ponad 95% ogólnego zuŝycia wody skonsumowały gospodarstwa domowe 51. Tabela 21. ZuŜycie wody na potrzeby gospodarki narodowej i ludności ZuŜycie wody na potrzeby gospodarki narodowej i ludności j.m Ogółem dam 3 /rok 230,9 241,9 255,6 267,3 271,1 292,5 310,3 Źródło: GUS Ze względu na występujące w okresie letnim susze, gmina w tym okresie cierpi na okresowy niedobór wody. Stan techniczny wodociągów nie jest zadowalający. Część uŝywanych rur wykonana została z materiału cementowo-azbestowego i podlegają one systematycznej wymianie. Kanalizacja W roku 2006 długość czynnej sieci kanalizacyjnej wynosiła 68,1km i od roku 2000 zanotowano wzrost długości infrastruktury kanalizacyjnej o 106%. Za pomocą Dane GUS za 2006 rok 72

73 połączeń z kanalizacji korzystało w 2006 roku osoby, czyli niecałe 30% mieszkańców gminy 52. Do zbiorczej kanalizacji sanitarnej podłączone są jedynie cztery miejscowości: Czernichów, Czułówek, Przeginia Duchowna i Rybna, w tym Czernichów nie w pełni. Pozostała część ludności korzysta ze zbiorników bezodpływowych. Szczegółowe dany dotyczące rozwoju sieci kanalizacyjnej w gminie Czernichów na przestrzeni siedmiu ostatnich lat przedstawione zostały w formie tabeli poniŝej. Tabela 22. Infrastruktura kanalizacyjna j.m Długość czynnej sieci kanalizacyjnej km 33,1 36, ,4 57,5 68,1 68,1 Połączenia prowadzące do budynków mieszkalnych szt i zbiorowego zamieszkania Ścieki odprowadzone dam 3 /rok 1,9 26,5 63,3 61,6 73, Ludność korzystająca z sieci kanalizacyjnej osoba b.d. b.d Źródło: GUS Niewielki stopień skanalizowania gminy wymusza na pozostałej części mieszkańców korzystanie ze zbiorników bezodpływowych. Ich szczelność dosyć często jest zawodna, co powoduje lokalne wycieki i zanieczyszczenia gruntu i wód podziemnych. Taka sytuacja stwarza zagroŝenie dla zdrowia i Ŝycia ludzi oraz powoduje degradację środowiska naturalnego. Za eksploatację istniejącej sieci kanalizacyjnej na terenie gminy odpowiedzialna jest gminna jednostka organizacyjna Zakład Gospodarki Komunalnej w Czernichowie. Oczyszczanie ścieków Na terenie gminy Czernichów działają dwie biologiczne oczyszczalnie ścieków: w Czernichowie oraz Przegini Duchownej. Ich projektowana przepustowość wynosi łącznie 527 m 3 /dobę. W roku 2006 do oczyszczalni odprowadzonych zostało 131 dam 3 52 Dane GUS 73

74 ścieków. Tyle samo ścieków zostało oczyszczonych 53. Tabela 23. Podstawowe parametry oczyszczalni ścieków na terenie gminy Czernichów Wielkość (przepustowość) oczyszczalni wg projektu RównowaŜna liczba mieszkańców Ludność obsługiwana przez oczyszczalnie Ścieki odprowadzane ogółem (dam 3 /rok) Ścieki oczyszczane łącznie z wodami infiltracyjnymi i ściekami dowoŝonymi (dam3/rok) Źródło: GUS W ostatnich latach obserwuje się wzrost ładunku zanieczyszczeń BZT5, ChZT oraz zawiesiny w ściekach po oczyszczeniu. W roku 2006 ich stęŝenie wyniosło odpowiednio: kg/rok, kg/rok oraz kg/rok. Wykres 15. Ładunki zanieczyszczeń w ściekach po oczyszczeniu w kg/rok ładunki zanieczyszczeń (kg/rok) lata BZT5 ChZT Zawiesina Azot ogólny Fosfor ogólny Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS 53 Dane GUS za 2006 rok 74

75 Odpady komunalne Na terenie gminy nie działa zbiorowy, zarządzany przez gminę system zbiórki odpadów. Z około 88% gospodarstw wywoŝone są odpady w ramach indywidualnych umów, co najmniej raz w miesiącu. Wywozem odpadów z terenu gminy zajmują się następujące firmy 54 : Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych van Gansewinkel odpady wywoŝone są do nowoczesnego składowiska w Ujkowie Starym k. Bolesławia; Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w Krakowie odpady deponowane są na składowisku odpadów w Baryczy. Od 1 listopada 2007 r. w gminie Czernichów prowadzona jest selektywna zbiórka następujących surowców wtórnych: papieru, szkła oraz tworzyw sztucznych. KaŜde gospodarstwo domowe, które ma podpisaną umowę z firmą posiadającą zezwolenie, przy oddawaniu odpadów komunalnych zmieszanych otrzymuje od firmy worki na segregację. Wysegregowane odpady odbierane są w ten sam dzień co odpady komunalne zmieszane. Liczba gospodarstw posiadających umowy na odbiór odpadów komunalnych wynosi ok Tabela 24. Zmieszane odpady komunalne zebrane w ciągu roku Zmieszane odpady komunalne zebrane w ciągu roku j.m Ogółem t 439,60 407,08 Z gospodarstw domowych t 422,50 376,93 Odpady zdeponowane na składowiskach w % zebranych % 100,00 100,00 Źródło: GUS Pewną część odpadów mieszkańcy nielegalnie wyrzucają praktycznie w kaŝdym sołectwie na tzw. dzikich wysypiskach oraz na obrzeŝach dróg. Tak zalegające odpady są zbierane i wywoŝone raz w roku na zlecenie i koszt Urzędu Gminy Czernichów. 54 Dane Urzędu Gminy Czernichów 55 tamŝe 75

76 Infrastruktura energetyczna Sieć gazowa Sieć gazowa na terenie gminy Czernichów składa się z m czynnej sieci rozdzielczej oraz z 914 czynnych połączeń do budynków mieszkalnych. W roku 2006 z gazociągu korzystało osób, co stanowi niecałe 17% mieszkańców terytorium gminy. Tabela 25. Podstawowe parametry sieci gazowej j.m Długość czynnej sieci ogółem m Czynne połączenia do budynków mieszkalnych Szt. 914 Odbiorcy gazu gosp. dom. 715 ZuŜycie gazu tys. m 3 357,40 Ludność korzystająca z sieci gazowej osoba Źródło: GUS Dynamika zmian podstawowych parametrów charakteryzujących sieć gazową przedstawiona została na wykresie poniŝej. Od roku 2003 zanotowano spadek w liczbie ludności korzystającej z sieci gazowej. Wykres 16. Dynamika zmian podstawowych parametrów charakteryzujących sieć gazową liczba poszczególnych parametrów lata Czynne połączenia do budynków mieszkalnych Odbiorcy gazu Ludność korzystająca z sieci gazowej Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. za podstawie danych GUS 76

77 Sieć elektryczna Sieć energetyczna zlokalizowana jest na całym obszarze gminy. Tereny gminy Czernichów zasilane są w energię elektryczną z czterech GPZ (Głównych Punktów Zasilających): Alwernia; Wola Filipowska; Cholerzyn; Borek Szlachecki. Energia elektryczna rozprowadzana jest siecią napowietrzną SN-15 kv w układzie promieniowym, a dalej liniami napowietrznymi NN-0,4 kv. Przez teren gminy biegnie tranzytowa napowietrzna dwutorowa linia wysokiego napięcia 220 kv relacji Byczyna- Skawina, z wyznaczoną wzdłuŝ niej 40 metrową strefą techniczną Infrastruktura mieszkaniowa W roku 2006 według danych GUS w gminie Czernichów było mieszkań z czego 99% stanowiło własność osób fizycznych. Łączna powierzchnia mieszkań wyniosła m 2. Infrastruktura ta odznacza się stosunkowo wysokim standardem. 86,1% zasobów mieszkaniowych wyposaŝonych jest w wodociąg, 77,2% w łazienkę, a 63,9% zainstalowane ma centralne ogrzewanie. Przeciętna powierzchnia uŝytkowa jednego mieszkania wynosi 90 m 2, co stanowi 29,6 m 2 /osobę. Tabela 26. Zasoby mieszkaniowe według form własności Zasoby mieszkaniowe ogółem Zasoby gmin (komunalne) Zasoby spółdzielni mieszkaniowych Zasoby zakładów pracy Zasoby osób fizycznych Zasoby Towarzystw Budownictwa Społecznego (TBS) Zasoby pozostałych podmiotów Źródło: GUS 77

78 Największy przyrost liczby mieszkań zaobserwowany został w roku 2003 o 18% w porównaniu z rokiem poprzednim, jednak wydaje się to wynikiem sztucznym, odzwierciedlającym dane uzyskane podczas spisu powszechnego. Wykres 17. Zasoby mieszkaniowe w gminie Czernichów liczba mieszkań lata Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. za podstawie danych GUS Infrastruktura teleinformatyczna Telekomunikacja Sieć stacjonarnej telefonii Telekomunikacji Polskiej S.A. istnieje we wszystkich miejscowościach gminy. Jednak duŝa część gospodarstw domowych nie jest zainteresowana podłączeniem do sieci stacjonarnej, ze względu na to, Ŝe zasięg sieci komórkowych pokrywa niemal cały obszar gminy. Wyjątkami są miejsca połoŝone w kotlinach lub zasłonięte wzgórzami. Dodatkowo niektórzy operatorzy radiowego internetu proponują zmianę operatora telefonicznego lub zainstalowanie telefonu stacjonarnego. 78

79 Ilustracja 11. Lokalizacja nadajników sieci komórkowych obejmujących zasięgiem gminę Czernichów Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o.; mapa: Podkrakowski System Teleinformatyczny dostęp do internetu Projekt budowy Podkrakowskiego Systemu Teleinformatycznego został przyjęty do realizacji w ramach Działania 1.5 Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego województwa małopolskiego. Projekt przewiduje zbudowanie komponentów Podkrakowskiego Systemu Teleinformatycznego (PSTI): Podkrakowskiej Sieci Teleinformatycznej (PST), Podkrakowskiego Centrum Teleinformatycznego (PCT), Podkrakowskiego Zintegrowanego Systemu Informacji Samorządowej (PZSIS) oraz Podkrakowskiej Sieci Publicznych Punktów Dostępu (PSPPD)

80 Do zadań PST naleŝy zapewnienie szybkiego, bezpiecznego, stałego przesyłu informacji pomiędzy gminami i powiatem. Do jej zadań naleŝy równieŝ udostępnienie informacji publicznej i administracyjnych usług on-line do infomatów i telecentrów. Dzięki sieci PST urzędy administracji samorządowej z terenu powiatu krakowskiego oraz mieszkańcy poprzez telecentra, mają zapewniony szerokopasmowy dostęp do światowej sieci Internet 57. Ilustracja 12. PST sieć HotSpotów w gminach Powiatu Krakowskiego Źródło: internetowe wydanie Gazety Wyborczej Kraków z Darmowy i nieograniczony dostęp do internetu jest w strefie działania HotSpotów, czyli miejsc w których zamontowano urządzenia rozsyłające sygnał radiowy. Znajdują się one we wszystkich obiektach w których są telecentra i infomaty. Lista lokalizacji (adresy punktów dostępowych) na terenie gminy Czernichów jest następująca 58 : Biblioteka Publiczna w Czernichowie; Czernichów 2; Biblioteka Filialna w Czułówku; Rybna Czułówek 80; 57 tamŝe 58 tamŝe 80

81 Biblioteka Filialna w Rybnej; Rybna 185; Biblioteka Filialna w Rusocicach; Kamień Rusocice 337; Biblioteka Filialna w Wołowicach; Czernichów Wołowice 401; Publiczna Szkoła Podstawowa w Kłokoczynie; Czernichów Kłokoczyn 175; Zespół Placówek Oświatowych w Kamieniu; Kamień 145; Zespół Placówek Oświatowych w Nowej Wsi Szlacheckiej; Liszki Nowa Wieś Szlachecka; Zespół Placówek Oświatowych w Przegini Duchownej; Rybna Przeginia Duchowna; Urząd Gminy w Czernichowie; Czernichów 2. Dodatkowo dostęp do sieci internetowej drogą radiową na terenie gminy Czernichów oferują niezaleŝni operatorzy, w tym równieŝ zmianę operatora telefonicznego lub zainstalowanie telefonu stacjonarnego (przez internet) 59. Ponadto, dostęp do szerokopasmowego internetu na terenie gminy gwarantuje Telekomunikacja Polska S.A Zidentyfikowane problemy Do podstawowych problemów z zakresy infrastruktury technicznej na terenie gminy Czernichów naleŝy wymienić: brak ciągów pieszych i ścieŝek rowerowych wzdłuŝ jezdni; niezadowalający stan nawierzchni dróg; konieczność zakupu wody ze źródeł zewnętrznych; zły stan techniczny sieci wodociągowej; niski stopień skanalizowania oraz gazyfikacji gminy

