Urbanizacja w zrównoważonym rozwoju województwa śląskiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Urbanizacja w zrównoważonym rozwoju województwa śląskiego"

Transkrypt

1 BOŻENA GAJDZIK Politechnika Śląska, Katedra Zarządzania i Informatyki Urbanizacja w zrównoważonym rozwoju województwa śląskiego Urbanization in sustainable development of Silesian voivodship Streszczenie: W artykule przedstawiono wieloaspektowe ujęcie urbanizacji w kontekście zrównoważonego rozwoju samorządowej jednostki terytorialnej. Najogólniej ujmując urbanizacja pojmowana jest jako proces koncentracji ludności w miastach. Proces ten wpływa na stan środowiska przyrodniczego. W artykule podano przykłady oddziaływania poszczególnych kategorii urbanizacji na środowisko. W celu ustalenia skali i dynamiki zmian dodatkowo, korzystając z ogólnodostępnych danych statystycznych, przedstawiono sytuację w województwie śląskim. Abstract: The article presents some aspects of the urbanization process in sustainable development of municipal activities. Generalizing urbanization is defined as the concentration process of the inbitants in towns and cities. The process influences environment. In the article some examples of the influences were presented for particular categories of urbanization. Moreover for establishment of the scale and dynamism of cnges analyses for Silesian voivodship on the based of statistic data was realized. Słowa kluczowe: urbanizacja, zrównoważony rozwój, środowisko Key words: urbanization, sustainable development, environment Dotychczasowy rozwój społeczno-gospodarczy spowodował wzrost zanieczyszczeń emitowanych do środowiska. Pod koniec ubiegłego wieku wprowadzono bariery mujące niekontrolowane korzystanie ze środowiska. Zasada zrównoważonego rozwoju stała się podstawą rozwoju społeczno-gospodarczego jednostek terytorialnych. Obowiązek ochrony środowiska nie może być w konflikcie z interesami gospodarki i społeczeństwa. Podstawowym założeniem koncepcji zrównoważonego rozwoju jest zachowanie zasobów i walorów środowiska w stanie zapewniającym trwałe i niedoznające uszczerbku korzystanie z nich przez obecne i przyszłe pokolenia [1]. Wprowadzony w Polsce trójszczeblowy system samorządu terytorialnego był podstawą przyznania lokalnym władzom uprawnień i obowiązków wynikających z realizacji koncepcji zrównoważonego rozwoju. Opra- cowano zestaw wskaźników zrównoważonego rozwoju, a jedną z grup jest urbanizacja i jej wpływ na zachowanie równowagi przyrodniczej. Przez pojęcie urbanizacji rozu- mie się rozwój miast, wyrażony we wzroście liczby mieszkańców, powiększaniu się obszarów miejskich i udziału mieszkańców miast w ogólnej liczbie ludności []. Naj- ogólniej ujmując urbanizacja jest procesem koncentracji ludności w miastach [3]. Ujęcie to jednak jest niewys- tarczające dla potrzeb analizy wpływu urbanizacji na stan środowiska przyrodniczego. W niniejszym artykule przedstawiono wieloaspektowe rozumienie urbanizacji w realizacji strategii zrównoważonego rozwoju jednostki terytorialnej, wskazując na wpływ poszczególnych kategorii urbanizacji na środowisko. Po- nadto przytoczono podstawowe dane statystyczne dotyczące uwarunkowań naturalnych i ochrony środowiska w województwie śląskim w kontekście zachodzących pro- cesów jego urbanizacji. Urbanizacja w zrównoważonym rozwoju miast Urbanizacja jest procesem tworzenia miast, jako miejsca życia ludzi zatrudnionych w gospodarce o nierolniczym crakterze, których przestrzeń jest crakterystycznie zabudowana i tworzy tzw. przestrzeń miejską, a ludzi w niej żyjących cechuje miejski styl życia []. Postęp cywilizacyjny sprawia, że zmieniają się poszczególne elementy urbanizacji, a wraz z nimi ich oddziaływanie na śro- dowisko. Przyrost ludności miejskiej (w Europie ponad 70 ludności mieszka w miastach) skutkuje koncentracją negatywnego oddziaływania urbanizacji na środowisko. Mieszkańcy miast narażeni są na emisję spalin, łas, wib- racje, odpady i nieczystości. Jednocześnie oczekują oni dodatkowych korzyści wynikających z rozwoju miast, np. dostępu do podstawowej infrastruktury technicznej, sani- tarnej, energetycznej, transportowej i informacyjnej. Ustawa o samorządzie terytorialnym zobowiązuje samorządy do utrzymania czystości i porządku, budowania urządzeń sanitarnych, składowisk oraz unieszkodliwiania odpadów [4]. Decyzje te powinny uwzględniać założenia koncepcji zrównoważonego rozwoju, wynikające ze współczesnego JEcolHealth, vol. 14, nr 5, wrzesień-październik 010 1

