Koniec bytu osoby fizycznej: - śmierć, - uznanie za zmarłego, - sądowe stwierdzenie zgonu. Przedmioty stosunków cywilnoprawnych Pojęcie rzeczy i ich

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Koniec bytu osoby fizycznej: - śmierć, - uznanie za zmarłego, - sądowe stwierdzenie zgonu. Przedmioty stosunków cywilnoprawnych Pojęcie rzeczy i ich"

Transkrypt

1 Nazwa kursu Prawo cywilne z umowami w administracji Kod kursu Kod ERASMUSA Jednostka Instytut Administracyjno-Ekonomiczny Kier/spec/rok Administracja / administracja publiczna / III Punkty ECTS 2 Rodzaj kursu Obowiązkowy Okres (rok akad/semestr) Od 2009/2010 rok III, semestr V Typ zajęć/liczba godzin Wykład /20 Koordynator Prowadzący Sposób zaliczenia Egzamin pisemny (testy, pytania, kazusy) Poziom kursu Studia pierwszego stopnia Wymagania wstępne Znajomość zagadnień z zakresu prawoznawstwa Język wykładowy Polski Cele dydaktyczne/efekty Kurs ma na celu uświadomienie roli prawa cywilnego jako trzonu systemu kształcenia prawnego oraz zapoznanie z zasadniczymi regulacjami tego działu prawa Skrócony opis kursu Kurs oparty jest na systematyce podstawowych źródeł prawa cywilnego a zwłaszcza kodeksu cywilnego i kodeksu rodzinnego i opiekuńczego Pełny opis kursu WYKŁAD NR 1 OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA PRAWA CYWILNEGO Termin prawo cywilne i jego rodowód z prawa rzymskiego( ius civile) Pojęcie prawa cywilnego: - przedmiot, podmioty - metoda regulacji, Zakres prawa cywilnego - prawo handlowe, prawo rodzinne, prawo pracy, prawo rolne, prawo spółdzielcze, prawo morskie. Zasady prawa cywilnego Systematyka polskiego prawa cywilnego 1. Część ogólna 2. Prawo rzeczowe 3. Prawo zobowiązań. 4. Prawo spadkowe 5.Prawo rodzinne i opiekuńcze 6. Prawa na dobrach niematerialnych - prawo autorskie i wynalazcze. Źródła prawa cywilnego - kodeks cywilny i inne ustawy Materiały doktrynalne i orzecznicze z zakresu prawa cywilnego Orzecznictwo sądowe - publikowane przede wszystkim w dwu periodykach: - w zbiorze urzędowym, noszącym tytuł Orzecznictwo Sądu Najwyższego (OSN lub OSNC), - w organie PAN: Orzecznictwo Sądów Polskich (OSP), publikowane najczęściej z glosami. Wypowiedzi nauki - opracowania o charakterze ogólnym oraz publikacje poświęcone ściśle oznaczonym tematom. WYKŁAD NR 2 CZĘŚĆ OGLNA Stosunek Cywilnoprawny Pojęcie i struktura stosunku cywilnoprawnego Zdarzenie prawne jako fakty, z którymi norma prawna łączy powstanie, zmianę lub ustanie stosunku prawnego. Elementy stosunku cywilnoprawnego. Podmioty stosunku cywilnoprawnego Osoby fizyczne i osoby prawne Zdolność prawna Zdolność do czynności prawnych Zamieszkanie osoby fizycznej

2 Koniec bytu osoby fizycznej: - śmierć, - uznanie za zmarłego, - sądowe stwierdzenie zgonu. Przedmioty stosunków cywilnoprawnych Pojęcie rzeczy i ich klasyfikacja - ruchome, każda rzecz, która nie jest nieruchomością, - nieruchomości, części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. - części powierzchni ziemskiej grunty, - budynki trwale z gruntem związane nieruchomości budynkowe, - części takich budynków, czyli lokale nieruchomości lokalowe. Podział rzeczy na oznaczone: - co do gatunku, - co do tożsamości. Części składowe rzeczy i przynależności Prawo podmiotowe jako wynikająca ze stosunku prawnego sfera możności postępowania w określony sposób, przyznana przez normę prawną w celu ochrony interesów podmiotu uprawnionego i przez normę prawną zabezpieczona. Postacie praw podmiotowych: Prawa bezpośrednie - uprawnienia wynikające z prawa podmiotowego polegające na bezpośrednim korzystaniu z przedmiotu; bez pośrednictwa innych osób, Roszczenia - uprawnienia wynikające z prawa podmiotowego polegające na możności żądania określonego zachowania się Prawa kształtujące - uprawnienia wynikające z prawa podmiotowego polegające możności jednostronnego ukształtowania stosunku prawnego (np. rozwiązanie umowy o pracę). Zarzuty - uprawnienia wynikające z prawa podmiotowego. Rodzaje i typy praw podmiotowych: Prawa bezwzględne - skuteczne przeciwko każdej osobie (erga omnes); prawo własności. Prawa względne - skuteczne wobec konkretnej osoby lub osób (inter partes). Prawa majątkowe - prawa rzeczowe (prawo własności, użytkowanie wieczyste, prawa rzeczowe ograniczone); wierzytelności (najem, dzierżawa, użyczenie); prawa na dobrach niematerialnych o charakterze majątkowym (utwory literacki, wynalazki); prawa rodzinne o charakterze majątkowym; prawo do spadku.. Prawa niemajątkowe - prawa osobiste, czyli prawa, które przysługują osobie fizycznej lub prawnej w celu ochrony jej dóbr osobistych (zdrowie, wolność, nazwisko); prawa rodzinne. Mogą być względne (prawa ze stosunku małżeństwa) albo bezwzględne (prawa osobiste). Prawa zbywalne - z zasady prawa majątkowe (wynika to z charakteru tego prawa i przepisów szczególnych - art. 254 k.c. - użytkowanie, art. 300 k.c. - służebność osobista). Możliwość (przewidziana w ustawie) przeniesienia w drodze czynności prawnej na inny podmiot. Prawa niezbywalne - prawa niemajątkowe, niedopuszczalność przeniesienia prawa w drodze czynności prawnej na inny podmiot. Prawa podzielne i niepodzielne. Nabycie, zmiana i wygaśnięcie prawa podmiotowego Nabycie pochodne i nabycie pierwotne Sukcesja: - pod tytułem ogólnym (uniwersalna), - pod tytułem szczególnym, gdy przedmiotem sukcesji jest jedno czy więcej konkretnych praw. WYKŁAD NR 3

3 Czynności prawne Czynność prawna jako zdarzenie prawne, które polega na świadomym zachowaniu się osoby fizycznej (organu osoby prawnej), w którym przejawia się dążenie do osiągnięcia określonych skutków cywilnoprawnych, np. przeniesienia własności, rozwiązania najmu. Klasyfikacja czynności prawnych: - jednostronne, - wielostronne (umowy),. - między żyjącymi (inter vivos), za życia tych osób, - na wypadek śmierci (mortis causa), - realne, spełnienie elementu faktycznego, np. wydanie rzeczy, wpis do księgi wieczystej, rejestru, - konsensualne, zgodne oświadczenie woli stron. - zobowiązujące, powiększające pasywa osoby ją dokonującej; - rozporządzające, taka czynność, której celem i bezpośrednim skutkiem jest przeniesienie, obciążenie albo zniesienie prawa majątkowego, - zobowiązująco-rozporządzające. - przysparzające, czynność, której skutkiem i to zamierzonym przez składającego oświadczenie woli jest przysporzenie korzyści majątkowej innej osobie, korzyść taka polega na zwiększeniu aktywów tej osoby, - odpłatne, jeżeli strona, która dokonała przysporzenia, otrzymuje lub ma otrzymać w zamian za nie korzyść majątkową, stanowiącą ekwiwalent tego przysporzenia, - nieodpłatne, jeżeli takiego ekwiwalentu brak. - kazualne (przyczynowe), jeżeli jej ważność zależy od prawidłowości causa, - abstrakcyjne (oderwane), jeżeli nie ma zależności (causa). Forma czynności prawnej Wady oświadczenia woli - brak świadomości lub swobody - pozorność - błąd, - groźba Treść czynności prawnej Warunek jako zastrzeżenie, mocą którego strona dokonująca czynności prawnej uzależnia powstanie lub ustanie skutku prawnego od zdarzenia przyszłego i niepewnego (art. 89 k.c.), niekiedy warunkiem nazywa się również to zdarzenie. Termin jako zastrzeżenie dodatkowe w czynności prawnej, przez które jej skutek zostaje ograniczony w czasie. WYKŁAD NR 4 Sankcje wadliwych czynności prawnych: - nieważność bezwzględna - nieważność względna - bezskuteczność zawieszona - bezskuteczność względna Przedstawicielstwo i pełnomocnictwo Przedawnienie Terminy przedawnienia Bieg terminów przedawnienia Terminy zawite Ochrona praw podmiotowych Samopomoc Ochrona sądowa Ciężar dowodu. Domniemania WYKŁAD NR 5 PRAWO RZECZOWE Rzeczy jako przedmiot praw rzeczowych Charakterystyka i podział praw rzeczowych

4 Pojęcie i rodzaje własności Nabycie i utrata prawa własności Treść i wykonywanie prawa własności Ochrona prawa własności - roszczenia windykacyjne - roszczenia negatoryjne - roszczenia uzupełniające WYKŁAD NR 6 Współwłasność Współwłasność łączna Współwłasność w częściach ułamkowych a) Udział b) Zarząd rzeczą wspólną - c) Roszczenie o dopuszczenie do współposiadania d) Zniesienie współposiadania Użytkowanie wieczyste Prawa rzeczowe ograniczone Użytkowanie Służebność Zastaw Hipoteka Ochrona praw rzeczowych ograniczonych WYKŁAD NR 7 Posiadanie i dzierżenie Rodzaje posiadania -posiadanie samoistne -posiadanie zależne -posiadanie służebności -posiadanie w dobrej wierze -posiadanie w złej wierze Ochrona posiadania Księgi wieczyste WYKŁAD NR 8 ZOBOWIĄZANIA Stosunek zobowiązaniowy Świadczenia 1. świadczenie jednorazowe 2. świadczenia okresowe 3. świadczenia ciągłe 4. świadczenia pieniężne Wartość pieniądza: nominalna, kursowa, nabywcza jest to pochodna układu cen, towarów i usług, które są dostępne na danym rynku, kształtowana jest przez popyt i podaż. Zasada walutowości. Zasadą nominalizmu Waloryzacja sądowa Odsetki Odszkodowanie Pojęcie szkody Trzy źródła obowiązku naprawienia szkody: 1. czyny niedozwolone czyli czyny zabronione przez prawo albo czyny, z którymi ustawa łączy obowiązek naprawienia szkody ex delicto; 2. odpowiedzialność kontraktowa ex contractu; 3. stosunek o charakterze ubezpieczenia. Przesłanki odpowiedzialności cywilnej: 1. szkoda; 2. szkoda musi powstać w okolicznościach przewidzianych prawem; 3. związek przyczynowy. Zasady odpowiedzialności cywilnej:

5 1. zasada winy; 2. zasada ryzyka; 3. zasada słuszności. Metody ustalenia rozmiaru szkody Wielość podmiotów stosunku zobowiązaniowego Zobowiązania podzielne i niepodzielne Zobowiązania solidarne Regresy WYKŁAD NR 9 Powstawanie zobowiązań Umowa jako największe źródło zobowiązań Zasada swobody umów Ograniczenie zasady swobody umów - polega na tym, że treść lub cel umowy nie może być sprzeczne z: 1) właściwością (naturą) stosunku prawnego; 2) ustawą; 3) z zasadami współżycia społecznego. Forma umów Rodzaje umów WYKŁAD NR 10 Czyny niedozwolone Odpowiedzialność za własne czyny Odpowiedzialność za cudze czyny Odpowiedzialność Skarbu Państwa Odpowiedzialność za zwierzęta i rzeczy Bezpodstawne wzbogacenie. Strony w bezpodstawnym wzbogaceniu: - wzbogacony czyli osoba, która bezpodstawnie uzyskała korzyść; - zubożony czyli osoba, kosztem której wzbogacenie nastąpiło. Przypadki, na podstawie których dochodzi do bezpodstawnego wzbogacenia: 1. działanie zubożonego, który spełnia świadczenie, nie będąc do tego zobowiązanym, np. płaci cudzy dług; 2. działanie wzbogaconego, który np. stawia na swoim gruncie budynek z cudzych materiałów; 3. działanie osoby trzeciej, która na cudzym gruncie stawia budynek z materiałów nie należących do niej, ani do właściciela gruntu; 4. działanie sił natury. Nienależne świadczenie Brak podstawy świadczenia Wykonanie zobowiązań Miejsce wykonania Termin wykonania Dowód wykonania zobowiązań WYKŁAD NR 11 Skutki niewykonania zobowiązań Wygaśnięcie zobowiązań Zmiana wierzyciela bądź dłużnika Ochrona wierzycieli w razie niewypłacalności dłużnika WYKŁAD NR 12

6 Część szczegółowa zobowiązań Umowy służące przenoszeniu praw Umowy regulujące używanie rzeczy Umowy dotyczące świadczenia usług Umowy kredytowe Umowy ubezpieczenia WYKŁAD NR 13 Umowy w administracji Umowy publicznoprawne Porozumienie komunalne Porozumienie administracyjne WYKŁAD NR 14 Prawo spadkowe Spadek Dziedziczenie Dziedziczenie ustawowe Testament Zachowek Dział spadku WYKŁAD NR 15 Prawo rodzinne i opiekuńcze Małżeństwo Małżeński ustrój majątkowy Stosunki między rodzicami i dziećmi Opieka i kuratela Literatura,,Prawo cywilne dla studentów administracji -Dr Zbigniew Szczurek, Kantor Wydawniczy Zakamycze.,, Kodeks cywilny Komentarz pod red K. Pietrzykowskiego. Tom I i II, Wydawnictwo C.H BECK Warszawa 2005 Uwagi 1 Uwagi 2 Uwagi 3

7 Nazwa kursu Prawo cywilne z umowami w administracji Kod kursu Kod ERASMUSA Jednostka Instytut Administracyjno-Ekonomiczny Kier/spec/rok Administracja / administracja publiczna / III Punkty ECTS 2 Rodzaj kursu Obowiązkowy Okres (rok akad/semestr) Od 2009/2010 rok III semestr V Typ zajęć/liczba godzin Ćwiczenia/20 Koordynator Prowadzący Sposób zaliczenia Zaliczenie (testy, pytania, kazusy) Poziom kursu Studia pierwszego stopnia Wymagania wstępne Znajomość zagadnień z zakresu prawoznawstwa Język wykładowy Polski Cele dydaktyczne/efekty Kurs ma na celu uświadomienie roli prawa cywilnego jako trzonu systemu kształcenia prawnego oraz zapoznanie z zasadniczymi regulacjami tego działu prawa Skrócony opis kursu Kurs oparty jest na systematyce podstawowych źródeł prawa cywilnego a zwłaszcza kodeksu cywilnego i kodeksu rodzinnego i opiekuńczego Pełny opis kursu Termin prawo cywilne i jego rodowód z prawa rzymskiego( ius civile) Pojęcie prawa cywilnego: - przedmiot, podmioty - metoda regulacji, Zakres prawa cywilnego - prawo handlowe, prawo rodzinne, prawo pracy, prawo rolne, prawo spółdzielcze, prawo morskie. Zasady prawa cywilnego Systematyka polskiego prawa cywilnego 1. Część ogólna 2. Prawo rzeczowe 3. Prawo zobowiązań. 4. Prawo spadkowe 5.Prawo rodzinne i opiekuńcze 6. Prawa na dobrach niematerialnych - prawo autorskie i wynalazcze. Źródła prawa cywilnego - kodeks cywilny i inne ustawy Materiały doktrynalne i orzecznicze z zakresu prawa cywilnego Orzecznictwo sądowe - publikowane przede wszystkim w dwu periodykach: - w zbiorze urzędowym, noszącym tytuł Orzecznictwo Sądu Najwyższego (OSN lub OSNC), - w organie PAN: Orzecznictwo Sądów Polskich (OSP), publikowane najczęściej z glosami. Wypowiedzi nauki - opracowania o charakterze ogólnym oraz publikacje poświęcone ściśle oznaczonym tematom. Stosunek Cywilnoprawny Pojęcie i struktura stosunku cywilnoprawnego Zdarzenie prawne jako fakty, z którymi norma prawna łączy powstanie, zmianę lub ustanie stosunku prawnego. Elementy stosunku cywilnoprawnego. Podmioty stosunku cywilnoprawnego Osoby fizyczne i osoby prawne Zdolność prawna Zdolność do czynności prawnych Zamieszkanie osoby fizycznej Koniec bytu osoby fizycznej: - śmierć, - uznanie za zmarłego, - sądowe stwierdzenie zgonu. Przedmioty stosunków cywilnoprawnych Pojęcie rzeczy i ich klasyfikacja

8 - ruchome, każda rzecz, która nie jest nieruchomością, - nieruchomości, części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. - części powierzchni ziemskiej grunty, - budynki trwale z gruntem związane nieruchomości budynkowe, - części takich budynków, czyli lokale nieruchomości lokalowe. Podział rzeczy na oznaczone: - co do gatunku, - co do tożsamości. Części składowe rzeczy i przynależności Prawo podmiotowe jako wynikająca ze stosunku prawnego sfera możności postępowania w określony sposób, przyznana przez normę prawną w celu ochrony interesów podmiotu uprawnionego i przez normę prawną zabezpieczona. Postacie praw podmiotowych: Prawa bezpośrednie - uprawnienia wynikające z prawa podmiotowego polegające na bezpośrednim korzystaniu z przedmiotu; bez pośrednictwa innych osób, Roszczenia - uprawnienia wynikające z prawa podmiotowego polegające na możności żądania określonego zachowania się Prawa kształtujące - uprawnienia wynikające z prawa podmiotowego polegające możności jednostronnego ukształtowania stosunku prawnego (np. rozwiązanie umowy o pracę). Zarzuty - uprawnienia wynikające z prawa podmiotowego. Rodzaje i typy praw podmiotowych: Prawa bezwzględne - skuteczne przeciwko każdej osobie (erga omnes); prawo własności. Prawa względne - skuteczne wobec konkretnej osoby lub osób (inter partes). Prawa majątkowe - prawa rzeczowe (prawo własności, użytkowanie wieczyste, prawa rzeczowe ograniczone); wierzytelności (najem, dzierżawa, użyczenie); prawa na dobrach niematerialnych o charakterze majątkowym (utwory literacki, wynalazki); prawa rodzinne o charakterze majątkowym; prawo do spadku.. Prawa niemajątkowe - prawa osobiste, czyli prawa, które przysługują osobie fizycznej lub prawnej w celu ochrony jej dóbr osobistych (zdrowie, wolność, nazwisko); prawa rodzinne. Mogą być względne (prawa ze stosunku małżeństwa) albo bezwzględne (prawa osobiste). Prawa zbywalne - z zasady prawa majątkowe (wynika to z charakteru tego prawa i przepisów szczególnych - art. 254 k.c. - użytkowanie, art. 300 k.c. - służebność osobista). Możliwość (przewidziana w ustawie) przeniesienia w drodze czynności prawnej na inny podmiot. Prawa niezbywalne - prawa niemajątkowe, niedopuszczalność przeniesienia prawa w drodze czynności prawnej na inny podmiot. Prawa podzielne i niepodzielne. Nabycie, zmiana i wygaśnięcie prawa podmiotowego Nabycie pochodne i nabycie pierwotne Sukcesja: - pod tytułem ogólnym (uniwersalna), - pod tytułem szczególnym, gdy przedmiotem sukcesji jest jedno czy więcej konkretnych praw. Czynności prawne Czynność prawna jako zdarzenie prawne, które polega na świadomym zachowaniu się osoby fizycznej (organu osoby prawnej), w którym przejawia się dążenie do osiągnięcia określonych skutków cywilnoprawnych, np. przeniesienia własności, rozwiązania najmu. Klasyfikacja czynności prawnych: - jednostronne,

9 - wielostronne (umowy),. - między żyjącymi (inter vivos), za życia tych osób, - na wypadek śmierci (mortis causa), - realne, spełnienie elementu faktycznego, np. wydanie rzeczy, wpis do księgi wieczystej, rejestru, - konsensualne, zgodne oświadczenie woli stron. - zobowiązujące, powiększające pasywa osoby ją dokonującej; - rozporządzające, taka czynność, której celem i bezpośrednim skutkiem jest przeniesienie, obciążenie albo zniesienie prawa majątkowego, - zobowiązująco-rozporządzające. - przysparzające, czynność, której skutkiem i to zamierzonym przez składającego oświadczenie woli jest przysporzenie korzyści majątkowej innej osobie, korzyść taka polega na zwiększeniu aktywów tej osoby, - odpłatne, jeżeli strona, która dokonała przysporzenia, otrzymuje lub ma otrzymać w zamian za nie korzyść majątkową, stanowiącą ekwiwalent tego przysporzenia, - nieodpłatne, jeżeli takiego ekwiwalentu brak. - kazualne (przyczynowe), jeżeli jej ważność zależy od prawidłowości causa, - abstrakcyjne (oderwane), jeżeli nie ma zależności (causa). Forma czynności prawnej Wady oświadczenia woli - brak świadomości lub swobody - pozorność - błąd, - groźba Treść czynności prawnej Warunek jako zastrzeżenie, mocą którego strona dokonująca czynności prawnej uzależnia powstanie lub ustanie skutku prawnego od zdarzenia przyszłego i niepewnego (art. 89 k.c.), niekiedy warunkiem nazywa się również to zdarzenie. Termin jako zastrzeżenie dodatkowe w czynności prawnej, przez które jej skutek zostaje ograniczony w czasie. Sankcje wadliwych czynności prawnych: - nieważność bezwzględna - nieważność względna - bezskuteczność zawieszona - bezskuteczność względna Przedstawicielstwo i pełnomocnictwo Przedawnienie Terminy przedawnienia Bieg terminów przedawnienia Terminy zawite Ochrona praw podmiotowych Samopomoc Ochrona sądowa Ciężar dowodu. Domniemania PRAWO RZECZOWE Rzeczy jako przedmiot praw rzeczowych Charakterystyka i podział praw rzeczowych Pojęcie i rodzaje własności Nabycie i utrata prawa własności Treść i wykonywanie prawa własności Ochrona prawa własności - roszczenia windykacyjne - roszczenia negatoryjne - roszczenia uzupełniające Współwłasność Współwłasność łączna

10 Współwłasność w częściach ułamkowych e) Udział f) Zarząd rzeczą wspólną - g) Roszczenie o dopuszczenie do współposiadania h) Zniesienie współposiadania Użytkowanie wieczyste Prawa rzeczowe ograniczone Użytkowanie Służebność Zastaw Hipoteka Ochrona praw rzeczowych ograniczonych Posiadanie i dzierżenie Rodzaje posiadania -posiadanie samoistne -posiadanie zależne -posiadanie służebności -posiadanie w dobrej wierze -posiadanie w złej wierze Ochrona posiadania Księgi wieczyste ZOBOWIĄZANIA Stosunek zobowiązaniowy Świadczenia 1. świadczenie jednorazowe 2. świadczenia okresowe 3. świadczenia ciągłe 4. świadczenia pieniężne Wartość pieniądza: nominalna, kursowa, nabywcza jest to pochodna układu cen, towarów i usług, które są dostępne na danym rynku, kształtowana jest przez popyt i podaż. Zasada walutowości. Zasadą nominalizmu Waloryzacja sądowa Odsetki Odszkodowanie Pojęcie szkody Trzy źródła obowiązku naprawienia szkody: 1. czyny niedozwolone czyli czyny zabronione przez prawo albo czyny, z którymi ustawa łączy obowiązek naprawienia szkody ex delicto; 2. odpowiedzialność kontraktowa ex contractu; 3. stosunek o charakterze ubezpieczenia. Przesłanki odpowiedzialności cywilnej: 1. szkoda; 2. szkoda musi powstać w okolicznościach przewidzianych prawem; 3. związek przyczynowy. Zasady odpowiedzialności cywilnej: 1. zasada winy; 2. zasada ryzyka; 3. zasada słuszności. Metody ustalenia rozmiaru szkody Wielość podmiotów stosunku zobowiązaniowego Zobowiązania podzielne i niepodzielne Zobowiązania solidarne Regresy Powstawanie zobowiązań Umowa jako największe źródło zobowiązań Zasada swobody umów Ograniczenie zasady swobody umów - polega na tym, że treść lub cel umowy

11 nie może być sprzeczne z: 1) właściwością (naturą) stosunku prawnego; 2) ustawą; 3) z zasadami współżycia społecznego. Forma umów Rodzaje umów Czyny niedozwolone Odpowiedzialność za własne czyny Odpowiedzialność za cudze czyny Odpowiedzialność Skarbu Państwa Odpowiedzialność za zwierzęta i rzeczy Bezpodstawne wzbogacenie. Strony w bezpodstawnym wzbogaceniu: - wzbogacony czyli osoba, która bezpodstawnie uzyskała korzyść; - zubożony czyli osoba, kosztem której wzbogacenie nastąpiło. Przypadki, na podstawie których dochodzi do bezpodstawnego wzbogacenia: 1. działanie zubożonego, który spełnia świadczenie, nie będąc do tego zobowiązanym, np. płaci cudzy dług; 2. działanie wzbogaconego, który np. stawia na swoim gruncie budynek z cudzych materiałów; 3. działanie osoby trzeciej, która na cudzym gruncie stawia budynek z materiałów nie należących do niej, ani do właściciela gruntu; 4. działanie sił natury. Nienależne świadczenie Brak podstawy świadczenia Wykonanie zobowiązań Miejsce wykonania Termin wykonania Dowód wykonania zobowiązań Skutki niewykonania zobowiązań Wygaśnięcie zobowiązań Zmiana wierzyciela bądź dłużnika Ochrona wierzycieli w razie niewypłacalności dłużnika Część szczegółowa zobowiązań Umowy służące przenoszeniu praw Umowy regulujące używanie rzeczy Umowy dotyczące świadczenia usług Umowy kredytowe Umowy ubezpieczenia Umowy w administracji Umowy publicznoprawne Porozumienie komunalne Porozumienie administracyjne Prawo spadkowe

12 Spadek Dziedziczenie Dziedziczenie ustawowe Testament Zachowek Dział spadku Prawo rodzinne i opiekuńcze Małżeństwo Małżeński ustrój majątkowy Stosunki między rodzicami i dziećmi Opieka i kuratela Literatura,,Prawo cywilne dla studentów administracji -Dr Zbigniew Szczurek, Kantor Wydawniczy Zakamycze.,, Kodeks cywilny Komentarz pod red K. Pietrzykowskiego. Tom I i II, Wydawnictwo C.H BECK Warszawa 2005 Uwagi 1 Uwagi 2

13 Nazwa kursu Instytucje i źródła prawa Unii Europejskiej Kod kursu Kod ERASMUSA Jednostka Instytut Administracyjno-Ekonomiczny Kier/spec/rok Administracja / administracja publiczna / III Punkty ECTS 2 Rodzaj kursu Obowiązkowy Okres (rok akad/semestr) Od 2009/2010 rok III semestr V Typ zajęć/liczba godzin Wykład/18 Koordynator Prowadzący Sposób zaliczenia Egzamin pisemny Poziom kursu Studia pierwszego stopnia Wymagania wstępne Złożenie egzaminu z prawa konstytucyjnego Język wykładowy Cele dydaktyczne/efekty kształcenia Znajomość instytucji UE, ich zadań i funkcji oraz podstawowych cech systemu prawnego, a także zasad ich stosowania Skrócony opis kursu I. Historia UE II. Struktura UE oraz charakterystyka UGiW. Instytucje UE. III. System prawny UE. IV. Wolności i prawa człowieka w UE oraz środki ich ochrony. Pełny opis kursu Literatura Uwagi 1 Uwagi 2 Uwagi 3 I. Zarys historia myśli zjednoczeniowej Europy. Źródła ideowe powstania UE. Droga Polski do Unii Europejskiej. Koncepcje przekształceń UE na przełomie XX i XXI w. Zadania UE. II. Struktura UE. Filary UE. Powstanie i charakterystyka Unii Gospodarczej i Walutowej. Rodzaje instytucji UE i zasady ich organizacji. Funkcje i kompetencje. Rola Parlamentu Europejskiego i jego pozycja w systemie aparatu władzy UE. Rada Europejska i Komisja Europejska usytuowanie w systemie aparatu władzy. III. Podstawowe cechy systemu prawnego UE. Źródła prawa. Rodzaje aktów prawnych i ich cechy charakterystyczne. Rola ETS w kształtowaniu systemu prawnego. Procedura uchwalania aktów prawnych IV. Cechy obywatelstwa UE. Wolności i prawa człowieka w UE. Środki ich ochrony. J. Barcz, M. Górka, A. Wyrozumska: Instytucje i prawo Unii Europejskiej. Podręcznik dla kierunków zarządzania i administracji, Warszawa 2008; J. Tyranowski, Prawo europejskie, Poznań 2007; J. Barcz(red.) Prawo Unii Europejskiej, Warszawa 2004.

14 Nazwa kursu Instytucje i źródła Unii Europejskiej Kod kursu Kod ERASMUSA Jednostka Instytut Administracyjno-Ekonomiczny Kier/spec/rok administracja/administracja publiczna/ III Punkty ECTS 2 Rodzaj kursu Obowiązkowy Okres (rok akad/semestr) Od 2009/2010 rok III semestr V Typ zajęć/liczba godzin Ćwiczenia/20 Koordynator Prowadzący Sposób zaliczenia Test pisemny na ocenę Poziom kursu Studia pierwszego stopnia Wymagania wstępne - Język wykładowy Polski Cele dydaktyczne/efekty kształcenia Poznanie pojęć i zrozumienie zasad funkcjonowania Wspólnot Europejskich oraz Unii Europejskiej, procesów decyzyjnych i systemu instytucjonalnego, jak również wzajemnych relacji pomiędzy poszczególnymi organami. Skrócony opis kursu Kurs obejmuje swoim zakresem w szczególności kwestie dotyczące systemu instytucjonalnego WE (UE) oraz instrumentów prawnych podejmowanych w ramach poszczególnych rodzajów współpracy pomiędzy państwami członkowskimi. Pełny opis kursu 1. Rys historyczny procesu integracji europejskiej (badany przez pryzmat rozwoju instytucjonalnego oraz terytorialnego WE). a) Traktaty ustanawiające: EWWiS, EWG, EWEA, b) Jednolity Akt Europejski, c) Traktat o Unii Europejskiej, d) Traktat Amsterdamski, e) Traktat Nicejski, f) Proces postnicejski 2. Struktura Unii Europejskiej. a) I filar integracja gospodarcza we Wspólnotach (w tym problematyka Unii Gospodarczo Walutowej): b) II filar Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa - środki i instrumenty działania. c) III filar Współpraca Sądowa i Policji w Sprawach Karnych środki i instrumenty działania. 3. System instytucjonalny UE (każdy z organów analizowany będzie pod kątem składu, struktury oraz funkcji, wzajemne relacje formalno- bądź też materialno-prawne pomiędzy nimi omawiane będą już na kolejnych zajęciach w ramach poszczególnych zagadnień. a) Rada Europejska, b) Parlament Europejski, c) Rada UE, d) Komisja Europejska, e) Europejski Trybunał Sprawiedliwości, f) Sąd Pierwszej Instancji, g) Trybunał Obrachunkowy, h) Komitet Ekonomiczno-Społeczny i Komitet Regionów i) Europejski Bank Centralny i Europejski System Banków Centralnych. 4. Źródła prawa wspólnotowego (pierwotnego i pochodnego). a) traktaty założycielskie oraz akcesyjne, inne umowy międzynarodowe b) akty prawa pochodnego WE w I filarze

15 - rozporządzenia - dyrektywy - decyzje - zalecenia i opinie 5. Zasady regulujące relacje: prawo wspólnotowe - prawo państw członkowskich. a) zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa państw członkowskich, b) bezpośrednie obowiązywanie i stosowanie prawa wspólnotowego. c) zasada bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego. d) zasada prowspólnotowej wykładni prawa państw członkowskich. e) zasada odpowiedzialności odszkodowawczej państw członkowskich za naruszenia prawa wspólnotowego. 6. Jednostka w Unii Europejskiej: pojęcie obywatelstwa Unii Europejskiej, jego charakter oraz zakres praw i obowiązków obywateli UE. Literatura 1. J. Barcz Prawo Unii Europejskiej. Zagadnienia systemowe ; Warszawa Maria Magdalena Kenig Witkowska, dr Adam Łazowski, dr Rudolf Ostrihansky Prawo instytucjonalne Unii Europejskiej ; Warszawa A. Wróbel Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich ; Zakamycze J. Barcz, A. Wyrozumska, M. Górka Instytucje i prawo Unii Europejskiej, Warszawa Uwagi 1 Uwagi 2

16 Nazwa kursu Publiczne prawo gospodarcze z prawem konkurencji Kod kursu Kod ERASMUSA Jednostka Instytut Administracyjno-Ekonomiczny Kier/spec/rok Administracja / administracja publiczna / III Punkty ECTS 6 Rodzaj kursu Obowiązkowy Okres (rok akad/semestr) Od 2009/2010 rok III semestr V i VI Typ zajęć/liczba godzin Wykład/35 Koordynator Prowadzący Sposób zaliczenia Egzamin Poziom kursu Studia pierwszego stopnia Wymagania wstępne Znajomość podstawowych zagadnień z zakresu prawa konstytucyjnego, prawa administracyjnego, postępowania administracyjnego, prawa Unii Europejskiej Język wykładowy Polski Cele dydaktyczne/efekty kształcenia rozumienie publicznoprawnych (administracyjno-prawnych) normatywnych i praktycznych aspektów podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w kraju oraz w kontaktach gospodarczych z zagranicą; uzasadnienie potrzeby ochrony konkurencji we współczesnej gospodarce rynkowej; rozumienie aktualnych rozwiązań w zakresie prawa konkurencji; stosowanie wiedzy o funkcjonowaniu podmiotów administracji publicznej w praktyce gospodarczej Skrócony opis kursu Program wykładu składu się z trzech zasadniczych części: części ogólnej, części szczegółowej i prawa konkurencji. Część ogólna to przede wszystkim prawna analiza podstawowych pojęć i zasad publicznego prawa gospodarczego oraz charakterystyka głównych uczestników obrotu gospodarczego z uwzględnieniem ustawodawstwa i orzecznictwa Unii Europejskiej (pojęcie i zakres publicznego prawa gospodarczego, źródła publicznego prawa gospodarczego, zasady publicznego prawa gospodarczego, prawa podmiotowe a wolności, państwo a gospodarka w ustroju gospodarki rynkowej, podmioty działalności gospodarczej, zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej). Część szczegółowa obejmuje publicznoprawne zagadnienia wybranych dziedzin publicznego prawa gospodarczego. Zakres tematyczny wykładu w części dotyczącej prawa konkurencji obejmuje między innymi takie kwestie jak prawne reguły konkurencji, nadużycie pozycji dominującej, prawne reguły koncentracji i zwalczanie nieuczciwej konkurencji. Pełny opis kursu Program wykładu: CZĘŚĆ OGÓLNA I. Pojęcie i zakres publicznego prawa gospodarczego II. Źródła publicznego prawa gospodarczego III. Zasady publicznego prawa gospodarczego IV. Prawa podmiotowe a wolności V. Państwo a gospodarka w ustroju gospodarki rynkowej a) funkcje państwa wobec gospodarki b) prawne formy realizacji zadań państwa w sektorach regulowanych c) pojęcie, rodzaje i funkcje organów regulacyjnych w gospodarce d) kontrola i nadzór nad działalnością gospodarczą e) bezpośrednia działalność gospodarcza państwa

17 f) monopole państwowe g) zawody regulowane VI. Podmioty działalności gospodarczej VII. Zasady podejmowania działalności gospodarczej a) działalność wolna b) działalność regulowana c) zezwolenia d) licencje e) koncesje VIII. Zasady wykonywania działalności gospodarczej CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA I. Wybrane publicznoprawne zagadnienia prawa rynku finansowego (nadzór nad rynkiem finansowym) II. Wybrane zagadnienia z ustawy o grach i zakładach wzajemnych III. Wybrane zagadnienia z prawa turystycznego IV. Wybrane zagadnienia z prawa internetowego (usługi internetowe, podpis elektroniczny) V. Ochrona danych osobowych, dostęp do informacji niejawnych VI. Działalność gospodarcza samorządu terytorialnego PRAWO KONKURENCJI I. Prawne reguły konkurencji II. Nadużywanie pozycji dominującej III. Prawne reguły koncentracji IV. Zwalczanie nieuczciwej konkurencji Literatura Uwagi 1 Uwagi 2 Uwagi 3 Całościowy zakres wykładu obejmuje wskazane powyżej dziedziny tematyczne poszerzone o regulacje dodatkowe szczegółowo omawiane na wykładzie. Kazimierz Strzyczkowski: Prawo gospodarcze publiczne, Wydawnictwo LexisNexis 2007;

18 Nazwa kursu Publiczne prawo gospodarcze z prawem konkurencji Kod kursu Kod ERASMUSA Jednostka Instytut Administracyjno-Ekonomiczny Kier/spec/rok Administracja / administracja publiczna / III Punkty ECTS 6 Rodzaj kursu Obowiązkowy Okres (rok akad/semestr) Od 2009/2010 rok III semestr V i VI Typ zajęć/liczba godzin Ćwiczenia/40 Koordynator Prowadzący Sposób zaliczenia Kolokwium zaliczeniowe, obecność i aktywność na zajęciach Poziom kursu Studia pierwszego stopnia Wymagania wstępne znajomość materii tematycznych omawianych na wykładzie z publicznego prawa gospodarczego z prawem konkurencji, znajomość podstawowych zagadnień z zakresu prawa konstytucyjnego, prawa administracyjnego, postępowania administracyjnego, prawa Unii Europejskiej Język wykładowy Polski Cele dydaktyczne/efekty kształcenia rozumienie publicznoprawnych (administracyjno-prawnych) normatywnych i praktycznych aspektów podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w kraju oraz w kontaktach gospodarczych z zagranicą; uzasadnienie potrzeby ochrony konkurencji we współczesnej gospodarce rynkowej; rozumienie aktualnych rozwiązań w zakresie prawa konkurencji; stosowanie wiedzy o funkcjonowaniu podmiotów administracji publicznej w praktyce gospodarczej Skrócony opis kursu Zakres tematyczny ćwiczeń składa się z dziesięciu głównych dziedzin tematycznych. Szeroko rozumiane prawo działalności gospodarczej obejmuje oprócz zagadnień podstawowych (działalność gospodarcza, reglamentacja działalności gospodarczej) również szczegółową analizę podstawowych form reglamentacji działalności gospodarczej w wybranych aktach prawnych, prawną regulację wolnych zawodów i działalność gospodarczą samorządu terytorialnego (z uwzględnieniem partnerstwa publiczno prywatnego i gospodarki nieruchomościami). Prawna ochrona konkurencji to zagadnienia dotyczące przede wszystkim praktyk ograniczających konkurencję, zapobiegania i zwalczania nieuczciwej konkurencji i pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Pełny opis kursu Tematyka ćwiczeń: I. Działalność gospodarcza 1. Pojęcie działalności gospodarczej 2. Pojęcie przedsiębiorcy 3. Podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby zagraniczne 4. Obowiązki warunkujące wykonywanie działalności gospodarczej 5. Wykonywanie działalności gospodarczej w formie rzemiosła II. Reglamentacja działalności gospodarczej charakterystyka ogólna 1. Zagadnienia ogólne 2. Koncesje na działalność gospodarczą 3. Zezwolenia, licencje oraz zgody na działalność gospodarczą 4. Działalność regulowana III. Szczegółowa analiza podstawowych form reglamentacji działalności gospodarczej w wybranych aktach prawnych

19 IV. Wolne zawody w prawie polskim 1. Zagadnienia ogólne 2. Szczegółowa analiza zawodu radcy prawnego V. Działalność gospodarcza samorządu terytorialnego VI. Partnerstwo publiczno prywatne VII. Prawna ochrona konkurencji 1. Zagadnienia ogólne 2. Praktyki ograniczające konkurencję 3. Kontrola przedsiębiorców 4. Postępowanie przez Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 5. Decyzje Prezesa UOKiK w sprawach dotyczących ochrony konkurencji 6. Organizacja ochrony konkurencji 7. Ochrona konsumentów VIII. Zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji IX. Pomoc publiczna dla przedsiębiorców X. Gospodarka nieruchomościami Całościowy zakres ćwiczeń obejmuje wskazane powyżej dziedziny tematyczne poszerzone o regulacje dodatkowe szczegółowo omawiane na zajęciach. Literatura Uwagi 1 Uwagi 2 Uwagi 3 Kazimierz Strzyczkowski: Prawo gospodarcze publiczne, Wydawnictwo LexisNexis 2007;

20 BLOK E-ADMINISTRACJA Nazwa kursu Informatyzacja administracji publicznej Kod kursu Kod ERASMUSA Jednostka Kier/spec/rok Instytut Administracyjno-Ekonomiczny Administracja / administracja publiczna / III Punkty ECTS 1 Rodzaj kursu Okres (rok akad/semestr) Obowiązkowy w ramach bloku, blok fakultatywny Od 2009/2010 rok III semestr VI Typ zajęć/liczba godzin Wykład/ 18 Koordynator Prowadzący Sposób zaliczenia Poziom kursu Egzamin Studia pierwszego stopnia Wymagania wstępne Język wykładowy Cele dydaktyczne/efekty kształcenia Polski Przedstawienie podstawowych zagadnień i problemów informatyzacji w administracji publicznej. Znajomość podstawowych dokumentów i zagadnień z zakresu informatyzacji administracji publicznej. Skrócony opis kursu Projekty informatyczne o publicznym zastosowaniu. Wymiana informacji w formie elektronicznej w relacji obywatel -podmiot publiczny. Standardy otwarte - ustalanie, publikowanie, specyfikacje rozwiązań stosowanych w oprogramowaniu w administracji publicznej. Uwarunkowania prawne stosowania rozwiązań informatycznych. System BIP. Pełny opis kursu 1. Inicjatywa i Plan informatyzacji Państwa 3. Zadania państwa w zakresie elektronizacji administracji. Priorytety i cele. 4. Przegląd projektów ponadsektorowych. 5. Zadania projektów ponadsektorowych. (E-PUAP, E-PUAP-2, STAP, pl.id, SIS II i VIS) 6. Przegląd wybranych projektów sektorowych. Zadania projektów sektorowych. 7. Projekty sektorowe CEPiK, PESEL 2, IKONKA. 8. Projekty sektorowe E-deklaracje i E-podatki. 9. Systemy Katastralne.System TERYT Systemy informatyczne w służbie zdrowia (część biała i szara,

KARTA PRZEDMIOTU. Prawo cywilne Nazwa przedmiotu w języku angielskim. Civil Law USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW

KARTA PRZEDMIOTU. Prawo cywilne Nazwa przedmiotu w języku angielskim. Civil Law USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW KARTA PRZEDMIOTU Kod przedmiotu E/O/PRC w języku polskim Prawo cywilne Nazwa przedmiotu w języku angielskim Civil Law USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW Kierunek studiów Forma studiów Poziom studiów

Bardziej szczegółowo

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. (red.), (red.) Oddawany do rąk Czytelników podręcznik stanowi syntetyczny wykład podstawowych instytucji prawa cywilnego w odniesieniu do działalności

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań na egzamin licencjacki. Prawo cywilne

Zestaw pytań na egzamin licencjacki. Prawo cywilne Prawo cywilne - część ogólna Zestaw pytań na egzamin licencjacki Prawo cywilne 1. Zdolność do czynności prawnych osób fizycznych 2. Zawarcie umowy przez osobę ubezwłasnowolnioną całkowicie 3. Dokonywanie

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Kształcenia na Odległość OKNO Politechniki Warszawskiej 2015r.

Ośrodek Kształcenia na Odległość OKNO Politechniki Warszawskiej 2015r. Opis przedmiotu Kod przedmiotu PGOZ Nazwa przedmiotu Prawo gospodarcze Wersja przedmiotu 1 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom kształcenia Studia I stopnia Forma i tryb prowadzenia studiów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Prawnokarna ochrona obrotu gospodarczego

Spis treści. Część I. Prawnokarna ochrona obrotu gospodarczego Wykaz skrótów... 13 Wstęp... 17 Część I. Prawnokarna ochrona obrotu gospodarczego Wprowadzenie... 21 Rozdział I. Obrót gospodarczy w kodeksowym prawie karnym... 36 1. Przestępstwa menadżerów (nadużycie

Bardziej szczegółowo

Czynności prawne. Zagadnienia wstępne. mgr Małgorzata Dziwoki

Czynności prawne. Zagadnienia wstępne. mgr Małgorzata Dziwoki Czynności prawne. Zagadnienia wstępne mgr Małgorzata Dziwoki Zdarzenie cywilnoprawne Fakty (okoliczności), z którymi hipotezy norm wiążą określone w dyspozycjach norm konsekwencje cywilnoprawne. Skutki

Bardziej szczegółowo

STUDIA PRAWNICZE. Podstawy prawa cywilnego

STUDIA PRAWNICZE. Podstawy prawa cywilnego STUDIA PRAWNICZE Podstawy prawa cywilnego W sprzedaży: Z. Radwański PRAWO CYWILNE CZĘŚĆ OGÓLNA, wyd. 11 Podręczniki Prawnicze A. Kawałko, H. Witczak PRAWO CYWILNE CZĘŚĆ OGÓLNA, wyd. 4 Skrypty Becka E.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 Rozdział I. PAŃSTWO A GOSPODARKA 15 1. Stosunki gospodarcze a funkcje państwa 15 2. Podstawowe typy zachowań państwa wobec gospodarki oraz wynikające z nich zadania...

Bardziej szczegółowo

Spis treści SPIS TREŚCI

Spis treści SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI KODEKS CYWILNY KSIĘGA PIERWSZA. CZĘŚĆ OGÓLNA Tytuł I. Przepisy wstępne (art. 1-7) 9 Tytuł II. Osoby 10 Dział I. Osoby fizyczne 10 Rozdział I. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Księga IV Spadki

SPIS TREŚCI. Księga IV Spadki SPIS TREŚCI Księga pierwsza Część ogólna...10 Tytuł I Przepisy wstępne...10 Tytuł II Osoby...11 Dział I Osoby fizyczne...11 Rozdział I Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych...11 Rozdział II

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa... 1 31. Uwagi wstępne... 2 I. Przesłanki, zakres i kryteria wyodrębnienia sektora państwowego w gospodarce...

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO SEMESTR I

PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO SEMESTR I PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO SEMESTR I 1 Pojęcie i źródła prawa cywilnego pojęcie - prawo cywilne instytucje prawa cywilnego materialnego i proceduralnego przedmiot i zakres prawa cywilnego przedmiot i zakres

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Rozdział I Prawo cywilne

Spis treści: Rozdział I Prawo cywilne Spis treści: Rozdział I Prawo cywilne A. Część ogólna 1. Osoby fizyczne 1.1. Konstrukcja prawna 1.2. Zdolność prawna osób fizycznych 1.3. Zdolność do czynności prawnych osób fizycznych (I) Brak zdolności

Bardziej szczegółowo

Zestawy pytań na egzaminy magisterskie

Zestawy pytań na egzaminy magisterskie Zakład Prawa Europejskiego Zestawy pytań na egzaminy magisterskie I 1. Prawo podmiotowe pojęcie; rodzaje; naduŝycie prawa podmiotowego 2.1. Zasada swobody umów i jej ograniczenia 2.2. Autorskie prawa osobiste

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZD6105 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 15 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 12 0 0 0 0

niestacjonarne IZD6105 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 15 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 12 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Prawo gospodarcze stacjonarne IDD505 niestacjonarne IZD6105 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 15 0 0 0 0

Bardziej szczegółowo

Prawa rzeczowe. dr Magdalena Habdas

Prawa rzeczowe. dr Magdalena Habdas Prawa rzeczowe dr Magdalena Habdas Pojęcie rzeczy art. 45 k.c. wyłącznie przedmioty materialne na tyle wyodrębnione z przyrody, iż mogą stanowić samodzielny przedmiot obrotu Brak materialności: dobra niematerialne,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Przedmowa....................................................... Wykaz skrótów.................................................... XIII XV Kodeks cywilny Księga pierwsza. Część ogólna........................................

Bardziej szczegółowo

Spis treści SŁOWO WSTĘPNE... 17 ROZDZIAŁ VI PRAWO PODEJMOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ... 19

Spis treści SŁOWO WSTĘPNE... 17 ROZDZIAŁ VI PRAWO PODEJMOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ... 19 Spis treści SŁOWO WSTĘPNE... 17 ROZDZIAŁ VI PRAWO PODEJMOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ... 19 1. Źródła prawa gospodarczego... 19 2. Główne zasady prawa gospodarczego... 22 2.1. Wprowadzenie... 22 2.2.

Bardziej szczegółowo

Prawo, studia stacjonarne

Prawo, studia stacjonarne mgr Maciej Etel, asystent w Katedrze Publicznego Prawa Gospodarczego Wydział Prawa Uniwersytet w Białymstoku Program ćwiczeń Publiczne prawo gospodarcze w roku akademickim 2010-2011 Ćwiczenia 1 Zajęcia

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Bazy danych Database Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obieralny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium Matematyka Poziom kwalifikacji: I stopnia Liczba godzin/tydzień: 2W, 2L Semestr: III Liczba

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLLABUS)

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLLABUS) Poznań, dnia 8 września 2012 r. Prof. dr hab. Marian Kępiński Katedra Prawa Cywilnego, Handlowego i Ubezpieczeniowego/Katedra Prawa Europejskiego Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet im. Adama Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

M.1.1. WYBRANE ZAGADNIENIA PRAWA CYWILNEGO, GOSPODARCZEGO I PRAWA PRACY SOME ISSUES CIVIL, ECONOMIC AND LABOUR LAW IN POLAND

M.1.1. WYBRANE ZAGADNIENIA PRAWA CYWILNEGO, GOSPODARCZEGO I PRAWA PRACY SOME ISSUES CIVIL, ECONOMIC AND LABOUR LAW IN POLAND Tabela 1. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE M.1.1. PROFIL KSZTAŁCENIA OGÓLNOAKADEMICKI TYP PRZEDMIOTU FAKULTATYWNY

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych, moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH Databases Forma studiów: Stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Minimum programowe dla kursu specjalistycznego w zakresie zarządzania nieruchomościami

Minimum programowe dla kursu specjalistycznego w zakresie zarządzania nieruchomościami Załącznik nr 1 do Porozumienia z dnia 9.01.2014 Minimum programowe dla kursu specjalistycznego w zakresie zarządzania nieruchomościami Program ogólny I. Zarządzanie nieruchomościami jako działalność zawodowa

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. Zagadnienia ogólne

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. Zagadnienia ogólne Umowa o podróż w prawie polskim. Rafał Adamus Masowy rozwój turystyki prowadzi do poddania tej dziedziny aktywności społecznej regulacji prawnej w systemach prawnych różnych państw, a w tym również w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Cel przedmiotu. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji 1 Język angielski 2 Inżynieria oprogramowania

Cel przedmiotu. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji 1 Język angielski 2 Inżynieria oprogramowania Przedmiot: Bazy danych Rok: III Semestr: V Rodzaj zajęć i liczba godzin: Studia stacjonarne Studia niestacjonarne Wykład 30 21 Ćwiczenia Laboratorium 30 21 Projekt Liczba punktów ECTS: 4 C1 C2 C3 Cel przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 30 Ćwiczenia: 0. niestacjonarne: Wykłady: 18 Ćwiczenia: 0. 1 Znajomość podstawowych zasad konstytucyjnych w Polsce

Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 30 Ćwiczenia: 0. niestacjonarne: Wykłady: 18 Ćwiczenia: 0. 1 Znajomość podstawowych zasad konstytucyjnych w Polsce Karta przedmiotu Wydział: Finansów Kierunek: Prawo I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Nazwa przedmiotu w j. ang. Język prowadzenia przedmiotu Profil przedmiotu Kategoria przedmiotu Typ studiów EUROPEAN

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... V

Spis treści. Przedmowa... V Przedmowa..................................................... V Wykaz skrótów.................................................. XIII Rozdział I. Użytkowanie wieczyste.................................

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie... XIII Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XIX

Spis treści. Wprowadzenie... XIII Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XIX Wprowadzenie... XIII Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XIX Rozdział 1. Zagadnienia wstępne... 1 1.1. Pojęcie nieruchomości... 1 1.2. Rodzaje nieruchomości... 3 1.3. Prawa związane z nieruchomościami...

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Opis poszczególnych przedmiotów Description of individual course units

SYLABUS. Opis poszczególnych przedmiotów Description of individual course units SYLABUS KIERUNEK STUDIÓW Prawo, studia stacjonarne STOPIEŃ EDUKACJI jednolite magisterskie Opis poszczególnych przedmiotów Description of individual course units II.B. l Nazwa przedmiotu - Prawo cywilne

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT. Wykład nr 0. Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej. Instytut InŜynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej

KONSPEKT. Wykład nr 0. Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej. Instytut InŜynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej Wykład nr 0 Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej KONSPEKT wykład adów Instytut InŜynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej OPRACOWAŁ dr hab.inŝ.wojciech Chmielowski prof. PK Wykład

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A Przedmiot: Prawo cywilne Wykładowca odpowiedzialny za przedmiot: Dr Bogusław Pytlik Cele zajęć z przedmiotu: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI OPIS PRZEDMIOTU SYLABUS. Opis poszczególnych przedmiotów (Description of individual course units) Kierunkowy.

UNIWERSYTET RZESZOWSKI OPIS PRZEDMIOTU SYLABUS. Opis poszczególnych przedmiotów (Description of individual course units) Kierunkowy. UNIWERSYTET RZESZOWSKI OPIS PRZEDMIOTU SYLABUS KIERUNEK STUDIÓW - ADMINISTRACJA NIESTACJONARNE STOPIEŃ EDUKACJI STUDIA I STOPNIA Opis poszczególnych przedmiotów (Description of individual course units)

Bardziej szczegółowo

Sylabus do programu kształcenia obowiązującego od roku akademickiego 2014/15

Sylabus do programu kształcenia obowiązującego od roku akademickiego 2014/15 Sylabus do programu kształcenia obowiązującego od roku akademickiego 204/5 Nazwa Bazy danych Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Matematyczno - Przyrodniczy Kod Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Prawo rzeczowe. Ograniczone prawa rzeczowe Użytkowanie

Prawo rzeczowe. Ograniczone prawa rzeczowe Użytkowanie Prawo rzeczowe Ograniczone prawa rzeczowe Użytkowanie Ograniczone prawa rzeczowe pojęcie Obciążenie prawa własności Prawa na rzeczy cudzej Ograniczony zakres uprawnień Polegają na Korzystaniu z rzeczy

Bardziej szczegółowo

Plan na rok 2015 szkolenia aplikantów adwokackich II roku-

Plan na rok 2015 szkolenia aplikantów adwokackich II roku- 1 Plan szkolenia aplikantów adwokackich II roku Plan na rok 2015 szkolenia aplikantów adwokackich II roku- Prawo cywilne. postępowanie cywilne, Prawo rodzinne i opiekuńcze, Ustawa o własności lokali, Ustawa

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH I SYSTEMY EKSPERTOWE Database and expert systems Forma

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A Przedmiot: Zastosowanie informatyki w finansach publicznych Wykładowca odpowiedzialny za przedmiot: Mgr Edward Czarnecki Cele zajęć z przedmiotu: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne. Pojęcie. Numerus clausus 2012-05-13. Ogólna charakterystyka ograniczonych praw rzeczowych Użytkowanie. Ograniczone prawa rzeczowe I

Prawo cywilne. Pojęcie. Numerus clausus 2012-05-13. Ogólna charakterystyka ograniczonych praw rzeczowych Użytkowanie. Ograniczone prawa rzeczowe I Prawo cywilne Ogólna charakterystyka ograniczonych praw rzeczowych Użytkowanie Pojęcie Ograniczone prawa rzeczowe I Prawna forma korzystania z rzeczy (cudzej) Dająca uprawnionemu możliwość korzystania

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Podniesienie poziomu wiedzy studentów z inżynierii oprogramowania w zakresie C.

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: MEI-1-108-s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: MEI-1-108-s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Technologia informacyjna Rok akademicki: 2013/2014 Kod: MEI-1-108-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Edukacja Techniczno Informatyczna Specjalność:

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Urządzenia przesyłowe 1.1. Regulacja z art. 49 k.c. w ujęciu historycznoporównawczym

Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Urządzenia przesyłowe 1.1. Regulacja z art. 49 k.c. w ujęciu historycznoporównawczym Spis treści Wykaz skrótów Wstęp Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Urządzenia przesyłowe 1.1. Regulacja z art. 49 k.c. w ujęciu historycznoporównawczym 1.2. Zakres pojęcia "urządzenie przesyłowe"

Bardziej szczegółowo

Autor: Bożena Grad, Urszula Nowicka, Jurij Stadnicki Tytuł: PODSTAWY OBSŁUGI NIERUCHOMOŚCI W teorii i praktyce Recenzent: prof. dr hab.

Autor: Bożena Grad, Urszula Nowicka, Jurij Stadnicki Tytuł: PODSTAWY OBSŁUGI NIERUCHOMOŚCI W teorii i praktyce Recenzent: prof. dr hab. Autor: Bożena Grad, Urszula Nowicka, Jurij Stadnicki Tytuł: PODSTAWY OBSŁUGI NIERUCHOMOŚCI W teorii i praktyce Recenzent: prof. dr hab. Lech Pałasz Liczba stron: 415 Rok wydania: 2011 SPIS TREŚCI WSTĘP

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne - zobowiązania. Sprawy techniczne. Wiadomości wstępne 2014-02-23. Wiadomości wstępne Pojęcie zobowiązania Strony i podmioty

Prawo cywilne - zobowiązania. Sprawy techniczne. Wiadomości wstępne 2014-02-23. Wiadomości wstępne Pojęcie zobowiązania Strony i podmioty Prawo cywilne - zobowiązania Wiadomości wstępne Pojęcie zobowiązania Strony i podmioty Sprawy techniczne Ciąg dalszy Prawa Cywilnego I Prowadzący: prof. UO dr hab. Piotr Stec Egzamin pisemny Test Dwa kazusy

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne część ogólna

Prawo cywilne część ogólna Marcin Hałgas Piotr Kostański Prawo cywilne część ogólna pytania kazusy tablice 4. wydanie REPETYTORIA C H BECK Prawo cywilne część ogólna W sprzedaży: E. Gniewek PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO, wyd. 4 Studia

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Modeling and analysis of computer systems Kierunek: Informatyka Forma studiów: Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: Poziom kwalifikacji: obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

1.9. Jurysdykcja wyłączna...46 1.9.1. Uwagi ogólne...46 1.9.2. Przypadki jurysdykcji wyłącznej...47 1.10. Umowy jurysdykcyjne...49 1.11.

1.9. Jurysdykcja wyłączna...46 1.9.1. Uwagi ogólne...46 1.9.2. Przypadki jurysdykcji wyłącznej...47 1.10. Umowy jurysdykcyjne...49 1.11. Spis treści Wykaz skrótów...11 Rozdział pierwszy Rys historyczny współpracy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych we Wspólnotach Europejskich i Unii Europejskiej...13 1. Międzynarodowe postępowanie

Bardziej szczegółowo

forma studiów: studia stacjonarne Liczba godzin/tydzień: 1, 0, 2, 0, 0

forma studiów: studia stacjonarne Liczba godzin/tydzień: 1, 0, 2, 0, 0 Nazwa przedmiotu: Relacyjne Bazy Danych Relational Databases Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Kod przedmiotu: ZIP.GD5.03 Rodzaj przedmiotu: Przedmiot Specjalnościowy na kierunku ZIP dla specjalności

Bardziej szczegółowo

mgr Jacek Kaszyński jkaszynski6@wp.pl B. Semestralny/tygodniowy rozkład zajęć według planu studiów Zajęcia Wykłady Seminaria Semestr

mgr Jacek Kaszyński jkaszynski6@wp.pl B. Semestralny/tygodniowy rozkład zajęć według planu studiów Zajęcia Wykłady Seminaria Semestr Kod przedmiotu: PLPILA0-IEEKO-L-3s-0RISNS Pozycja planu: D C C C3 INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane Nazwa przedmiotu Prawo cywilne Rodzaj przedmiotu Specjalnościowy/Obowiązkowy 3 Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 Instytut Ekonomiczny Kierunek studiów: Ekonomia Kod kierunku: 04.9 Specjalność: brak 1. PRZEDMIOT NAZWA

Bardziej szczegółowo

Zestaw zagadnień na egzamin dyplomowy dla kierunku Administracja studia pierwszego stopnia

Zestaw zagadnień na egzamin dyplomowy dla kierunku Administracja studia pierwszego stopnia Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Zielonogórski Zestaw zagadnień na egzamin dyplomowy dla kierunku Administracja studia pierwszego stopnia STUDIA STACJONARNE I NIESTACJONARNE Pytania ogóle: 1.

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: PODSTAWY PRAWA WSPÓLNOTOWEGO 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA

KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: PODSTAWY PRAWA WSPÓLNOTOWEGO 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: PODSTAWY PRAWA WSPÓLNOTOWEGO 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III/5 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 5 6. LICZBA GODZIN: 30 WY/30

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Prawo gospodarcze w Polsce i UE

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Prawo gospodarcze w Polsce i UE KARTA KURSU (realizowanego w module ) Przedsiębiorczość w sektorze IT (nazwa ) Nazwa Nazwa w j. ang. Prawo gospodarcze w Polsce i UE Economic Law in Poland and in the UE Kod Punktacja ECTS* 4 Koordynator

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 01/01 Wydział Prawa, Administracji i Stosunków Miedzynarodowych Kierunek

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: BAZY DANYCH 2. Kod przedmiotu: Bda 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka 5. Specjalność: Informatyka Stosowana

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Przedmowa.................................................... Wykaz skrótów................................................. str. V XV Rozdział I. Pojęcie, funkcje i źródła prawa spadkowego..............

Bardziej szczegółowo

LITERATURA I TREŚCI PROGRAMOWE PODYPLOMOWYCH STUDIÓW PRAWNYCH PROBLEMÓW GÓRNICTWA I OCHRONY ŚRODOWISKA SPECJALNOŚĆ: PRAWNE PROBLEMY GÓRNICTWA

LITERATURA I TREŚCI PROGRAMOWE PODYPLOMOWYCH STUDIÓW PRAWNYCH PROBLEMÓW GÓRNICTWA I OCHRONY ŚRODOWISKA SPECJALNOŚĆ: PRAWNE PROBLEMY GÓRNICTWA LITERATURA I TREŚCI PROGRAMOWE PODYPLOMOWYCH STUDIÓW PRAWNYCH PROBLEMÓW GÓRNICTWA I OCHRONY ŚRODOWISKA SPECJALNOŚĆ: PRAWNE PROBLEMY GÓRNICTWA BLOK PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH 1. Wprowadzenie do wiedzy o państwie

Bardziej szczegółowo

Z-EKO-011 Prawo gospodarcze Business Law. Ekonomia I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Z-EKO-011 Prawo gospodarcze Business Law. Ekonomia I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Z-EKO-011 Prawo gospodarcze Business Law Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚCI. Zagadnienia prawne. pod redakcją Heleny Kisilowskiej. Wydanie IV. Wydawnictwo Prawnicze r LexisNexis 1

NIERUCHOMOŚCI. Zagadnienia prawne. pod redakcją Heleny Kisilowskiej. Wydanie IV. Wydawnictwo Prawnicze r LexisNexis 1 NIERUCHOMOŚCI Zagadnienia prawne pod redakcją Heleny Kisilowskiej Wydanie IV Wydawnictwo Prawnicze r LexisNexis 1 Warszawa 2007 SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 13 WSTĘP 15 Rozdział I. NIERUCHOMOŚCI ZARYS OGÓLNY

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Systematyka i źródła prawa spółek 1. Pojęcie i systematyka prawa spółek 2. Źródła prawa spółek

Spis treści Rozdział I. Systematyka i źródła prawa spółek 1. Pojęcie i systematyka prawa spółek 2. Źródła prawa spółek Przedmowa..................................................... V Wykaz skrótów.................................................. XV Rozdział I. Systematyka i źródła prawa spółek.......................

Bardziej szczegółowo

Prawo jest na naszej stronie!

Prawo jest na naszej stronie! Kodeks cywilny Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji uproszczony sposób

Bardziej szczegółowo

Od Wydawcy. Zasady przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie... 8 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie...

Od Wydawcy. Zasady przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie... 8 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie... SPIS TREŚCI 3 SPIS TREŚCI Od Wydawcy. Zasady przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie... 8 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie.... 15 I. Repetytorium. Kwalifikacja A.35.

Bardziej szczegółowo

Prawo prywatne międzynarodowe i międzynarodowe postępowanie cywilne

Prawo prywatne międzynarodowe i międzynarodowe postępowanie cywilne Prawo prywatne międzynarodowe i międzynarodowe postępowanie cywilne Redakcja Ewa Kamarad Mateusz Stankiewicz Tara Białogłowska, Ewa Kamarad Katarzyna Kaperczak, Zbigniew Kiedacz Aneta Sarwicka, Mateusz

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Pojęcie, funkcje i źródła prawa spadkowego 1. Pojęcie prawa spadkowego

Spis treści Rozdział I. Pojęcie, funkcje i źródła prawa spadkowego 1. Pojęcie prawa spadkowego Przedmowa... Wykaz skrótów... V XV Rozdział I. Pojęcie, funkcje i źródła prawa spadkowego... 1 1. Pojęcie prawa spadkowego... 4 I. Uwagi ogólne... 4 II. Prawo spadkowe a inne działy prawa cywilnego...

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Wprowadzenie... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Wprowadzenie... 15 Wykaz skrótów................................................ 13 Wprowadzenie................................................. 15 Rozdział 1. Prawa własności intelektualnej....................... 19 1.

Bardziej szczegółowo

Sylabus modułu e-urzędnik

Sylabus modułu e-urzędnik Sylabus modułu e-urzędnik Wymagania konieczne: Zakłada się, że przystępując do egzaminu modułu e-urzędnik, zdający będzie miał opanowany blok umiejętności i wiadomości podstawowych w zakresie zgodnym z

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA. 2) Kod przedmiotu: ROZ-L3-20

KARTA PRZEDMIOTU. 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA. 2) Kod przedmiotu: ROZ-L3-20 Z1-PU7 WYDANIE N2 Strona: 1 z 5 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA 3) Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2014/2015 2) Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Z-ID-109 Podstawy prawa The Bases of Law

Z-ID-109 Podstawy prawa The Bases of Law KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Z-ID-109 Podstawy prawa The Bases of Law Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2015/2016 A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE

Bardziej szczegółowo

Podyplomowe Studium dla Doradców Podatkowych

Podyplomowe Studium dla Doradców Podatkowych INSTYTUT NAUK PRAWNYCH PAN Podyplomowe Studium dla Doradców Podatkowych Program ramowy (142 godz.) I. Teoria prawa zagadnienia podstawowe 1. Źródła prawa. Norma prawna a przepis prawny. Rodzaje przepisów

Bardziej szczegółowo

Podyplomowe Studium dla Doradców Podatkowych

Podyplomowe Studium dla Doradców Podatkowych Podyplomowe Studium dla Doradców Podatkowych PROGRAM I. Teoria prawa zagadnienia podstawowe 6 godz. 1. Źródła prawa. Norma prawna a przepis prawny. Rodzaje przepisów prawnych. Hierarchia norm prawnych.

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie i systematyka podręcznika str. 11. Rozdział 1 Rozpoczęcie działalności gospodarczej str. 13

Wprowadzenie i systematyka podręcznika str. 11. Rozdział 1 Rozpoczęcie działalności gospodarczej str. 13 Spis treści Wprowadzenie i systematyka podręcznika str. 11 Rozdział 1 Rozpoczęcie działalności gospodarczej str. 13 1.1. Prawo gospodarcze str. 15 1.1.1. Działalność gospodarcza str. 15 1.1.2. Prawo gospodarcze

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... XV Wykaz literatury... XIX Wstęp... XXIII. Część I. Wprowadzenie do prawa podatkowego

Spis treści. Wykaz skrótów... XV Wykaz literatury... XIX Wstęp... XXIII. Część I. Wprowadzenie do prawa podatkowego Wykaz skrótów............................................... XV Wykaz literatury.............................................. XIX Wstęp...................................................... XXIII Część

Bardziej szczegółowo

Spis treści. III. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. w prawie lądowym... 5 2. Rozwój ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Spis treści. III. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. w prawie lądowym... 5 2. Rozwój ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Wprowadzenie... Wykaz skrótów... XIII Wykaz literatury... XVII Rozdział I. Kształtowanie się idei ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej... 1 1. Wyodrębnienie ubezpieczenia odpowiedzialności. cywilnej...

Bardziej szczegółowo

Część I. Wprowadzenie do prawa podatkowego

Część I. Wprowadzenie do prawa podatkowego Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wstęp Część I. Wprowadzenie do prawa podatkowego Rozdział I. Pojęcie podatku ő 1. Zagadnienia ekonomiczne opodatkowania II. Polityczne i gospodarcze aspekty opodatkowania

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa pracy i prawa cywilnego

Podstawy prawa pracy i prawa cywilnego Podstawy prawa pracy i prawa cywilnego REFORMA 2012 Podstawy prawa cywilnego Joanna Ablewicz 2 Kwalifikacja A.68.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK ADMINISTRACJI Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego

Bardziej szczegółowo

Zestawienie zagadnień egzaminacyjnych z prawa finansowego - III rok, prawo stacjonarne, rok akademicki 2014/2015

Zestawienie zagadnień egzaminacyjnych z prawa finansowego - III rok, prawo stacjonarne, rok akademicki 2014/2015 Zestawienie zagadnień egzaminacyjnych z prawa finansowego - III rok, prawo stacjonarne, rok akademicki 2014/2015 I. 1. Pojęcie prawa finansowego i finansów publicznych. 2. Finanse publiczne a finanse prywatne.

Bardziej szczegółowo

Ochrona danych osobowych

Ochrona danych osobowych Ochrona danych osobowych 1. Źródła prawa. 2. Podstawowe pojęcia. 3. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy. 4. Prawa podmiotów objętych ochroną. 5. Prawa i obowiązki osób odpowiedzialnych za ochronę danych

Bardziej szczegółowo

SEMESTR 1 Godziny zajęć. SEMESTR 2 Godziny zajęć

SEMESTR 1 Godziny zajęć. SEMESTR 2 Godziny zajęć WYDZAŁ: Prawa i Nauk Społecznych KERUNEK: Prawo PROFL: praktyczny POZOM: jednolite magisterskie TRYB: niestacjonarny Rok rozpoczęcia studiów 2015/2016 SEMESTR 1 MODUŁY OBOWĄZKOWE Moduł wstępny prawniczy

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty windykacji wierzytelności bankowych Ujęcie praktyczne

Wybrane aspekty windykacji wierzytelności bankowych Ujęcie praktyczne Wybrane aspekty windykacji wierzytelności bankowych Ujęcie praktyczne Prowadzący: Michał Krawczyk Partner Zarządzający kancelarii Krawczyk i Wspólnicy www.krawczyk-legal.com Specyfika windykacji bankowej?

Bardziej szczegółowo

Stosunki prawne. PPwG

Stosunki prawne. PPwG Stosunki prawne PPwG Stosunki prawne Stosunek prawny - stosunek społeczny uregulowany prawem Art. 353 1 Kodeksu cywilnego Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby

Bardziej szczegółowo

PRAWO PRYWATNE MIĘDZYNARODOWE. Maksymilian Pazdan. Wydanie IX uaktualnione. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis^

PRAWO PRYWATNE MIĘDZYNARODOWE. Maksymilian Pazdan. Wydanie IX uaktualnione. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis^ PRAWO PRYWATNE MIĘDZYNARODOWE Maksymilian Pazdan Wydanie IX uaktualnione Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis^ Warszawa 2005 SPIS TREŚCI OBJAŚNIENIA SKRÓTÓW 11 PRZEDMOWA 15 Część ogólna Rozdział I. WIADOMOŚCI

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 15 Ćwiczenia: 30. niestacjonarne: Wykłady: 9 Ćwiczenia: 18

Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 15 Ćwiczenia: 30. niestacjonarne: Wykłady: 9 Ćwiczenia: 18 Karta przedmiotu Wydział: Finansów Kierunek: Prawo I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Język prowadzenia przedmiotu Profil przedmiotu Kategoria przedmiotu Typ studiów Publiczne prawo gospodarcze

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Część ogólna prawa cywilnego

Spis treści. Część I. Część ogólna prawa cywilnego Spis treści Przedmowa... V Wykaz skrótów... XXXV Część I. Część ogólna prawa cywilnego Rozdział I. Pojęcie prawa cywilnego... 3 1. Ogólne pojęcie... 3 1 2. Zakres prawa cywilnego... 5 5 3. Systematyka

Bardziej szczegółowo

Ogółem W klasie E-learning. Ogółem W klasie E-learning

Ogółem W klasie E-learning. Ogółem W klasie E-learning WYDZAŁ: Prawa i Nauk Społecznych KERUNEK: Prawo PROFL: praktyczny POZOM: jednolite magisterskie TRYB: stacjonarny Rok rozpoczęcia studiów 2015/2016 SEMESTR 1 MODUŁY OBOWĄZKOWE Moduł wstępny prawniczy moduł

Bardziej szczegółowo

Informatyka II stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES)

Informatyka II stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Modelowanie i Analiza Systemów Informatycznych Nazwa modułu w języku angielskim Modeling and Analysis of Information Systems Obowiązuje od roku akademickiego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 17

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 17 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 17 Rozdział 1. Podstawowe wiadomości z zakresu zarządzania nieruchomościami 23 1.1. SYTUACJA PRAWNA ZARZĄDCY 25 1.1.1. Regulacje prawne dotyczące zawodu zarządcy nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych i business intelligence. Plan na dziś : Wprowadzenie do przedmiotu

Hurtownie danych i business intelligence. Plan na dziś : Wprowadzenie do przedmiotu i business intelligence Paweł Skrobanek, C-3 pok. 321 pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl Wrocław 2005-2007 Plan na dziś : 1. Wprowadzenie do przedmiotu (co będzie omawiane oraz jak będę weryfikował zdobytą wiedzę

Bardziej szczegółowo

Sylabus: Zdrowie Publiczne

Sylabus: Zdrowie Publiczne Sylabus: Zdrowie Publiczne Wydział / Kierunek / Specjalność WYDZIAŁ NAUK o ZDROWIU/ZDROWIE PUBLICZNE Zarządzanie w opiece zdrowotnej INFORMACJE OGÓLNE Studia (odpowiednie podkreślić) I stopnia - stacjonarne

Bardziej szczegółowo

4. Wydanie przedmiotu umowy konsensualne bez potrzeby wydania przedmiotu umowy, umowy realne konieczne wręczenie przedmiotu,

4. Wydanie przedmiotu umowy konsensualne bez potrzeby wydania przedmiotu umowy, umowy realne konieczne wręczenie przedmiotu, 1 Kontrakty w obrocie gospodarczym 2 3 Uwarunkowania prawne Umowa zobowiązująca: - zgodne oświadczenia woli co najmniej dwóch stron (konsens), nie moŝe być sprzeczna z ustawą i zasadami współŝycia społecznego,

Bardziej szczegółowo

DP/2310/6/14 ZAŁĄCZNIK NR 2 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

DP/2310/6/14 ZAŁĄCZNIK NR 2 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA System Informacji Prawnej Opisane poniżej funkcjonalne wymagania mają jedynie charakter minimalny. Wykonawca może zaproponować szerszą niż opisana funkcjonalność.

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Ekonomia stacjonarne ID1106 niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 0 0 0 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia Prawne aspekty funkcjonowania uczelni

Program szkolenia Prawne aspekty funkcjonowania uczelni Program szkolenia Prawne aspekty funkcjonowania uczelni Cel szkolenia: Celem szkolenia jest przedstawienie Uczestnikom zagadnień związanych z praktycznymi elementami prawa niezbędnymi do prawidłowego funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych i business intelligence. Plan na dziś : Wprowadzenie do przedmiotu

Hurtownie danych i business intelligence. Plan na dziś : Wprowadzenie do przedmiotu i business intelligence Paweł Skrobanek, C-3 pok. 321 pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl Wrocław 2005-2012 Plan na dziś : 1. Wprowadzenie do przedmiotu (co będzie omawiane oraz jak będę weryfikował zdobytą wiedzę

Bardziej szczegółowo

Umowa sprzedaży, zamiany oraz spółka cywilna. mgr Małgorzata Dziwoki

Umowa sprzedaży, zamiany oraz spółka cywilna. mgr Małgorzata Dziwoki Umowa sprzedaży, zamiany oraz spółka cywilna mgr Małgorzata Dziwoki Umowa sprzedaży Klasyfikacja jako czynności prawnej: stosunek dwustronny; konsensualna; odpłatna; dwustronnie zobowiązująca; wzajemna;

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. PRAWO AUTORSKIE

CZĘŚĆ I. PRAWO AUTORSKIE WYDZIAŁ PRAWA UwB STUDIA NIESTACJONARNE EUROPEISTYKA I STOPNIA ROK AKAD. 2009/200 Nazwa przedmiotu: Ochrona własności Punkty ECTS: 2 intelektualnej Kod przedmiotu: 0700-EN-OWI Język przedmiotu: polski

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie przedsiębiorstw

Funkcjonowanie przedsiębiorstw REFORMA 2012 Funkcjonowanie przedsiębiorstw Podstawy prawa 1 Joanna Ablewicz Kwalifikacja A.35.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK EKONOMISTA Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych. Wstęp. Architektura hurtowni danych. http://zajecia.jakubw.pl/hur CO TO JEST HURTOWNIA DANYCH

Hurtownie danych. Wstęp. Architektura hurtowni danych. http://zajecia.jakubw.pl/hur CO TO JEST HURTOWNIA DANYCH Wstęp. Architektura hurtowni. Jakub Wróblewski jakubw@pjwstk.edu.pl http://zajecia.jakubw.pl/hur CO TO JEST HURTOWNIA DANYCH B. Inmon, 1996: Hurtownia to zbiór zintegrowanych, nieulotnych, ukierunkowanych

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu studiów podyplomowych

Karta przedmiotu studiów podyplomowych Karta przedmiotu studiów podyplomowych Nazwa studiów podyplomowych Nazwa obszaru kształcenia, w zakresie którego są prowadzone studia podyplomowe Nazwa kierunku studiów, z którym jest związany zakres studiów

Bardziej szczegółowo