82 1.5. Infrastruktura społeczna Infrastruktura edukacyjna Do zadań własnych gminy, wynikających z ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty naleŝy zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli, w tym z oddziałami integracyjnymi oraz przedszkoli specjalnych, szkół podstawowych i gimnazjów, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych, szkół artystycznych oraz szkół przy zakładach karnych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich. Zadania te dotyczą w szczególności 60 : zapewnienia odpowiednich warunków działania placówek oświatowych, w tym BHP, warunków nauki, wychowania i opieki; wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej. Koszty poniesione w 2007 roku na inwestycje oraz bieŝące utrzymanie placówek oświatowych w gminie Czernichów kształtowały się na poziomie ,00 PLN, w tym wydatki inwestycyjne ,85 PLN i były wyŝsze od otrzymanej z budŝetu państwa części oświatowej subwencji ogólnej o ,00 PLN. Placówki oświatowe Na terenie gminy Czernichów funkcjonują dwa samorządowe przedszkola: w Czernichowie oraz w Wołowicach. Oddziały przedszkolne działają przy szkołach w Kamieniu, Nowej Wsi Szlacheckiej, Przegini Duchownej, Rusocicach, Rybnej, Kłokoczynie i Czułówku. Na wymienionym obszarze zlokalizowanych jest dziewięć szkół podstawowych, z których siedem prowadzonych jest przez samorząd gminny. Znajdują się one w miejscowościach: Czernichów, Kamień, Nowa Wieś Szlachecka, Przeginia Duchowna, Rusocice, Rybna 60 Orka 9 10 ( ) wrzesień-październik

83 i Wołowice. W Czułówku funkcjonuje Publiczna Szkoła Podstawowa z oddziałem przedszkolnym prowadzona przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Wsi im. Jana III Sobieskiego, podobna szkoła w Kłokoczynie jest natomiast prowadzona przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Wsi im. Juliana Tuwima 61. Oddziały gimnazjalne znajdują się w Zespołach Placówek Oświatowych w Czernichowie, Kamieniu, Rybnej i Wołowicach. Edukację na poziomie szkoły ponadgimnazjalnej prowadzi Zespół Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego im. dr Franciszka Stefczyka w Czernichowie, dla którego organem prowadzącym jest Powiat Krakowski. Ilustracja 13. Sieć placówek edukacyjnych na terenie gminy Czernichów Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie materiałów Gminnego Zespołu Obsługi Szkół w Czernichowie oraz 61 Dane Urzędu Gminy Czernichów 83

84 Stan infrastruktury szkolnej Funkcjonalne rozmieszczenie placówek oświatowych na terenie gminy jest tylko jednym z czynników wpływających na jakość kształcenia. Równie istotnymi elementami są: stan techniczny budynków oświatowych, nowoczesna infrastruktura sportowa czy dostęp do pracowni komputerowych, księgozbioru bibliotecznego i pomocy naukowych. W bardzo dobrym stanie technicznym znajdują się jedynie SP w Przegini Duchownej i ZPO w Kamieniu (konieczna jest jednak adaptacja pomieszczeń dla oddziału przedszkolnego), a placówka w Rybnej wymaga generalnego remontu. Budynki szkolne w Rusocicach, Nowej Wsi Szlacheckiej i Wołowicach powinny zostać docieplone. Prace remontowe i modernizacyjne powinny zostać przeprowadzone takŝe w Zespole Placówek Oświatowych w Czernichowie 62. Czynnikiem wpływającym na atrakcyjność danej szkoły jest posiadane przez nią zaplecze sportowe. Powinno ono stwarzać odpowiednie warunki do uprawiania róŝnorodnych dyscyplin sportowych zarówno w ramach lekcji wychowania fizycznego, jak i w czasie wolnym. Odnowione boiska i sale gimnastyczne mogłyby równieŝ być miejscem organizacji imprez kulturalnych i innych wydarzeń. Byłoby to istotne z punktu widzenia integracji lokalnej społeczności. Niektóre szkoły w gminie Czernichów wymagają rozbudowy istniejącej infrastruktury sportowej. Szkoły podstawowe w Rusocicach i Nowej Wsi Szlacheckiej nie dysponują boiskiem 63. Część gminnych placówek oświatowych wymaga doposaŝenia w sprzęt komputerowy, księgozbiór biblioteczny i pomoce naukowe. Jest to bardzo istotne w kontekście zapewnienia dzieciom z terenów wiejskich porównywalnych warunków kształcenia jak w szkołach miejskich 64. Dowóz uczniów do szkół W roku szkolnym 2007/2008 gmina Czernichów zawarła cztery umowy na dowóz uczniów do placówek oświatowych 65 : 62 Dane Gminnego Zespołu Obsługi Szkół 63 tamŝe 64 tamŝe 65 Dane z Urzędu Gminy Czernichów 84

85 umowa z Zakładem Gospodarki Komunalnej na dowóz uczniów do szkół w Czernichowie, Przegini Duchownej i Kamieniu (około 4600 km/miesiąc); umowa z firmą Transport Sanitarny Konrad Budzyń na dowóz uczniów niepełnosprawnych do placówek oświatowych w Krakowie (około 5060 km/miesiąc); umowa z firmą Transport Osobowy Adam Parzymięso na dowóz uczniów do placówki w Rybnej (około 1950 km/miesiąc); Umowa z firmą Mal-Bus na dowóz uczniów klas IV na basen (około 716 km/miesiąc) Infrastruktura sportowa Na terenie gminy Czernichów działa osiem ludowych klubów sportowych, z których zdecydowana większość dysponuje własnym zapleczem. Tabela 27. Zaplecze sportowe poszczególnych klubów sportowych działających na terenie gminy Czernichów Nazwa klubu Infrastruktura sportowa LKS Wisła Czernichów Boisko sportowe z szatnią i świetlicą LKS Błękitni Czułówek LKS Start Kamień Boisko z prowizoryczną szatnią Ogrodzone boisko z pomocniczym treningowym oraz wyremontowane pomieszczenie z szatnią LKS Sparta Przeginia Duchowna i Narodowa Boisko z prowizoryczną szatnią LKS Nadwiślan Rusocice LKS Sokół Rybna LKS Piast Farmina Wołowice LKS Lyon Zagacie Ogrodzone boisko z szatnią oraz plenerowe zadaszenie Oświetlone boisko z prowizoryczną szatnią Wyremontowane boisko, boksami dla zawodników i szatnią Brak infrastruktury, klub w trakcie organizacji Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o. o. na podstawie danych Urzędu Gminy Czernichów Znaczna część obiektów sportowych wchodzi w skład mienia placówek edukacyjnych. Przy Zespole Placówek Oświatowych w Czernichowie znajduje się asfaltowe boisko do koszykówki, siatkówki i piłki ręcznej, a takŝe sala gimnastyczna o wymiarach 11x7m. Zaplecze sportowe Zespołu Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego tworzą: asfaltowe boisko do siatkówki i koszykówki, betonowy plac do gry w tenisa oraz hala 85

86 sportowa o wymiarach 24x12 m z widownią na około 200 osób. W Kamieniu znajduje się sala gimnastyczna o wymiarach 8,95 x 21,45 m wraz z aneksem i widownią o powierzchni 95 m 2. Tamtejszą infrastrukturę uzupełnia salka do gimnastyki korekcyjnej o wymiarach 9 x 10 m oraz boisko uniwersalne do piłki ręcznej, noŝnej i koszykówki. Sale gimnastyczne o wymiarach 24 x 12 m posiadają równieŝ szkoły w miejscowościach: Rybna i Wołowice. W Rybnej znajduje się ponadto boisko ziemno trawiaste do piłki ręcznej i noŝnej oraz wybetonowane boisko do koszykówki, natomiast w Wołowicach: boisko uniwersalne do gry w piłkę noŝną i ręczną z bramkami oraz stoły tenisowe. Małe salki gimnastyczne posiadają szkoły w Czułówku, Nowej Wsi Szlacheckiej, Przegini Duchownej oraz Rusocicach. Uczniowie uczęszczający do placówek edukacyjnych w tych miejscowościach mogą równieŝ korzystać z boisk: uniwersalnego w Czułówku, trawiastego z bramkami w Nowej Wsi Szlacheckiej oraz w Przegini Duchownej i asfaltowego z bramkami w Rusocicach. W Przegini Narodowej znajduje się jedynie boisko do siatkówki plaŝowej przy dworku Matejkówka Infrastruktura kultury Organizacja działań w zakresie kultury naleŝy do kompetencji Wydziału Spraw Społecznych i Administracji Urzędu Gminy w Czernichowie. Gmina Czernichów charakteryzuje się stosunkowo słabo rozwiniętą infrastrukturą kulturalną. Do roku działał Gminny Ośrodek Kultury w Czernichowie z siedzibą w Wołowicach. Dysponował on salą widowiskową o powierzchni 190m 2 ze sceną. W placówce prowadzone były zajęcia muzyczne, plastyczne i teatralne. Obecnie w budynku byłego GOK-u mieści się filia Gminnej Biblioteki Publicznej, natomiast sala widowiskowa jest administrowana przez Urząd Gminy 66. Wydarzenia kulturalne odbywają się najczęściej w szkołach, świetlicach i remizach straŝackich. W budynku Urzędu Gminy Czernichów znajduje się sala konferencyjna 66 Dane z Urzędu Gminy Czernichów 86

87 przystosowana do organizacji szkoleń, spotkań, występów i konferencji. W Czernichowie, przy ZSRCKU zlokalizowana jest równieŝ hala gimnastyczna z widownią na około 200 miejsc siedzących, posiadająca zaplecze gastronomiczne na stołówce internatowej. Odbywają się w niej koncerty, zawody sportowe, zabawy taneczne i bale 67. W Czernichowie od 1947 roku działa Gminna Biblioteka Publiczna. Posiada ona cztery filie: w Czułówku, Rusocicach, Rybnej i Wołowicach. W 2006 roku księgozbiór biblioteki liczył woluminów. Biblioteki działają takŝe przy placówkach oświatowych. Ilustracja 14. Sieć bibliotek gminnych na terenie gminy Czernichów Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych Urzędu Gminy Czernichów oraz Infrastruktura sakralna Gmina Czernichów podlega Archidiecezji Krakowskiej Kościoła Katolickiego i jest częścią dekanatu 17 (czernichowskiego). W jego obrębie znajduje się trzynaście parafii, w tym 67 tamŝe 87

88 następujące z terenu gminy 68 : Czernichów parafia p.w. Przenajświętszej Trójcy naleŝą do niej miejscowości: Czernichów, Kłokoczyn, Przeginia Narodowa, część Rusocic, Wołowic i Zagacia. Dąbrowa Szlachecka parafia p.w. NMP Królowej Polski obejmuje miejscowości: Dąbrowa Szlachecka oraz część Wołowic i Zagacia (Wyźrał). Kamień parafia p.w. Opieki Matki BoŜej podlegają pod nią miejscowości: Kamień, oraz część Rusocic. Nowa Wieś Szlachecka parafia p.w. Matki Boskiej WspomoŜenia Wiernych. Rybna parafia p.w. św. Kazimierza naleŝą do niej miejscowości: Czułówek, Przeginia Duchowna i Rybna Infrastruktura ochrony zdrowia i opieki społecznej Ochrona zdrowia W gminie Czernichów funkcjonuje pięć niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej. Podstawową opiekę medyczną zapewniają następujące podmioty 69 : NZOZ Lekarz w Czernichowie (w placówce przyjmuje dwóch lekarzy internistów, dwóch lekarzy pediatrów oraz trzech lekarzy ginekologów). NZOZ Gabinet Lekarza Rodzinnego w Kamieniu (w gabinecie przyjmuje lekarz internista oraz lekarz pediatra). NZOZ Gabinet Lekarza Rodzinnego w Rybnej (placówka zatrudnia lekarza internistę, lekarza internistę gastrologa i lekarza alergologa). Na terenie gminy, w miejscowości Czernichów działa jeden ośrodek zapewniający opiekę specjalistyczną: NZOZ Centrum Specjalistycznych Usług Zabiegowych DYGAMED. Dzięki temu mieszkańcy mają zapewniony dostęp do opieki rehabilitanta, dwóch chirurgów, okulisty, urologa i ortopedy. W Czernichowie znajduje się ponadto NZOZ Stomatologia Rodzinna, zatrudniający trzech lekarzy stomatologów. W filii zakładu (w Rusocicach) przyjmuje lekarz stomatolog Dane Urzędu Gminy Czernichów 88

89 Ilustracja 15. Lokalizacja placówek słuŝby zdrowia na terenie gminy Czernichów Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych Urzędu Gminy Czernichów oraz Sieć placówek słuŝby zdrowia na terenie gminy Czernichów jest dodatkowo uzupełniona o kilka prywatnych gabinetów lekarskich. Obsługę w zakresie ratownictwa medycznego świadczą oddziały Krakowskiego Pogotowia Ratunkowego w Balicach oraz w Kryspinowie 70. Na terenie gminy funkcjonuje pięć aptek, z czego trzy znajdują się w Czernichowie, jedna w Kamieniu i jedna w Rybnej. W Czernichowie działa ponadto jeden punkt apteczny 71. W styczniu 2008 roku otworzono punkt apteczny w Dąbrowie Szlacheckiej. W gminie Czernichów działają wyłącznie niepubliczne podmioty słuŝby zdrowia. śaden z nich nie korzysta z mienia gminnego. Placówki opieki zdrowotnej w Czernichowie 70 tamŝe 71 tamŝe 89

90 i Kamieniu funkcjonują w nowych obiektach, wybudowanych specjalnie w tym celu. Przychodnia w Rybnej mieści się w budynku naleŝącym do województwa małopolskiego, który znajduje się w złym stanie technicznym. Aktualnie przygotowywane jest oddanie w wieczyste uŝytkowanie gruntów stanowiących własność gminy pod budowę nowego ośrodka zdrowia 72. Od kilku lat w gminie Czernichów realizowany jest program profilaktyki wad postawy adresowany do uczniów. Jest on współfinansowany z budŝetu gminy. W 2008 roku przystąpiono do programu profilaktyki choroby niedokrwiennej serca, przeprowadzanego przez Szpital im. Jana Pawła II w Krakowie. W uŝyczonych pomieszczeniach Urzędu Gminy prywatna firma organizowała badania słuchu. NZOZ przeprowadzały natomiast badania profilaktyczne z zakresu mammografii i osteoporozy 73. Opieka społeczna Organizacją działań w zakresie pomocy społecznej na terenie gminy Czernichów zajmuje się Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej z siedzibą w budynku Urzędu Gminy w Czernichowie. Do zadań własnych wymienionej instytucji naleŝą 74 : przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych i specjalnych celowych; przyznawanie pomocy rzeczowej; kierowanie osób wymagających opieki do domów pomocy społecznej; inne zadania z zakresu pomocy społecznej wynikające z rozeznanych potrzeb gminy. GOPS realizuje ponadto zadania własne wynikające z ustawowych obowiązków nałoŝonych na gminę takich jak 75 : udzielanie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym, w tym osobom bezdomnym; świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania; udzielanie zasiłku celowego; 72 Dane Urzędu Gminy Czernichów 73 tamŝe tamŝe 90

91 praca socjalna; sprawianie pogrzebu, w tym osobom bezdomnym; realizacja gminnej strategii integracji i polityki społecznej. W celu sprawnej organizacji prac w zakresie zapewnienia odpowiedniej jakości opieki społecznej gmina Czernichów została podzielona na kilka rejonów opiekuńczych. KaŜdemu z nich przyporządkowano pracownika socjalnego, który kompleksowo zajmuje się sprawami osób i rodzin zamieszkujących właściwe mu miejscowości Infrastruktura bezpieczeństwa publicznego Policja Na terenie gminy, w miejscowości Czernichów funkcjonuje punkt przyjęć, w którym dyŝuruje dzielnicowy. Obszar gminy obsługiwany jest przez Komisariat Policji w Krzeszowicach. Dysponuje on pięćdziesięcioma pięcioma etatami policyjnymi, czterema cywilnymi oraz określoną bazą techniczną i obsługuje miasto Krzeszowice oraz trzydzieści osiem sołectw w trzech gminach 76. Ochrona przeciwpoŝarowa Na terenie gminy Czernichów działa dwanaście jednostek Ochotniczej StraŜy PoŜarnej (Czernichów, Czułówek, Dąbrowa Szlachecka, Kamień, Kłokoczyn, Nowa Wieś Szlachecka, Przeginia Duchowna, Przeginia Narodowa, Rusocice, Rybna, Wołowice, Zagacie). Trzy spośród nich: OSP Czołówek, OSP Rybna i OSP Wołowice naleŝą do krajowego systemu ratownictwa gaśniczego. Ochronę przeciwpoŝarową zapewnia równieŝ Miejska Komenda Państwowej StraŜy PoŜarnej Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 3 w Krakowie na ul. Zarzecze Jednostki OSP w gminie Czernichów są dobrze wyposaŝone w sprzęt gaśniczy i ratowniczy. W ich dyspozycji znajdują się następujące elementy 78 : samochody specjalne poŝarnicze 18 sztuk; 76 Załącznik nr 3 do protokołu z VII sesji Rady Gminy Czernichów z dnia 27.kwietnia 2007 r. 77 Dane Urzędu Gminy Czernichów 78 tamŝe 91

92 maszty oświetleniowe zamontowane na samochodach 8 sztuk; agregaty prądotwórcze 12 sztuk; aparaty powietrzne do pracy w dymie 6 kompletów; agregaty wodne wysokociśnieniowe 2 sztuki; pompy szlamowe i do wody brudnej 12 sztuk; motopompy 15 sztuk; piły spalinowe do drewna 14 sztuk; piły spalinowe do betonu i stali 2 sztuki; zestawy hydrauliczne do ratownictwa drogowego 3 komplety; łodzie wiosłowe 3 sztuki; torba medyczna PSP R-1 z tlenoterapią 1 zestaw; defibrylator automatyczny 1 sztuka. Ochrona przeciwpowodziowa 79 Południową granicę gminy Czernichów wyznacza koryto rzeki Wisły, co stwarza potencjalne zagroŝenie powodziowe. Na terenie gminy Czernichów znajduje się lewy wał przeciwpowodziowy Wisły, będący w administracji Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie. Przebiega on przez miejscowości: Wołowice, Czernichów, Kłokoczyn, Rusocice i Kamień, na długości 18,138 km. Przez obszar gminy przepływa równieŝ potok Rudno, którego obwałowania mają 2,230 km. Wszystkie wały wymagają wykonywania okresowych przeglądów technicznych co 5 lat. Polegają one na sprawdzeniu stopnia zagęszczenia wału poprzez wykonanie badań geologicznych. Corocznie w okresie wiosennym i jesiennym przeprowadza się dodatkowo przeglądy wału i śluz wałowych. Ich celem jest organoleptyczne stwierdzenie czy śluzy wałowe są sprawne oraz czy wały nie zostały uszkodzone w sposób mechaniczny. W latach wykonano remont lewego wału Wisły na odcinku mb, w kilometraŝu do w miejscowościach: Rusocice, Kłokoczyn i Czernichów. Zagęszczono wówczas strukturę korpusu wału. Wyremontowano takŝe następujące śluzy 79 Dane Urzędu Gminy Czernichów 92

93 wałowe: nr 4 w miejscowości Kamień Wapiennik ; nr 6 w miejscowości Rusocice Stary Port ; nr 9 w miejscowości Kłokoczyn Zimna rzeczka ; nr 10 w miejscowości Kłokoczyn Dolina ; nr 11 w miejscowości Czernichów Prom ; nr 15 w miejscowości Czernichów Masarnia ; nr 19 w miejscowości Wołowice; nr 22 w miejscowości Wołowice Wyspa. Remontu wymaga jeszcze wał w miejscowości Kamień na odcinku 2,750 km w kilometraŝu do oraz w miejscowości Wołowice na odcinku 4,430 km w kilometraŝu do Gospodarka finansowa gminy Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym gmina Czernichów działa w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Przestrzegając ustawowych zasad zaspokaja zbiorowe potrzeby mieszkańców określone w ustawie oraz wykonuje na swoim terenie inne zadania publiczne o znaczeniu lokalnym nie zastrzeŝone ustawami na rzecz innych podmiotów. Ponadto do zadań gminy naleŝą zadania z zakresu administracji publicznej: zlecone ustawami, wykonywane na podstawie zawartych porozumień. W zaleŝności od zasobu finansowego gminy, moŝe ona realizować odpowiednio szeroki zakres przedsięwzięć inwestycyjnych, kulturalnych, promocyjnych i organizacyjnych. Jednak nie tyle łączny zasób finansowy gminy jest istotny, co kwota dochodów i wydatków poniesionych na jednego mieszkańca. 93

94 Wykres 18. Struktura dochodów i wydatków na jednego mieszkańca w gminie Czernichów w latach dochody (PLN) Dochody ogółem na 1 mieszkańca Wydatki ogółem na 1 mieszkańca lata Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS i Urzędu Gminy Czernichów Z roku na rok poziom dochodów i wydatków na jednego mieszkańca gminy Czernichów zwiększa się. W roku 2006 poziom ten wyniósł ponad zł (dochody) i ponad zł (wydatki), a w roku 2007 dochody kształtowały się na poziomie zł na jednego mieszkańca, a wydatki zł. Struktura dochodów PoniŜsza tabela przedstawia wysokość dochodów na przestrzeni ostatnich siedmiu lat w gminie Czernichów, z uwzględnieniem najwaŝniejszych źródeł. 94

95 Tabela 28. Dochody gminy Czernichów w latach z wyszczególnieniem niektórych źródeł Dochody budŝetów gmin Ogółem , , , , , , , ,35 Dochody własne budŝetów gmin według wybranych źródeł Podatek rolny , , , , , , , ,94 Podatek od nieruchomości , , , , , , , ,32 Podatek od środków transportowych Podatek od czynności cywilnoprawnych , , , , , , , , , , , ,12 Dochody z majątku gminy , , , , , , , ,42 Udziały w podatkach stanowiących dochody budŝetu państwa podatek dochodowy od osób fizycznych Udziały w podatkach stanowiących dochody budŝetu państwa podatek dochodowy od osób prawnych , , , , , , , , , , , , , , , ,39 Subwencje ogólne Razem ,29 Dotacje celowe z budŝetu państwa Ogółem , , , , , , , ,11 Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o. o. na podstawie danych GUS i Urzędu Gminy Czernichów 95

96 Łączna kwota dochodów gminy z roku na rok rośnie. Największy wpływ na zwiększające się wpływy do budŝetu miały udziały w podatkach stanowiących dochody budŝetu państwa - podatek dochodowy od osób fizycznych oraz od osób prawnych. Ponadto duŝe znaczenie miały subwencje i dotacje z budŝetu państwa. Struktura wydatków Gmina ponosi największe wydatki na oświatę i wychowanie. Kwota ta oscylowała w ostatnich latach wokół zł na jednego mieszkańca. Na drugim miejscu pod względem wielkości wydatków znajduje się administracja publiczna, a następnie transport i łączność. W ciągu lat wydatki przypadające na jednego mieszkańca na transport i łączność charakteryzowały się największą dynamiką. Wzrosły one o 250%. Pomimo Ŝe wydatki ponoszone na gospodarkę komunalną i ochronę środowiska zwiększyły się o 150% są one nadal na bardzo niskim poziomie (niecałe 50 zł na jedną osobę na rok). Gmina Czernichów ponosiła najniŝsze wydatki na kulturę fizyczną i sport: w roku 2007 na jednego mieszkańca wydano 9 zł. Ilość i wielkość podejmowanych przedsięwzięć oraz związanych z tym wydatków jest nie tylko odpowiedzią na zidentyfikowane, bieŝące potrzeby mieszkańców, ale takŝe pokazuje kształt realizowanej strategii gminy. 96

97 Wykres 19. Struktura wydatków Gminy przypadających na jednego mieszkańca w latach poziom wydatków (PLN) 1000 Wydatki na transport i łączność Wydatki na gospodarkę 900 komunalną i ochronę środowiska Wydatki na gospodarkę 800 mieszkaniową Wydatki na oświatę i 700 wychowanie Wydatki na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego 600 Wydatki na ochronę zdrowie 500 Wydatki na kulturę fizyczną i sport 400 Wydatki na administrację publiczną lata Źródło: opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie danych GUS 97

98 2. Analiza SWOT Wnioski zebrane z oceny aktualnej sytuacji gminy Czernichów zostały przedstawione w formie analizy SWOT. Definiuje ona podstawowe mocne i słabe strony wymienionej jednostki, a takŝe wskazuje na szanse i zagroŝenia pojawiające się w jej otoczeniu społeczno-gospodarczym, mogące wpłynąć na jej rozwój lub przyczynić się do jej stagnacji. Tabela 29: Schemat analizy SWOT Mocne strony Walory Gminy, które w pozytywny sposób wyróŝniają ją z otoczenia Szanse Zjawiska i tendencje w otoczeniu, które mogą przyczynić się do rozwoju Gminy Słabe strony Konsekwencje ograniczeń zasobów i niedostatecznych kwalifikacji ZagroŜenia Czynniki zewnętrzne postrzegane jako bariery dla rozwoju Gminy Źródło: Opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. W celu zapewnienia większej przejrzystości, analiza SWOT gminy Czernichów została przygotowana w następujących obszarach, odpowiadających poszczególnym rozdziałom opisującym aktualną sytuację na terenie gminy: Przestrzeń i środowisko. Sfera społeczna. Sfera gospodarcza. Infrastruktura techniczna. Infrastruktura społeczna. 98

99 Mocne strony PRZESTRZEŃ I ŚRODOWISKO Słabe strony Szanse atrakcyjna lokalizacja - bliskie sąsiedztwo Krakowa oraz Międzynarodowego Portu Lotniczego w Balicach duŝe zalesienie terenu znaczne występowanie obszarów prawnie chronionych bogate zasoby przyrodnicze dobra sieć szlaków pieszych, rowerowych oraz konnych znaczący potencjał kulturowy (folklor, ginące zawody) pozyskanie i właściwe wykorzystanie środków strukturalnych z UE turystyczne wykorzystanie wysokich walorów środowiska przyrodniczego (obszarów chronionych, rzeki Wisły i jej nabrzeŝa) tworzenie polderów powodziowych promocja gminy edukacja ekologiczna mieszkańców powstanie Wiślanej Trasy Rowerowej wzrost znaczenia Małopolskiego Szlaku Owocowego Rozwój Szlaku Maryjnego rozwój komunikacji w ramach Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego lokalizacja gminy poza głównymi ciągami komunikacyjnymi występowanie terenów zagroŝonych powodzią niewykorzystane turystycznie tereny Wisły, starorzecza Wisły i Ŝwirowni niski stopień promocji zasobów kulturowych i zasobów przyrody ZagroŜenia wzmoŝony ruch powietrzny związany z rozwojem Międzynarodowego Portu Lotniczego im. Jana Pawła II Kraków Balice (hałas, zmniejszenie atrakcyjności części gruntów gminy przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową) zanieczyszczenie wód powierzchniowych i podziemnych pogarszanie się stanu środowiska naturalnego zagroŝenie powodziowe Mocne strony Demografia i rynek pracy napływ ludności z miast duŝa liczba osób w wieku produkcyjnym rozwój intelektualny ludności- wzrost liczby studentów rozwijająca się oferta szkoleniowa spadek liczby bezrobotnych oraz wzrost zatrudnienia Bezpieczeństwo działalność profilaktyczna Urzędu gminy, jednostek OSP, policji (edukowanie społeczeństwa) Aktywność mieszkańców duŝe zainteresowanie mieszkańców wydarzeniami gminnymi duŝa liczba stowarzyszeń i organizacji aktywnie uczestniczących w Ŝyciu gminy współpraca międzygminna (w tym z zagranicznymi gminami partnerskimi) SFERA SPOŁECZNA Słabe strony Demografia i rynek pracy przeobraŝenie modelu rodziny, zmiana stylu Ŝycia i związany z tym ujemny przyrost naturalny oraz spadek liczby ludności w wieku przedprodukcyjnym prognozowany wzrost liczby osób w wieku poprodukcyjnym nieewidencjonowany odpływ ludności aktywnej zawodowo (wykwalifikowanej kadry) za granicę w celach zarobkowych stale przewaŝająca liczba męŝczyzn w ogólnej liczbie bezrobotnych zjawisko ukrytego bezrobocia zbyt mało specjalistów na rynku pracy duŝy udział osób długotrwale bezrobotnych oraz bez kwalifikacji zawodowych w ogólnej liczbie bezrobotnych brak kierunkowego kształcenia bliskość konkurencyjnego, krakowskiego rynku pracy Poziom wykształcenia spadek liczby uczniów w szkołach spowodowany ujemnym przyrostem naturalnym małe moŝliwości dokształcania młodzieŝy słabo rozwinięta oferta kształcenia ustawicznego Bezpieczeństwo wzrost liczby zdarzeń przestępczych na terenie gminy wysoki odsetek przestępstw popełnianych przez nieletnich, zwiększająca się grupa młodocianych popełniających czyny karalne brak jednostki stale nadzorującej bezpieczeństwo publiczne na terenie gminy mała liczba patroli na terenie gminy i ich niska efektywność 99

100 Szanse bliskość Krakowa jako ośrodka naukowego i kulturowego z rozwiniętym zapleczem sportowym rozwój współpracy z sąsiednimi gminami, wymiana doświadczeń, podejmowanie wspólnych przedsięwzięć dostępność zewnętrznych źródeł finansowania - nowy okres programowania funduszy europejskich dla Polski na lata reaktywowanie elementów kultury charakterystycznych dla regionu krakowskiego rozwój zaplecza turystyczno -rekreacyjnego nawiązanie współpracy z profesjonalnymi ośrodkami sportowymi w celu pozyskania kadry prowadzącej zróŝnicowane zajęcia sportowe dla dzieci niewystarczające zabezpieczenie przeciwpowodziowe Pomoc społeczna brak punktów konsultacyjnych (poradni psychologiczno pedagogicznej) dla dzieci zlokalizowanych poza murami szkół niewystarczające rozeznanie na temat potrzeb osób niepełnosprawnych zamieszkujących gminę słabo rozwinięty program wsparcia dla niepełnosprawnych i dzieci z rodzin dotkniętych problemami społecznymi Aktywność mieszkańców i gminy niewystarczająco rozwinięta oferta imprez integrujących mieszkańców całej gminy Czernichów oraz sąsiadujących gmin mała liczba cyklicznych imprez sportowo - rekreacyjnych słabo rozwinięta oferta kół zainteresowań, zespołów, zajęć pozalekcyjnych dla dzieci i młodzieŝy brak wykwalifikowanej kadry w klubach sportowych, brak alternatyw spędzania wolnego czasu dla osób starszych, niepełnosprawnych niska aktywność wyborcza mieszkańców niska świadomość mieszkańców na temat wartości regionu w którym mieszkają ZagroŜenia ujemny przyrost naturalny starzenie się społeczeństwa odpływ wykwalifikowanej kadry za granicę brak lub niedostateczne zainteresowanie mieszkańców gminy lokalną ofertą kulturalną preferowanie przez niektórych mieszkańców kształcenia dzieci poza miejscem zamieszkania, w placówkach oświatowych zlokalizowanych poza terenem gminy niedostosowanie profilów kształcenia do zainteresowań mieszkańców oraz do potrzeb lokalnego rynku pracy trudności w pozyskaniu wykwalifikowanej kadry pedagogicznej do gminnych placówek oświatowych Mocne strony Szanse systematyczny wzrost liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych wzrost liczby zarejestrowanych osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą rozwój sektora związanego z obsługą nieruchomości, wynajmem i usługami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej w ostatnich latach wzrost znaczenia Międzynarodowego Portu Lotniczego w Balicach powstanie Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego eksploatacja posiadanych złóŝ surowców mineralnych tworzenie grup producenckich zainteresowanie inwestorów zewnętrznych lokowaniem inwestycji na terenie gminy wyŝsza przedsiębiorczość mieszkańców zwiększenie świadomości przedsiębiorców na temat SFERA GOSPODARCZA Słabe strony mała liczba spółek z udziałem kapitału zagranicznego brak rozwiniętej bazy noclegowej i gastronomicznej znaczne rozdrobnienie gospodarstw rolnych dominacja małych firm w ogólnej liczbie podmiotów gospodarczych brak wyodrębnionych stref przemysłowych, umoŝliwiających lokalizację duŝych zakładów produkcyjnych i usługowych ZagroŜenia trudności w zmianie mentalności mieszkańców niechęć przekwalifikowania się od prowadzenia działalności typowo rolniczej w kierunku rozwoju sektora handlowo usługowego i agroturystyki preferowanie przez inwestorów gmin połoŝonych w mniejszej odległości od Krakowa problemy z pozyskiwaniem inwestorów rosnąca konkurencyjność sąsiednich regionów marginalizowanie gminy wyłącznie do roli sypialni dla Krakowa 100

101 moŝliwości pozyskania dotacji i róŝnorodnych funduszy na prowadzenie i rozwijanie działalności gospodarczej nawiązanie trwałej współpracy z innymi gminami w celu wzajemnej wymiany doświadczeń współpraca na szczeblu powiatowym i wojewódzkim w celu właściwego wykorzystania zasobów gminy promocja potencjału gminy przez regionalne i krajowe media uproszczenie procedur i przepisów w zakresie zakładania i prowadzenia własnej działalności gospodarczej ułatwienia kredytowe dla przedsiębiorców korzystna koniunktura gospodarcza konieczność uwzględnienia przepisów z zakresu ochrony środowiska przy prowadzeniu działalności gospodarczej na terenach cennych przyrodniczo pogorszenie się koniunktury gospodarczej w kraju niestabilna polityka finansowa i podatkowa Mocne strony Szanse dobre połączenie komunikacyjne z Krakowem oraz sąsiednimi ośrodkami dobrze rozbudowana sieć wodociągowa rozbudowana sieć telekomunikacyjna budowa przeprawy mostowej przez Wisłę lepsze wykorzystanie atrakcyjnego połoŝenia w sąsiedztwie Krakowa oraz Międzynarodowego Portu Lotniczego w Balicach występowanie na terenie gminy GZWP nr 326 pozyskanie oraz właściwe wykorzystanie środków strukturalnych z UE realizacja projektu: Małopolska Sieć Szerokopasmowa - rozbudowa infrastruktury teleinformatycznej INFRASTRUKTURA TECHNICZNA Słabe strony brak ciągów pieszych wzdłuŝ jezdni niewystarczające zasoby własne wody pitnej konieczność zakupu ze źródeł zewnętrznych zły stan techniczny części infrastruktury wodociągowej bardzo niski stopień skanalizowania oraz gazyfikacji gminy niska wydajność oczyszczalni ścieków brak parkingów zły stan techniczny dróg ( zwłaszcza będących poza zarządem gminy) ZagroŜenia mała efektywność w pozyskiwaniu zewnętrznych źródeł finansowych marginalizowanie potrzeb regionu w zakresie rozbudowy i modernizacji układu drogowego Mocne strony Szanse dobrze rozwinięta sieć placówek oświatowych na szczeblu szkolnictwa podstawowego moŝliwość organizacji wydarzeń kulturalnych w szkołach, świetlicach i remizach funkcjonowanie Gminnej Biblioteki Publicznej z filiami pozyskanie sponsorów na unowocześnianie bazy kulturalnej, edukacyjnej i sportowej na terenie gminy skuteczne aplikowanie o środki z Unii Europejskiej INFRASTRUKTURA SPOŁECZNA Słabe strony zły stan techniczny części budynków oświatowych niedostateczne wyposaŝenie części placówek oświatowych w sprzęt komputerowy, księgozbiór biblioteczny i pomoce naukowe niewystarczająco rozbudowana infrastruktura przedszkolna (mała liczba miejsc, brak przedszkoli w większości gminnych miejscowości) brak oddziałów integracyjnych w placówkach oświatowych brak nowoczesnej infrastruktury sportowej zły stan techniczny części obiektów sportowych brak komisariatu policji z całodobowym dyŝurem policyjnym ZagroŜenia mała liczba uczniów w placówkach oświatowych spowodowana niekorzystnymi zmianami w strukturze demograficznej mieszkańców 101

102 na rozbudowę infrastruktury społecznej na terenie gminy współpraca z innymi gminami, powiatem i województwem promocja potencjału gminy w skali ponadlokalnej niewystarczające subwencje ogólne z budŝetu państwa na pokrycie kosztów utrzymania gminnych placówek oświatowych wandalizm dewastacja istniejącej bazy sportowej, kulturalnej, rekreacyjnej 102

103 3. Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Gminy Czernichów będzie podstawowym dokumentem strategicznym określającym cele i priorytety polityki rozwoju w perspektywie najbliŝszych lat oraz warunki, które powinny ten rozwój zapewnić. Dlatego bardzo waŝnym elementem na etapie przygotowywania tego dokumentu były konsultacje społeczne. Przeprowadzone zostały dwuetapowo. I etap polegał na zapoznaniu się z opinią mieszkańców na temat warunków Ŝycia poprzez anonimową ankietę. II etap stanowiły konsultacje oraz uzyskanie informacji na wcześniej rozesłane zagadnienia od wyznaczonych przez Urząd Gminy Czernichów osób zajmujących się poszczególnymi aspektami Ŝycia w gminie. Celem konsultacji, przeprowadzonych w okresie styczeń - luty 2008 r., było poinformowanie społeczności lokalnej o przygotowywanym przez gminę dokumencie oraz uzyskanie opinii na temat postrzeganych walorów i mankamentów Ŝycia w gminie, jak równieŝ proponowanych celów i priorytetów polityki rozwoju w perspektywie najbliŝszych lat. W konsultacjach, poprzez anonimową ankietę zamieszczoną na stronie internetowej Urzędu Gminy oraz dystrybuowaną w szkołach, udział wzięło 443 mieszkańców gminy Czernichów. W wyniku powyŝszego powstał raport, który stanowi udokumentowanie procesu konsultacji społecznych Strategii Rozwoju Gminy Czernichów. Etap I ankieta do mieszkańców Zdecydowanie większe zainteresowanie konsultacjami wykazały kobiety aŝ 73% otrzymanych ankiet oraz osoby od zawsze mieszkające na terenie gminy Czernichów 65%. 103

104 Wykres 20. Respondenci w podziale na płeć Wykres 21. Respondenci w podziale na czas mieszkania na terenie gminy (w latach) M 26,85% 7,75% 4,69% K 73,15% 22,54% 65,02% PoniŜej PowyŜej 10 Od zawsze Źródło: Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie wyników ankiety przygotowanej na potrzeby niniejszego opracowania Największe zainteresowanie aktywnym uczestnictwem w tworzonej strategii wykazywały osoby młode między rokiem Ŝycia (aŝ 60%) oraz osoby z wykształceniem średnim i zawodowym po 38% kaŝda. 104

105 0,46% 5,77% 17,78% 0,93% 3,02% 35,73% 37,64% 38,34% 60,32% Podstawowe Średnie Gimnazjalne WyŜsze Zawodowe Mniej Pow 70 Wykres 22. Respondenci w podziale na wykształcenie Wykres 232. Respondenci w podziale na wiek Źródło: Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie wyników ankiety przygotowanej na potrzeby niniejszego opracowania Wśród respondentów dominowały osoby pracujące 68,6%. NaleŜy odnotować fakt, Ŝe prawie połowa osób jest zadowolona z miejsca w którym Ŝyje i nie planuje w najbliŝszym czasie przeprowadzki. Taki rezultat jest wyjątkowy w świetle usposobienia Polaków do ciągłego narzekania. 105

106 Wykres 24. Respondenci ze względu na zadowolenie z miejsca zamieszkania Wykres 25. Respondenci ze względu na aktywność zawodową 12,56% 11,63% 3,02% 4,19% 16,18% 49,02% 30,64% Pracuj we własnym gospo- Uczący się 68,60% Pracujący Bezrobotny Emeryt/ rencista 2,70% 1,47% Tak, Tak, ale Nie Nie, ale Nie wiem Źródło: Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie wyników ankiety przygotowanej na potrzeby niniejszego opracowania Jako główne pozytywne elementy Ŝycia w gminie Czernichów respondenci wskazali dobry dostęp do sieci telefonicznych, internetu oraz warunki przyrodnicze. Wysoko ocenione zostało równieŝ szkolnictwo, opieka zdrowotna oraz warunki mieszkaniowe. 106

107 Wykres 26. Pozytywne elementy Ŝycia w gminie Czernichów Warunki mieszkaniowe Bezpieczeństwo 2mieszkańców 3 Bezpieczeństwo na drogach 4 Opieka zdrowotna 5 Pomoc społeczna 6 Przedszkola 7 Szkolnictwo 8 Dokształcanie 9 Infrastruktura kanalizacyjna 10 Dostępność i jakość wody 11 Infrastruktura dróg Dostęp do sieci 12 telefonicznych, internetu 13 Warunki przyrodnicze Stan środowiska 14 naturalnego Oferta kulturalnowypoczynkowa 15 Dialog między społecznością 16 lokalną 17 Inne Źródło: Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie wyników ankiety przygotowanej na potrzeby niniejszego opracowania Jako negatywne elementy Ŝycia w gminie najczęściej wskazywane było bezpieczeństwo oraz infrastruktura dróg jak równieŝ niezadowalająca infrastruktura kanalizacyjna. Respondenci bardzo często wskazywali na potrzebę budowy ciągów pieszych zwłaszcza prowadzących do szkół. 107

108 Wykres 27. Negatywne elementy Ŝycia w gminie Czernichów Warunki mieszkaniowe Bezpieczeństwo 2mieszkańców 3 Bezpieczeństwo na drogach 4 Opieka zdrowotna 5 Pomoc społeczna 6 Przedszkola 7 Szkolnictwo 8 Dokształcanie 9 Infrastruktura kanalizacyjna 10 Dostępność i jakość wody 11 Infrastruktura dróg Dostęp do sieci 12 telefonicznych, internetu 13 Warunki przyrodnicze Stan środowiska 14 naturalnego Oferta kulturalnowypoczynkowa 15 Dialog między społecznością 16 lokalną 17 Inne Źródło: Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie wyników ankiety przygotowanej na potrzeby niniejszego opracowania W związku z powyŝszym nie dziwi fakt wskazania obu aspektów: drogowego i kanalizacyjnego, jako najpilniejszych zadań inwestycyjnych w gminie Czernichów. WaŜnym aspektem okazała się równieŝ ogólna poprawa bezpieczeństwa mieszkańców. Wykres 28. Najpilniejsze zadania do realizacji w gminie Czernichów 24,35% 3,57% 2,13% 9,28% 16,52% 5,02% 1. Pełne skanalizowanie gminy 2. Poprawa stanu dróg i budowa chodników 3. Poprawa zasobów mieszkaniowych 4. Poprawa bezpieczeństwa mieszkańców 5. Poprawa bazy turystycznorekreacyjnej 6. Rozwój bazy noclegowej 7. Inne 39,13% Źródło: Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie wyników ankiety przygotowanej na potrzeby niniejszego opracowania 108

109 Wśród osób, które wzięły udział w ankietowaniu, jako główny kierunek rozwoju gminy wskazany został rozwój przedsiębiorczości oraz wykorzystanie wypoczynkowych walorów otoczenia i zamienienie Czernichowa w idealne miejsce do spędzania weekendów i wakacji. Wykres 29. Perspektywy rozwoju gminy Czernichów Czernichów sypialnią 1Krakowa noclegową dla turystów krajowych i 2 mię dzynarodowych Weekend i wakacje w Czernichowie, tj. Rozwój bazy kulturalnej, 3turystycznej, rekreacyjnej Czernichów miejscem 4 rozwoju prze dsię biorczości 5 Spe cjalizacja rolnictwa Międzyregionalna i transnarodowa integracja Gminy Czernichów poprzez współpracę partnerską jednostek samorządowych i 6innych instytucji 7Inne Źródło: Progress Consulting Sp. z o.o. na podstawie wyników ankiety przygotowanej na potrzeby niniejszego opracowania Aby dowiedzieć się, czy mieszkańcy dostrzegają istnienie dotąd niewykorzystanego potencjału zamieszczono w ankiecie na ten temat pytanie otwarte. Wśród najczęściej powtarzających się sugestii było: warunki przyrodnicze i krajobrazowe, parki, zbiorniki wodne zaproponowano rozwój turystyki w tym agroturystyki, powstanie ośrodków wypoczynkowych z akwenami wodnymi, budowa ścieŝek rowerowych; budynki szkół, remiz straŝackich zagospodarowanie ich na zajęcia pozalekcyjne dla dzieci i młodzieŝy, na miejsce spotkań i organizacji imprez kulturalnych; zasygnalizowano równieŝ brak wystarczającej infrastruktury przedszkolnej. Wśród uwag i opinii respondentów powtarzającą się kwestią była konieczność inwestycji w infrastrukturę drogową oraz kanalizacyjną. Ponownie powróciła potrzeba rozbudowy zaplecza przedszkolnego oraz kulturalnego. Pojawiały się opinie o braku miejsc do 109

110 spędzenia czasu wolnego zarówno przez dzieci i młodzieŝ jak i przez osoby dorosłe. Wskazany został równieŝ problem nielegalnie porzucanych na terenie gminy śmieci. Etap II konsultacje z Zespołem Konsultacyjno - Koordynującym ds. Opracowania Strategii Rozwoju Gminy Czernichów Lista zagadnień została skonsultowana z członkami powołanego przez wójta zespołu Konsultacyjno - Koordynującego ds. Opracowania Strategii Rozwoju Gminy Czernichów. Wyniki listy zagadnień przedstawiono poniŝej: A. Dotychczasowy rozwój gminy 1. Dotychczasowa dynamika rozwoju gminy Czernichów była: śadna Niedostateczna Dobra Bardzo dobra 0 Proszę określić dotychczasowe kierunki rozwoju gminy wraz z wyznaczeniem tych, które były rozwijane najbardziej dynamicznie: infrastruktura komunikacyjna (drogi, wodociągi) budownictwo mieszkaniowe działalność gospodarcza w produkcji rolnej (przetwórstwo mięsne handel, usługi infrastruktura ochrony środowiska zabezpieczenie gminy w sprzęt będący w dyspozycji OSP 2. Cechy gminy najistotniejsze pod względem dalszego kształtowania prawidłowego jej rozwoju (max. 4 odpowiedzi): 110

111 bliskość Krakowa i dostępność komunikacyjna 2. zasoby przyrodnicze 3. zasoby kulturalne 4. baza turystyczna i rekreacyjna 5. wysoka jakość środowiska naturalnego 6. jakość Ŝycia mieszkańców 7. baza edukacyjna 8. infrastruktura techniczna (komunikacyjna, ochrony środowiska, telekomunikacyjna) 9. bliskość Portu Lotniczego Balice 10. inne: MoŜliwości zbytu na Śląsku 3. Dziedziny działalności gminy, które powinny w największym stopniu być dofinansowywane z budŝetu gminy (max.4 odpowiedzi): rozwój infrastruktury 2. rozwój bazy edukacyjnej 3. rozwój bazy kulturowej i turystycznej (atrakcje turystyczne, imprezy kulturalne itp) 4. rozwój bazy sportowej i rekreacyjnej (ścieŝki rowerowe i spacerowe, boiska,hale sportowe) 5. gospodarka komunalna 6. ochrona środowiska 7. bezpieczeństwo publiczne 8. inne: drogi, współpraca z i sąsiednimi gminami, Z Krakowem w ramach obszaru metropolitarnego 4. Dziedziny dotychczas niewystarczająco dofinansowane z budŝetu gminy (max.4 odpowiedzi): 111

112 rozwój infrastruktury 2. rozwój bazy edukacyjnej 3. rozwój bazy kulturowej i turystycznej (atrakcje turystyczne, imprezy kulturalne, itp.) 4. rozwój bazy sportowej i rekreacyjnej (ścieŝki rowerowe i spacerowe, boiska, hale sportowe) 5. gospodarka komunalna 6. ochrona środowiska 7. bezpieczeństwo publiczne 8. inne 5. Największe problemy w ramach poszczególnych dziedzin Ŝycia w gminie: Infrastruktura komunikacyjna brak mostu na Wiśle; słaba jakość dróg; brak zintegrowanego systemu komunikacyjnego z Krakowem; brak linii MPK do wszystkich miejscowości; brak ścieŝek rowerowych i chodników- szczególnie przy realizacji nowych inwestycji. Infrastruktura ochrony środowiska brak komunalnych kontenerów na śmieci, odpowiednich do segregacji śmieci; brak alternatywnych źródeł pozyskiwania energii; brak oczyszczalni ścieków(działających); brak skanalizowania całej gminy; duŝa ilość domów pokrytych eternitem; dzikie wysypiska śmieci; brak kar dla mieszkańców naruszających prawo ochrony środowiska, które by ich zdyscyplinowały. Infrastruktura energetyczna przestarzała sieć energetyczna; spadki napięcia na niektórych odcinkach sieci; brak uzbrojenia terenów przewidzianych pod inwestycje budowlane; 112

113 STRATEGIA ROZWOJU GMINY CZERNICHÓW wysoka awaryjność sieci na niektórych odcinkach obserwowalna od kilkunastu lat. Infrastruktura telekomunikacyjna Edukacja brak wolnych numerów TP.SA, brak światłowodu; brak alternatyw dla TP. SA; słaby dostęp do usług teleinformacyjnych; brak moŝliwości podłączenia do internetu; ograniczenia w moŝliwościach technicznych powstania nowych podłączeń. zbyt duŝa ilość placówek oświatowych; brak perspektyw dla funkcjonowania ZSRCKU w Czernichowie; nieefektywna sieć placówek oświatowych; wysokie koszty kształcenia przypadające na 1 ucznia; niski poziom nauczania w stosunku do Krakowa (poziom przystosowuje się do uczniów, a nie uczniowie do poziomu); droga kadra nauczycielska nie zaangaŝowana w Ŝycie szkoły; wysokie koszty nauczania bez przełoŝenia na wyniki w nauce; mało miejsc w przedszkolach, nie we wszystkich miejscowościach jest przedszkole; brak oddziałów integracyjnych w szkołach; brak zajęć pozalekcyjnych z zakresu np. nauk matematyczno-przyrodniczych; brak gimnazjum w Czernichowie; brak wspólnego gimnazjum. Sport i rekreacja Kultura brak infrastruktury sportowej, np. hali sportowej, basenu; brak alternatyw dla LKS-ów, które prowadzą kluby jednosekcyjne; słabo wykorzystana stadnina koni; brak nowoczesnych placów sportowych, np. skatepark; brak dobrze zorganizowanej formy zajęć sportowych, pozalekcyjnych dla dzieci; brak zaplecza alternatywnych form spędzania wolnego czasu przeznaczonego dla wszystkich mieszkańców; mało imprez angaŝujących wszystkich mieszkańców. brak ośrodków kultury wysokiej w gminie; 113

114 STRATEGIA ROZWOJU GMINY CZERNICHÓW niewystarczające wykorzystanie zanikających zawodów w promocji gminy; reaktywowanie elementów kultury charakterystycznych dla Krakowa, np taniec krakowski, muzyka ludowa; brak alternatywnych placówek; zbyt uboga oferta wydarzeń kulturalnych; imprezy obejmują zwykle jedno sołectwo; brak integracji międzygminnej. Ochrona zdrowia i opieka społeczna trudne warunki lokalowe; ciągła zmiana przepisów; postrzeganie GOPS wyłącznie jako punkt wydawania świadczeń finansowych. Bezpieczeństwo mieszkańców inne brak komisariatu policji dla gminy z całodobowym dyŝurem; brak straŝy gminnej (odpowiednika straŝy miejskiej); mała liczba patroli na terenie gminy; działania, które nie dają efektów- zniechęcają do zgłaszania jakichkolwiek form przestępczości. brak otwarcia się na Wisłę, która mogłaby być wizytówką regionu; brak wykorzystania skałek jurajskich; brak gminnej jednostki straŝy poŝarnej. 6. Największe problemy dotykające poszczególne grupy społeczne w gminie: Dzieci brak wystarczającej liczby przedszkoli; brak miejsc w przedszkolach; brak placów zabaw i zróŝnicowanych alternatyw spędzania wolnego czasu; brak zajęć dających poczucie wspólnoty; słabe wykorzystanie obiektów w miejscu zamieszkania, np. remiz; złe warunki nauczania w klasach 1-3; MłodzieŜ brak dziennych ośrodków wsparcia znajdujących się poza murami szkół. brak miejsc przeznaczonych dla młodzieŝy, świetlic, ośrodków kultury; 114

115 STRATEGIA ROZWOJU GMINY CZERNICHÓW brak dobrego wykształcenia; brak liderów lokalnych, pozytywnych wzorców; brak miejsc dających szanse rozwoju; bezrobocie; chuligaństwo. Osoby starsze i samotne brak alternatyw spędzania wolnego czasu; wycofanie się osób starszych z Ŝycia społecznego; znieczulenie społeczeństwa, brak zainteresowania. Osoby bezrobotne bezrobocie zagroŝone są rodziny patologiczne; brak zorganizowanego punktu informacyjnego o wolnych miejscach pracy; brak kursów dokształcających; brak chęci do pracy; praca na czarno; (bezrobocie nie stanowi duŝego problemu gminy). Niepełnosprawni brak przystosowania infrastruktury publicznej do potrzeb niepełnosprawnych; Inne brak zdiagnozowania skali problemu niepełnosprawności na terenie gminy; brak działań zmierzających do ograniczeń skutków niepełnosprawności; brak programów wsparcia, zwłaszcza dla osób młodych i dzieci. Brak. 115

116 7. Dialog społeczny w gminie: STRATEGIA ROZWOJU GMINY CZERNICHÓW Dobry Niedostateczny śaden dobry, mieszkańcy angaŝują się w Ŝycie gminy niedostateczny, mieszkańcy w małym stopniu angaŝują się w Ŝycie gminy Ŝaden, mieszkańcy w ogóle nie angaŝują się w Ŝycie gminy Uwagi w poprzedniej kadencji znaczne zmniejszenie dialogu społecznego konieczność zorganizowania monitorowanego i inspirowanego poprzez UG - Orka forum dyskusyjnego słaba informacja publiczna mieszkańcy mają wiele roszczeń, ale nie przejawiają zaangaŝowania 8. Poziom pozyskiwania zewnętrznych źródeł finansowania przedsięwzięć realizowanych w gminie (np. z NFOŚ, WFOŚ, Kontraktu Wojewódzkiego, Funduszy Europejskich): Brak efektywności Nieznaczy,... Nieznaczny, bo... Dostateczny Bardzo dobry Brak efektywności, w aplikowaniu o środki zewnętrzne, niski poziom pozyskania funduszy zewnętrznych na inwestycje. Nieznaczny, na szczeblu decyzji gminnych złoŝone propozycje nie uzyskują aprobaty juŝ na poziomie planowania, gmina preferuje własne źródła finansowania w realizacji przedsięwzięć. Nieznaczny bo, składanych jest wiele wniosków jednak nie wszystkie uzyskują dofinansowania ze względów niezaleŝnych od gminy, na szczeblu decyzji wojewódzkich. 116

117 Dostateczny, składanych jest wiele wniosków, ale tylko kilka z nich uzyskuje dofinansowanie. Bardzo dobry, składanych jest wiele wniosków i większość z nich uzyskuje dofinansowanie. Uwagi brak komórki, która zajmowała by się tym zagadnieniem. szczególnie w odniesieniu do oświaty i kultury. 10. Czy dotychczas podejmowane działania (np. inwestycyjne, kulturalne, promocyjne) spełniały swoje cele? Tak 9 Nie a. JeŜeli nie, proszę przedstawić przykłady takich przedsięwzięć i podać przyczyny ich niewłaściwego zrealizowania: brak dostatecznej informacji na terenie gminy i powiatu; modernizacja oczyszczalni ścieków w Przegini Duchownej. 117

118 B. Kierunki dalszego rozwoju gminy 1. Czy według Pana/Pani gmina posiada niewykorzystany dotąd (lub nieprawidłowo wykorzystany) potencjał, zasoby? Rodzaj potencjału, zasobów Bliskość Krakowa Dotychczasowe wykorzystanie niewielkie Bliskość lotniska Balice niewielkie Budowa hoteli i parkingów Zasoby przyrodnicze, krajobrazowe niewielkie Propozycja nowego wykorzystania Nawiązanie współpracy z władzami Krakowa w celu wspólnej organizacji imprez kulturalnych (spływ kajakowy i wianki), większa promocja imprez gminnych w Krakowie Budowa ścieŝki ornitologicznej w Kamieniu- reklama w placówkach oświatowych ścieŝki turystyczne, rowerowe, konne ośrodki wypoczynku sobotnio-niedzielnego ZSRCKU niewielkie Przekwalifikowanie profilu szkoły, np na sportowy Remizy osp słabe wykorzystanie Zajęcia dla dzieci i młodzieŝy (np tenis stołowy, judo) Taniec ludowy, muzyka ludowa Tradycyjna produkcja Ŝywności brak wykorzystania brak wykorzystania Zespół folklorystyczny Obiekty turystyczne oferujące tradycyjne produkty Ŝywnościowe Tradycja wikliniarskie brak wykorzystania Izba regionalna, kształcenie w zakresie zawodów ginących Zasoby kulturowe i oświatowe Zbiorniki wodne Rzeka Wisła - Gminne Centrum Naukowo-Kulturowe niewielkie niewielkie Ośrodki sportów wodnych, kąpieliska ośrodki wypoczynku dla całych rodzin ośrodki wędkarskie z zapleczem noclegowym lub polem namiotowym Szlak kajakowy, przystań dla kajaków, pola namiotowe, ścieŝki rowerowe wzdłuŝ rzeki Stowarzyszenia lokalne współpraca z UG Zwielokrotnienie współpracy z UG Imprezy kulturalne w obrębie sołectw Rozszerzenie na całą gminę, powiat promocja w sąsiednich ośrodkach Środowisko naturalne ścieŝki rowerowe Organizacja zjazdów, zawodów, konkursów 118

119 2. W jakim kierunku według Pana/Pani gmina powinna się przede wszystkim rozwijać? Czernichów sypialnią dla Krakowa 2. Czernichów bazą noclegową dla turystów krajowych i międzynarodowych 3. Weekend i wakacje w Czernichowie tj. rozwój bazy kulturalnej, turystycznej, rekreacyjnej 4. Czernichów miejscem rozwoju przedsiębiorczości 5. Specjalizacja rolnictwa 6. Międzyregionalna i transnarodowa integracja gminy Czernichów 7. inne: miejsce spotkań kulturalnych i sportowych ściągnięcie ludzi z Krakowa, a w zamian rozwój społeczny i intelektualny mieszkańców 3. Czy posiada Pan/Pani pomysły rozwoju gminy, które dotąd nie zostały wykorzystane wykorzystanie Wisły - utworzenie ścieŝek rowerowych, przystani kajakowych; wykorzystanie tradycji ludowej do tworzenia produktu turystycznego; uzbrojenie terenów pod zabudowę domków jednorodzinnych; rozbudowa, modernizacja szkoły rolniczej - Centrum Biznesu; stworzenie parku technologicznego. PowyŜej przedstawione wypowiedzi pomogły w skonkretyzowaniu kierunków rozwoju gminy Czernichów. Wieloletnie obserwacje, doświadczenia oraz bezpośredni kontakt z mieszkańcami pozwalają samorządowcom na zhierarchizowanie podejmowanych działań odpowiednio do zgłaszanych potrzeb mieszkańców i wymogów prawnych. Właściwość realizowanych przedsięwzięć stanowi kolejny argument do rozwijania dialogu społecznego celem sprawnej i zrównowaŝonej ekspansji gminy przy jednoczesnym wzroście zadowolenia społecznego. 119

120 4. WIZJA Wizja przedstawia poŝądany stan przyszłości danej jednostki samorządu terytorialnego, na koniec załoŝonego horyzontu czasowego. Ukazuje poŝądany wizerunek gminy. Wizja gminy Czernichów zawiera się w stwierdzeniu: Czernichów gminą oferującą swoim mieszkańcom europejski standard Ŝycia i szerokie perspektywy rozwoju osobistego. W gminie dąŝy się do zapewnienia mieszkańcom europejskiego standardu Ŝycia, z w pełni rozbudowaną infrastrukturą techniczną, zdrowotną i kulturalną umoŝliwiającą rozwój osobisty kaŝdego mieszkańca. Dzięki temu, gmina stanie się miejscem, do którego chętnie się będzie przyjeŝdŝać, z przyjemnością mieszkać i do którego będzie się chciało wracać. Gmina Czernichów miejscem wypoczynku i spotkań wśród bogatych walorów przyrodniczych. Dzięki rozbudowie infrastruktury technicznej oraz wykorzystaniu walorów przyrodniczych oraz bliskości Międzynarodowego Portu Lotniczego w Balicach i Krakowa, Gmina Czernichów stanie się miejscem wypoczynku i spotkań. Rozbudowana baza wypoczynkowo - turystyczna zachęci do odwiedzania wymienionego obszaru, a bogaty wachlarz moŝliwości obcowania z naturą pozwoli na zdrowy wypoczynek. 120

121 5. MISJA Misja wyznacza generalny kierunek, w którym podąŝa dana jednostka samorządu terytorialnego. W sposób ogólny określa ona to, co gmina chce osiągnąć w załoŝonym horyzoncie czasowym. Z misji wypływają cele strategiczne, których uszczegółowieniem są następnie cele operacyjne i konkretne zadania. Misja gminy Czernichów brzmi następująco: Zapewnienie mieszkańcom europejskiego standardu Ŝycia, umoŝliwienie im dynamicznego rozwoju osobistego i zawodowego oraz pełne wykorzystanie potencjału bogatych walorów przyrodniczych i lokalizacyjnych w kreowaniu rozwoju gospodarczego i turystycznego. Ilustracja 16: Schemat planowania strategicznego Źródło: Opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. 121

122 6. Cele strategiczne i operacyjne Przeprowadzenie wieloaspektowej analizy obecnej sytuacji gminy Czernichów umoŝliwiło wyodrębnienie mocnych i słabych stron. Wskazano równocześnie na szanse i zagroŝenia płynące z otoczenia, które mogą mieć wpływ na przyszłe funkcjonowanie gminy. Zostały one zestawione w analizie SWOT. Kolejnym etapem prac nad przygotowaniem Strategii Rozwoju Gminy Czernichów były spotkania konsultacyjne. Wynikiem prac było wyodrębnienie trzech obszarów, na których powinien bazować dalszy rozwój gminy. Ilustracja 17: Strategiczne obszary rozwojowe gminy Czernichów Źródło: Opracowanie Progress Consulting Sp. z o.o. Przyszłość gminy Czernichów wiąŝe się ze stałym podnoszeniem standardu Ŝycia na tym terenie. Zwiększenie atrakcyjności i konkurencyjności obszaru nie jest moŝliwe bez przeprowadzania działań przyczyniających się do poprawy jakości Ŝycia mieszkańców. Jest to szczególnie istotne w kontekście wykorzystania strategicznego połoŝenia w pobliŝu Krakowa i stworzenia alternatywnej moŝliwości osiedlania się. Priorytetem władz gminy będzie dąŝenie do zapewnienia mieszkańcom jak najlepszych warunków zamieszkania. Osiągnięcie tego celu będzie wymagało realizacji róŝnorodnych przedsięwzięć, zarówno 122

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KRASOWICE

Plan Odnowy Miejscowości KRASOWICE Plan Odnowy Miejscowości KRASOWICE na lata 2008-2015 I. Charakterystyka miejscowości 1. PołoŜenie Powierzchnia: ok. 984 hektary Województwo: Opolskie Powiat: Namysłowski Gmina: Namysłów 2. Rys historyczny

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA MIESIĘCZNA

INFORMACJA MIESIĘCZNA POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE 83-400 Kościerzyna ul. Tkaczyka 1 tel. (58) 686-58-88 fax (58) 686-61-56 email:gdko@praca.gov.pl INFORMACJA MIESIĘCZNA o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim w

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE Spotkania konsultacyjne współfinansowane są przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europa inwestująca w obszary wiejskie w ramach działania 19 Wsparcie dla Rozwoju Lokalnego

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU GMINY CZERNICHÓW ZAŁĄCZNIK NR 2 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA. Strategia Rozwoju Gminy Czernichów Załącznik nr 2 Źródła finansowania

STRATEGIA ROZWOJU GMINY CZERNICHÓW ZAŁĄCZNIK NR 2 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA. Strategia Rozwoju Gminy Czernichów Załącznik nr 2 Źródła finansowania Strategia Rozwoju Gminy Czernichów Załącznik nr 2 Źródła finansowania 1 Nazwa zadania Wartość Lata realizacji Źródła finansowania CEL STRATEGICZNY I POPRAWA JAKOŚCI śycia MIESZKAŃCÓW Remont i modernizacja

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA ZIMOWISKA 2008 ROK RYS HISTORYCZNY Zimowiska to wieś w granicach sołectwa Grabno, połoŝona przy drodze krajowej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2013 r. -

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2013 r. - Miejski Urząd Pracy w Lublinie ul. Niecała 14, 20-080 Lublin www.mup.lublin.pl Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2013 r. - Lublin, wrzesień 2013 r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO śśeenniiaa DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE GMIINNYY SSTTRRZZEELLCCEE OPPOLLSSKIIEE Rozdział 03 Ogólny opis

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH. I NADWYśKOWYCH. W POWIECIE SKARśYSKIM W 2008 ROKU. Część II

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH. I NADWYśKOWYCH. W POWIECIE SKARśYSKIM W 2008 ROKU. Część II RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W POWIECIE SKARśYSKIM W 2008 ROKU Część II POWIATOWY URZĄD PRACY W SKARśYSKU-KAMIENNEJ ul. 1 MAJA 105 26-110 SKARśYSKO-KAMIENNA SkarŜysko-Kamienna, sierpień

Bardziej szczegółowo

Miasto: Zielona Góra. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 58. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1021470 55,4

Miasto: Zielona Góra. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 58. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1021470 55,4 Miasto: Zielona Góra Powierzchnia w km2 w 2013 r. 58 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2030 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 118950 119023 118405 Ludność w wieku

Bardziej szczegółowo

PODAś NA RYNKU PRACY ORAZ POZIOM BEZROBOCIA W POWIECIE CHRZANOWSKIM

PODAś NA RYNKU PRACY ORAZ POZIOM BEZROBOCIA W POWIECIE CHRZANOWSKIM PODAś NA RYNKU PRACY ORAZ POZIOM BEZROBOCIA W POWIECIE CHRZANOWSKIM I. Osoby pracujące Prognoza rozwoju rynku pracy powiatu chrzanowskiego od strony podaŝowej musi uwzględniać generalne tendencje, dotyczące

Bardziej szczegółowo

Miasto: Kraków. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 327. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 3360581 58,5 53,4 56,1 57,8

Miasto: Kraków. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 327. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 3360581 58,5 53,4 56,1 57,8 Miasto: Kraków Powierzchnia w km2 w 2013 r. 327 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2322 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 757740 758334 758992 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI BUKOWA ŚLĄSKA NA LATA 2008-2015

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI BUKOWA ŚLĄSKA NA LATA 2008-2015 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI BUKOWA ŚLĄSKA NA LATA 2008-2015 I. CHARAKTERYSTYKA MIEJSCOWOŚCI 1. PołoŜenie Bukowa Śląska o powierzchni 647 ha leŝy w powiecie namysłowskim. Administracyjnie naleŝy do Gminy Namysłów,

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Dąbrowa Górnicza Powierzchnia w km2 w 2013 r. 189 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 657 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 126079 124701 123994 Ludność w

Bardziej szczegółowo

Miasto: Jelenia Góra. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 109. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2909997 55,8

Miasto: Jelenia Góra. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 109. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2909997 55,8 Miasto: Jelenia Góra Powierzchnia w km2 w 2013 r. 109 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 751 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 84015 82846 81985 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto ZIELONA GÓRA WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W ZIELONEJ GÓRZE. Powierzchnia w km² 58 2014. Województwo 2014 56,8

Miasto ZIELONA GÓRA WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W ZIELONEJ GÓRZE. Powierzchnia w km² 58 2014. Województwo 2014 56,8 URZĄD STATYSTYCZNY W ZIELONEJ GÓRZE Powierzchnia w km² 58 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2038 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Miasto ZIELONA GÓRA Województwo 2014 LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA DDĘĘBBIICCAA Rozdział 03 Ogólny opis gminy X-2796.03

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Poznań Powierzchnia w km2 w 2013 r. 262 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2092 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 555614 550742 548028 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Częstochowa Powierzchnia w km2 w 2013 r. 160 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1455 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 237203 234472 232318 Ludność w wieku

Bardziej szczegółowo

Miasto: Kielce. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 110. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1268239 59,0 53,3 57,1 59,2

Miasto: Kielce. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 110. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1268239 59,0 53,3 57,1 59,2 Miasto: Kielce Powierzchnia w km2 w 2013 r. 110 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1823 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 202450 200938 199870 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Katowice. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 165. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 54,7 56,7 58,4

Miasto: Katowice. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 165. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 54,7 56,7 58,4 Miasto: Katowice Powierzchnia w km2 w 2013 r. 165 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1849 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 311421 307233 304362 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Wrocław Powierzchnia w km2 w 2013 r. 293 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2159 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 630691 631188 632067 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Łomża Powierzchnia w km2 w 2013 r. 33 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1920 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 63240 62812 62711 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Opole. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 97. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1004416 54,5 50,4 53,7 56,1

Miasto: Opole. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 97. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1004416 54,5 50,4 53,7 56,1 Miasto: Opole Powierzchnia w km2 w 2013 r. 97 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1244 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 122656 121576 120146 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Bydgoszcz. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 176. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2092564 57,0 55,1 57,6 59,4

Miasto: Bydgoszcz. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 176. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2092564 57,0 55,1 57,6 59,4 Miasto: Bydgoszcz Powierzchnia w km2 w 2013 r. 176 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2042 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 364443 361254 359428 Ludność w wieku

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Toruń Powierzchnia w km2 w 2013 r. 116 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1758 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 205129 204299 203447 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Gliwice. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 134. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 52,2 54,9 56,5

Miasto: Gliwice. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 134. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 52,2 54,9 56,5 Miasto: Gliwice Powierzchnia w km2 w 2013 r. 134 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1385 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 187830 186210 185450 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto SIEDLCE WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W WARSZAWIE. Powierzchnia w km² 32 2014. Województwo 2014 61,4

Miasto SIEDLCE WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W WARSZAWIE. Powierzchnia w km² 32 2014. Województwo 2014 61,4 URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE Powierzchnia w km² 32 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2404 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto SIEDLCE LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Miasto: Sopot. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 17. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2295811 57,8 59,8 63,7 65,4

Miasto: Sopot. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 17. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2295811 57,8 59,8 63,7 65,4 Miasto: Sopot Powierzchnia w km2 w 2013 r. 17 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2193 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 38858 38217 37903 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Siedlce. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 32. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 5316840 60,1 51,7 54,7 57,6

Miasto: Siedlce. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 32. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 5316840 60,1 51,7 54,7 57,6 Miasto: Siedlce Powierzchnia w km2 w 2013 r. 32 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2396 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 76303 76393 76347 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Jaworzno. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 153. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 50,9 52,8 53,6

Miasto: Jaworzno. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 153. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 50,9 52,8 53,6 Miasto: Jaworzno Powierzchnia w km2 w 2013 r. 153 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 614 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 94831 94305 93708 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Warszawa. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 517. Miasto 2012 2013. Województwo 2013

Miasto: Warszawa. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 517. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 Miasto: Warszawa Powierzchnia w km2 w 2013 r. 517 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 3334 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 1700112 1715517 1724404 Ludność w wieku

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY WE WROCŁAWIU Powierzchnia w km² 293 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2167 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto WROCŁAW LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE Powierzchnia w km² 46 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1374 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto PRZEMYŚL LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Miasto: Olsztyn. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 88. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1446915 54,6 48,8 51,9 53,7

Miasto: Olsztyn. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 88. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1446915 54,6 48,8 51,9 53,7 Miasto: Olsztyn Powierzchnia w km2 w 2013 r. 88 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1978 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 175388 174641 174675 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto BYTOM WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 69 2014. Województwo 2014 58,2

Miasto BYTOM WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 69 2014. Województwo 2014 58,2 URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICE Powierzchnia w km² 69 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2481 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto BYTOM LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU W

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Piekary Śląskie Powierzchnia w km2 w 2013 r. 40 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1429 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 58022 57502 57148 Ludność w wieku

Bardziej szczegółowo

Miasto: Rzeszów. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 117. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2129294 57,1 50,1 52,6 54,6

Miasto: Rzeszów. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 117. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2129294 57,1 50,1 52,6 54,6 Miasto: Rzeszów Powierzchnia w km2 w 2013 r. 117 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1574 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 179199 182028 183108 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto TYCHY WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 82 2014. Województwo 2014 58,2

Miasto TYCHY WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 82 2014. Województwo 2014 58,2 URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICE Powierzchnia w km² 82 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1572 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto TYCHY LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU W

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Bielsko-Biała Powierzchnia w km2 w 2013 r. 125 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1395 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 174755 174370 173699 Ludność w wieku

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W GDAŃSKU Powierzchnia w km² 43 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2160 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto SŁUPSK LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU W

Bardziej szczegółowo

Miasto: Piotrków Trybunalski

Miasto: Piotrków Trybunalski Miasto: Piotrków Trybunalski Powierzchnia w km2 w 2013 r. 67 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1129 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 76881 76404 75903 Ludność w

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W BIAŁYMSTOKU Powierzchnia w km² 102 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2893 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Miasto BIAŁYSTOK Województwo 2014 LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Gminy Prudnik

Charakterystyka Gminy Prudnik AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE PRUDNIK Część 03 Charakterystyka Gminy Prudnik W 835.03 2/8 SPIS TREŚCI 3.1 Charakterystyka Gminy

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Elbląg Powierzchnia w km2 w 2013 r. 80 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1540 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 124883 123659 122899 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA Pole C Gospodarstwo, kapitał, kreatywność, technologie LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA przygotowana przez Warszawa, 25 lipca 2005 r. Wstęp Niniejszy dokument prezentuje listę wskaźników ogólnych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROMOCJI ZATRUDNIENIA ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY W POWIECIE JASIELSKIM NA LATA 2008-2013

PROGRAM PROMOCJI ZATRUDNIENIA ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY W POWIECIE JASIELSKIM NA LATA 2008-2013 Powiatowy Urząd Pracy w Jaśle PROGRAM PROMOCJI ZATRUDNIENIA ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY W POWIECIE JASIELSKIM NA LATA 2008-2013 Jasło, lipiec 2008 rok 2 Bezrobocie jest jednym z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Ankieta przeznaczona jest dla. mieszkańców gminy, podmiotów gospodarczych działających na terenie gminy, radnych miasta i gminy.

Ankieta przeznaczona jest dla. mieszkańców gminy, podmiotów gospodarczych działających na terenie gminy, radnych miasta i gminy. W związku z przystąpieniem Urzędu Gminy w Czempiniu do opracowania Strategii Rozwoju na lata 2007-2013, zwracamy się z prośbą do wszystkich mieszkańców naszej gminy o współuczestniczenie w tworzeniu dokumentu.

Bardziej szczegółowo

MIESIĘCZNA INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY W POWIECIE OŚWIĘCIMSKIM. według stanu na dzień 30.06.2012 roku

MIESIĘCZNA INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY W POWIECIE OŚWIĘCIMSKIM. według stanu na dzień 30.06.2012 roku MIESIĘCZNA INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY W POWIECIE OŚWIĘCIMSKIM według stanu na dzień 30.06. roku OŚWIĘCIM, LIPIEC Według stanu na dzień 30 czerwca roku w powiecie oświęcimskim zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ PIERWSZA: DANE INSTYTUCJI OBJĘTYCH WSPARCIEM W RAMACH PROGRAMU, W TYM ICH PRACOWNIKÓW

CZĘŚĆ PIERWSZA: DANE INSTYTUCJI OBJĘTYCH WSPARCIEM W RAMACH PROGRAMU, W TYM ICH PRACOWNIKÓW Załącznik nr 6 do Polityki Bezpieczeństwa dla systemu Podsystem Monitorowania Europejskiego Funduszu Społecznego 2007 u Beneficjenta PO KL Opis struktury zbioru danych PEFS 2007 wskazujący zawartość poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy w obszarze przygranicznym województwa lubelskiego Wojewódzki Urząd Pracy w Lublinie Dyrektor Jacek Gallant Liczba bezrobotnych W latach 2000-20012001 utrzymywała się tendencje wzrostu bezrobocia.

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC:

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC: SPIS TABLIC: Tablica 1 Prognoza demograficzna dla województwa pomorskiego na lata 2005 2030... 76 Tablica 2 UŜytki rolne w województwie pomorskim wg klas bonitacyjnych gleb w 2000 r.... 90 Tablica 3 Warunki

Bardziej szczegółowo

STATUT URZĘDU PRACY POWIATU KRAKOWSKIEGO

STATUT URZĘDU PRACY POWIATU KRAKOWSKIEGO Załącznik do Uchwały Nr XLV/342/10 Rady Powiatu w Krakowie z dnia 31.03. 2010 r. STATUT URZĘDU PRACY POWIATU KRAKOWSKIEGO Misja Urzędu Pracy Powiatu Krakowskiego: Urząd Pracy Powiatu Krakowskiego jest

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W LEGNICY Z FILIĄ W CHOJNOWIE ANALIZA EFEKTYWNOŚCI I SKUTECZNOŚCI SZKOLEŃ ZA 2014 ROK

POWIATOWY URZĄD PRACY W LEGNICY Z FILIĄ W CHOJNOWIE ANALIZA EFEKTYWNOŚCI I SKUTECZNOŚCI SZKOLEŃ ZA 2014 ROK POWIATOWY URZĄD PRACY W LEGNICY Z FILIĄ W CHOJNOWIE ANALIZA EFEKTYWNOŚCI I SKUTECZNOŚCI SZKOLEŃ ZA 214 ROK KWIECIEŃ 215 Zgodnie z 84 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 214

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY U R Z Ą D P R A C Y POWIATOWY URZĄD PRACY w GiŜycku ul.gdańska 11 www.gizycko.pup.gov.pl Analiza lokalnego rynku powiatu giŝyckiego w listopadzie 2014r. GiŜycko grudzień - 2014 rok 1. Poziom i dynamika

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja i waloryzacja walorów krajobrazowych

Inwentaryzacja i waloryzacja walorów krajobrazowych Inwentaryzacja i waloryzacja walorów krajobrazowych na terenie Dłubniańskiego i Rudniańskiego Parku Krajobrazowego Podsumowanie i wnioski oprac. mgr inż. Agnieszka Dubiel, mgr inż. Małgorzata Zygmunt Dłubniański

Bardziej szczegółowo

Analiza sytuacji na rynku pracy w powiecie chrzanowskim na koniec stycznia 2012r.

Analiza sytuacji na rynku pracy w powiecie chrzanowskim na koniec stycznia 2012r. 1. POZIOM BEZROBOCIA Według stanu na dzień 31.01.2012 roku w Powiatowym Urzędzie Pracy w Chrzanowie były zarejestrowane 6 294 osoby bezrobotne. Liczba bezrobotnych była mniejsza niż w styczniu 2011 roku

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE 83-400 Kościerzyna ul. Tkaczyka 1 tel. (58) 680-20-50 fax 680-20 -51 email:gdko@praca.gov.pl www.pup.koscierzyna.pl INFORMACJA MIESIĘCZNA o stanie bezrobocia w powiecie

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Grabno 2008 rok RYS HISTORYCZNY Grabno towieś sołecka, obejmująca miejscowość Zimowiska, połoŝona na płaskiej morenie

Bardziej szczegółowo

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Charakterystyka miejscowości, opis planowanych zadań inwestycyjnych, inwentaryzacja zasobów

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W ZŁOTOWIE

POWIATOWY URZĄD PRACY W ZŁOTOWIE POWIATOWY URZĄD PRACY W ZŁOTOWIE Informacja Powiatowego Urzędu Pracy w Złotowie o stanie bezrobocia w mieście Złotów i podejmowanych działaniach w zakresie przeciwdziałania bezrobociu. 1. Poziom bezrobocia

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE. 83-400 Kościerzyna ul. Tkaczyka 1 tel. (58) 686-58-88 fax (58) 686-61-56 email:gdko@praca.gov.

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE. 83-400 Kościerzyna ul. Tkaczyka 1 tel. (58) 686-58-88 fax (58) 686-61-56 email:gdko@praca.gov. POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE 83-400 Kościerzyna ul. Tkaczyka 1 tel. (58) 686-58-88 fax (58) 686-61-56 email:gdko@praca.gov.pl INFORMACJA MIESIĘCZNA o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim w

Bardziej szczegółowo

II KONSULTACJE W SPRAWIE OPRACOWANIA STRATEGII ROZWOJU GMINY OSIEK NA LATA 2015-2022

II KONSULTACJE W SPRAWIE OPRACOWANIA STRATEGII ROZWOJU GMINY OSIEK NA LATA 2015-2022 II KONSULTACJE W SPRAWIE OPRACOWANIA STRATEGII ROZWOJU GMINY OSIEK NA LATA 2015-2022 2022 WYNIKI ANKIETY DLA MIESZKAŃCÓW GMINY OSIEK OCENA STANU INFRASTRUKTURY NA TERENIE GMINY OSIEK OCENA SYTUACJI GOSPODARCZEJ

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. -

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. - Miejski Urząd Pracy w Lublinie ul. Niecała 14, 20-080 Lublin www.mup.lublin.pl Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. - Lublin, wrzesień 2011 Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2009 rok z załącznikami

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2009 rok z załącznikami ł Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2009 rok z załącznikami POWIAT GDAŃSKI Gdańsk, styczeń 2010 1. Wielkość i stopa bezrobocia Stopa bezrobocia stan z 31.12.2009r.

Bardziej szczegółowo

Miasto: Leszno. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 32. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 3467016 57,1 53,1 56,4 58,7

Miasto: Leszno. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 32. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 3467016 57,1 53,1 56,4 58,7 Miasto: Leszno Powierzchnia w km2 w 2013 r. 32 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2027 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 64654 64722 64589 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY

GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY Dragon Partners Sp. z o.o., Lipiec 2013 1 Spis treści I. Podstawowe informacje...3 A. Dane teleadresowe...3 B. Charakterystyka Emitenta...3 II. Program emisji obligacji...5

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

Miasto: Szczecin. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 301. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1718861 55,2 52,7 55,8 57,7

Miasto: Szczecin. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 301. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1718861 55,2 52,7 55,8 57,7 Miasto: Szczecin Powierzchnia w km2 w 2013 r. 301 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1358 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 410245 408913 408172 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU Powierzchnia w km² 262 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2083 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto POZNAŃ LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Miasto: Rybnik. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 148. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 51,4 53,4 54,6

Miasto: Rybnik. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 148. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 51,4 53,4 54,6 Miasto: Rybnik Powierzchnia w km2 w 2013 r. 148 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 945 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 141036 140789 140173 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto CHORZÓW WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 33 2014. Województwo 2014 58,2

Miasto CHORZÓW WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 33 2014. Województwo 2014 58,2 URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICE Powierzchnia w km² 33 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 3319 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto CHORZÓW LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

MIESIĘCZNA INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY W POWIECIE OŚWIĘCIMSKIM. według stanu na dzień 29.02.2012 roku

MIESIĘCZNA INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY W POWIECIE OŚWIĘCIMSKIM. według stanu na dzień 29.02.2012 roku MIESIĘCZNA INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY W POWIECIE OŚWIĘCIMSKIM według stanu na dzień 29.02.2012 roku OŚWIĘCIM, MARZEC 2012 Według stanu na dzień 29 lutego 2012 roku w powiecie oświęcimskim

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICE Powierzchnia w km² 160 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1441 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Miasto CZĘSTOCHOWA Województwo 2014 LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Suwałki Powierzchnia w km2 w 2013 r. 66 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1058 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 69245 69404 69317 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy we Wschowie. Analiza rynku pracy w gminie Szlichtyngowa w latach 2013-2014 oraz w okresie styczeń marzec 2015.

Powiatowy Urząd Pracy we Wschowie. Analiza rynku pracy w gminie Szlichtyngowa w latach 2013-2014 oraz w okresie styczeń marzec 2015. Powiatowy Urząd Pracy we Wschowie Analiza rynku pracy w gminie Szlichtyngowa w latach 2013-2014 oraz w okresie styczeń marzec 2015. Czerwiec 2015 WSTĘP Powiatowy Urząd Pracy we Wschowie, działa w oparciu

Bardziej szczegółowo

Miasto OPOLE WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W OPOLU. Powierzchnia w km² 97 2014. Województwo 2014 55,6. w wieku produkcyjnym 53,7 56,1 58,4

Miasto OPOLE WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W OPOLU. Powierzchnia w km² 97 2014. Województwo 2014 55,6. w wieku produkcyjnym 53,7 56,1 58,4 URZĄD STATYSTYCZNY W OPOLU Powierzchnia w km² 97 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1238 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto OPOLE LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU W 2014

Bardziej szczegółowo

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Analiza SWOT Wrzesień 2015 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Zadanie współfinansowane

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ROPCZYCKO SĘDZISZOWSKIM W 2013 ROKU (CZĘŚĆ PROGNOSTYCZNA)

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ROPCZYCKO SĘDZISZOWSKIM W 2013 ROKU (CZĘŚĆ PROGNOSTYCZNA) Powiatowy Urząd Pracy w 39-100 Ropczyce, ul. NMP 2 Tel/fax (017) 2218523 e-mail: rzro@praca.gov.pl MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ROPCZYCKO SĘDZISZOWSKIM W 2013 ROKU (CZĘŚĆ PROGNOSTYCZNA)

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W GDAŃSKU Powierzchnia w km² 262 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1762 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto GDAŃSK LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Miasto GORZÓW WIELKOPOLSKI

Miasto GORZÓW WIELKOPOLSKI URZĄD STATYSTYCZNY W ZIELONEJ GÓRZE Powierzchnia w km² 86 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1448 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto GORZÓW WIELKOPOLSKI LUDNOŚĆ WEDŁUG

Bardziej szczegółowo

Miasto GDYNIA WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014. Powierzchnia w km² 135 2014. Województwo 2014. w wieku produkcyjnym 59,7 61,6 63,8 59,2

Miasto GDYNIA WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014. Powierzchnia w km² 135 2014. Województwo 2014. w wieku produkcyjnym 59,7 61,6 63,8 59,2 URZĄD STATYSTYCZNY W GDAŃSKU Powierzchnia w km² 135 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1834 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto GDYNIA LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Kraków 27 stycznia 2010 r. Źródła prawa Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (2003); Ustawa o ochronie przyrody

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY Powierzchnia w km² 116 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1756 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto TORUŃ LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

BEZROBOCIE NA TERENIE POWIATU GOSTYNIŃSKIEGO w końcu czerwca 2013r.

BEZROBOCIE NA TERENIE POWIATU GOSTYNIŃSKIEGO w końcu czerwca 2013r. POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Płocka 66/68, 09-500 Gostynin tel. 024 269 71 59, 024 235 48 33, fax 024 269 71 79, e-mail wago@pup-gostynin.pl www.pup-gostynin.pl OR- 41-6/AW/13 Gostynin, dnia 11.07.2013r.

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY Powierzchnia w km² 84 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1351 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Miasto WŁOCŁAWEK Województwo 2014 LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Irena Niedźwiecka-Filipiak UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU Instytut Architektury Krajobrazu Forum Debaty Publicznej Sieć Najciekawszych Wsi sposób na zachowanie

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań II warsztat strategiczny gmina Gorzków Część I. Opracowanie Misji i Wizji gminy MISJA Grupa 1: 1. Bezpieczne przejścia szlaki komunikacyjne (ścieżka rowerowa, szlaki konne, trasy spacerowe, chodniki łączące

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do ankiety dane osobowe uczestnika projektu

Objaśnienia do ankiety dane osobowe uczestnika projektu Dane uczestnika Lp. Nazwa 1 Imię (imiona) 2 Nazwisko 3 Płeć 4 Wiek w chwili przystępowania do projektu Objaśnienia do ankiety dane osobowe uczestnika projektu Pole wiek uzupełniane jest automatycznie po

Bardziej szczegółowo

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "LIWOCZ" zaprasza wszystkich zainteresowanych na bezpłatne szkolenie pt. "Małe projekty - sposób na aktywizację społeczności lokalnej" dotyczące przygotowania wniosków

Bardziej szczegółowo

r O CS < < k o. ł O z X U os K Z 11 1 ULI » u ITALI ANOWI ... Q X U 5: i2 < OO i UJ I o o Q <

r O CS < < k o. ł O z X U os K Z 11 1 ULI » u ITALI ANOWI ... Q X U 5: i2 < OO i UJ I o o Q < 2 00 8 r O CS k o. ł _J z O z as X U $ os K Z 11 1 ULI U» u UJ ry Q X OS o o U 5: i2.... ANOWI ITALI BIBLIOGRAFIA SPIS TABEL SPIS PLANSZ OO i UJ I Q > 236 BIBLIOGRAFIA MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE 1. Strategia Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Usługi Powiatowego Urzędu Pracy skierowane do Poszukujących Pracy

Usługi Powiatowego Urzędu Pracy skierowane do Poszukujących Pracy Usługi Powiatowego Urzędu Pracy skierowane do Poszukujących Pracy Definicja Poszukujący pracy oznacza to osobę, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego poszukujących zatrudnienia, innej pracy

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W POWIECIE LIMANOWSKIM CZĘŚĆ PROGNOSTYCZNA

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W POWIECIE LIMANOWSKIM CZĘŚĆ PROGNOSTYCZNA RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W POWIECIE LIMANOWSKIM CZĘŚĆ PROGNOSTYCZNA SIERPIEŃ 2011 Celem badania jest uzyskanie informacji o liczbie absolwentów według zawodów, którzy ukończyli szkołę

Bardziej szczegółowo

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN Załącznik do uchwały nr XXXV/ 219 / 2010 Rady Gminy Nowe Miasto nad Wartą z dnia 14 stycznia 2010 r. Plan odnowy miejscowości KRUCZYN w ramach działania: Odnowa i rozwój wsi objętego Programem Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r.

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Marzec 2015 Data wydania Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Tczew, marzec 2015 Marzec 2015 Str. 2 Uwagi metodyczne Podstawę prawną

Bardziej szczegółowo

GOSPODAROWANIE ŚRODKAMI FUNDUSZU PRACY - SPRAWOZDANIE ZA 2005 R. -

GOSPODAROWANIE ŚRODKAMI FUNDUSZU PRACY - SPRAWOZDANIE ZA 2005 R. - MIEJSKI URZĄD PRACY W LUBLINIE www.mup.lublin.pl GOSPODAROWANIE ŚRODKAMI FUNDUSZU PRACY - SPRAWOZDANIE ZA 2005 R. - LUBLIN, MARZEC 2006 R. Gospodarowanie środkami Funduszu Pracy - sprawozdanie za 2005

Bardziej szczegółowo

Aktualna sytuacja dotycząca bezrobocia na terenie powiatu zawierciańskiego (stan na 28.02.2009r.)

Aktualna sytuacja dotycząca bezrobocia na terenie powiatu zawierciańskiego (stan na 28.02.2009r.) Zawiercie, 09.03.2009r. Aktualna sytuacja dotycząca bezrobocia na terenie powiatu zawierciańskiego (stan na 28.02.2009r.) Według stanu na dzień 28.02.2009r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Zawierciu zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo