Chrońmy Przyrodę Ojczystą

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Chrońmy Przyrodę Ojczystą"

Transkrypt

1 Chrońmy Przyrodę Ojczystą Organ Państwowej Rady Ochrony Przyrody SPIS TREŚCI Tom 70, zeszyt 5, wrzesień/październik 04 ARTYKUŁY ARTICLES ARTYKUŁY Aleksandra ARTICLES Biedrzycka: Wpływ zaniku i fragmentacji siedliska na strukturę genetyczną populacji susła Grzegorz perełkowanego Kopij, Piotr Spermophilus Profus: Rozmieszczenie suslicus wykorzystanie i liczebność kuraków danych leśnych genetycznych (Galliformes) do planowania na Śląsku ochrony gatunku w The latach effect of habitat oraz fragmenta on zmiany ich liczebności and loss on w gene c ostatnich structure 40 latach of spo ed Distribu on suslik popula ons and abundance the use of of gene cal forest gallinaceous data species birds conserva on (Galliformes)... in Silesia in and changes in their abundance over 43 the last 40 years Bartosz Magdalena Skowron, Lenda, Przemysław Piotr Skórka: Kurek, Orzech Tomasz włoski Święciak: Juglans Ptaki regia gnieżdżące nowy, potencjalnie się w skałach inwazyjny Wyżyny gatunek Krakowsko- w rodzimej -Częstochowskiej florze Walnut Juglans Breeding regia birds a new, in rocks poten ally of the Kraków-Częstochowa invasive species in na ve Upland flora Krzysztof Lewandowski, Beata Jakubik: Małże z rodziny skójkowatych (Unionidae) w systemie rzeczno-jeziornym Piotr Krutyni Profus, (Pojezierze Mateusz Mazurskie) Matysiak: Obserwacje Bivalves of pomurnika the family Unionidae Tichodroma in muraria the Krutynia w Polsce river-lake poza system tatrzańską ostoją (Masurian lęgową Records Lakeland) of... Wallcreeper Tichodroma muraria in Poland outside the breeding site in the Tatra Mts 43 7 Iwona Go ried, Tomasz Go ried, Grzegorz Apoznański, Kaja Wierucka: Nietoperze obszaru Natura 000 Jerzy Uroczyska Kruk, Renata Płyty Krotoszyńskiej Szymańska: Rukiew Bats of the drobnolistna Natura 000 Nastur um site Uroczyska microphyllum Płyty Krotoszyńskiej (Boenn.)... Rchb. nowe 43 Krzysztof stanowiska Kolenda, w Magdalena okolicach Krakowa Senze, Monika New stands Kowalska-Góralska: of one-row yellow Zanieczyszczenia cress Nastur um wybranych microphyllum siedlisk płazów (Boenn.) Rchb. Pollu on in the ofsurroundings selected amphibian of Kraków habitats Leszek Dawid, Krzysztof Deska: Wybrane problemy tworzenia użytków ekologicznych na przykładzie powiatu Adam Olszewski, Michał Główka: Występowanie różanki Rhodeus sericeus (Pallas, 776) i piskorza Misgurnus koszalińskiego i miasta Koszalin Selected problems related to designa on of ecological sites based on the fossilis example (Linné, of the 758) province w Puszczy and the Kampinoskiej city of Koszalin The... occurrence of the bi erling Rhodeus sericeus (Pallas, ) and weatherfish Misgurnus fossilis (Linné, 758) in the Kampinos Forest (Central Poland) NOTATKI NOTES Adam Stebel: Mech pędzliczek szerokolistny Syntrichia la folia (Hartm.) Huebener w Karpatach Polskich Maciej Bonk, Krys an M. Budzik, Grzegorz Baś, Karolina A. Budzik: Nowe stanowiska raka szlachetnego Astacus i problemy astacus jego w ochrony południowej The Water i zachodniej Screw-moss Polsce Syntrichia New occurrence la folia in sites the of Polish the Noble Carpathians Crayfish and problems Astacus of its protec on astacus in... southern and western Poland Wojciech Czarniawski, Rafał Gosik, Dorota Sałapa: Nowe stanowisko ropuchy paskówki Epidalea calamita na Marcin Nobis, Agnieszka Nobis: Stanowisko sasanki otwartej Pulsa lla patens (L.) Mill. (Ranunculaceae) Lubelszczyźnie A new locality of na erjack toad Epidalea calamita in the Lublin Region w Starachowicach (Przedgórze Iłżeckie) A locality of Pulsa lla patens (L.) Mill. (Ranunculaceae) in Szymon Starachowice Beuch, Jakub (Iłża Zawistowski: Foreland)... Stanowisko podejźrzona marunowego Botrychium matricariifolium 99 na Mazowszu The site of Botrychium matricariifolium in Masovia (Central Poland) Andrzej Adam P. Wojton, Kubiak: Marcin Flora Magierski, naczyniowa Łukasz doliny Kubejko: Olszówki Stanowisko (Kotlina Sandomierska) tajęży jednostronnej walory Goodyera i zagadnienia repens ochrony na Vascular Płaskowyżu flora of Kolbuszowskim the Olszówka (Kotlina valley (Kotlina Sandomierska) Sandomierska, The SE site Poland) of Goodyera it s values repens and in the conserva on Kolbuszowa issues 303 Plateau (the Sandomierz Basin) Anna Marcin Delimat: Stanisław Nowe Wilga: stanowisko Rycerzyk rzadkiego oliwkowożółty storczyka Tricholomopsis buławnika mieczolistnego decora (Fr.: Fr.) Cephalanthera Singer w Lasach longifolia Oliwskich w (Trójmiejski Tatrzańskim Park Parku Krajobrazowy) Narodowym Tricholomopsis A new locality decora of a rare (Fr.: orchid Fr.) Singer Cephalanthera in Lasy Oliwskie longifolia Forests in the (Trójmiejski Tatra Na onal Landscape Park Park) Anna Koczur: Widłaczek torfowy Lycopodiella inundata w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej Marsh club moss RECENZJE Lycopodiella REVIEWS inundata in the Orava-Nowy Targ Basin RECENZJE Anna Medwecka-Kornaś: REVIEWS Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa (red.): Czerwona Księga Karpat Polskich. Ryszard Rośliny Ochyra: naczyniowe Ron D. Porley:... England s rare mosses and liverworts. Their history, ecology and conserva on

2 ARTYKUŁY Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): , 04 Rozmieszczenie i liczebność kuraków leśnych (Galliformes) na Śląsku w latach oraz zmiany ich liczebności w ostatnich 40 latach Distribu on and abundance of forest gallinaceous birds (Galliformes) in Silesia in and changes in their abundance over the last 40 years GRZEGORZ KOPIJ, PIOTR PROFUS Department of Wildlife Management University of Namibia, Ka ma Mulilo Campus Private Bag 096, Winela Rd., Ka ma Mulilo, NAMIBIA Słowa kluczowe: Tetrao urogallus, Tetrao tetrix, Bonasa bonasia, monitoring, spadek liczebności populacji. Na podstawie analizy wyników ankiet uzyskanych od leśników (w latach ), ornitologów i prac opublikowanych w ostatnich kilkunastu latach (000 04) podjęto próbę ustalenia aktualnego rozmieszczenia i liczebności kuraków leśnych na Śląsku. W latach stwierdzono 3 stanowisk głuszca Tetrao urogallus z osobnikami. Jedenaście stanowisk z co najmniej 8 osobnikami autochtonicznymi znajdowało się w Borach Dolnośląskich, a tylko kurę wykryto w nadleśnictwie Śnieżka i koguta na zalesionych stokach Masywu Śnieżnika. W Borach Dolnośląskich w 006 roku miało występować 8 głuszców, podczas gdy ten sam obszar w 873 roku zasiedlało 845 ptaków 9 kogutów i 66 kur. Tokujące koguty cietrzewi Tetrao tetrix na Śląsku odnotowano na stanowiskach z łączną liczbą osobników. Bogate stanowisko tych ptaków znaleziono w Karkonoskim Parku Narodowym i jego otulinie oszacowane na ptaków, w tym kogutów. Ptaki te zlatywały się na 30 tokowisk, z których około 00 zlokalizowanych było po stronie polskiej lub na samej granicy państwa, a 30 po stronie czeskiej parku narodowego. Jarząbka Bonasa bonasia napotkano na co najmniej 38 stanowiskach liczących łącznie 3 osobników. Ponad 90% śląskich stanowisk cietrzewia i jarząbka znajdowało się na Dolnym Śląsku, a pozostałe, nieliczne na Opolszczyźnie i Górnym Śląsku. Na podstawie danych z literatury prześledzono zmiany w rozsiedleniu i liczebności głuszca na Śląsku w ciągu ostatnich 40 lat, a cietrzewia i jarząbka od początku XX wieku. Od lat 70. XX wieku notuje się drastyczny spadek liczebności głuszca i cietrzewia, podczas gdy liczebność jarząbka wydaje się ustabilizowana na dość niskim poziomie lub powoli wzrasta. Populację głuszca w polskiej części Sudetów należy uznać obecnie za wymarłą, w Borach Dolnośląskich natomiast policzono wiosną 009 roku tylko 4 ptaki ostatnie śląskie głuszce, pochodzenia autochtonicznego. Wymarciu tej nizinnej populacji ma zapobiec introdukcja ptaków pochodzących głównie z hodowli. W tym celu w latach na terenie ostoi głuszca w nadleśnictwie Ruszów wypuszczono 78 ptaków (45 kogutów i 33 kury), w 03 roku 30 młodych głuszców, a w 04 roku 4 kur głuszca odłowionych z dzikiej populacji zamieszkującej Szwecję. Based on the analysis of questionnaires obtained from foresters (in ) and ornithologists, as well as papers published over the last several years (000 04), an attempt has been undertaken to determine the current distribution and the number of forest gallinaceous birds in Silesia. In , thirteen sites of the western capercaillie Tetrao urogallus were found, with ca individuals (Fig. 3). Eleven sites with at least 8 indigenous individuals were located in Lower Silesian Forests (Bory Dolnośląskie), and only one hen was observed in the Forest Division of Śnieżka and one cock on the afforested slopes of Mt Śnieżnik. According to Merta (00), 8 western capercaillies occurred in Lower Silesian Forests in 006, while the same area in 873 was populated by 845 birds 9 cocks and 66 hens. Courtship displaying cocks of the black grouse Tetrao tetrix were observed in Silesia at sites, with the total number of birds (Fig. 9). Furthermore, an abundant site of these birds was found in the Karkonosze National Park, ca birds, including cocks (Fig. 0). These birds flew at 30 tooting sites, including ca. 00 sites located in the Polish part of KNP or at the State border, and 30 sites located in the Czech Republic (Dyrcz et al. 03, R. Rąpała unpublished information). The hazel grouse Bonasa bonasia, in the total number of 3 individuals, was encountered at ca. 38 sites (Fig. 3). More than 90% of the sites of the black grouse and the hazel grouse were located in Lower Silesia, and only few in Opole Silesia and in Upper Silesia. Changes in the distribution and abundance of the western capercaillie occurring over the last 40 years in Silesia were followed based on the literature data, and of the black and hazel grouse since the 90s. A drastic decline in the population size of the western capercaillie and of the black grouse has been observed since the 970s, while the population size of the hazel grouse seems to be stable at a relatively low level or slowly increases. The population of the western capercaillie in the Polish part of the Sudetes can be considered as extinct, whereas the inventory conducted in Bory Dolnośląskie (Lower Silesian Forests) in 006 (Merta et al. 03) revealed the presence of only 8 indigenous individuals, and in last silesian birds was observed. To prevent the extinction of this lowland population in the refugium of the western capercaillie, 78 young birds were released in (45 cocks and 33 hens; Merta et al. 03) in the Forest Division of Ruszów. In 03, 30 young birds were brought in the above-mentioned area, and in 04 4 wild females caught in Sweden (Zawadzka 04; D. Merta unpubl.). Regression of the Lower Silesian population of the western capercaillie is presented in Figure 6.

3 ARTYKUŁY Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): 40 4, 04 Ptaki gnieżdżące się w skałach Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej Breeding birds in rocks of the Kraków-Częstochowa Upland BARTOSZ SKOWRON, PRZEMYSŁAW KUREK, TOMASZ ŚWIĘCIAK 3 Siedlec, 4 53 Janów, ul. Źródlana 59 Zakład Ekologii, Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk 3 5 Kraków, ul. Lubicz Myszków, ul. Kościuszki 6 Słowa kluczowe: skały, ptaki lęgowe, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska. Przedstawiono dane o wykorzystywaniu skał jako miejsc odbywania lęgów przez ptaki na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej w ciągu ostatnich 60 lat. Prace opierają się na obserwacjach własnych z lat oraz na danych z literatury począwszy od 850 roku. Łącznie w opisywanym okresie udokumentowano lęgi 33 gatunków ptaków, które gnieździły się w skałach na Jurze. Informacje dotyczące niektórych gatunków mają już charakter historyczny. Stwierdzono, że w porównaniu ze środowiskami skalnymi z innych regionów kraju, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska wyróżnia się największą liczbą gatunków ptaków wykorzystujących skały jako miejsca wyprowadzania lęgów. The paper presents data on the rocks in the Kraków-Częstochowa Upland used by birds as breeding grounds during 60 years. The studies are based on the summary of literature information starting from 850 yr and Authors own observations performed in In total, broods of 33 bird species nesting in Jura rocks have been documented. Information on certain species is of historical value. A few bird species ceased to breed (Monticola saxatilis) or switched to breeding mostly in the anthropogenic landscape (e.g. Phoenicurus ochruros, Corvus monedula, Passer montanus). It has been found that compared to rock habitats from other regions of the country, the Kraków-Częstochowa Upland is distinguished by the largest number of bird species using rocks as breeding sites. 40

4 ARTYKUŁY Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): , 04 Małże z rodziny skójkowatych (Unionidae) w systemie rzeczno-jeziornym Krutyni (Pojezierze Mazurskie) Bivalves of the family Unionidae in the Krutynia river-lake system (Masurian Lakeland) KRZYSZTOF LEWANDOWSKI, BEATA JAKUBIK Zakład Edukacji Biologicznej i Ochrony Przyrody Zakład Ekologii i Ochrony Środowiska Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach 08 0 Siedlce, ul. B. Prusa Słowa kluczowe: rzeka, jeziora, Unionidae, zmiany wieloletnie, gatunki chronione. W latach analizowano występowanie małży z rodziny Unionidae (skójkowate) w systemie rzeczno-jeziornym Krutyni. Badania prowadzono w 9 jeziorach, przez które przepływa Krutynia, oraz w samej rzece. Bezpośrednio w terenie określano gatunki małży, ich wiek i rozmiary, po czym żywe małże wpuszczano z powrotem do wody. W odcinkach rzecznych najliczniej występowała skójka zaostrzona Unio tumidus, której udział wynosił 65,5% wśród wszystkich małży zebranych w rzece. Mniej liczne były szczeżuja pospolita Anodonta anatina (6,5%) i skójka malarska Unio pictorum (0,3%). Najrzadziej w rzece notowano gatunki prawnie chronione: szczeżuję wielką Anodonta cygnea (5,%), skójkę gruboskorupową Unio crassus (,6%) i szczeżuję spłaszczoną Pseudanodonta complanata (0,8%). W jeziorach stwierdzono występowanie czterech gatunków. Najliczniej notowano skójkę zaostrzoną, która stanowiła 70% wszystkich małży zebranych w jeziorach. Pozostałe gatunki to: szczeżuja pospolita (4,6%), skójka malarska (8,3%) i szczeżuja wielka (7,%). Zagęszczenia małży skójkowatych w odcinkach rzecznych nie przekraczały 80 osobn./m, w jeziorach wynosiły najczęściej 0 50 osobn./m w strefie występowania. W porównaniu z danymi literaturowymi sprzed 0, 50 i 00 lat skład gatunkowy małży skójkowatych w systemie rzeczno-jeziornym Krutyni nie uległ zmianie. Unionid bivalves are among the largest native freshwater invertebrates. Being common and reaching high densities, they can play an important part in aquatic ecosystems. The bivalves were surveyed in in the Krutynia River and in 9 lakes through which the river flows. Unionids were identified in the field; their age and size were assessed, after which they were released into the water. Unio tumidus, representing 65.6% of all bivalves was the most abundant species in the river. Anodonta anatina (6.5%) and Unio pictorum (0.3%) were less abundant. The least frequent were protected species: Anodonta cygnea (5.%), Unio crassus (.6%) and Pseudanodonta complanata (0.8%). Eighteen lakes were inhabited by unionids. A total of four species were recorded: Anodonta anatina, Anodonta cygnea, Unio tumidus and Unio pictorum. All four species occurred in five lakes, while in eight lakes three species in each one. Anodonta anatina was found in the largest number of lakes (8). Unio tumidus was recorded in sixteen lakes, Anodonta cygnea in fourteen, and Unio pictorum only in seven. The unionid density was usually 0 50 ind./m. The highest density was observed in Lake Zyzdrój Mały locally 380 ind./m (the estimated biomass 3. kg/m ), and in Lake Lampasz (9 indiv./m, biomass.5 kg/ m ). The maximum unionid density in the Krutynia River was 80 0 ind./m, the maximum biomass locally exceeded.5 kg/m. Literature data from 0, 50 and 00 years ago indicate the presence of the same unionid species in the Krutynia system, proving stable environmental conditions over a long period of time.

5 ARTYKUŁY Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): , 04 Nietoperze obszaru Natura 000 Uroczyska Płyty Krotoszyńskiej Bats of the Natura 000 site Uroczyska Płyty Krotoszyńskiej IWONA GOTTFRIED, TOMASZ GOTTFRIED, GRZEGORZ APOZNAŃSKI, KAJA WIERUCKA Zakład Ekologii Behawioralnej Uniwersytet Wrocławski Wrocław, ul. Sienkiewicza iwona.go Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody pro Natura Wrocław, ul. Podwale 75 go Słowa kluczowe: nietoperze, Chiroptera, dąbrowy, Natura 000, Uroczyska Płyty Krotoszyńskiej, rozród, hibernacja. Na obszarze Natura 000 PLH30000 Uroczyska Płyty Krotoszyńskiej, w dużym kompleksie dąbrów, w latach 0 i 0, w okresie hibernacji i rozrodu nietoperzy badano skład gatunkowy chiropterofauny. Kontrole zimowisk, rejestracja akustyczna echolokacji i odłowy w sieci chiropterologiczne wykazały występowanie gatunków nietoperzy: nocka dużego Myotis myotis, nocka Natterera M. nattereri, nocka wąsatka M. mystacinus, nocka rudego M. daubentonii, mroczka późnego Eptesicus serotinus, karlika malutkiego Pipistrellus pipistrellus, karlika drobnego P. pygmaeus, karlika większego P. nathusii, borowca wielkiego Nyctalus noctula, gacka brunatnego Plecotus auritus, gacka szarego P. austriacus oraz mopka Barbastella barbastellus. Dla siedmiu gatunków potwierdzono rozród. Gatunkiem dominującym był borowiec wielki, a drugim co do liczebności mopek. Wstęp Previous studies showed that the Natura 000 PLH30000 site Uroczyska Płyty Krotoszyńskiej is one of the largest and best preserved oak woodlands in Europe. The area W could Polsce be crucial dotychczas for the conservation stwierdzono of European 5 gatun- bats, especially those inhabiting forests. The aim of this study ków was nietoperzy, gather data przy about czym the 6 diversity jest szeroko of bat species, rozpo- including data on the number of breeding ones. This was wszechnionych the first study evaluating i można the je species spotkać composition na terenie and całego hibernation kraju (Sachanowicz and breeding seasons i in. 006, in 0 0). and 0. Nadal Summer acoustic recordings, individuals captured in mist jednak nets and istnieją winter obszary, visits to hibernation których chiro sites pterofauna confirmed breeding sites in the area. Data were collected during both the presence of bat species: greater mouse-eared bat Myotis pozostaje myotis, niezbadana. Natterer s bat Przykładem M. nattereri, whiskered takiego tere- bat M. mystacinus, Daubenton s bat M. daubentonii, serotine bat nu Eptesicus jest jeden serotinus, z największych common pipistrelle fragmentów Pipistrellus zwar- pipistrellus, soprano pipistrelle P. pygmaeus, Nathusius pipistrelle tych lasów P. nathusii, dębowych common w noctule Europie Nyctalus (Brzeg noctula, i in. common long-eared bat Plecotus auritus, grey long-eared 008) bat P. austriacus, objęty ochroną barbastelle w Barbastella ramach barbastellus. sieci Natura Breeding was confirmed for seven species. The dominant 000 species pod nazwą (63% of PLH30000 all recordings) Uroczyska was the common Płyty noctule (Fig. ), while the second most common (% of all Krotoszyńskiej. recordings) the Obszar barbastelle. ten The znajduje overall się bat w activity wojelevel was high, with an average of 4.9 passes (sequences of echolocation calls) per hour. Althogether 36% of all passes (n = 456) were recorded during the first hour after the sunset. 43

6 ARTYKUŁY Zanieczyszczenia wybranych siedlisk płazów Pollu on of selected amphibian habitats KRZYSZTOF KOLENDA, MAGDALENA SENZE, MONIKA KOWALSKA GÓRALSKA Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): , 04 Zakład Biologii Ewolucyjnej i Ochrony Kręgowców Uniwersytet Wrocławski Wrocław, ul. Sienkiewicza Zakład Hydrobiologii i Akwakultury Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Wrocław, ul. Chełmońskiego 38C Słowa kluczowe: metale ciężkie, związki biogenne, siedliska płazów, Ostrów Wielkopolski. W 0 roku przeprowadzono badania zawartości metali ciężkich oraz związków biogennych w wybranych siedliskach płazów w Ostrowie Wielkopolskim. Wartości kadmu i ołowiu we wszystkich badanych zbiornikach przekroczyły maksymalne dopuszczalne stężenie dla substancji priorytetowych z grupy wskaźników charakteryzujących występowanie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 0 roku. Stężenia związków biogennych nie przekroczyły wartości letalnych dla płazów. Badane siedliska wymagają natychmiastowych zabiegów ochronnych, gdyż występujące zagrożenia mogą doprowadzić do wyginięcia lokalnych populacji płazów. In 0, we analyzed the content of heavy metals (cadmium, lead, nickel, copper, zinc, iron, manganese) and biogenic compounds (nitrite, nitrate, ammonia, phosphates) in selected habitats of amphibians in Ostrów Wielkopolski (the south of the Wielkopolska region; Tables and ). In all studied water bodies, the concentration of cadmium and lead exceeded the maximum permissible concentration for priority substances from the group of indicators characterizing the presence of substances which are particularly harmful to the aquatic environment as specified by the Polish law in the Regulation of the Minister of the Environment. The concentration of nickel, copper and zinc did not exceed the maximum permissible concentration. Average values of biogenic compounds did not exceed the lethal dose for amphibians. The studied habitats of amphibians require immediate conservation measures. Otherwise, the existing risk may cause the extinction of local amphibian populations. 437

7 ARTYKUŁY Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): , 04 Wybrane problemy tworzenia użytków ekologicznych na przykładzie powiatu koszalińskiego i miasta Koszalin Selected problems related to designa on of ecological sites based on the example of the province and the city of Koszalin LESZEK DAWID, KRZYSZTOF DESKA Katedra Geodezji, Wydział Inżynierii Lądowej, Środowiska i Geodezji, Politechnika Koszalińska Koszalin, ul. Śniadeckich Słowa kluczowe: ochrona przyrody, użytki ekologiczne, legislacja, rejestry. Istotną rolę aspektów społecznych, prawnych, organizacyjnych i ekonomicznych w procesie powoływania użytków ekologicznych przedstawiono w oparciu o warsztat nauk społecznych, stosując analizę danych zastanych, tj. literatury, aktów prawnych, szczegółowych danych zawartych w rejestrze Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Szczecinie i w Ewidencji Gruntów i Budynków. Obiektem badań, prowadzonych w okresie od do.0.03 roku, były użytki ekologiczne położone na terenie powiatu koszalińskiego oraz miasta Koszalin. Wykazano, że bez odpowiedniego rejestrowania i ewidencjonowania obiektów, nie można prowadzić skutecznej ochrony przyrody w tej formie. Wydaje się, że stosowanie interdyscyplinarnego podejścia w procesie tworzenia użytków ekologicznych jest konieczne. The aim of this paper is to identify basic problems related to designation of ecological sites which are one of the nature protection forms in Poland. Ecological sites located in the province and the city of Koszalin were studied between December 7, 99 and October, 03. This area was used as an example to present certain research issues. The research was conducted based on the methodology of social sciences and through the analysis of the existing data such as available literature, legal regulations and detailed data included in the register of the Regional Directorate of Environmental Protection in Szczecin and the Land and Building Register. The results of the analysis show the important role of social, legal, organizational and economic aspects in the process of designing the ecological sites. Without the proper register and inventory of objects, effective conservation of the environment in this form is impossible. It seems that the interdisciplinary approach in the process of designation of ecological sites is necessary. 445

8 NOTATKI Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): , 04 Nowe stanowiska raka szlachetnego Astacus astacus w południowej i zachodniej Polsce New occurrence sites of the Noble Crayfish Astacus astacus in southern and western Poland MACIEJ BONK, KRYSTIAN M. BUDZIK, GRZEGORZ BAŚ 3, KAROLINA A. BUDZIK 4 Zakład Entomologii 4 Zakład Anatomii Porównawczej Instytut Zoologii UJ Kraków, ul. Gronostajowa 9 Zakład Taksonomii Roślin, Fitogeografii i Herbarium Instytut Botaniki UJ 3 50 Kraków, ul. Kopernika 7 3 Mentor Consul ng Sp. z o.o Toruń, Szosa Chełmińska 77 8 Słowa kluczowe: rak szlachetny, Astacus astacus, nowe stanowiska. W latach stwierdzono osiem nowych stanowisk raka szlachetnego Astacus astacus (Linnaeus, 758) w południowej i zachodniej Polsce, w gminach Staszów, Bogoria, Połaniec, Chmielnik, Zakliczyn, Wierzchosławice, Jodłownik oraz Twardogóra. Powyższe stanowiska są prawdopodobnie pozostałością po wcześniejszych większych populacjach, co pozwala je traktować jako reliktowe. In the years eight new localities of the noble crayfish were found in the southern Poland in communes of Staszów, Bogoria, Połaniec, Chmielnik, Zakliczyn, Jodłownik, Wierzchosławice and Twardogóra. The abovedescribed localities should be treated as relics of the previous larger populations. Small streams harboring the noble crayfish population should be the major landscape conservation issue. 45

9 NOTATKI Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): , 04 Nowe stanowisko ropuchy paskówki Epidalea calamita na Lubelszczyźnie A new locality of na erjack toad Epidalea calamita in the Lublin Region WOJCIECH CZARNIAWSKI, RAFAŁ GOSIK, DOROTA SAŁAPA Zakład Zoologii UMCS Lublin, ul. Akademicka 9 Słowa kluczowe: ropucha paskówka, Epidalea calamita, ochrona płazów. Paskówka jest jednym z rzadszych płazów Polski, na Lubelszczyźnie rozsiedlonym wyspowo. Nowe stanowisko ropuchy paskówki Epidalea calamita Laur. znaleziono w ekstensywnie użytkowanym wyrobisku piasku w Serniawach (gmina Sawin). W dniu 9 czerwca 03 roku w trzech niewielkich zbiornikach wodnych stwierdzono obecność kilkuset kijanek i osobników ropuchy paskówki w zaawansowanym stadium metamorfozy, a w całym wyrobisku około 500 świeżo przeobrażonych ropuszek. Ponowna kontrola stanowiska 5 lipca wykazała obecność około 60 osobników młodocianych. W celu zachowania nowo odkrytej populacji konieczne jest utrzymanie istniejących okresowych zbiorników wodnych oraz odpowiednie planowanie wydobycia piasku w okresie rozrodu i rozwoju tych płazów aż do ich przeobrażenia. A new locality of the natterjack toad Epidalea calamita Laur. was found in the village of Serniawy (Sawin commune), in a small and extensively exploited sand pit. Natterjack is one of the rarest amphibian species in Poland, but locally it occurs in large numbers. In the Lublin Region, it occurs at isolated sites. In order to preserve the newly discovered population, it is necessary to maintain the existing periodic water bodies and properly organize the sand excavation during the breeding and development season of these amphibians until their metamorphosis. 458

10 NOTATKI Stanowisko podejźrzona marunowego Botrychium matricariifolium na Mazowszu Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): , 04 The site of Botrychium matricariifolium in Masovia (Central Poland) SZYMON BEUCH, JAKUB ZAWISTOWSKI Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska Katowice, ul. św. Huberta Jaktorów, ul. ks. Baranowskiego 3 Słowa kluczowe: Botrychium matricariifolium, Ophioglossaceae, gatunki chronione, gatunki zagrożone, Północne Mazowsze. Dnia 5 czerwca 0 roku na nieznanym dotąd stanowisku, na byłym poligonie lotniczym w Ślubowie (gm. Krzynowłoga Mała, pow. przasnyski, woj. mazowieckie) odkryto 6 pędów zarodnionośnych podejźrzona marunowego Botrychium matricariifolium (Retz.) A. Braun ex W.D.J. Koch. Gatunek jest krytycznie zagrożony w Polsce i znany z około 5 stanowisk, głównie z północno- -wschodniej i zachodniej części kraju. Sanowisko z poligonu Ślubowo to obecnie jedyne znane w województwie mazowieckim. On the 5 th June 0, six specimens of Botrychium matricariifolium (Retz.) A. Braun ex W.D.J. Koch were found in the former military training area in Ślubowo (Przasnysz district, Masovia province). The species is critically endangered in Poland and it is known from ca. 5 sites, especially in the north-eastern and the western part of the country. The site in Ślubowo is the only site known in the region of Masovia (central Poland). 46

11 NOTATKI Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): , 04 Stanowisko tajęży jednostronnej Goodyera repens na Płaskowyżu Kolbuszowskim (Kotlina Sandomierska) The site of Goodyera repens in the Kolbuszowa Plateau (the Sandomierz Basin) ANDRZEJ WOJTON, MARCIN MAGIERSKI, ŁUKASZ KUBEJKO 3 Katedra Biologii Środowiska Zakład Fizjologii i Biotechnologii Roślin Uniwersytet Rzeszowski Rzeszów, ul. Zelwerowicza Wólka Pełkińska, Kostków 38 Słowa kluczowe: Goodyera repens, Kotlina Sandomierska, Płaskowyż Kolbuszowski, rozmieszczenie. Tajęża jednostronna Goodyera repens (L.) R. Br. jest storczykiem rzadko notowanym w Kotlinie Sandomierskiej. W roku 0 odkryto bogate stanowisko tego gatunku na Płaskowyżu Kolbuszowskim, skąd tajęża nie była dotychczas podawana. Stwierdzono wówczas około 600 osobników tego gatunku, w tym 90 kwitnących. Rok później odnotowano na stanowisku około 50 kwitnących osobników z podobnym udziałem rozet jak w roku 0. Potencjalnym zagrożeniem dla tej populacji może być wydeptywanie, buchtowanie ściółki przez dziki oraz prace gospodarcze w lesie. Goodyera repens is a very rare species from the family of Orchidaceae located in the Sandomierz Basin. It has not been previously recorded on the Kolbuszowa Plateau. In the lowland, it is connected with pine or mixed forests. The locality is situated in the private forest within the Mielec Forest District, in ATPOL FF-3. About 600 specimens of Goodyera repens, including 90 flowering ones, occurred at the site in 0, but in 03 about 50 flowering specimens of this species were observed with similar share of rosettes as in 0. The potential threats to the existence of the Goodyera repens population in this place include trampling by people, soil rooting by wild boars or forestry work. 464

12 NOTATKI Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): , 04 Nowe stanowisko rzadkiego storczyka buławnika mieczolistnego Cephalanthera longifolia w Tatrzańskim Parku Narodowym A new locality of a rare orchid Cephalanthera longifolia in the Tatra Na onal Park ANNA DELIMAT Instytut Ochrony Przyrody PAN Tatrzańska Stacja Terenowa Zakopane, ul. Antałówka 3 Słowa kluczowe: rośliny naczyniowe, rozmieszczenie, siedliska, Cephalanthera longifolia, Tatry. Buławnik mieczolistny Cephalanthera longifolia (L.) Fritsch (Syn.: Cephalanthera ensifolia Rich.) to jeden z najrzadszych storczyków w Tatrzańskim Parku Narodowym. Dotychczas z terenu polskich Tatr znane było tylko jedno stanowisko tego gatunku w Małych Koryciskach, gdzie w 004 roku odnotowano osobników. Podczas badań prowadzonych w 03 roku w okolicy Siwiańskich Turni odnaleziono nowe stanowisko buławnika mieczolistnego liczące kilka grup od kilku do kilkunastu osobników (łącznie 46 kwitnących). Mimo że populacja znajduje się w Tatrzańskim Parku Narodowym, realnym zagrożeniem jest mechaniczne niszczenie pojedynczych osobników przez wydeptywanie. Stanowisko zlokalizowane jest w sąsiedztwie dwóch ścieżek powstałych przez nielegalną penetrację terenu. Cephalanthera longifolia (L.) Fritsch (Syn.: Cephalanthera ensifolia Rich.) is one of the rarest orchids in the Polish Tatras. So far, only one location of this orchid has been recorded in the Tatra National Park. In 004, eleven specimens of the species were found in the Małe Koryciska valley (Delimat, Gawryś 006). In 03, during the field research carried out in the Siwiańskie Turnie area, a new locality of Cephalanthera longifolia was found (Fig. ). The population consisted of several groups, from a few to a dozen specimens. At the aforementioned site, 46 blooming specimens of Cephalantera longifolia were found. Although the population is in the Tatra National Park, a real threat to the population are people trampling on single individuals. The location is in the vicinity of two unmarked paths trampled by visitors. 468

13 NOTATKI Widłaczek torfowy Lycopodiella inundata w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): , 04 Marsh club moss Lycopodiella inundata in the Orava-Nowy Targ Basin ANNA KOCZUR Instytut Ochrony Przyrody PAN 3 0 Kraków, al. Mickiewicza 33 Słowa kluczowe: Lycopodiella inundata, rozmieszczenie, eksploatacja torfu, Karpaty, Kotlina Orawsko-Nowotarska. Widłaczek torfowy Lycopodiella inundata (L.) Holub wyginął na wszystkich stanowiskach podawanych z terenu polskich Karpat w XIX i pierwszej połowie XX wieku. Ponownie odnaleziono go w Karpatach polskich w 004 roku na terenie Bieszczadów Zachodnich, a obecnie również na torfowisku Puścizna Wielka w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej. Nowe stanowisko znajduje się na terenie kopalni torfu, a rosnąca tu populacja jest niewielka. Nowo odkryte stanowisko jest młode. Do jego powstania mogła się przyczynić prowadzona tu eksploatacja, gdyż obecnie gatunek ten pojawia się głównie na siedliskach antropogenicznych. The marsh club moss Lycopodiella inundata (L.) Holub is a rare species in Poland. It has become extinct at all sites reported from the Polish Carpathians in the 9th century and the first half of the 0 th century. In 004, the species was found again in the Polish Carpathians, in the Western Bieszczady Mountains, and at present it has been reported from the peat bog Puścizna Wielka in the Orava-Nowy Targ Basin. The new site is located in a mine peat and the population growing there is small. The newly discovered site is young and probably developed as a result of peat exploitation. At present, the species occurs mainly on anthropogenic habitats. Post-excavation pits are a substitute habitat. The marsh club moss occurred primarily in erosion channels developed along the peripheries and in the vicinity of deeper hollows on the raised bogs. 47

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Małże z rodziny skójkowatych (Unionidae) w systemie rzeczno-jeziornym Krutyni (Pojezierze Mazurskie)

Małże z rodziny skójkowatych (Unionidae) w systemie rzeczno-jeziornym Krutyni (Pojezierze Mazurskie) ARTYKUŁY Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (5): 423 430, 2014 Małże z rodziny skójkowatych (Unionidae) w systemie rzeczno-jeziornym Krutyni (Pojezierze Mazurskie) Bivalves of the family Unionidae in the Krutynia

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

NOWELLIA CURVIFOLIA (MARCHANTIOPHYTA) IN THE DOLINA ŻABNIKA NATURE RESERVE (SILESIA PROVINCE, POLAND) ADAM STEBEL, DOROTA SMOLIŃSKA

NOWELLIA CURVIFOLIA (MARCHANTIOPHYTA) IN THE DOLINA ŻABNIKA NATURE RESERVE (SILESIA PROVINCE, POLAND) ADAM STEBEL, DOROTA SMOLIŃSKA OPOLE SCIENTIFIC SOCIETY NATURE JOURNAL No 46 2013: 28-33 NOWELLIA CURVIFOLIA (MARCHANTIOPHYTA) IN THE DOLINA ŻABNIKA NATURE RESERVE (SILESIA PROVINCE, POLAND) ADAM STEBEL, DOROTA SMOLIŃSKA Department

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

sylwan nr 9: 3 15, 2006

sylwan nr 9: 3 15, 2006 sylwan nr 9: 3 15, 2006 Jerzy Szwagrzyk, Waldemar Sulowski, Tomasz Skrzydłowski Structure of a natural stand of a Carpathian beech forest in the Tatra mountains compared with natural beech stands from

Bardziej szczegółowo

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Jan Cetner Kazimierz Dyguś Marta Ogonowska Jerzy Wojtatowicz METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH INŻYNIERIA W ROLNICTWIE. MONOGRAFIE 16 ENGINEERING IN AGRICULTURE. MONOGRAPHS 16 WIESŁAW GOLKA TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH TRANSPORTATION IN RURAL FAMILY FARMS Falenty 2014 WYDAWNICTWO

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

2. POŁOśENIE OBSZARU. 2.1. POŁOśENIE CENTRALNEGO PUNKTU OBSZARU DŁUGOŚĆ GEOGRAFICZNA. 2.2. POWIERZCHNIA (ha): 2.3. DŁUGOŚĆ OBSZARU (km):

2. POŁOśENIE OBSZARU. 2.1. POŁOśENIE CENTRALNEGO PUNKTU OBSZARU DŁUGOŚĆ GEOGRAFICZNA. 2.2. POWIERZCHNIA (ha): 2.3. DŁUGOŚĆ OBSZARU (km): FORMULARZ DANYH 1 NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYH DLA OBSZARÓW SPEJALNEJ OHRONY (OSO) DLA OBSZARÓW SPEŁNIAJĄYH KRYTERIA OBSZARÓW O ZNAZENIU WSPÓLNOTOWYM (OZW) I DLA SPEJALNYH OBSZARÓW OHRONY (SOO)

Bardziej szczegółowo

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko April 22, 2012 Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik Tatrzanski Park Narodowy Director Pawel Skawinski (host) Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for National Parks Jan Reklewski Tatras

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA Atrakcyjne tereny inwestycyjne znajdują się przy ul. Leśnej w Bytomiu, w bezpośrednim sąsiedztwie Alei Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Przeznaczona do sprzedaży uzbrojona

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH I DLA SPECJALNYCH OBSZARÓW OCHRONY (SOO) 1. IDENTYFIKACJA OBSZARU

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH I DLA SPECJALNYCH OBSZARÓW OCHRONY (SOO) 1. IDENTYFIKACJA OBSZARU FORMULARZ DANYH 1 NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYH DLA OBSZARÓW SPEJALNEJ OHRONY (OSO) DLA OBSZARÓW SPEŁNIAJĄYH KRYTERIA OBSZARÓW O ZNAZENIU WSPÓLNOTOWYM (OZW) I DLA SPEJALNYH OBSZARÓW OHRONY (SOO)

Bardziej szczegółowo

Galeria Handlowa Starogard Gdański

Galeria Handlowa Starogard Gdański Galeria Handlowa Starogard Gdański Parkridge Retail Miasto Starogard Gdański leży w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego, w pobliżu Borów Tucholskich, nad rzeką Wierzycą na Pojezierzu Starogardzkim.

Bardziej szczegółowo

Projekt realizowany przez: Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie we współpracy z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Krakowie

Projekt realizowany przez: Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie we współpracy z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Krakowie Warunki zarządzania obszarem dorzecza i ochroną różnorodności biologicznej dla zapewnienia zrównoważonego rozwoju obszarów cennych przyrodniczo na przykładzie zlewni Czarnej Orawy stanowiącej część transgranicznego

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD WYBRANYCH METOD OCENY BIORÓŻNORODNOŚCI

PRZEGLĄD WYBRANYCH METOD OCENY BIORÓŻNORODNOŚCI Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Hanna Kruk PRZEGLĄD WYBRANYCH METOD OCENY BIORÓŻNORODNOŚCI Hanna Kruk, dr Akademia Morska w Gdyni adres korespondencyjny: Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa ul.

Bardziej szczegółowo

MALACOLOGICA FOLIA NEW LOCALITIES OF POTAMOPYRGUS ANTIPODARUM (GRAY, 1843) IN THE WATERS OF THE WIGRY NATIONAL PARK INTRODUCTION

MALACOLOGICA FOLIA NEW LOCALITIES OF POTAMOPYRGUS ANTIPODARUM (GRAY, 1843) IN THE WATERS OF THE WIGRY NATIONAL PARK INTRODUCTION FOLIA MALACOLOGICA ISSN 1506-7629 The Association of Polish Malacologists & Faculty of Biology, Adam Mickiewicz University Poznañ 1999 Vol. 7(2): 103 107 NEW LOCALITIES OF POTAMOPYRGUS ANTIPODARUM (GRAY,

Bardziej szczegółowo

Konserwatorska i czynna ochrona przyrody Czym jest ochrona przyrody? dr Wiktor Kotowski Zakład Ekologii Roślin i Ochrony Środowiska UW

Konserwatorska i czynna ochrona przyrody Czym jest ochrona przyrody? dr Wiktor Kotowski Zakład Ekologii Roślin i Ochrony Środowiska UW Konserwatorska i czynna ochrona przyrody Czym jest ochrona przyrody? dr Wiktor Kotowski Zakład Ekologii Roślin i Ochrony Środowiska UW 1 Czym jest przyroda? wszystko czego nie stworzył człowiek (Wikipedia)

Bardziej szczegółowo

PRODUCTION HALL OFFER

PRODUCTION HALL OFFER PRODUCTION HALL OFFER 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Bałtowska 2. Location / Lokalizacja PRODUCTION HALL DATA Town / Street Miasto / Ulica Ostrowiec Świętokrzyski/Bałtowska Street

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Lesiński Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Grzegorz Lesiński Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Grzegorz Lesiński Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Gdy nadchodzi zima, krajowe nietoperze nie znajdują wystarczająco dużo pokarmu i zapadają w sen zimowy czyli hibernację Historia odkrycia

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH I DLA SPECJALNYCH OBSZARÓW OCHRONY (SOO) 1. IDENTYFIKACJA OBSZARU

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH I DLA SPECJALNYCH OBSZARÓW OCHRONY (SOO) 1. IDENTYFIKACJA OBSZARU FORMULARZ DANYCH 1 NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH DLA OBSZARÓW SPECJALNEJ OCHRONY (OSO) DLA OBSZARÓW SPEŁNIAJĄCYCH KRYTERIA OBSZARÓW O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM (OZW) I DLA SPECJALNYCH OBSZARÓW

Bardziej szczegółowo

Ochrona nietoperzy w ramach specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000 - problemy, szanse i wyzwania

Ochrona nietoperzy w ramach specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000 - problemy, szanse i wyzwania Ochrona nietoperzy w ramach specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000 - problemy, szanse i wyzwania Robert Mysłajek Stowarzyszenie dla Natury Wilk Źródło: Natura 2000 viewer http://natura2000.eea.europa.eu

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland INSTITUTE OF TECHNOLOGY AND LIVE SCIENCES POZNAŃ BRANCH Department of Environmental Management in Livestock Buildings and

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 728 ACTA BIOLOGICA 19 2012

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 728 ACTA BIOLOGICA 19 2012 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 728 ACTA BIOLOGICA 19 2012 GRZEGORZ MICHOŃSKI 1* DARIUSZ WYSOCKI 2** PIOTR SADANOWICZ ** KONSTANTY SAWICKI 3*** THE STRUCTURE AND ABUNDANCE DYNAMICS OF AMPHIBIAN

Bardziej szczegółowo

The chiropterofauna of the Polish Tatra Mts.

The chiropterofauna of the Polish Tatra Mts. Vespertilio 3: 93 100, 1998 ISBN 80-88850-19-3 The chiropterofauna of the Polish Tatra Mts. Krzysztof PIKSA Cracow Pedagogical University, Institute of Biology, 31 054 Kraków, Podbrzezie 3. Abstract. This

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Aktywna ochrona małych zimowisk nietoperzy w Kampinoskim Parku Narodowym adaptacja nieużytkowanych piwniczek ziemnych

Aktywna ochrona małych zimowisk nietoperzy w Kampinoskim Parku Narodowym adaptacja nieużytkowanych piwniczek ziemnych Aktywna ochrona małych zimowisk nietoperzy w Kampinoskim Parku Narodowym adaptacja nieużytkowanych piwniczek ziemnych Adam Olszewski ARTYKUŁY / ARTICLES Abstrakt. Jesienią 2010 r. w Kampinoskim Parku Narodowym

Bardziej szczegółowo

Budynki i zabudowania na terenie (T/N) Buildings / other constructions on site (Y/N)

Budynki i zabudowania na terenie (T/N) Buildings / other constructions on site (Y/N) Poziom wód gruntowych [m] Underground water level [m] Czy były prowadzone badania geologiczne terenu (T/) Were geological research done (Y/) Ryzyko wystąpienia zalań lub obsunięć terenu (T/) Risk of flooding

Bardziej szczegółowo

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M United States Holocaust Memorial Museum Archive 100 Raoul Wallenberg Place SW Washington, DC 20024 2126 Tel. (202) 479 9717 Email:

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

The average number of people in a household receiving social benefits in relation to the average number of persons per household

The average number of people in a household receiving social benefits in relation to the average number of persons per household CENTRAL STATISTICAL OFFICE STATISTICAL OFFICE IN KATOWICE Sustainable Development Indicators. Regional module The average number of people in a household receiving social benefits in relation to the average

Bardziej szczegółowo

POMIAR BIOKONCENTRACJI ZANIECZYSZCZEŃ W OCENIE SKAŻENIA ŚRODOWISKA, NARAŻENIA ORGANIZMÓW ORAZ PROGNOZOWANIU EKOLOGICZNYCH EFEKTÓW ZANIECZYSZCZEŃ

POMIAR BIOKONCENTRACJI ZANIECZYSZCZEŃ W OCENIE SKAŻENIA ŚRODOWISKA, NARAŻENIA ORGANIZMÓW ORAZ PROGNOZOWANIU EKOLOGICZNYCH EFEKTÓW ZANIECZYSZCZEŃ Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Elżbieta Bonda-Ostaszewska POMIAR BIOKONCENTRACJI ZANIECZYSZCZEŃ W OCENIE SKAŻENIA ŚRODOWISKA, NARAŻENIA ORGANIZMÓW ORAZ PROGNOZOWANIU EKOLOGICZNYCH EFEKTÓW ZANIECZYSZCZEŃ

Bardziej szczegółowo

Metropolization : Local Development and Government in Poland

Metropolization : Local Development and Government in Poland Metropolization : Local Development and Government in Poland Lydia COUDROY DE LILLE Université Lumière-Lyon 2 & Centre Géophile - Ecole Normale Supérieure de Lettres et Sciences Humaines de Lyon OCDE-

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

MONITORING LICZEBNOŚCI I ROZPRZESTRZENIENIE ŻUBRA W PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ POLSCE

MONITORING LICZEBNOŚCI I ROZPRZESTRZENIENIE ŻUBRA W PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ POLSCE MONITORING LICZEBNOŚCI I ROZPRZESTRZENIENIE ŻUBRA W PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ POLSCE RAFAŁ KOWALCZYK Instytut Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk Białowieża Rozmieszczenie dziko-żyjących populacji żubra w

Bardziej szczegółowo

I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE

I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE EU SECURITY AND CRISIS MANAGEMENT FLOOD-2010 ATENEUM UNIVERSITY IN GDANSK P FUNDATION PRO POMERANIA NOTICE NO. 1 I International Scientific Conference EU SECURITY

Bardziej szczegółowo

POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU

POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU by Marek Oppeln-Bronikowski, 17 of March 2005, Brussels POLISH ECONOMICAL SITUATION POLISH ECONOMICAL SITUATION REAL ECONOMY: YEAR GDP CPI year-end Investment

Bardziej szczegółowo

Chrońmy Przyrodę Ojczystą

Chrońmy Przyrodę Ojczystą Chrońmy Przyrodę Ojczystą Organ Państwowej Rady Ochrony Przyrody SPIS TREŚCI Tom 71, zeszyt 6, listopad/grudzień 2015 ARTYKUŁY ARTICLES ARTYKUŁY ARTICLES Jan Aleksandra Bodziarczyk, Biedrzycka: Malwina

Bardziej szczegółowo

ANALIZA EKONOMICZNA BUDOWY I EKSPLOATACJI SYSTEMÓW TELEFONII INTERNETOWEJ W PRZEDSIĘBIORSTWIE ROLNICZYM

ANALIZA EKONOMICZNA BUDOWY I EKSPLOATACJI SYSTEMÓW TELEFONII INTERNETOWEJ W PRZEDSIĘBIORSTWIE ROLNICZYM Inżynieria Rolnicza 7(105)/2008 ANALIZA EKONOMICZNA BUDOWY I EKSPLOATACJI SYSTEMÓW TELEFONII INTERNETOWEJ W PRZEDSIĘBIORSTWIE ROLNICZYM Gniewko Niedbała, Adam Krysztofiak Instytut Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers 10-12 milionów Romów w Europie 6 milionów mieszkających w U E Irlandia Polska Republika Czeska Turcja Populacja społeczności romskiej w liczbach Irlandia Polska

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE NARZĘDZI GEOMATYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE WYNIKÓW INWENTARYZACJI PRZYRODNICZEJ W LASACH PAŃSTWOWYCH W 2007 ROKU

ZASTOSOWANIE NARZĘDZI GEOMATYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE WYNIKÓW INWENTARYZACJI PRZYRODNICZEJ W LASACH PAŃSTWOWYCH W 2007 ROKU strony:makieta 1 10/6/2009 8:56 AM Strona 192 ZASTOSOWANIE NARZĘDZI GEOMATYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE WYNIKÓW INWENTARYZACJI PRZYRODNICZEJ W LASACH PAŃSTWOWYCH W 2007 ROKU Jolanta Starzycka Streszczenie W latach

Bardziej szczegółowo

Polish road development plan in clash with Natura 2000

Polish road development plan in clash with Natura 2000 Programming the EU funds for 200-201 Polish road development plan in clash with Natura 2000 Robert Cyglicki Krakow, Poland November 2-26, 200 1 21 1 Road infrastructure development plans until 201 Ko³baskowo

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

OCCURRENCE OF PHELLINUS PINI (BROT.) BONDARSTSER ET SINGER IN SELECTED SCOTS PINE STANDS OF NORTHERN POLAND

OCCURRENCE OF PHELLINUS PINI (BROT.) BONDARSTSER ET SINGER IN SELECTED SCOTS PINE STANDS OF NORTHERN POLAND SCIENTIARUM POLONORUMACTA Silv. Colendar. Rat. Ind. Lignar. 7(4) 2008, 73-77 OCCURRENCE OF PHELLINUS PINI (BROT.) BONDARSTSER ET SINGER IN SELECTED SCOTS PINE STANDS OF NORTHERN POLAND Wojciech Szewczyk

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Global Marketing on the study program: Management I. General information 1. Name

Bardziej szczegółowo

NAJLEPSZE PRAKTYKI W ZAKRESIE OCHRONY NIETOPERZY W POLSCE

NAJLEPSZE PRAKTYKI W ZAKRESIE OCHRONY NIETOPERZY W POLSCE NAJLEPSZE PRAKTYKI W ZAKRESIE OCHRONY NIETOPERZY W POLSCE Ochrona różnorodności biologicznej na obszarach leśnych, w tym w ramach sieci Natura 2000 promocja najlepszych praktyk Okres realizacji projektu

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

Logo PNBT. Symbolem PNBT jest głuszec - ptak, który jeszcze niedawno licznie występował w Borach Tucholskich.

Logo PNBT. Symbolem PNBT jest głuszec - ptak, który jeszcze niedawno licznie występował w Borach Tucholskich. Powstanie Parku Park Narodowy "Bory Tucholskie" jest jednym z najmłodszych parków narodowych w Polsce. Utworzono go 1 lipca 1996 roku. Ochroną objęto powierzchnię 4 798 ha lasów, jezior, łąk i torfowisk.

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Nietoperz demon czy anioł?

Nietoperz demon czy anioł? Wystawa Nietoperze wokół nas Fot. Krzysztof Skrok mroczek późny, Eptesicus serotinus Co czujesz, gdy zauważysz w pobliżu bezszelestnie przelatującego nietoperza? Nietoperze to jedna z najliczniejszych

Bardziej szczegółowo

Użytkowanie łąk i pastwisk a ochrona obszarów Natura 2000 na Dolnym Śląsku

Użytkowanie łąk i pastwisk a ochrona obszarów Natura 2000 na Dolnym Śląsku Użytkowanie łąk i pastwisk a ochrona obszarów Natura 2000 na Dolnym Śląsku Seminarium Perspektywy rozwoju chowu ekologicznego małych przeżuwaczy Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego Wrocław, 5 grudnia

Bardziej szczegółowo

Ochrona przyrody. Test podsumowujący rozdział III. Wersja A

Ochrona przyrody. Test podsumowujący rozdział III. Wersja A ..................................... Imię i nazwisko Wersja A Test podsumowujący rozdział III Ochrona przyrody.............................. Data Klasa oniższy test składa się z 15 zadań. rzy każdym poleceniu

Bardziej szczegółowo

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION 1. Applicant s data Company s name (address, phone) NIP (VAT) and REGON numbers Contact person 2. PPROPERTIES HELD Address Type of property Property

Bardziej szczegółowo

BADANIA ARCHEOLOGICZNE W WESÓŁKACH, POW. KALISZ, W 1963 ROKU

BADANIA ARCHEOLOGICZNE W WESÓŁKACH, POW. KALISZ, W 1963 ROKU KRZYSZTOF DĄBROWSKI BADANIA ARCHEOLOGICZNE W WESÓŁKACH, POW. KALISZ, W 1963 ROKU W sierpniu 1963 r. kontynuowano 1 prace badawcze na cmentarzysku lateńsko- -rzymskim. Na obszarze 1026 m 2 odkryto i wyeksplorowano

Bardziej szczegółowo

Common hamster Cricetus cricetus (L., 1758) in the Silesian Voivodeship, South Poland

Common hamster Cricetus cricetus (L., 1758) in the Silesian Voivodeship, South Poland Fragment a Faunistica 54 (1): 87-94,2011 PL ISSN 0015-9301 MUSEUM AND INSTITUTE OF ZOOLOGY PAS Common hamster Cricetus cricetus (L., 1758) in the Silesian Voivodeship, South Poland Katarzyna S k o w r

Bardziej szczegółowo

Swarming and hibernating bat fauna in the caves of the Bieszczady Mountains

Swarming and hibernating bat fauna in the caves of the Bieszczady Mountains 248 ROCZNIKI BIESZCZADZKIE 21 (2013) str. ROCZNIKI 248 258BIESZCZADZKIE 21 (2013) Krzysztof Piksa 1, Wojciech J. Gubała 2 Tomasz Mleczek 3, Received: 15.02.2013 Łukasz Płoskoń 4, Bogdan Szatkowski 3 Reviewed:

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZDOLNOŚCI DO REALIZACJI WYDATKÓW INWESTYCYJNYCH GMINY WIŚNIOWA

ANALIZA ZDOLNOŚCI DO REALIZACJI WYDATKÓW INWESTYCYJNYCH GMINY WIŚNIOWA INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH Nr 2/2005, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 27 33 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi Marcin Hyski ANALIZA ZDOLNOŚCI DO REALIZACJI WYDATKÓW INWESTYCYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Cel szkolenia. Konspekt

Cel szkolenia. Konspekt Cel szkolenia About this CourseThis 5-day course provides administrators with the knowledge and skills needed to deploy and ma Windows 10 desktops, devices, and applications in an enterprise environment.

Bardziej szczegółowo

List of ECOWILL-certified Ecodriving trainers for short duration trainings

List of ECOWILL-certified Ecodriving trainers for short duration trainings List of ECOWILL-certified Ecodriving trainers for short duration trainings POLAND January 2013 The sole responsibility for the content of this report lies with the authors. It does not necessarily reflect

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

USŁUGI GEOEKOSYSTEMÓW. Małgorzata Stępniewska

USŁUGI GEOEKOSYSTEMÓW. Małgorzata Stępniewska USŁUGI GEOEKOSYSTEMÓW Małgorzata Stępniewska MAES - Grupa Robocza UE ds. Rozpoznania i oceny ekosystemów i ich usług (EU Working Group on Mapping and assessment of ecosystems and their services) European

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TECHNIK KOMPUTEROWYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH

WYKORZYSTANIE TECHNIK KOMPUTEROWYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Inżynieria Rolnicza 6(131)/2011 WYKORZYSTANIE TECHNIK KOMPUTEROWYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Sławomir Kocira, Edmund Lorencowicz Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

THE RAIL RATES valid from 1st October 2015

THE RAIL RATES valid from 1st October 2015 RAIL TARIFF This Rail Tariff is an integral part of intermodal transport arrangement service provided by PCC Intermodal S.A. and therefore it cannot be used as a standalone offer, only in combination with

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

Aglomeracje miejskie w Polsce na przełomie XX i XXI wieku

Aglomeracje miejskie w Polsce na przełomie XX i XXI wieku I NSTYTUT GEOGRAFII I GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ W YŻSZEJ SZKOŁY GOSPODARKI W BYDGOSZCZY Aglomeracje miejskie w Polsce na przełomie XX i XXI wieku Problemy rozwoju, przekształceń strukturalnych i funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Economical utilization of coal bed methane emitted during exploitation of coal seams energetic and environmental aspects

Economical utilization of coal bed methane emitted during exploitation of coal seams energetic and environmental aspects Economical utilization of coal bed methane emitted during exploitation of coal seams energetic and environmental aspects President of The Board mgr inż. Roman Łój Katowicki Holding Węglowy S.A. Katowicki

Bardziej szczegółowo

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF)

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Gliwice, Poland, 28th February 2014 Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Krzysztof A. Cyran The project has received Community research funding under the 7th Framework

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MASTERS WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MTB ORIENTEERING

Bardziej szczegółowo

BADANIA RZECZYWISTYCH KOSZTÓW OBSŁUGI TECHNICZNEJ NOWOCZESNYCH KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH. Wstęp

BADANIA RZECZYWISTYCH KOSZTÓW OBSŁUGI TECHNICZNEJ NOWOCZESNYCH KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH. Wstęp Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu CCCXLIII (2002) ZENON GRZEŚ BADANIA RZECZYWISTYCH KOSZTÓW OBSŁUGI TECHNICZNEJ NOWOCZESNYCH KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH Z Instytutu Inżynierii Rolniczej Akademii Rolniczej

Bardziej szczegółowo

Morskie Oko powstało w dawnym wyrobisku. Morskie Oko (The Eye of the Sea) was developed. Nad wodą. By the water

Morskie Oko powstało w dawnym wyrobisku. Morskie Oko (The Eye of the Sea) was developed. Nad wodą. By the water Nad wodą Morskie Oko powstało w dawnym wyrobisku kamieniołomu w okolicy dzisiejszej ul.fabrycznej. Zbiornik wodny ze względu na częściowo skaliste brzegi nazywano Morskim Okiem. W latach 30. XX wieku przy

Bardziej szczegółowo

THEORETICAL STUDIES ON CHEMICAL SHIFTS OF 3,6 DIIODO 9 ETHYL 9H CARBAZOLE

THEORETICAL STUDIES ON CHEMICAL SHIFTS OF 3,6 DIIODO 9 ETHYL 9H CARBAZOLE THEORETICAL STUDIES ON CHEMICAL SHIFTS OF 3,6 DIIODO 9 ETHYL 9H CARBAZOLE Teobald Kupkaa, Klaudia Radula-Janika, Krzysztof Ejsmonta, Zdzisław Daszkiewicza, Stephan P. A. Sauerb a Faculty of Chemistry,

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 317 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 317 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 317 SECTIO D 2005 Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie Academy of Physical Education, Krakow URSZULA MIĄZEK, MARIA

Bardziej szczegółowo

Siedliska ptaków przedmiot ochrony w obszarach specjalnej ochrony ptaków Natura 2000

Siedliska ptaków przedmiot ochrony w obszarach specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Siedliska ptaków przedmiot ochrony w obszarach specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 ukasz Rejt, Tomasz Figarski ARTYKU Y / ARTICLE Abstrakt. Sposób i kryteria oceny stanu zachowania oraz tempa/kierunków

Bardziej szczegółowo

Chrońmy Przyrodę Ojczystą

Chrońmy Przyrodę Ojczystą Chrońmy Przyrodę Ojczystą Organ Państwowej Rady Ochrony Przyrody SPIS TREŚCI ARTYKUŁY ARTICLES Jakub Kronenberg, Marcin Bocheński, Paweł T. Dolata, Leszek Jerzak, Piotr Profus, Marcin Tobółka, Piotr Aleksandra

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

Stopień zagrożenia Leptocerus interruptus (FABRICIUS, 1775) (Trichoptera: Leptoceridae) w Polsce

Stopień zagrożenia Leptocerus interruptus (FABRICIUS, 1775) (Trichoptera: Leptoceridae) w Polsce Wiad. entomol. 23 (3): 163-167 Poznań 2004 Stopień zagrożenia Leptocerus interruptus (FABRICIUS, 1775) (Trichoptera: Leptoceridae) w Polsce Degree of threat of Leptocerus interruptus (FABRICIUS, 1775)

Bardziej szczegółowo

An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic of Poland

An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic of Poland Państwowa Inspekcja Pracy Annotation Główny Inspektorat Pracy ul. Barska 28/30 02-315 Warszawa Rzeczypospolita Polska Polska An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

Ścieżki przyrodniczo-dydaktyczne na Obszarach Natura 2000 znajdujących się na obszarze Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny

Ścieżki przyrodniczo-dydaktyczne na Obszarach Natura 2000 znajdujących się na obszarze Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny Ścieżki przyrodniczo-dydaktyczne na Obszarach Natura 2000 znajdujących się na obszarze Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny 1 FORMY OCHRONY PRZYRODY w Polsce (Podstawa prawna -

Bardziej szczegółowo

Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental Studies

Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental Studies 544524-TEMPUS-1-2013-1-PL-TEMPUS-SMHES Qualifications Frameworks for Environmental Studies at Ukrainian Universities Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental

Bardziej szczegółowo

Urban drainage systems as important bat hibernacula in Poland

Urban drainage systems as important bat hibernacula in Poland FRAGMENTA FAUNISTICA 56 (1): 83 88, 2013 PL ISSN 0015-9301 MUSEUM AND INSTITUTE OF ZOOLOGY PAS Urban drainage systems as important bat hibernacula in Poland Grzegorz WOJTASZYN, Tomasz RUTKOWSKI, Wojciech

Bardziej szczegółowo

INTERNET W IZBIE EDUKACYJNEJ? PREZENTACJA LEŚNEGO WORTALU EDUKACYJNEGO LAS RYSIA erysia

INTERNET W IZBIE EDUKACYJNEJ? PREZENTACJA LEŚNEGO WORTALU EDUKACYJNEGO LAS RYSIA erysia INTERNET W IZBIE EDUKACYJNEJ? PREZENTACJA LEŚNEGO WORTALU EDUKACYJNEGO LAS RYSIA erysia Anna Pikus Abstrakt Nie ulega wątpliwości, że Internet i narzędzia multimedialne odgrywają coraz większą rolę w naszym

Bardziej szczegółowo

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name...

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... Child s surname........ Date and place of birth..... Citizenship.....

Bardziej szczegółowo

Awifauna i chiropterofauna zasiedlająca budynki

Awifauna i chiropterofauna zasiedlająca budynki Awifauna i chiropterofauna zasiedlająca budynki Zespołu Szkół w Urszulinie (ul. Szkolna 23) w okresie lęgowym - wskazania harmonogramu prac i sposoby kompensacji niszczenia siedlisk lęgowych Autorzy: dr

Bardziej szczegółowo