2 Wpływ poszczególnych kategorii urbanizacji na środowisko w województwie śląskim W literaturze przedmiotu wyróżnia się następujące kategorie urbanizacji [,3]: przestrzenną, infrastrukturalną, demograficzną, ekonomiczną, społeczną. Wszystkie te kategorie traktują urbanizację jako rozwój miast, ale każda z nich eksponuje inne cechy tego procesu. Urbanizacja przestrzenna, jak sama nazwa wskazuje, obejmuje zmiany w strukturze przestrzennej polegające przede wszystkim na: zwiększaniu powierzchni obszarów miejskich, intensyfikacji zabudowy, powstawaniu nowych miast, osiedli, architektury itp. Za podstawowe wskaźniki pomiaru uznaje się: gęstość zaludnienia oraz udział obsza- ru zainwestowania miejskiego w ogólnym obszarze kraju [3]. Korzystając z danych statystycznych ustalono, że na 1 km województwa śląskiego przypada 377 ludności [6]. Najniższy poziom gęstości zaludnienia stwierdzono na terenie małych miast powiatów: lublinieckiego Woźniki (6 osoby na 1 km ), myszkowskiego Koziegłowy (93 osoby na 1 km ) cieszyńskiego Wisła (103 osoby na 1 km ), tarnogórskiego Miasteczko Śląskie (108 osób na 1 km ), Kalety (114 osób na 1 km ), bielskiego Szczyrk (148 osób na 1 km ). Najwyższy poziom gęstości zaludnienia jest w dużych miastach, takich jak: Świętochłowice (4084 osób na 1 km ), Chorzów (3401 osób na 1 km ), Sie- mianowice Śląskie (784 osoby na 1 km ), Bytom (647 osób na 1 km ), Sosnowiec (430 osób na 1 km ), Zabrze (343 osoby na 1 km ), Czeladź (066 osób na 1 km ), Ka- towice (1880 osób na 1 km ), Ruda Śląska (185 osoby na 1 km ), Będzin (157 osoby na 1 km ), Tychy (1586 osób na 1 km ), Częstochowa (1507 osób na 1 km ), Piekary Śląskie (147 osoby na 1 km ), Gliwice (1469 osób na 1 km ) [6]. Miasta na prawach powiatu województwa śląskiego stanowią 9, ogólnej powierzchni kraju [7]. Ludność mieszkająca w miastach śląskich to 15,5 ogółu ludności Polski [7]. Potwierdzeniem procesu urbanizacji przestrzennej w województwie śląskim jest systematyczne zwiększanie prawodawstwa. Problemy dotyczące urbanizacji muszą być rozpatrywane w szerszym ujęciu, niż tylko w kontekście pomiaru odsetek ludności miejskiej, tj. w kontekście uwzględniającym minimalizację szkodliwego oddziaływania procesu na środowisko i zapewniania odpowiednich standardów życia mieszkańcom miast. Istnieje zatem potrzeba ujmowania urbanizacji w wymiarze pewnej filozofii i koncepcji zarządzania odniesionej do przestrzeni urbanistycznej aglomeracji i procesów w niej zachodzących. Urbanizacja była i jest przedmiotem zainteresowań wielu dyscyplin naukowych (ekonomii, zarządzania, logistyki, socjologii itp.). Wraz z pojawieniem się koncepcji zrównoważonego rozwoju urbanizacja w coraz większym zakresie stawała się obiektem zainteresowań znawców ekologii miasta. Wprowadzając zasadę ekologizacji do rozwoju miast zwrócono większą uwagę na wykorzystanie przestrzeni, która jest fragmentem środowiska przyrodniczego i wpływ poszczególnych procesów demograficznych, ekonomicznych i społecznych na stan środowiska. Realizacja strategii zrównoważonego rozwoju wymaga ciągłego doskonalenia struktur miejskich w aspekcie eksponowania ekologicznego ich oddziaływania. Strategie zrównoważonego rozwoju miast wyznaczają standardy urba- nizacji z uwzględnieniem założeń sozo-ekonomicznych. Na podstawie dokumentów strategicznych opracowywane są inne dokumenty planistyczno-operacyjne oraz dobie- rane metody i narzędzia umożliwiające realizację przed- miotowego procesu w aspekcie minimalizacji uciążliwości środowiskowej oraz zapewnienia pożądanych standardów życia. Urbanizacja musi być rozpatrywana jako zintegrowana koncepcja zachowania ładu przestrzennego (dbałość o rmonijne zagospodarowanie przestrzeni), ekologicznego (ochrona środowiska priorytetowym celem rozwoju obecnych i przyszłych pokoleń), społecznego (budowanie nowych systemów wartości, wzorów, postaw itp.), ekonomicznego (racjonalne gospodarowanie wszystkimi zasobami) i administracyjno-zarządczego (nowoczesne metody zarządzania i administrowania) czyli zintegrowanego ładu - autorem pojęcia jest T. Borys [5]. się jego powierzchni. W 000 roku wynosiła ona 194 km, a w 008 roku odnotowano jej wzrost do poziomu 1334 km [7]. Ponadto odnotowano wzrost powierzchni terenów zabudowanych i zurbanizowanych. W 005 roku powierzchnia tych gruntów to 1733, a w 009 roku (wykres 1). Przekształcenia przestrzenne skutkują zmniejszaniem się terenów niezabudowanych, rolniczych, leśnych, a nawet terenów o szczególnych walorach przyrodniczych. W celu zrekompensowania negatywnego oddziaływania urbani- zacji przestrzennej na środowisko władze lokalne, realizując zadania w zakresie utrzymania zieleni miejskiej, dbają o miejskie parki, skwery, zieleńce itp. Analizując dane sta- tystyczne dotyczące województwa śląskiego stwierdzono, że powierzchnia terenów o walorach przyrodniczych w przeliczeniu na 1 mieszkańca nie uległa pogorszeniu. W 004 roku wynosiła ona 577 m, a w m [8-1]. Odnotowano natomiast redukcję terenów zaklasyfikowanych jako zieleń osiedlowa. W 004 roku na 1 mie- szkańca przypadało 5,4 m zieleni, a w 008 roku było to 0,3 m. Systematycznie w województwie śląskim malała powierzchnia gruntów rolnych (wyłączenie z produkcji rolniczej). W 004 roku wyłączono 330, a w 008 roku 654 powierzchni. Wyłączane obszary z produkcji rolniczej i częściowo z leśnej przeznaczano pod inwestycje komunalne, na nowe osiedla i działalność przemysłową [8-1]. Szczegóły dotyczące urbanizacji przestrzennej przedstawiono w tabeli 1. JEcolHealth, vol. 14, nr 5, wrzesień-październik 010

3 Podstawowym narzędziem w zapewnieniu rmonijnego minowości realizowanych inwestycji. Według ostatnich zagospodarowania przestrzeni są dokumenty planistyczne, doniesień statystycznych polskie miasta mają ogromne takie jak: studium uwarunkowań i kierunków zagospoda- zadłużenie, zbliżające się do ustawowego pułapu 60 dorowania przestrzennego oraz miejscowy plan zagospo- chodów. Zadłużenie w Katowicach na 1 mieszkańca wydarowania przestrzennego (dokument prawa miejskiego). nosi 73 zł. W rankingu długów przoduje Wrocław z kwotą W kwestii roli miejscowego planu zagospodarowania,8 tys. zł na 1 mieszkańca. Na drugim miejscu jest Kraprzestrzennego w rozwoju gmin trwają ciągle dyskusje. ków,6 tys. zł, na kolejnym Warszawa,5 tys. zł. Najniż- Powszechnie panuje opinia, że samorządy nie wykorzys- sze zadłużenie ma Szczecin 640 zł na 1 mieszkańca [16]. tują potencjału, jakim są tereny, które można by przeznaczyć pod zabudowę, ponieważ nie posiadają planów Z urbanizacją przestrzenną powiązana jest zatem urbanizagospodarowania przestrzennego. Na podstawie przeprowadzonych badań ustalono, że stopień objęcia planami zacja infrastrukturalna. Ta kategoria urbanizacji jest stosunkowo nowa. W klasycznym rozumieniu urbanizacji nie poszczególnych gmin w województwie śląskim jest bardzo zróżnicowany. W miastach dużych liczących powyżej wymieniana przez autorów podręczników z zakresu Ekonomiki miasta. W urbanizacji infrastrukturalnej podkreśla się rolę infrastruktury w zapewnieniu godziwych wa- 100 tys. mieszkańców nieliczne tj. Rybnik, Chorzów i Ruda Śląska planem objęły całe przynależne im terytorium. runków życia mieszkańców. Podstawowe mierniki to: długość sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i gazowej, pro- Dobrym przykładem są również Żory. Pozostałe miasta ujęły w planach od 4 do 87 terenów (szczegóły przedstawiono w tabeli ). cent ludności korzystających z oczyszczalni ścieków, długość dróg, składowisk odpadów itp. Brak odpowiedniej infrastruktury technicznej, sanitarnej, energetycznej wpływa negatywnie na korzystanie ze środowiska i objawia się wzrostem ilości nieoczyszczonych ścieków, niezagospodarowanych odpadów oraz emisją zanieczyszczeń. Podstawowe dane dotyczące infrastruktury komunalnej województwa śląskiego przedstawiono w tabelach 3 i 4. Analizując sytuację w skali makro (dane GUS), stwierdzono, że tylko 8 gmin w Polsce w ogóle posiada miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Nanosząc natomiast zakres obszarów objętych planem na mapę kraju, okazuje się, że jest to zaledwie całej jej powierzchni. Niekorzystna sytuacja w zakresie planowania przestrzennego ma także miejsce w poszczególnych województwach. Stopień pokrycia planami ich powierzchni jest bardzo różny od w województwie kujawsko-pomorskim do 56 w województwie lubelskim. Terytorium województwa śląskie jest objęte planem w 46 (wykres ) [14]. Z drugiej strony uczestnicy dyskusji na temat roli planu miejscowego w rozwoju przestrzennym gmin podkreślają, że uchwalone plany posiadające rangę prawa miejscowego mogą być zagrożeniem dla urbanizacji. Stanie się tak wówczas, gdy będą one tylko wizją polityki przestrzennej a nie elementem realizowanej strategii zrównoważonego rozwoju, czyli budowania profilu i crakteru poszczególnych miast. Podkreśla się znaczenie metodologii w opracowywaniu planów z uwzględnieniem dynamiki zmian. Każda bowiem jednostka terytorialna funkcjonuje w zmiennym otoczeniu, natomiast proces tworzenia planu trwa nawet kilka miesięcy i po jego uchwaleniu okazuje się, że zmie- niły się już uwarunkowania niektórych funkcji miejskich. Inwestorzy i developerzy twierdzą, że łatwiej uzyskać de- cyzję o warunkach zabudowy w gminach nie posiadających miejscowego planu zagospodarowanie przestrzenne- go (krótszy czas oczekiwania na wydanie decyzji) [15]. Należy również podkreślić wagę infrastruktury w plano- waniu przestrzennym. Tworzenie nowych osiedli wymaga zapewnienia infrastruktury technicznej i drogowej. Obowiązek ten spoczywa na samorządach, które ciągle borykają się z brakiem środków pieniężnych i długoter- Wraz z nowymi inwestycjami zmienia się crakter śląskich miast. Większość dużych miast przyjmuje i realizuje funkcje przemysłowe (rozwój przemysłu jest integralną częścią urbanizacji). Do takich miast zalicza się: Bytom, Chorzów, Dąbrowę Górniczą, Gliwice, Jaworzno, Katowice, Rudę Śląską, Rybnik, Sosnowiec, Zabrze. Miasta średnie i małe łączą funkcje przemysłowe z działalnością turystyczną lub rolniczą. Do takich miast należą: Piekary Śląskie (przemysłowo-turystyczne), Mysłowice (przemysłowo-rolnicze), Bieruń (przemysłowo-rolnicze), Lubliniec (przemysłowo-rolniczy), Mikołów (przemysłowo-rolniczy), Pszczyna (przemysłowo-turystyczna), Tarnowskie Góry (przemysłowo-turystyczne), Żywiec (przemysłowo- -turystyczny) [1]. Kolejna kategoria urbanizacji to urbanizacja demograficz- na. Jej przejawem jest wzrost liczebności ludności miejs- kiej oraz odsetek mieszkańców miast w ogólnej liczbie ludności danego kraju. W województwie śląskim mieszka ponad 4,6 miliona ludności. Przyrost naturalny jest ujemny i wynosi 0, [6]. Wśród dużych śląskich miast dodatni przyrost naturalny w 008 roku odnotowały: Żory (6,0), Rybnik (,4) i Zabrze (0,3). Pozostałe duże miasta miały ujemny przyrost naturalny [6]. Urbanizacja ekonomiczna, określana również jako zawodowa lub funkcjonalna, przejawia się w stałym wzroście liczby mieszkańców utrzymujących się z pracy w zawo- dach pozarolniczych. Masowym zjawiskiem są także dojazdy ludności wiejskiej do pracy w miastach. W woje- JEcolHealth, vol. 14, nr 5, wrzesień-październik 010 3

4 Tab 1. Urbanizacja przestrzenna w województwie śląskim [8-1]. Użytki rolne Ubytek gruntów rolnych (w stosunku do roku następnego) Grunty wyłączone z produkcji rolniczej Grunty wyłączone z produkcji leśnej Kierunki wyłączenia: -komunalne -osiedlowe -przemysłowe Powierzchnia terenów o walorach przyrodniczych (na 1mieszkańca) Parki spacerowo-wypoczynkowe Zieleńce Zieleń uliczna Zieleń osiedlowa Tereny zielone (na 1 mieszkańca) Jednostka pomiaru m m ,6 1391,1 1641,6 4697,6 5, ,0 1498,1 1713,1 4310,8 0,1 ROK ,7 1531,4 1747,8 4311, 0, ,8 155,0 16, 4068,7 0, x ,1 156,0 196,6 4068,0 0,3 Tab.. Planowanie przestrzenne w wybranych miastach województwa śląskiego [13]. Miasta duże Nazwa miasta Procent pokrycia planem terenu Częstochowa 5 Bytom Zabrze Bielsko-Biała Katowice Tychy Sosnowiec Dąbrowa Górnicza Gliwice Rybnik Ruda Śląska Chorzów Stan na r Tab. 4. Pobór wody, ścieki i odpady w województwie śląskim [8-1]. Pobór wody Zużycie wody w tym: -przemysł -rolnictwo -sieć wodociągowa Ścieki wymagające oczyszczenia w tym: oczyszczone Ludność korzystająca z oczyszczalni ścieków Ujęcie procentowe w tym: -w miastach ujęcie procentowe ogółu ludności miejskiej -na wsi ujęcie procentowe ogółu ludności wiejskiej Odpady komunalne Odpady komunalne na 1 mieszkańca Miasta średnie i małe Nazwa miasta Czechowice-Dziedzice Jastrzębie -Zdrój Cieszyn Siemianowice Śląskie Tarnowskie Góry Pszczyna Będzin Świętochłowice Jaworzno Wodzisław Śląski Piekary Śląskie Żory Procent pokrycia planem terenu Jednostka pomiaru hm 3 hm 3 tys. tys. tys. kg Tab. 3. Infrastruktura komunalna w województwie śląskim na tle kraju [7]. Długość sieci wodociągowej (bez magistrali) Długość sieci kanalizacyjnej Długość sieci gazowej Stan na ,9 47,3 138,9 7,1 16,3 36,0 88, 3078,7 65,5 886,6 78,0 19,1 19,3 1304, ,3 430,4 134,9 8,0 13,6 36,, 87,8 3161,5 67,5 950,5 80,1 11,0 1,1 1306,6 78 Jednostka pomiaru km km km ROK ,5 44,1 148,1 80,7 13,3 366,8 86,0 3189,0 68,3 956,8 80,7 3, 3, 1380,1 95 Polska 6687, ,6 1958,8 Województwo śląskie 1991, ,3 433,8 148,3 75,9 09,6 37,3 88,4 3,9 69, 968,7 81,4 54, 5, 1388, , ,8 Ujęcie procentowe 7,3 10,3 10, ,3 410,4 133,8 71,1 05,4 364,8 85,0 349,7 70,0 98,0 8,0 67,7 6,5 1358,0 9 4 JEcolHealth, vol. 14, nr 5, wrzesień-październik 010

5 wództwie śląskim pracujących wynosi , Twor zenie nowej jakości urbanizacji w kontekście zróww tym w przemyśle pracuje ponad 44 ( osób). noważonego rozwoju wymaga znacznych nakładów finan- Pozostałe osoby znajdują zatrudnienie w usługach rynko- sowych. W ostatnich latach odnotowano w województwie wych ( osoby) i nierynkowych (59064 osoby) [6]. śląskim wzrost wydatków na ochronę środowiska ze środ- Sektor usług zatrudnia 56 osób. Rozwój sektora usług ków pieniężnych Funduszu Ochrony Środowiska i Gosjest zjawiskiem crakterystycznym dla urbanizacji w fa- podarki Wodnej (wykres 3). Rosną także opłaty za kozie postindustrialnej. W ramach przygotowania do tej fazy rzystanie ze środowiska. W 004 roku opłaty wynosiły przemysł śląski podlegał procesom restrukturyzacji. Obję ,7 tys. zł, a w 008 roku wzrosły do poziomu to nim wszystkie sfery przemysłu, a w województwie śląs ,8 tys. zł. Kwoty pieniężne pobierane są za emisję kim w szczególności sektor górniczy i hutniczy. W ramach zanieczyszczeń, składowanie odpadów, usuwanie drzew, przemian gospodarczych zlikwidowano nierentowne za- za pobór i korzystanie z wód i odprowadzanie ścieków. kłady, zredukowano liczbę zatrudnionych pracowników, Analizując stan środków zgromadzonych na Funduszu poprawiono wydajność pracy, wycofano przestarzałe tech- w 008 roku ustalono, że województwo śląskie spośród nologie wytwarzania, dostosowano profil produkcji do po- innych województw posiadało najwięcej środków pieniężtrzeb rynku. W latach 90. ubiegłego wieku tylko w sekto- nych tj ,3 tys. zł. Na drugiej pozycji znajdowało się rze hutniczym zatrudnionych było ponad 147 tys. osób, województwo mazowieckie z kwotą ,8 tys. zł, a na obecnie około 5 tys. [17]. Współczesne zakłady przemy- trzeciej małopolskie posiadające 48343,9 tys. zł [1]. słowe stosują BAT (Best Available Technique) najlepsze dostępne techniki wytwarzania, które pozwalają na zwięk- Podsumowanie szenie produktywności i racjonalną gospodarkę zasobami. Dla przykładu, na terenie województwa śląskiego zareje- Wraz z przyjęciem koncepcji zrównoważonego rozwoju strowanych jest ponad 100 zakładów posiadających zamk- stworzono nową jakość urbanizacji w fazie postindustrialnięte obiegi wody [1]. Rośnie także zakładów po- nej. Współczesna urbanizacja wymaga: siadających urządzenia ograniczające emisję pyłową i ga- -dyferencjacja funkcji poszczególnych miast, zową do środowiska, co skutkuje spadkiem emisji zanie- -uporządkowanego zagospodarowania przestrzeni, czyszczeń, a zatem poprawą jakości tabela 5. -rozwoju infrastruktury zapewniającej prawidłowe ko- Ostatnią kategorią urbanizacji jest jej ujęcie społeczne. rzystanie ze środowiska, Socjologia prezentuje urbanizację jako przyjmowanie -racjonalnego gospodarowania zasobami przyrody, przez mieszkańców miast określonego stylu życia, na któ- -wzrost świadomości ekologicznej mieszkańców miast, ry składają się: nowe systemy wartości, nowe wzorce kon- -znacznych nakładów na ochronę środowiska, -partycypacji mieszkańców w dbałości o jego stan śrosumpcji, nowe wzorce kulturowe, nowe wzorce ekonodowiska. miczne a nawet nowe postawy ekologiczne. Przyjmując koncepcję zrównoważonego rozwoju władza lokalna od- W ostatnich latach rozbudowano znaczenie i rozumienie działuje na świadomość ekologiczną mieszkańców buduurbanizacji zwracając uwagę na kwestię ochrony środojąc nowy sposób zachowań związany z dbałością o środowiska. Przyjmując koncepcję zrównoważonego rozwoju wisko. Mieszkańcy miast uczą się segregacji odpadów, uznaje się urbanizację nie jako zwielokrotnienia miast racjonalnego zużycia zasobów (woda, energia, gaz), wraw dawnym stylu, ale jako integralny proces na rzecz ekożliwości na zachowanie piękna krajobrazu itp. Często rerozwoju lokalnej jednostki samorządowej [3]. Podstawoprezentowany jest pogląd, że poziom świadomości ekolowe wskaźniki ilościowe, np. odsetek ludności miejskiej nie gicznej mieszkańców polskich miastach jest znacznie niżmają sensu jeżeli nie towarzyszą im wskaźniki dotyczące szy nich w pozostałych krajach Unii Europejskiej. Nie przekształceń sieci osadniczej i jej oddziaływania na pokwestionując tego poglądu, trzeba jednak podkreślić znaprawę jakości środowiska. czenie działań środowisk lokalnych na rzecz poprawy świadomości ekologicznej mieszkańców. W gminach organizowane są: warsztaty, szkolenia i seminaria poświę- L I T E R A T U R A: cone tematyce ekologicznej, pokazy sposobów segre- [1] Szewczyk P., Midor K.: Zrównoważony rozwój w gminach województwa gacji odpadów, spotkania z przedstawicielami organizacji śląskiego, Politechnika Śląska, Gliwice 007, s. 1, 90. ekologicznych, konkursy fotograficzne pt. Moje środoce 004, s. 10, 103. [] Czornik M.: Miasto. Ekonomiczne aspekty funkcjonowania, AE, Katowi- wisko, konkursy plastyczne o tematyce przyrodniczej, [3] Brol R.: Ekonomika i zarządzanie miastem, AE, Wrocław 004, s. 9, 10, lokalne akcje sprzątania parków i zieleńców, zbiórki ma [4] Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, od 9 grudnia kulatury itp. Ponadto rozdawane są ulotki i broszury infor r. pod tytułem Ustaw z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, mujące o zasadach ochrony środowiska. Gminy uczestni- Dziennik Ustawa 001, nr 14, poz czą także w międzynarodowej akcji Sprzątania Świata [5] Borys T.: Wskaźniki ekorozwoju, Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, Białystok i obchodach Dni Ziemi [18]. [6] Województwo śląskie 009, Urząd Statystyczny, Katowice 009, s , , 153. JEcolHealth, vol. 14, nr 5, wrzesień-październik 010 5

6 [7] Rocznik statystyczny województwa śląskiego 009, Urząd Statystyczny, Katowice 009, s. 3-33, 38. [8] Rocznik statystyczny województw 005, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 005, s [9] Rocznik statystyczny województw 006, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 006, s [10] Rocznik statystyczny województw 007, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 007, s [11] Rocznik statystyczny województw 008, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 008, s [1] Rocznik statystyczny województw 009, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 009, s [13] Gajdzik B.: Jakość przestrzeni lokalnej w koncepcji zrównoważonego rozwoju jednostki samorządu terytorialnego, Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstw Nr 5/009, s [14] Łupińska-Duda M.: Planowy bałagan, Nieruchomości Nr 8/008 na podst.: danych z GUS. [15] Korzeniowska M.: Atuty czy przeszkoda? Nieruchomości nr 6/010, s [16] Różalski J.: Miasta bankructwa się nie boją, Metro 6 sierpnia 010, s. 5. [17] Gajdzik B.: Przedsiębiorstwo hutnicze po restrukturyzacji, Monografia, Politechnika Śląska, Gliwice 009, s. 9. [18] Gajdzik B.: Zarządzanie środowiskowe w gminach - wybrane aspekty, GWSH, Katowice 005, s. 19. Wykr. 1. Powierzchnia gruntów zabudowanych i zurbanizowanych w województwie śląskim [8-1] Tab. 5. Przemysł - emisja zanieczyszczeń i wywarzanie odpadów na terenie województwa śląskiego [8-1] Zakłady emitujące zanieczyszczenia do powietrza (szczególnie uciążliwe) w tym: wyposażone w urządzenia do redukcji zanieczyszczeń pyłowych wyposażone w urządzenia do redukcji zanieczyszczeń gazowych Emisja zanieczyszczeń pyłowych Emisja zanieczyszczeń gazowych (bez CO ) Zakłady wytwarzające odpady przemysłowe Ogółem wytworzone odpady w tym poddane odzyskowi Jednostka pomiaru ,5 719, , 40848, ,4 713, , ,9 ROK ,1 74, , , ,8 754, , 37933, ,1 695, , ,7 Wykr.. Stopień pokrycia planami zagospodarowania przestrzennego województw [14] Wykr. 3. Wydatki na inwestycje ekologiczne z FOŚiGW [1] 6 JEcolHealth, vol. 14, nr 5, wrzesień-październik 010

PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R.

PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R. Opracowania sygnalne PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 032 779

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Jan Fryc, Zofia Płoszaj-Witkowicz Urząd Statystyczny w Katowicach, Śląski Ośrodek Badań Regionalnych Katarzyna Kimel, Barbara Zawada Urząd

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R. Opracowania sygnalne PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. Opracowania sygnalne PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2009 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE I OCHRONA ZASOBÓW POWIERZCHNI ZIEMI

WYKORZYSTANIE I OCHRONA ZASOBÓW POWIERZCHNI ZIEMI WYKORZYSTANIE I OCHRONA ZASOBÓW POWIERZCHNI ZIEMI Powierzchnia geodezyjna województwa kujawsko-pomorskiego według stanu w dniu 1 I 2011 r. wyniosła 1797,1 tys. ha, co stanowiło 5,7 % ogólnej powierzchni

Bardziej szczegółowo

Analiza Powiatu Tarnogórskiego

Analiza Powiatu Tarnogórskiego RYNEK PRACY Analiza Powiatu Tarnogórskiego Powiat tarnogórski i jego gminy na tle Województwa Śląskiego w 2008 roku. Agencja Rozwoju Lokalnego AGROTUR S.A. 2009-12-31 1. INFORMACJE OGÓLNE Powiat tarnogórski

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

Prezentacja projektu: Logistyka Bytom. GC Investment, Katowice, 2014

Prezentacja projektu: Logistyka Bytom. GC Investment, Katowice, 2014 Prezentacja projektu: Logistyka Bytom GC Investment, Katowice, 2014 1 Lokalizacja: Górny Śląsk Powierzchnia: 1 218 km 2 Liczba ludności: 1 978,6 tys. Najatrakcyjniejszy subregion w Polsce - wg. raportu

Bardziej szczegółowo

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Jej prowadzenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny 2015 w województwie śląskim

Egzamin maturalny 2015 w województwie śląskim Egzamin maturalny 2015 w województwie śląskim Informacje o wynikach Jaworzno 2015 Wydział Badań i Analiz Strona 1 z 25 Informacje o wynikach Wydział Badań i Analiz Strona 2 z 25 Informacje o wynikach SPIS

Bardziej szczegółowo

Dr Sławomir Sitek Uniwersytet Śląski

Dr Sławomir Sitek Uniwersytet Śląski Projekt badawczy Społeczno-gospodarcze i przestrzenne kierunki zmian regionalnego oraz lokalnych rynków pracy województwa śląskiego SGP WSL Człowiek najlepsza inwestycja Dr Sławomir Sitek Uniwersytet Śląski

Bardziej szczegółowo

II LO Dąbrowa Górnicza 14 16 5 35 VII LO Sosnowiec 21 13 34 ZS nr 10 Zabrze 14 20 34 PZS Lędziny 20 13 33 IV LO Sosnowiec 32 32 IX LO Chorzów 32 32 I

II LO Dąbrowa Górnicza 14 16 5 35 VII LO Sosnowiec 21 13 34 ZS nr 10 Zabrze 14 20 34 PZS Lędziny 20 13 33 IV LO Sosnowiec 32 32 IX LO Chorzów 32 32 I KOMUNIKAT KONCOWY FINAŁÓW LICEALIADY CHŁOPCÓW MŁODZIEŻY SZKOLNEJ WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ZA ROK SZKOLNY 2013/2014 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Szkoła Liga LA Przełaje Tenis stołowy Narty ZSO MS Racibórz

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW GMINA PRZECISZÓW STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW Część I WPROWADZENIE Załącznik nr 1 do uchwały Nr V/39/15 Rady Gminy Przeciszów z dnia 26 marca 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny 2014 w województwie śląskim. Informacje o wynikach

Egzamin maturalny 2014 w województwie śląskim. Informacje o wynikach Egzamin maturalny 2014 w województwie śląskim Informacje o wynikach Jaworzno 2014 SPIS TREŚCI Wstęp 4 1. Informacje o 4 2. Informacje o absolwentach ubiegających się o świadectwo dojrzałości po raz pierwszy

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE PRZESTRZENNE W KSZTAŁTOWANIU ŚRODOWISKA

PLANOWANIE PRZESTRZENNE W KSZTAŁTOWANIU ŚRODOWISKA PLANOWANIE PRZESTRZENNE W KSZTAŁTOWANIU ŚRODOWISKA PROBLEM LOKOWANIA INWESTYCJI PLANOWANIE PRZESTRZENNE A LOKALIZACJA INWESTYCJI Koherencja lokalizacyjna każdej działalności właściwe miejsce (poszukiwanie

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa

GOSPODARKA ODPADAMI. Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa GOSPODARKA ODPADAMI Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa WFOŚiGW we Wrocławiu Zasady gospodarowania odpadami Projektowane zmiany prawne w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Badanie poziomu

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie miejskich obszarów funkcjonalnych w kontekście adaptacji do zmian klimatu

Wyznaczanie miejskich obszarów funkcjonalnych w kontekście adaptacji do zmian klimatu www.ietu.katowice.pl Otwarte seminaria 2014 Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Wyznaczanie miejskich obszarów funkcjonalnych w kontekście adaptacji do zmian klimatu Dr inż. arch.

Bardziej szczegółowo

WYKAZ STACJI POGOTOWIA RATUNKOWEGO

WYKAZ STACJI POGOTOWIA RATUNKOWEGO Lp. Stacje Pogotowia Ratunkowego BIELSKIE POGOTOWIE pow. bielski pow. bielski WYKAZ STACJI POGOTOWIA GO Jednostka organizacyjna Adres Telefon Adres internetowy (e-mail) BIELSKO - BIAŁA CZECHOWICE-DZIEDZICE

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH DLA DOROSŁYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM

EGZAMIN MATURALNY 2013 W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH DLA DOROSŁYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM EGZAMIN MATURALNY 2013 W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH DLA DOROSŁYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM Jaworzno 2013 Strona 1 z 15 Strona 1 z 12 SPIS TREŚCI 1. WPROWADZENIE 3 2. ZDAWALNOŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO 4 2.1.

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku

Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku Podstawy do opracowania Programu Podstawa prawna: ustawa z dnia 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska: Prezydent

Bardziej szczegółowo

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r.

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r. mld zł GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Regionalnych i Środowiska Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012

Bardziej szczegółowo

Konkurs ŚWIĘTOKRZYSKI LIDER OCHRONY ŚRODOWISKA

Konkurs ŚWIĘTOKRZYSKI LIDER OCHRONY ŚRODOWISKA Konkurs ŚWIĘTOKRZYSKI LIDER OCHRONY ŚRODOWISKA Organizator Konkursu Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach KARTA ZGŁOSZENIA Ankietę wypełnić należy rzetelnie i dokładnie uwzględniając

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoła Główna Handlowa ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2011 WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE Prof. SGH dr hab. Hanna Godlewska-Majkowska Dr Patrycjusz

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Integracja terytorialna Obszar funkcjonalny Poznania Integracja instytucjonalna Samorządy 3 szczebli, instytucje, organizacje działające na obszarze Metropolii Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie i ochrona powierzchni ziemi. Ochrona przyrody i krajobrazu. Lasy

Wykorzystanie i ochrona powierzchni ziemi. Ochrona przyrody i krajobrazu. Lasy WYNIKI BADAŃ - SYNTEZA Wykorzystanie i ochrona powierzchni ziemi. Ochrona przyrody i krajobrazu. Lasy Powierzchnia województwa małopolskiego według stanu w dniu 1 I 2007 r. wynosiła 1518,3 tys. ha, co

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: 1. Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich 2. Scalanie

Bardziej szczegółowo

Wartości wysoko cenione i ich odzwierciedlenie w polityce przestrzennej

Wartości wysoko cenione i ich odzwierciedlenie w polityce przestrzennej Wartości wysoko cenione i ich odzwierciedlenie w polityce przestrzennej Dr Piotr Fogel Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa 1 Planowanie przestrzenne jako Jedyny sposób osiągania

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

Zadanie edukacyjne: Doskonalenie nauczycieli w województwie śląskim w 2014 r..

Zadanie edukacyjne: Doskonalenie nauczycieli w województwie śląskim w 2014 r.. Zadanie edukacyjne: Doskonalenie nauczycieli w województwie śląskim w 2014 r.. nformacja o wynikach przetargu nieograniczonego na przygotowanie i realizację szkoleń dla nauczycieli w ramach zadania edukacyjnego

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3. Temat 1. Zbieranie danych, obliczanie współczynników wielorakich dla raka płuca; określenie rejonów endemii

Zadanie 3. Temat 1. Zbieranie danych, obliczanie współczynników wielorakich dla raka płuca; określenie rejonów endemii Zadanie 3. Temat 1. Zbieranie danych, obliczanie współczynników wielorakich dla raka płuca; określenie rejonów endemii Prof. dr hab. n. med. B. Zemła Centrum Onkologii Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie

Bardziej szczegółowo

Nasz region we współczesnym świecie

Nasz region we współczesnym świecie Nasz region we współczesnym świecie Anna Czarlińska-Wężyk 14.04.2013 http://pl.wikipedia.org/wiki/wojew%c3%b3dztwo_%c5%9bl%c4%85skie Województwo powstało dnia 1.01.1999 z województw: katowickiego i częstochowskiego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 2 lipca 2015 r.

UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 2 lipca 2015 r. UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie: zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Żarów. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

O C O Ś O 1 C B Ę. Katowice, 12 listopada 2007 r.

O C O Ś O 1 C B Ę. Katowice, 12 listopada 2007 r. A Ł A I B I O C O Ś K T S O 1 S L Z A E C BI MI IOR B Ę I S D E Z R P Katowice, 12 listopada 2007 r. Bielsko-Biała to miasto ludzi przedsiębiorczych, czego potwierdzeniem jest wysoki odsetek zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Kraków 27 stycznia 2010 r. Źródła prawa Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (2003); Ustawa o ochronie przyrody

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

ilość szpitali pod nadzorem Teren Powiat grodzki Bielsko Biała Powiat ziemski bielski 17 3

ilość szpitali pod nadzorem Teren Powiat grodzki Bielsko Biała Powiat ziemski bielski 17 3 Sytuacja dotycząca ekspozycji zawodowych na potencjalnie zakaźne czynniki biologiczne w szpitalach województwa śląskiego w latach 2010 2013. Renata Cieślik Tarkota; Oddział Epidemiologii WSSE w Katowicach.

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA SKUTKÓW FINANSOWYCH UCHWALENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA

PROGNOZA SKUTKÓW FINANSOWYCH UCHWALENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PROGNOZA SKUTKÓW FINANSOWYCH UCHWALENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO TERENÓW POD ZABUDOWĘ MIESZKANIOWĄ JEDNORODZINNĄ I LETNISKOWĄ w WILKOWYJI, dz. nr ewid. 110, 111, 168 gm. KŁECKO

Bardziej szczegółowo

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Bożena Cebulska Prezes Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie 1 Warszawa, dn. 18.04.2010 2 PLAN WYSTĄPIENIA MŚP W WARMIŃSKO-MAZURSKIM

Bardziej szczegółowo

Zdawalność egzaminów. w sesji letniej 2014 r.

Zdawalność egzaminów. w sesji letniej 2014 r. egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w powiatach województwa śląskiego w sesji letniej 2014 r. Spis treści egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w powiatach woj. śląskiego w sesji

Bardziej szczegółowo

Przetarg IX - ROLA I ZADANIA STUDIUM, - UZASADNIENIE ZMIANY STUDIUM, - PODSTAWOWE DANE O GMINIE.

Przetarg IX - ROLA I ZADANIA STUDIUM, - UZASADNIENIE ZMIANY STUDIUM, - PODSTAWOWE DANE O GMINIE. Przetarg IX Wersja archiwalna Przetarg nieograniczony poniżej 60 000 EURO na: Sporządzenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla miasta i gminy Leśna. OGŁOSZENIE Gmina Leśna

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC:

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC: SPIS TABLIC: Tablica 1 Prognoza demograficzna dla województwa pomorskiego na lata 2005 2030... 76 Tablica 2 UŜytki rolne w województwie pomorskim wg klas bonitacyjnych gleb w 2000 r.... 90 Tablica 3 Warunki

Bardziej szczegółowo

Województwo śląskie - propozycja podziału dotacji w 2010 roku

Województwo śląskie - propozycja podziału dotacji w 2010 roku Województwo śląskie - propozycja podziału dotacji w 2010 roku Lp. Nazwa Instytucji Miejscowość Powiat Kwota dotacji 1 2 3 4 5 1 Biblioteka Śląska Katowice Katowice 60 449 2 Miejska i Powiatowa Biblioteka

Bardziej szczegółowo

ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Posiedzenie Komitetu Sterującego ds. Zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego Katowice, 25 marca 2015 r. 1.

Bardziej szczegółowo

Wyniki Wojewódzkiej Licealiady dziewcząt o Puchar Śląskiego Kuratora Oświaty w roku szkolnym 2014/2015 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14

Wyniki Wojewódzkiej Licealiady dziewcząt o Puchar Śląskiego Kuratora Oświaty w roku szkolnym 2014/2015 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Wyniki Wojewódzkiej Licealiady dziewcząt o Puchar Śląskiego Kuratora Oświaty w roku szkolnym 2014/2015 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Szkoła Liga LA II LO Cieszyn 22 32 28 18 23 123 1 ZSS LS Dąbrowa

Bardziej szczegółowo

Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020

Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020 Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020 Augustów, 3-4 września 2015 r. 1 mgr Małgorzata Fiedorczuk mgr Maciej Muczyński Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE WSKAŹNIKI MONITORINGOWE

PRZYKŁADOWE WSKAŹNIKI MONITORINGOWE do Aktualizacji Strategii Rozwoju Miasta Puławy na lata 2007-2015 PRZYKŁADOWE WSKAŹNIKI MONITORINGOWE I. WZMOCNIENIE POTENCJAŁU ROZWOJOWEGO MIASTA I.1. Planowanie zagospodarowania przestrzennego Miasta

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ II. DANE OPRACOWANE NA PODSTAWIE BADANIA CHOROBOWOŚCI SZPITALNEJ W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM FORMULARZ KARTY SZPITALNEJ MZ/Szp-11

CZĘŚĆ II. DANE OPRACOWANE NA PODSTAWIE BADANIA CHOROBOWOŚCI SZPITALNEJ W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM FORMULARZ KARTY SZPITALNEJ MZ/Szp-11 CZĘŚĆ II DANE OPRACOWANE NA PODSTAWIE BADANIA CHOROBOWOŚCI SZPITALNEJ W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM FORMULARZ KARTY SZPITALNEJ MZ/Szp-11 Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Spis tabel i wykresów: Hospitalizacje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH

WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH Joanna Borówka Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach Katowice 8 grudnia 2014r 1 Zagospodarowanie przestrzenne a ochrona

Bardziej szczegółowo

2012 3 2012 Analizy RCAS

2012 3 2012 Analizy RCAS 2012 3 2012 Analizy RCAS Regionalne Centrum Analiz Strategicznych Wydział Planowania Strategicznego i Przestrzennego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego DELIMITACJA METROPOLII I AGLOMERACJI ORAZ

Bardziej szczegółowo

Krajowy Program Gospodarki Odpadami

Krajowy Program Gospodarki Odpadami Krajowy Program Gospodarki Odpadami KPGO został sporządzony jako realizacja przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365 i Nr 113, poz.

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY Z LISTY PODSTAWOWEJ PROGRAMU ROZWOJU SUBREGIONU CENTRALNEGO lp NAZWA PROJEKTU BENEFICJENCI DZIAŁANIE 2.1. INFRASTRUKTURA SPOŁECZEŃSTWA

PROJEKTY Z LISTY PODSTAWOWEJ PROGRAMU ROZWOJU SUBREGIONU CENTRALNEGO lp NAZWA PROJEKTU BENEFICJENCI DZIAŁANIE 2.1. INFRASTRUKTURA SPOŁECZEŃSTWA PROJEKTY Z LISTY PODSTAWOWEJ PROGRAMU ROZWOJU SUBREGIONU CENTRALNEGO lp NAZWA PROJEKTU BENEFICJENCI DZIAŁANIE 2.1. INFRASTRUKTURA SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO 1. SilesiaNet budowa społeczeństwa informacyjnego

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Oczekiwania przedsiębiorców wobec władz lokalnych. Tadeusz Donocik Prezes Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach Katowice, 12 listopada 2007r.

Oczekiwania przedsiębiorców wobec władz lokalnych. Tadeusz Donocik Prezes Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach Katowice, 12 listopada 2007r. Oczekiwania przedsiębiorców wobec władz lokalnych Tadeusz Donocik Prezes Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach Katowice, 12 listopada 2007r. Współpraca władz lokalnych z przedsiębiorcami poprzez instytucje

Bardziej szczegółowo

Katowice Kreatywne Miasto zarządzanie zmianą

Katowice Kreatywne Miasto zarządzanie zmianą Katowice Kreatywne Miasto zarządzanie zmianą Warszawa Wrocław Katowice Misato i aglomeracja Kraków Polska z satelity Katowice miasto w aglomeracji Liczba miast w aglomeracji 17 Katowice, Będzin, Bytom,

Bardziej szczegółowo

TRZYLETNIE WSKAŹNIKI EWD 2010-2012

TRZYLETNIE WSKAŹNIKI EWD 2010-2012 TRZYLETNIE WSKAŹNIKI EWD 2010-2012 LICEA OGÓLNOKSZTAŁCĄCE W WOJ. ŚLĄSKIM źródło: http://matura.ewd.edu.pl W zestawieniu uwzględniono te powiaty, w których są co najmniej 4 licea 1 Od 2010 r. publikowane

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Infrastruktura Komunalna. Infrastruktura Komunalna 9 INFRASTRUKTURA KOMUNALNA 11

Rozdział I. Infrastruktura Komunalna. Infrastruktura Komunalna 9 INFRASTRUKTURA KOMUNALNA 11 I Infrastruktura Komunalna Rozdział I Infrastruktura Komunalna Infrastruktura Komunalna 9 INFRASTRUKTURA KOMUNALNA 11 I.1 GOSPODARKA WODOCIĄGOWO-KANALIZACYJNA 11 I.2 SIEĆ GAZOWA 15 I.3 GOSPODARKA ODPADAMI

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia Program Operacyjny Kapitał Ludzki Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia wdrażane przez Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach ZESTAWIENIE PROJEKTÓW W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM,

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R.

GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania: listopad 2015 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464-23-15 faks 22 846-76-67

Bardziej szczegółowo

WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R.

WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Kontakt: tel. (71) 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: http://wroclaw.stat.gov.pl/ Wrocław, sierpień 2015 r. WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Szeroko rozumiane pojęcie

Bardziej szczegółowo

Tworzenie związku metropolitalnego

Tworzenie związku metropolitalnego Tworzenie związku metropolitalnego Nowa ustawa Górnośląski Związek Metropolitalny od lat zabiegał o stworzenie prawnych podstaw metropolii. Ustawa o związkach metropolitalnych weszła w życie 1 stycznia

Bardziej szczegółowo

Zmiana ustawy o odpadach oraz zmiana niektórych ustaw

Zmiana ustawy o odpadach oraz zmiana niektórych ustaw Zmiana ustawy o odpadach oraz zmiana niektórych ustaw USTAWA z dnia 3 marca 2000 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw. (Dz. U.2000.22.272 z dnia 31 marca 2000 r.) Art. 1. W ustawie

Bardziej szczegółowo

dr inż. Agnieszka Janik, Politechnika Śląska nr projektu: UDA-POIG. 01.03.01-24-029/08-00

dr inż. Agnieszka Janik, Politechnika Śląska nr projektu: UDA-POIG. 01.03.01-24-029/08-00 Wprowadzenie do obiegu gospodarczospołecznego terenów odzyskanych w wyniku zastosowania innowacyjnych technologii w obszarze prewencji rozproszonej emisji CO dr inż. Agnieszka Janik, Politechnika Śląska

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Gminy Rozprza do 2020 roku - System monitoringu

Strategia Rozwoju Gminy Rozprza do 2020 roku - System monitoringu Strategia Rozwoju Gminy Rozprza do 2020 roku - System monitoringu Wzrost kompetencji urzędników dla poprawy jakości świadczonych usług Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 17 lipca 2014 r. Poz. 4085 UCHWAŁA NR LIV/807/14 RADY MIASTA ZABRZE z dnia 7 lipca 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Zasady projektowania termoizolacji w ścianach zewnętrznych

Zasady projektowania termoizolacji w ścianach zewnętrznych Zagadnienia na egzamin inżynierski kierunek gospodarka przestrzenna rok akad. 2014-15 Bloki tematyczne A. Budownictwo A.1. Zasady ustalania głębokości posadowienia budynku A.2. A.3. A.4. A.5. A.6. A.7.

Bardziej szczegółowo

Zdawalność egzaminów. w sesji letniej 2013 r.

Zdawalność egzaminów. w sesji letniej 2013 r. egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w powiatach województwa śląskiego w sesji letniej 2013 r. Spis treści egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w powiatach woj. śląskiego w sesji

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach Katowice, 23 listopada 2015 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach działa od 1993 roku jako instrument regionalnej

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich (M07) Działanie wspiera rozwój infrastruktury wiejskiej oraz odnowę wsi, przyczyniając się tym samym do

Bardziej szczegółowo

6. OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI

6. OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI 6. OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI Główne czynniki mające wpływ na powierzchnię ziemi to m.in. mechaniczne niszczenie pokrywy glebowej wskutek procesów urbanizacji, działalności górniczej i niewłaściwie prowadzonych

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

Warunki I konkursu wniosków w ramach programu priorytetowego Edukacja ekologiczna w 2013 r.

Warunki I konkursu wniosków w ramach programu priorytetowego Edukacja ekologiczna w 2013 r. Warunki I konkursu wniosków w ramach programu priorytetowego Edukacja ekologiczna w 2013 r. 1. Termin naboru wniosków od 02.04.2013 r. do 06.05.2013 r. 1. Konkurs ogłoszony w ośmiu kategoriach. 2. Całkowita

Bardziej szczegółowo

Budowa sieci szerokopasmowej dla społeczeństwa informacyjnego na terenie Gmin Górnego Śląska wraz z punktami dostępu Hot-spot

Budowa sieci szerokopasmowej dla społeczeństwa informacyjnego na terenie Gmin Górnego Śląska wraz z punktami dostępu Hot-spot Budowa sieci szerokopasmowej dla społeczeństwa informacyjnego na terenie Gmin Górnego Śląska wraz z punktami dostępu Hot-spot Działanie 2.1. Infrastruktura społeczeństwa informacyjnego Obszar 24.2 objęty

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA I OCENA SYSTEMU TRANSPORTU

CHARAKTERYSTYKA I OCENA SYSTEMU TRANSPORTU Rozdział 3. CHARAKTERYSTYKA I OCENA SYSTEMU TRANSPORTU PASAŻERSKIEGO W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPO- MORSKIM 3.1. Specyfika społeczno-gospodarcza województwa zachodniopomorskiego Podjęcie próby opracowania

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA STANU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W KONTEKŚCIE PRZESTRZENNYM

DIAGNOZA STANU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W KONTEKŚCIE PRZESTRZENNYM WYZWANIA ZRÓWNOWAŻONEGO UŻYTKOWANIA TERENU NA PRZYKŁADZIE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO - SCENARIUSZE 2050 DIAGNOZA STANU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W KONTEKŚCIE PRZESTRZENNYM Prof. AE dr hab.

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. Warszawa, 2009.10.16 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. W Polsce w 2008 r. prowadziło działalność 1780 tys. przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób

Bardziej szczegółowo

OFERTA INWESTYCYJNA - MIECHÓW

OFERTA INWESTYCYJNA - MIECHÓW OFERTA INWESTYCYJNA - MIECHÓW GC Investment S. A. 40-606 Katowice ul. Kolejowa 54 Tel.: (032) 603 85 70 Fax: (032) 603 85 71 mail: gcinvest@gcinvest.pl Kapitał zakładowy 17 560 000 PLN w całości opłacony

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R. Materiał na konferencję prasową w 23.października 2008 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R. Na stronie internetowej

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2014 ROK. Polski Związek Niewidomych Okręg Śląski. 41-500 Chorzów ul. Katowicka 77

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2014 ROK. Polski Związek Niewidomych Okręg Śląski. 41-500 Chorzów ul. Katowicka 77 WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2014 ROK 1. Nazwa Siedziba Polski Związek Niewidomych Okręg Śląski 41-500 Chorzów ul. Katowicka 77 2. Informacje o jednostkach organizacyjnych - PZN Koło Będzin

Bardziej szczegółowo

Opracowania sygnalne BEZROBOCIE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W I PÓŁROCZU 2010 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice

Opracowania sygnalne BEZROBOCIE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W I PÓŁROCZU 2010 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice Opracowania sygnalne BEZROBOCIE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W I PÓŁROCZU 2010 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo

r O CS < < k o. ł O z X U os K Z 11 1 ULI » u ITALI ANOWI ... Q X U 5: i2 < OO i UJ I o o Q <

r O CS < < k o. ł O z X U os K Z 11 1 ULI » u ITALI ANOWI ... Q X U 5: i2 < OO i UJ I o o Q < 2 00 8 r O CS k o. ł _J z O z as X U $ os K Z 11 1 ULI U» u UJ ry Q X OS o o U 5: i2.... ANOWI ITALI BIBLIOGRAFIA SPIS TABEL SPIS PLANSZ OO i UJ I Q > 236 BIBLIOGRAFIA MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE 1. Strategia Rozwoju

Bardziej szczegółowo

analiza założeń do RPO woj. lubelskiego 2014+ Krzysztof Gorczyca, Lublin, 26.04.2013 Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu

analiza założeń do RPO woj. lubelskiego 2014+ Krzysztof Gorczyca, Lublin, 26.04.2013 Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Zagadnienia kluczowe dla zrównoważonego rozwoju w perspektywie wdrażania RPO dla województwa lubelskiego na lata 2014-2020 analiza założeń do RPO woj. lubelskiego 2014+ Krzysztof Gorczyca, Lublin, 26.04.2013

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE. Charakterystyka miasta

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE. Charakterystyka miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 03 Charakterystyka miasta Katowice W-880.03 2/9 SPIS TREŚCI 3.1 Źródła informacji

Bardziej szczegółowo

Biuro Urbanistyczne arch. Maria Czerniak

Biuro Urbanistyczne arch. Maria Czerniak Wójt Gminy Gronowo Elbląskie STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY CZEMU SŁUŻY STUDIUM? jest wyrazem poglądów ipostanowień związanych z rozwojem gminy, w tym poglądów władz

Bardziej szczegółowo

Budżety jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r.

Budżety jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r. UWAGI OGÓLNE Niniejsze opracowanie zawiera informacje o dochodach, wydatkach i wynikach budżetów jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r. przygotowane na podstawie sprawozdań

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Sieci energetyczne identyfikacja problemów. Północno Zachodni Oddział Terenowy URE Szczecin

Sieci energetyczne identyfikacja problemów. Północno Zachodni Oddział Terenowy URE Szczecin Sieci energetyczne identyfikacja problemów Północno Zachodni Oddział Terenowy URE Szczecin Ustawa Prawo energetyczne cele Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego Zasady oszczędnego i racjonalnego użytkowania

Bardziej szczegółowo

opracowanie powstało w ramach projektu WIEDZA PLUS

opracowanie powstało w ramach projektu WIEDZA PLUS Analiza wyników badania potrzeb i oczekiwań pracodawców wobec przyszłych i obecnych pracowników opracowanie powstało w ramach projektu WIEDZA PLUS Kompleksowy monitoring potencjału i barier regionalnego

Bardziej szczegółowo

Wyniki egzaminu zawodowego w sesji letniej 2013

Wyniki egzaminu zawodowego w sesji letniej 2013 Wyniki egzaminu zawodowego w sesji letniej 2013 w Jastrzębiu-Zdroju w zawodach: 711[02] górnik eksploatacji podziemnej 722[03] ślusarz 724[01] elektryk oraz zbiorcze w pozostałych zawodach opracował: mgr

Bardziej szczegółowo

Adaptacja miast polskich do skutków zmian klimatu

Adaptacja miast polskich do skutków zmian klimatu Otwarte seminaria 2015 Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Adaptacja miast polskich do skutków zmian klimatu dr inż. arch. Justyna Gorgoń Zespół GIS Katowice, 26 lutego 2015 www.ietu.katowice.pl

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo